Jaarverslag. Stichting HVO Humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag. Stichting HVO Humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding"

Transcriptie

1 2011 Jaarverslag Stichting HVO Humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding

2

3 Jaarverslag 2011 Stichting HVO

4 Stichting HVO Humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding Postadres: Postbus 85475, 3508 AL Utrecht Bezoekadres: Zwarte Woud 2, 3524 SJ Utrecht Telefoon: Internet: Foto omslag: U-See, Zoetermeer Print: ZetPrint, Naarden 2013, Stichting HVO, Utrecht

5 Ten Geleide Het jaar 2011 wil ik graag karakteriseren als het jaar van de toetreding tot het hoger onderwijs. In een brief van 11 augustus 2011 deelde de Staatssecretaris van OCW, de heer Halbe Zijlstra, mee, dat op grond van het positieve besluit van de NVAO van 9 november 2010 met betrekking tot de hbo-master Humanistisch vormingsonderwijs en Levensbeschouwing (HL) en het positieve advies van de Inspectie van Onderwijs van 7 juni 2011, Stichting HVO formeel was geregistreerd als rechtspersoon voor hoger onderwijs. Het toegekende brinnummer werd 30KV. Het jaar 2011 is tevens het eerste jaar van de beleidscyclus Het nieuwe koersplan Met hoofd, hart en handen werd op 16 december 2010 door het bestuur vastgesteld. Met veel genoegen bied ik u daarom het jaarverslag 2011 van Stichting HVO aan. De stichting mag zich elk jaar weer verheugen in groeiende belangstelling voor haar inhoudelijke activiteiten. Het doel van de stichting is velen inmiddels bekend. Het wordt in de vigerende statuten als volgt beschreven: 1. De stichting heeft tot doel om zonder winstoogmerk, binnen het kader van de Humanistische Alliantie, onderwijs en opvoeding in humanistisch perspectief duurzaam te bevorderen. 2. De stichting heeft als bijzonder doel, binnen het kader van de Humanistische Alliantie, levens- en wereldbeschouwelijke vorming in humanistisch perspectief duurzaam te bevorderen. De Humanistische Alliantie is het samenwerkingsverband van alle humanistische organisaties in Nederland. Stichting HVO tracht haar doelen te bereiken door het in stand houden van een professioneel expertisecentrum (opleiding, onderzoek & ontwikkeling, en training & advies). Het jaarverslag vormt jaarlijks een informerende en evaluerende aanvulling bij het koersplan. Aan het einde van de planperiode zal Stichting HVO haar zevende lustrum vieren. Op 5 november 2014 zal het 35 jaar geleden zijn dat het Humanistisch Verbond (HV) de stichting oprichtte om namens het HV de zorg en verantwoordelijkheid voor de kwaliteit en identiteit van de levensbeschouwelijke vorming vanuit seculier humanistisch perspectief op openbare scholen op zich te nemen. Sedert 1 augustus 2009 wordt zeer nauw samengewerkt met de nieuw opgerichte zusterstichting HVO Primair. De zusterstichting neemt de zorg en verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de uitvoering in het openbaar primair onderwijs voor haar rekening. Tevens treedt HVO Primair formeel op als werkgever voor de betreffende vakdocenten. Stichting HVO profileert zich als humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding, het enige in Nederland. Dit had ook geformuleerd kunnen worden als humanistisch centrum Ten geleide 5

6 voor eigentijdse bildung. Nader getypeerd is Stichting HVO een combinatie van een kleinschalige gespecialiseerde hogeschool met een kleinschalig gespecialiseerd onderwijsadviescentrum. De twee pijlers van humanisme (duurzame zelfvorming en duurzame mensvriendelijkheid) zijn als volgt verwoord in de missie: Stichting HVO inspireert kinderen, jongeren en volwassenen (als mens en opvoeder) tot humanistische zelfvorming als betekenisgevend doel op zich zelf en ter bevordering van een humane samenleving met duurzame zorg voor moeder aarde. In het eerste hoofdstuk HVO Opleidingen wordt beknopt geïnformeerd over de deeltijdopleidingen op drie niveaus, aan de hand van de doelstellingen in het koersplan. Het tweede hoofdstuk informeert op vergelijkbare wijze over HVO Onderzoek & Ontwikkeling, het derde over HVO Training en Advies. In het vierde hoofdstuk Organisatie en Communicatie vindt de lezer aanvullende informatie over HVO als (net)werkorganisatie en de georganiseerde communicatie. Een beknopt overzicht van de baten en lasten geeft in het vijfde hoofdstuk inzicht in de positieve financiële situatie aan het einde van het verslagjaar. Door middel van de website kunt u steeds op de hoogte blijven van onze activiteiten. Wij waarderen dat zeer! Via de website kunt u op de hoogte blijven van de activiteiten van de zusterorganisaties, verenigd in de Humanistische Alliantie. Nico Stuij directeur Stichting HVO Het jaarverslag 2011 is op 11 oktober 2012 vastgesteld door het bestuur van Stichting HVO. 6 Jaarverslag 2011 Stichting HVO

7 Inhoud Ten Geleide HVO Opleidingen HVO Onderzoek & Ontwikkeling HVO Training & Advies Organisatie en communicatie Beknopt financieel jaaroverzicht Inhoud 7

8 8 Jaarverslag 2011 Stichting HVO

9 1. HVO Opleidingen In het koersplan voor de periode zijn de hierna volgende doelstellingen met betrekking tot de lerarenopleidingen in deeltijd opgenomen. Het betreft formeel onbekostigde opleidingen. Stichting HVO ontvangt sedert 1980 een basissubsidie van de rijksoverheid voor het mogelijk maken dat ouders met leerlingen in het openbaar onderwijs een alternatief voor godsdienstonderwijs kunnen kiezen. Deze keuzemogelijkheid voor ouders is wettelijk verankerd. Streefdoelen 1. HVO Opleidingen verzorgt jaarlijks twee geaccrediteerde lerarenopleidingen in deeltijd, te weten een vijfjarige initiële hbo-bachelor Humanistisch vormingsonderwijs (basisonderwijs en basisvorming vo) en Levensbeschouwing (HL) en een tweejarige hbo-master HL (bovenbouw vo en hbo). 2. HVO Opleidingen verzorgt jaarlijks een eenjarige basisopleiding HL voor groepsleraren primair onderwijs (niveau associate degree ). 3. HVO Opleidingen verzorgt op verzoek individuele maatwerktrajecten voor afgestudeerde masters HL, die de bekwaamheid voor het primair onderwijs willen verwerven. 4. HVO Opleidingen vestigt en ondersteunt op verzoek basisopleidingen HL voor het primair onderwijs op pabo s, als minor of als onderdeel van het nascholingsaanbod van pabo s (voor zover daar personele ruimte voor is). Het eerste doel is grotendeels gerealiseerd, beide opleidingen zijn ook in 2011 van start gegaan. De accreditatie van de hbo-master is in 2010 al gerealiseerd; de accreditatie van de vernieuwde hbo-bachelor is gepland in Het tweede doel is in 2011 niet gerealiseerd door onvoldoende aanmeldingen. Er is vervolgens extra veel geïnvesteerd in het onder de aandacht brengen van deze voor groepsleraren aantrekkelijke opleidingsmogelijkheid met uitzicht op werk. Het derde doel wordt doorlopend op kleinschalige wijze gerealiseerd. Het vierde streefdoel wordt na accreditatie van de hbobachelor breed onder de aandacht gebracht van pabo s. In 2011 werd één pabo hierin ondersteund. Stichting HVO stelt zich de opdracht (koersplan p. 12) dat jaarlijks voorzien wordt in minimaal 25 nieuw gekwalificeerde vakdocenten HVO voor het primair onderwijs en 15 vakdocenten HL voor het vervolgonderwijs. In het verslagjaar konden 46 nieuwe vakdocenten aan de slag, 27 in het basisonderwijs en 19 in het vervolgonderwijs. Met name in het primair onderwijs zijn meer vakdocenten nodig. De voorlichting is daarom extra geïntensiveerd. 1.HVO Opleidingen 9

10 De hbo-bachelor en master HL van Stichting HVO zijn uniek. Het zijn de enige lerarenopleidingen op het gebied van Levensbeschouwing in Nederland, die gebaseerd zijn op humanisme en filosofie. Alle andere zijn gebaseerd op godsdienst en theologie. Naast de lerarenopleidingen wordt jaarlijks een trainersopleiding verzorgd op het gebied van levensbeschouwelijke communicatie in opvoedingsinteracties. Deze trainers leren onder meer ouders Waarde(n)vol te communiceren met hun kinderen. Stichting HVO zorgt voor structurele begeleiding van de door haar opgeleide trainers. In het verslagjaar rondden 14 trainers de opleiding af, 6 startten het autorisatietraject, 1 trainer werd gecertificeerd. 10 Jaarverslag 2011 Stichting HVO

11 2. HVO Onderzoek & Ontwikkeling In het koersplan zijn de volgende streefdoelen voor deze zo genoemde werksfeer opgenomen: 1. O & O onderzoekt stelselmatig de ontwikkeling van het vak HL bij de vakdocenten in het primair en vervolgonderwijs. 2. O & O documenteert de uitkomsten van excellent praktijkgericht onderzoek door de studenten tijdens hun opleiding. 3. O & O adviseert aan de twee andere werksferen om relevante uitkomsten van onderzoek in opleidingen, cursussen, trainingen en publicaties te verwerken. 4. O & O bereidt twee verdiepingsthema s voor ten behoeve van de tweejaarlijkse voorjaarssymposia in maart 2012 Groen HVO (ecologische levenskunde in HVO) en in maart 2014 Met hoofd, hart en handen (integrale levenskunde in HVO) en het vervolg van de symposia in cursussen, trainingen en publicaties. In het verslagjaar is het systematisch werken aan de eerste drie doelstellingen voorbereid. Praktijkgericht onderzoek is versterkt in de opleidingsprogramma s opgenomen. Met betrekking tot het eerste streefdoel is een promotietraject voorbereid, om van start te gaan vanaf 1 januari Onderwijskundig medewerker van Stichting HVO, Eveline Oostdijk, gaat vanaf 2012 het promotieonderzoek uitvoeren bij de Universiteit voor Humanistiek (promotor Prof. dr. Wiel Veugelers, co-promotor Dr. Y. Leeman). Zij gaat daarmee tevens de regie voeren over het toekomstig onderzoeksprogramma van de stichting. Zij schreef in voorbereidende zin met betrekking tot haar promotieonderzoek: Dit onderzoek richt zich op het verkrijgen van inzicht in de praktijk van het Humanistisch vormingsonderwijs. Op basis van enquêtes, interviews en observaties tracht ik een zo goed mogelijk beeld te verwerven van de doelen die vakdocenten stellen, de inhouden die zij aanbieden en de manier waarop zij zich tot de context van hun praktijk verhouden. Daarnaast zal er inzicht worden gegeven in de leerprocessen en leerresultaten bij leerlingen die deel uitmaken van de lessen HVO. De tweeledige hoofdvraag luidt dan ook als volgt: 1. Hoe ziet het curriculum van de vakdocenten eruit. Waar wordt het door geïnspireerd en in welke context komt het tot stand? 2. Welke leerprocessen en leerresultaten doen zich voor bij leerlingen die HVO krijgen en hoe kunnen die geduid worden in het licht van humanistische vorming? (Waaraan levert HVO eigenlijk een bijdrage?) 2. HVO Onderzoek & Ontwikkeling 11

12 Heel veel werk is verricht voor de vierde doelstelling. Het symposium is grondig voorbereid. Daarmee is de expertise van Stichting HVO opnieuw uitgebreid en verdiept. Met elk voorjaarssymposium wordt daarvan steeds het bewijs geleverd. De opbouw en kwaliteit van de expertise is inmiddels zo ver gevorderd en ontwikkeld dat met recht gesproken kan worden van een hoogwaardig en integraal expertisecentrum op het gebied van humanistische vorming (eigentijdse bildung ) in engere en bredere zin. 12 Jaarverslag 2011 Stichting HVO

13 3. HVO Training & Advies Met de opgebouwde expertise is Stichting HVO inmiddels uitstekend in staat scholen in het primair en voortgezet onderwijs te ondersteunen bij het theoretisch en praktisch invullen van hun vormingsdoelstellingen. In de loop van de planperiode zal dat steeds duidelijker onder de aandacht gebracht worden. In het verslagjaar lag het accent op de eerste doelstelling van T & A. 1. T & A verzorgt jaarlijks de inhoud en organisatie van verplichte nascholing voor vakdocenten HVO in het primair onderwijs, in afstemming met HVO Primair (de werkgever) en, zo mogelijk, vanaf 2012 mede de nascholing van vakdocenten HL (en derden) in het voortgezet onderwijs. 2. T & A verzorgt een professioneel aanbod van trainingen en cursussen op het gebied van filosoferen, reflecteren en waarde(n)vol communiceren. Tevens worden op aanvraag van scholen, andere instellingen voor onderwijs en opvoeding en humanistische organisaties, trainingen en cursussen op maat verzorgd. Dit geldt ook voor advieswerk. 3. T & A streeft naar win-win samenwerking met APS en het Praktijkcentrum Zingeving & Professie (Z&P) van de Universiteit voor Humanistiek (UvH). 4. T & A streeft naar een jaarlijkse omzet aan betaalde dienstverlening van minimaal Er zijn negen verschillende cursussen en trainingen uitgevoerd voor vakdocenten HVO, met in totaal 190 deelnemers. Alle 9 regio s van zusterstichting HVO Primair werden geschoold in de sociocratische kringorganisatiemethode om te komen tot professionele samenwerking tussen docenten en betrokkenheid bij de beleidsontwikkeling. Dit in het kader van de eerste doelstelling. De website biedt een overzicht van de aangeboden cursussen. Voor de in het voortgezet onderwijs werkzame vakdocenten is een vakinhoudelijke alumnidag verzorgd. Als voorbeelden passend bij de tweede doelstelling kunnen genoemd worden de trainingen Filosoferen met kinderen voor groepsleraren en de cursus bestaansethiek (Atelier van de humanistische levenskunst). De cursus bestaansethiek is bestemd voor leidinggevenden (directeuren en bestuurders) en overige professionals in onderwijs en opvoeding. In het verslagjaar werd een pilot uitgevoerd, die een hoge waardering verkreeg van de deelnemers. Met betrekking tot de derde doelstelling kan gesteld worden dat warme contacten bestaan tussen genoemde organisaties en dat win-win samenwerking door alle organisaties gewenst wordt. Het verslagjaar had voornamelijk nog een oriënterend karakter op dit gebied. 3. HVO Training & Advies 13

14 Zoals uit het financieel jaaroverzicht (hoofdstuk 5) zal blijken, is de vierde doelstelling ruimschoots gehaald. Het is echter waarschijnlijk dat de komende jaren dit betrekkelijk lage streefbedrag aanzienlijk hoger zal moeten luiden, wil de continuïteit van ons hoogwaardige expertisecentrum verzekerd blijven. 14 Jaarverslag 2011 Stichting HVO

15 4. Organisatie en communicatie Stichting HVO is een relatief kleine, flexibele (netwerk)organisatie die door doelgerichte samenwerking tamelijk ambitieuze doelen wil realiseren. Vanaf 2009 samen met zusterorganisatie Stichting HVO Primair. Duurzaam wordt samengewerkt met humanistische en overige verwante organisaties in Nederland, verbonden in de Humanistische Alliantie. Met name kunnen hier genoemd worden het Humanistisch Verbond, de Universiteit voor Humanistiek, Hivos, Humanitas, en de Humanistische Omroep. Met Europese humanistische organisaties wordt samengewerkt in de Europese Humanistische Federatie (EHF). Stichting HVO is tevens lid van het Platform voor Mensenrechteneducatie. Vanaf 1 januari 1999 treedt APS als gastheer op van Stichting HVO. Hierdoor kan HVO een dubbel verbonden organisatie genoemd worden: huishoudelijk (formeel werkgeverschap en huisvesting) verbonden met APS, inhoudelijk verbonden met het georganiseerde humanisme. Jaarlijks wordt de samenwerkingsovereenkomst met het APS geëvalueerd. Ook in 2011 kon worden vastgesteld dat de overeenkomst voortreffelijk wordt nageleefd en dat de meerwaarde duidelijk aantoonbaar is. Op 1 juli 2011 was het 12½ jaar geleden dat de samenwerking werd aangegaan. Op Wereldhumanismedag (21 juni) is dat feestelijk gevierd. APS was in 2011 tevens gewaardeerd gastheer van Stichting HVO Primair en Stichting Dienstencentrum GVO en HVO (samenwerkingsverband sector GVO en HVO). De drie stichtingen worden ondersteund door een gemeenschappelijk secretariaat, zodat samenwerking tussen genoemde organisaties met HVO in de naamgeving een vanzelfsprekend onderdeel is gaan uitmaken van de gewenste cultuur. Medewerkers Stichting HVO had wederom het genoegen zeer gemotiveerde ondersteuners, onderwijskundig medewerkers en hoogleraren voor haar activiteiten te kunnen inzetten. Onderwijskundig medewerkers traden op als opleider, begeleider, onderzoeker, ontwerper en trainer/adviseur. Naast dit kernteam kon de organisatie een beroep doen op een kring van gewaardeerde en betrokken gastdocenten, trainers en ontwerpers. Het kernteam had in 2011 een formatieomvang van 11 fte. In het verslagjaar waren de volgende medewerkers het gehele jaar of een deel daarvan werkzaam voor Stichting HVO: drs. Alexandra Bronsveld, onderwijskundig medewerker (specialisaties: humanistiek en filosoferen met kinderen); mw. Jeannine Corneille, senior communicatiemedewerker, (specialisatie: geïntegreerde communicatie); 4. Organisatie en communicatie 15

16 mw. Daisy Dinsbach, secretarieel medewerker, (specialisatie: opleidingsondersteuning); prof. dr. Joep Dohmen, trainer/consultant, (specialisaties: filosofie (bestaans)ethiek en eigentijdse bildung ); drs. Kim Dusch, onderwijskundig medewerker, (specialisaties: humanistiek, zingeving en kunst en ontwerpen van leermaterialen); mw. Annemarie Geelhoed, senior onderwijskundig medewerker, (specialisaties: opvoedingscommunicatie, samenwerken en besluitvorming en ontwerpen van leermaterialen); mw. Gundalyn Hemmink, onderwijskundig medewerker, (specialisatie: begeleidingskunde); drs. Saskia Heusèrr, onderwijskundig medewerker, (specialisaties: humanistiek en ecologische vorming); mw. Marjolijn Hulsink, secretarieel medewerker, (specialisatie: opleidingsondersteuning); mw. Trees Luiten, onderwijskundig medewerker, (specialisaties: methodiek van het ervaringsleren en ontwerpen van leermaterialen); drs. Christine van der Mars, onderwijskundig medewerker, (specialisaties: humanistiek, didactiek van de levensbeschouwelijke vorming en mensenrechteneducatie); drs. Marijke van Meenen, senior onderwijskundig medewerker, (specialisaties: pedagogiek, leerplanontwikkeling en toetsing); drs. Eveline Oostdijk, onderwijskundig medewerker (specialisaties humanistiek, pedagogiek en onderzoek in opleidingen); drs. Marco Otten, senior onderwijskundig medewerker, (specialisaties humanistiek, ethiek en leerplanontwikkeling); mw. Ibeline Polak, onderwijskundig medewerker, (specialisaties: methodiek van het ervaringsleren en ontwerpen van leermaterialen); mw. Barbara Schelberg, onderwijskundig medewerker, (specialisaties: didactiek van de levensbeschouwelijke vorming en virtuele vorming); mw. Wilma van Sorgen, teammanager secretariaat, (specialisaties: administratieve organisatie en ondersteuning e-learning in de opleidingen); dhr. Nico Stuij, directeur en bestuurder; mw. Marischka Tjeerde, senior onderwijskundig medewerker, (specialisaties: kwaliteitskunde, supervisie, coaching en assessing); prof. dr. Wiel Veugelers, onderzoeker/consultant, bijzonder hoogleraar Humanistisch vormingsonderwijs, (specialisaties: onderzoek, identiteitsontwikkeling en democratische vorming); Note: Prof. dr. Wiel Veugelers ontving in 2011 voor zijn boek Education and Humanism de Nava Maslovaty Award van de Special Interest Group Moral and Democratic Education van de European Association for Research on Learning and Instruction (EARLI). Hij werd gekozen tot voorzitter van de Special Interest Group Moral Development and Education van de American Educational Research Association (AERA), en werd associate-editor van de Journal of Moral Education. 16 Jaarverslag 2011 Stichting HVO

17 drs. Ingrid Wesselink, secretarieel medewerker, (specialisaties: vertalen in het Engels en ondersteuning marktgerichte activiteiten). Bestuur Het bestuur van de Stichting HVO kwam viermaal bijeen. Het kende in 2011 de volgende leden: - mw. Hanna Geerdes, docent HVO en Levensbeschouwing aan een Pabo, - drs. Wilma Henderikse, onderzoeker en consultant (plv. voorzitter), - drs. Hans Hooghoff, leerplandeskundige (voorzitter), - dr. Caroline Suransky, universitair docent Universiteit voor Humanistiek, - prof. dr. Koo van der Wal, emeritus hoogleraar filosofie en ethiek. De voorzitter van Stichting HVO Primair, dhr. Willem Kuiper en de directeur van het Humanistisch Verbond, drs. Ineke de Vries, woonden de bestuursvergaderingen als adviseur bij. Vertegenwoordiging De directeur van Stichting HVO was in 2011 penningmeester van de vereniging Humanistische Alliantie (samenwerkingsverband van humanistische organisaties). Samen met voorzitter Lodewijk de Waal (directeur Humanitas) en secretaris Ineke de Vries (directeur Humanistisch Verbond), vormde hij het dagelijks bestuur. Hij was tevens bestuurslid van de Stichting Contactcentrum Bevordering Openbaar Onderwijs (CBOO) en de Stichting Studiecentrum Openbaar Onderwijs (SOO). Hij vervulde een waarnemerzetel in het bestuur van de Stichting Nederlandse Algemeen Bijzondere Schoolraad (NABS). Ook in 2011 trad hij op als vertegenwoordiger van de humanistische zendende instantie (Humanistisch Verbond) in de Stichting Dienstencentrum GVO en HVO in de rol van bestuurslid en penningmeester. Communicatie De georganiseerde interne communicatie kende onder meer de volgende middelen en media: de nieuwjaarsbijeenkomst, maandelijks werkoverleg, themadagen, bestuursvergaderingen en de startdag van het nieuwe opleidingsjaar. De georganiseerde externe communicatie kende als media onder meer de website (www.hvo.nl), voorlichtingsbijeenkomsten, verschillende brochures en folders en spreekbeurten. Bij de externe communicatie werd ook veelvuldig gebruik gemaakt van de mogelijkheden voor nieuwsvoorziening die websites van de vele bevriende organisaties hiervoor bieden. In het bijzonder kan hier de website genoemd worden met de korte filmpjes uit de lespraktijk. 4. Organisatie en communicatie 17

18 18 Jaarverslag 2011 Stichting HVO

19 5. Beknopt financieel jaaroverzicht Stichting HVO ontvangt sedert 1980 een basissubsidie van de rijksoverheid voor het mogelijk maken van humanistische levensbeschouwelijke vorming in het openbaar onderwijs. Ouders kunnen ervoor kiezen als alternatief voor godsdienstonderwijs. Er wordt graag gebruik van gemaakt als er vakdocenten beschikbaar zijn. Vanaf 1999 was het om meerdere redenen gewenst dat deze basissubsidie via APS werd verstrekt in het kader van de wet SLOA. Het financieel beheer ten behoeve van Stichting HVO wordt dientengevolge verzorgd door APS. In de jaarrekening van APS zijn de baten en lasten van HVO in 2011 als volgt opgenomen (samenvoeging van de kostenplaatsen 7600 en 9630): Baten Begroting 2011 Werkelijk 2011 Subsidie OCW Overige inkomsten Totale baten Lasten Personele kosten Materiële kosten Kosten activiteiten Totale lasten Resultaat In de loop van 2012 kan worden bezien of het verantwoord is het resultaat aan te wenden als bestemmingsreserve ten behoeve van nieuw te ontwerpen en beschikbaar te stellen leermaterialen, met name voor humanistische levensbeschouwelijke vorming (HVO) in de hogere leerjaren van de basisschool. 5. Beknopt financieel jaaroverzicht 19

20

21

22 Stichting HVO Humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding Expertise in Humanistisch Vormingsonderwijs en Levensbeschouwing (HL) wereld- en levensbeschouwelijke vorming sociaal-emotionele, morele en democratische vorming waardenontwikkeling Informatie Telefoon: Internet: Postadres: Postbus 85475, 3508 AL Utrecht Bezoekadres: Zwarte Woud 2, 3524 SJ Utrecht

Jaarverslag. Stichting HVO Zwarte Woud 2 3524 SJ Utrecht tel. 030 2856856 www.hvo.nl hvo@hvo.nl

Jaarverslag. Stichting HVO Zwarte Woud 2 3524 SJ Utrecht tel. 030 2856856 www.hvo.nl hvo@hvo.nl 2013 Jaarverslag Stichting HVO Zwarte Woud 2 3524 SJ Utrecht tel. 030 2856856 www.hvo.nl hvo@hvo.nl NST/WSO/29-04-2014 2 Jaarverslag 2013 Inhoud Ten Geleide... 5 1. HVO Opleidingen... 7 2. HVO Onderzoek

Nadere informatie

Jaarverslag. Stichting HVO Zwarte Woud 2 3524 SJ Utrecht tel. 030 2856856 www.hvo.nl hvo@hvo.nl

Jaarverslag. Stichting HVO Zwarte Woud 2 3524 SJ Utrecht tel. 030 2856856 www.hvo.nl hvo@hvo.nl 2014 Jaarverslag Stichting HVO Zwarte Woud 2 3524 SJ Utrecht tel. 030 2856856 www.hvo.nl hvo@hvo.nl Jaarverslag 2014 Inhoud Ten Geleide... 3 1. HVO strategische intentie... 5 2. HVO Opleidingen... 6 3.

Nadere informatie

Jaarverslag 2010. Stichting HVO

Jaarverslag 2010. Stichting HVO Jaarverslag 2010 Jaarverslag 2010 Stichting HVO Inhoud Ten geleide 5 1. Resultaten 2010 9 2. Eindstand 2007-2011 13 3. Organisatie en communicatie 21 4. Beknopt financieel jaaroverzicht 25 Stichting HVO

Nadere informatie

Jaar verslag 2009. Stichting HVO

Jaar verslag 2009. Stichting HVO Jaar verslag 2009 Stichting HVO Inhoud Ten Geleide 5 1. Doorbraak naar duurzaamheid 8 2. Integraal expertisecentrum 11 3. Organisatie en communicatie 15 4. Financieel jaaroverzicht 19 Stichting HVO Humanistisch

Nadere informatie

Jaarverslag 2008. Stichting HVO

Jaarverslag 2008. Stichting HVO Jaarverslag 2008 Stichting HVO Stichting HVO Humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding Postadres: Bezoekadres: Postbus 85475, 3508 AL Utrecht Zwarte Woud 2, 3524 SJ Utrecht Telefoon: 030-28 56 856

Nadere informatie

Met hoofd, hart en handen. Koersplan 2011-2015 van Stichting HVO, humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding

Met hoofd, hart en handen. Koersplan 2011-2015 van Stichting HVO, humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding Met hoofd, hart en handen Koersplan 2011-2015 van Stichting HVO, humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding Met hoofd, hart en handen Koersplan 2011-2015 van Stichting HVO, humanistisch centrum voor

Nadere informatie

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional.

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional. Sinds een tiental jaren hebben we opleidingsvormen ontwikkeld die recht doen aan zowel vakbekwaamheid als praktijkkennis van aanstaande leraren. In toenemende mate doen we dat op basis van opleiden in

Nadere informatie

g r a d u a t e s c h o o l UNIVERSITEIT VOOR HUMANISTIEK

g r a d u a t e s c h o o l UNIVERSITEIT VOOR HUMANISTIEK g r a d u a t e s c h o o l UNIVERSITEIT VOOR HUMANISTIEK De Graduate School van de Universiteit voor Humanistiek (UvH) biedt een vierjarige promotieopleiding, die uitmondt in een wetenschappelijk proefschrift

Nadere informatie

Relationele en seksuele vorming voor de bovenbouw van de basisschool

Relationele en seksuele vorming voor de bovenbouw van de basisschool Zo zit dat dus met 10+ Relationele en seksuele vorming voor de bovenbouw van de basisschool Werken met vormingsthema s Zo zit dat dus met 10+ Relationele en seksuele vorming voor de bovenbouw van de basisschool

Nadere informatie

Vroeg vreemdetalenonderwijs. Visiedocument

Vroeg vreemdetalenonderwijs. Visiedocument Vroeg vreemdetalenonderwijs Engels Visiedocument Inhoudsopgave Inleiding 3 Van good naar great vroeg vreemdetalenonderwijs 4 Taskforce vroeg vreemdetalenonderwijs 5 Vroeg vreemdetalenonderwijs in 2025

Nadere informatie

Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken.

Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Specialisatie Onderwijskunde MSc Education and Child Studies Faculteit der Sociale Wetenschappen Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Onderwijskunde MSc Education and Child Studies Graad

Nadere informatie

bij aan een hogere kwaliteit van het onderwijs. Daar hebben ook je leerlingen profijt van.

bij aan een hogere kwaliteit van het onderwijs. Daar hebben ook je leerlingen profijt van. 14 De Lerarenbeurs. Be Door gebruik te maken van de Lerarenbeurs verhoog je als docent je professionele niveau. Hierdoor verbeteren je lessen, word je breder inzetbaar en draag je bij aan een hogere kwaliteit

Nadere informatie

spoorzoeken en wegwijzen

spoorzoeken en wegwijzen spoorzoeken en wegwijzen OVERZICHT OPLEIDINGEN OPBRENGSTGERICHT LEIDERSCHAP Opbrengstgericht leiderschap Opbrengstgericht werken en opbrengstgericht leiderschap zijn termen die de afgelopen jaren veelvuldig

Nadere informatie

Show & Share 2008 Promoveren bij Hogeschool INHOLLAND Ad van Blokland, coördinator Promotieonderzoek Institute of Advanced Studies and Applied

Show & Share 2008 Promoveren bij Hogeschool INHOLLAND Ad van Blokland, coördinator Promotieonderzoek Institute of Advanced Studies and Applied Show & Share 2008 Promoveren bij Hogeschool INHOLLAND Ad van Blokland, coördinator Promotieonderzoek Institute of Advanced Studies and Applied Research 1 Inhoud presentatie Waarom aandacht voor promoveren

Nadere informatie

Notitie over montessori cursussen voor leidinggevenden en HBO master opleidingen voor montessori leraren en leidinggevenden uit het basisonderwijs.

Notitie over montessori cursussen voor leidinggevenden en HBO master opleidingen voor montessori leraren en leidinggevenden uit het basisonderwijs. Professionalisering in het montessori basisonderwijs Notitie over montessori cursussen voor leidinggevenden en HBO master opleidingen voor montessori leraren en leidinggevenden uit het basisonderwijs.

Nadere informatie

Bestuurlijke afspraken over ontvlechting van de Educatieve Faculteit Amsterdam

Bestuurlijke afspraken over ontvlechting van de Educatieve Faculteit Amsterdam Bestuurlijke afspraken over ontvlechting van de Educatieve Faculteit Amsterdam Bijlage bij brief HO/BL/2005/6586 1. Preambule Het College van Bestuur van de Hogeschool van Amsterdam en het College van

Nadere informatie

Datum 23 mei 2011 Betreft Aanbieding Actieplannen Primair Onderwijs, Voortgezet Onderwijs en Leraren

Datum 23 mei 2011 Betreft Aanbieding Actieplannen Primair Onderwijs, Voortgezet Onderwijs en Leraren a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Contactpersoon

Nadere informatie

master leraar voortgezet onderwijs

master leraar voortgezet onderwijs DEEL JE KENNIS! master leraar voortgezet onderwijs JOUW PROGRAMMA IN EEN NOTENDOP De master Leraar voortgezet onderwijs van de VU is een eenjarige master (voltijd*) waarin je een eerstegraads onderwijsbevoegdheid

Nadere informatie

Levensbeschouwing Juist in het. openbaar onderwijs

Levensbeschouwing Juist in het. openbaar onderwijs Levensbeschouwing Juist in het openbaar onderwijs Levensbeschouwing in de openbare school brengt verbinding. Het raakt het hart van leerlingen en personeel. Door hier actief aandacht aan te besteden, gaat

Nadere informatie

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding Inleiding Het LEOZ (Landelijk Expertisecentrum Onderwijs en Zorg) is een samenwerkingsproject van: Fontys Hogescholen, Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg,

Nadere informatie

5 november 2015 RAI Amsterdam

5 november 2015 RAI Amsterdam Bazalt, HCO, RPCZ en OnderwijsAdvies organiseren het congres: Leren zichtbaar maken met de kennis over hoe wij leren met professor John Hattie 5 november 2015 RAI Amsterdam Professor John Hattie doet onderzoek

Nadere informatie

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling Scholingsplan 2012-2013 Samen in ontwikkeling Inhoudsopgave Inleiding 3 Pijlers 4 Kader 5 Deskundigheidsbevordering 2012-2013 6 Beschrijvingen van de scholingen 7 Aanmelden voor externe scholingen 9 Inleiding

Nadere informatie

Hogeschool Windesheim Zwolle Aandacht voor jeugdzorg en jeugd- en opvoedhulp in hbo-opleidingen en onderzoek.

Hogeschool Windesheim Zwolle Aandacht voor jeugdzorg en jeugd- en opvoedhulp in hbo-opleidingen en onderzoek. Hogeschool Windesheim Zwolle Aandacht voor jeugdzorg en jeugd- en opvoedhulp in hbo-opleidingen en onderzoek. WGV Oost Deventer, 20 maart 2013 Attie Valkenburg van Roon, projectleider Master Zorg voor

Nadere informatie

Hbo tweedegraadslerarenopleiding

Hbo tweedegraadslerarenopleiding Hbo tweedegraadslerarenopleiding Verkort traject www.saxionnext.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Een bijzondere opleiding 4 Opbouw 5 Toelating en inschrijving 7 Beste student, Je hebt een afgeronde hbo- of

Nadere informatie

Overzicht curriculum VU

Overzicht curriculum VU Overzicht curriculum VU Opbouw van de opleiding Ter realisatie van de gedefinieerde eindkwalificaties biedt de VU een daarbij passend samenhangend onderwijsprogramma aan. Het onderwijsprogramma bestaat

Nadere informatie

NIDAP Informatie 02042015 / Audits NIDAP. Opleidingsmarktonderzoek. Informatie over onze onderzoeksdiensten NIDAP 2015

NIDAP Informatie 02042015 / Audits NIDAP. Opleidingsmarktonderzoek. Informatie over onze onderzoeksdiensten NIDAP 2015 Opleidingsmarktonderzoek Informatie over onze onderzoeksdiensten 2015 1 Introductie Inleiding In dit korte document staat algemene informatie over onze opleidingsmarktonderzoeken. Tevens wordt dieper ingegaan

Nadere informatie

Functieprofiel. VOORZITTER EN LID RAAD VAN TOEZICHT Fidarda - SKOD

Functieprofiel. VOORZITTER EN LID RAAD VAN TOEZICHT Fidarda - SKOD bezoekadres Stationsstraat 29 a 9401 KW Assen postadres Postbus 479 9400 AL Assen telefoon (0592) 30 84 58 fax (0592) 33 15 35 e-mail info@ypsylon.nl KvK Friesland 56.48.77.54 www.ypsylon.nl Functieprofiel

Nadere informatie

2015-2016. Studiegids. Post-hbo-opleiding Humanistisch Vormingsonderwijs voor groepsleerkrachten in het openbaar po

2015-2016. Studiegids. Post-hbo-opleiding Humanistisch Vormingsonderwijs voor groepsleerkrachten in het openbaar po 2015-2016 Studiegids Post-hbo-opleiding Humanistisch Vormingsonderwijs voor groepsleerkrachten in het openbaar po 2015-2016 Studiegids Post-hbo-opleiding Humanistisch Vormingsonderwijs voor groepsleerkrachten

Nadere informatie

Humanistische Levensbeschouwelijke Vorming. Levensbeschouwelijke vorming in het Nederlandse openbaar onderwijs, in het bijzonder HVO

Humanistische Levensbeschouwelijke Vorming. Levensbeschouwelijke vorming in het Nederlandse openbaar onderwijs, in het bijzonder HVO Humanistische Levensbeschouwelijke Vorming. Levensbeschouwelijke vorming in het Nederlandse openbaar onderwijs, in het bijzonder HVO Wiel Veugelers (Universiteit voor Humanistiek) en Eveline Oostdijk (Stichting

Nadere informatie

COMMUNICATIEPLAN EN STRUCTUUR. Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden

COMMUNICATIEPLAN EN STRUCTUUR. Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden COMMUNICATIEPLAN EN STRUCTUUR Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden Concept versie; d.d. 28.01.2014 Inhoud: 1. Verantwoording 2. Doelen en gebruikswaarde van het Communicatieplan 3. Organisatie

Nadere informatie

Nascholing docenten vanaf schooljaar 2011-2012

Nascholing docenten vanaf schooljaar 2011-2012 Nascholing docenten vanaf schooljaar 2011-2012 2 Nog beter worden in je vak? Nieuwe inspiratie opdoen? Docenten GVO en HVO staan erom bekend dat ze gemotiveerd zijn voor hun werk en graag bij willen blijven

Nadere informatie

BACHELOR UNIVERSITAIRE PABO = PA²

BACHELOR UNIVERSITAIRE PABO = PA² leer-kracht voor de toekomst BACHELOR UNIVERSITAIRE PABO = PA² PERFECTE COMBINATIE: LESGEVEN ÉN ONDERZOEKEN Je wilt graag lesgeven in het basisonderwijs. Dat kan met een hbo-diploma. Maar met jouw vwo-diploma

Nadere informatie

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Inhoud 1. Heldere onderwijsvisie 2. Opleiden op maat 3. Online leren 4. Samen verantwoordelijk 5. Modulaire opleiding

Nadere informatie

EEN HUMANISTISCH PERSPECTIEF OP LEVENSBESCHOUWELIJKE LESMETHODEN

EEN HUMANISTISCH PERSPECTIEF OP LEVENSBESCHOUWELIJKE LESMETHODEN EEN HUMANISTISCH PERSPECTIEF OP LEVENSBESCHOUWELIJKE LESMETHODEN Gundalyn Hemmink, Christine van der Mars en Marco Otten Veel afgestudeerden aan de lerarenopleiding HVO en levensbeschouwing geven het vak

Nadere informatie

Goudzwaard School of Fair and Green Economics 1

Goudzwaard School of Fair and Green Economics 1 Goudzwaard School of Fair and Green Economics 1 Comité van Aanbeveling: Prof. Dr. H.H.F. (Herman) Wijffels, hoogleraar duurzaamheid en maatschappelijke verandering (Universiteit Utrecht) en oprichter Sustainable

Nadere informatie

Juist in het openbaar onderwijs

Juist in het openbaar onderwijs Juist in het openbaar onderwijs Over de aandacht voor levensbeschouwing op de openbare school Legitimatie MARLEEN LAMMERS Wie denkt dat het openbaar onderwijs geen aandacht mag besteden aan levensbeschouwing,

Nadere informatie

Aanvraag subsidie verankering AOS t.b.v. Ministerie van OCW

Aanvraag subsidie verankering AOS t.b.v. Ministerie van OCW Aanvraagdossier ten behoeve van de verankering Academische opleidingsschool 2012-2016 Opleidingsschool Rotterdam (OSR, voorheen PDS Rijnmond) Projectnr. 804AO-20484 Aanvraag subsidie verankering AOS t.b.v.

Nadere informatie

Datum 9 november 2009 Betreft Kamervragen van de leden Karabulut en Jasper van Dijk over het invoeren van islamlessen op openbare scholen

Datum 9 november 2009 Betreft Kamervragen van de leden Karabulut en Jasper van Dijk over het invoeren van islamlessen op openbare scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.minocw.nl

Nadere informatie

Ned-Moove. De Nederlandstalige Moodle Vereniging

Ned-Moove. De Nederlandstalige Moodle Vereniging Ned-Moove De Nederlandstalige Moodle Vereniging Programma van vandaag 14:30 Opening door Ed Botterweg 14:45 Ned-Moove door Hans de Zwart 15:30 Pauze (koffie, thee, paaseitjes) 15:45 Edurep door Egbert

Nadere informatie

programmaboekje 16:30-17:30 uur Paul Delnooz of Helma Oolbekkink; twee parallelle workshops over praktijkgericht onderzoek

programmaboekje 16:30-17:30 uur Paul Delnooz of Helma Oolbekkink; twee parallelle workshops over praktijkgericht onderzoek programmaboekje od Community of Masters Nederland Onderzoekende Docent leren onderzoeken en onderzoek om te leren CoMN symposium 2 oktober 2013 Montessori College Arnhem Utrechtseweg 174 6812 AL Arnhem

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing Nieuwe opleiding is): Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing bestaande opleiding Nevenvestiging

Nadere informatie

Organisatiestructuur

Organisatiestructuur Organisatiestructuur AOb Organisatiestructuur 1. Inleiding Iedereen die bij de AOb actief is, in de werkorganisatie en in de vereniging, realiseert zich dat de AOb bestaat vanwege de leden. We zijn een

Nadere informatie

Landelijk Overleg Lerarenopleidingen Basisonderwijs (LOBO) HBO-raad, sector pedagogisch onderwijs, vaste kamercommissie OC&W

Landelijk Overleg Lerarenopleidingen Basisonderwijs (LOBO) HBO-raad, sector pedagogisch onderwijs, vaste kamercommissie OC&W Betreft: Engels in po, pabo en doorlopende leerlijn Aan: Cc: Dr. R. H. A. Plasterk, Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Mevrouw J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart, staatssecretaris van OC&W

Nadere informatie

De zeven leerroutes zorgen ervoor dat studenten een optimaal op hun vooropleiding aansluitend onderwijsprogramma kunnen volgen. De organisatiecultuur wordt gekenmerkt door een hoge mate van betrokkenheid,

Nadere informatie

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs NEDERLAND Pre-basis onderwijs Leeftijd 2-4 Verschillend per kind, voor de leeftijd van 4 niet leerplichtig Omschrijving Peuterspeelzaal, dagopvang etc Tijd Dagelijks van 9:30 15:30 (verschilt pers school)

Nadere informatie

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wet van 9 december 2005, houdende opneming in de Wet op het

Nadere informatie

Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren.

Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren. Basisschool De Buitenburcht Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren. Dit is de beknopte versie van het schoolplan 2015-2019 van PCB de Buitenburcht in Almere. In het schoolplan

Nadere informatie

Stichting Encour. Beleidsplan

Stichting Encour. Beleidsplan Stichting Encour Beleidsplan Visie Door het toepassen van Bijbelse financiële principes op elk gebied van het leven neemt stress af en worden mensen schuldenvrij: het geld is niet de baas over de mensen,

Nadere informatie

2014-2015. Studiegids. Post-hbo-opleiding Humanistisch Vormingsonderwijs voor groepsleerkrachten in het openbaar po

2014-2015. Studiegids. Post-hbo-opleiding Humanistisch Vormingsonderwijs voor groepsleerkrachten in het openbaar po 2014-2015 Studiegids Post-hbo-opleiding Humanistisch Vormingsonderwijs voor groepsleerkrachten in het openbaar po COLOFON Uitgave van: Stichting HVO Titel: Studiegids 2014-2015 Post-hbo-opleiding Humanistisch

Nadere informatie

Deze versie treedt in werking op 1 september 2013 en vervangt alle voorgaande versies.

Deze versie treedt in werking op 1 september 2013 en vervangt alle voorgaande versies. III FACULTEIT Maatschappij & Recht vastgesteld door de faculteitsdirectie op 26-02-2013 instemming van de facultaire medezeggenschapsraad op. 2013. Deze versie treedt in werking op 1 september 2013 en

Nadere informatie

van, voor en door de leraar Discussienota Uitgangspunten Herijking Bekwaamheidseisen

van, voor en door de leraar Discussienota Uitgangspunten Herijking Bekwaamheidseisen van, voor en door de leraar Discussienota Uitgangspunten Herijking Bekwaamheidseisen Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 / De kern en inhoud als uitgangspunt... 4 1.1 de kern... 4 1.2 de inhoud... 5 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Kunstschool Boxtel. Inleiding

Kunstschool Boxtel. Inleiding Kunstschool Boxtel Inleiding In dit beknopte scenario wordt een kleine duurzame organisatie voor cultuureducatie in de gemeente Boxtel omschreven; Kunstschool Boxtel. Kunst- en cultuureducatie stimuleert,

Nadere informatie

Contact. particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs. bezoekadres Handelskade 75. postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer

Contact. particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs. bezoekadres Handelskade 75. postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer Contact bezoekadres Handelskade 75 postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer telefoon 0570-60 30 83 fax 0570-60 37 05 e-mail info.next@saxion.nl particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs Hbo Tweedegraadslerarenopleiding

Nadere informatie

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Gezondheid, Sport en Welzijn Masteropleiding Medical Imaging/ Radiation Oncology Verschillende studies laten zien dat de druk op de gezondheidszorg

Nadere informatie

Ik schrijf deze brief mede namens de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de staatssecretaris van Economische Zaken.

Ik schrijf deze brief mede namens de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de staatssecretaris van Economische Zaken. a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Projectplan EersteWereldoorlog.nu Samenvatting

Projectplan EersteWereldoorlog.nu Samenvatting 1 1. Inleiding In 2014 was het honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog uitbrak. In 2014-2018 wordt wereldwijd stilgestaan bij de herdenking van de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal

Nadere informatie

LERAREN- OPLEIDINGEN Voorlichtingsbijeenkomst 26 mei 2015

LERAREN- OPLEIDINGEN Voorlichtingsbijeenkomst 26 mei 2015 LERAREN- OPLEIDINGEN Voorlichtingsbijeenkomst 26 mei 2015 Science Education and Communication Leraar vho maatschappijleer en maatschappijwetenschappen PROGRAMMA 3TU M-SEC: eerstegraads lerarenopleidingen

Nadere informatie

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan: penvoerders opleidingsscholen en contactpersonen lerarenopleidingen Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Jaarverslag 2010. WSW Raad Amsterdam

Jaarverslag 2010. WSW Raad Amsterdam Jaarverslag 2010 WSW Raad Amsterdam april 2011 Mw. H.J. Gussenhoven Ambtelijk Secretaris WSW Raad Voorwoord van de voorzitter De WSW Raad is op basis van de Verordening WSW in 2009 ingesteld. De raad heeft

Nadere informatie

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING Samen maken wij meedoen voor jeugd mogelijk Kinderen en jongeren met een beperking moeten de kans krijgen zich optimaal te ontwikkelen, zodat zij zo zelfstandig mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij.

Nadere informatie

FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LD Type 1

FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LD Type 1 FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LD Type 1 Functie-informatie Functienaam Docent LD Type 1 Salarisschaal 12 Functiebeschrijving Context De werkzaamheden worden uitgevoerd binnen een instelling voor voortgezet

Nadere informatie

Protocol PDG en educatieve minor

Protocol PDG en educatieve minor Protocol PDG en educatieve minor 28 april 2014 Inhoud Protocol voor beoordelingen door de NVAO van de kwaliteit van de afstudeerrichtingen algemeen vormend onderwijs en beroepsgericht onderwijs, het traject

Nadere informatie

OPLEIDER IN DE SCHOOL, COACH en OPLEIDINGSCOÖRDINATOR Post-HBO opleidingen

OPLEIDER IN DE SCHOOL, COACH en OPLEIDINGSCOÖRDINATOR Post-HBO opleidingen Professionaliseringsaanbod Pabo 2010 2011 OPLEIDER IN DE SCHOOL, COACH en OPLEIDINGSCOÖRDINATOR Post-HBO opleidingen Inleiding Nieuw in ons aanbod! Een vervolg op de Post-HBO Coach en opleider in de school!

Nadere informatie

Utrechtse Voorwaarden

Utrechtse Voorwaarden Utrechtse Voorwaarden voor goed bestuur 2013 Utrechtse Voorwaarden voor goed bestuur 2013 Inleiding De gemeente Utrecht hecht belang aan een goed bestuur van organisaties die subsidie ontvangen van de

Nadere informatie

Koers 2016. Ons Middelbaar Onderwijs, sinds 1916

Koers 2016. Ons Middelbaar Onderwijs, sinds 1916 Onze leerlingen! Ze zijn in de leeftijd van 11 tot ongeveer 18 jaar, de periode waarin zij hun identiteit ontwikkelen. Ouders vertrouwen erop dat wij hun kinderen de best denkbare educatieve en pedagogische

Nadere informatie

Het Landelijk Montessori Centrum

Het Landelijk Montessori Centrum Het Landelijk Montessori Centrum J.E.Geluk-Oosterman 1 Het advies 1 Het geven van een advies kent zoals altijd twee zijden. In het onderhavige geval zijn de twee zijden scherp en van elkaar verwijderd.

Nadere informatie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Functieprofiel lid Raad van Toezicht

Functieprofiel lid Raad van Toezicht Functieprofiel lid Raad van Toezicht Deze notitie geeft u informatie over de positie en het profiel van leden van de Raden van Toezicht van Stichting EduDivers en Stichting GALE. Beide stichtingen doen

Nadere informatie

1. Welke routes tot leraar zijn er in het hoger onderwijs?

1. Welke routes tot leraar zijn er in het hoger onderwijs? 1 1. Welke routes tot leraar zijn er in het hoger onderwijs? Het hoger onderwijs kent routes tot leraar in het hoger beroepsonderwijs en het wetenschappelijk onderwijs: HBO Het hoger beroepsonderwijs kent

Nadere informatie

Informatiepakket C HERREGISTRATIE

Informatiepakket C HERREGISTRATIE Informatiepakket C HERREGISTRATIE Bevat informatie voor: Aanbieders van activiteitenaanbod ten behoeve van informeel leren in het kader van de herregistratie van schoolleiders in het primair onderwijs.

Nadere informatie

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW INTERVIEW Auteur: René Leverink Fotografie: Rijksoverheid Onlangs hebben minister Van Bijsterveldt en staatssecretaris Zijlstra van OCW drie actieplannen gelanceerd, gericht op een ambitieuze leercultuur

Nadere informatie

Stichting Hindoe Onderwijs Nederland

Stichting Hindoe Onderwijs Nederland Stichting Hindoe Onderwijs Nederland Vacature voor: directeur basisonderwijs. Het bestuur van Stichting Hindoe Onderwijs Nederland (SHON) is op zoek naar een directeur om met ingang van het nieuwe schooljaar

Nadere informatie

FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LC Type 1

FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LC Type 1 FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LC Type 1 Functie-informatie Functienaam Docent LC Type 1 Salarisschaal 11 Functiebeschrijving Context De werkzaamheden worden uitgevoerd binnen een instelling voor voortgezet

Nadere informatie

Op weg naar de (academische) opleidingsschool

Op weg naar de (academische) opleidingsschool Discussienota Nationalgeographic.nl Adviescommissie ADEF OidS Mei 2014 1 Inhoudsopgave Inleiding 1. Uitgangspunten Samen Opleiden 2. Ambities van (academische) opleidingsscholen 3. Concept Samen Opleiden

Nadere informatie

Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020. Godelindeschool Hilversum

Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020. Godelindeschool Hilversum Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020 Godelindeschool Hilversum 17 september 2015 Feedbackgesprek De inspectie voert aan het eind van het bezoek graag een gesprek over de kwaliteit van de

Nadere informatie

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur,

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur, a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze referentie 349195 Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015 Geacht

Nadere informatie

Cursus. Identiteit. U maakt het verschil!

Cursus. Identiteit. U maakt het verschil! Cursus Identiteit U maakt het verschil! U maakt het verschil! Eerlijk is eerlijk, vaak is de dagelijkse praktijk van schooldirecteuren en leerkrachten om de zaak draaiende te houden. Cursussen, ziekte

Nadere informatie

Specialisatieopleiding arbeids- en organisatiemediation

Specialisatieopleiding arbeids- en organisatiemediation mensenkennis De partijen op één lijn te krijgen en zo het conflict ombouwen naar een goede samenwerking. Dat is een fantastische uitdaging. Specialisatieopleiding arbeids- en organisatiemediation Arbeids-

Nadere informatie

BELEIDSPLAN. SchuldHulp Maatje Zeist. Beleidsplan SchuldHulpMaatje Zeist 2016-2020

BELEIDSPLAN. SchuldHulp Maatje Zeist. Beleidsplan SchuldHulpMaatje Zeist 2016-2020 BELEIDSPLAN SchuldHulp Maatje Zeist Beleidsplan SchuldHulpMaatje Zeist 2016-2020 Inhoud 1. Inleiding 2. Missie 3. Visie 4. Wat wil SHMZ bereiken 5. Voor wie is SHMZ 6. Met wie werkt SHMZ samen 7. De Organisatiestructuur

Nadere informatie

Lectoraat natuurbeleving en ontwikkeling kind

Lectoraat natuurbeleving en ontwikkeling kind Lectoraat natuurbeleving & ontwikkeling kind 1 Aanleiding Als kinderen van vijf tot twaalf jaar hun speelplek mogen kiezen, gaat de voorkeur voornamelijk uit naar braakliggende terreinen. Daarbij kijken

Nadere informatie

Toelichting ontwikkelingsperspectief

Toelichting ontwikkelingsperspectief Toelichting ontwikkelingsperspectief Dit document is bedoeld als achtergrond informatie voor de scholen, maar kan ook (in delen, zo gewenst) gebruikt worden als informatie aan ouders, externe partners

Nadere informatie

Welkom ouders van t Zonnewiel

Welkom ouders van t Zonnewiel Welkom ouders van t Zonnewiel Presentatie over: De overstap van de basisschool naar het voortgezet onderwijs en de scholen van Het Baken in Almere Onderwijsdoorstroomschema LWOO, wat is dat? LWOO op Stad

Nadere informatie

WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR?

WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR? WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR? EYE OPENER AANPAK VERGROOT KWALITEITSBEWUST WERKEN IN TEAMS ALIE KAMPHUIS, MARLOES VAN BUSSEL EN IDA BONTIUS WWW.CINOP.NL 2 WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR? EYE

Nadere informatie

FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS

FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS ONLINE 2015-16 CURSUS FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS MAAK VAN JE PASSIE VOOR VOETBAL JE BEROEP De cursus is een goede introductie in het voetbalmanagement, want het helpt je om verschillende situaties

Nadere informatie

PBS: Preventief werken aan een positief schoolklimaat

PBS: Preventief werken aan een positief schoolklimaat Opleidingen PBS PBS: Preventief werken aan een positief schoolklimaat Probleemgedrag in het onderwijs, het komt bijna overal voor. Veel personeelsleden op scholen voelen zich hierdoor machteloos. Ook kan

Nadere informatie

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Engels Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels - 2010-2011

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Engels Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels - 2010-2011 Leraar voorbereidend hoger onderwijs Engels Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels

Nadere informatie

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Studienamiddag Informaticawetenschappen in het leerplichtonderwijs Paleis der Academiën, Brussel, 2015-04-29 Bern Martens Lerarenopleiding Sec. Onderwijs

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Kennis IPC 5200 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Enjoyinglife.nl

Beleidsplan Stichting Enjoyinglife.nl Beleidsplan Stichting Enjoyinglife.nl Beleidsplan Stichting Enjoyinglife.nl 1. Doelstellingen en algemeen beleid 1.1 Inleiding 1.2 Bestuursactiviteiten 1.3 Stichtingsactiviteiten 1.4 Plannen voor 2015

Nadere informatie

zelf denken samen leven

zelf denken samen leven Het Humanistisch Verbond en het Steunfonds Humanisme zijn in bezit van het CBFkeurmerk voor goede doelen. Humanistisch Verbond Vul de antwoordkaart in of bel: (020) 521 90 20 Ik word lid van het Humanistisch

Nadere informatie

Samen denken en praten over Kinderrechten

Samen denken en praten over Kinderrechten Samen denken en praten over Kinderrechten Een les over kinderrechten aan de hand van het leven van Malala Yousafzai Samen 25 jaar Kinderrechten vieren! Kinderrechten: onmisbaar voor brede vorming! Beste

Nadere informatie

Financieel strategisch beleidsplan 2015-2017

Financieel strategisch beleidsplan 2015-2017 Financieel strategisch beleidsplan 2015-2017 Versie december 2014 Inleiding In dit plan presenteert Stichting Reformatie Instituut Dordrecht (hierna: RID ) haar financiële beleidsvoornemens voor de periode

Nadere informatie

OPLEIDING DOCENT NT2

OPLEIDING DOCENT NT2 OPLEIDING DOCENT NT2 IN DE VOLWASSENENEDUCATIE VU-NT2 PROFESSIONAL CURSUSJAAR 2016/2017 De opleiding Docent NT2 in de volwasseneneducatie is een gezamenlijke opleiding van de Vrije Universiteit Amsterdam

Nadere informatie

Competentieprofiel MZ Opleider. Competentieprofiel voor mz-opleider.

Competentieprofiel MZ Opleider. Competentieprofiel voor mz-opleider. Competentieprofiel MZ Opleider Dit is een verkorte versie van het document dat is vastgesteld door de ledenvergaderingen van BVMP en BVMZ. In de volledige versie zijn enkele bijlagen toegevoegd, deze worden

Nadere informatie

Wiskunde en informatica: innovatie en consolidatie Over vragen in het wiskunde- en informaticaonderwijs

Wiskunde en informatica: innovatie en consolidatie Over vragen in het wiskunde- en informaticaonderwijs Tijdschrift voor Didactiek der β-wetenschappen 22 (2005) nr. 1 & 2 53 Oratie, uitgesproken op 11 maart 2005, bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar Professionalisering in het bijzonder in het onderwijs

Nadere informatie

Onderwi Leren en Levensb

Onderwi Leren en Levensb Onderwi Leren en Levensb Leren en Innoveren Masteropleiding deeltijd Amsterdam Den Haag Onderwijs, Leren en Levensbeschouwing Masteropleiding Leren en Innoveren Het onderwijs is altijd in beweging. Kinderen

Nadere informatie

Jaarplan 2014. KNMG district Groningen. info@knmg- groningen.nl

Jaarplan 2014. KNMG district Groningen. info@knmg- groningen.nl Jaarplan 2014 KNMG district Groningen info@knmg- groningen.nl BESPREKING IN JAARVERGADERING 28 mei 2014 INHOUDSOPGAVE 1. Algemeen... 3 Vernieuwing beleid... 3 Doelstellingen KNMG district Groningen...

Nadere informatie