Jaarverslag Linnaeusinstituut

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag 2013. Linnaeusinstituut"

Transcriptie

1 Jaarverslag 2013 Linnaeusinstituut

2 Inhoud Voorwoord 1. Samenwerkingscontacten 1.1 Affiliatieovereenkomsten 1.2 De vereniging Samenwerkende Topklinische opleidingsziekenhuizen 1.3 De Opleidings- en Onderwijs Regio AMC en VUmc 1.4 Het Pentagoon 1.5 De Stuurgroep Nieuw Elan 2. De opleiding tot basisarts 2.1 De drie masterjaren van het VUmc-compas 2.2 Ontwikkeling dedicated schakeljaar 2.3 Winnaars Jan Heijlmanprijs De medische vervolgopleidingen 3.1 De bestaande opleidingen en opleidingen in spe 3.2 De centrale opleidingscommissie 3.3 Het interne kwaliteitsbeleid 3.4 Disciplineoverstijgend onderwijs/linnaeusonderwijs 3.5 Vereniging van arts-assistenten in KG en SZ 4. De beroeps(vervolg)opleidingen 4.1 Opleidingsbeleid 4.2 Nieuw Elan: de beroepsopleiding mbo niveau Specifieke informatie inzake het KG 4.4 Project Herontwerp Beroeps(vervolg)opleidingen & Bedrijfstrainingen 5. De bedrijfstrainingen 5.1 Scholings- en trainingsactiviteiten 5.2 Specifieke informatie inzake het SZ 5.3 De digitale leeromgeving 5.4 Stageaanvragen en stageplaatsingen 6. Het kenniscentrum 6.1 De bibliotheek 6.2 De medische fotografie 6.3 Het skillslab 7. Het wetenschappelijk onderzoek 7.1 Het wetenschapsbureau 7.2 Verdere professionalisering wetenschapsbeleid 7.3 Activiteiten in Promovendi 7.5 Het Linnaeus Wetenschapsmagazine 7.6 Publicatietrend KG/SZ/Streeklab - PubMed Trend aantal studies bekend bij ACLU Wetenschappelijke symposia en de Spaarne Dagen Bijlage 1: Samenstelling commissies ultimo 2013 Bijlage 2: Publicaties van stafleden KG, SZ en Streeklab in PubMed in

3 Voorwoord In Memoriam dr. R.H. Veenhoven Geen tevreden terugkijkend voorwoord dit keer over geslaagde activiteiten en behaalde successen, die 2013 overigens wel degelijk heeft gekend. Het hele jaar immers werd overschaduwd door het plotselinge overlijden op 6 oktober van dr. R.H. (Reinier) Veenhoven, kinderarts en sinds de oprichting directeur van het Linnaeusinstituut. Reinier is het Kennemer Gasthuis (KG) en het Spaarne Ziekenhuis (SZ) ontvallen na een kort en heftig ziekbed. De verslagenheid was groot en de ontstane leegte die hij achterliet, is bij zijn team tot op de dag van vandaag voelbaar. Aan ondergetekende de niet geringe taak, maar ook de eer om hem tijdelijk waar te nemen, en de weg voor te bereiden voor zijn definitieve opvolger. Reinier heeft aan de wieg gestaan van het Linnaeusinstituut dat voorjaar 2009 ontstond. Als geen ander wist hij de samenwerking tussen de leerhuizen van het KG en het SZ te bevorderen. Hij had een passie voor onderwijs, opleiding en wetenschap en hij wist zijn enthousiasme op beide locaties aan de mede-werkers over te dragen. Reinier heeft ook een grote rol gespeeld bij de officiële erkenning van de beide ziekenhuizen tot vast lid van de vereniging Samenwerkende Topklinische opleidingsziekenhuizen (STZ). Daarnaast heeft hij een belangrijke bijdrage geleverd aan de professionalisering van de wetenschap in de perifere ziekenhuizen. Op basis van die verdienste werd hij op 20 september 2013 binnen de algemene ledenvergadering van de STZ benoemd tot lid van het algemeen bestuur voor de portefeuille wetenschap. Helaas heeft hij deze STZ-functie, een kroon op zijn persoonlijke werk binnen de wetenschap, niet meer kunnen vervullen. In zijn geest gaat het Linnaeusinstituut verder. Voor mij, als plaatsvervanger van Reinier, was het hartverwarmend om te zien hoe de medewerkers ook zonder hun directeur hun verantwoordelijkheid hebben genomen en met verve hun werk hebben gedaan. Ter nagedachtenis is de dr. Reinier Veenhovenpenning ontworpen, die op 15 januari 2014 voor het eerst werd uitgereikt aan Reiniers echtgenote en aan de winnaar van het Linnaeus Wetenschapssymposium op die dag. dr. M.F. Schutte, gynaecoloog np directeur Linnaeusinstituut a.i. Haarlem/Hoofddorp mei

4 1. Samenwerkingscontacten 1.1 Affiliatieovereenkomsten Beide ziekenhuizen hebben een affiliatieovereenkomst met het Academisch Medisch Centrum (AMC) en het Vrije Universiteit medisch centrum (VUmc). 1.2 STZ-lidmaatschap Het KG en het SZ zijn lid van de vereniging Samenwerkende Topklinische opleidingsziekenhuizen (STZ). Het SZ werd in 2011 succesvol gehervisiteerd en het volwaardige lidmaatschap (sinds 2007) werd onvoorwaardelijk voor vijf jaar verlengd. Om de status van geassocieerd lid (sinds 2008) van de STZ om te zetten in een volwaardig lidmaatschap, moest het KG binnen vijf jaar aan de volgende voorwaarden voldoen: uitbreiding van de medische vervolgopleidingen (met specifiek de opleiding tot SEH-arts), structuur geven aan het leerhuis en onderwijskundige vernieuwingen inzetten; een zwaarwegend advies was: ophoging van de deelname van medisch specialisten aan Teach the Teacher-trainingen. Aan dit alles is in de achterliggende jaren voldaan. Op 24 mei werd het KG gehervisiteerd. In de algemene ledenvergadering van de STZ op 20 september werd besloten het KG als volwaardig STZ-lid toe te laten en het ziekenhuis over vijf jaar volgens het reguliere schema opnieuw te visiteren. Aan dit besluit is een enkele voorwaarde gekoppeld (verplichtstelling GCP-training voor arts-onderzoekers, [studie]verpleegkundigen en overig personeel) en een zwaarwegend advies (2x per jaar actualiseren van de productcatalogus inzake de derdelijnsfuncties). In het hervisitatierapport werden onder andere het Linnaeusinstituut, het ver ontwikkelde en geïmplementeerde leermanagementsysteem, en de stijging van de output van wetenschappelijk onderzoek tot parels van het KG benoemd. In de twee ziekenhuizen is de STZ-status, en alles wat daarbij komt kijken, door de Raden van Bestuur bestempeld tot vast agendapunt van diverse reguliere vergaderingen (gezamenlijk overleg RvB s, stafbestuur- en COC-vergaderingen e.d.). Het gaat om een terugkoppeling vanuit de ALV en de verschillende netwerkbijeenkomsten met de overige STZ-ziekenhuizen waaraan door RvB, specialisten, en medewerkers van KG en SZ wordt deelgenomen, en het acteren daarop. Het is immers zaak om de toegekende STZ-status in de komende jaren te behouden. 1.3 De Onderwijs- en Opleidings Regio AMC en VUmc De twee ziekenhuizen vervullen een actieve rol binnen de Opleidings- en Onderwijs Regio (OOR) van het AMC en het VUmc. De voorzitters van de Raden van Bestuur (RvB) hebben zitting in beide algemene besturen. Zij laten zich in deze adviseren door de directeur van het Linnaeusinstituut, die tevens participeert in het dagelijks bestuur (DB) van beide OOR s. De bestuursvoorzitter van het KG is eveneens lid van het DB van de OOR VUmc. Regionale Centrale opleidingscommissie Binnen de OOR VUmc is een regionale Centrale OpleidingsCommissie (rcoc) actief. Namens KG en SZ nemen de voorzitters van de beide centrale opleidingscommissies, de directeur Linnaeusinstituut, en de onderwijscoördinator deel aan dit overlegorgaan. In het verslagjaar waren de belangrijkste gespreksonderwerpen: De ontwikkeling van een gestructureerd programma voor het disciplineoverstijgend onderwijs (DOO). Hiertoe werd met algemene stemmen de volgende definitie aangenomen: DOO is onderwijs in generieke niet-medisch inhoudelijke competenties. Het is erop gericht niet specifiek disciplinegebonden aspecten van het werken als specialist te ontwikkelen. De behoefte aan uitbreiding van het Teach the Teacher-programma met o.a. een module voor opleiders en arts-assistenten in opleiding tot specialist (aios) samen; deze module gaat vanuit het VUmc ontwikkeld worden, daarbij rekening houdend met de STZ-eisen inzake de Teach the Teacher-trainingen. De gevolgen van de in voorbereiding zijnde Alliantie AMC-VUmc voor de opleiding tot basisarts enerzijds en de medische vervolgopleidingen anderzijds. De ontwikkeling van een dedicated schakeljaar (zie paragraaf 2.2). 3

5 1.4 Het Pentagoon De laatste jaren hebben het KG en het SZ met het Medisch Centrum Alkmaar (MCA), het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis (SLAZ) en het VUmc voor wat betreft onderwijs, opleiding en onderzoek de krachten gebundeld in het Pentagoon. In 2013 was alleen de Pentagoonprojectgroep voor de beroeps(vervolg)opleidingen & bedrijfstrainingen nog actief. 1.5 De Stuurgroep Nieuw Elan Een belangrijke doelstelling van de beide ziekenhuizen is de vernieuwing van de verpleegkundige beroepsopleiding mbo niveau 4: Nieuw Elan. Om deze doelstelling te verwezenlijken, is een ziekenhuisoverstijgende stuurgroep opgericht, waarin ook het Rode Kruis Ziekenhuis (RKZ), het Ziekenhuis Amstelland en het ROC Nova College participeren. De stuurgroep streeft naar een effectievere werving en efficiëntere selectie van leerling-verpleegkundigen en verwacht dit door onderlinge samenwerking te kunnen bereiken. Daarnaast is het streven gericht op een kwalitatief beter gezamenlijk curriculum (2 jaar BOL, gevolgd door 1.5 jaar BBL) van de verpleegkundige opleiding, door nauwer aan te sluiten bij de door de praktijk gestelde eisen (zie paragraaf 4.2). 4

6 2. De opleiding tot basisarts 2.1 De drie masterjaren van het VUmc-compas Masterjaar 1 (M1) De vermindering van het aantal begeleidingsuren door arts-docenten heeft de kwaliteit van het onderwijs niet benadeeld. De resultaten van de evaluaties blijven ruim voldoende. Wel is er sprake van verschraling van het onderwijs: het aantal patiëntobservaties en leermomenten is teruggebracht en studenten die ons insziens meer aandacht nodig hebben, kunnen we door de reductie van het aantal begeleidingsuren niet altijd even optimaal ondersteunen. Waar mogelijk werd ruimte gegeven aan didactische scholing: twee arts-docenten van het SZ behaalden hun Basis Kwalificatie Onderwijs aan het VUmc. Daarnaast volgde een aantal docenten aanvullende didactische scholing, zoals de Teach the Teacher-cursus, feedbacktraining en intervisie. Meerdere medewerkers van de Bureaus Medisch Onderwijs namen deel aan het NVMOcongres in Maastricht. Voor de docentvergaderingen (4x per jaar) werden externe sprekers uitgenodigd die presentaties gaven over de onderwerpen klinisch redeneren, feedback (inclusief acteur en rollenspellen) en groepsdynamica. De lunchvergaderingen van de arts-docenten, waarin verschillende aspecten van M1 aan bod komen, werden in het KG gecontinueerd. In het SZ vond enkele malen het studentenoverleg plaats, ter bespreking van studenten die een 6 of minder scoren tijdens de tussen- en/of eindbeoordeling van hun leerstages. Op initiatief van KG en SZ vond overleg plaats tussen de coördinatoren van het M1-onderwijs in het VUmc en de arts-docenten van de geaffilieerde ziekenhuizen voor de disciplines Interne geneeskunde en Heelkunde. Masterjaar 2 (M2) Het overleg tussen de opleiders masteropleiding (OMO) van de verschillende vakgroepen en de onderwijscoördinator vond dit jaar in een andere vorm plaats; het VUmc bracht aan beide ziekenhuizen een werkbezoek met als doel de samenwerking tussen het VUmc en de affiliatieziekenhuizen ten aanzien van de masterfase te bevorderen. Aan de hand van een vooraf opgestelde agenda met onderwerpen, ingebracht door het VUmc en de twee ziekenhuizen, werd met alle betrokken coassistentopleiders (M1 M3) en arts-docenten in een open sfeer gesproken. over onder meer de kwaliteit van het onderwijs, de evaluaties ervan en over docentprofessionalisering. Er werd lang stilgestaan bij het onderwerp beoordelingen en toetsing. Naar aanleiding hiervan zal in 2014 gestart worden met een pilot in de M2-fase, in het bijzonder bij de Interne Geneeskunde, waarbij tussentijds beoordeeld zal worden op basis van pass-failure : geen cijfers meer maar voldoende of onvoldoende en uitgebreide feedback. Het werkbezoek werd als plezierig ervaren en zullen om de twee jaar plaatsvinden. Masterjaar 3 (M3) Er vond tweemaal overleg plaats tussen de coördinator van de keuzestages in het VUmc en de geaffilieerde ziekenhuizen. Er werden afspraken gemaakt over het aanbod (kwaliteit versus kwantiteit) en de toetsing. Het aantal studenten (53 in KG, 47 in SZ) dat een semi-artsstage volgde, nam toe ten opzichte van De keuzestage Raad van Bestuur en ziekenhuisorganisatie werd tweemaal ingevuld. In deze stage loopt de student in beide ziekenhuizen twee weken mee met de RvB, woont hij verschillende overlegmomenten bij en voert hij gesprekken met diverse sleutelfiguren, waaronder de voorzitters van de medische staf. Nieuwe keuzestages zijn: Bedrijfsarts (KG/SZ), Acute Neurologie (SZ) en Spoedeisende Hulp (KG). In de wetenschappelijke stage krijgen de studenten intensieve begeleiding van de medisch specialist en het wetenschapsbureau (coördinator wetenschappelijke stages, statisticus en methodoloog). In 2013 daalde het aantal wetenschappelijke stages ten opzichte van het jaar daarvoor (zie figuur 1). Voor een overzicht van het aantal jaarplaatsen (en masterstudenten) in M1-M3 in 2013 zie tabel 1. 5

7 Figuur 1. Aantal wetenschappelijke stages Kennemer Gasthuis en Spaarne Ziekenhuis KG SZ 6

8 Tabel 1. Aantal jaarplaatsen (+ aantal masterstudenten) in M1-M2-M3 (SAS=semi-artsstage, KS=keuzestage en WS=wetenschapsstage) per vakgroep in M3 KS M3 SAS M3 WS Specialisme M 1 M2 KG SZ KG SZ KG SZ KG SZ KG SZ (5) 1 (2) - 1 (1) - - ICU Anesthesiologie (1) Beeldvormende - 1 (0) technieken Cardiologie (1) 1(1) 2 (4) 1 (1) 1 - Chirurgie 1 (1) 9(12 4 (6) 2 - Chirurgie/anesthesiologie 8 (62) 8 (58) 9 (43) 9 (49) (1) 1 (24-1 (1) - 1 (1) in SZ Dermatologie (24)) 3 (61) - - Interne geneeskunde 8 (70) 8 (57) 9 (47) 9 (50) - - 2(10) 1 (4) 1 - Interne/Oncologie (5) - Interne/IC (2) 1 (3) - - IC-geneeskunde (2) 1 (2) 1 (2) 1 (3) - IC-geneekunde/ anesthesiologie (1) Kindergeneeskunde 8 (62) 8 (57) 4 (49) 4 (51) (1) 1(1) 1 (1) 1 (5) - 5 Klinische Fysica (1) Klinische Geriatrie (1) 1 (1) 2 (3) 1 (1) 1 - KNO-Heelkunde 2 (64) 2 (42) Longgeneeskunde (1) - 1 (1) 1 (0) - - MDL-Ziekten (1) 1 (3) 1 (3) 1 - Medische Microbiologie MKA-chirurgie (1) - - Nefrologie (1) - 1 (1) - - Neurologie 8 (54) 8 (57) 2 (33) 3 (41) (1) - 2 (2) 1 (3) 1 - Nucleaire Geneeskunde (1) Obstetrie & Gynaecologie 8 (62) 8 (57) 4 (47) 4 (48) (1) 1 (3) 2 (4) 3 (6) - - Oncologie Onderwijs LI (1) 1 (0) (24) 1 OMC (24) 1 (21) 1 OMC (21) Oogheelkunde Orthopedie (1) 1 (2) 1 (1) 3 (5) - 5 Pathologie Plastische Chirurgie (6) 1 (0) 1 (1) 1 (0) - - Psychiatrie 8 (54) 8 (57) 2 (21) (2) 1 (0) - - Raad van Bestuur en (2) 1 (2) Ziekenhuisorganisatie Radiologie (4) Reumatologie (1) 1 (0) Revalidatiegenees- (1) 1(0) kunde SEH-geneeskunde (5) Streeklaboratorium Urologie (1) 1 (1) 1 (1) 1 (0) Totaal (524) (488) (252) (232) (31) (25) (53) (47) 14 7

9 2.2 Ontwikkeling dedicated schakeljaar In 2013 zijn het AMC en het VUmc de discussie gestart over de ontwikkeling van een dedicated schakeljaar in verband met de structurele bezuinigingen die het Ministerie van VWS doorvoert in opleidingskosten. Als gevolg hiervan zal het aantal aios verminderen en wordt ook de financiering per aios gereduceerd. De minister zet in op een verkorting van de opleidingsduur van de medische vervolgopleidingen en daarmee van het totale opleidingscontinuüm. Een mogelijk scenario voor deze verkorting is het benutten van een schakeljaar in het laatste masterjaar. M3 zou voor een deel van de studenten (10% in het transitiejaar) dan zodanig worden ingericht dat die studiefase kan meetellen bij de vervolgopleiding. Het Linnaeusinstituut is van meet af aan betrokken bij de discussie die najaar 2014 in een pilot moet uitmonden en waaraan de twee ziekenhuizen zullen deelnemen. 2.3 Winnaars Jan Heijlmanprijs 2013 Met de Jan Heijlmanprijs, vernoemd naar oud onderwijscoördinator van het VUmc Jan Heijlman, geven masterstudenten van genoemde instelling hun mening over de in hun ogen beste stages en stagebegeleiders in de masterfase. In het KG behaalde de leerstage Interne Geneeskunde (M1.1) de tweede prijs voor het beste junior-coschap; ook aan de twee arts-docenten van diezelfde leerstage en de betrokken opleider Interne Geneeskunde werd de tweede prijs toegekend voor hun functioneren al beste stagebegeleiders. In het SZ won de afdeling Gynaecologie de eerste prijs voor het beste coschap en een arts-assistent Kindergeneeskunde werd verblijd met de derde prijs in de categorie beste arts-assistent. 8

10 3. De medische vervolgopleidingen 3.1 De bestaande opleidingen en opleidingen in spe In 2013 beschikten het KG en het SZ over de opleidingserkenning voor elk vijftien medische vervolgopleidingen. Vrijwel alle opleidingen vinden plaats in samenwerking met het AMC, het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), het VUmc, en met het Onze Lieve Vrouwen Gasthuis (OLVG). Voor de invulling van de zelfstandige opleidingen Klinische Chemie & Laboratoriumgeneeskunde en Ziekenhuisfarmacie werken het KG en het SZ nauw samen. De Klinisch Geriaters KG dienden in oktober bij de Registratie Commissie Geneeskundig Specialisten (RGS) een Erkenningsaanvraag Eerste Erkenning in. De visitatie wordt voorjaar 2014 verwacht. Tabel 2 geeft een overzicht van de medische vervolgopleidingen en het aantal arts-assistenten (+fte) ultimo Tabel 2. Aantal arts-assistenten in opleiding tot specialist (+fte) in KG en SZ Opleiding Aantal aios Aantal aios Aantal aios samen in KG in SZ Anesthesiologie (2.8) Cardiologie - 4 (0.76) 4 (2.0) Chirurgie - 9 (8.08) 17 (12.0) Interne Geneeskunde - 34 (29.26) 17 (13.1) Keel-Neus-Oorheelkunde - 2 (1.0) 2 (1.00) Kindergeneeskunde (3.5) Klinische Chemie & 3 (1.90) - - Laboratoriumgeneeskunde Klinische Fysica (0.8) Longziekten & Tuberculose - 2 (1.00) 9 (4.4) Maag-Darm-Leverziekten - 3 (1.61) - Mond-, Kaak- en Aangezichtschirurgie - 3 (2.00) - Neurologie - 1 (0.25) 2 (1.0) Nucleaire Geneeskunde Obstetrie & Gynaecologie - 8 (4.92) 12 (6.2) Orthopedie (6.1) Pathologie - 2 (1.00) - Radiologie - 9 (6.01) - Reumatologie - 2 (1.00) - Revalidatiegeneeskunde (1.7) Spoedeisende Hulp-geneeskunde - 2 (2.00) - Urologie (1.7) Ziekenhuisfarmacie 5 (4.00) - - Totaal 8 (5.90) 89 (65.36) 89 (56.3) Overige vervolgopleidingen Het KG heeft tevens een erkenning voor het basisberoep gezondheidszorgpsycholoog (2 piog, 1.6 fte) en voor het specialisme klinisch psycholoog (1 gios, 1.0 fte). Stageplaatsen voor huisartsen in opleiding Beide ziekenhuizen hebben erkende stageplaatsen voor artsen in opleiding tot huisarts. In het KG bij de vakgroepen Chirurgie/SEH, Interne Geneeskunde, Kindergeneeskunde, Klinische Geriatrie, Neurologie, Psychiatrie en Reumatologie. In het SZ bij de vakgroepen Gynaecologie, Reumatologie en Chirurgie/SEH; in 2014 komt de Kindergeneeskunde daarbij. De Stichting Beroepsopleiding Huisartsen heeft in 2013 een bonus (geldprijs) toegekend aan de begeleiders van de haio-stage Kindergeneeskunde van het KG vanwege hun grote betrokkenheid bij de huisartsenopleiding. 9

11 Opleidingsvisitaties in 2013 De in 2013 gevisiteerde medische vervolgopleidingen kregen bijna alle een hernieuwde erkenning voor vijf jaar. Voor het KG betrof het de opleidingen Longziekten & Tuberculose en Reumatologie. De erkenning voor de opleiding Spoedeisende Geneeskunde werd met twee jaar verlengd. In het SZ ging het om de opleidingen Anesthesiologie en Orthopedie. Ook de erkenning voor de opleiding tot Ziekenhuisapotheker, overstijgend voor KG en SZ, werd voor vijf jaar gecontinueerd. 3.2 De centrale opleidingscommissie (COC) De twee centrale opleidingscommissies hebben hebben de taak om een gunstig en veilig opleidingsklimaat te bevorderen en te handhaven. De commissies worden hierbij ondersteund door het Linnaeusinstituut. De COC KG vergaderde viermaal en de COC SZ vijfmaal; het dagelijks bestuur (DB) in het KG had dezelfde vergadercyclus, terwijl het DB in het SZ maandelijks bijeenkwam. Het DB bereidt de plenaire vergaderingen voor en brengt in samenwerking met het Linnaeusinstituut de verschillende kwaliteitsinstrumenten ten uitvoer. Zowel in de COC als in het DB zijn de arts-assistenten vertegenwoordigd. In beide COC-vergaderingen ging speciale aandacht uit naar de modernisering van de medische vervolgopleidingen (MMV). Voor een toelichting hierop werd dr. P. Breslau, deelprojectleider MMV, uitgenodigd. Andere themaonderwerpen waren projecten in het kader van de opleidingsetalage, de opleidingskosten en het Rapport Berenschot, de bespreking van de D-RECT-enquête (zie 3.3) en het in voorbereiding zijnde dedicated schakeljaar. In de decembervergadering werd gesproken over het profiel van de te benoemen directeur van het LI ter opvolging van dr. Reinier Veenhoven. Als interim-directeur van het leerhuis werd in november dr. M.F Schutte aangesteld, gynaecoloog np en tot 1 februari 2013 directeur van het Teaching Hospital van het OLVG. De twee COC s werken samen en nieuwe ontwikkelingen, zoals de uitvoering van verdiepingsmodules van het Teach the Teacher-programma, worden door opleiders van KG en SZ gezamenlijk gevolgd. Het is de bedoeling om in 2014 een gezamenlijke COC-vergadering te organiseren en zo mogelijk een opleidersstrategiedag voor alle leden van de opleidingsgroepen. Posthumus Meyjesprijs KG De Posthumus Meyjesprijs is bedoeld om medisch specialisten en KG-medewerkers te stimuleren tot activiteiten op het gebied van onderwijs, onderzoek en patiëntenzorg, die gericht zijn op de ontwikkeling van het KG tot topklinisch opleidingsziekenhuis. In het verslagjaar werd dr. R.W. ten Kate, die tot september 2013 jarenlang de functie vervulde van opleider Interne Geneeskunde en die bijzonder veel heeft betekend voor de leerstage M1.1 van het VUmc-compas, voor deze prijs voorgedragen en het bestuur van het Posthumus Meyjesfonds honoreerde deze voordracht. 3.3 Het interne kwaliteitsbeleid De COC s zetten zich in voor alle opleidingsgerelateerde zaken, in het bijzonder voor de borging van de kwaliteit van de medische vervolgopleidingen en het scheppen van voorwaarden voor een optimaal opleidingsklimaat. De MMV heeft een zwaardere verantwoordelijkheid voor de COC met zich meegebracht. Nu de verschillende kwaliteitsinstrumenten zijn geïmplementeerd, werd in 2013 de nadruk gelegd op het volledig doorlopen van de PDCA (plan, do, check, act)-cycli en ook in 2014 zal dat alle aandacht krijgen. Om de stand van zaken in de individuele vakgroepen optimaal te kunnen volgen, worden alle kwaliteitsinstrumenten overzichtelijk in kaart gebracht in het kwaliteitsoverzicht medische vervolgopleidingen (een soort dashboard dat zich in 2014 verder zal uitkristalliseren). In dit kwaliteitsoverzicht zijn opgenomen: De van alle opleidingen te ontvangen verslagen van de reguliere opleidingsvergaderingen In 2013 stelden de COC s een lijst vast met agendapunten, de kwaliteit van de opleiding betreffende, die in deze vergaderingen aan de orde moeten komen. Proefvisitaties Deze worden uitgevoerd een half tot driekwart jaar voorafgaand aan een opleidingsvisitatie. Het gesprek met de aios aan de hand van een door hen ingevulde vragenlijst van de KNMG vormt de kern. Naar aanleiding van dit gesprek worden aandachtspunten geformuleerd en de opleidingsgroep wordt verzocht op basis hiervan samen met de aios een plan van aanpak uit te werken. De COC wordt geïnformeerd via de verslagen van de opleidingsvergadering. In het KG werden proefvisitaties uitgevoerd voor de Klinische Geriatrie, Radiologie (2x), Reumatologie, Spoedeisende Geneeskunde en Ziekenhuisfarmacie, in het SZ bij de Orthopedische Chirurgie. Dutch Residency Educational Climate Test (D-RECT) Deze enquête, waarmee via de beantwoording van ruim vijftig vragen een indruk wordt 10

12 verkregen van het opleidingsklimaat binnen een vakgroep, wordt jaarlijks uitgevoerd bij alle opleidingen. De respons van de aios (in KG 61% en in ruim 80%) stelde tevreden. De resultaten werden toegezonden aan de opleiders van vakgroepen met vier of meer respondenten, en aan de aios bij een kleiner aantal geënquêteerden, met het verzoek de uitkomsten te bespreken in de opleidingsvergadering en een plan van aanpak op te stellen voor de minder scorende onderwerpen. Ook in de COC-vergaderingen werden de resultaten van de verschillende vakgroepen besproken. De COC behoudt inzicht in de voortgang van het plan van aanpak aan de hand van de verslagen van de opleidingsvergaderingen. Systematic Evaluation of Teaching Quality (SETQ) Dit evaluatie-instrument richt zich op de opleiderskwaliteiten van medisch specialisten zoals die door de a(n)ios én in hun eigen optiek worden ervaren. De leden van de opleidingsgroep worden beoordeeld door de a(n)ios en zij beoordelen zichzelf. De resultaten kunnen aanknopingspunten bieden voor het optimaliseren van het opleidingsklimaat. De SETQ wordt aanbevolen voor vakgroepen met minimaal vier aios, maar er nemen ook opleidingsgroepen aan deel die hebben aangegeven ook bij een kleiner aantal aios te willen participeren. In het KG deden in 2013 vijf vakgroepen mee (Klinische Geriatrie/IC-geneeskunde/Neurologie/Obstetrie & Gynaecologie en Reumatologie), in het SZ acht (Cardiologie, IC-Geneeskunde, Interne Geneeskunde, Klinische chemie & Laboratoriumgeneeskunde, Longgeneeskunde en Orthopedie; de afdelingen Gynaecologie en Heelkunde namen deel in OOR-verband. waarvan twee in OOR-verband (de afdelingen Gynaecologie en Heelkunde. De resultaten werden besproken binnen de vakgroepen en vertaald in een plan van aanpak,dat voorgelegd werd in de opleidingsvergadering. TeamQ Deze enquête toetst de wijze waarop de opleidersgroep samenwerkt en heeft als doel het verbeteren van de onderlinge samenwerking en het bereiken van een eenduidige begeleidingsstrategie. In 2013 namen in het KG de Neurologie, Reumatologie en Ziekenhuisfarmacie deel aan deze enquête en in het SZ de Klinische Chemie & Laboratoriumgeneeskunde. Werkplekbezoek en waudit Om ook in de periode tussen de opleidingsvisitaties inzicht te krijgen in hoeverre de dagelijkse opleidingspraktijk overeenstemt met het lokaal opleidingsplan (LOP) is in 2013 in het SZ een pilot werkplekbezoek ingevoerd: een bezoek aan de afdeling, gevolgd door een gesprek van een delegatie van de a(n)ios met een afvaardiging van het COC-bestuur. Voorafgaand aan dit werkplekbezoek worden aan de hand van het kwaliteitsoverzicht aandachtspunten geformuleerd die ter sprake zullen komen. Er wordt met name gelet op wat er is gedaan met de resultaten van de opleidingsvisitatie, eventuele terugkerende actiepunten uit de verslagen van de opleidingsvergadering en op de daadwerkelijke implementatie van het LOP in de dagelijkse opleidingspraktijk. Om het jaar wordt dit werkplekbezoek uitgebreid tot een waudit door het gesprek te combineren met een aansluitende interne audit: een genotuleerd gesprek over de opleiding met de opleider en plaatsvervangend opleider, de voorzitters RvB en COC, en de directeur van het LI. Hierin kan dan een directe terugkoppeling plaatsvinden van de gesprekken met de a(n)ios. Aan de hand van de verkregen gegevens stelt de COC een tip-top rapportage op en wordt de vakgroep verzocht deze in een opleidingsvergadering uit te werken in een plan van aanpak. In de loop van 2013 werden alle opleidingen met twee of meer arts-assistenten bezocht. Het werkplekbezoek zal jaarlijks herhaald worden, eenmaal in de twee jaar als waudit. De werkplekbezoeken zullen in 2014 ook in het KG worden ingevoerd. De waudit en het kwaliteitsoverzicht werden in 2013 gepresenteerd op het congres van de Nederlandse Vereniging voor Medisch Onderwijs (NVMO). Interne audit In het KG werden interne audits uitgevoerd bij de Reumatologie, Maag-Darm-Leverziekten en Obstetrie & Gynaecologie. In het SZ werd de interne audit in combinatie met het werkplekbezoek uitgevoerd (zie hierboven). Exitgesprekken Met de vertrekkende aios worden exitgesprekken gevoerd, waarin de aios wordt uitgenodigd om de sterke en de verbeterpunten te benoemen van de opleiding en de achterliggende factoren die hierin een rol spelen. Vanwege het verdiepende effect is het exitgesprek een waardevol instrument gebleken om een beeld te krijgen van het functioneren van een opleiding. Deze vertrouwelijke gesprekken vonden in het KG 13x plaats met de onderwijscoördinator, en in het SZ 28x met de secretaris van de COC. Teach the Teacher (TtT)-trainingen en verdiepingsmodules Nu vrijwel alle opleiders en leden van de opleidingsgroepen minimaal de verplichte basiscursus didactische vaardigheden hebben gevolgd, werd in 2013 naast de incompanytrainingen, de nadruk gelegd op vervolgcursussen en verdiepingsmodules in samenwerking 11

13 met het AMC en VUmc. Aan de basiscursus TtT namen in het SZ 9 specialisten en 1 artsdocent deel, aan de TtT III 10 specialisten. In het KG werden 3 trainingen georganiseerd voor ruim 30 medisch specialisten. De klinisch chemici volgden samen met hun assistenten een TtT-training op maat. De voor KG en SZ georganiseerde cursus Kenniscafé/Canmeds in het AMC werd bezocht door 21 specialisten. Zes specialisten uit KG en SZ volgden de verdiepingsmodule Leervoorkeuren. Intervisie voor opleiders De opleiders KNO-heelkunde en Longgeneeskunde KG namen deel aan een intervisiegroep in het AMC. Acht opleiders (waarvan 1 opleider in spe) meldden zich aan voor intervisiebijeenkomsten in het KG onder leiding van een coach van het AMC. Intervisie en verdiepingsmodules voor aios In de loop van 2013 werd de intervisie voor de aios Interne Geneeskunde SZ op hun verzoek in gewijzigde vorm voortgezet; voor de aios Gynaecologie werd een start gemaakt. Ook de overige opleidingen wordt de mogelijkheid geboden deel te nemen aan intervisietrajecten. Daarnaast werd in het SZ de cursus Coach de co gerealiseerd. Voor 2014 worden in het SZ de Coach de co- trainingen en de cursus active learning van het AMC aangeboden. Voor het intervisieaanbod voor a(n)ios onder leiding van een psycholoog bleek in het KG niet of nauwelijks belangstelling te bestaan. Het aanbod zal in 2014 herhaald worden. Portfolio In beide ziekenhuizen houden de arts-assistenten een (digitaal) portfolio bij en vinden korte praktijkbeoordelingen, OSATS s (Objective Structured Assessments of Technical Skills), 360 o feedback en stage- en voortgangsgesprekken plaats. Differentiatiestages in de landelijke Opleidingsetalage Het aanbod van differentiatiestages in het kader van het project Opleidingsetalage kreeg een uitbreiding met een stage minimaal invasieve chirurgie van de vakgroep Gynaecologie SZ; deze stage werd in 2013 tweemaal ingevuld. Aanwezigheid van de opleiders op de COC-vergaderingen. Overige kwaliteitsinstrumenten Introductie- en trainingsprogramma voor arts-assistenten Alle nieuwe arts-assistenten volgen een verplicht introductie- en trainingsprogramma (in KG 4, in SZ 5 dagen) waarin een ABCDE-, ALS- en BLS-training zijn opgenomen conform de richtlijnen van de IGZ. De ABCDE-training voor deelnemers uit beide ziekenhuizen vindt plaats in het SZ; als de capaciteit het toelaat, participeren ook de semi-artsen van het SZ. In 2013 namen 68 a(n)ios uit het KG deel aan de ABCDE-training, 71 a(n)ios uit het SZ, 9 nieuwe specialisten, 1 klinisch verloskundige en alle nieuwe semi-artsen. Het programma wordt in 2014 kritisch geëvalueerd (SZ) en waar nodig herzien. Vertrouwenspersoon voor a(n)ios en coassistenten De onderwijscoördinator vult deze functie in. In het verslagjaar werd vanuit beide ziekenhuizen in totaal 11x een beroep gedaan op de vertrouwenspersoon. 3.4 Disciplineoverstijgend onderwijs/linnaeusonderwijs In beide ziekenhuizen wordt disciplineoverstijgend onderwijs (DOO, in SZ Linnaeusonderwijs geheten) aangeboden aan aios (verplichte deelname) en andere belangstellenden. Het onderwijs richt zich vooral op de generieke competenties. De onderwerpen worden vastgesteld in samenspraak met de arts-assistentenverenigingen. De programma s worden ingevuld door in- en externe sprekers. Onderwerpen DOO in KG - Bloedtransfusie - Medicatieoverdracht - De rol v.d. medisch manager/het werken in een maatschap - Ontwikkelingen in de ouderenzorg waaronder de geriatrische traumatologie - SIRS/sepsis - Palliatieve zorg - Dilemma s bij het codegesprek/behandelbeperking - Stappenplan bij overlijden patiënt/inhoud overlijdensmap - Onbekend maakt onbemind stolling en antistolling voor alle disciplines Onderwerpen Linnaeusonderwijs in SZ - Organisatie en financiering van de gezondheidszorg - Workshop stresspreventie - Dokter en tuchtrecht 12

14 - Dokter en wetenschap Voor 2014 wordt ernaar gestreefd de onderwerpen meer bij de actualiteit te laten aansluiten. 3.5 De Vereniging van arts-assistenten in KG en SZ De Vereniging van Arts-Assistenten van het KG (VAAK) en de Centrale Assistenten Vereniging (CAV) van het SZ zetten zich in voor de belangen van de a(n)ios en bevorderen de onderlinge contacten door het organiseren van sociale activiteiten. Zij worden hierin ondersteund door het Linnaeusinstituut. In beide ziekenhuizen neemt een afvaardiging van het bestuur deel aan het overleg in het DB van de COC, de plenaire COC-vergaderingen, de werkplekbezoeken en de proefvisitaties. In het SZ vond driemaal een overleg plaats van het bestuur van de assistentenvereniging met afgevaardigden van de verschillende vakgroepen. Hierbij kwam o.a. ter sprake: de koppeling van het digitaal portfolio en Epic, de besteding van het rugzakje en de uitbreiding van de modelinstructie arts-assistenten met een paragraaf over patiëntveiligheid en informatiebe - veiliging. In het KG was er in het verslagjaar geen overleg tussen het VAAK-bestuur en het Linnaeusinstituut. Dr. Veenhoven gaf in de algemene ledenvergadering van de VAAK een verhelderende presentatie over de besteding van de opleidingsgelden. Beide verenigingen organiseerden sociale activiteiten in de vorm van diverse borrels en een BBQ. In het KG is er ten behoeve van de onderlinge cohesie een gezamenlijke lunch voor alle artsassistenten, die elke maand goed werd bezocht. De VAAK verspreidt met zekere regelmaat een informatiekrant, en organiseerde een tweetal workshops: aan het begin van het jaar een belastingworkshop en aan het eind van het jaar de workshop tuchtrecht. Om de contacten tussen beide assistentenverenigingen te bevorderen, vinden zowel wetenschappelijke en in toenemende mate ook sociale evenementen gezamenlijk plaats. De CAV en de VAAK hebben een eigen pagina op het intranet. 13

15 4. De beroeps(vervolg)opleidingen 4.1 Opleidingsbeleid Het KG en het SZ willen zich continu ontwikkelen en de kwaliteiten van al hun medewerkers optimaal benutten. Opleiden en leren, zijn hiertoe belangrijke middelen en het lidmaatschap van de STZ impliceert dat beide organisaties zich actief inzetten voor vernieuwingen binnen de beroepsen beroepsvervolgopleidingen. In 2013 is een groot aantal lerenden opgeleid. Zie hiervoor de tabellen 3 en 4. Tabel 3. Aantal leerlingen per beroepsopleiding per Beroepsopleidingen Aantal leerlingen KG Aantal leerlingen SZ Anesthesiemedewerker 8 5 Doktersassistent 1 - Hartfunctielaborant 1 2 Helpende zorg en welzijn - - Medewerker steriele hulpmiddelen 1 1 Operatieassistent 10 4 Post mbo OK-vaardigeheden 5 - Pedagogisch medewerker niveau Technisch oogheelkundig assistent 1 - Radiodiagnostisch laborant 6 6 Verpleegkundige i.o. niveau Verpleegkundige i.o. niveau Totaal

16 Tabel 4. Aantal leerlingen per beroepsvervolgopleiding per Beroepsvervolgopleidingen Aantal leerlingen KG Aantal leerlingen SZ Cardiac care-verpleegkundige 2 1 Deskundige infectiepreventie 1 - Dialyseverpleegkundige 5 2 Endoscopie 1 1 Gipsverbandmeester 1 - Gynaecologie 1 - Intensive care-verpleegkundige 7 2 Kinderverpleegkundige 3 2 Klinisch geriatrisch verpleegkundige 2 1 Klinische neurofysiologie 1 - Leergang topklinische verpleegkundige 10 - Master zorgtrajectontwikkeling 1 - Master nurse practitioner 2 - MDL-verpleegkundige 1 - Medium care recovery-verpleegkundige 1 - Medium care-verpleegkundige 1 - Neonatologieverpleegkundige - 1 Neurologieverpleegkundige - 2 Obstetrieverpleegkundige 6 2 Oncologieverpleegkundige 3 3 Physician assistant 1 1 Pijnconsulent 1 - Spoedeisende hulp-verpleegkundige 7 4 Triageassistent 22 - Totaal Nieuw Elan beroepsopleiding mbo-niveau 4 In de eerste twee jaar van dit curriculum heeft leren in de praktijk een essentiële plaats ingenomen. Het verpleegkundig opleidingsproces wordt samen met het ROC Nova College waar mogelijk binnen het ziekenhuis vormgegeven. In september 2012 is in de vier bij Nieuw Elan betrokken ziekenhuizen de eerste groep leerlingen gestart en deze zijn tot nu toe enthousiast over de lessen praktijkoriëntatie in de ziekenhuizen (4 uur per week in het eerste opleidingsjaar), die door docenten van het eigen ziekenhuis worden verzorgd. De leerlingen worden eerder betrokken bij de daadwerkelijke ziekenhuispraktijk en ervaren hierdoor in een vroeg stadium wat het beroep behelst. Om de praktijk en theorie nog beter te integreren, is het idee opgevat om 15

17 binnen de ziekenhuizen leerwerkplaatsen te realiseren. Een pilot hiermee op de verpleegafdelingen Interne Geneeskunde en Orthopedie in het SZ werd positief ervaren door de begeleiders op de werkvloer en door de leerlingen. De betrokkenheid van de begeleiders was groot, en het profijt voor de leerlingen idem dito. Het projectteam onderwijs werkt het onderwijscurriculum verder uit. Ook wordt onderzocht of andere regionale zorgpartners bij dit initiatief kunnen aansluiten. 4.3 Specifieke informatie inzake het KG De verpleegkundige opleiding hbo-niveau 5 Een interne werkgroep heeft het rapport hbo-5 optimaal gepresenteerd, met daarin de volgende aanbevelingen:. visie op opleiden op niveau 5 in het ziekenhuis;. opstarten van leerwerkplaatsen op de verpleegafdelingen;. implementeren van minorstages op de specialistische verpleegafdelingen en in het management;. het bieden van carrièreperspectief voor verpleegkundigen niveau 5 binnen het ziekenhuis. De werkgroep zal in 2014 in samenspraak met het management de implementatie van de aanbevelingen ter hand nemen. Nieuwe CZO-erkenningen Het CZO heeft de afdeling Klinische Geriatrie officieel erkend voor de praktijkleerplaats van de verpleegkundige beroepsvervolgopleiding Klinische Geriatrie. Halverwege het jaar volgde de erkenning vooralsnog voor 5 jaar voor de opleiding tot deskundige Infectiepreventie. Het KG is het enige ziekenhuis in de regio met deze CZO-erkenning en werkt in deze samen met het Universitair Medisch Centrum Utrecht. De opleiding tot triagist Sinds 2009 worden op de spoedpost doktersassistenten opgeleid tot triagist (landelijk erkend diploma). Het opleidingstraject kenmerkt zich door het individuele karakter. Elke triagist i.o. kan op een willekeurig moment in het jaar beginnen aan het maximaal 2 jaar durende traject. De spoedpost biedt 24/7 zorg aan in antwoord op vragen die in de beleving van de patiënt acuut zijn. Of er ook medisch sprake is van een acute situatie, wordt pas duidelijk na raadpleging van een medisch professional, waarna passende zorg volgt: een aanbod dat goed is afgestemd op de aard van de zorgvraag, variërend van generalistische tot specialistische zorg. Tussen de vraag van een patiënt en de raadpleging van een medisch professional werkt de triagist. Zij schat telefonisch de urgentie van het probleem in en hoe de klacht het best kan worden afgehandeld. Dit is complex, omdat patiënt en achtergrond in de meeste gevallen onbekend zijn. Ook is er vaak geen dossier van de patiënt voorhanden. Daarbij komt dat in de avond-, nacht- en weekenddiensten er vaker sprake is van levensbedreigende aandoeningen. De triagist moet onder andere beschikken over medisch inhoudelijke kennis en communicatievaardigheden om de hulpvraag boven tafel te krijgen en daarop te anticiperen. In een portfolio verzamelt de triagist i.o.bewijzen dat hij aan 13 belangrijke competenties voldoet. Dit portfolio wordt door Calibris (steekproefsgewijs) beoordeeld. 4.4 Project Herontwerp Beroeps(vervolg)opleidingen & Bedrijfstrainingen Eind 2013 zijn de eindresultaten gepresenteerd inzake het Herontwerp Beroeps(vervolg)opleidingen & bedrijfstrainingen naar aanleiding van de volgende pdracht voor de projectgroep: Herontwerp een krachtige en kleine organisatie van beide afdelingen. Het herontwerp wordt gedragen door een gezamenlijke visie vanuit Beroeps(vervolg) Opleidingen & Bedrijfstrainingen en de stafafdelingen HR/P&O van beide ziekenhuizen. Samengevat, komt het advies van de Projectgroep op het volgende neer: men opteert voor één team B&B voor beide ziekenhuizen, met één loket, dicht bij de klant. In deze, toekomstbestendige visie (inspelend op de fusie van KG en SZ) zijn ook de aspecten kwaliteit en veiligheid betrokken. Het voorstel is om per bedrijfseenheid een klantenteam met daarin ook een HR-/P&O-adviseur samen te stellen, en één afdeling services, waarin de ondersteunende, gespecialiseerde afdelingen (stagebureau, bibliotheek en fotografie) en het leermanagementsysteem worden ondergebracht. Beide eenheden zullen in nauw overleg met elkaar opereren. Er liggen ook kansen om een verbinding te leggen met het medisch onderwijs (meer efficiency door gebruik van dezelfde middelen, trainers over en weer inzetten e.d.) en een samenvoeging van de verschillende secretariaten. De verwachte formatiereductie is vooralsnog niet aan de orde; eerst zullen investeringen nodig zijn (o.a. in ICT) om de plannen te kunnen verwezenlijken. Dit laatst neemt in 2014 een aanvang. 16

18 5. De bedrijfstrainingen 5.1 Scholings- en trainingsactiviteiten De twee afdelingen bedriijfstrainingen ontwikkelen, coördineren, registreren en faciliteren de diverse scholings- en trainingsactiviteiten. Bij het aanbod van onderwerpen zijn twee uitgangspunten van belang: het permanent kunnen beschikken over gekwalificeerde medewerkers én het blijven voldoen aan de vigerende wet- en regelgeving (cao Ziekenhuizen en eisen van de Inspectie voor de Gezondheidszorg [IGZ]). Daarnaast betreft het maatwerktrainingen die zich kenmerken als tijdelijke projecten, gericht op verandering en vernieuwing. Hierbij kunnen de omvang, de doelgroep en het tijdpad variëren. Bij deze scholings- en trainingsactiviteiten wordt gestreefd naar de ontwikkeling van noodzakelijke en gewenste deskundigheid en een structurele borging daarvan. Tabel 5 geeft een overzicht van het aantal deelnemers dat in het verslagjaar aan de verschillende bedrijfstrainingen deelnam. Tabel 5. Aantal deelnemers in 2013 aan bedrijfstrainingen in KG en SZ Type bedrijfstraining Aantal deelnemers KG Aantal deelnemers SZ Agressiehantering - 41 Bedrijfshulpverlening Diverse trainingen t.b.v. OTO-ZiROP DOT/DBC Ergocoaching 7 - High Impact-training Infuus zetten voor coassistenten 90 - Kindermishandeling 31 - Lean-training 73 - Management development-traject Omgaan met agressief gedrag Oncologiescholing 34 - Planetree Pijn en pijnbestrijding 25 - Reanimatie (ALS/BLS/PALS) SIS Teamtrainingen Telefonie-/balietrainingen Training werkbegeleiding Triage 98 - Vakinhoudelijke scholing (divers) Voorbehouden handelingen (divers) Vermarkten voorbehouden handelingen 25 - Zorg voor de operatiepatiënt Specifieke informatie inzake het SZ Training agressiehantering Begin januari werd subsidie aangevraagd en ook toegekend voor het organiseren en uitvoeren van trainingen agressiehantering voor de medewerkers poli Kindergeneeskunde en voor receptie- en beveiligingsmedewerkers. Dit in het kader van de Ondersteuningsregeling Veilig Werken in de Zorg, uitgevoerd door de Stichting Centrum voor Arbeidsverhoudingen Overheidspersoneel. De polimedewerkers Kindergeneeskunde en de receptiemedewerkers hebben aan de balie én de telefoon steeds meer te maken met patiënten en hun familie die op agressieve wijze (verbaal) hun onvrede uiten over o.a. te lange wachttijden en -lijsten en de wijze waarop gesprekken met en de behandeling door artsen zijn verlopen. De betrokken medewerkers waren onvoldoende toegerust om deze voor alle partijen emotionele en heftige situaties om te buigen. Bij escalerend gedrag in het ziekenhuis worden de beveiligingsmedewerkers ingeschakeld. Laatstgenoemden moesten ook beter toegerust worden om dit escalerend gedrag aan te pakken. Twee trainingen agressiehantering werden in het najaar verzorgd door trainingsbureau Kathy de Vries. Zowel de training voor de poli Kindergeneeskunde (1 groep) als de training voor de receptiemedewerkers en beveiligers (4 groepen) waren gericht op het leren herkennen en kunnen 17

19 ombuigen van grensoverschrijdend en agressief gedrag, waarbij het beheersen en bespelen van emoties centraal stond. Trainingen senior-verpleegkundigen In 2012 startte een trainingstraject voor senior-verpleegkundigen en senior-doktersassistenten. De seniors ervaren het met name als lastig dat zij onderdeel zijn van het team, maar dat zij dit team ook moeten kunnen coördineren en aansturen, zonder dat er sprake is van hiërarchie. Binnen de training is dan ook veel aandacht voor situationeel leidinggeven, het motiveren van collega s en het geven en ontvangen van feedback. In 2013 zijn vijf groepen senior-verpleegkundigen kliniek en één groep senior-doktersassistenten polikliniek getraind. Onderdelen uit het trainingsprogramma waren: planmatig werken, grip op de dagindeling, coachen, motiveren en beïnvloeden van collega s en het uitspelen van praktijksituaties. Training Veilig Zorg Het landelijke project VMS is in 2013 ook landelijk afgesloten, maar de inhoud van VMS blijft actueel. Om Veilige Zorg in het SZ te borgen, is de e-learning-module Veilige Zorg, jij maakt het verschil ontwikkeld. Alle medewerkers in het wit volgen deze module en nemen in aansluiting hierop deel aan de communicatietraining Speak up. Kern van dit programma is: zeg het wanneer de veiligheid in het geding is. Dit blended learning-traject is in 2013 door tweederde van de medewerkers in het wit gevolgd en loopt door in Train-de-trainer Voor reanimatietrainingen, trainingen voorbehouden handelingen en de Speak up training zijn in 2013 trainers opgeleid. Nieuwe trainers en ervaren trainers zijn in verschillende sessies bij elkaar geweest om enerzijds getraind te worden op de specifieke inhoud van de training die zij (zullen) verzorgen en anderzijds aan de slag te gaan met didactische vaardigheden. Introductie veilige infuusnaalden Per 1 mei 2013 werd het gebruik van veiligheidsnaalden wettelijk verplicht gesteld. In het SZ werd bij het invoeren van de nieuwe veilige infuusnaalden gekozen voor een ziekenhuisbrede introductietraining. Om patiënten niet te confronteren met een gevoel van onveiligheid is het oefenen op een fantoomarm voor iedereen verplicht gesteld. De introductie verliep hierdoor vrijwel geruisloos. Dit trainingstraject staat model voor de uitrol van het Convenant Hoogrisico Apparatuur, dat in 2013 is uitgevaardigd door de NVZ, en beoogt dat vanaf 2014 in alle ziekenhuizen bij de introductie en het gebruik van risicovolle apparatuur de veiligheid gewaarborgd wordt door training. 5.3 Stageaanvragen en stageplaatsingen De beide stagebureaus regelen alle stageaanvragen en stageplaatsingen conform de eisen die terzake aan een erkend leerbedrijf worden gesteld. Naast de interne beroepsstages verzorgen de bureaus stageplaatsen voor studenten van velerlei beroepsopleidingen, mbo- en hbo-opleidingen en universiteiten. Voor middelbare scholieren bieden het KG en het SZ mogelijkheden aan voor beroepsoriëntatie en maatschappelijke stages. De stagebureaus werken samen met verschillende onderwijsinstellingen: het ROC Nova College, het ROC Leiden, het ROC ASA, de Hogeschool InHolland Haarlem, de Hogeschool van Amsterdam, de Haagse Hogeschool, de UvA en de VU. Inzake de maatschappelijke stages is er sprake van samenwerking met verschillende middelbare scholen en de vrijwilligerscentrales Haarlem en Haarlemmermeer. De processen van het stagebureau KG zijn volgens de LEAN-uitgangspunten beschreven, hetgeen de efficiëntie heeft bevorderd. In het verslagjaar telde het KG 370 stageplaatsingen en in het SZ konden 151 stagiaires aan de slag. In 2014 zullen de stagebureaus een samenwerking aangaan. 5.4 De digitale leeromgeving Het KG heeft een uitgebreid aanbod aan e-learning en blended-learningmodules. Het leermanagementsysteem (LMS) is toegankelijk voor alle medewerkers. Een onderdeel van het LMS is een plaats waar de medewerker zijn/haar expertises zelf kan invoeren. Dit beslaat voorbehouden en risicovolle handelingen waarvoor geen e-learning bestaat, en het vastleggen van bijgewoonde themabijeenkomsten, symposia/congressen en klinische lessen. Klassikale trainingen krijgen de medewerkers via het LMS aangeboden. Via het inschrijven voor trainingen, het doorlopen van e- learning en b-learning en het invoeren van de expertises ontstaat een portfolio, waarin de mede- 18

20 werker zelf inzicht heeft en waarin de leidinggevende diens kennis en kunde kan monitoren. Aan de verschillende onderdelen in het portfolio kent het systeem een afgesproken verlooptermijn toe. Het systeem waarschuwt de medewerker als de verloopdatum nadert. In 2013 zijn eigenstandig 23 nieuwe modulen ontwikkeld; een aantal daarvan richt zich op de omgang met risicovolle apparatuur. Tevens is gestart met het bouwen van leerplannen voor het leerportaal. Het zelf arrangeren van de leerplannen, waarin lesstof (e-learning met toets en eventueel inschrijven voor klassikale trainingen) in een bepaalde volgorde en met vastlegging van resultaten beschikbaar wordt gesteld, maakt het mogelijk om snel kwaliteitsverbeteringen door te voeren. Met de afdelingen SEH en HR is een model opgezet waarbij de dienstdoende a(n)ios hun bewijsstukken met betrekking tot deskundigheid en bekwaamheid in het leerportaal invoeren, waarmee de bekwaamheid van deze artsen te monitoren is. E-learning is in 2013 een vast onderdeel geworden van de introductie van arts-assistenten en coassistenten. Bij de STZ-erkenning in september werd het leerportaal als parel bestempeld. In het SZ is veel aandacht uitgegaan naar het ontwikkelen van het LMS conform het pakket van eisen van het SZ. Met de leverancier werd veelvuldig overlegd om het verschil in interpretatie helder te krijgen en de voortzetting van de ontwikkeling door de leverancier vlot te trekken. Helaas leidde dit niet tot het gewenste resultaat, waardoor het SZ zich genoodzaakt zag de contacten met de leverancier te verbreken. Met het oog op de op handen zijnde fusie hebben de beide Raden van Bestuur het Linnaeusinstituut de opdracht gegeven om op projectmatige wijze onderzoek te doen naar en advies te geven over een passend LMS voor ONZ (Ons Nieuwe Ziekenhuis). De daartoe te formeren projectgroep start in 2014 en zal vóór de zomer advies uitbrengen aan de RvB ONZ. 19

Jaarverslag 2014. Linnaeusinstituut

Jaarverslag 2014. Linnaeusinstituut Jaarverslag 2014 Linnaeusinstituut Conceptjaarverslag 2014.17-02-2015 Inhoud Voorwoord 1. Samenwerkingscontacten 1.1 Affiliatieovereenkomst met AMC en VUmc 1.2 Lidmaatschap vereniging STZ 1.3 De Opleidings-

Nadere informatie

Onderzoek naar het functioneren van arts-assistenten in ziekenhuizen

Onderzoek naar het functioneren van arts-assistenten in ziekenhuizen Onderzoek naar het functioneren van arts-assistenten in ziekenhuizen BIJLAGE 1 Vragenlijst Vragen die betrekking hebben op de borging van de kwaliteit van de zorg. A. Algemeen Ik werk momenteel als arts

Nadere informatie

Wetenschappelijke stages in het Kennemer Gasthuis, Spaarne Ziekenhuis en het Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Kennemerland

Wetenschappelijke stages in het Kennemer Gasthuis, Spaarne Ziekenhuis en het Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Kennemerland Wetenschappelijke stages in het Kennemer Gasthuis, Spaarne Ziekenhuis en het Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Kennemerland Beste student, Je bent op zoek naar een plek voor een wetenschappelijke

Nadere informatie

MES-6 / 2 14. Informatie voor en over Coassistenten

MES-6 / 2 14. Informatie voor en over Coassistenten MES-6 / 2 14 A6 A6 Informatie voor en over Coassistenten A5 A5 A4 A4 Informatie voor en over Coassistenten Medisch Spectrum Twente Medisch Spectrum Twente (MST) behoort tot de grootste niet-academische

Nadere informatie

Basisarts, en dan. Mastering your future 24 oktober 2015 Victor Slenter, arts M&G

Basisarts, en dan. Mastering your future 24 oktober 2015 Victor Slenter, arts M&G Basisarts, en dan. Mastering your future 24 oktober 2015 Victor Slenter, arts M&G 1 Disclosure Sinds 2013 lid Dagelijks Bestuur Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten 2 Inhoud presentatie Wat doet

Nadere informatie

Achtergrond Aanvraag

Achtergrond Aanvraag Onderwerp Contactperso on Inleiding Uitvoering Electronisch afnemen en verwerken van vragenlijsten voor evaluatie van opleidingsklimaat en opleiders (2010) Prof. Dr. Paul Brand, kinderarts en hoofd medisch

Nadere informatie

Polikliniek. Algemene bezoekersinformatie

Polikliniek. Algemene bezoekersinformatie Polikliniek Algemene bezoekersinformatie 1 2 Inhoudsopgave Een afspraak maken met de specialist 4 Inlichtingen 4 Gastvrouw 4 Respectvol omgaan met elkaar 5 Rolstoelen 5 Inschrijving (ponsplaatje) 5 Melden

Nadere informatie

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run Teaching on the Run (TOTR) is een beknopte versie van het Teach the Teachers programma

Nadere informatie

Scherpbier 2.0. Hein Brackel Arno van Rooijen Martin Rutten Albert Scherpbier

Scherpbier 2.0. Hein Brackel Arno van Rooijen Martin Rutten Albert Scherpbier Scherpbier 2.0 Hein Brackel Arno van Rooijen Martin Rutten Albert Scherpbier Scherpbier 1.0 Interne QA Externe QA Continue QA monitoring gebaseerd op systematische verzameling in PDA cyclus Periodieke

Nadere informatie

16 augustus 2014. Onderzoek: Prijsplafonds in de zorg

16 augustus 2014. Onderzoek: Prijsplafonds in de zorg 16 augustus 2014 Onderzoek: Prijsplafonds in de zorg 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Capaciteitsorgaan. en beroepskeuze

Capaciteitsorgaan. en beroepskeuze Capaciteitsorgaan en beroepskeuze V.A.J. Slenter, arts M&G, arts beleid en advies KNMG Directeur Capaciteitsorgaan 14 maart 2015 Carrièrebeurs Utrecht 1 Inhoud presentatie 1. De routing 2. Kenmerken van

Nadere informatie

Jaarverslag Centrale Opleidingscommissie UMCG 2014

Jaarverslag Centrale Opleidingscommissie UMCG 2014 Jaarverslag Centrale Opleidingscommissie UMCG 2014 Inleiding Voor u ligt het jaarverslag van de Centrale Opleidingscommissie (COC) UMCG 2014. Tot de taakstelling van de COC hoort het handhaven en bevorderen

Nadere informatie

Resultaten rondje voorzitter COC langs de opleiders

Resultaten rondje voorzitter COC langs de opleiders Resultaten rondje voorzitter COC langs de opleiders Lambert de Bont Voorzitter Centrale Opleidingscommissie UMCG Aanleiding KNMG workshop over functioneren COC Nieuwe kaderbesluit Doel Stilstaan bij functioneren

Nadere informatie

Dedicated Schakeljaar Vitale Functies

Dedicated Schakeljaar Vitale Functies Dedicated Schakeljaar Vitale Functies 1. Inleiding Het schakeljaar vormt de verbinding tussen de studie geneeskunde en de vervolgopleidingen. De student leert te functioneren op het niveau van een beginnende

Nadere informatie

Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst

Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst CENTRAAL COLLEGE MEDISCHE SPECIALISMEN BESLUIT CCMS no. 5-2000 OPLEIDINGSEISEN PATHOLOGIE 1 Het Centraal College Medische Specialismen,

Nadere informatie

Van basisarts tot aios. Victor Slenter, arts M&G 25 november 2015 LUMC

Van basisarts tot aios. Victor Slenter, arts M&G 25 november 2015 LUMC Van basisarts tot aios Victor Slenter, arts M&G 25 november 2015 LUMC 1 Inhoud presentatie Wat doet het Capaciteitsorgaan? Wat doen basisartsen als zij zijn afgestudeerd? Aantal sollicitaties naar opleidingsplekken

Nadere informatie

2 januari 2015. Onderzoek: Effectiviteit van de zorg

2 januari 2015. Onderzoek: Effectiviteit van de zorg 2 januari 2015 Onderzoek: Effectiviteit van de zorg 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Máxima Medisch Centrum (g)een gewoon bedrijf. 11 april 2013 Welkom VOC

Máxima Medisch Centrum (g)een gewoon bedrijf. 11 april 2013 Welkom VOC Máxima Medisch Centrum (g)een gewoon bedrijf 11 april 2013 Welkom VOC Hoogwaardige en persoonlijke patiëntenzorg Máxima Medisch Centrum: het grootste ziekenhuis in Zuidoost-Brabant Ruim 3.300 medewerkers,

Nadere informatie

SPELREGELS TOEWIJZINGSVOORSTEL 2016 VOOR DE ZORGOPLEIDINGEN DIE WORDEN BEKOSTIGD DOOR MIDDEL VAN EEN BESCHIKBAARHEIDBIJDRAGE (SPELREGELDOCUMENT 2016)

SPELREGELS TOEWIJZINGSVOORSTEL 2016 VOOR DE ZORGOPLEIDINGEN DIE WORDEN BEKOSTIGD DOOR MIDDEL VAN EEN BESCHIKBAARHEIDBIJDRAGE (SPELREGELDOCUMENT 2016) SPELREGELS TOEWIJZINGSVOORSTEL 2016 VOOR DE ZORGOPLEIDINGEN DIE WORDEN BEKOSTIGD DOOR MIDDEL VAN EEN BESCHIKBAARHEIDBIJDRAGE (SPELREGELDOCUMENT 2016) Januari 2015 1. Inleiding Dit document bevat de spelregels

Nadere informatie

2 januari 2015. Onderzoek: Effectiviteit van de zorg

2 januari 2015. Onderzoek: Effectiviteit van de zorg 2 januari 2015 Onderzoek: Effectiviteit van de zorg 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Visitatie van de opleiding informatie voor aios

Visitatie van de opleiding informatie voor aios Visitatie van de opleiding informatie voor aios introductie Visitatie van de opleiding: informatie voor aios Kwaliteit staat bij de medische vervolgopleidingen hoog in het vaandel. Om de kwaliteit te bewaken

Nadere informatie

Handleiding Kwaliteitszorg Medische Vervolgopleidingen

Handleiding Kwaliteitszorg Medische Vervolgopleidingen Handleiding Kwaliteitszorg Medische Vervolgopleidingen Martini Ziekenhuis Groningen/Van Swieten Instituut Ziekenhuisgroep Twente locatie Almelo en Hengelo/ZGT Academie 2013 1 Inleiding Ter bewaking van

Nadere informatie

Leerplan profileringstage management en supervisie algemene kindergeneeskunde

Leerplan profileringstage management en supervisie algemene kindergeneeskunde Leerplan profileringstage management en supervisie algemene kindergeneeskunde W. Tjon A Ten, kinderarts L. Niers, kinderarts en opleider kindergeneeskunde F. Halbertsma, kinderarts-neonatoloog en plv opleider

Nadere informatie

FEBRUARI 2010 IN DIT NUMMER:

FEBRUARI 2010 IN DIT NUMMER: IN DIT NUMMER: HBO ontwikkelingen operatieassistent en anesthesiemedewerker Cursus Toetsen in de praktijk wordt voor de derde maal georganiseerd Innovatieprijs Indienen van erkenningsaanvraag INTR OC Erkenningen

Nadere informatie

Veelgestelde vragen en antwoorden over het dedicated schakeljaar M3

Veelgestelde vragen en antwoorden over het dedicated schakeljaar M3 Veelgestelde vragen en antwoorden over het dedicated schakeljaar M3 De masteropleidingen geneeskunde van het Academisch Medisch Centrum (AMC) en het VU medisch centrum (VUmc) bieden je de mogelijkheid

Nadere informatie

medisch centrum alkmaar

medisch centrum alkmaar medisch centrum alkmaar Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële)

Nadere informatie

Informatieblad co-assistenten Sint Franciscus Gasthuis

Informatieblad co-assistenten Sint Franciscus Gasthuis Informatieblad co-assistenten Sint Franciscus Gasthuis Hartelijk welkom in het SFG! Hierbij wil ik je van harte welkom heten in het Sint Franciscus Gasthuis (SFG). Ik hoop dat je een leerzaam coschap in

Nadere informatie

Leerlijnen voor verpleegkundigen

Leerlijnen voor verpleegkundigen Diakonessenhuis Leerlijnen voor verpleegkundigen Loopbaanontwikkeling in het Diakonessenhuis Bij- en nascholing Coaching Communicatie Experimenteren met nieuw gedrag Leren en werken Oefenen in de praktijk

Nadere informatie

Huisartsopleiding. Kennismakingsbrochure. Huisarts: specialist in veelzijdigheid! a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a

Huisartsopleiding. Kennismakingsbrochure. Huisarts: specialist in veelzijdigheid! a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a Huisarts: specialist in veelzijdigheid! Kennismakingsbrochure Huisartsopleiding a a a a a a a a a a 1 Huisarts: specialist in veelzijdigheid! Je maakt hele

Nadere informatie

Rapportage Enquête individualisering in de praktijk

Rapportage Enquête individualisering in de praktijk Rapportage Enquête individualisering in de praktijk Resultaten van een enquête over diverse aspecten van individualisering in de praktijk Project Individualisering Opleidingsduur Deelproject Toezicht en

Nadere informatie

Algemene informatie poliklinieken. Ziekenhuislocatie Scheper

Algemene informatie poliklinieken. Ziekenhuislocatie Scheper Algemene informatie poliklinieken Ziekenhuislocatie Scheper 2 Inhoudsopgave Hoe maakt u een afspraak met een specialist? 4 Waar kunt u terecht voor inlichtingen? 4 Gastdames 4 Rolstoel en rollator 5 Ziekenhuispasje

Nadere informatie

AIOS Inwerken. 38 uur per week, plus 10 uur opleidingsuren. versie november 2014. Spoedeisende hulp

AIOS Inwerken. 38 uur per week, plus 10 uur opleidingsuren. versie november 2014. Spoedeisende hulp Spoedeisende hulp AIOS Inwerken versie november 2014 Contract voor: In dienst per: Uit dienst per: 38 uur per week, plus 10 uur opleidingsuren 1 januari xxxx 31 december xxxx OLVG Oosterpark 9 1091AC Amsterdam

Nadere informatie

Wetenschappelijke stage in het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis (SLAZ) voor geneeskunde studenten van het VUmc

Wetenschappelijke stage in het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis (SLAZ) voor geneeskunde studenten van het VUmc Wetenschappelijke stage in het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis (SLAZ) voor geneeskunde studenten van het VUmc Inleiding De wetenschappelijke stage duurt 14 weken en vindt bij voorkeur plaats in het derde

Nadere informatie

Raming benodigde instroom per medische en tandheelkundige vervolgopleiding 2015-2025/2031

Raming benodigde instroom per medische en tandheelkundige vervolgopleiding 2015-2025/2031 Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Raming benodigde instroom per medische en tandheelkundige vervolgopleiding 2015-2025/2031 Tabellenboek, behorende

Nadere informatie

Jaarverslag Centrale Opleidingscommissie UMCG 2013

Jaarverslag Centrale Opleidingscommissie UMCG 2013 Jaarverslag Centrale Opleidingscommissie UMCG 2013 Inleiding Voor u ligt het jaarverslag van de Centrale Opleidingscommissie (COC) UMCG 2013. Tot de taakstelling van de Centrale Opleidingscommissie hoort

Nadere informatie

Toelatings- en hervisitatiecriteria STZ-lidmaatschap (Vastgesteld in de Ledenvergadering STZ d.d. 11 april 2014)

Toelatings- en hervisitatiecriteria STZ-lidmaatschap (Vastgesteld in de Ledenvergadering STZ d.d. 11 april 2014) Toelatings- en hervisitatiecriteria STZ-lidmaatschap (Vastgesteld in de Ledenvergadering STZ d.d. 11 april 2014) Utrecht, 11 april 2014 1 Visitatiecriteria STZ-lidmaatschap Preambule De ledenvergadering

Nadere informatie

LEIDRAAD. Verantwoordelijkheid medisch specialist bij aanschaf, ingebruikname en gebruik van medische apparatuur

LEIDRAAD. Verantwoordelijkheid medisch specialist bij aanschaf, ingebruikname en gebruik van medische apparatuur LEIDRAAD Verantwoordelijkheid medisch specialist bij aanschaf, ingebruikname en gebruik van medische apparatuur 1 Januari 2014 1 INLEIDING Medisch specialisten zijn voor een goede en veilige uitoefening

Nadere informatie

Werkplan MMV maart 2011 2

Werkplan MMV maart 2011 2 Werkplan MMV Het project Modernisering Medische Vervolgopleidingen (MMV) ondersteunt opleiders, aios, opleidingsinstellingen en wetenschappelijke verenigingen bij de modernisering van de medische vervolgopleidingen.

Nadere informatie

Documentatierapport Inschrijvingen in het Beroepen in de gezondheidszorg register (BIGBUS)

Documentatierapport Inschrijvingen in het Beroepen in de gezondheidszorg register (BIGBUS) Centraal Bureau voor de Statistiek Centrum voor Beleidsstatistiek Documentatierapport Inschrijvingen in het Beroepen in de gezondheidszorg register (BIGBUS) Datum: 1 juli 2014 Bronvermelding Publicatie

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2011 2012 32 393 Wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg en enkele andere wetten in verband met de aanvulling met instrumenten voor bekostiging

Nadere informatie

Leerplan profileringsstage kinderneurologie

Leerplan profileringsstage kinderneurologie Leerplan profileringsstage kinderneurologie Inleiding Tijdens de stage algemene kindergeneeskunde in het MMC krijg je de gelegenheid om je te verdiepen in neurologische stoornissen bij kinderen en in de

Nadere informatie

Project CanBetter. Patiëntveiligheid. Doelmatigheid. Ouderenzorg. Medisch Leiderschap 01-04-2014 2

Project CanBetter. Patiëntveiligheid. Doelmatigheid. Ouderenzorg. Medisch Leiderschap 01-04-2014 2 Medisch Leiderschap Prof.dr. Margriet Schneider Loes Nissen, aios MDL Jessica Vogel, Bedrijfsleider MDL Judith Voogt, student geneeskunde, onderzoeker V & V Project CanBetter Patiëntveiligheid Doelmatigheid

Nadere informatie

Schakeljaar. Het jaar van keuzes én van schakelen van de artsopleiding naar een vervolgopleiding

Schakeljaar. Het jaar van keuzes én van schakelen van de artsopleiding naar een vervolgopleiding Schakeljaar Het jaar van keuzes én van schakelen van de artsopleiding naar een vervolgopleiding Schakeljaar SUMMA jaar 4 (n=40) CRU jaar 6 (n=304) Algemene semi-artsstage (ASAS) 12 wk Onderzoekspraktijk

Nadere informatie

Servicedocument urennormen van de Wet BIG en WEB

Servicedocument urennormen van de Wet BIG en WEB Servicedocument urennormen van de Wet BIG en WEB Dit document is opgesteld door: Het Ministerie van OCW, het Ministerie van VWS en de MBO Raad in samenwerking met de Inspectie van het Onderwijs en JOB.

Nadere informatie

12-12-2012. College Zorg Opleidingen: een kijkje j in de keuken. Hier istie dan: de keuken van het CZO. De nieuwe etage van het CZO

12-12-2012. College Zorg Opleidingen: een kijkje j in de keuken. Hier istie dan: de keuken van het CZO. De nieuwe etage van het CZO College Zorg Opleidingen: een kijkje j in de keuken Marian Baardwijk MSM a.i. directeur Hier istie dan: de keuken van het CZO De nieuwe etage van het CZO 1 Daar waar: 13 CZO ers werken 6 beleidsadviseurs

Nadere informatie

Triagist. Naam van de opleiding en opleidingsinstituut. Verenging Huisartsenposten Nederland (VHN) nvt

Triagist. Naam van de opleiding en opleidingsinstituut. Verenging Huisartsenposten Nederland (VHN) nvt Triagist Naam van de opleiding en opleidingsinstituut Is deze opleiding erkend? Zijn er aan deze opleiding accreditatiepunten verbonden? Duur van de opleiding Opbouw van de opleiding in de praktijk Triagist

Nadere informatie

De toekomst van de Radiologie

De toekomst van de Radiologie De toekomst van de Radiologie Matthieu Rutten Gerrit Jager Corry den Rooyen Het nieuwe opleiden: profiteren van voordelen en reduceren van nadelen Het nieuwe opleiden vraagt veel van medisch specialisten.

Nadere informatie

Deze frequently asked questions (FAQs) zijn opgesteld op basis van vragen van de studentenvertegenwoordigers. De vragen gaan over:

Deze frequently asked questions (FAQs) zijn opgesteld op basis van vragen van de studentenvertegenwoordigers. De vragen gaan over: Veelgestelde vragen en antwoorden over het dedicated schakeljaar M3 Update 3 oktober 2014 De masteropleiding geneeskunde van het Academisch Medisch Centrum (AMC) biedt je de mogelijkheid aan om in het

Nadere informatie

Datum 16 september 2013 Onderwerp V62008 Verslag inspectiebezoek Convenant Veilige toepassing van medische technologie in het ziekenhuis

Datum 16 september 2013 Onderwerp V62008 Verslag inspectiebezoek Convenant Veilige toepassing van medische technologie in het ziekenhuis > Retouradres Postbus 90700 2509 LS Den Haag Ziekenhuis St. Jansdal xxxx, Raad van Bestuur Postbus 138 3840 AC HARDERWIJK Werkgebied Zuidwest Wilh. van Pruisenweg 52 Den Haag Postbus 90700 2509 LS Den

Nadere informatie

NFU-project Dedicated Schakeljaar. prof. dr. J.J.C. (Jan) Borleffs (voorzitter project) dr. L.J. (Leen) Blok (project manager)

NFU-project Dedicated Schakeljaar. prof. dr. J.J.C. (Jan) Borleffs (voorzitter project) dr. L.J. (Leen) Blok (project manager) NFU-project Dedicated Schakeljaar prof. dr. J.J.C. (Jan) Borleffs (voorzitter project) dr. L.J. (Leen) Blok (project manager) Programma - Inleiding Prof. dr. Jan Borleffs - Presentatie door duo opleider

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. (Tekst geldend op: 25-06-2014) Besluit van 24 augustus 2012, houdende aanwijzing van de vormen van zorg die in aanmerking kunnen komen voor een beschikbaarheidbijdrage op grond van de Wet marktordening

Nadere informatie

Scholing huisartsen WDH Bergen op Zoom, Roosendaal

Scholing huisartsen WDH Bergen op Zoom, Roosendaal Scholing huisartsen WDH Bergen op Zoom, Roosendaal Vakgroep spoedeisende geneeskunde Bravis ziekenhuis 10-11-2015 Programma De SEH-arts in het Bravis ziekenhuis Aletha Evegaars Patiënten statistieken Sjoerd

Nadere informatie

De gang van zaken op de poliklinieken

De gang van zaken op de poliklinieken De gang van zaken op de poliklinieken De gang van zaken op de poliklinieken in het Kennemer Gasthuis Met deze folder kunt u zich voorbereiden op een bezoek aan één van de poliklinieken van het Kennemer

Nadere informatie

Sport en Welzijn. Physician Assistant Masteropleiding Amsterdam

Sport en Welzijn. Physician Assistant Masteropleiding Amsterdam Gezondh Sport en Welzijn Physician Assistant Masteropleiding Amsterdam Gezondheid, Sport en Welzijn Masteropleiding Physician Assistant De Physician Assistant (PA) is een hoogopgeleide medische professional

Nadere informatie

Inventarisatie opbouw en toetsing master jaar 3

Inventarisatie opbouw en toetsing master jaar 3 Inventarisatie opbouw en toetsing master jaar 3 Inleiding In het laatste jaar van de opleiding staan de semi-arts stage/oudste co-schap en de wetenschappelijke stage op het programma. Tijdens de semi-arts

Nadere informatie

Voor je opleiding ben je van harte welkom in Laurentius. Operatieassistent & anesthesiemedewerker. Het leukste ziekenhuis van Limburg in Roermond!

Voor je opleiding ben je van harte welkom in Laurentius. Operatieassistent & anesthesiemedewerker. Het leukste ziekenhuis van Limburg in Roermond! Voor je opleiding ben je van harte welkom in Laurentius Operatieassistent & anesthesiemedewerker Het leukste ziekenhuis van Limburg in Roermond! Mensen opleiden vinden we belangrijk in Laurentius. Daarom

Nadere informatie

Juni 2015 Spaarne Gasthuis versie 6 1

Juni 2015 Spaarne Gasthuis versie 6 1 STAGE MEDISCH LEIDERSCHAP voor aios Titel Tags Ziekenhuis Locaties Specialisme Korte beschrijving stage Reactie aios Praktijkstage medisch leiderschap voor aios Medisch leiderschap, ziekenhuisorganisatie,

Nadere informatie

Onderzoek VUmc onder huisartsen Amsterdam 2013 Samenvatting en verbeteracties

Onderzoek VUmc onder huisartsen Amsterdam 2013 Samenvatting en verbeteracties Onderzoek VUmc onder huisartsen Amsterdam 2013 Samenvatting en verbeteracties In april en mei 2013 heeft de dienst communicatie van VUmc een kwantitatief onderzoek onder huisartsen en specialisten ouderengeneeskunde

Nadere informatie

Tevredenheidsenquête MPU

Tevredenheidsenquête MPU Tevredenheidsenquête MPU Florian van Hunnik MPU-verpleegkundige 6 maart 204 Arts-assistenten ICU WAN hoofden SEH Verpleegafdelingen Inhoud Inleiding Methode Resultaten Conclusies Discussie Inleiding Arts-assistenten

Nadere informatie

IN DIT NUMMER: SEPTEMBER

IN DIT NUMMER: SEPTEMBER IN DIT NUMMER: Ambulancezorg Nederland sluit aan Mandatering afgeven erkenningen Decentralisering vooropleidingseis Ziekenhuishygiënist FZO Feestelijke bijeenkomst OLVG Registratie Erkenningen Benoemingen

Nadere informatie

Opleidingsscan nuttig instrument bij modernisering medische vervolgopleidingen

Opleidingsscan nuttig instrument bij modernisering medische vervolgopleidingen onderwijs Opleidingsscan nuttig instrument bij modernisering medische vervolgopleidingen Beatrijs J.A. de Leede, Agnes A.M. Kerckhoffs en Arnout Jan de Beaufort De modernisering van de vervolgopleidingen

Nadere informatie

Deventer Ziekenhuis - In vertrouwde handen

Deventer Ziekenhuis - In vertrouwde handen Deventer Ziekenhuis - In vertrouwde handen Het Deventer Ziekenhuis is een algemeen regionaal ziekenhuis met alle basisspecialismen in huis. Veiligheid, snelle toegang en persoonlijke aandacht staan centraal.

Nadere informatie

Spoedeisende Hulp en triage

Spoedeisende Hulp en triage Spoedeisende Hulp en triage Welkom op de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH) van het Laurentius Ziekenhuis. Op de afdeling SEH komen dagelijks 40 tot 70 patiënten. Een kwart van deze personen wordt met de

Nadere informatie

De maatschap Gynaecologie OMC Sittard-Geleen. Een introductie

De maatschap Gynaecologie OMC Sittard-Geleen. Een introductie De maatschap Gynaecologie OMC Sittard-Geleen Een introductie Door middel van deze folder informeren we u over de werkwijze van de Maatschap Gynaecologie Westelijke Mijnstreek. Zo bent u op de hoogte van

Nadere informatie

V&VN Geriatrie. Jaarplan 2014-2015. Inleiding. Missie

V&VN Geriatrie. Jaarplan 2014-2015. Inleiding. Missie V&VN Geriatrie Jaarplan 2014-2015 Inleiding Dit jaarplan beschrijft de activiteiten die de afdeling V&VN Geriatrie voornemens is uit te voeren in 2014 en 2015. Deze activiteiten zijn gebaseerd op de missie

Nadere informatie

Zorgconcentratie : gevolgen voor de opleiding

Zorgconcentratie : gevolgen voor de opleiding Zorgconcentratie : gevolgen voor de opleiding Voorstellen Dr. Götz Wietasch Opleider Anesthesiologie UMC Groningen Lid RGS, Voorzitter Cie Visiteren Dr. Marianne ten Kate-Booij Gynaecoloog Erasmus MC Voorzitter

Nadere informatie

Hoe ervoor zorgen dat Vlaanderen ook morgen beschikt over de beste artsen en tandartsen?

Hoe ervoor zorgen dat Vlaanderen ook morgen beschikt over de beste artsen en tandartsen? Hoe ervoor zorgen dat Vlaanderen ook morgen beschikt over de beste artsen en tandartsen? 19 april 2016 Prof.dr.J.Denekens Universiteit Antwerpen Adviesvraag minister Vandeurzen Hoe kan de kwaliteit van

Nadere informatie

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving -

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - Het vak van intern adviseur De meeste interne adviseurs hebben vaak twee beroepen: naast het vak

Nadere informatie

Algemeen klinisch fysicus in opleiding

Algemeen klinisch fysicus in opleiding Algemeen klinisch fysicus in opleiding ir. Mariken Zijlmans Beroepsoriëntatieavond voor Biomedisch Technologen (in opleiding) 17 september 2012 Curriculum Vitae ir. Mariken Zijlmans 30 jaar Algemeen Klinisch

Nadere informatie

Functieomschrijving Circulation Practitioner

Functieomschrijving Circulation Practitioner Functieomschrijving Circulation Practitioner Landelijke Vakgroep van Circulation Practitioners Definitie functie specialistisch verpleegkundige IC 1 /CC 2 specialisatie binnen het aandachtsgebied van de

Nadere informatie

Letseldiagnostiek bij kinderen. Informatie voor verwijzers

Letseldiagnostiek bij kinderen. Informatie voor verwijzers Letseldiagnostiek bij kinderen Informatie voor verwijzers Letseldiagnostiek bij kinderen De Forensische Polikliniek Kindermishandeling (FPKM) is een expertisecentrum voor letselonderzoek bij kinderen en

Nadere informatie

ISO-Certificering Medische Vervolgopleidingen UMCG

ISO-Certificering Medische Vervolgopleidingen UMCG ISO-Certificering Vergadering Centrale Opleidingscommissie UMCG 17 december 2014 Prof Dr LGM de Bont Voorzitter Projectgroep ISO-Certificering ISO-Certificering ISO-Certificering UMCG 2014 Afdelingen en

Nadere informatie

Inspectie voor de Gezondheidszorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Inspectie voor de Gezondheidszorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inspectie voor de Gezondheidszorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport > Retouradres Postbus 90700 2509 LS Den Haag Medisch Centrum Haaglanden Werkgebied Zuidwest Raad van Bestuur WiIh. van

Nadere informatie

wat betekent dit voor jou?

wat betekent dit voor jou? CONGRES INDIVIDUALISERING OPLEIDINGSDUUR: wat betekent dit voor jou? DONDERDAG 26 MEI 2016 15.30 21.00 UUR FORT VOORDORP, GROENEKAN Op donderdag 26 mei 2016 organiseert de Federatie Medisch Specialisten

Nadere informatie

Centrale Opleidingscommissie

Centrale Opleidingscommissie Centrale Opleidingscommissie Jaarverslag 2014 mca.nl Jaarverslag centrale opleidingscommissie 9. Kleurenkaart D-rect Als ik een 1supervisor Als ik een nodig supervisor heb, dan nodig kan heb, ik er dan

Nadere informatie

12 augustus 2011 Aan : Van : Afdeling/functie : VTO, opleider Betreft. : OMA scholing leerlingen en stagiaires. Management samenvatting

12 augustus 2011 Aan : Van : Afdeling/functie : VTO, opleider Betreft. : OMA scholing leerlingen en stagiaires. Management samenvatting 12 augustus 2011 Aan : Van : Afdeling/functie : VTO, opleider Betreft : OMA scholing leerlingen en stagiaires Management samenvatting Binnen Mondriaan is het de afspraak dat alle medewerkers in de directe

Nadere informatie

NVA BEROEPSNORMEN. Zorgprocessen

NVA BEROEPSNORMEN. Zorgprocessen NVA BEROEPSNORMEN De NVA beroepsnormen worden uitgedrukt in een minimumnorm en een tweetal streefnormen. De systematiek van de kwaliteitsvisitatie sluit hierbij aan: 1. Minimumnorm - Het inzicht, de maatregel

Nadere informatie

BoKS nationale itembank ontwikkeling HBO-V. SIG Digitaal Toetsen 3 oktober 2013

BoKS nationale itembank ontwikkeling HBO-V. SIG Digitaal Toetsen 3 oktober 2013 BoKS nationale itembank ontwikkeling HBO-V. SIG Digitaal Toetsen 3 oktober 2013 Dit project is tot stand gekomen met steun van Stichting SURF, de organisatie die ICT vernieuwingen in het hoger onderwijs

Nadere informatie

Strategische koers 2010-2015

Strategische koers 2010-2015 Strategische koers 2010-2015 Veiligheid voorop Strategische koers 2010-2015: DOELSTELLING: HET WESTFRIESGASTHUIS BEHOORT BINNEN DRIE JAAR TOT DE TOP-TIEN VAN VEILIGE ZIEKENHUIZEN. Het Westfriesgasthuis

Nadere informatie

Advies en plan van aanpak om leren rondom patiëntveiligheid te borgen in het medisch en verpleegkundig onderwijs oktober 2011

Advies en plan van aanpak om leren rondom patiëntveiligheid te borgen in het medisch en verpleegkundig onderwijs oktober 2011 N A A R E E N D O O R L O P E N D E L E E R L I J N PAT I Ë N T V E I L I G H E I D Advies en plan van aanpak om leren rondom patiëntveiligheid te borgen in het medisch en verpleegkundig onderwijs oktober

Nadere informatie

Opleiding tot verpleegkundige Máxima Medisch Centrum. Opleiding tot verpleegkundige

Opleiding tot verpleegkundige Máxima Medisch Centrum. Opleiding tot verpleegkundige Opleiding tot verpleegkundige Máxima Medisch Centrum Opleiding tot verpleegkundige Máxima Medisch Centrum Inleiding In deze brochure vind je informatie over de verpleegkundige opleidingen en de daarop

Nadere informatie

Inventarisatie: aantal weken coschappen per specialisme per faculteit Simone Bernard (bestuurslid LOCA 2011), januari 2012

Inventarisatie: aantal weken coschappen per specialisme per faculteit Simone Bernard (bestuurslid LOCA 2011), januari 2012 Inventarisatie: aantal weken coschappen per specialisme per faculteit Simone Bernard (bestuurslid LOCA 2011), januari 2012 Inleiding Nederland telt acht medische faculteiten, welke alle een ander curriculum

Nadere informatie

Stimulans kwaliteit BPV kinderopvang Amsterdam

Stimulans kwaliteit BPV kinderopvang Amsterdam Stimulans kwaliteit BPV kinderopvang Amsterdam Stimulans kwaliteit BPV kinderopvang Amsterdam Calibris richt zich vanuit haar wettelijke taken en maat schappelijke verantwoordelijkheid op de erkenning

Nadere informatie

Opleiding Heelkunde 2012. De worsteling met de implementatie van de modernisering

Opleiding Heelkunde 2012. De worsteling met de implementatie van de modernisering Opleiding Heelkunde 2012 De worsteling met de implementatie van de modernisering Herziene opleiding: van huidig naar nieuw Huidig Vage criteria leiden tot globale feedback onvoldoende (zelf)sturing van

Nadere informatie

Verlenging erkenningen opleidingen Operatieassistent en Anesthesiemedewerker. Opleiding Cardiac Care verpleegkundige toegevoegd

Verlenging erkenningen opleidingen Operatieassistent en Anesthesiemedewerker. Opleiding Cardiac Care verpleegkundige toegevoegd April 2010 I N D I T N U M M E R : Verlenging erkenningen opleidingen Operatieassistent en Anesthesiemedewerker Opleiding Cardiac Care verpleegkundige toegevoegd Jaarverslag 2009 Fontys stopt Verpleegkundige

Nadere informatie

Trends in tevredenheid (2007/08)

Trends in tevredenheid (2007/08) NFU NEDERLANDSE FEDERATIE VAN UNIVERSITAIR MEDISCHE CENTRA Trends in tevredenheid (2007/08) Samenvatting van het derde onderzoek naar tevredenheid van patiënten in Universitair Medische Centra Trends in

Nadere informatie

Het traceren en ontwikkelen van potentieel leidinggevenden rechtbank Amsterdam 2013.

Het traceren en ontwikkelen van potentieel leidinggevenden rechtbank Amsterdam 2013. Het traceren en ontwikkelen van potentieel leidinggevenden rechtbank Amsterdam. 1. Doel Door het formeren van een managementpool wil de rechtbank: - medewerkers binnen de rechtbank, die zich onderscheiden

Nadere informatie

Hij draagt in deze hoedanigheid zorg voor:

Hij draagt in deze hoedanigheid zorg voor: Inleiding Patiënten worden in het ziekenhuis regelmatig door meerdere medisch specialisten tegelijk behandeld. In het verleden is verschillende malen geconstateerd dat de onderlinge verantwoordelijkheden

Nadere informatie

VERVOLGOPLEIDING MONDZIEKTEN, KAAK- en AANGEZICHTSCHIRURGIE. MKA-chirurg-oncoloog. Definitieve versie, november 2014

VERVOLGOPLEIDING MONDZIEKTEN, KAAK- en AANGEZICHTSCHIRURGIE. MKA-chirurg-oncoloog. Definitieve versie, november 2014 VERVOLGOPLEIDING MONDZIEKTEN, KAAK- en AANGEZICHTSCHIRURGIE MKA-chirurg-oncoloog 1. INLEIDING De Nederlandse Vereniging voor Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie (NVMKA) heeft in 2013 in samenwerking

Nadere informatie

Openingstijden poliklinieken De poliklinieken zijn geopend van maandag t/m vrijdag van 07.45-17.00 uur.

Openingstijden poliklinieken De poliklinieken zijn geopend van maandag t/m vrijdag van 07.45-17.00 uur. Openingstijden poliklinieken De poliklinieken zijn geopend van maandag t/m vrijdag van 07.45-17.00 uur. Om in de polikliniek geholpen te worden, hebt u altijd een pasje van ons ziekenhuis nodig. Dit kunt

Nadere informatie

Transmurale zorgbrug

Transmurale zorgbrug Transmurale zorgbrug 13 februari 2014 Geriatriedagen 2014 Renate Agterhof, verpleegkundig specialist Spaarne Ziekenhuis Marina Tol, onderzoekscoördinator AMC Programma Aanleiding, ontwikkeling en stand

Nadere informatie

RAPPORTAGE CGR REGELS GUNSTBETOON

RAPPORTAGE CGR REGELS GUNSTBETOON RAPPORTAGE CGR REGELS GUNSTBETOON INHOUDSOPGAVE + Inleiding & leeswijzer 3 + Management summary 6 + Resultaten 10 1. 10 2. 18 3. 26 4. s 34 + Profiel 42 1. & s 43 2. 44 3. 45 2 INLEIDING & LEESWIJZER RIJNSBURGSTRAAT

Nadere informatie

Procedures bij de opleiding Tropische Gezondheidszorg per 1 januari 2011.

Procedures bij de opleiding Tropische Gezondheidszorg per 1 januari 2011. Procedures bij de opleiding Tropische Gezondheidszorg per 1 januari 2011. Artsen die de tropenopleiding willen volgen, kunnen zich hiervoor het gehele jaar schriftelijk opgeven bij the secretariaat van

Nadere informatie

Fedde Scheele. Halverwege de implementatie: uitdagingen tweede helft

Fedde Scheele. Halverwege de implementatie: uitdagingen tweede helft Fedde Scheele Halverwege de implementatie: uitdagingen tweede helft 2013 BOEG 10 jaar op weg 2011 2009 2007 2005 2003 CGS Erkenningen CanBetter DiesDiemDocet Etalage In VIVO BBOV HOOG CCMS Enthousiaste

Nadere informatie

De aios als supervisor:

De aios als supervisor: workshop De aios als supervisor: see one do one teach one Suzanne Wever Paetrick Netten Laima Nadery - Siddiqi Margriet Schneider Opzet Wat wilt u van ons? Wat willen wij van jullie: aios en opleiders?

Nadere informatie

Openingstijden poliklinieken De poliklinieken zijn geopend van maandag t/m vrijdag van 07.45-17.00 uur.

Openingstijden poliklinieken De poliklinieken zijn geopend van maandag t/m vrijdag van 07.45-17.00 uur. Openingstijden poliklinieken De poliklinieken zijn geopend van maandag t/m vrijdag van 07.45-17.00 uur. Om in de polikliniek geholpen te worden, hebt u altijd een pasje van ons ziekenhuis nodig. Dit kunt

Nadere informatie

Richtlijn multisource feedback voor de aios

Richtlijn multisource feedback voor de aios Tijdschrift voor Medisch Onderwijs, april 2010 Vol. 29, nr. 2, Suppl. 1, p. 1-52 Richtlijn multisource feedback voor de aios M.A. Horsman, Th.J. ten Cate Voorwoord De opdracht tot het ontwerpen van een

Nadere informatie

ToP opleiding oktober 2014-2015

ToP opleiding oktober 2014-2015 -2015 Informatie voor belangstellenden uit het verzorgingsgebied van het Academisch Ziekenhuis Maastricht en het Maxima Medisch Centrum in Veldhoven. Expertisecentrum Ontwikkelingsondersteuning Prematuren

Nadere informatie

Masterclass Zorgmanagement voor Specialisten in Opleiding

Masterclass Zorgmanagement voor Specialisten in Opleiding Masterclass Zorgmanagement voor Specialisten in Opleiding Hoe ga ik om met de ziekenhuisorganisatie? Nascholing voor professionals in de gezondheidszorg Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en

Nadere informatie

Workshop. Hoe maak ik een lokaal/regionaal plan? Scheltus van Luijk Corry den Rooyen. Donderdag 25 februari 2010

Workshop. Hoe maak ik een lokaal/regionaal plan? Scheltus van Luijk Corry den Rooyen. Donderdag 25 februari 2010 Workshop Hoe maak ik een lokaal/regionaal plan? Scheltus van Luijk Corry den Rooyen Donderdag 5 februari 010 Implementatie en visitatie Gaan hand in hand Wederzijdse beïnvloeding Wederzijdse stimulering

Nadere informatie