Subtiele beïnvloeding Wanneer verantwoorde keuzes geen moeite kosten

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Subtiele beïnvloeding Wanneer verantwoorde keuzes geen moeite kosten"

Transcriptie

1 Subtiele beïnvloeding Wanneer verantwoorde keuzes geen moeite kosten S.J. Salmon, MSc. Prof. dr. B.M. Fennis Rapport RUGCIC ISBN

2 Inhoudsopgave CIC 2 Managementsamenvatting: subtiele beïnvloeding pag. 3 Dagelijkse beïnvloeding, effectief in een wereld vol prikkels pag. 12 Waarom verantwoord gedrag stimuleren moeilijk blijkt pag. 20 Hoe zelfcontrole helpt om verleidingen te kunnen weerstaan pag. 29 Hoe we gebruik kunnen maken van lage zelfcontrole pag. 36 Subtiele beïnvloeding onder omstandigheden van lage zelfcontrole pag. 65 Kanttekeningen, gevoeligheid voor ego-depletie pag. 71 CV s van de auteurs pag. 73 Belangrijkste referenties pag. 75 Customer Insights Center pag. 81

3 Managementsamenvatting Subtiele beïnvloeding

4 CIC 4 Verantwoord gedrag stimuleren Mensen bewust overtuigen van wat zij wel en niet moeten kan averechts werken: mensen kunnen zich beperkt voelen in hun keuzevrijheid, of voelen zich bedreigd door de boodschap, waardoor zij de boodschap zullen vermijden. En zelfs wanneer mensen het met de boodschap eens zijn, dan is de stap van intenties naar daadwerkelijk gedrag vaak groot. Er zijn in het dagelijks leven allerlei verleidingen, die mensen van het juiste pad af kunnen brengen.

5 Zelfcontrole CIC 5 Om verleidingen op de korte termijn te weerstaan en keuzes te maken die voordelig zijn op de lange termijn hebben mensen voldoende zelfcontrole nodig. Wanneer mensen voldoende zelfcontrole hebben zijn zij in staat om weloverwogen keuzes te maken, waarbij zij rekening houden met lange termijn consequenties. Helaas worden veel keuzes gemaakt onder gedachteloze omstandigheden, waarbij mensen niet in staat zijn om zelfcontrole uit te voeren. Keuzes zijn dan vaak impulsief.

6 Subtiele beïnvloeding CIC 6 Van deze gedachteloze omstandigheden van lage zelfcontrole kan gebruik worden gemaakt! Bij lage zelfcontrole zijn mensen gevoeliger om te worden beïnvloed door allerlei oppervlakkige cues in hun omgeving, zoals aantrekkelijke producten en beïnvloedingstechnieken. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van experts in advertenties. We kunnen mensen op een gedachteloze manier beïnvloeden tot het maken van verantwoorde keuzes door verantwoorde keuzes te koppelen aan externe cues, in de vorm van subtiele beïnvloedingstechnieken.

7 Subtiele beïnvloeding CIC 7 Subtiele beïnvloedingstechnieken maken gebruik van de impulsieve manier waarop veel keuzes worden gemaakt door mensen gedachteloos in de richting van een bepaalde keuze te sturen. Mensen hoeven dus geen zelfcontrole meer te gebruiken om een verantwoorde keuze te maken wanneer deze optie wordt gepromoot door middel van een subtiele beïnvloedingstechniek. Voorbeelden van subtiele beïnvloedingstechnieken zijn heuristieken en nudges.

8 CIC 8 Heuristieken Heuristieken zijn simpele beslissingsregels die de last van het beslissen reduceren Voorbeelden zijn de heuristiek van sociale bewijskracht ( volg de meerderheid ), de autoriteitsheuristiek ( als de expert het zegt ) en de schaarste heuristiek ( schaars dus waardevol ).

9 Nudges CIC 9 Nudge = een subtiel duwtje in de goede richting, door een simpele aanpassing in de omgeving. Voorbeeld: op middelbare scholen de gezonde voedingsproducten meer naar voren verplaatsen in de kantine, zodat de gezonde keuze een meer automatische keuze wordt.

10 Positief effect van gedachteloze keuzes CIC 10 Wanneer we verantwoorde keuzes koppelen aan heurstieken of nudges zijn mensen op een gedachteloze manier aan te zetten tot het maken van verantwoorde keuzes. Op deze manier wordt de impulsieve keuze een verantwoorde keuze! Deze technieken zijn relatief gemakkelijk toe te passen, bijvoorbeeld door bij een bepaald product in een point-of-purchase setting of op een website een slogan te plaatsen met Meest verkocht! (sociale bewijskracht heuristiek) of Limited edition (schaarste heuristiek)

11 CIC 11 Bad side of marketing? Het is van belang om heuristieken en nudges verantwoord toe te passen! Wanneer we mensen proberen te beïnvloeden tot het kopen van duurdere of slechtere producten heeft dit op korte termijn misschien wel enig extra verkoopeffect, maar daarna zullen klanten niet terugkomen en niet loyaal blijken. Het belangrijk om ethisch af te wegen: welke richting willen we klanten opsturen, is dat ethisch verantwoord?

12 Dagelijkse beïnvloeding Effectieve beïnvloeding in een wereld vol prikkels

13 Dagelijkse beïnvloeding CIC 13 Mensen worden via allerlei wegen bestookt met advertenties en reclames die hen probeert te beïnvloeden tot het kopen van producten en services, of te stimuleren tot bepaald gedrag.

14 In your face! CIC 14 Sommige reclames en advertenties proberen overduidelijk een bepaalde aankoop of bepaald gedrag te stimuleren.

15 Sneaky? CIC 15 Het kan ook subtieler Uit de film Intouchables

16 Overprikkeld? CIC 16 Met de enorme hoeveelheid aan reclame en advertenties zijn mensen simpelweg niet in staat om alle prikkels uitgebreid verwerken. Mensen zijn selectief in welke advertenties en reclames zij aandachtig bekijken, en welke amper hun aandacht krijgen.

17 Informatie verwerken: Centrale route CIC 17 Mensen zullen informatie uit advertenties en reclames uitgebreid verwerken wanneer zij a). Voldoende gemotiveerd zijn om dit te doen, dus interesse in het product of de advertentie hebben, en b). Voldoende tijd en cognitieve capaciteit (=denkvermogen) hebben om over de advertentie na te kunnen denken. Wanneer mensen gemotiveerd zijn en voldoende tijd en denkvermogen hebben om de advertentie op hen in te laten werken, verwerken zij informatie via de zogenaamde centrale route. Om mensen via de centrale route te overtuigen, heb je sterke argumenten nodig. Bij beïnvloeding via de centrale route wordt geprobeerd om door middel van bewuste beïnvloeding de attitudes (=houdingen/meningen) van mensen te veranderen. Fennis & Stroebe, 2010; Petty & Cacioppo, 1986

18 Informatie verwerken: Indirecte (perifere) route Wanneer mensen onvoldoende motivatie, tijd of denkvermogen hebben verwerken zij informatie via de indirecte, of perifere, route. Mensen zijn daarbij gevoeliger voor de vorm, dus de manier waarop de boodschap is weergegeven in plaats van de inhoud van de boodschap. CIC 18 De attitudes die gevormd worden door middel van beïnvloeding via de indirecte route zijn zwakker dan attitudes die gevormd worden via de centrale route. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van celebrity s of humor in advertenties, of aan andere oppervlakkige kenmerken van de boodschap, bijvoorbeeld het aantal argumenten dat wordt gebruikt. Fennis & Stroebe, 2010; Petty & Cacioppo, 1986

19 CIC 19 Mensen overtuigen in een wereld vol prikkels Mensen zijn niet altijd in staat of voldoende gemotiveerd om jouw boodschap uitgebreid te verwerken. Dus pas je boodschap aan op de toestand van de consument! Wanneer de consument gemotiveerd is, voldoende tijd en cognitieve capaciteit heeft: gebruik sterke argumenten. Echter, wanneer deze ongemotiveerd is, weinig tijd of weinig cognitieve capaciteit heeft is vooral de vorm van de boodschap van belang. Voor meer informatie over de psychologie achter marketing: The psychology of advertising van Bob Fennis en Wolfgang Stroebe.

20 Don t tell me what to do! Waarom het stimuleren van verantwoord gedrag zo moeilijk blijkt

21 CIC 21 Bewuste beïnvloeding Wanneer we verantwoord gedrag willen stimuleren, zoals gezond of milieubewust gedrag, heeft het weinig zin om te proberen om mensen op een letterlijke, directe manier te overtuigen, via de centrale route. Het verschaffen van informatie, of het benadrukken van wat een juiste keuze is blijkt vaak onvoldoende om mensen tot gedrag aan te zetten. Herman & Polivy, 2011; Michie, Abraham, Whittington, McAteer, & Gupta, 2009

22 Don t tell me what to do! CIC 22 Mensen willen geen preek horen, letterlijk vertellen wat goed voor iemand is en wat niet, kan reactance oproepen: mensen voelen zich beperkt in hun keuzevrijheid. Dat bepaal ik zelf wel! Brehm, 1972; Clee & Wicklund, 1980

23 Fear appeals CIC 23 Mensen tonen wat de ernstige gevolgen kunnen zijn van hun gedrag, door middel van zogenaamde fear appeals kan een gevoel van bedreiging ontstaan. De boodschap is dan te confronterend, en roept angst op. Gevolg is dat mensen geneigd zijn om de boodschap te vermijden, of hun gedrag voor zichzelf goed te praten. Witte & Allen 2000

24 Waarom bewuste beïnvloeding niet werkt CIC 24 Kortom, mensen bewust beïnvloeden werkt niet altijd, omdat mensen a) het gevoel hebben dat ze niet vrij zijn in hun keuze, of b) de boodschap niet aannemen, omdat deze te bedreigend is. Ook de aanwezigheid van aantrekkelijke alternatieven kan het maken van een verantwoorde keuze bemoeilijken.

25 Aantrekkelijke alternatieven CIC 25 De meeste mensen weten wat hun doelen zijn, en wat zij belangrijk vinden Maar worden ze gaandeweg van het goede pad afgebracht, door allerlei verleidingen

26 CIC 26 Van intenties naar gedrag Mensen weten wat goed voor ze is, of wat goed is voor anderen of de omgeving, en hebben vaak de beste intenties. Maar de stap van intenties naar daadwerkelijk gedrag blijkt groot, dit is de zogenaamde intention-behavior gap. Intenties verklaren slechts 28% van ons gedrag. Hoe komt dit? Bij veel keuzes ervaren mensen een soort conflict tussen wat verstandig is en wat aantrekkelijk is: een zogenaamde trade off keuze Sheeran, 2000; Wang, Novemsky, Dhar, & Baumeister, 2010

27 Trade off keuzes CIC 27 Bij verantwoord gedrag is er vaak sprake van een trade off keuze tussen een optie die aantrekkelijker is op de korte termijn en een optie die verstandiger is op de lange termijn Mensen kunnen een conflict ervaren tussen bijvoorbeeld aan de ene kant de wil om te genieten van lekker eten en aan de andere kant het doel om gezond te eten. Of aan de ene kant de wil om mooie nieuwe schoenen te kopen en aan de andere kant het doel om geld te besparen. Wang et al.,, 2010

28 CIC 28 Stimuleren van verantwoorde keuzes Kortom, vertel mensen niet enkel letterlijk wat zij zouden moeten doen! In een advertentie of campagne kan wel worden benadrukt wat verantwoord gedrag is, of wat mensen zouden moeten doen, maar Het kost vaak moeite om de verleiding op de korte termijn te weerstaan en een verstandige keuze te maken. Om een verstandige keuze te maken die voordelen biedt op de lange termijn hebben mensen voldoende zelfcontrole nodig. Hofmann, Friese, & Wiers, 2008; Schwarzer, 2008

29 Zelfcontrole Hoe zelfcontrole helpt om verleidingen te weerstaan

30 Zelfcontrole CIC 30 Zelfcontrole verwijst naar de capaciteit die mensen hebben om hun gedrag te reguleren. Het helpt om impulsen te weerstaan en gedrag aan te passen in lijn met lange termijn doelen (Carver & Scheier,1981; Metcalfe & Mischel, 1999; Vohs & Baumeister, 2004). Denk bijvoorbeeld aan iemand die toch gaat sporten terwijl hij eigenlijk meer zin heeft om tv te kijken. Carver & Scheier, 1981; Metcalfe & Mischel, 1999; Vohs & Baumeister, 2004

31 Zelfcontrole als beperkte bron CIC 31 Zelfcontrole bestaat uit een beperkte bron die op kan raken. Het opraken van deze bron wordt ego-depletie genoemd.* Wanneer mensen bijvoorbeeld eerst hun emoties hebben moeten onderdrukken, door niet uit te vallen tegen iemand op wie ze boos zijn, hebben ze daarna meer moeite een aantrekkelijke taartje of mooie schoenen te weerstaan. Voor meer informatie over zelfcontrole: Wilskracht van Roy Baumeister en John Tierney. Baumeister et al., 1998 * Zie ook de kanttekening over individuele verschillen in gevoeligheid voor ego-depletie

32 Individuele verschillen in zelfcontrole CIC 32 Zelfcontrole verschilt niet alleen binnen personen (het niveau van zelfcontrole varieert gedurende de dag ), maar ook tussen personen: er zijn individuele verschillen in niveau van zelfcontrole. Hoge niveaus van zelfcontrole zijn gerelateerd aan allerlei positieve uitkomsten, zoals meer academisch succes, een hoger welzijnsniveau, gezondere eetpatronen en meer fysieke inspanning. Lage niveaus van zelfcontrole aan de andere kant zijn gerelateerd aan o.a. ongezondere eetpatronen en meer alcoholgebruik. Voor meer informatie over de relatie tussen zelfcontrole en eetgedrag: De grote voedselverleiding van Denise de Ridder De Ridder, Lensvelt-Mulders, Finkenauer, Stok, & Baumeister, 2012; Tangney, Baumeister, & Boone, 2004

33 Zelfcontrole en beslissen CIC 33 Reflectief versus Impulsief systeem: Bij hoge zelfcontrole is het reflectieve systeem meer actief, mensen zijn meer in staat om na te denken over lange termijn doelen. Onder deze omstandigheden zouden mensen kunnen worden beïnvloed via de centrale route, mits zij voldoende gemotiveerd zijn. Bij lage zelfcontrole is het impulsieve systeem meer actief: mensen zijn meer geneigd om impulsief te beslissen, gebaseerd op aantrekkelijke cues uit de omgeving, of simpele beslissingsregels (beïnvloeding via het indirecte perifere systeem). Hofmann, Friese, & Strack, 2009

34 CIC 34 Gevoeligheid voor cues en beïnvloedingstechnieken Als gevolg zijn mensen bij lage zelfcontrole meer gevoelig om te worden beïnvloed door allerlei oppervlakkige cues in hun omgeving, zoals aantrekkelijke producten en beïnvloedingstechnieken, bijvoorbeeld het gebruik van experts in advertenties. Mensen bij een hoog niveau van zelfcontrole zijn juist in staat om verschillende voors en tegens tegen elkaar af te wegen en een doordachte keuze te maken, en zijn daardoor minder gevoelig zijn voor externe cues. Fennis, Janssen, & Vohs, 2009

35 Gebruik maken van gedachteloze keuzes CIC 35 In plaats van te proberen om mensen bewust te overtuigen, kunnen we beter gebruik maken van de omstandigheden van lage zelfcontrole waaronder veel keuzes worden gemaakt! Dit kunnen we doen door de verantwoorde keuze te koppelen aan een subtiele beïnvloedingstechniek.

36 Subtiele beïnvloeding Hoe we gebruik kunnen maken van lage zelfcontrole

37 CIC 37 Waarom bewust overtuigen niet werkt Een groot gedeelte van ons gedrag is automatisch (zo n 90%!) Zo ook veel van de keuzes die we maken: veel keuzes worden gemaakt op een gedachteloze manier. Onder deze omstandigheden zijn mensen niet in staat om zelfcontrole uit te voeren over hun keuzes, en een weloverwogen, doordachte keuze te maken. Mensen kiezen dan impulsief, vaak gebaseerd op (aantrekkelijke) cues uit hun omgeving. Bargh, 2002; Fennis et al., 2009

38 Subtiele beïnvloedingstechnieken CIC 38 Subtiele beïnvloedingstechnieken maken gebruik van deze omstandigheden van lage zelfcontrole, door iemand gedachteloos in de richting van een bepaalde keuze te sturen. Mensen hoeven dus geen zelfcontrole meer te gebruiken om een verantwoorde keuze te maken, wanneer deze optie wordt gepromoot door middel van een subtiele beïnvloedingstechniek. Onder subtiele beïnvloedingstechnieken vallen heuristieken en nudges.

39 Beïnvloedingstechnieken I: Heuristieken CIC 39 Heuristieken zijn simpele beslissingsregels die de last van het beslissen reduceren Deze heuristieken zijn vooral effectief wanneer mensen laag in zelfcontrole zijn en dus niet de capaciteit hebben om een weloverwogen keuze te maken. Voorbeelden zijn de heuristiek van sociale bewijskracht ( volg de meerderheid ), de autoriteitsheuristiek ( als de expert het zegt ) en de schaarste heuristiek ( schaars dus waardevol ). In het boek Invloed van Robert Cialdini wordt de effectiviteit van verschillende heuristieken beschreven. Cialdini, 2009; Gigerenzer, & Gaissmaier, 2011; Shah, & Oppenheimer, 2008

40 Heuristiek van sociale bewijskracht CIC 40 Mensen kiezen vaak de optie die de meerderheid van de mensen prefereert Als de rest het ook doet, zal het wel okay zijn. Bij lage zelfcontrole kiezen mensen vaker voor een gezond product wanneer de heuristiek van sociale bewijskracht naar dat product wijst, vergeleken met wanneer deze heuristiek niet aanwezig is. Cialdini, 2009; Goldstein et al., 2008; Salmon et al., 2014

41 Sociale bewijskracht CIC 41 In New York is de sociale bewijskracht gedemonstreerd door middel van een veldexperiment. Wanneer er 1 kijker omhoog kijkt stopt 45% van de voorbijgangers, maar wanneer 15 kijkers omhoog kijken, stopt maar liefst 85% van de voorbijgangers. Milgram, Bickman, & Berkowitz, 1969

42 Autoriteitsheuristiek CIC 42 Een ander voorbeeld is de heuristiek van autoriteit. Wanneer mensen onvoldoende cognitieve capaciteit hebben om een weloverwogen keuze te maken, kiezen mensen vaak de optie die wordt aanbevolen door een expert. Als de expert het zegt dan zal het wel goed zijn. Cialdini, 2009

43 Schaarste heuristiek CIC 43 Ook zijn mensen geneigd om de optie die minder verkrijgbaar is te kiezen wanneer zij onvoldoende mentale capaciteit hebben om een weloverwogen keuze te maken. Het is schaars, dus waardevol Cialdini, 2009; Worchel et al.,1975

44 Heuristiek van consistentie CIC 44 Mensen willen consistent zijn in hun gedrag. Als ze een paar vragen met ja hebben beantwoord, zullen zij geneigd zijn om de volgende vraag ook bevestigend en in lijn met hun eerdere antwoorden te beantwoorden. Bijvoorbeeld: Vind u het belangrijk dat wij in een schone wereld leven? Denkt u dat het besparen van energie door middel van spaarlampen bijdraagt aan een schonere wereld? Zou u deze spaarlampen willen kopen? Cialdini, 2009

45 Veldstudie supermarkt sociale bewijskracht CIC 45 Onderzoeksdoel: Met een veldstudie in een supermarkt hebben wij onderzocht of de heuristiek van sociale bewijskracht succesvol is in het promoten van verantwoorde keuzes onder omstandigheden van lage zelfcontrole. Om het effect van zelfcontrole te onderzoeken hebben wij zelfcontrole gestuurd door middel van een taak. De helft van de mensen kreeg een makkelijke taak en de andere helft een moeilijke, waardoor hun zelfcontrole bron uitgeput raakte. De groep met lage zelfcontrole werd vergeleken met de hoge zelfcontrolegroep. Om het effect van de heuristiek van sociale bewijskracht te onderzoeken hebben wij op sommige dagdelen in de supermarkt deze heuristiek met Milnerkaas (ons targetproduct) geassocieerd. Ter controle was er op andere dagdelen geen heuristiek aanwezig. De groep mensen die was blootgesteld aan de heuristiek van sociale bewijskracht werd vergeleken met een groep die niet was blootgesteld aan deze heuristiek. Onderzoek uit: Salmon et al., under review, 2014.

46 Opzet veldstudie supermarkt sociale bewijskracht 127 deelnemers (28.2%mannen) participeerden in dit onderzoek, met een gemiddelde leeftijd van 50.4 jaar (SD = 10.97). Zelfcontrole (laag vs. hoog) werd gestuurd door middel van een taak. De heuristiek van sociale bewijskracht was aan of afwezig bij Milnerkaas. Dus, er waren 4 verschillende groepen: CIC 46 Lage zelfcontrole Hoge zelfcontrole Geen heuristiek Geen heuristiek- lage zelfcontrole Geen heuristiek- hoge zelfcontrole Sociale bewijskracht Sociale bewijskrachtlage zelfcontrole Sociale bewijskrachthoge zelfcontrole De uitkomstmaten waren: 1). Of de deelnemer Milnerkaas heeft gekocht, en 2). De hoeveelheid Milnerkaas gekocht per deelnemer Salmon et al., under review, 2014.

47 CIC 47 Zelfcontrole taak: geen ik en geen euh De hoge zelfcontrole (controle) groep kreeg de instructie om 3 minuten over zichzelf te vertellen in een voice recorder De lage zelfcontrole groep kreeg ook deze instructie, maar ook nog een extra instructie, namelijk dat het daarbij niet was toegestaan om de woorden ik en euh te gebruiken. Het remmen van de impuls/gewoonte om deze woorden te gebruiken kost zelfcontrole. Na deze taak raakt de zelfcontrolebron uitgeput, en zijn mensen laag in zelfcontrole.

48 CIC 48 Sociale bewijskracht In de geen heuristiek (controle) groep was er geen bordje aanwezig bij de Milnerkaas In de sociale bewijskracht groep was er bordje aanwezig bij de Milnerkaas waarop stond Meest verkocht in deze supermarkt. Dit bordje impliceert dat veel mensen dit product hebben gekocht, en dus dat het wel een goede keuze zal zijn.

49 CIC 49 Resultaten veldstudie supermarkt Bij lage zelfcontrole kiezen mensen vaker voor Milnerkaas wanneer de techniek van sociale bewijskracht aanwezig is (28,6%), vergeleken met wanneer er geen beinvloedingstechniek aanwezig is (7,7%) Geen significant verschil bij hoge zelfcontrole, wanneer er geen beinvloedingstechniek aanwezig is (19,5%), vergeleken met wanneer die er wel is (12,5%).

50 Resultaten veldstudie supermarkt CIC 50 Bij lage zelfcontrole kopen deelnemers meer Milnerkaas wanneer de techniek van sociale bewijskracht aanwezig is ( 1,73) vergeleken met wanneer er geen beinvloedingstechniek aanwezig is ( 0,28). Geen significant verschil bij hoge zelfcontrole, wanneer er geen beinvloedingstechniek aanwezig is ( 0,48) vergeleken met wanneer die er wel is ( 0,23)

51 CIC 51 Conclusie veldstudie supermarkt Dit onderzoek laat zien dat een lage zelfcontrole ook voordelig kan zijn voor verantwoorde keuzes. Door middel van de heuristiek van sociale bewijskracht wordt de gedachteloze, impulsieve keuze een verantwoorde! In de supermarkt zijn subtiele beinvloedingstechnieken vrij eenvoudig te implementeren. De beïnvloedingstechniek van sociale bewijskracht kan bijvoorbeeld worden toegepast door aan te geven dat een product het meest verkocht of meest populair is. Ook op websites of social media kan deze techniek worden toegepast, door middel van het geven van meerderheidsinformatie.

52 CIC 52 Gecompliceerde keuzes en heuristieken Maar niet alleen wanneer er sprake is van trade off keuzes tussen een aantrekkelijk en een meer verantwoord product hebben mensen de neiging om onder omstandigheden van lage zelfcontrole hun keuze te versimpelen door af te gaan op heuristieken. Ook wanneer beslissingen heel gecompliceerd zijn, en er rekening moet worden gehouden met veel verschillenden factoren, zijn mensen geneigd om heuristieken te gebruiken bij hun beslissingen. Denk bijvoorbeeld aan het kiezen van een juiste verzekering of het afsluiten van een hypotheek. Juist in zulke gevallen kan bijvoorbeeld meerderheidsinformatie (sociale bewijskracht) mensen een bepaalde kant op sturen. Gigerenzer, & Gaissmaier, 2011

53 Beïnvloedingstechnieken II: Nudges Een tweede voorbeeld van een beïnvloedingsheuristiek is een nudge. Dit houdt in: een subtiel duwtje in de goede richting, door een simpele aanpassing in de omgeving. CIC 53 Voorbeeld: op middelbare scholen de gezonde voedingsproducten meer naar voren verplaatsen in de kantine, zodat de gezonde keuze een meer automatische keuze wordt. Of voorbeeld Schiphol: een geëtst vliegje in de wc-pot zorgt ervoor dat mannen minder naast de pot urineren. Voor meer informatie over nudges: boek Thaler & Sunstein Thaler, & Sunstein, 2008

54 CIC 54 Toepassen van nudges Wanneer je mensen op een subtiele manier wilt beïnvloeden tot het maken van een bepaalde keuze, kan dat door middel van kleine aanpassingen in de fysieke omgeving of online op websites of social media. Een voorbeeld is om wanneer je mensen een bepaalde keuze wilt laten maken, deze keuze de standaard, of default optie maken. Wanneer mensen niet echt nadenken over hun keuze, dan zullen zij deze optie volgen. Ariely, 2009

55 Induceren van lage zelfcontrole CIC 55 Beïnvloedingstechnieken als heuristieken en nudges zijn effectiever onder omstandigheden van lage zelfcontrole. Hoe kan je omstandigheden van lage zelfcontrole creëren?

56 CIC 56 Disrupt-then-Reframe techniek 1). Disrupt: Er wordt een aanbieding gepresenteerd, met een subtiele, gekke twist. 2). Reframe: Er wordt een overtuigende aanbieding gedaan. Voorbeeld: Er staat een meisje voor de deur dat mensen probeert over te halen om ansichtkaarten te kopen voor een goed doel. Ze zegt: Deze ansichtkaarten zijn 200 cent (disrupt) Dat is 2 euro (reframe). Het is een koopje! Fennis et al., 2004

57 Disrupt-then-Reframe techniek CIC 57 Uit onderzoek blijkt dat mensen na deze verstoring (disruption) in het denken niet in staat zijn om zelfcontrole uit te voeren. Mensen konden bijvoorbeeld minder tegenargumenten bedenken wanneer zij eerst zijn blootgesteld aan deze techniek. Fennis et al., 2004

58 CIC 58 Foot in the Door techniek Wanneer iemand instemt met een klein verzoek, zal deze persoon meer geneigd zijn om vervolgens in te stemmen met een groter verzoek. Deze techniek is het meest effectief wanneer het eerste verzoek veel energie (zelfcontrole) kost, bijvoorbeeld door: a) Zelf-presentatie of b). Cognitief lastige taken (die veel denkvermogen kosten) Voorbeelden eerste verzoek: - Verzoek dat weinig zelfcontrole kost: Mensen vragen of ze een petitie willen tekenen - Verzoek dat veel zelfcontrole kost: Mensen vragen waarom ze een bepaalde petitie wel of niet willen tekenen (combinatie van zelfpresentatie en cognitief lastige taak) Friedman & Fraser, 1966; Schmeichel, Vohs, & Baumeister, 2003; Fennis et al., 2009

59 Foot in the Door techniek CIC 59 Wanneer mensen ingaan op het eerste verzoek dat veel zelfcontrole kost, zijn zij daarna meer geneigd om in te stemmen met het tweede verzoek, vergeleken met wanneer zij geen eerste verzoek kregen. Voorbeeld: Mensen zullen instemmen met het verzoek om vrijwilliger te worden wanneer zij eerst hebben moeten beschrijven welke van 40 voedingsproducten zij wel eens eten (dit kost zelfcontrole vanwege zelfpresentatie: mensen willen sociaalwenselijk antwoorden), vergeleken met wanneer zij niet eerst deze taak hebben gedaan. Fennis et al., 2009

60 Natuurlijke momenten van lage zelfcontrole CIC 60 Verschillende bedrijven proberen al om gebruik te maken van momenten van lage zelfcontrole om mensen te beïnvloeden, denk aan: - Callcentermedewerkers die mensen proberen over te halen tot de aankoop van een bepaald product aan het einde van de dag (wanneer zelfcontrole vaak lager is) - Verleidelijke producten/aanbiedingen bij de kassa s in de supermarkt, wanneer mensen al veel keuzes hebben gemaakt door de hele supermarkt heen, en zij daardoor lager in zelfcontrole zullen zijn.

61 CIC 61 Beïnvloedingstechnieken III: Irrationele keuzes Zelfs wanneer mensen een hoog niveau van zelfcontrole hebben, blijken zij niet altijd in staat om een rationele keuze te maken. Mensen zijn geen rationele wezens, maar zijn gevoelig voor zogenaamde biases in hun gedachtes, oftewel denkfouten. Veel keuzes zijn daarom irrationeel en afhankelijk van factoren in de omgeving. Deze irrationele keuzes zijn systematisch en voorspelbaar. Tversky & Kahneman, 1981

62 CIC 62 Irrationele keuzes Voorbeeld: Mensen zijn bijvoorbeeld geneigd om makkelijke vergelijkingen te maken. Wanneer je bijvoorbeeld de keuze hebt tussen een weekendje Parijs (met gratis ontbijt), een weekendje Rome (met gratis ontbijt) en een weekendje Rome (zonder gratis ontbijt), kiezen de meeste mensen voor Rome met gratis ontbijt, omdat het makkelijker is om Rome met en zonder ontbijt met elkaar te vergelijken, dan Rome met Parijs. Ariely, 2008

63 CIC 63 Subtiele en minder subtiele beïnvloeding Kortom, door middel van subtiele beïnvloedingstechnieken zoals de verschillende heuristieken en nudges eerder beschreven, kan je mensen op een gedachteloze manier stimuleren tot bepaald gedrag of tot het maken van bepaalde keuzes. Maar ook wanneer mensen uitgebreid over hun keuzes nadenken kan je gebruik maken van de verschillende denkfouten of biases die mensen hebben in hun denken, en zo mensen een bepaalde kant op sturen.

64 Irrationele keuzes Voor meer informatie over genoemde en vele andere irrationele keuzes: Ons feilbare denken van Daniel Kahneman How we decide van Jonah Lehrer Predictably irrational van Dan Ariely CIC 64

65 Conclusie en aanbevelingen Subtiele beïnvloeding onder omstandigheden van lage zelfcontrole

66 Conclusie: Impulsieve verantwoorde keuzes CIC 66 In plaats van mensen bewust te overtuigen van wat zij moeten doen, lijkt het een goede optie om gebruik te maken van de gedachteloze omstandigheden waaronder veel keuzes worden gemaakt, door verantwoorde keuzes te promoten door middel van subtiele beïnvloedingstechnieken, zoals heuristieken en nudges. Door heuristieken en nudges aan verantwoorde opties te koppelen, kunnen mensen op een gedachteloze manier verantwoorde keuzes maken, zonder dat dit zelfcontrole kost.

67 CIC 67 Aanbevelingen Mensen zijn gevoeliger voor subtiele beïnvloedingstechnieken onder omstandigheden van lage zelfcontrole. Door mensen op bepaalde momenten te benaderen kan gebruik worden gemaakt van de natuurlijk fluctuatie in zelfcontrole. Onder bepaalde omstandigheden, zoals aan het einde van de dag, of vlak voor de kassa s bij een winkel, is het niveau van zelfcontrole vaak lager. Daarnaast kan zelfcontrole ook op verschillende manieren gestuurd worden, bijvoorbeeld door de disrupt-then-reframe techniek, of de foot-in-thedoor techniek, waarbij mensen laag in zelfcontrole raken door zelfpresentatie of cognitief lastige taken.

68 CIC 68 Aanbevelingen Subtiele beïnvloedingstechnieken zoals heuristieken en nudges zijn relatief gemakkelijk toe te passen in allerlei point-of-purchase settings. Denk bijvoorbeeld aan het plaatsen van een bordje in de supermarkt waarop staat aangegeven dat een gezond product tijdelijk verkrijgbaar is (schaarste heuristiek) Of een website waarop wordt aangegeven dat de meerderheid van de klanten (bijv. 80%) voor groene stroom kiest (heuristiek van sociale bewijskracht)

69 CIC 69 Aanbevelingen Ook nudges, subtiele duwtjes in de rug, in de omgeving, kunnen bepaald gedrag stimuleren. Door gebruik te maken van de gedachteloze manier waarop veel keuzes worden gemaakt kan de impulsieve keuze een verantwoorde keuze worden!

70 CIC 70 Bad side of marketing? Het is van belang om heuristieken en nudges verantwoord toe te passen! Wanneer we mensen proberen te beïnvloeden tot het kopen van duurdere of slechtere producten heeft dit op korte termijn misschien wel enig extra verkoopeffect, maar daarna zullen klanten niet terugkomen en niet loyaal blijken. Het belangrijk om ethisch af te wegen: welke richting willen we klanten opsturen, is dat ethisch verantwoord?

71 Kanttekening Gevoeligheid voor ego-depletie

72 CIC 72 Gevoeligheid voor ego-depletie Sommige mensen zijn gevoeliger voor situaties en omstandigheden die zelfcontrole kosten, dan anderen. Als gevolg is bij sommige mensen de bron van zelfcontrole sneller uitgeput dan bij anderen. Terwijl de een al laag in zelfcontrole raakt na het weerstaan van een traktatie op het werk, heeft de ander nog voldoende zelfcontrole over na het weerstaan van een groot aantal aanbiedingen tijdens het winkelen. De een heeft als het ware meer uithoudingsvermogen dan de ander. Met de Depletion Sensitivity Scale kunnen verschillen in gevoeligheid om laag in zelfcontrole te raken worden gemeten Salmon, Adriaanse, de Vet, Fennis, & de Ridder, in voorbereiding

73 CV s van de auteurs Onderzoeksrapport

74 CIC CIC 74 Stefanie J. Salmon, MSc Huidige functie: PhD Candidate Ervaring: Bijna 4 jaar ervaring met het bedenken, uitvoeren en analyseren van onderzoek naar het subtiel stimuleren van gezonde voedingskeuzes. Stefanie Salmon Opleiding: Bachelor Klinische en Gezondheidspsychologie en Researchmaster Social and Health Psychology Universiteit Utrecht. Expertise: zelfcontrole, subtiele beinvloeding, heuristieken, voedingskeuzes, eetgedrag.

75 Belangrijkste referenties Overzicht interessante wetenschappelijke vervolgliteratuur

76 Belangrijkste referenties CIC 76 Ariely (2008). Predictably irrational: The hidden forces that shape our decisions. New York, HarperCollins. Baumeister, R. F., Bratslavsky, E., Muraven, M., & Tice, D. M. (1998). Ego depletion: Is the active self a limited resource? Journal of Personality and Social Psychology, 74, Brehm, J. W. (1972), Response to Loss of Freedom: A Theory of Psychological Reactance, Morristown, NJ: General Learning Press. Carver, C. S., & Scheier, M. F. (1981). Attention and self-regulation: A control-theory approach to human behavior. New York, NY: Springer- Verlag. Cialdini, R. B. (2009). Influence: Science and practice (5th ed.). Boston, MA: Allyn & Bacon. Clee, M.A., & Wicklund, R.A. (1980). Consumer Behavior and Psychological Reactance. Journal of Consumer Research, 6,

77 De Ridder, D. T. D., Lensvelt-Mulders, G., Finkenauer, C., Stok, F. M., & Baumeister, R. F. (2012). Taking stock of self-control: A meta-analysis of how trait self-control relates to a wide range of behaviors. Personality and Social Psychology Review, 16, Fennis, B. M., Das, E.H.H.J., & Pruyn, A.T. (2004). If you can t dazzle them with brilliance, baffle them with nonsense : Extending the impact of the disrupt-thenreframe technique of social influence, Journal of Consumer Psychology, 14 (3), Fennis, B. M., Janssen, L., & Vohs, K. D. (2009). Acts of benevolence: A limitedresource account of compliance with charitable requests. Journal of Consumer Research, 35, CIC 77 Fennis, B.M., & Stroebe, W. S. (2010). The psychology of advertising. East Sussex: Psychology Press. Freedman, Jonathan and Scott C. Fraser (1966). Compliance without pressure: The foot-in-the-door technique. Journal of Personality and Social Psychology, 4, Gigerenzer, G., & Gaissmaier, W. (2011). Heuristic decision making. Annual Review of Psychology, 62,

78 Goldstein, N. J., Cialdini, R. B., & Griskevicius, V. (2008). A room with a viewpoint: Using social norms to motivate environmental conservation in hotels. Journal of Consumer Research, 35, Herman, C. P., & Polivy, J. (2011). The self-regulation of eating: Theoretical and practical problems. In K. D. Vohs & R. F. Baumeister (Eds.), Handbook of selfregulation: Research, theory and applications (pp ). New York, NY: Guilford Press. Hofmann, W., Friese, M., & Strack, F. (2009). Impulse and self-control from a dualsystems perspective. Perspectives on Psychological Science,4, Hofmann, W., Friese, M., & Wiers, R. W. (2008). Impulsive versus reflective influences on health behavior: A theoretical framework and empirical review. Health Psychology Review, 2, Metcalfe, J., & Mischel, W. (1999). A hot/cool-system analysis of the delay of gratification: Dynamics of willpower. Psychological Review,106, CIC 78 Michie, S., Abraham, C., Whittington, C., McAteer, J., & Gupta, S. (2009). Effective techniques in healthy eating and physical activity interventions: A meta-regression. Health Psychology, 28,

79 CIC 79 Milgram, S., Bickman, L., & Berkowitz, L. (1969). Note on the drawing power of crowds of different size. Journal of Personality and Social Psychology, 13, Petty, R.E., en John T. Cacioppo (1986), "From Communication and persuasion: Central and peripheral to attitude change", New York: Springer-Verlag. Salmon, S.J., Adriaanse, M.A., De Vet, E., Fennis, B.M., & De Ridder, D.T.D. (in preparation). When the going gets though, who keeps going? Depletion sensitivity moderates the ego-depletion effect. Salmon, S.J., Fennis, B.M., de Ridder, D.T.D., Adriaanse, M.A., & de Vet, E. (2014). Health on Impulse: When Low Self-Control Promotes Healthy Food Choices. Health Psychology, 33, Salmon, S.J., De Vet, E., Adriaanse, M.A., Veltkamp, M., Fennis, B.M., & De Ridder (under review). Social proof in the supermarket: Promoting healthy choices under low self-control conditions. Schmeichel, B. J., Vohs, K.D., and Baumeister, R.F. (2003). Intellectual performance and ego depletion: Role of the self in logical reasoning and other information processing. Journal of Personality and Social Psychology, 85,

80 80 Schwarzer, R. (2008). Modeling health behavior change: How to predict and modify the adoption and maintenance of health behaviors. Applied Psychology, 57, Thaler, R.H., & Sunstein, C.R. (2008) Nudge: Improving Decisions about Health, Wealth, and Happiness. Yale University Press. Tversky, A., & Kahneman, D. (1981). The framing of decisions and the psychology of choice, Science, 211, Vohs, K. D., & Baumeister, R. F. (2004). Ego-depletion, self-control, and choice. In J. Greenberg, S. L. Koole, & T. Pyszczynski (Eds.), Handbook of experimental existential psychology (pp ). New York, NY: Guilford Press. Wang, J., Novemsky, N., Dhar, R., & Baumeister, R. F. (2010). Trade-offs and depletion in choice. Journal of Marketing Research, 47, Witte, K., & Allen, M. (2000). A meta-analysis of fear appeals: Implications for effective public health campaigns. Health Education and Behavior, 27, Worchel., S., Lee, J., & Adewole, A. (1975). Effects of supply and demand on ratings of object value. Journal of Personality and Social Psychology, 32,

81 CIC 81 Customer Insights Center Voor marketingmanagers die resultaten willen zien Op alle teksten en afbeeldingen rusten auteursrechten voorbehouden aan het Customer Insights Center

82 Waarom een Customer Insights Center? 82 Jij wilt gefundeerde beslissingen nemen a. Wat zijn de trends en ontwikkelingen qua klantgedrag in Nederland? b. Hoe kunnen mijn medewerkers structureel bijblijven op het marketingvakgebied? c. Welke bewezen succesfactoren kan ik op klantgerichte projecten toepassen? Wij bieden dieperliggende klantinzichten 1. Een netwerk van professionals ter klantkennisuitwisseling. 2. Hoogstaand wetenschappelijk en praktijkrelevant onderzoek. 3. Jaarlijks twee seminars over toepassingen van nieuwe klantinzichten. 4. Jaarlijks drie onderzoeksrapporten vol managementsamenvattingen. 5. Topopleidingen ter verbetering van de klantkennis van medewerkers. 6. Nieuwsflitsen vol klantinzichten gebaseerd op Nederlandse marktcijfers. 7. Kennismaking met bijna of recent afgestudeerde topstudenten. Zie voor meer informatie of maak eens een persoonlijke afspraak via

83 83 Customer Insights Center: vele bedrijven zijn al lid Premium leden Basis leden Bijzondere projectleden Zie voor het actuele overzicht tevens bestaan allianties met diverse (inter)nationale onderzoekscentra.

84 84 Voor marketingmanagers die resultaten willen zien Wetenschappelijke kwaliteit Het Customer Insights Center (RUGCIC) vormt een onderdeel van de Faculteit Economie & Bedrijfskunde van de Rijksuniversiteit Groningen. Wetenschappelijke kwaliteit staat daar voorop. Onderscheidend vermogen We zijn geen commercieel adviesbureau, maar bouwen op non-profit basis aan langetermijn kennisuitwisseling met onze leden uit het bedrijfsleven. Theorie vertaald naar praktijk Vaak zijn wetenschappelijke publicaties over marketing, klanten en klantgedrag niet rechtstreeks geschikt voor implementatie in de praktijk. Daarom vertalen wij de nieuwste wetenschappelijke kennis naar toepasbare ideeën, vlot leesbare rapporten, praktijkgerichte opleidingen, workshops, seminars, et cetera. Zie voor meer informatie of maak eens een persoonlijke afspraak via

85 85 Customer Insights Center: jouw kennisbibliotheek Zie voor het actuele overzicht onderzoeksrapporten worden exclusief verstrekt aan bedrijfsleden.

86 CIC 86 Meer informatie? Dr. Jelle T. Bouma Tel / Op alle teksten en afbeeldingen rusten auteursrechten voorbehouden aan het Customer Insights Center

Subtiele beïnvloeding Wanneer verantwoorde keuzes geen moeite kosten

Subtiele beïnvloeding Wanneer verantwoorde keuzes geen moeite kosten Subtiele beïnvloeding Wanneer verantwoorde keuzes geen moeite kosten S.J. Salmon, MSc. Prof. dr. B.M. Fennis Rapport RUGCIC-2014-02 ISBN 978-90-367-6952-5 Inhoudsopgave CIC 2 Managementsamenvatting: subtiele

Nadere informatie

Samenvatting. (Summary in Dutch)

Samenvatting. (Summary in Dutch) (Summary in Dutch) Impulsieve keuzes voor aantrekkelijke opties zijn doorgaans geen verstandige keuzes op de lange termijn (Hofmann, Friese, & Wiers, 2008; Metcalfe & Mischel, 1999). Wanneer mensen zich

Nadere informatie

Waarom nee zeggen zo moeilijk is: De psychologie van sociale beïnvloeding

Waarom nee zeggen zo moeilijk is: De psychologie van sociale beïnvloeding Waarom nee zeggen zo moeilijk is: De psychologie van sociale beïnvloeding Loes Janssen Ben jij ook zo iemand die regelmatig ja zegt, terwijl je eigenlijk liever nee had willen zeggen? Dit artikel gaat

Nadere informatie

Van betuttelen naar verleiden: Nieuwe richtingen voor gedragsbeïnvloeding. Emely de Vet Leerstoelgroep Strategische Communicatie

Van betuttelen naar verleiden: Nieuwe richtingen voor gedragsbeïnvloeding. Emely de Vet Leerstoelgroep Strategische Communicatie Van betuttelen naar verleiden: Nieuwe richtingen voor gedragsbeïnvloeding Emely de Vet Leerstoelgroep Strategische Communicatie Voeding in NL 95% eet onvoldoende groente 90-95% eet onvoldoende fruit 80%

Nadere informatie

Hoe reclame werkt en wat het oplevert

Hoe reclame werkt en wat het oplevert Hoe reclame werkt en wat het oplevert Wat werkt, wat niet, en waarom Prof. dr. B.M. Fennis Prof. dr. P.S.H. Leeflang Rapport RUGCIC 2015-01-08 ISBN 978-90-367-7635-6 CIC 2 Inhoudsopgave Samenvatting pag.

Nadere informatie

Gedachteloos gezonder eten

Gedachteloos gezonder eten Faculteit Sociale Wetenschappen Afdeling Klinische en Gezondheidspsychologie Gedachteloos gezonder eten De invloed van de heuristiek van schaarste op gezonde voedingskeuzes bij lage zelfcontrole Masteronderzoek

Nadere informatie

Verleiden tot gezond gedrag. Prof. dr. Emely de Vet Wageningen University and Research

Verleiden tot gezond gedrag. Prof. dr. Emely de Vet Wageningen University and Research Verleiden tot gezond gedrag Prof. dr. Emely de Vet Wageningen University and Research Voeding in NL 95% eet onvoldoende groente 90-95% eet onvoldoende fruit 80% eet onvoldoende vis 48% heeft overgewicht

Nadere informatie

Beleid voor de irrationele mens

Beleid voor de irrationele mens Hoe gedragswetenschap de bestuurskunde zou kunnen versterken * Veel beleid in Nederland is gebaseerd op de aanname dat mensen rationele besluitvormers zijn. Dit houdt in dat mensen voordat ze een besluit

Nadere informatie

Psychologie van de wanbetaler Psychologische inzichten om debiteuren te motiveren om te betalen

Psychologie van de wanbetaler Psychologische inzichten om debiteuren te motiveren om te betalen Psychologie van de wanbetaler Psychologische inzichten om debiteuren te motiveren om te betalen Dr. Martijn Keizer In samenwerking met Syncasso Rapport RUGCIC 201602 ISBN 978-90-367-8260-9 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Invloed van de omgeving op eetgedrag Factsheet

Invloed van de omgeving op eetgedrag Factsheet Voedingscentrum De erkende autoriteit op het gebied van gezond, veilig en duurzaam eten Invloed van de omgeving op eetgedrag Factsheet Onderweg, op het station, bij kassa s, op het werk, op school, enzovoorts:

Nadere informatie

Bijlage 20 Proces van classificeren beïnvloedingentactieken: gemaakte indelingen

Bijlage 20 Proces van classificeren beïnvloedingentactieken: gemaakte indelingen Bijlage 20 Proces van classificeren beïnvloedingentactieken: gemaakte indelingen Met behulp van de korte beschrijvingen is geprobeerd om de beïnvloedingstactieken die bij elkaar horen bij elkaar te zetten

Nadere informatie

Neuromarketing. Ontdek en benut de mening van het brein. Eline L.E. de Vries, MSc. Rapport RUGCIC ISBN

Neuromarketing. Ontdek en benut de mening van het brein. Eline L.E. de Vries, MSc. Rapport RUGCIC ISBN Neuromarketing Ontdek en benut de mening van het brein Eline L.E. de Vries, MSc. Rapport RUGCIC-2013-01 ISBN 978-90-367-5936-6 CIC 2 Inhoudsopgave Managementsamenvatting pag. 3 Waarom Neuromarketing? pag.

Nadere informatie

Fysieke Activiteit bij 50-plussers. The Relationship between Self-efficacy, Intrinsic Motivation and. Physical Activity among Adults Aged over 50

Fysieke Activiteit bij 50-plussers. The Relationship between Self-efficacy, Intrinsic Motivation and. Physical Activity among Adults Aged over 50 De relatie tussen eigen-effectiviteit 1 De Relatie tussen Eigen-effectiviteit, Intrinsieke Motivatie en Fysieke Activiteit bij 50-plussers The Relationship between Self-efficacy, Intrinsic Motivation and

Nadere informatie

Sport als marketinginstrument Oranjekoorts: goud waard?

Sport als marketinginstrument Oranjekoorts: goud waard? Sport als marketinginstrument Oranjekoorts: goud waard? Dr. ir. Maarten J. Gijsenberg Dr. Merel Walraven Prof. dr. Tammo H.A. Bijmolt Prof. dr. Ruud H. Koning Rapport RUGCIC-2014-03 ISBN 978-90-367-7140-5

Nadere informatie

message framing gedragsbeïnvloeding van debiteuren Uit een samenwerking van: prof. dr. Bob Fennis Motiverenen Openstellen Faciliteren

message framing gedragsbeïnvloeding van debiteuren Uit een samenwerking van: prof. dr. Bob Fennis Motiverenen Openstellen Faciliteren message framing gedragsbeïnvloeding van debiteuren Motiverenen Openstellen Faciliteren Martijn Keizer MSc dr. Jan Willem Bolderdijk prof. dr. Bob Fennis Rijksuniversiteit Groningen Uit een samenwerking

Nadere informatie

Gedrag veranderen met (impliciete) communicatie van intentie naar actie

Gedrag veranderen met (impliciete) communicatie van intentie naar actie Gedrag veranderen met (impliciete) communicatie van intentie naar actie @ReintJanRenes Lector Crossmediale Communicatie in het Publieke Domein Hogeschool Utrecht Universitair Hoofddocent Gezondheidscommunicatie

Nadere informatie

Bijlage 17 Visualisatie analyses per adviesboek

Bijlage 17 Visualisatie analyses per adviesboek Bijlage 17 Visualisatie analyses per adviesboek Bron: Cialdini, R. (2009). Invloed. De zes geheimen van het overtuigen. Den Haag: Academische Service. Naam Inzicht Toepassing Consistentie Voorbeeld Toepassing

Nadere informatie

Sociale netwerken & nieuwe media

Sociale netwerken & nieuwe media Sociale netwerken & nieuwe media De invloed van verbonden klanten Dr. H. Risselada Prof. dr. P.C. Verhoef Dr. J.T. Bouma Rapport CIC-2011-03 ISBN 978-90-367-50080 Customer Insights Center onderzoeksrapport

Nadere informatie

Ongestructureerde data

Ongestructureerde data Ongestructureerde data Hoe laten we de krachten daaruit los? Prof. dr. Jaap E. Wieringa Rapport RUGCIC-2016-01 ISBN 978-90-367-9021-5 CIC 2 Inhoudsopgave Managementsamenvatting Pagina 3 Wat zijn ongestructureerde

Nadere informatie

Corporate Social Responsibility

Corporate Social Responsibility Corporate Social Responsibility Maatschappelijk verantwoord omgaan met klanten Dr. Jenny van Doorn Prof. dr. P.C. Verhoef Rapport CIC-2012-01 ISBN 978-90-367-5486-6 Onderzoeksrapport maatschappelijk verantwoord

Nadere informatie

(In)effectiviteit van Angstcommunicaties op Verminderen van Lichamelijke Inactiviteit: Rol van Attitudefuncties, Self-Monitoring en Self-Esteem

(In)effectiviteit van Angstcommunicaties op Verminderen van Lichamelijke Inactiviteit: Rol van Attitudefuncties, Self-Monitoring en Self-Esteem (In)effectiviteit van Angstcommunicaties 1 (In)effectiviteit van Angstcommunicaties op Verminderen van Lichamelijke Inactiviteit: Rol van Attitudefuncties, Self-Monitoring en Self-Esteem (In)effectiveness

Nadere informatie

De mens als marionet van de marketeer: Zelfcontrole is de sleutel

De mens als marionet van de marketeer: Zelfcontrole is de sleutel De mens als marionet van de marketeer: Zelfcontrole is de sleutel Masterthesis van: Erwin H. Bosman S0038768 Universiteit Twente, Enschede (Nederland) 2008 Begeleiders: Dr. B.M.Fennis Drs. L. Janssen Samenvatting:

Nadere informatie

Alcoholgebruik, misbruik & afhankelijkheid

Alcoholgebruik, misbruik & afhankelijkheid ALCOHOLGEBRUIK: BEWUST OVERWOGEN OF ONBEWUST OVERKOMEN? Impliciete en expliciete processen bij alcoholgebruik en implicaties voor interventies Katrijn Houben k.houben@maastrichtuniversity.nl Alcoholgebruik,

Nadere informatie

Hoe passen booking.com en klm persuasive design toe op Hun websites?

Hoe passen booking.com en klm persuasive design toe op Hun websites? Hoe passen booking.com en klm persuasive design toe op Hun websites? naam: esther Ziengs docent: madris duric studentnummer: 1606847 specialisatie: content Format: essay datum: 17 december 2014 Inleiding

Nadere informatie

Winkelcommunicatie In dit hoofdstuk zul je het volgende leren:

Winkelcommunicatie In dit hoofdstuk zul je het volgende leren: OHT 14.1 Winkelcommunicatie In dit hoofdstuk zul je het volgende leren: De reden waarom winkelcommunicatie zo belangrijk is De doelstellingen en instrumenten van winkelcommunicatie De effectiviteit van

Nadere informatie

Master of Online Persuasion

Master of Online Persuasion Master of Online Persuasion Start 2014 Optimizing your online effectiveness by putting consumer psychology into practice ONLINE DIALOGUE Guiding you to digital maturity Master of Online Persuasion Optimizing

Nadere informatie

ONS BREIN. What s in it for you? VAN NUDGE NAAR GEWOONTEGEDRAG. Hoe zorgen we ervoor dat mensen (sneller) hun schuld inlossen?

ONS BREIN. What s in it for you? VAN NUDGE NAAR GEWOONTEGEDRAG. Hoe zorgen we ervoor dat mensen (sneller) hun schuld inlossen? VAN NUDGE NAAR GEWOONTEGEDRAG MASTERCLASS DRS. LIZA LUESINK ONZE MISSIE Wetenschappelijke kennis over gedrag vertalen naar innovatieve toepassingen in de praktijk VAN NUDGE NAAR GEWOONTEGEDRAG What s in

Nadere informatie

OMGEVINGSINVLOEDEN EN KLANTENGEDRAG: THE ART OF MARKETING FOR THE MINDLESS

OMGEVINGSINVLOEDEN EN KLANTENGEDRAG: THE ART OF MARKETING FOR THE MINDLESS OMGEVINGSINVLOEDEN EN KLANTENGEDRAG: THE ART OF MARKETING FOR THE MINDLESS De rol van onbewuste processen in de servicescape van consumenten Ad Pruyn Psychologie van de Klant, 17-04-2014 Onbewuste processen

Nadere informatie

Case 4 - Consultancy

Case 4 - Consultancy Case 4 - Consultancy 27 april 2015 Dennis Langeveld Bert van Loo Lorianne Hooijmans Consultancy opdracht; Halalmakla Ontvangen opdracht Mijn groep werkt voor Halalmakla, een onderneming die is gespecialiseerd

Nadere informatie

Koptekst: KWETSBAARHEID VOOR EEN GEZONDHEIDSBEDREIGING

Koptekst: KWETSBAARHEID VOOR EEN GEZONDHEIDSBEDREIGING Kwetsbaarheid voor een gezondheidsbedreiging 1 Koptekst: KWETSBAARHEID VOOR EEN GEZONDHEIDSBEDREIGING De invloed van kwetsbaarheid voor een gezondheidsbedreiging op informatieverwerking en overtuiging

Nadere informatie

CASI MODEL (Pag 122) Stappen. Antwoorden

CASI MODEL (Pag 122) Stappen. Antwoorden CASI MODEL (Pag 122) HOE KANSRIJK IS UW CAMPAGNE? Het Campagne Strategie Instrument (CASI) is een hulpmiddel om tot onderbouwde keuzes te komen voor het opzetten van een campagne. Het gaat hierbij om campagnes

Nadere informatie

HET CREATIEVE CONCEPT GEÏNTEGREERDE MARKETING MARKETINGCOMMUNICATIE HOORCOLLEGE 2 BLOK 4

HET CREATIEVE CONCEPT GEÏNTEGREERDE MARKETING MARKETINGCOMMUNICATIE HOORCOLLEGE 2 BLOK 4 HET CREATIEVE CONCEPT GEÏNTEGREERDE MARKETING MARKETINGCOMMUNICATIE HOORCOLLEGE 2 BLOK 4 AGENDA Consumer insight en marketingcommunicatie Geïntegreerde marketingcommunicatie (IMC) Het creatieve concept

Nadere informatie

Voedingsvoorlichting en gedragsverandering

Voedingsvoorlichting en gedragsverandering 11 Voedingsvoorlichting en gedragsverandering Samenvatting Slechte voedingsgewoonten zijn moeilijk te doorbreken. De sociale omgeving speelt vaak een belangrijke rol en veel eetgedrag is min of meer onbewust.

Nadere informatie

Customer Insights Center CIC 2. Managementsamenvatting pag. 2. Theorie pag. 7

Customer Insights Center CIC 2. Managementsamenvatting pag. 2. Theorie pag. 7 Waarom marketingprojecten slagen of falen De mensfactor is cruciaal bij implementaties Drs. J.T. Bouma Rapport CIC 2009-01 ISBN 978-90-811191-7-7 Customer Insights Center CIC 2 Inhoud Managementsamenvatting

Nadere informatie

Psychologisering van het auditvak

Psychologisering van het auditvak Psychologisering van het auditvak Dr. Arno Nuijten RE CIA (Symposium IAA/ITAA 24 juni 2016) 1 Nostalgie Beeld van de beroepspraktijk toen het nog overzichtelijk en in zwart-wit was De RA s waren van de

Nadere informatie

Behavioral Targeting Klantspecifieke aanbiedingen op het juiste moment

Behavioral Targeting Klantspecifieke aanbiedingen op het juiste moment Behavioral Targeting Klantspecifieke aanbiedingen op het juiste moment Dr. J. van Doorn Prof. Dr. J.C. Hoekstra Drs. Beate van Dongen (VODW) Drs. Haiko Krumm (VODW) Met medewerking van VODW Marketing,

Nadere informatie

Preadviezen 2017 Pensioen: De beperkte aandacht voor sparen voor later

Preadviezen 2017 Pensioen: De beperkte aandacht voor sparen voor later Preadviezen 2017 Pensioen: De beperkte aandacht voor sparen voor later Associate Professor Universiteit Leiden Netspar board member Professor Financial Services Maastricht University Netspar Research Fellow

Nadere informatie

Jongeren blijken vaak wel te weten wat gezond is, maar het ook uitvoeren is een volgende stap. We maken namelijk de hele dag door keuzes en worden

Jongeren blijken vaak wel te weten wat gezond is, maar het ook uitvoeren is een volgende stap. We maken namelijk de hele dag door keuzes en worden Jongeren blijken vaak wel te weten wat gezond is, maar het ook uitvoeren is een volgende stap. We maken namelijk de hele dag door keuzes en worden continue verleid om iets te eten. Met wat slimme trucs

Nadere informatie

Understanding the role of health literacy in self-management and health behaviors among older adults Geboers, Bas

Understanding the role of health literacy in self-management and health behaviors among older adults Geboers, Bas University of Groningen Understanding the role of health literacy in self-management and health behaviors among older adults Geboers, Bas IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version

Nadere informatie

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Samenvatting van het artikel van Henry L. Roediger III, Mary A. Pyc (2012), Inexpensive techniques to improve education: Applying cognitive pgychology

Nadere informatie

Wat weten we over product placement?

Wat weten we over product placement? Naam: Annika van Berkel Studentnummer: 5738814 Vak: Bachelorseminar Mediaplanning Docente: Drs. Sheila van Pelt Datum: 29 mei 2009 Wat weten we over product placement? De televisie als reclamemedium is

Nadere informatie

De acht mechanismen van geefgedrag

De acht mechanismen van geefgedrag De acht mechanismen van geefgedrag Pamala Wiepking www.wiepking.com Erasmus Centre for Strategic Philanthropy (ECSP) / Sociologie Erasmus Universiteit Rotterdam Fundraising Day 15 mei 2012 Geven aan goede

Nadere informatie

Gedeelde Waarden in Confrontaties met Morele Weigeraars: Tegenovergestelde Effecten op Zelf- en Weigeraar Beoordelingen

Gedeelde Waarden in Confrontaties met Morele Weigeraars: Tegenovergestelde Effecten op Zelf- en Weigeraar Beoordelingen Gedeelde Waarden in Confrontaties met Morele Weigeraars: Tegenovergestelde Effecten op Zelf- en Weigeraar Beoordelingen Florien M. Cramwinckel 1, Kees van den Bos 1, Eric van Dijk 2, Anneke Bruin 1, Simone

Nadere informatie

Master of Online Persuasion

Master of Online Persuasion NIEUW Master of Online Persuasion Optimizing your online effectiveness by putting consumer psychology into practice ONLINE DIALOGUE Guiding you to digital maturity Master of Online Persuasion Optimizing

Nadere informatie

Customer management in een veranderende omnichannel wereld

Customer management in een veranderende omnichannel wereld Customer management in een veranderende omnichannel wereld Prof. dr. P.C. Verhoef Rapport RUGCIC-201603 ISBN 978-90-367-9443-5 CIC 2 Inhoud Managementsamenvatting Pagina 3 Definities: Touch Points, Multi

Nadere informatie

Als ik aardig doe tegen jou, doe jij dan aardig tegen mij?

Als ik aardig doe tegen jou, doe jij dan aardig tegen mij? Als ik aardig doe tegen jou, doe jij dan aardig tegen mij? Een onderzoek naar de kracht van egodepletie en liking op compliance. Masterthesis van Elise A. M. Wijma S0183741 Universiteit Twente, Enschede

Nadere informatie

Artikel. Lara Peeters. Laurens Vreekamp JDE-SEMUX.3V-13. Seminar. Blok C. Aantal woorden: 1221

Artikel. Lara Peeters. Laurens Vreekamp JDE-SEMUX.3V-13. Seminar. Blok C. Aantal woorden: 1221 Artikel Lara Peeters 1622966 Laurens Vreekamp JDE-SEMUX.3V-13 Seminar Blok C 1 Aantal woorden: 1221 Voorwoord Mijn keuze om persuasive design nog verder te gaan onderzoeken is gebaseerd op mijn toekomst

Nadere informatie

Het effect van voedselverleidingen en cognitieve lading op gewichtsdoelen en consumptie

Het effect van voedselverleidingen en cognitieve lading op gewichtsdoelen en consumptie Het effect van voedselverleidingen en cognitieve lading op gewichtsdoelen en consumptie Auteur: Marlou van de Kamp (3657043) Begeleider: Floor M. Kroese Abstract In onze westerse samenleving wordt men

Nadere informatie

SUCCESANGST BIJ HOOGBEGAAFDEN

SUCCESANGST BIJ HOOGBEGAAFDEN Our deepest fear is not that we are inadequate. Our deepest fear is that we are powerful beyond measure. Marianne Williamson SUCCESANGST BIJ HOOGBEGAAFDEN Sandra Leefmans prismatis.nl sandra@prismatis.nl

Nadere informatie

De leeftijd van een model in een advertentie voor 50-plussers

De leeftijd van een model in een advertentie voor 50-plussers September 2017 De leeftijd van een model in een advertentie voor 50-plussers INLEIDING Een advertentie is effectiever wanneer de leeftijd van het model in de advertentie overeenkomt met de gevoelsleeftijd

Nadere informatie

Curatr als tool voor organisatie-ontwikkeling

Curatr als tool voor organisatie-ontwikkeling THEMA Demi Chau, Ashley Grimmelikhuijsen & Sanne Ghielen Curatr als tool voor organisatie-ontwikkeling Sociaal leren Massive Open Online Courses (MOOCs) zijn al enige tijd een grote trend in onderwijsland.

Nadere informatie

Customer Feedback Metrics

Customer Feedback Metrics Customer Feedback Metrics De voorspellende kracht van klanttevredenheid, NPS en andere metrics Evert de Haan M.Sc. Prof. dr. Peter C. Verhoef Prof. dr. Thorsten Wiesel Rapport RUGCIC-2014-01 ISBN 978-90-367-6950-1

Nadere informatie

REMIND. Bij u op SCHOOL?

REMIND. Bij u op SCHOOL? REMIND Bij u op SCHOOL? Inhoudsopgave Slim jezelf zijn voor professionals 3 Slim jezelf zijn 3 Programma over persoonlijke ontwikkeling 3 Kostenoverzicht 4 Over Remind 5 Wij willen 5 Trainersopleiding

Nadere informatie

Met communicatie gedrag veranderen Van wens naar werkelijkheid.

Met communicatie gedrag veranderen Van wens naar werkelijkheid. Met communicatie gedrag veranderen Van wens naar werkelijkheid. Reint Jan Renes Lector Crossmediale Communicatie in het Publieke Domein Hogeschool Utrecht Universitair Hoofddocent Gezondheidscommunicatie

Nadere informatie

Graduate School of Communication

Graduate School of Communication Graduate School of Communication Graduate School of Communication Studentenpresentaties Bonne Kerstens Student Youth & Media 24 jaar. Media Informatie Communicatie (HvA) Verkorte Bachelor Communicatie

Nadere informatie

PLAYING FOR SUCCESS: NASCHOOLS AANBOD IN EEN TOPSPORTOMGEVING

PLAYING FOR SUCCESS: NASCHOOLS AANBOD IN EEN TOPSPORTOMGEVING Journal of Social Intervention: Theory and Practice 2015 Volume 24, Issue 4, pp. 75 79 http://doi.org/10.18352/jsi.468 ISSN: 1876-8830 URL: http://www.journalsi.org Publisher: Utrecht University of Applied

Nadere informatie

Segmentation Based on Consumer Shopping Behavior From Shopping Avoiders to Impulsive Hedonics

Segmentation Based on Consumer Shopping Behavior From Shopping Avoiders to Impulsive Hedonics Segmentation Based on Consumer Shopping Behavior From Shopping Avoiders to Impulsive Hedonics Jop Lavrijssen MSc dr Roxanne van Giesen Doel Consumenten vinden verschillende dingen belangrijk wanneer zij

Nadere informatie

Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?.

Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?. Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?. Kwaliteit van feedback Auteur: Pepijn Dousi Digitale leermiddelen hebben een grote toegevoegde waarde in het basisonderwijs. Kinderen vinden

Nadere informatie

Online Marketing Vraagstuk: Social Media Marketing Datum: juni 2016

Online Marketing Vraagstuk: Social Media Marketing Datum: juni 2016 Online Marketing Vraagstuk: Social Media Marketing Datum: juni 2016 Social Media Marketing De consument stelt steeds meer eisen. Technologische ontwikkelingen volgen elkaar in rap tempo op. Als gevolg

Nadere informatie

De conclusies eerst. EMGO Institute - Care and Prevention 1. Naar gezond en/of duurzaam eetgedrag: grenzen aan de groei?

De conclusies eerst. EMGO Institute - Care and Prevention 1. Naar gezond en/of duurzaam eetgedrag: grenzen aan de groei? Naar gezond en/of duurzaam eetgedrag: grenzen aan de groei? EMGO Institute EMGO Institute Johannes Brug, KLV, April 2011 De conclusies eerst Gezond of duurzaam is geen keuze Mensen zijn, in cold state,

Nadere informatie

Bijlage 19 Korte beschrijving van iedere beïnvloedingstactiek per adviesboek

Bijlage 19 Korte beschrijving van iedere beïnvloedingstactiek per adviesboek Bijlage 19 Korte beschrijving van iedere beïnvloedingstactiek per adviesboek Inspelen op variatiebehoefte Nieuwe dingen trekken de aandacht en beïnvloeden emoties. Afwijkende kleuren en incongruentie.

Nadere informatie

Customer Insights Center & VODW onderzoeksrapport CIC 2. Wat is Customer Intelligence (CI) en wat is het belang daarvan?

Customer Insights Center & VODW onderzoeksrapport CIC 2. Wat is Customer Intelligence (CI) en wat is het belang daarvan? Competing on analytics Status quo van Customer Intelligence in Nederland Prof.dr. P.C. Verhoef Prof.dr. J.C. Hoekstra Dr. H. van der Scheer Met ondersteuning van L. de Vries In samenwerking met VODW Marketing

Nadere informatie

IMC / CROSSMEDIA PUBLIC RELATIONS MARKETINGCOMMUNICATIE HOORCOLLEGE 4 BLOK 3

IMC / CROSSMEDIA PUBLIC RELATIONS MARKETINGCOMMUNICATIE HOORCOLLEGE 4 BLOK 3 IMC / CROSSMEDIA PUBLIC RELATIONS MARKETINGCOMMUNICATIE HOORCOLLEGE 4 BLOK 3 AGENDA IMC, Crossmedia en Transmedia storytelling Wat is PR Wat zijn de zwakke en sterke punten van PR PR en IMC PR instrumenten

Nadere informatie

Extreem weinig meisjes in de natuurkundeklas: slecht voor meisjes, goed voor jongens

Extreem weinig meisjes in de natuurkundeklas: slecht voor meisjes, goed voor jongens Extreem weinig meisjes in de natuurkundeklas: slecht voor meisjes, goed voor jongens Samenvatting In natuurkunde 12 liepen de prestaties van meisjes nog steeds achter bij die van jongens. Dit hangt samen

Nadere informatie

De psychologie van de wanbetaler

De psychologie van de wanbetaler 07-10-2015 De psychologie van de wanbetaler Dr. Martijn Keizer Rijksuniversiteit Groningen m.keizer@rug.nl Deze presentatie Deze presentatie Hoe motiveren we debiteuren om actie te ondernemen? Overzicht

Nadere informatie

Dit is jouw leven - Online. Saskia Kelders

Dit is jouw leven - Online. Saskia Kelders Dit is jouw leven - Online Saskia Kelders emental Health Er zijn veel online interventies Bijvoorbeeld voor depressive, angst, welbevinden Meestal bestaan deze uit verschillende lessen en oefeningen Soms

Nadere informatie

How to present online information to older cancer patients N. Bol

How to present online information to older cancer patients N. Bol How to present online information to older cancer patients N. Bol Dutch summary (Nederlandse samenvatting) Dutch summary (Nederlandse samenvatting) Goede informatievoorziening is essentieel voor effectieve

Nadere informatie

Learning from Videos in Open Online Education

Learning from Videos in Open Online Education Learning from Videos in Open Online Education Tim van der Zee Email: t.van.der.zee@iclon.leidenuniv.nl Twitter: @Research_Tim Website & Blog: www.timvanderzee.com Videos in online education Videos

Nadere informatie

Privacy. Bedreigingen en kansen voor bedrijven en consumenten. F.T. Beke M.Sc. Prof. dr. P.C. Verhoef. Rapport RUGCIC-2015-01 ISBN 978-90-367-7638-7

Privacy. Bedreigingen en kansen voor bedrijven en consumenten. F.T. Beke M.Sc. Prof. dr. P.C. Verhoef. Rapport RUGCIC-2015-01 ISBN 978-90-367-7638-7 Privacy Bedreigingen en kansen voor bedrijven en consumenten F.T. Beke M.Sc. Prof. dr. P.C. Verhoef Rapport RUGCIC-2015-01 ISBN 978-90-367-7638-7 CIC 2 Inhoudsopgave Samenvatting pag. 3 Wat is privacy?

Nadere informatie

Hoe motiveer je mensen hun gedrag te veranderen en gezonder te leven? 24/10/2017

Hoe motiveer je mensen hun gedrag te veranderen en gezonder te leven? 24/10/2017 Hoe motiveer je mensen hun gedrag te veranderen en gezonder te leven? 24/10/2017 35.000 keuzes per dag Gezond en ongezond Gezonde en ongezonde keuzes Determinanten van gedrag Denken dat men genoeg beweegt

Nadere informatie

Effectief budgetbeheer: zelfcontrole en gedragsverandering

Effectief budgetbeheer: zelfcontrole en gedragsverandering Effectief budgetbeheer: zelfcontrole en gedragsverandering Research Center for Marketing and Consumer Science K.U.Leuven Siegfried Dewitte Stel dat je werkt als jobstudent in een bar. Je hebt twee enveloppes

Nadere informatie

om innerlijke rijkdom en vrijheid te creëren

om innerlijke rijkdom en vrijheid te creëren tips 11 om innerlijke rijkdom en vrijheid te creëren Mandy Israel Fantastisch dat je dit ebook hebt aangevraagd! Ontbreekt er wat in je leven? Voel je je niet voldaan? Wil jij RIJK zijn? Rijkdom gaat voor

Nadere informatie

Richtlijnen Gezondere Kantines Factsheet

Richtlijnen Gezondere Kantines Factsheet Voedingscentrum De erkende autoriteit op het gebied van gezond, veilig en duurzaam eten Richtlijnen Gezondere Kantines Factsheet Het Voedingscentrum heeft richtlijnen opgesteld om school-, bedrijfs- en

Nadere informatie

Het effect van obstakels op voorspellingen, inspanning en eetgedrag

Het effect van obstakels op voorspellingen, inspanning en eetgedrag Het effect van obstakels op voorspellingen, inspanning en eetgedrag Masterthesis Klinische & Gezondheidspsychologie I.F. van der Graaf Onder begeleiding van C. D. W. Vinkers 28 februari 2012 Samenvatting:

Nadere informatie

Nudging: Over nut en noodzaak van subtiele omgevingsaanpassingen. Mijn achtergrond. Traditionele benadering. Het verhaal van vandaag

Nudging: Over nut en noodzaak van subtiele omgevingsaanpassingen. Mijn achtergrond. Traditionele benadering. Het verhaal van vandaag Mijn achtergrond Nudging: Over nut en noodzaak van subtiele omgevingsaanpassingen Dr. Emely de Vet Opgeleid tot Gezondheidswetenschapper Gespecialiseerd in het verklaren en veranderen van gezondheidsgerelateerd

Nadere informatie

Healthy Ageing onderzoek naar leefstijl van mensen met een verstandelijke beperking

Healthy Ageing onderzoek naar leefstijl van mensen met een verstandelijke beperking Healthy Ageing onderzoek naar leefstijl van mensen met een verstandelijke beperking Doorwerking in de beroepspraktijk Drs. Hanneke Vochteloo, de Zijlen Dr. Aly Waninge Lectoraat Healthy Ageing, Allied

Nadere informatie

Veerkracht. Vitaliteit en levenskunst. werken aan vitaliteit

Veerkracht. Vitaliteit en levenskunst. werken aan vitaliteit Veerkracht Vitaliteit en levenskunst Welkom Wat is veerkracht? Vertel een eigen positieve ervaring van veerkracht aan je buurman/-vrouw Wat is veerkracht? Terugveren na tegenslag, weerbaar, minder last

Nadere informatie

De waarde van nudging om consumenten te verleiden tot gezondere voedselkeuzes

De waarde van nudging om consumenten te verleiden tot gezondere voedselkeuzes De waarde van nudging om consumenten te verleiden tot gezondere voedselkeuzes Vereniging voor Bewegingswetenschappen Nederland Ellen van Kleef, Wageningen Universiteit Gezond gedrag stimuleren blijft grote

Nadere informatie

Verleid, van eerste oogcontact tot ontbijt... Verleid in iedere fase van de customer journey.

Verleid, van eerste oogcontact tot ontbijt... Verleid in iedere fase van de customer journey. Verleid, van eerste oogcontact tot ontbijt... Verleid in iedere fase van de customer journey. ZONDER ZELFRIJDENDE AUTO ;-) OPENINGSZIN Hoi ik ben Peter. Ik hou van voetbalquizen en zit in de Facebook marketing.

Nadere informatie

Spanningsvelden in digitale marketing Strategieën, cases, kansen en meer

Spanningsvelden in digitale marketing Strategieën, cases, kansen en meer Spanningsvelden in digitale marketing Strategieën, cases, kansen en meer Prof. dr. Peter S.H. Leeflang Prof. dr. Peter C. Verhoef Peter Dahlström MBA Dr. Tjark Freundt Rapport RUGCIC-2013-02 ISBN: 978-90-367-5935-9

Nadere informatie

Gedragstraining Overwinning Op Jezelf (OOJ)

Gedragstraining Overwinning Op Jezelf (OOJ) Gedragstraining Overwinning Op Jezelf (OOJ) Een gedragstraining naar het boek en methodiek van De 7 eigenschappen van effectief leiderschap door Stephen R. Covey. In 7 stappen naar een succesvolle gedragsverandering!

Nadere informatie

Programmaoverzicht Bachelor Open dag

Programmaoverzicht Bachelor Open dag Programmaoverzicht Bachelor Open dag 11 2017 Ronde en tijd Openingsronde 09.00-09.30 uur Sessies en activiteiten Waarom Tilburg University? Informatiesessie met de rector magnificus en een student van

Nadere informatie

Re: instruments for creating health care consumers

Re: instruments for creating health care consumers Re: instruments for creating health care consumers Seminar voice and choice in health care Kees Molenaar Market and consumer directorate Instruments were designed for blue The analysis and conclusions

Nadere informatie

Adoptie van nieuwe diensten

Adoptie van nieuwe diensten Adoptie van nieuwe diensten Overzicht van de nieuwste onderzoeksontwikkelingen Dr. R. Prins Rapport CIC-2008-02 ISBN 978-90-811191-6-0 Customer Insights Center onderzoeksrapport 2008-02 CIC 2 Inhoud Samenvatting

Nadere informatie

Game Usability. Les 3 jaar 2. Ontwerp doelstellingen en randvoorwaarden

Game Usability. Les 3 jaar 2. Ontwerp doelstellingen en randvoorwaarden Game Usability Les 3 jaar 2 Ontwerp doelstellingen en randvoorwaarden Wat gaan we doen? Herhaling vorige week Ontwerpdoelen en ontwerpdoelstellingen ISO Definition of Usability (9241-11) Usability is the

Nadere informatie

Beinvloeding van glossylezers door middel van persuasive design.

Beinvloeding van glossylezers door middel van persuasive design. Beinvloeding van glossylezers door middel van persuasive design. Fleur Bukman User Experience Design - Seminar CMD - jaar 3 Studentnummer: 1618817 Docent: Hans Kemp Mei 2015 1 Inhoudsopgave Inleiding 3

Nadere informatie

Programma Open dag Tilburg University Zaterdag 8 oktober 2016 Toelichting en overzicht

Programma Open dag Tilburg University Zaterdag 8 oktober 2016 Toelichting en overzicht Programma Open dag Tilburg University Zaterdag 8 oktober 2016 Toelichting en overzicht Toelichting programmaonderdelen Informatiesessie Kennismakingscollege Minicollege Campus Tour Sports Center Tour Q&A

Nadere informatie

Nudging: Hoe kleine duwtjes meer gezondheid brengen

Nudging: Hoe kleine duwtjes meer gezondheid brengen Nudging: Hoe kleine duwtjes meer gezondheid brengen Denise de Ridder Universiteit Utrecht Voka Health Community 27 sept 2016 Waar hebben we het over? Simple changes in choice architecture (presentation

Nadere informatie

Mindset en Effectief studeren

Mindset en Effectief studeren Mindset en Effectief studeren 2015 Geert Jan Roelofs Studieadviseur/docent Julius Instituut Dept. Natuur en Sterrenkunde, UU 1) Je intelligentie is een soort basis eigenschap van je waar je weinig aan

Nadere informatie

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Heb je vragen of geef je mening en reactie op deze presentatie via

Nadere informatie

Plannen en schrijven met een elektronische outline-tool

Plannen en schrijven met een elektronische outline-tool 1 Plannen en schrijven met een elektronische outline-tool Milou de Smet, Saskia Brand-Gruwel & Paul Kirschner Open Universiteit Goed schrijven is een belangrijke, maar complexe vaardigheid. De schrijver

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

Risico's en risicoperceptie: Een kwestie van vertrouwen? Reint Jan Renes Associate Professor Communication Science Wageningen University

Risico's en risicoperceptie: Een kwestie van vertrouwen? Reint Jan Renes Associate Professor Communication Science Wageningen University Risico's en risicoperceptie: Een kwestie van vertrouwen? Reint Jan Renes Associate Professor Communication Science Wageningen University 21 April 2010 Risico s en vertrouwen Waarom is vertrouwen belangrijk?

Nadere informatie

Online branding. Het nieuwe meten van merken via sociale media. L. de Vries M.Sc. Dr. S. Gensler Prof. dr. P.S.H. Leeflang

Online branding. Het nieuwe meten van merken via sociale media. L. de Vries M.Sc. Dr. S. Gensler Prof. dr. P.S.H. Leeflang Online branding Het nieuwe meten van merken via L. de Vries M.Sc. Dr. S. Gensler Prof. dr. P.S.H. Leeflang Rapport CIC-201203 ISBN 978-90-367-5937-3 CIC 2 Inhoudsopgave Managementsamenvatting pag. 3 Waarom

Nadere informatie

Paramedisch OnderzoekCentrum

Paramedisch OnderzoekCentrum IMPLEMENTATIE: welke weg? Prof.dr. Rob Oostendorp Dr. Michel Wensing Prof.dr. Richard Grol Implementatie Kenmerken implementatie (ZON, 1997; Gezondheidsraad, 2000). Procesmatige en planmatige invoering.

Nadere informatie

Thesis Proposal onderwerp Environment Datum: 19 Maart 2009 Naam: Bas Swaen ANR: 741667

Thesis Proposal onderwerp Environment Datum: 19 Maart 2009 Naam: Bas Swaen ANR: 741667 Thesis Proposal onderwerp Environment Datum: 19 Maart 2009 Naam: Bas Swaen ANR: 741667 Inleiding en Achtergronden Uit eerder onderzoek blijkt dat de omgeving waarin de consument winkelt van grote invloed

Nadere informatie

Loyaliteitsprogramma s

Loyaliteitsprogramma s CIC 1 Loyaliteitsprogramma s Overzicht van de nieuwste inzichten Prof.dr T.H.A. Bijmolt Rapport CIC-2008-01 ISBN 978-90-811191-4-6 Customer Insights Center onderzoeksrapport 2008-01 CIC 2 Inhoud Samenvatting

Nadere informatie

De controller als choice architect. Prof. dr. Victor Maas Hoogleraar Management Accounting & Control Erasmus School of Economics

De controller als choice architect. Prof. dr. Victor Maas Hoogleraar Management Accounting & Control Erasmus School of Economics De controller als choice architect Prof. dr. Victor Maas Hoogleraar Management Accounting & Control Erasmus School of Economics Wat doet een controller? Hoofd administratie Boekhoudsysteem/grootboek/accountingregels

Nadere informatie

EFFECTIEVE SALES PROMOTIE MARKETINGCOMMUNICATIE HOORCOLLEGE 5 BLOK 4

EFFECTIEVE SALES PROMOTIE MARKETINGCOMMUNICATIE HOORCOLLEGE 5 BLOK 4 EFFECTIEVE SALES PROMOTIE MARKETINGCOMMUNICATIE HOORCOLLEGE 5 BLOK 4 AGENDA Leerdoelen Wat is sales promotie? Stappenplan voor het ontwikkelen van sales promoties Doelstelllingen van sales promotie Tools

Nadere informatie