MBO ICT maakt onderwijs leuker en beter. En verder:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MBO 2013. ICT maakt onderwijs leuker en beter. En verder:"

Transcriptie

1 ICT maakt onderwijs leuker en beter En verder: Nieuw: Professionalisering LB-LC-LD p. 5 Leergangen Brede Bekwaamheid Beroepsonderwijs p. 8 Complexe ROC-omgeving vraagt om rolmodellen p. 11 MBO Nascholing en professionalisering voor MBO-docenten en leidinggevenden

2 Nascholing MBO 2013/14 leren in verbinding Inhoud pagina Voorwoord 1 Welkom bij het Centrum voor Nascholing 2 1. Opleidingen voor onderwijsgevenden 4 2. Didactiek en pedagogiek Begeleiden van deelnemers Beoordelen en assessments Taal en rekenen Ontwerpen Praktijkonderzoek ICT en sociale media Personeelsontwikkeling, coaching en supervisie Leiderschapsacademie 39 Totaaloverzicht opleidingen en trainingen 44 Colofon 45 Verder met onderwijs Met dit motto biedt het Centrum voor Nascholing (CNA) een kleurrijk palet aan professionaliseringsmogelijkheden in het mbo. In deze brochure stellen we de vele mogelijkheden aan u voor, van de BVE-cursus voor startende docenten tot leergangen en masters voor ervaren docenten en leidinggevenden. Wellicht heeft u al een uitgesproken idee over een bepaalde opleiding die u wilt volgen. Of misschien wilt u zich eerst oriënteren op wat er zoal mogelijk is om u verder te bekwamen of een nieuwe weg in te slaan in uw loopbaan. De mogelijkheden zijn bijna onbegrensd en zeker niet in één brochure te vatten. Bezoek daarom ook eens onze website Natuurlijk kunt u altijd rechtstreeks contact met ons opnemen om vragen en wensen te bespreken. Wij geven niet alleen individueel advies, maar praten ook graag met teams en directies om de nascholingsactiviteiten nauw te laten aansluiten bij het personeels- en professionaliseringsbeleid van het ROC of vakcollege. Want persoonlijke ontwikkeling en onderwijsontwikkeling gaan bij CNA hand in hand. Namens alle trainers, opleiders en adviseurs wens ik u veel succes met het kiezen van een leerzaam traject! Rika Schut Programmaleider mbo

3 primair onderwijs - maart Welkom bij het Centrum voor Nascholing Het Centrum voor Nascholing (CNA) is een zelfstandig instituut van de Universiteit van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam. Al meer dan 15 jaar verzorgen we opleidingen, trainingen en advies voor alle sectoren van het onderwijs. De meer dan honderd medewerkers dragen bij aan de professionalisering van leraren, leidinggevenden, directies, besturen en onderwijsondersteunend personeel. Duurzame onderwijsontwikkeling In een ROC of vakschool gaat het niet alleen om het leren van deelnemers, maar ook om het leren van docenten en leidinggevenden. Langzaamaan ontstaat er overeenstemming over het feit dat de kwaliteit van het onderwijs valt of staat bij de continue professionalisering van docenten en management. CNA wil graag een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van onderwijsinstellingen tot lerende organisaties. We zijn ervan overtuigd dat het leren van docenten en leidinggevenden vooral op de ROC s zelf moet plaatsvinden, zodat het leren van individuele docenten, van teams en van de gehele onderwijsgemeenschap samen tot een krachtige ontwikkeling leidt. Dat is wat wij verstaan onder duurzame onderwijsontwikkeling. Praktijkgericht en maatwerk Een belangrijk uitgangspunt bij de scholingsactiviteiten van CNA is dat de praktijk van de cursisten centraal staat bij de trainingen en opleidingen. Duaal leren betekent niet af en toe een opdracht in de eigen onderwijspraktijk, maar het continu inbrengen van die praktijk in de opleiding. Zowel bij de intakes van de opleidingen als bij aanvragen voor maatwerk en advies gaan we altijd met de klant op zoek naar de vragen die echt belangrijk zijn. Opleiding en advisering moeten bijdragen aan individuele wensen en aan de schoolontwikkeling. Een goede verkenning van de vraag verhoogt de opbrengst van de opleiding of het adviestraject. Onderzoeksmatig werken Eén van de onderscheidende kenmerken van het aanbod van CNA is het stimuleren van een onderzoeksmatige houding bij de cursisten. De vaardigheden die daarbij horen maken deel uit van de opleidingen en trainingen. Cursisten kunnen met hun onderzoeksvaardigheden een belangrijke bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van het onderwijs. Het verzamelen en interpreteren van data zijn belangrijke vaardigheden voor de kwaliteitszorg. Kwaliteit De kwaliteit van CNA hangt samen met de deskundigheid van de opleiders, trainers en adviseurs en met de unieke samenwerking met de Universiteit van Amsterdam en Hogeschool van Amsterdam. Onze trainers en adviseurs werken in opleidingen en onderzoek samen met docenten en onderzoekers van deze instellingen. Daarmee is gegarandeerd dat de nieuwste onderwijskundige inzichten doorklinken in trainingen en opleidingen. CNA betrekt cursisten en opdrachtgevers intensief bij het borgen van de kwaliteit van het aanbod. Daarnaast zijn er ook externe instanties die de kwaliteit periodiek meten. CNA heeft het CEDEO keurmerk voor klanttevredenheid bij zowel de opleidingen als bij het maatwerk. Een aantal opleidingen is door CPION geregistreerd als post-hbo registeropleiding en onze masteropleidingen zijn geaccrediteerd door de NVAO. Internationalisering CNA vindt het belangrijk om kennis te delen, ook over de landsgrenzen heen. Zo maken we met onze masterstudenten internationale studiereizen naar landen als Finland, Schotland en Canada om te leren van elkaars onderwijs. Ook investeert CNA in duurzame onderwijsontwikkeling in ontwikkelingslanden. Zo heeft CNA in samenwerking met Edukans Werelddocenten een train-de-trainersprogramma opgezet in Malawi. Twee keer per jaar gaan CNA-trainers naar Malawi om lerarenopleiders te trainen, bijvoorbeeld op het gebied van activerende didactiek. en advies CNA werkt zowel proces- als resultaatgericht, vanuit een directe betrokkenheid bij de vragen van de school. Uitgangspunt is altijd de eigen onderwijspraktijk en de eigen visie op verandering. 1. Met u in gesprek U hebt een leervraag. In het team is bijvoorbeeld besloten dat er meer expertise nodig is om competentiegericht te kunnen beoordelen. Wij komen graag bij u langs voor een persoonlijk gesprek, om een beter beeld te krijgen van uw precieze leervraag. 2. Ons voorstel In onze offerte doen wij u een concreet trainingsvoorstel. Daarin wordt meteen duidelijk welke investering het van de school vraagt. 3. Een voortraject op maat Om het effect van de training te vergroten, brengen we samen met u in kaart hoe uw huidige situatie is, en waar u precies naartoe wilt. In sommige gevallen spelen er nog andere zaken die eerst opgelost moeten worden, voordat we aan de slag kunnen. 4. Trainen en begeleiden De trainingen zijn altijd praktijkgericht: deelnemers reflecteren op de dagelijkse werkpraktijk en krijgen inzicht en vaardigheden om in de praktijk mee aan de slag te gaan. De trainers en adviseurs zijn erop gericht het lerend vermogen van de deelnemers te vergroten. Reflectie en een onderzoeksmatige houding zijn daarbij onmisbaar. De werkvormen zijn interactief en soms maken we gebruik van rollenspellen. 5. Evaluatie en nazorg Na afloop van de training komt het erop aan: brengen de deelnemers het geleerde ook in de praktijk? Om dit proces te begeleiden, bieden we u verschillende vormen van nazorg. Te denken valt aan individuele coaching, projectmanagement bij de implementatie, een terugkomdag of een effectmeting. Onze klanten CNA heeft een brede klantenkring binnen en buiten Amsterdam. Voor een aantal grote ROC s in de Randstad zijn we hofleverancier van de didactische bijscholing van docenten en instructeurs. Horizon College Hout- en meubileringscollege Mediacollege Nova College Regio College Zaanstreek-Waterland ROC ASA ROC Flevoland ROC Kop van Noord-Holland ROC Leiden ROC Midden-Nederland ROC Mondriaan ROC van Amsterdam TIO hogeschool Wellantcollege Leercirkel voor Professionele Leerteams 2 3

4 1. Opleidingen voor onderwijsgevenden Doorgaande leerlijn opleidingen voor mbo-docenten Van startbekwaam tot masterniveau LD-niveau CNA biedt opleidingen voor zowel xxxxxxx startende als ervaren docenten, van startbekwaam tot masterniveau. Hiermee komt CNA tegemoet aan de wens van ROC s en Vakscholen om docenten op een gedifferentieerde manier op te leiden en te ondersteunen. Dit maakt een HRM-beleid mogelijk waarin de instellingen hun docenten belonen op basis van onderscheiden verantwoordelijkheden. CNA wil met zijn aanbod aansluiten op de verschillende leerwensen en leerbehoeften van onderwijsgevenden in elke fase van de lerende professional. 4 Instructeur in het onderwijs Eenjarige opleiding voor instructeurs Studiebelasting: 300 uur, waarvan 14 opleidingsdagen Instroomeis: havo-diploma of MBO-diploma niveau 4 en aanstelling van tenminste 0,4 fte Certificaat: Verklaring van bekwaamheid als instructeur in het mbo LB-niveau > Didactische opleiding Educatie en Beroepsonderwijs Eenjarige opleiding voor mbo-docenten (zij-instromers) Studiebelasting: 500 uur, waarvan 14 opleidingsdagen Instroomeis: HBO-diploma (of aantoonbaar HBO-niveau) en aanstelling van tenminste 0,4 fte Certificaat: Verklaring van didactische bekwaamheid 5 LC-niveau > Post-HBO opleiding Brede Bekwaamheid Beroepsonderwijs Tweejarige opleiding voor ervaren docenten bestaande uit vier thematische leergangen Studiebelasting: 348 uur (4 tot 6 dagdelen per leergang) Instroomeis: HBO-diploma en aanstelling als LB- of LC-docent Certificaat: Post-HBO registerdiploma NB: Keuze uit 8 leergangen; de leergangen zijn ook als losse modules te volgen. Master Professioneel Meesterschap Tweejarige masteropleiding voor excellente docenten Studiebelasting: 1680 uur (20 uur per week) Instroomeis: HBO- of WO-diploma en aanstelling als LC-docent; aantoonbaar onderzoekende, ondernemende en inspirerende kwaliteiten Certificaat: Master of Education

5 1. Opleidingen voor onderwijsgevenden Opleidingsschema Instructeur in het onderwijs Opleiding Didactische opleiding Educatie en Beroepsonderwijs (BVE-cursus) Opleiding Cursist over de Instructeurs zijn onmisbare ondersteuners in het mbo. Veel instructeurs komen uit de beroepspraktijk en hebben nog geen passende opleiding voor het onderwijs genoten. In de Instructeursopleiding leren zij de pedagogisch-didactische kneepjes van het vak. De opleiding is duaal. Dat betekent dat de deelnemers al werkzaam zijn op een ROC of vakcollege en daarnaast de opleiding volgen. In de opleiding komen drie centrale thema s aan bod: didactiek en vaardigheidsonderwijs; begeleiding en coachen van deelnemers; werken in een organisatie. Het eerste deel van de opleiding is gericht is op de competentieontwikkeling van de instructeur. In deze periode bouwt de instructeur het portfolio op dat begeleid wordt door de opleider en coach van de eigen ROC/Vakschool. Het tweede deel staat in het teken van het beoordelen van competenties. De beoordeling vindt plaats in een eindassessment. De opleiding wordt zowel met open inschrijving als incompany aangeboden. Data: 14 bijeenkomsten, van september t/m juni Kosten: zie website (voor incompany op aanvraag) Contactpersoon: Petra Overmars, In het mbo zijn veel docenten werkzaam die uit het bedrijfsleven komen. Zij hebben vaak wel een vakopleiding gedaan, maar zijn nog niet in het bezit van een Verklaring van didactische bekwaamheid. Met de BVE-cursus verwerven deze docenten de beroepsbekwaamheden voor een mbo-docent en verkrijgen zij een certificaat van startbekwaamheid. In deze opleiding is aandacht voor nieuwe didactische concepten. Gestreefd wordt naar een balans tussen kennisoverdracht en vaardighedentraining. Vast onderdeel van de bijeenkomsten is het leren van en met elkaar in een reflectiegroep. Het eerste deel van de opleiding is gericht op het ontwikkelen van bekwaamheden. Deelnemers krijgen de ruimte om aan eigen leerdoelen te werken en voeren opdrachten uit die een directe relatie hebben met de eigen praktijk. Het tweede deel staat in het teken van het beoordelen. Hierbij worden 3 verschillende vormen van assessment gehanteerd. Voor het performanceassessment moet de school van de cursist een veldassessor aanleveren. De opleiding wordt zowel met open inschrijving als incompany aangeboden. Data: 14 bijeenkomsten + kwalificerend assessment, van september t/m juni, Kosten: zie website (voor incompany op aanvraag) Contactpersoon: Frouke Visser, Didactische opleiding De opleiding helpt me om op een andere manier naar mijn vak te kijken. De nieuwe methoden die ik leer, probeer ik direct uit in mijn groepen. Het mooie is dat ik hier direct positieve reacties op krijg van mijn cursisten! De uitgebreide programmagids van deze opleiding is te downloaden of te bestellen via de website. Petra Overmars, opleider De uitgebreide programmagids van deze opleiding is te downloaden of te bestellen via de website. Frouke Visser, opleider Veel instructeurs vinden het erg inspirerend om hun vakkennis te kunnen overdragen. In de Instructeursopleiding leren zij de didactische kneepjes van het vak. Docenten in het MBO zijn enthousiast over hun vak, dat is een mooi startpunt voor deze opleiding. In een jaar krijgen ze ook de bagage om hun onderwijs vorm te geven en te werken aan een positief leer- en leefklimaat. 6 7

6 1. Opleidingen voor onderwijsgevenden Opleidingsschema Uit de praktijk Post-HBO opleiding Brede Bekwaamheid Beroepsonderwijs (B3) Leergangen voor mbo-docenten ICT maakt onderwijs leuker en beter Voor ervaren docenten in het mbo die zich willen professionaliseren tot LC niveau heeft CNA in samenwerking met ROC s een aantal leergangen ontwikkeld rondom acht belangrijke thema s in het mbo. Bij het met goed gevolg doorlopen van vier leergangen wordt een Post-hbo registerdiploma uitgereikt. Voor het diploma zijn leergang 1 en 2 verplicht en twee leergangen naar keuze. U kunt dus uw eigen maatwerkopleiding samenstellen. De leergangen zijn ook los van elkaar te volgen. De leergangen worden elders in deze gids uitgebreider beschreven. 1. Iedere docent een pedagoog-didacticus! Pagina Iedere docent een kritische professional! Pagina Iedere docent een begeleider! Pagina Taal werkt, ook in de vaklessen! Pagina Iedere docent een beoordelaar! Pagina Iedere docent een assessor! Pagina Iedere docent een ontwerper! Pagina Iedere docent ICT-competent! Pagina 35 De opleiding wordt zowel met open inschrijving als incompany aangeboden. Data: zes bijeenkomsten per leergang (data zie website) Kosten: zie website (voor incompany op aanvraag) Contactpersoon: Trudy Moerkamp, De uitgebreide programmagids van deze opleiding is te downloaden of te bestellen via de website. Trudy Moerkamp, trainer/adviseur: Ilse van der Meij, docente aan de afdeling zorg en welzijn van het Nova College, heeft met enthousiasme de MBO-leergang Iedere docent ICT-competent! van CNA gevolgd. Het resultaat? Mijn onderwijs wordt er leuker en beter van. Jongeren van nu leven in een multimediale beeldcultuur. Waar informatieoverdracht voorheen vooral talig was, is er nu meer nodig. Van der Meij beseft dat: Ik ben dan ook een groot fan van allerlei werkvormen in de klas. Waar dat kan doe ik iets extra s, bijvoorbeeld met energizers. Sinds kort zet ze ook de vele mogelijkheden van ICT in om haar onderwijs leuk, eigentijds en spannend te maken. De leergang Iedere docent ICT-competent heeft haar namelijk in contact gebracht met tientallen ICT-tools voor het onderwijs. Van der Meij: Gmail, GoogleDocs, Twitter, Facebook: alles kwam in een rap tempo voorbij. Opgedist door CNA-cursusleiders die er zelf echt lol in hadden. Vervolgens moesten we daar dan thuis mee aan de slag: oefenen en nog eens oefenen. Zo ontdekte ik wat ik met de verschillende instrumenten kan aanvangen in mijn lessen, wat werkt en wat niet werkt. Digitale collage Inmiddels heeft zij een eigen Facebookpagina voor haar klas ontwikkeld ( Dat communiceert enorm snel ), plakt zij moeiteloos leuke filmpjes in haar lespresentaties en experimenteert zij met wisselende ICT-tools tijdens haar lessen. Waar ik vijf jaar geleden twee volle dagen nodig had voor het maken van een powerpointpresentatie maak ik nu bij wijze van spreken een prezi met mijn ogen dicht in veel minder tijd. Ik ben vaardiger, ken de mogelijkheden van ICT en bouw razendsnel een lessenbank op die ik elk jaar opnieuw kan opentrekken en actualiseren. Ook haar leerlingen zet ze nu regelmatig met ICT aan het werk. Zo moeten zij als onderdeel van hun lessen sociale agogiek een presentatie houden over een cliënt. Om dat voor de anderen aantrekkelijker te maken heb ik ze nu de opdracht gegeven die presentatie in de vorm van een filmpje (Animoto) of digitale collage (Glogster) te doen. Dat levert verrassende resultaten op. Van der Meij heeft het ICT-virus inmiddels ook al overgebracht op de rest van haar team. Zo heb ik in het kader van studieloopbaanbegeleiding in de studiewijzer ingebracht dat docenten vanaf volgend jaar voor hun groepen eigen Facebook-pagina s aanmaken. Eigenlijk zou elke docent bovendien een opleiding over ICTmogelijkheden in de klas moeten volgen, vindt zij. In deze tijd is dat voor het onderwijs echt een must. De leergangen zijn ontwikkeld in nauwe samenwerking met drie ROC s en bieden docenten een ideale mogelijkheid om zich te specialiseren in actuele thema s in het mbo. 8 9

7 1. Opleidingen voor onderwijsgevenden Opleidingsschema Uit de praktijk Master Professioneel Meesterschap Masteropleiding Complexe ROC-omgeving vraagt om rolmodellen Om de kwaliteit van het mbo ook in de toekomst te waarborgen is er behoefte aan ambitieuze en hoogopgeleide docenten. Docenten die goed zijn in hun vak en zich blijven professionaliseren om hun vak én het onderwijs op een hoger niveau te brengen. Voor deze docenten is er nu een uniek masterprogramma: Professioneel Meesterschap. De master is NVAO geaccrediteerd en leidt op tot LD niveau. Tijdens de opleiding raakt u op de hoogte van de nieuwste inzichten op het gebied van leren, pedagogiek en didactiek van beroepsvorming, competentiegericht beroepsonderwijs, organisatie en maatschappij. Ook leert u bestaand vakmanschap te verbinden met onderliggende theorieën en maatschappelijke ontwikkelingen, uw eigen praktijk te onderzoeken en initiatieven te ontplooien voor onderwijsvernieuwing. De competenties ondernemen, onderzoeken en inspireren staan centraal tijdens de opleiding. Na succesvolle afronding ontvangt u het diploma Master of Education. Educatief Meesterschap Amsterdam De master wordt uitgevoerd door opleiders van Educatief Meesterschap Amsterdam, een consortium van de Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit Amsterdam, Hogeschool van Amsterdam en het Centrum voor Nascholing. De opleiding wordt zowel met open inschrijving als incompany aangeboden. Data: tweejarige opleiding, tweewekelijkse bijeenkomsten op vrijdag Locatie: Amsterdam Kosten: zie website (de opleiding komt in aanmerking voor de Lerarenbeurs) Contactpersoon: Rika Schut, Eline Raaphorst, Info en aanmelden: De uitgebreide programmagids van deze opleiding is te downloaden of te bestellen via de website. Voorbeeld van praktijkonderzoek Marjolein Held is docent Verpleegkunde op een ROC in het zuiden van het land. Zij heeft de master Professioneel Meesterschap gedaan omdat ze zich onderwijsinhoudelijk wilde verdiepen. In het kader van de opleiding deed zij onderzoek naar het professioneel leren van de docent. In het ROC merkte zij bijvoorbeeld dat er veel veranderingen zoals gebruik van digitale leermiddelen en een simulator moeizaam verliepen en soms ook niet duurzaam waren. Bij onderwijsinnovaties, als deze, is de docent immers de sleutel tot verandering. Naar aanleiding van het onderzoek startte Marjolein een community of practice in haar team om het collectief leren te optimaliseren. Deelnemer over de master: Door de master Professioneel Meesterschap leer ik mijn eigen handelen in de klas te verbinden met theoretische concepten. Dit is een verrijking voor mezelf en kan een kwaliteitsimpuls opleveren binnen de school. Sinds ik deze master volg, kijk ik met heel andere ogen naar mijn werk. Acht docenten van het Regio College in Zaandam doen de masteropleiding Professioneel Meesterschap van CNA. Anna Verbeek, hoofd van de Dienst Onderwijs, Personeel en Kwaliteit van dit ROC verwacht dat zij straks rolmodel zijn binnen het docentenkorps en onderwijsvraagstukken in de brede context van de organisatie kunnen aanpakken. Lange tijd was in het Regio College in Zaandam de docent in de LB-functie de ruggengraat van de organisatie. Verbeek: Vanaf 2002 hebben we systematisch geïnvesteerd in onderwijsvernieuwing en de ontwikkeling van docenten; daarmee konden we het aantal seniordocenten (LC) langzamerhand uitbreiden. Nu willen we nog een stap verder gaan. Dat doen we door docenten die zich hebben bewezen, door te laten groeien naar een nieuwe functie met een ruimer en ambitieuzer takenpakket. Dat is nodig, stelt zij. Want mbo-docenten moeten opereren in een complexe omgeving. Zij geven namelijk niet alleen hun eigen vak, maar leiden gezamenlijk met de andere collega s uit het team de deelnemers op tot vakman of vrouw en doen dat ook nog eens in co-makership met het beroepenveld. Ook hebben zij te maken met vier verschillende opleidingsniveaus. Dat is écht veeleisend. Met de functie roc-docent (LD) maakt het Regio College het functiebouwwerk compleet. Verbeek: We hebben besloten de master Professioneel Meesterschap in het mbo als conditie voor promotie te stellen. De master helpt ervaren docenten hun kwaliteiten en persoonlijk meesterschap te verdiepen en verbreden, op zo n manier dat zij onderwijsvraagstukken van teams breder, in samenhang met de ontwikkelagenda van het ROC en in de context van de bedrijfsvoering kunnen bekijken en aanpakken en hun collega s daarin mee kunnen nemen. Dat vraagt onder meer dat docenten analytischer worden en onderzoeksvaardigheden ontwikkelen. Verbeek: Dat heeft voor ons absoluut toegevoegde waarde. Zo heeft een van de master-deelnemers onderzocht wat ouderbetrokkenheid betekent voor studiesucces en hoe we dat kunnen benutten. Daarmee heeft zij dat onderwerp binnen de organisatie op verschillende niveaus op de agenda gezet. Op die manier kan zo n docent bovendien rolmodel worden binnen het docentenkorps. Docenten reflectiever en pro-actiever Binnen het docentenkorps is precies ook de positie waarin Verbeek hen wil houden. We willen hen nadrukkelijk ook voor een deel met hun poten in de modder houden. Zodat zij vanuit de praktijk met het nodige organisatiebewustzijn en met organisatiesensitiviteit verder leren kijken dan hun eigen onderwijspraktijk, en systematisch gaan meedenken over hoe we onze complexe vraagstukken kunnen aanpakken. Maar ook dat ze collega s zijn waar andere docenten graag naartoe stappen om hun dagelijkse praktijkbeslommeringen mee te bespreken. Of dat allemaal ook gaat lukken, moet nog blijken. Verbeek: De docenten hebben nog bijna een jaar te gaan voordat zij afstuderen. Wat ik wel merk is dat zij beter snappen wat er gaande is binnen de organisatie, reflectiever en pro-actiever worden. Maar het blijft ingewikkeld. Ze moeten op zóveel verschillende niveaus acteren. En de opleiding vraagt enorm veel van hen. Niet voor niets bepleiten de opleiders van CNA steeds dat de deelnemers het beste hun eigen thema s kunnen onderzoeken, even los van de agenda van het ROC. Ik zie dat die twee invalshoeken nu naar elkaar toe groeien. En ik verwacht daar in de toekomst veel van

8 2. Didactiek en pedagogiek Het onderwijs is in beweging. Docenten worden uitgedaagd deelnemers voor te bereiden op de snel veranderende maatschappij en tegelijkertijd te focussen op zichtbare resultaten. Daarnaast zijn er de uitdagingen van het beroepsgerichte onderwijs en de nieuwe manier van beoordelen van deelnemers. Van docenten vraagt dit om reflectie op het pedagogisch-didactisch handelen en het verwerven van nieuwe competenties. Iedere docent een pedagoog-didacticus! Pedagogisch-didactische leergang Mbo-docenten beschikken doorgaans over een breed repertoire aan didactische werkvormen en passen deze ook toe. Ondertussen vragen zij zich vaak af waarom iets werkt of waarom iets juist niet effectief lijkt. De vraag die hierachter ligt is: wat is leren eigenlijk? In deze leergang bieden verschillende leertheorieën stukjes van antwoorden op deze vraag en geven een perspectief van waaruit over deze vraag verder kan worden nagedacht. Tijdens de leergang leert u uw eigen aanpak theoretisch te onderbouwen. U breidt uw handelingsrepertoire uit met adequate aanpakken voor complexe leer/lessituaties en u wordt zich bewust van eigen mentale modellen. In zes bijeenkomsten passeren de belangrijkste leertheorieën de revue, zoals de cognitieve leertheorie, het behaviorisme en het (sociaal) constructivisme. Ook het thema hersenen en leren komt aan de orde. Met behulp van eigen praktijkvoorbeelden, collegiale observaties en eigen didactisch repertoire wordt de verbinding gemaakt met de theorie. Vervolgens oefent u met nieuw gedrag in de praktijk. Data: zes bijeenkomsten, start maart en september 2013 Kosten: zie website (voor incompany op aanvraag) Contactpersoon: Jolanda Jenniskens, Training activerende didactiek Docenten zijn vaak op zoek naar activerende werkvormen. In deze training van 4 tot 6 dagdelen frissen zij hun kennis op en breiden zij hun bagage uit. De training is een voorbeeld van activerende didactiek: er worden diverse activerende werkvormen toegepast, zodat de docenten zelf ervaren hoe deze vormen ingezet kunnen worden. In de training wordt gewerkt volgens het principe van werkend leren: theorie, praktijk en oefenen gaan hand in hand. Tussen de trainingsbijeenkomsten zit telkens een aantal weken, zodat de docenten de tijd en gelegenheid hebben het geleerde in de praktijk te brengen en met collega s te bespreken. Hiervoor worden praktijkopdrachten meegegeven. De experimenten in de eigen praktijk kunnen eventueel op video worden opgenomen en in de bijeenkomst worden besproken. De training kan uitgebreid worden met lesbezoeken door de trainer. In de training komen de volgende onderwerpen aan de orde: Wat is activerende didactiek en hoe past dat binnen competentiegericht onderwijs Het inzetten van passende werkvormen bij de verschillende lesfasen die aansluiten bij de vooraf vastgestelde lesdoelen Bewustwording van de eigen rol bij de uitvoering van de werkvormen Het ondersteunen van de zelfsturing van deelnemers Rekening houden met de verschillen tussen deelnemers (bijv. leerstijlen, meervoudige intelligenties, niveaus). Contactpersoon: Petra Overmars, 12 13

9 2. Didactiek en pedagogiek Van Educatie naar Beroepsonderwijs Leernetwerken Interculturele docentcompetenties: omgaan met diversiteit De BVE-sector is een ambitieuze sector. Van medewerkers in deze sector wordt gevraagd voor de grote diversiteit aan doelgroepen passend onderwijs te verzorgen met activerende werkvormen. Docenten Educatie die de overstap maken naar het Beroepsonderwijs ervaren ondersteuning in de eerste periode als zeer waardevol. De vorm waarin die ondersteuning geboden wordt, kan per situatie verschillen. Onderwerpen die tijdens de training aan bod kunnen komen zijn: omgaan met weer bewust onbekwaam zijn klassenmanagement lesgeven aan jongeren beroepsgericht onderwijs activerende didactiek en werkvormen De leervragen en ontwikkelpunten van de docenten bepalen het programma. De bijeenkomsten zijn een mix van theorie, training en coaching. Contactpersoon: Irene Meertens, Het Centrum voor Nascholing kan een leernetwerk voor u opzetten en begeleiden. Een leernetwerk stelt docenten in staat om op een actieve en informele manier de eigen professionaliteit te verhogen door van en met elkaar te leren. Dit gebeurt in bijeenkomsten, maar ook via een digitale netwerkomgeving, inzetbaar op elke plaats. Netwerkleren is snel, oplossingsgericht en praktisch. In een leernetwerk staan dagelijkse vragen en problemen in de praktijk centraal. We noemen dat zogenaamde taaie vraagstukken. Voor de volgende doelgroepen zou een netwerk kunnen bijdragen aan dynamisch leren: Docenten Middenmanagers Taalcoaches, rekencoaches Studiecoaches Doel is via uitwisseling van persoonlijke ervaring met elkaar oplossingen te ontwikkelen: Het vanzelfsprekende wordt bevraagd Het stereotype denken wordt losgelaten Nieuwe perspectieven krijgen de ruimte Iedereen is eigenaar van zijn eigen leerproces en verantwoordelijk voor het collectieve leren De rollen in een netwerk zijn dynamisch (coördinator, inspirator, createur) Je neemt een onderzoekende houding aan Contactpersoon: Jozien Kreulen, Wel of geen hand geven. Elkaar aankijken tijdens een gesprek of de ogen neerslaan. Opkomen voor je eigen mening of stil wachten tot je de beurt krijgt. Dit zijn allemaal uitingen van culturele diversiteit. In deze training worden praktische methodieken aangereikt om met deelnemers uit andere culturen te communiceren. Je leert luisteren, op non-verbale signalen letten, aansluiten bij de deelnemer, tot de kern komen. De vaardigheden worden onderbouwd door theoretische inzichten van o.a. Hofstede en Kluckhohn. In de training kunnen de volgende onderwerpen aan bod komen: modellen over interculturele communicatie in gesprekken met (groepen) deelnemers de invloed van de culturele achtergrond op beroepkeuze en op het studiegedrag vooroordelen en stereotyperingen en reflectie hierop Om goed aan te kunnen sluiten bij de beginsituatie en vraag van de deelnemende docenten vinden vooraf intakegesprekken plaats. De training is interactief: er worden diverse werkvormen toegepast, er wordt met casussen en presentaties gewerkt. Tussen de trainingsbijeenkomsten zit telkens een paar weken, zodat de docenten de tijd en gelegenheid hebben om te lezen en te werken aan praktijkopdrachten. Contactpersoon: Jozien Kreulen, Jozien Kreulen, trainer/adviseur: Aan de training gaat een intake vooraf waarin de voorkennis van docenten in kaart wordt gebracht en specifieke leerwensen worden geïnventariseerd. Indien mogelijk wordt de inhoud van de training daar op aangepast. Zo sluit de training optimaal aan bij de praktijk van de deelnemers

10 3. Begeleiden van deelnemers Iedere docent een begeleider! Leergang Begeleiden Training coachende vaardigheden voor docenten 16 Competentiegericht onderwijs vraagt een grote mate van zelfsturing van deelnemers. Daar hoort een basishouding van docenten bij die dit ondersteunt. We noemen dat een coachende houding. Bij CNA kunnen docenten hun coachende en begeleidende vaardigheden verder ontwikkelen. Sommige leerlingen hebben speciale zorg en begeleiding nodig. CNA heeft expertise in huis op het gebied van leerlingenzorg en leidt docenten op tot zorgcoördinator. Iedere docent begeleidt studenten: in de les, bij het doen van praktijkopdrachten en in de BPV. Begeleiden hoort daarmee tot de kerntaken van een docent, sterker nog er wordt steeds meer aan begeleidingsvaardigheden gevraagd. Veel docenten hebben in hun opleiding beperkt kennisgenomen van en geoefend met begeleidingsvaardigheden. In deze leergang bouwt u verder aan het verstevigen en versterken van uw begeleidingsvaardigheden. Tijdens de leergang van zes dagdelen komen verschillende begeleidingsmodellen aan de orde: o.a. het feedbackmodel van Hattie en Temperley, de dramadriehoek uit de Transactionele Analyse en de Roos van Leary. Ook is er ruimte voor verdieping in zelfgekozen begeleidingspraktijken en -modellen. De eigen begeleidingspraktijk staat centraal in de bijeenkomsten. Dat betreft zowel 1 op 1 begeleidingssituaties als het begeleiden van de groep. Vanuit die eigen praktijk wordt ook de koppeling gemaakt met literatuur over o.a. jeugdcultuur, feedback geven en groepsdynamica. In de leergang gaan achtergrondliteratuur en de eigen begeleidingspraktijk hand in hand. U gaat aan de slag met het toepassen van de modellen in de begeleidingspraktijk en oefent in de leergang aan de hand van ervaringen en casussen. U leert van en met elkaar door elkaar feedback te geven op de begeleidingspraktijk. De leergang wordt afgesloten met een reflectie op een casus uit uw eigen begeleidingspraktijk en het formuleren van een nieuwe aanpak. Data: zes bijeenkomsten, start maart en september 2013 Kosten: zie website (voor incompany op aanvraag) Contactpersoon: Jozien Kreulen, 17 Competentiegericht onderwijs vraagt een grotere mate van zelfsturing van studenten. Daar hoort een coachende houding van docenten bij die dat ondersteunt. In een training van vijf dagdelen leren docenten wat een coachende houding betekent in de praktijk. Er wordt gewerkt volgens het principe van werkend leren: theorie, praktijk en oefenen gaan hand in hand. Er is veel ruimte voor eigen casuïstiek. Tussen de trainingsbijeenkomsten zit telkens vier weken, zodat de docenten de tijd en gelegenheid hebben het geleerde in de eigen praktijk te oefenen en daar op te reflecteren. Hiervoor worden praktijkopdrachten meegegeven. De experimenten in de eigen praktijk kunnen eventueel op video worden opgenomen en in de bijeenkomst worden besproken. In de training kan aan de volgende onderwerpen worden gewerkt: wat is coachen? geven van feedback het methodisch voeren van coachende begeleidingsgesprekken situationeel begeleiden: welke begeleiding past in welke situaties? verschillen tussen individuele- en groepsbegeleiding reflectie op de eigen kwaliteiten en valkuilen Contactpersoon: Mieke de Leeuw,

11 3. Begeleiden van deelnemers Studievoortgangbegeleiding Planning, uitstelgedrag, motivatieproblemen, het vinden van een stageplek. Dit zijn onderwerpen die aan de orde kunnen komen in een gesprek tussen studenten en studiecoaches. Hoe kun je studenten het beste begeleiden? Hoe ga je om met studenten die meer zorg nodig hebben? De trainers en adviseurs van CNA begeleiden ROC s bij dit soort vraagstukken. In de training kunnen de volgende onderwerpen aan de orde komen: vaardigheidstraining resultaatgericht coachen borging van studieloopbaanbegeleiding in de opleiding Tijdens de training wordt gewerkt met activerende didactische werkvormen, afgewisseld met informatieoverdracht. Belangrijk onderdeel van de training is het uitwisselen van ideeën, mogelijkheden en ervaringen. Contactpersoon: Jozien Kreulen, Opleiding tot Zorgcoördinator Post-hbo opleiding Voor elke instelling is het van groot belang een zorgcoördinator in huis te hebben. Een expert die zichtbaar is binnen en buiten de organisatie en die in afstemming met het onderwijs en het management de zorgvisie van de instelling vormgeeft en bewaakt. CNA biedt met de tweejarige Opleiding tot Zorgcoördinator een geweldige mogelijkheid voor zorgcoördinatoren om zich te profileren en te positioneren. De opleiding is een door het CPION (Centrum Postinitieel Onderwijs Nederland) erkende registeropleiding. De opleiding is vooral voor zorgcoördinatoren op het ROC erg interessant, omdat de opleiding specifiek afgestemd is op werken in de context van het ROC. In het eerste jaar van de opleiding staat de ontwikkeling als zorgcoördinator centraal en werkt de deelnemer aan een aantal relevante competenties. In het tweede jaar staat de positionering van zorg op uw instelling centraal. Zeker in relatie tot de ontwikkelingen rond Passend Onderwijs is deze opleiding een must voor alle zorgcoördinatoren. Data: Tweejarige opleiding (30 bijeenkomsten) Kosten: zie website (voor incompany op aanvraag) Contactpersoon: Martin Broekema, De uitgebreide programmagids van deze opleiding is te downloaden of te bestellen via de website. Cursist over de opleiding tot Zorgcoördinator Op ons ROC werd de opleiding incompany aangeboden. Ik heb veel geleerd: van persoonlijke effectiviteit tot beleidsadvisering. De opleiding is praktisch, professioneel en inspirerend en sluit goed aan bij de landelijke ontwikkelingen op het gebied van passend onderwijs. Martin Broekema, opleider Het is uit ervaring gebleken dat een incompany traject zeer effectief is. Ten eerste ontstaat er gedurende de opleiding een team van zorgcoördinatoren binnen de organisatie, ten tweede kan de opleiding specifiek toegesneden worden op de eigen instelling

12 4. Beoordelen en assessments Iedere docent een beoordelaar! Leergang Examineren en Beoordelen in beroepsgericht onderwijs Het valide en betrouwbaar beoordelen van deelnemers in het mbo is een complexe zaak. Er moet een duidelijk onderscheid gemaakt worden tussen ontwikkelingsgerichte en kwalificerende beoordelingsinstrumenten. Voor beide beoordelingsvormen geldt dat er een verantwoorde vertaalslag gemaakt worden van het kwalificatiedossier en dat de toetsing moeten voldoen aan interne en externe kwaliteitseisen. Iedere docent een assessor! Leergang Assessor Het beoordelen van competenties van studenten in het mbo betekent voor docenten een nieuwe rol, namelijk die van assessor bij de beoordeling van proeven van bekwaamheid en portfolio s. Dit betekent vaak een uitbreiding van taken met specifieke deskundigheid op het gebied van beoordelen. In deze leergang komen alle voor het afnemen van assessments benodigde competenties aan bod, waarbij het profiel van assessor het uitgangspunt is. Beoordelen in het mbo is een complexe zaak geworden. Van docenten wordt verwacht dat zij bij het beoordelen van deelnemers een vertaalslag kunnen maken van het kwalificatiedossier naar geschikte beoordelingsinstrumenten. Docenten krijgen daarbij een nieuwe rol, namelijk die van assessor bij proeven van bekwaamheid. CNA biedt trainingen voor docenten die zich willen scholen in competentiegericht beoordelen en voor docenten die zich willen ontwikkelen tot (gecertificeerd) assessor. Bovendien biedt CNA individuele assessments aan voor docenten om hun kwalificatieniveau vast te stellen. 20 De kaders van examineren en beoordelen worden gevormd door het kwalificatiedossier en het examenprofiel. Daarnaast zijn er interne en externe kwaliteitseisen waarmee bij het ontwerpen en toepassen van kwalificerende beoordelingsinstrumenten rekening moet worden gehouden. Door praktische opdrachten, behulpzame literatuur en inbreng van praktijkvoorbeelden wordt in zes dagdelen geleerd wat de basisprincipes zijn van toetsconstructie en aan welke kwaliteitseisen een PvB of andere toetsvormen moeten voldoen. Samen met interne en externe collega s werkt u aan het verbeteren van de kwaliteit van ontwikkelingsgericht en kwalificerende beoordelingsinstrumenten uit uw eigen praktijk. De focus ligt op kwalificerende toetsing. Er wordt aandacht besteed aan: beoordelingsinstrumenten in relatie tot toetsbeleid van de opleiding; verschillende vormen van beoordelingsinstrumenten; methodenmix bij toetsing; (externe) toetstechnische kwaliteitseisen; de samenwerking met het beroepenveld bij beoordeling in de praktijk; kwaliteitsborging toetsing en examinering. Data: zes bijeenkomsten, start maart en september 2013 Kosten: zie website (voor incompany op aanvraag) Contactpersoon: Jacqueline Brobbel, 21 Deze leergang kent vooral een praktische invalshoek, alhoewel er wel verdiepende literatuur gebruikt wordt. Aan de hand van eigen beoordelings- of assessmentprocedures wordt zes dagdelen getraind op het beoordelen van werkprocessen en beroepsvaardigheden aan de hand van een vastgestelde standaard (kwalificatiedossier). De verschillende beoordelingsvormen die langskomen zijn: observeren van een praktijkopdracht, beoordelen van een portfolio, criteriumgericht interviewen, reflectiegesprek en eindgesprek. Tijdens de eerste bijeenkomst wordt een totale assessmentprocedure gesimuleerd. Deze simulatie levert relevante dilemma s op en maakt dat u zich nog meer bewust wordt van wat u te leren heeft. Vervolgens oefent u de verschillende assessorvaardigheden. Bij voorkeur vindt de laatste bijeenkomst plaats nadat u gelegenheid heeft gehad om in uw praktijk assessments uit te voeren en op video op te nemen. In de laatste bijeenkomst worden die opnames met elkaar besproken en van feedback voorzien. Na afloop van de leergang kan de cursist kiezen voor certificering tot Assessor mbo. Hier zijn extra kosten aan verbonden. Data: zes bijeenkomsten, start maart en september 2013 Kosten: zie website (voor incompany op aanvraag) Contactpersoon: Irene Meertens,

13 4. Beoordelen en assessments Assessorentraining Basistraining Cursist over de Certificering Assessor in het mbo Assessment didactische bekwaamheid Nu studenten in het beroepsonderwijs steeds vaker leren in een reële omgeving, ligt het voor de hand dat hun prestaties ook beroepsgericht worden beoordeeld. Dat vraagt van docenten specifieke deskundigheid op het gebied van beoordelen. Met de assessorentraining en het certificeringstraject worden docenten en praktijkbegeleiders opgeleid tot volwaardig assessor in het mbo. De training wordt op maat gemaakt op basis van de intake en bestaat uit een aantal vaste elementen. Zo is de training opgezet volgens het principe van werkend leren: theorie, praktijk en oefenen gaan hand in hand. De deelnemers werken met voorbeelden uit hun eigen vakgebied. De volgende competenties komen aan bod: observeren van deelnemers bij de uitvoering van een assessment; relateren van geobserveerd gedrag aan de vastgestelde werkprocessen; voeren van een Criterium Gericht Interview aan de hand van het STAR(R)-principe; beoordelen van een reflectieverslag; voeren van een reflectiegesprek en eindgesprek met een deelnemer; bewustwording eigen valkuilen en blinde vlekken tijdens het beoordelingsproces. Na afloop van de training kan de cursist kiezen voor certificering tot Assessor mbo. Hier zijn extra kosten aan verbonden. Contactpersoon: Irene Meertens, Assessorentraining Ik heb geleerd hoe je gestructureerd een assessment moet afnemen. Vooral het zelf oefenen was erg leerzaam. Dingen die ik gevoelsmatig deed, kan ik nu benoemen, analyseren en verhelderen. Irene Meertens: trainer/adviseur: Als docent in het mbo heb je verschillende petten op: die van docent, begeleider en assessor. In de assessorentraining worden die rollen goed uit elkaar gehouden. Als assessor moet je immers objectief blijven. Deelnemers leren veel van de video-opnamen die op de werkvloer worden gemaakt. Zo krijgen ze inzicht in hun kwaliteiten en valkuilen. Docenten die een basis-assessorentraining hebben gevolgd kunnen zich laten certificeren tot assessor. Het certificeringstraject start met een instructiebijeenkomst. Met behulp van de richtlijnen in een handleiding ontwikkelt de kandidaat-assessor een portfolio, met een diversiteit aan bewijsmaterialen, waaronder beeldopnames van afgenomen assessments. De kandidaat-assessor wordt in een criterium gericht interview bevraagd over het portfolio en zijn competenties. Indien de competenties voldoende zijn aangetoond ontvangt de kandidaat-assessor een certificaat. Ook ontvangt hij een schriftelijke rapportage. De certificering wordt verzorgd door ervaren assessoren van CNA, Linque Consult en Oostrom begeleiding & advies. De kwaliteit van de beoordeling en van de procedure wordt getoetst door het EVC-centrum van de Hogeschool van Amsterdam. Contactpersoon: Irene Heeft u ervaring als docent in het mbo, maar beschikt u niet over een lesbevoegdheid of verklaring van didactische bekwaamheid? En wilt u weten waar u staat wat betreft de docentcompetenties? Door middel van een assessmentinstrument, speciaal voor de functie van BVE-docent, brengen wij uw eerder verworven competenties (EVC) op een professionele manier in kaart. In een portfolio laat u zien welke competenties u met betrekking tot het docentschap heeft ontwikkeld. Twee ervaren assessoren beoordelen uw portfolio en observeren u in een praktijksituatie. U ontvangt een bewijs van didactische bekwaamheid, wanneer u alle docentcompetenties door middel van de assessmentprocedure kunt aantonen. Beheerst u nog niet alle benodigde competenties, dan ontvangt u een advies op maat voor een vervolgopleiding of begeleiding. Contactpersoon: Jacqueline Brobbel, Jacqueline Brobbel, coördinator assessments: Met een assessment brengen we uw competenties als docent in kaart. Ik zie een assessment als een sterk instrument in het kader van continue professionele ontwikkeling

14 5. Taal en Rekenen Taal werkt, ook in de vaklessen! Leergang Taalontwikkeling Taal in het mbo Met de invoering van de Wet Referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen verandert voor veel mbo-instellingen de manier van opleiden, begeleiden en toetsen van hun deelnemers. Docenten buigen zich over vragen als hoe de eisen en vaardigheden voor taal en rekenen terug te vinden zijn in de kwalificatiedossiers. Bij CNA kunnen docenten zich verder professionaliseren op gebied van taal en rekenen in het mbo. Bovendien heeft CNA veel expertise in huis op het gebied van NT2 en alfabetisering. 24 Het blijkt niet gemakkelijk om goed taalbeleid te ontwikkelen in een ROC. Er is diversiteit in het taalaanbod, mede als gevolg van overheidsbeleid. Generieke taaleisen worden centraal geëxamineerd en beroepsgerelateerde taaleisen maken deel uit van de kwalificatiedossiers. In de leergang Taalontwikkeling wordt in zes dagdelen duidelijk welke keuzes gemaakt kunnen worden als het gaat om taal in het beroepsonderwijs en welke consequenties die hebben voor de praktijk van u en uw team. Centraal in de leergang staat de rol van vakdocenten in de taalontwikkeling van hun studenten. U brengt het taalbeleid binnen uw ROC in kaart, praat met collega s en onderzoekt welke eisen er aan de taalbeheersing worden gesteld in de bestaande kwalificatiedossiers en lesmethoden. U leert hoe u studenten kunt ondersteunen in het lezen van vakteksten, hoe u hun woordenschat kunt vergroten, de spreek- en schrijfvaardigheid kunt stimuleren en schrijfproducten kunt beoordelen. U gaat tijdens de leergang aan de slag met deze nieuwe inzichten en vaardigheden. Deze praktijkervaringen vormen een basis om uw eigen rol ten opzichte van taaldocenten en loopbaanbegeleiders te verhelderen en met deze collega s het taalbeleid binnen de opleidingen verder vorm te geven. Data: zes bijeenkomsten, start maart en september 2013 Kosten: zie website (voor incompany op aanvraag) Contactpersoon: Emke Wang, 25 Door de nieuwe exameneisen voor taal verandert het opleiden, begeleiden en toetsen van deelnemers. Voor docenten die hun repertoire op het gebied van taalonderwijs willen uitbreiden, zijn in overleg de volgende trainingen denkbaar: Gesprekken voeren binnen het vak Het lezen van teksten Het geven van instructie Consequenties van nieuwe exameneisen voor jou als docent De rol van taal in de BPV Proeven van Bekwaamheid Video-Interactietraining Contactpersoon: Emke Wang, Emke Wang, trainer/adviseur: Het is volkomen terecht dat taal weer op de agenda staat in het MBO. Het mooie is dat iedereen daar een taak in heeft; de docent Nederlands, de vakdocent, de mentor en de praktijkbegeleider. We bekijken hoe je als team je deelnemers kunt helpen taalvaardiger te worden.

15 5. Taal en Rekenen Rekenen in het mbo Docent Nederlands als tweede taal Post-hbo opleiding Individueel assessment Docent NT2 NT2 en alfabetisering Door de nieuwe exameneisen voor rekenen verandert het opleiden, begeleiden en toetsen van deelnemers. Voor docenten die hun repertoire op het gebied van rekenonderwijs willen uitbreiden, zijn in overleg de volgende trainingen denkbaar: Het geven van instructie en Remediërende ondersteuning De rol van rekenen in de BPV Consequenties van nieuwe exameneisen voor jou als docent Proeven van bekwaamheid Video-interactietraining Contactpersoon: Liesbeth van der Weide, cna.uva.nl Hoewel voor NT2 geen aparte bevoegdheid bestaat, is NT2 wel een vak apart. Deze vakbekwaamheid kunt u verwerven in deze post-hbo opleiding tot docent NT2. De opleiding is bedoeld voor iedereen die werkt of wil gaan werken als NT2-docent met volwassenen of op een vo-school waar NT2 gegeven wordt. Een afgeronde hbo-opleiding is een vereiste voor deelname. Tijdens de opleiding verwerven deelnemers hun vakbekwaamheid en docentencompetenties in relatie tot NT2. Na afronding ontvangen zij het certificaat Docent Nederlands als tweede taal. De opleiding is duaal en vereist daarom dat deelnemers minimaal vijf uur per week NT2 geven aan inburgeraars of andere taalverwervers. Dit kan eventueel in de vorm van een stage. In de opleiding komen vier thema s aan bod: de kenmerken van de cursist, de didactiek van NT2, docentenvaardigheden en de lerende docent. De eigen praktijk staat centraal tijdens de opleiding. De theorie wordt grotendeels door middel van opdrachten verwerkt. De didactische icttoepassingen zijn geïntegreerd in de opleiding. De bijeenkomsten zijn afwisselend plenair (theorie) en in subgroepen (opdrachtbespreking). Om het NT2-docentschap te bevorderen en te beschermen is het met ingang van 2006 mogelijk dat NT2-docenten hun ervaring en opgebouwde expertise vastleggen in een portfolio en dit laten beoordelen. De meerwaarde van een portfolio is het in kaart brengen van competenties en reflecties daarop. Het certificaat Competent NT2-docent is ingesteld door de beroepsvereniging voor docenten NT2 (BVNT2) in het najaar van Dit certificaat geeft in Nederland erkenning van bekwaamheid als NT2-docent door het beroepsveld NT2. Het certificaat wordt toegekend door een aantal opleiders NT2, mede namens de BVNT2. CNA is een van deze opleiders en neemt regelmatig deze assessments af. Kijk voor meer informatie en de benodigde documenten op de website van de BVNT2: Contactpersoon: Jozien Kreulen, Wil u zich verder bekwamen in het vak van NT2-docent of alfabetiseringsdocent? Oefenen met verschillende aspecten van het moderne alfabetiseringsonderwijs, beter kunnen begeleiden bij aanvankelijk lezen en schrijven? Wilt u handvatten om effectief en functioneel spreekvaardigheid te trainen en spreekangst te voorkomen? Zoekt u naar activerende werkvormen om de leesvaardigheid van cursisten te vergroten? Informeer naar de mogelijkheden voor een (team)training op maat, zoals bijvoorbeeld: NT2 en alfabetisering Mondelinge vaardigheden in alfabetiseringsgroepen Nederlands op de werkvloer NT2 in geïntegreerde trajecten NT2: spreken en verstaan worden Contactpersoon: Emke Wang, Deelnemer over de NT2-opleiding Ik had geen ervaring met lesgeven en heb op dat gebied heel veel van de opleiding geleerd. De opleiding stelt je in staat om op je eigen manier erachter te komen wat voor jou effectief lesgeven is. Data: 20 bijeenkomsten van september t/m mei Kosten: zie website Contactpersonen: Charlotte Cannegieter, uva.nl,emke Wang, De uitgebreide programmagids van deze opleiding is te downloaden of te bestellen via de website. Charlotte Cannegieter, trainer/adviseur: Het begeleiden van docenten NT2 vind ik erg veelzijdig. Fantastisch ook om te zien hoe gemotiveerd ze zijn om te leren. De deelnemers zeggen veel te hebben aan de sterke koppeling tussen theorie en praktijk van de opleiding. Wat ze maandag horen, kunnen ze dinsdag meteen toepassen

16 6. Ontwerpen Iedere docent een ontwerper! Leergang Curriculumontwerp Doorgaande leerlijnen vmbo-mbo In het mbo worden de kaders voor een onderwijsprogramma gevormd door het kwalificatiedossier. Het vertalen van het KD naar een verantwoord en leerbaar programma is een onderbelicht element in de opleiding van docenten. Veel docenten hebben zich puur vanuit hun ervaring in de beroepspraktijk bekwaamd in het ontwerpen van een leerprogramma, maar missen nog de verbinding met onderwijskundige concepten. CNA begeleidt docenten bij het ontwerpen van een leerlijn en een leerprogramma dat aansluit bij de voor- en vervolgopleiding van deelnemers. 28 In het mbo worden de kaders voor een onderwijsprogramma gevormd door het kwalificatiedossier. Het vertalen van het KD naar een verantwoord en leerbaar programma is een onderbelicht element in de opleiding van docenten. Veel docenten hebben zich puur vanuit hun ervaring in de beroepspraktijk bekwaamd in het ontwerpen van een leerprogramma. Dat heeft goede curricula opgeleverd, maar het kan beter, of liever fundamenteler, door het kwalificatiedossier met onderwijskundig instrumentarium te benaderen, vertalen en bewerken. Het kwalificatiedossier van uw eigen opleiding en literatuur over curriculumontwikkeling vormen de basis van deze leergang. In zes dagdelen neemt u de volgende elementen onder de loep: het analyseren van doelstellingen in een kwalificatiedossier; het toepassen van ontwerpregels; het ontwerpen van een leerlijn en een leerprogramma; het didactiseren van een leerprogramma, rekening houdend met randvoorwaarden als (leer)tijd, geld en beschikbare leermiddelen. Dit vraagt van u een brede blik, d.w.z. het kunnen denken in leerlijnen en daarna pas in programma s. Data: zes bijeenkomsten, start maart en september 2013 Kosten: zie website (voor incompany op aanvraag) Contactpersoon: Trudy Moerkamp, 29 CNA ondersteunt scholen bij de afstemming van het onderwijs van vmbo naar mbo om de doorgaande leerlijnen te optimaliseren en uitval van leerlingen te voorkomen. Mogelijke projecten waarin CNA kan ondersteunen zijn VM2 en Vakcolleges. Bij VM2 leren vmbo- en mbo-collega s in kleine groepen met elkaar samen te werken. Hierbij gaat het ondermeer om het pedagogisch-didactisch klimaat, klassenmanagement en differentiatie. Docenten leren om over hun eigen grenzen heen te kijken en regisseur te worden van hun eigen ideeën. Bij een Vakcollege is er een doorlopende leerlijn van het eerste jaar vmbo tot het tweede jaar mbo (niveau 2 en 3). CNA leert docenten om onderzoeksmatig te werken aan innovatie en verbetering van de doorgaande leerlijnen in het Vakcollege. Contactpersoon: Trudy Moerkamp, Onderwijslogistiek Veel mooie plannen en didactische vernieuwingen lopen stuk op het onvermogen om onderwijsleerprocessen goed te organiseren. Zeker nu meer maatwerk en flexibiliteit vereist zijn om competentiegericht op te leiden, voldoen oude manieren van roosteren en uitlijnen van programma s niet meer. Onderwijslogistiek klinkt saai, maar is een creatief en onmisbaar element voor het ontwikkelen van een curriculum. Kennis daarvan is vereist op alle niveaus van de organisatie. Kennis van de onderwijslogistiek is een welkome aanvulling op de didactische expertise in opleidingsteams en maakt geheel nieuwe concepten organiseerbaar. CNA biedt ondersteuning door opleiding en advies bij het verwezenlijken van mooi onderwijs. Roostertechnisch onmogelijk zal niet meer klinken. Contactpersoon: Auke Bolhuis,

17 7. Praktijkonderzoek Iedere docent een kritische professional! Leergang systematisch reflecteren op de eigen lespraktijk Onderzoek uw eigen lespraktijk Investeringen in onderwijsvernieuwingen vragen om onderzoek naar de opbrengst: wat werkt wel en wat werkt niet? Er zijn gegevens nodig, niet alleen voor de verantwoording naar buiten, maar ook om de kwaliteit te kunnen monitoren. In de Werkplaats Praktijkgericht Onderzoek van CNA werken deskundige onderzoekers samen om docenten te scholen in het doen van praktijkgericht onderzoek en het management te ondersteunen bij het vestigen van een onderzoeksmatige cultuur in hun school. 30 U kunt op allerlei manieren bezig zijn met de verbetering en vernieuwing van uw lessen, bijvoorbeeld door een nieuwe methode uit te proberen of een nieuwe werkvorm te ontwikkelen. Verbetering en vernieuwing vragen veel tijd en aandacht. Niet altijd is duidelijk wat die inspanningen precies opleveren. In deze leergang gaat het om de vraag wat werkt wel en wat werkt niet in mijn lessen en hóe werkt het dan? U leert hoe u uw lespraktijk kritisch kunt beschouwen, door het stellen en beantwoorden van een aantal vragen: Wat wil ik precies bereiken met mijn lessen? Welk gedrag wil ik bij mijn studenten zien na afloop van mijn lessenserie? Welke onderdelen in mijn lessen dragen bij aan het leren van dit gedrag? Hoe kan ik nagaan of deze onderdelen de benodigde aandacht hebben gekregen tijdens de uitvoering van mijn lessen? Hoe kan ik het gewenste gedrag van mijn leerlingen systematisch in kaart brengen, vooraf en na afloop van een lessenserie? Zie ik een verschil? Wat is de betekenis van dit verschil voor mijn lessen? Welke onderdelen blijven erin? Wat moet anders? Data: zes bijeenkomsten,start maart en september 2013 Kosten: zie website (voor incompany op aanvraag) Contactpersoon: Eline Raaphorst, 31 Verbetering en vernieuwing van het onderwijs vragen veel tijd en aandacht. In deze cursus leert u hoe u de resultaten van uw inspanningen onderzoekt. Verbeteren de prestaties van de leerlingen? Gaan zij met meer plezier naar school? Wat werkt wel en wat werkt niet in de lessen en hóe werkt het dan? In de cursus staan deze vragen centraal. Deelnemers maken kennis met het opzetten en uitvoeren van onderzoek en met de betekenis ervan voor leraren en leerlingen. Gezamenlijk worden de stappen van onderzoek doorlopen: onderwerpkeuze, probleemstelling, vraagstelling, data-analyse, interpretatie en conclusies en presentatie. Het programma omvat zes bijeenkomsten met voldoende tussentijd om het eigen onderzoek stapsgewijs uit te voeren. Contactpersoon: Eline Raaphorst, Eline Raaphorst, onderzoeksadviseur: Zelf uitvoeren van onderzoek heeft vele voordelen. Docenten en management ontwikkelen daarmee een onderzoeksmatige houding die deel gaat uitmaken van hun professionaliteit. Bovendien zorgt het uitvoeren van onderzoek vaak voor extra uitdagingen en meer plezier in het werk.

18 7. Praktijkonderzoek Werkplaats Praktijkgericht Onderzoek In de Werkplaats Praktijkgericht Onderzoek van CNA werken deskundige onderzoekers samen om docenten te scholen in het doen van praktijkgericht onderzoek en het management te ondersteunen bij het vestigen van een onderzoeksmatige cultuur in hun school. We beschrijven hieronder graag enkele voorbeelden van onderzoeksbegeleiding: Ontwikkelingsgericht onderzoek De docenten van een kappersopleiding willen graag onderzoeken welke vaardigheden deelnemers apart moeten blijven oefenen als de opleiding meer competentiegericht wordt. CNA traint het team in ontwikkelingsgericht onderzoek en begeleidt het team bij het onderzoeksproces. Een vraag onderzoekbaar maken De belangstelling voor de school vanuit bepaalde wijken in de stad daalt. Hoe kun je dat als school zodanig onderzoeken dat het bruikbare gegevens oplevert voor het PR-beleid? CNA begeleidt de school zodanig dat de school dit type onderzoek voortaan zelf kan uitvoeren. Een onderzoeksmatige cultuur en gebruik van data Een managementteam wil graag meer data-driven opereren. CNA helpt en traint het MT bij het analyseren van de aanwezige data op de school. Met een zogenaamd Reflectief Handelingsonderzoek leert CNA een managementteam om de implementatie van nieuw beleid te monitoren en effectiever te laten verlopen. Contactpersoon: Eline Raaphorst, Een opleidingsmanager over onderzoek in de school Door zelf onderzoek te doen worden complexe vraagstukken in het ROC bespreekbaar en ontstaat er draagvlak voor het zoeken naar oplossingen. We laten ons nu niet meer leiden door hypes, maar kijken naar wat er speelt op onze eigen locatie. Onderzoek in de school is geen einddoel, maar een middel om blijvend te innoveren

19 8. ICT en sociale media Volg ons op Twitter! Via Twitter plaatst het Centrum voor Nascholing regelmatig nieuws en updates over professionalisering in het mbo. Kijk op en volg onze tweets om up-to-date te blijven! Iedere docent ICT-competent! Leergang Leren in een digitale wereld Training Werken met beelden: gebruik van video voor instructie en reflectie Was het tot voor kort nog noodzaak om over het computerlokaal te beschikken, tegenwoordig heeft bijna elke student een telefoon waarmee hij doorlopend toegang heeft tot het web. Vaak zijn docenten geneigd om deze media tijdens de lessen te verbieden. Onbegonnen werk waar veel energie in gaat zitten. En een gemiste kans! Als je als docent serieus wilt werken aan een leerklimaat waarbij de student inbreng heeft, eigen keuzes mag maken en verantwoordelijkheid krijgt, dan is er veel voor te zeggen om ict en sociale media een georganiseerde plaats te geven in het onderwijs. In deze leergang onderzoeken we hoe je ze op verantwoorde wijze kunt inzetten om leerprocessen vorm te geven. Aandacht wordt o.a. besteed aan het TPACK-model, Mediawijsheid, het concept van Flipping the classroom en de ICT-bekwaamheden van leraren. Deelnemers doen op experimentele wijze ervaring op met ICT-tools en sociale media. Daarbij wordt telkens een verbinding gemaakt tussen de theorie van digitale didactiek en de eigen lespraktijk. Jongeren leven in een multimediale beeldcultuur. Was informatieoverdracht voorheen vooral talig, tegenwoordig is het belang van beeld en geluid enorm toegenomen. De wereld waarin jongeren leven wordt ook sterk bepaald door de nieuwe media. Het gemak waarmee je tegenwoordig foto s of filmpjes kunt maken, heeft er aan bijgedragen dat een boodschap steeds meer via beelden wordt gecommuniceerd. Wat betekent dat voor het mbo? In deze training ontdekken docenten hoe zij beeldmateriaal kunnen inzetten in hun lessen. Bijvoorbeeld bij het aanleren van beroepshandelingen, waarbij deelnemers zelf opnamen maken die worden nabesproken. Of om reflectie van deelnemers op andere wijze vorm te laten geven. Denk daarbij aan vormen van Digital Storytelling. Contactpersoon: Frouke Visser, De wereld waarin jongeren leven wordt sterk bepaald door de nieuwe media. Jongeren leven in een multimediale beeldcultuur. Het gemak waarmee je tegenwoordig foto s of filmpjes kunt maken, heeft er aan bijgedragen dat een boodschap steeds meer via beelden wordt gecommuniceerd. Wat betekent dit voor het onderwijs? Bij CNA kunt u zich verder professionaliseren op gebied van ICT en nieuwe media. Hierbij is uw eigen praktijk leidend bij de keuzes die gemaakt worden om te experimenteren. 34 Data: zes bijeenkomsten, start maart en september 2013 Kosten: zie website (voor incompany op aanvraag) Contactpersoon: Frouke Visser, Hoe blended is uw learning? 35 Scholen en teams gaan steeds meer over tot de integratie van ICT en sociale media in hun onderwijs. De route naar goed doordachte implementatie is niet altijd een makkelijke, wel een inspirerende voor alle betrokkenen. CNA begeleidt de school bij het maken van keuzes, met aandacht voor de eigen context (waar staan we nu), de gewenste situatie (waar willen we heen) en de weg erheen. En ook met zicht op de consequenties voor docenten (wat vraagt dit aan ICT-bekwaamheden) en advies voor professionaliseringstrajecten die aansluiten bij de huidige situatie. Centraal bij elke stap staat de vraag: wat is de meerwaarde? Voor de instelling, voor de onderwijsgevende en bovenal: voor de leerlingen? Wanneer kiezen we voor distance learing, e-learing, digital learning, enz. om tot de juiste blend te komen? Kortom: een maatwerktraject waarmee u verder wordt geholpen om uw visie te formuleren en vorm te geven aan uw eigen vorm van Blended Learning. Contactpersoon: Frouke Visser,

20 9. Personeelsontwikkeling, coaching en supervisie Coach in het onderwijs Post-hbo opleiding Supervisor in het onderwijs Post-hbo opleiding De Coachopleiding is een eenjarige opleiding voor docenten die personeelsleden en lio s in de school begeleiden en zich willen ontwikkelen tot geregistreerd coach in het onderwijs. Tijdens de opleiding raken deelnemers vertrouwd met de competenties om te functioneren als integrale coach in de schoolorganisatie. U leert coachgesprekken te voeren en collegiale consultatie te organiseren en te begeleiden. Per bijeenkomst wordt een casus, een eigen werkervaring van een van de deelnemers, besproken. Daarnaast zijn er verwerkingsopdrachten bij de verplicht te lezen literatuur. Gedurende de opleiding is er vier keer een collegiale consultatie. In kleine groepjes van maximaal vier personen werken de deelnemers dan aan hun persoonlijke leervragen en doelen uit hun opgestelde Persoonlijk Ontwikkelings Plan. Tevens ontvangen de deelnemers supervisie over hun eigen coachpraktijk. De opleiding wordt afgesloten met een eindwerkstuk. Supervisie past in het streven van mbo-scholen om hun beleid op het gebied van personeelsontwikkeling te professionaliseren. De supervisor beweegt zich op het snijvlak van scholing en begeleiding. Supervisie is gericht op integratie van kennis in het concrete, actuele handelen. De tweejarige opleiding bestaat uit verschillende modules. In het eerste jaar leert u de grondbeginselen van de methodiek supervisie. In het tweede jaar ontwikkelt u uw methodisch handelen en is er veel tijd voor de context waarin supervisie binnen het onderwijsveld wordt gebruikt. Onderdeel van de opleiding zijn twee leersupervisies. Dat houdt in dat u supervisie ontvangt over de supervisie die u geeft. Daarnaast schrijft u drie werkstukken en een eindwerkstuk. Na afronding ontvangt u het post-hbo registerdiploma Supervisor in het onderwijs en kunt u zich inschrijven in het register van de Landelijke Vereniging voor Supervisie en Coaching (LVSC). Data: 18 bijeenkomsten op dinsdagmiddag Kosten: zie website Contactpersoon: Mieke de Leeuw, Data: 11 plenaire bijeenkomsten en 6 intervisiebijeenkomsten op woensdagen van uur Kosten: zie website Contactpersoon: Adrie Beljaars, De school is een rijke leeromgeving. Niet alleen voor de leerlingen, maar ook voor de docenten en instructeurs. Denk bijvoorbeeld aan het coachen van lio s en nieuwe docenten, het leren van en met elkaar in teamverband, of het deelnemen aan cursussen en studiedagen. CNA ondersteunt ROC s bij het vormgeven van personeels- en teamontwikkeling en helpt scholen om lerende organisaties te zijn. 36 Deze opleiding kan ook incompany worden verzorgd De uitgebreide programmagids van deze opleiding is te downloaden of te bestellen via de website. Deelnemer over de Coachopleiding In de opleiding is veel ruimte voor leren van elkaar. Het belangrijkste dat ik heb geleerd zijn gesprekstechnieken. Ik heb nu een uitgebreider repertoire om door te vragen en echt tot de kern te komen. Ik coach inmiddels zes collega s en probeer daarbij steeds de gesprekscyclus toe te passen. 37 De uitgebreide programmagids van deze opleiding is te downloaden of te bestellen via de website.

Leergangen voor MBO-docenten LC. Incompany voor NOVA College, ROC Leiden en Regiocollege

Leergangen voor MBO-docenten LC. Incompany voor NOVA College, ROC Leiden en Regiocollege Leergangen voor MBO-docenten LC Incompany voor NOVA College, ROC Leiden en Regiocollege Programmagids 2013-2015 Leergangen voor MBO-docenten LC Incompany 2013-2015 Leergangen voor MBO-docenten LC Incompany

Nadere informatie

Programmagids 2014 2015. Opleidingen, trainingen en maatwerk voor docenten en managers. Er is een lerende cultuur ontstaan

Programmagids 2014 2015. Opleidingen, trainingen en maatwerk voor docenten en managers. Er is een lerende cultuur ontstaan Programmagids 2014 2015 Opleidingen, trainingen en maatwerk voor docenten en managers Er is een lerende cultuur ontstaan Nascholing MBO 2014 / 15 Inhoud leren in verbinding pagina Voorwoord 1 Welkom bij

Nadere informatie

Nascholing en professionalisering MBO

Nascholing en professionalisering MBO Centrum voor Nascholing Postbus 2009 1000 CA Amsterdam Nascholing en professionalisering MBO 2011-2012 Centrum voor Nascholing Nascholing en professionalisering MBO 2011-2012 Bezoekadres Hogeschool van

Nadere informatie

Post-HBO opleiding Brede Bekwaamheid Beroepsonderwijs. Leergangen voor MBO-docenten LC

Post-HBO opleiding Brede Bekwaamheid Beroepsonderwijs. Leergangen voor MBO-docenten LC Post-HBO opleiding Brede Bekwaamheid Beroepsonderwijs Leergangen voor MBO-docenten LC Programmagids 2015-2016 Post-HBO opleiding Brede Bekwaamheid Beroepsonderwijs Leergangen voor MBO-docenten LC Inhoud

Nadere informatie

Post-HBO opleiding Brede Bekwaamheid Beroepsonderwijs. Leergangen voor MBO-docenten LC

Post-HBO opleiding Brede Bekwaamheid Beroepsonderwijs. Leergangen voor MBO-docenten LC Post-HBO opleiding Brede Bekwaamheid Beroepsonderwijs Leergangen voor MBO-docenten LC Programmagids 2014-2015 Post-HBO opleiding Brede Bekwaamheid Beroepsonderwijs Leergangen voor MBO-docenten LC Inhoud

Nadere informatie

Training Resultaatgericht Coachen

Training Resultaatgericht Coachen Training Resultaatgericht Coachen met aandacht voor zingeving Herken je dit? Je bent verantwoordelijk voor de gang van zaken op je werk. Je hebt alle verantwoordelijkheid, maar niet de bijbehorende bevoegdheden.

Nadere informatie

Overzicht Nascholing 2015 2016. Ik heb mijn theoretisch kader verbreed en kan nu beter beargumenteren waarom dingen wel of niet werken.

Overzicht Nascholing 2015 2016. Ik heb mijn theoretisch kader verbreed en kan nu beter beargumenteren waarom dingen wel of niet werken. Ik heb mijn theoretisch kader verbreed en kan nu beter beargumenteren waarom dingen wel of niet werken. Opbrengstgericht werken en Differentiatie Horizontale en verticale afstemming Overzicht Nascholing

Nadere informatie

Professionaliseringstraject voor de LC/LD docent

Professionaliseringstraject voor de LC/LD docent Amersfoortse Docenten Academie Professionaliseringstraject voor de LC/LD docent in samenwerking met: Professionaliseringstraject voor de LC/LD docent De Academie nodigt jou uit om deel te nemen aan ons

Nadere informatie

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden:

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Marco Snoek over de masteropleiding en de rollen van de LD Docenten De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Het intended curriculum : welke doelen worden

Nadere informatie

Coördinator Wetenschap en Techniek

Coördinator Wetenschap en Techniek Coördinator Wetenschap en Techniek De post-hbo opleiding Coördinator Wetenschap en Techniek heeft tot doel leraren en middenkaderfunctionarissen toe te rusten met inzichten en vaardigheden op het gebied

Nadere informatie

Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo

Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Leiding geven aan leren Waarom en voor wie Onderwijsgevenden in het primair onderwijs (regulier en speciaal onderwijs),

Nadere informatie

Coach van Onderwijsprofessionals

Coach van Onderwijsprofessionals Coach van Onderwijsprofessionals Door de vele externe ontwikkelingen, in combinatie met de wens van professionals in het onderwijs om zich te blijven ontwikkelen, is er een enorme behoefte aan begeleiding

Nadere informatie

OPLEIDING DOCENT NT2

OPLEIDING DOCENT NT2 OPLEIDING DOCENT NT2 IN DE VOLWASSENENEDUCATIE VU-NT2 PROFESSIONAL CURSUSJAAR 2016/2017 De opleiding Docent NT2 in de volwasseneneducatie is een gezamenlijke opleiding van de Vrije Universiteit Amsterdam

Nadere informatie

Opleiding Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG) Opleiding voor docenten in het MBO

Opleiding Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG) Opleiding voor docenten in het MBO Opleiding Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG) Opleiding voor docenten in het MBO Programmagids 2014-2016 Opleiding Pedagogisch Didactisch Getuigschrift 2014/2016 Inhoud pagina Inleiding 2 Opzet

Nadere informatie

Licentieregeling Reddingsbrigade Nederland

Licentieregeling Reddingsbrigade Nederland Licentieregeling Reddingsbrigade Nederland Voorwoord Reddingsbrigade Nederland introduceert per 1 september 2015 de Licentieregeling. Door middel van de licentieregeling wil Reddingsbrigade Nederland een

Nadere informatie

Training & Certificering

Training & Certificering WERKEND LEREN IN DE PROCESTECHNIEK Training & Certificering Voor praktijkopleiders en assessoren in de procestechniek Maart 2012 1 2 Leren, Toetsen en het Examen Inhoudsopgave Inleiding 5 Opleidingsaanbod

Nadere informatie

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling Scholingsplan 2012-2013 Samen in ontwikkeling Inhoudsopgave Inleiding 3 Pijlers 4 Kader 5 Deskundigheidsbevordering 2012-2013 6 Beschrijvingen van de scholingen 7 Aanmelden voor externe scholingen 9 Inleiding

Nadere informatie

Opleiden in het. zorgonderwijs. Modules leergangen master

Opleiden in het. zorgonderwijs. Modules leergangen master het zorgonderwijs Modules leergangen master Kies je eigen professionaliseringstraject Ben je docent of (praktijk)opleider in het zorgonderwijs? Of ben je werkzaam in de zorg en wil je toekomstige zorgprofessionals

Nadere informatie

Opleiding Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG) Opleiding voor docenten in het MBO

Opleiding Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG) Opleiding voor docenten in het MBO Opleiding Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG) Opleiding voor docenten in het MBO Programmagids 2015-2017 Opleiding Pedagogisch Didactisch Getuigschrift 2015/2017 Inhoud pagina Inleiding 2 Opzet

Nadere informatie

Montessori Professionalisering Zuid-Nederland 2014-2015 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo

Montessori Professionalisering Zuid-Nederland 2014-2015 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo Montessori Professionalisering Zuid-Nederland 2014-2015 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Montessori Zuid-Nederland Professionele ontwikkeling 2014-2015 Het menselijke individu kan zich zonder

Nadere informatie

/VVE Opleidingen, trainingen en maatwerk voor docenten en leidinggevenden. Overzicht Nascholing 2015 2016. Leren in verbinding

/VVE Opleidingen, trainingen en maatwerk voor docenten en leidinggevenden. Overzicht Nascholing 2015 2016. Leren in verbinding Leren in verbinding De Professionele Leergemeenschap: Leren in teams Coaching en Supervisie Beleidsontwikkeling Leiderschap Overzicht Nascholing 2015 2016 /VVE, trainingen en maatwerk voor docenten en

Nadere informatie

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK Iedereen heeft er de mond van vol: Het beste uit de leerling halen Recht doen aan verschillen van leerlingen Naast kennis en vaardigheden, aandacht voor het

Nadere informatie

Verantwoording gebruik leerlijnen

Verantwoording gebruik leerlijnen Verantwoording gebruik leerlijnen In de praktijk blijkt dat er onder de deelnemers van Samenscholing.nu die direct met elkaar te maken hebben behoefte bestaat om de ontwikkeling van de beroepsvaardigheden

Nadere informatie

Opleiding Professioneel en inspirerend trainen Post-HBO registeropleiding tot trainer communicatieve en managementvaardigheden

Opleiding Professioneel en inspirerend trainen Post-HBO registeropleiding tot trainer communicatieve en managementvaardigheden Opleiding Professioneel en inspirerend trainen Post-HBO registeropleiding tot trainer communicatieve en managementvaardigheden Persoonlijk leiderschap en trainersvakmanschap Zoek je een gedegen opleiding

Nadere informatie

Post-hbo cursus Loopbaanbegeleiding

Post-hbo cursus Loopbaanbegeleiding Post-hbo cursus Loopbaanbegeleiding Actuele ontwikkelingen zoals flexibilisering van arbeid, de noodzaak tot het vergroten van de in- en externe mobiliteit van de werknemer, maar ook wetswijzigingen zorgen

Nadere informatie

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 Doelstellingen professionaliseringstraject Het SWV heeft als doelstellingen voor het

Nadere informatie

Docent Nederlands als tweede taal. Post-HBO opleiding

Docent Nederlands als tweede taal. Post-HBO opleiding Docent Nederlands als tweede taal Post-HBO opleiding Programmagids 2013/2014 Docent Nederlands als tweede taal 2013/2014 Inhoud pagina Voorwoord 2 Introductie 3 Programma 4 Opzet van de opleiding 6 Praktische

Nadere informatie

Doceren als 2e beroep - verkort

Doceren als 2e beroep - verkort OPLEIDING voor vakdocentschap in het beroepsonderwijs OPLEIDING Speciaal voor trainers - post-hbo opleiding in 4 maanden De trainersvaardigheden zijn je op het lijf geschreven. Maar hoe draag je vakinhoudelijke

Nadere informatie

COMPETENTIE 1: INTERPERSOONLIJK COMPETENT

COMPETENTIE 1: INTERPERSOONLIJK COMPETENT DE SBL competenties COMPETENTIE 1: INTERPERSOONLIJK COMPETENT De leraar primair onderwijs moet ervoor zorgen dat er in zijn groep een prettig leef- en werkklimaat heerst. Dat is de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Informatie 2-daagse opleiding tot TOPs!-coach

Informatie 2-daagse opleiding tot TOPs!-coach Informatie 2-daagse opleiding tot TOPs!-coach Den Dolder, mei 2014 Versie: 2 Auteur(s): Anna Hulsebosch/Joke Gierveld Het programma en de bijbehorende opleiding TOPs! is een programma voor jongens en meisjes

Nadere informatie

Opleiding Instructeur in het onderwijs. Voor instructeurs in het (v)mbo

Opleiding Instructeur in het onderwijs. Voor instructeurs in het (v)mbo Opleiding Instructeur in het onderwijs Voor instructeurs in het (v)mbo Programmagids 2014-2015 Opleiding Instructeur in het onderwijs 2014/2015 Inhoud pagina Opleiding Instructeur in het onderwijs 2 Opzet

Nadere informatie

Professional Coach Week

Professional Coach Week Professional Coach Week Een week intensief werken aan de coach in jezelf. 2-6 september 2013 27-31 januari 2014 associatie voor coaching DORPSSTRAAT 1 5735 EA AARLE-RIXTEL TEL. 0492-385544 WWW.ASSOCIATIEVOORCOACHING.COM

Nadere informatie

Doceren als 2e beroep

Doceren als 2e beroep OPLEIDING Doceren als 2e beroep voor vakdocentschap in het beroepsonderwijs OPLEIDING Doceren als 2e beroep Train de docent: van vakman naar vakdocent - post-hbo opleiding in 9 maanden Je hebt jaren gewerkt

Nadere informatie

Docent Nederlands als Tweede Taal

Docent Nederlands als Tweede Taal Centrum voor Nascholing Postbus 2009 1000 CA Amsterdam Tel. 020 525 12 41 nascholing@cna.uva.nl www.centrumvoornascholing.nl Verder met onderwijs Met dit motto biedt het Centrum voor Nascholing (CNA) een

Nadere informatie

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Supplement h. Functie docent Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 1 sub h Besluit personeel veiligheidsregio s 1.1 Algemene

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Opleiding Allround Wandelsport Instructeur Niveau 3

Opleiding Allround Wandelsport Instructeur Niveau 3 Opleiding Allround Wandelsport Instructeur Niveau 3 ALLROUND WANDELSPORT INSTRUCTEUR (AWI-3) Wandelsport: een leven lang bewegen Wandelen is hot. Het is op dit moment één van de meest beoefende sporten

Nadere informatie

Als u wéét dat NT2 een vak apart is.

Als u wéét dat NT2 een vak apart is. Als u wéét dat NT2 een vak apart is. dan is de Posthbo-opleiding tot leraar Nederlands als tweede taal er voor u NT2 Doel van deze opleiding Ook al bestaat er wettelijk geen aparte bevoegdheid Nederlands

Nadere informatie

1. Interpersoonlijk competent

1. Interpersoonlijk competent 1. Interpersoonlijk competent De docent BVE schept een vriendelijke en coöperatieve sfeer in het contact met deelnemers en tussen deelnemers, en brengt een open communicatie tot stand. De docent BVE geeft

Nadere informatie

thomas more hogeschool Leiderschapsacademie

thomas more hogeschool Leiderschapsacademie thomas more hogeschool Leiderschapsacademie Colofon 2015 Rotterdam, mei 2015 Thomas More Hogeschool, Rotterdam Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in

Nadere informatie

3. Opleidingskader voor de opleiding Informatiecoördinator

3. Opleidingskader voor de opleiding Informatiecoördinator 3. Opleidingskader voor de opleiding Informatiecoördinator In het project GROOTER worden onder andere opleidingskaders ontwikkeld voor drie functiegerichte opleidingen voor Bevolkingszorg. In dit hoofdstuk

Nadere informatie

Intercultureel vakmanschap in de stage

Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking C Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking voor hsao-opleidingen en stageverlenende instellingen in de jeugdzorg HBO-raad, oktober 2012 Project intercultureel vakmanschap in het hsao

Nadere informatie

Brochure Montessori Academie 2015-2016

Brochure Montessori Academie 2015-2016 Brochure Montessori Academie 2015-2016 De Montessori Academie is een onderdeel van het Montessori Kenniscentrum. Vanuit de Montessori Academie wordt jaarlijks een aantal cursussen aangeboden. In deze brochure

Nadere informatie

Professional Trainer. Doelgroep

Professional Trainer. Doelgroep Professional Trainer De post-hbo opleiding Professional Trainer heeft tot doel begeleiders, adviseurs, trainers en (intern) opleiders toe te rusten met kennis, inzichten en vaardigheden op het gebied van

Nadere informatie

De ROWF organiseert al vanaf het begin van de opleidingsschool onderdelen vanuit het generieke programma van de HvA Les op Locatie.

De ROWF organiseert al vanaf het begin van de opleidingsschool onderdelen vanuit het generieke programma van de HvA Les op Locatie. ROWF Les op locatie in de beroepsopdracht van de HvA. De ROWF organiseert al vanaf het begin van de opleidingsschool onderdelen vanuit het generieke programma van de HvA Les op Locatie. Het doel is de

Nadere informatie

Docenten die hun onderwijs meer willen afstemmen op de individuele verschillen tussen leerlingen en hun leeropbrengst willen vergroten.

Docenten die hun onderwijs meer willen afstemmen op de individuele verschillen tussen leerlingen en hun leeropbrengst willen vergroten. 1. Differentiëren Onderzoeken welke manieren en mogelijkheden er zijn om te differentiëren en praktische handvatten bieden om hiermee aan de slag te gaan. Vervolgens deze kennis toepassen in de praktijk

Nadere informatie

TRAINEN MET ZIEL EN ZAKELIJKHEID Opleiding Vakinhoudelijk trainen

TRAINEN MET ZIEL EN ZAKELIJKHEID Opleiding Vakinhoudelijk trainen TRAINEN MET ZIEL EN ZAKELIJKHEID Opleiding Vakinhoudelijk trainen Van focus op inhoud naar werken met de groep Hoe kun je als trainer je theorie enthousiast overbrengen zonder dat je groep passief wordt?

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Opleiding Instructeur in het onderwijs

Opleiding Instructeur in het onderwijs Centrum voor Nascholing Postbus 2009 1000 CA Amsterdam Tel. 020 525 12 41 nascholing@cna.uva.nl www.centrumvoornascholing.nl Verder met onderwijs Met dit motto biedt het Centrum voor Nascholing (CNA) een

Nadere informatie

Handleiding Portfolio assessment UvA-docenten

Handleiding Portfolio assessment UvA-docenten Handleiding Portfolio assessment UvA-docenten najaar 2005 Inleiding In het assessment UvA-docent wordt vastgesteld welke competenties van het docentschap door u al verworven zijn en welke onderdelen nog

Nadere informatie

OPLEIDER IN DE SCHOOL, COACH en OPLEIDINGSCOÖRDINATOR Post-HBO opleidingen

OPLEIDER IN DE SCHOOL, COACH en OPLEIDINGSCOÖRDINATOR Post-HBO opleidingen Professionaliseringsaanbod Pabo 2010 2011 OPLEIDER IN DE SCHOOL, COACH en OPLEIDINGSCOÖRDINATOR Post-HBO opleidingen Inleiding Nieuw in ons aanbod! Een vervolg op de Post-HBO Coach en opleider in de school!

Nadere informatie

TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE Praktijk 8 Deeltijd

TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE Praktijk 8 Deeltijd TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE Praktijk 8 Deeltijd Titel vak: Praktijk 8 Kwartaal: 4 Voltijd/deeltijd: Deeltijd Studiejaar: 2 Datum versie: April 2013 ECTS: 5 Assessoren: Vakcoördinator: Caroline Zijlstra, Chris

Nadere informatie

Trainingen en workshops

Trainingen en workshops Trainingen en workshops 2014-2015 Voor professionals in de Kindcentra 0-13 in s-hertogenbosch (kinderopvang, peuterarrangement en basisonderwijs) Inhoud Algemene informatie Algemene informatie 2 Aanbod

Nadere informatie

Masteropleiding brengt carrière in stroomversnelling

Masteropleiding brengt carrière in stroomversnelling Masteropleiding brengt carrière in stroomversnelling Oriëntatie op Leiderschap Opleiding Schoolleider Master Integraal Leiderschap Diverse masterclasses Maatwerk en advies voor schoolbesturen Leiderschapsacademie

Nadere informatie

Leergang Hoger Management

Leergang Hoger Management Leergang Hoger Management Ontwikkelen van leiderschap in het voortgezet onderwijs 1 Een samenwerking tussen Marant Interstudie en Kennisland. 2 De samenwerking tussen Marant Interstudie en Kennisland verbindt

Nadere informatie

Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs

Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs universitair onderwijscentrum groningen hoger onderwijs Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs 2008-2009 september 2008 Basiskwalificatie onderwijs 2 Wat is de basiskwalificatie onderwijs (BKO)? De basiskwalificatie

Nadere informatie

Post-HBO Beïnvloeden op strategisch niveau

Post-HBO Beïnvloeden op strategisch niveau Hoe zorgt u er als manager voor dat uw plannen en ideeën door de organisatie als net zo waardevol worden ervaren als door uzelf? In deze cursus beïnvloeden leert u hoe u met geavanceerde technieken op

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw inspireren motiveren realiseren Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw primair onderwijs Klassewijzer BV Lageweg 14c 9698 BN Wedde T 0597-464483 www.klassewijzer.nl info@klassewijzer.nl

Nadere informatie

Opleiden in het zorgonderwijs? Modules leergangen master

Opleiden in het zorgonderwijs? Modules leergangen master het zorgonderwijs? Modules leergangen master Kies je eigen professionaliseringstraject Ben je docent of (praktijk)opleider in het hoger gezondheidszorg onderwijs (HGZO)? Of ben je werkzaam in de zorg en

Nadere informatie

Sportleider SeniorenSport (SSS)

Sportleider SeniorenSport (SSS) Sportleider SeniorenSport (SSS) Een leven lang bewegen We worden steeds ouder en genieten gelukkig steeds langer van een goede gezondheid. Sport en bewegen speelt hierbij een belangrijke rol. Steeds meer

Nadere informatie

Zontrainingen Specialist in trainingen voor de kinderopvang. Zontrainingen Het beste bieden aan kinderen, ouders en collega s in de kinderopvang

Zontrainingen Specialist in trainingen voor de kinderopvang. Zontrainingen Het beste bieden aan kinderen, ouders en collega s in de kinderopvang Zontrainingen Specialist in trainingen voor de kinderopvang Zontrainingen Het beste bieden aan kinderen, ouders en collega s in de kinderopvang Inhoud Pagina 1. Inleiding 3 2. Over zontrainingen 3 3. Over

Nadere informatie

SCHATTEN VAN ADVOCATEN

SCHATTEN VAN ADVOCATEN SCHATTEN VAN ADVOCATEN PRAKTIJKOPLEIDINGEN VOOR DE ADVOCATUUR Vaardigheden in de praktijk Coachen in de praktijk Leidinggeven in de praktijk Teamwork in de praktijk SCHATTEN VAN ADVOCATEN Wij zijn er van

Nadere informatie

Als u wéét dat NT2 een vak apart is.

Als u wéét dat NT2 een vak apart is. Als u wéét dat NT2 een vak apart is. dan is de Post-hbo-opleiding tot leraar Nederlands als tweede taal er voor u NT2 Doel van deze opleiding Ook al bestaat er wettelijk geen aparte bevoegdheid Nederlands

Nadere informatie

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving -

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - Het vak van intern adviseur De meeste interne adviseurs hebben vaak twee beroepen: naast het vak

Nadere informatie

Opleiding jonge kind specialist (Post HBO)

Opleiding jonge kind specialist (Post HBO) Opleiding jonge kind specialist (Post HBO) 1. Algemeen 1.1. In vogelvlucht De basisopleiding tot jonge kind specialist is een praktijkgerichte opleiding met gefundeerde theoretische onderbouwing. In deze

Nadere informatie

Taalonderwijs aan dyslectische kinderen

Taalonderwijs aan dyslectische kinderen Taalonderwijs aan dyslectische kinderen De leergang Taalonderwijs aan dyslectische kinderen heeft tot doel leraren en intern begeleiders toe te rusten met kennis, inzichten en vaardigheden op het gebied

Nadere informatie

0-meting opleidingsinstituut [naam opleidingsinstituut] leergang [naam leergang]

0-meting opleidingsinstituut [naam opleidingsinstituut] leergang [naam leergang] 1. Eisen aan het onderwijs 1. Er wordt opgeleid tot beginnend beroepsbeoefenaar manschap A en/of bevelvoerder. 2. Er is sprake van beroepspraktijkvorming: - er is sprake van een stevige integratie tussen

Nadere informatie

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional.

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional. Sinds een tiental jaren hebben we opleidingsvormen ontwikkeld die recht doen aan zowel vakbekwaamheid als praktijkkennis van aanstaande leraren. In toenemende mate doen we dat op basis van opleiden in

Nadere informatie

Professionaliserings- / scholingsplan Friesland College 2014-2015

Professionaliserings- / scholingsplan Friesland College 2014-2015 Professionaliserings- / scholingsplan Friesland College 2014-2015 De ambitie FC 2015 om modern en uitdagend onderwijs te bieden vraagt om gemotiveerde en deskundige leidinggevenden en medewerkers. Hoge

Nadere informatie

Excellente docent in de mbo-praktijk

Excellente docent in de mbo-praktijk Excellente docent in de mbo-praktijk Uitwisseling scholen HU 7 maart 2014 ROCMN P&O 5-3-2014 1 ROC Midden Nederland Profiel: Kwaliteit, kleinschaligheid en persoonlijk contact Nauwe verbinding met regionale

Nadere informatie

Assessoren beleid hernieuwd beleid per 2015

Assessoren beleid hernieuwd beleid per 2015 Assessoren beleid hernieuwd beleid per 2015 Assessoren beleid Doel Hernieuwing Opzet Portfolio Bevoegd en bekwaam Kwaliteitscontrole Uren en kosten Rollen en verantwoordelijkheden Traject Doel Recht doen

Nadere informatie

Onderwijs van de 21ste eeuw:

Onderwijs van de 21ste eeuw: Onderwijs van de 21ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Onderwijs van de 21 ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie Professionaliseringsaanbod

Nadere informatie

Voortgezet Onderwijs. Maatwerk bij incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling certificaat leraar dalton VO dalton kort Nunspeet tweedaagse

Voortgezet Onderwijs. Maatwerk bij incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling certificaat leraar dalton VO dalton kort Nunspeet tweedaagse Voortgezet Onderwijs Maatwerk bij incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling certificaat leraar dalton VO dalton kort Nunspeet tweedaagse Www.daltondeventer.nl/nascholing Schoolontwikkeling op

Nadere informatie

EVC Reacties kunt u geven via het feedbackformulier.

EVC Reacties kunt u geven via het feedbackformulier. EVC Reacties kunt u geven via het feedbackformulier. Datum gegenereerd: 24-6-2016 11:40:16 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Informatie vrijstelling en/of toelating... 4 Informatie ervaringscertificaat...6

Nadere informatie

Bachelor of Business Administration (MER opleiding)

Bachelor of Business Administration (MER opleiding) Bachelor of Business Administration (MER opleiding) voor decentrale overheden Het Onderwijs De Bachelor of Business Administration voor decentrale overheden (Management, Economie & Recht, MER) wordt aangeboden

Nadere informatie

Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs. Peter Leisink

Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs. Peter Leisink Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs Peter Leisink Opzet van deze leergang Introductie Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs: inhoudelijke verkenning Programma en docenten leergang strategisch

Nadere informatie

2. Opleidingskader voor de opleiding Teamleider Preparatie nafase

2. Opleidingskader voor de opleiding Teamleider Preparatie nafase 2. Opleidingskader voor de opleiding Teamleider Preparatie nafase In het project GROOTER worden onder andere opleidingskaders ontwikkeld voor drie functiegerichte opleidingen voor Bevolkingszorg. In dit

Nadere informatie

Op weg naar de (academische) opleidingsschool

Op weg naar de (academische) opleidingsschool Discussienota Nationalgeographic.nl Adviescommissie ADEF OidS Mei 2014 1 Inhoudsopgave Inleiding 1. Uitgangspunten Samen Opleiden 2. Ambities van (academische) opleidingsscholen 3. Concept Samen Opleiden

Nadere informatie

LOOPBAANTRAINING ZWITSERS KWALITEITSMODEL VOOR LOOPBAANORIËNTATIE EN -BEGELEIDING

LOOPBAANTRAINING ZWITSERS KWALITEITSMODEL VOOR LOOPBAANORIËNTATIE EN -BEGELEIDING LOOPBAANTRAINING ZWITSERS KWALITEITSMODEL VOOR LOOPBAANORIËNTATIE EN -BEGELEIDING ZELFMANAGEMENT VAN COMPETENTIES WAAR LIGGEN UW KWALITEITEN? WAT MAAKT U UNIEK? EN WELKE KANT WILT U DAARMEE OP? WAT IS

Nadere informatie

Academiejaar 2013/2014. navorming. Mentor Klinisch Onderwijs. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2013/2014. navorming. Mentor Klinisch Onderwijs. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2013/2014 navorming Mentor Klinisch Onderwijs Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Navorming Mentor Klinisch Onderwijs Deze opleiding is een samenwerking van het departement Gezondheid en

Nadere informatie

Onderwijs van de 21ste eeuw:

Onderwijs van de 21ste eeuw: Onderwijs van de 21ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Onderwijs van de 21 ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie Professionaliseringsaanbod

Nadere informatie

De rol van de beroepsstandaard van lerarenopleiders in het personeelsbeleid. Voorloper Kwaliteit van lerarenopleiders

De rol van de beroepsstandaard van lerarenopleiders in het personeelsbeleid. Voorloper Kwaliteit van lerarenopleiders De rol van de beroepsstandaard van lerarenopleiders in het personeelsbeleid Voorloper Kwaliteit van lerarenopleiders Véronique van de Reijt en Quinta Kools Fontys Lerarenopleiding Tilburg Context van de

Nadere informatie

Competentieprofiel werkbegeleider

Competentieprofiel werkbegeleider Competentieprofiel werkbegeleider Voor verzorgenden en verpleegkundigen Ontwikkeld door: Hennie Verhagen (Evean) Joukje Stellingwerf (Puur Zuid) Maaike Hakvoort (ZGAO) Brenda van der Zaag (ROC TOP) Kim

Nadere informatie

Inhoud. Klaar voor de start? 11

Inhoud. Klaar voor de start? 11 Inhoud Klaar voor de start? 11 1 Bouwen op een fundament 16 A De praktijk 16 B Zelfreflectie 17 C De theorie 18 1.1 Ontwikkelen van onderwijs 18 1.2 De elementen van het onderwijsontwikkelmodel 20 D Toepassen

Nadere informatie

Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT

Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT Sector: ESB&I Gevalideerd door: de paritaire commissie ECABO Vaststellingsdatum: 7 oktober 2014 Examenprofielnummer: EXPRO.16 1 Inleiding

Nadere informatie

Dagdeel Een dagdeel is bij BOGO standaard 3 uur, tenzij anders vermeld in de lescyclus van de BOGO.

Dagdeel Een dagdeel is bij BOGO standaard 3 uur, tenzij anders vermeld in de lescyclus van de BOGO. BOGO Begrippenlijst en veel gestelde vragen In alfabetische volgorde vindt u begrippen die BOGO hanteert bij het aanbieden van onderwijs en uitleg over hun betekenis. Onderaan deze lijst kunt u antwoorden

Nadere informatie

Post-hbo opleiding autismespecialist

Post-hbo opleiding autismespecialist Post-hbo opleiding autismespecialist mensenkennis De docente is duidelijk, enthousiast en motiverend. Ik heb inzicht gekregen in wat ik in mijn rol als hulpverlener kan doen en waar ik rekening mee moet

Nadere informatie

Praktijkgerichte Scholing tot praktijkmanager

Praktijkgerichte Scholing tot praktijkmanager Praktijkgerichte Scholing tot praktijkmanager Leergang voor de praktijkmedewerker/praktijkmanager van de tandarts/huisartsenpraktijk. voor data of voor in-company verzoeken 1 De praktijkmanager kan een

Nadere informatie

Beleid. Beschrijving trekkersrollen LC en LD. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Coevorden, Hardenberg e.o. / De Nieuwe Veste

Beleid. Beschrijving trekkersrollen LC en LD. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Coevorden, Hardenberg e.o. / De Nieuwe Veste 1. Inleiding De koers voor de komende jaren, zoals beschreven in het strategisch beleidsplan 2011-2014 heeft consequenties voor gewenste managementstijl van de school. In de managementvisie 2011-2014 heeft

Nadere informatie

YoungWorks. weet wat jongeren beweegt. & leerconcepten

YoungWorks. weet wat jongeren beweegt. & leerconcepten YoungWorks Academy weet wat jongeren beweegt ONderwijs & leerconcepten InhoudsOpgave 5 YoungWorks Academy, onderwijs en leerconcepten 9 Thema s & Lezingen en presentaties 10 Workshops en trainingen 12

Nadere informatie

Gedragsexpert. Doelgroep

Gedragsexpert. Doelgroep Gedragsexpert De Post-HBO opleiding Gedragsexpert heeft tot doel leraren, intern begeleiders en zorgcoördinatoren zo goed mogelijk toe te rusten met kennis, inzichten en vaardigheden op het gebied van

Nadere informatie

Scholingsaanbod Examenpersoneel Taak: Examenprocessen Managen, Monitoren en de Kwaliteit bewaken (micro-niveau)

Scholingsaanbod Examenpersoneel Taak: Examenprocessen Managen, Monitoren en de Kwaliteit bewaken (micro-niveau) Scholingsaanbod Examenpersoneel Taak: Examenprocessen Managen, Monitoren en de Kwaliteit bewaken (micro-niveau) Aanbieder 1. Blended Learning Training Vormgeven operationeel examenmanagement (Plan, BET

Nadere informatie

Contact. particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs. bezoekadres Handelskade 75. postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer

Contact. particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs. bezoekadres Handelskade 75. postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer Contact bezoekadres Handelskade 75 postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer telefoon 0570-60 30 83 fax 0570-60 37 05 e-mail info.next@saxion.nl particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs Hbo Tweedegraadslerarenopleiding

Nadere informatie

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Waarom? Ik heb het idee dat ik wel eens tekortschiet als het erom gaat anderen duidelijk te maken wat ik bedoel. Ik

Nadere informatie