FM IN BELGIË ONTWIKKELINGEN IN HET VAKGEBIED

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "FM IN BELGIË ONTWIKKELINGEN IN HET VAKGEBIED"

Transcriptie

1 FM IN BELGIË ONTWIKKELINGEN IN HET VAKGEBIED Iris Jongeneel FMAAINT40 20 juni 2013

2 Voorwoord In het kader van het vak International Business Experience voor de opleiding FM aan Hogeschool Rotterdam dient er een onderzoek uitgevoerd te worden naar de ontwikkelingen binnen Facility Management in een ander land. De onderzoeksresultaten in dit rapport hebben betrekking op ontwikkelingen en trends binnen het vakgebied in België. Het rapport geeft weer in welke mate trends en ontwikkelingen in Nederland te vergelijken zijn met trends en ontwikkelingen in België. Ondanks dat deze landen goed ontwikkelde landen en buurlanden zijn, zijn er toch nog enige verschillen te zien in het vakgebied. Dit rapport is bestemd voor een ieder die geïnteresseerd is in het ontwikkelstadium van FM in België. Ik wil Mieke Loncke van IFMA België bedanken voor haar hulp om respondenten voor de enquête te benaderen. Ten slotte wil ik ook al de respondenten bedanken voor het invullen van de enquêtes. Rotterdam, 20 juni Iris Jongeneel Pagina 1

3 Inhoudsopgave Inleiding Facility Management Trends in Nederland Trends in België Facilitaire organisaties in België... 7 Positie en rol... 7 Management en organisatie... 7 Financiën... 8 Personeel... 8 Processen... 8 Klanten Conclusie Literatuurlijst Pagina 2

4 Inleiding Facility management is een vakgebied wat sinds de jaren 80 in Europa bekend is. Vanuit de Verenigde Staten en Groot-Brittannië is dit vakgebied zich gaan verspreidden in andere Europese landen, zoals België en Nederland. Vanwege de bestaande kennis van Facility Management in Nederland, is er onderzoek gedaan naar het vakgebied in buurland België. Ook al is het een buurland, toch is er de vraag: Hoe heeft Facility management zich de afgelopen jaren in België ontwikkeld? In dit rapport staat onderstaande probleemstelling centraal: Wat is het huidige en het gewenste ontwikkelingsstadium van facilitaire organisaties van Commerciële organisaties binnen België? In het rapport zullen voornamelijk trends uit Nederland met trends uit België vergeleken worden, die vervolgens vergeleken worden met diverse facilitaire organisaties in België. De informatie uit dit rapport is verkregen middels fieldresearch, waarbij diverse facilitair managers (verantwoordelijken) uit organisaties in België een enquête hebben ingevuld. Daarnaast is er literatuur uit België en Nederland gebruikt om trends en ontwikkelingen binnen het vakgebied te onderzoeken. Dit rapport is bestemd voor geïnteresseerden uit zowel België en Nederland en is geschreven als onderzoeksopdracht voor Hogeschool Rotterdam, voor het vak International Business Experience. Leeswijzer Hoofdstuk 1 beschrijft de definitie van facility management, tevens de kaders van dit onderzoek. Vervolgens zullen hoofdstuk 2 en 3 trend en ontwikkelingen binnen Nederland en België weergeven. In hoofdstuk 4 zijn de onderzoeksresultaten beschreven. Uiteindelijk wordt in de conclusie de hoofdvraag beantwoord en zullen de trends met de resultaten vergeleken worden. Pagina 3

5 1. Facility Management Facility Management kent diverse definities. Een bekende definitie van FM is de definitie van Regterschot in 1988, deze luidt: Facility management is het integraal managen (plannen en bewaken) en realiseren van de huisvesting, de services en de middelen die bij moeten dragen aan een effectieve, efficiënte, flexibele en creatieve verwezenlijking van de doelen van een organisatie in een veranderende omgeving. Wanneer men uitgaat van deze definitie zou een facilitaire organisatie dus verantwoordelijk zijn voor : Het beheren van huisvesting; Het verlenen van diverse services; Het verstrekken van middelen. Wat men onder deze drie zaken verstaat, is weergegeven in onderstaand figuur (1), waarin per tak diverse taken/verantwoordelijkheden zijn weergegeven. Figuur 1 : Faciliteiten gecategoriseerd naar huisvesting, services en middelen (Maas & Pleunis, 2006). Pagina 4

6 2. Trends in Nederland Adviesbureau Twijnstra & Gudde voert iedere twee jaar een marktonderzoek uit naar de marktomvang van facility management en de belangrijkste trends en ontwikkelingen binnen het vakgebied. De laatst uitgave dateert van 2012, waaruit de volgende trends naar voren zijn gekomen: 1. Reduceren van kosten (49%) 2. Invoeren van Het Nieuwe Werken of werkplekinnovatie (36%) 3. Introduceren en/of (door) ontwikkelen van concepten (34%) 4. Inrichten van een facilitaire regieorganisatie (29%) 5. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (28%) Deze top 5 aan trends geeft weer of een Facility manager bezig is met de genoemde ontwikkeling. Bijna de helft van alle Facility managers is dus bezig met het reduceren van kosten, wat gezien de economische crisis een logische trend is. Daarop volgt de trend voor HNW/werkplekinnovatie. Deze trend draagt voornamelijk bij aan organisatiedoelstellingen zoals het reduceren van kosten. Daarnaast kan HNW ook als concept ingevoerd worden wat bijdraagt aan MVO, in het kader van energie besparen. Het introduceren van concepten heeft vooral betrekking op een concept als facilitaire organisatie handhaven. Een voorbeeld hiervan is het overkoepelende hospitalityconcept, wat over de gehele afdeling terug te zien moet zijn. Nummer vier, het inrichten van een facilitaire regieorganisatie is een trend die voor het eerst in het marktonderzoek als organisatiemodel zo hoog staat. De onderzoekers van Twijnstra en Gudde verwachten dat deze trend zich de komende 2 á 3 jaar verder zal ontwikkelen. De top 5 sluit af met Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Facility Managers zijn nog steeds actief met MVO bezig, maar het is waarschijnlijk enigszins ingeburgerd als een standaard voor de facilitair manager. De meest voorkomende maatregelen m.b.t. MVO zijn duurzaamheidscriteria in het inkoopbeleid opnemen en het doorvoeren van energiebesparende maatregelen. Pagina 5

7 3. Trends in België Binnen België zijn er diverse ontwikkelingen terug te vinden die ook in Nederland te zien zijn. Al is er geen marktonderzoek naar trends en ontwikkelingen binnen het vakgebied, diverse professionals geven hier hun visie over. Daarnaast is er een beeld ontstaan over de inrichting van facilitaire organisaties uit de enquête. Diverse ontwikkelingen worden meermaals genoemd en zijn terug te zien in de resultaten van de enquête. De ontwikkelingen worden in onderstaande alinea s verder toegelicht: Ontwikkelen naar regieorganisatie Al jaren worden diensten uitbesteed. Veelal gaat dit om single services, dus alleen schoonmaak of alleen cateringdiensten. Sinds 2010 zijn er ontwikkelingen gaande om multidisciplinair outsourcing ofwel Integrated FM toe te passen in de organisatie. Uit het artikel Typisch Belgisch outsourcingsmodel in opmars blijkt dat dit ook voor grote spelers in de markt te zien is. Pierre-Eric Nandancé, Chief Commercial Officer bij ISS wordt in dit artikel geïnterviewd. Nandancé geeft aan dat dit een logische stap is. Organisaties willen kosten reduceren, maar toch een optimale oplossing hebben. Bij een pakket aan diensten is de organisatie verzekerd van service tegen een vaste prijs, met daarbij behorende expertise. Luc Tillemans, senior Facility Manager bij Antwerp World Diamond Center geeft aan ook steeds meer te zien dat bedrijven hun diensten uitbesteden. Klant georiënteerde organisatie Steeds meer facilitaire organisaties gaan inzien hoe belangrijk klant oriëntatie is. Uit de enquêtes is gebleken dat niet alle organisaties dit al zijn, maar het wel zouden willen. Volgens Sabbe Anton, diensthoofd facilitair bij KBC Global Services NV is er te zien dat steeds meer organisaties de focus op klantbeleving leggen. Facilitaire organisaties gaan vooral samenwerken met de klant/gebruiker, om zo de beleving van de klant te verbeteren. Ook Yves de Waegeneer, Facilities manager bij Ingram Micro Europe ziet deze ontwikkeling. Voornamelijk Hostmanship is een zaak dat steeds meer aan terrein wint. Daarnaast vragen klanten steeds meer diensten die niet tot de corebusiness behoren, zoals kinderopvang, kanten-klare maaltijden en strijkdiensten. De klanten worden dan ook steeds meer in hun wensen voorzien. Reduceren van kosten Zoals genoemd door Nandancé, het reduceren van kosten is belangrijk voor veel facilitaire afdelingen. Hij ziet het terug bij vele klanten van ISS, die daarvoor een op maat gemaakt servicepakket willen. Sabbe Anton geeft aan dat hij de ontwikkeling in het vakgebied ziet dat kosten gereduceerd worden door innovatie. Werkplekinnovatie Een opkomende trend in de huisvesting is werkplekinnovatie. In het 10-jarige editienummer van Profacility, de Profacility Guide 2012, is er veel terug te vinden over huisvesting. Belangrijke punten daarbij zijn besparen op vierkante meters (en tegelijkertijd dus energie). Er zijn diverse manieren hoe hiermee omgegaan kan worden. Voorbeelden zijn flexibel werken, een duurzaam pand hebben, maar ook thuiswerken. Op donderdag 22 november 2012 vond in België de Nationale Thuiswerkdag plaats. Thuiswerken kent immers vele voordelen, waaronder minder CO2-uitstoot, hogere productiviteit, betere werk-privé balans en uiteraard tijdswinst. De resultaten van de Nationale Thuiswerkdag zijn 1900 uur winst en de CO2-uitstoot zou verminderd zijn met 754 ton. Pagina 6

8 4. Facilitaire organisaties in België Als onderzoeksmethode is enquêteren gebruikt. Enkele facility professionals uit (o.a. diverse grote bedrijven in) België hebben een enquête ingevuld en diverse vragen beantwoord over de facilitaire organisatie waarin zij werkzaam zijn. Uit deze enquêtes zijn diverse zaken naar voren gekomen, over bijvoorbeeld de positie van de facilitaire organisatie en de klanten van de organisatie. Een opvallend feit uit de enquêtes is dat bij de vele vragen over de huidige en gewenste situatie respondenten aan hebben gegeven dat dit op één lijn is, dus de huidige situatie is veelal gewenst. In onderstaande alinea s wordt dit toegelicht. Positie en rol De facilitaire organisatie heeft in iedere organisatie de rol van ondersteunende afdeling. De afnemers van de facilitaire organisatie zijn ook vrijwel altijd de medewerkers van de organisatie, tenzij het leveren van de (facilitaire) producten en diensten onderdeel van de corebusiness is, zoals bijvoorbeeld bij een verzorgingstehuis. De facilitaire afdeling kent voornamelijk de positie van uitvoerings- en resultaatverantwoordelijke afdeling. Bij sommige organisaties geeft de facilitaire afdeling de directie ook advies. Het facilitaire beleid van de organisatie wordt veelal bepaald door de facilitaire organisatie en de moederorganisatie samen. In een enkel geval, bij grotere organisatie heeft de facilitaire organisatie hier meer te zeggen, maar veelal zorgt de combinatie van beide partijen voor het juiste beleid. Als gesprekspartner met de directie is de facility manager voornamelijk een medewerker met kennis op tactisch niveau. Bij grote organisaties zal dit meer naar strategisch niveau afwijken, terwijl de facilitair manager in een kleinere organisatie meer afwijkt naar operationeel niveau. Overigens is er behoefte om veelal als standaard minimaal een tactische gesprekspartner te zijn. Management en organisatie Opvallend is dat er veel verschillen zijn in de organisatiestructuur van facilitaire organisaties. Er is een verdeling tussen intern- en klant georiënteerd en centraal of decentrale organisatie. Toch geven verantwoordelijken aan in een gewenste situatie een klant georiënteerd organisatie te willen zijn met een centrale organisatie. Facilitaire organisaties ontwikkelen zich natuurlijk ook. Bij enkele organisaties is dit al geïntegreerd, maar er zijn organisaties waar wel degelijk ontwikkelingen plaatsvinden, alleen deze hebben nog geen duidelijke structuur. Leiderschapsstijlen van facility managers verschillen, wel valt het op dat er veel gebruik wordt gemaakt van situationeel leiderschap, waarin de manager inspeelt op de situatie. Veelvoorkomend is de leiderschapsstijl van selling en die van participating. De medewerker wordt bij deze stijlen sowieso betrokken bij besluiten en het proces, bij selling beslist uiteindelijk de manager en bij participating heeft de medewerker meer verantwoordelijkheid. De facilitaire afdeling is een afdeling waarbij veel producten en diensten operationeel zijn. Hierdoor kan de facility manager nogal eens te snel als operationeel manager beschouwd worden. Toch geven de respondenten van de enquêtes aan voornamelijk tactisch werkzaam te zijn. De facility managers van grotere bedrijven maken wat vaker de stap naar strategisch niveau, vergeleken met facility managers die werkzaam zijn in kleinere bedrijven. Pagina 7

9 Financiën Vrijwel iedere facilitaire organisatie is zelf verantwoordelijk voor de financiële resultaatverantwoordelijkheid. Zij worden ook gewezen op het reduceren van kosten. Een manier van kosten reduceren voor de facilitaire afdeling is het doorbelasten van kosten naar de afnemers. Van de respondenten geeft 72% aan kosten te reduceren. Hiervoor worden meerdere manieren gebruikt: 27 % Belast kosten door tegen een gedeelte van de kostprijs. 45 % Belast kosten door tegen de integrale kostprijs incl. een percentage return on sales. 27 % Belast kosten door tegen marktconforme prijzen. De meerderheid van de facilitaire organisaties belast kosten dus door tegen de integrale kostprijs van een product of dienst. Personeel Veel organisaties hebben externe medewerkers in dienst bij de facilitaire organisatie. Dit komt omdat veel diensten worden uitbesteed. Toch heeft iedere organisatie ook eigen medewerkers in beheer. Dit is o.a. voor de administratie van producten. Bijna iedere facilitaire organisatie houdt een medewerkerstevredenheid onderzoek, waarvan de organisaties die dit doen gemiddeld een 7 scoren. Organisaties willen dit steeds innovatiever opzetten. Waar in sommige organisaties momenteel middels mondelinge interviews de medewerker-tevredenheid onderzocht wordt, gaat dit steeds vaker digitaal via een enquête. Processen In de meerderheid van de facilitaire organisaties worden processen vastgelegd in schema s en processen. Daarnaast geven enkele facility managers aan dat zij deze bijsturen wanneer procesbeschrijvingen niet optimaal zijn. De verantwoordelijkheid van de processen ligt voornamelijk bij het lijnmanagement van de facilitaire organisatie. Dit kan dus bijvoorbeeld een hoofd catering, hoofd beveiliging of een dergelijke functie zijn. In drie van de elf organisaties is de leidinggevende van de facilitaire organisatie verantwoordelijk voor de processen. Opvallend is dat weinig organisaties zelfsturende teams hebben met een procesverantwoordelijkheid laag in de organisatie. Het feit dat veel leiderschapsstijlen toch voor verantwoordelijkheid van de medewerkers gaat komt niet terug in procesverantwoordelijkheid. Klanten Zoals eerder vermeld beschouwt de meerderheid van de facilitaire organisaties de medewerkers van de (moeder)organisatie als afnemers. De helft van de facilitaire organisaties communiceert op operationeel niveau over de dienstverlening met de klant. De andere helft heeft dit professioneler opgezet en wil de klanten middels een producten- en dienstencatalogus op de hoogte brengen van hun producten en diensten. Daarnaast hebben enkele organisaties dienstverleningsovereenkomsten of service level agreements met interne klanten afgesloten. De meeste assortimenten aan producten en diensten zijn bewust samengesteld. Daarnaast hebben grote organisaties opties voor een basis en plus pakket. Om producten en diensten te leveren dient er klantcontact te zijn. De meerderheid van de facilitaire organisaties doet dit met een fysieke helpdesk, internet/intranet en met accountmanagement. Het hebben van een fysieke helpdesk lijkt een must, want facilitaire organisaties die dit niet hebben zien dit wel als gewenste situatie. Pagina 8

10 Van de respondenten geeft 91% aan dat zij inspelen op klanttevredenheid. Velen gebruiken een klanttevredenheidsonderzoek met daarbij behorende enquête als instrument hiervoor. De resultaten daarvan worden altijd bekeken en indien realistisch en haalbaar worden deze doorgevoerd. Het gemiddelde cijfer wat uit klanttevredenheidsonderzoeken komt is een 7,5. Leveranciers Facilitaire organisaties besteden steeds vaker diensten uit. Iedere respondent van de enquête heeft aangegeven sowieso aan uitbesteden te doen. 36 % van de respondenten heeft de facilitaire organisatie als regieorganisatie ingericht, waarbij dus alle diensten zijn uitbesteed. Daarnaast geven de andere respondenten aan veel diensten uit te besteden (36%) of enkele diensten (28%) uit te besteden. De diensten die vrijwel iedere facilitaire organisatie uitbesteedt zijn catering en schoonmaak. Daarnaast wordt beveiliging ook bij de meeste organisaties uitbesteed. Pagina 9

11 5. Conclusie In zowel Nederland als België zijn er continue ontwikkelingen te zien in het vakgebied. Onderstaande tabel geeft de grootste ontwikkelingen, ook wel trends weer: Nederland Reduceren van kosten Invoeren van HNW of werkplekinnovatie Introduceren en/of ontwikkelen van concepten Inrichten van een facilitaire regieorganisatie Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen België Reduceren van kosten Werkplekinnovatie Klant georiënteerde organisatie Ontwikkelen naar regieorganisatie In de tabel is te zien dat de trends vrijwel overeen komen. Daarnaast is MVO ook een ontwikkeling die in België te zien is. Uit artikelen en enquêtes is niet gebleken dat het opvallend is, maar hier en daar wordt er aandacht aan geschonken. Als de trends met de resultaten uit de enquête vergeleken worden blijkt inderdaad dat kosten gereduceerd worden. Facilitaire organisaties gaan kosten meer en meer doorbelasten, en tegelijk voeren zij andere ontwikkelingen ook door. Zo is werkplekinnovatie een manier van kosten besparen op vierkante meters en energie. Daarnaast zijn steeds meer organisaties klant georiënteerd. Hierbij worden o.a. concepten/instrumenten als hostmanship of klanttevredenheidsonderzoeken gebruikt. Ten slotte is het outsourcen van diensten een ontwikkeling die steeds meer gezien wordt in de vorm van regieorganisatie. Waar voorheen diensten als single service werden uitbesteed, kiezen facilitair managers meer en meer voor multidisciplinair uitbesteden, waarbij grote aanbieders hele pakketten aanbieden. De centrale vraag van het onderzoek luidt: Wat is het huidige en het gewenste ontwikkelingsstadium van facilitaire organisaties van commerciële organisaties binnen België? Facilitaire organisaties in België zijn over het algemeen tevreden over de inrichting van hun facilitaire organisatie. Veelal geven facility managers aan dat zij het huidige beleid ook als gewenst zien. Facility managers zijn veelal tactisch werkzaam, maar geven daarnaast leiding op operationeel niveau. Facility managers geven aan dat zij dit in een gewenste situatie als tactisch/strategisch zouden zien. Dit sluit tevens aan bij het meer en meer uitbesteden van diensten, waarbij facilitair medewerkers voornamelijk op tactisch (en strategisch) niveau werkzaam zullen zijn, doordat operationele werkzaamheden zijn uitbesteed. Enkele organisaties hebben al een regieorganisatie. Daarnaast zijn nog lang niet alle facilitaire organisaties klant-georiënteerd. In een gewenste situatie staat de klant centraal en wordt klantcontact ook professioneler. Opvallend aan de resultaten is dat FM in België en Nederland niet zo heel veel verschillen. De trends top-5 uit Nederland is terug te zien in België, waar de afgelopen jaren FM ook een vakgebied is geworden. Waarschijnlijk is de ontwikkeling sinds zijn oorsprong in West-Europa veelal gelijk gebleven, met hier en daar verschillen in nadrukkelijke trends. Daarnaast worden facilitaire diensten steeds meer aangeboden door internationale bedrijven zoals Facilicom en ISS, waardoor ontwikkelingen vast en zeker meegenomen worden naar andere landen. Pagina 10

12 Literatuurlijst Samenvatting publicatie marktonderzoek (geraadpleegd op ) : Maas, G.W.A. & Pleunis, J.W. (2006). Facility management : Strategie en bedrijfsvoering van de facilitaire organisatie. Alphen aan de Rijn : Kluwer. Typisch Belgisch outsourcingsmodel in opmars. (2013) Profacility Magzine Thuiswerken een opkomende trend. (geraadpleegd op ) : pkomende+trend Pagina 11

Kennismiddag: Demand Management

Kennismiddag: Demand Management Kennismiddag: Demand Management Agenda Agenda Even voorstellen Inleiding FM FM en uitbesteden Een praktijkvoorbeeld Pauze Wat is Demand management? Borrel 9-10-2014 Kennismiddag: Demand Management Even

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN: gestart op idealen, gereduceerd tot huisvestingsproject

HET NIEUWE WERKEN: gestart op idealen, gereduceerd tot huisvestingsproject HET NIEUWE WERKEN: gestart op idealen, gereduceerd tot huisvestingsproject Resultaten Het Nieuwe Werken Barometer Auteurs: Nynke Willemsen en Sawan Bruins Eurogroup Consulting Oktober 2013 INTRODUCTIE

Nadere informatie

Blauwdruk voor succesvol FM. Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties

Blauwdruk voor succesvol FM. Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties Blauwdruk voor succesvol FM Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties Inhoud Voorwoord Planning en control voor facilitaire organisaties

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS For every situation, there is a suitable line from a song Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn

Nadere informatie

CRM vanuit organisatorisch perspectief

CRM vanuit organisatorisch perspectief Highlights survey CRM in Nederland 2009/2010 CRM vanuit organisatorisch perspectief MarketCap International BV 13 Januari 2010 AGENDA o over de survey en de populatie o actief met en focus op CRM o hulp

Nadere informatie

Willem van Ansem, Manager Consulting AOS Studley

Willem van Ansem, Manager Consulting AOS Studley AOS Studley en NFC organiseren een bijzonder evenement voor alle benchmarkklanten! Bij BENCHMARK XL staan kennis delen, leren van elkaar en verbeteren centraal - op veler verzoek nu met een brede groep

Nadere informatie

In 8 stappen naar bedrijfskundig FM. Van FM-specialist tot strategisch businesspartner

In 8 stappen naar bedrijfskundig FM. Van FM-specialist tot strategisch businesspartner In 8 stappen naar bedrijfskundig FM Van FM-specialist tot strategisch businesspartner Inhoud STAP 1. Maak een businessplan voor FM STAP 2. Zorg voor een optimale werkomgeving STAP 3. Zorg voor een flexibele

Nadere informatie

Samenwerken in een SSC. Ton Bernts. Congres 2011 Samenwerken aan FM. www.factomagazine.nl

Samenwerken in een SSC. Ton Bernts. Congres 2011 Samenwerken aan FM. www.factomagazine.nl Samenwerken in een SSC Ton Bernts Congres 2011 Samenwerken aan FM www.factomagazine.nl Achtergrond 49% Energy 2 Het netwerkbedrijf Alliander wordt gevormd door de onderdelen Liander, Liandon en Endinet.

Nadere informatie

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd De regiepiramide ontsluierd Inleiding Regie is een veelgebruikte term voor een vorm van organiseren in het facilitaire werkveld. Toch is het lang niet altijd duidelijk wat er precies onder moet worden

Nadere informatie

- CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012-

- CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012- - CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012- Martin Jager Partner BDO Westfriesland - CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012- De Controller van de 21 e Eeuw Dr. André de Waal MBA 12 juni 2012 Controllers Circle West-Friesland

Nadere informatie

Strategische inkoop. a. De behoefte en vraag van gebruikers is leidend bij de levering van. Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004

Strategische inkoop. a. De behoefte en vraag van gebruikers is leidend bij de levering van. Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004 Strategische inkoop Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004 1. Inleiding Vanuit vraaggericht facility management streeft de facilitaire organisatie naar een optimale aansluiting tussen facilitaire

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS. For every situation, there is a suitable line from a song

EEN VAN ONZE EXPERTS. For every situation, there is a suitable line from a song EEN VAN ONZE EXPERTS For every situation, there is a suitable line from a song Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn

Nadere informatie

CRM. in Nederland. a teasing summary. CRM in Nederland. augustus 2009. Augustus 2009 pagina 0

CRM. in Nederland. a teasing summary. CRM in Nederland. augustus 2009. Augustus 2009 pagina 0 Augustus 2009 pagina 0 CRM in Nederland augustus 2009 a teasing summary Augustus 2009 pagina 1 Introductie Onlangs hebben ruim 1.000 managers meegewerkt aan een grootschalig onderzoek uitgevoerd door MarketCap

Nadere informatie

HET ANTWOORD OP UW VRAGEN

HET ANTWOORD OP UW VRAGEN HET ANTWOORD OP UW VRAGEN Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden onze opdrachtgevers daarmee het beste

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS Live begins at the end of your comfort zone Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden

Nadere informatie

Kansrijke Samenwerking. Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten

Kansrijke Samenwerking. Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten Kansrijke Samenwerking Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten November 2012 Even voorstellen: Harrie van den Bergh Manager Facility Services, GGZ Oost Brabant Facility Services: Inkoop & Magazijn, Techniek

Nadere informatie

Shared Service Centers

Shared Service Centers Shared Service Centers Uitdagingen, aandachtspunten en obstakels bij het implementeren van een SSC Studiehandleiding: Shared Service Centra Opleiding: Facility Management Fase: 4 e jaar Jaar: va. 2009

Nadere informatie

Beleving Facilitair Dienstverlening 2009/2010 Facility services at work

Beleving Facilitair Dienstverlening 2009/2010 Facility services at work Beleving Facilitair Dienstverlening 2009/2010 Facility services at work kwantitatief onderzoek Onderdeel beveiliging 1 Onderzoekskader Ondanks de crisis is het in Nederland voor het overgrote deel van

Nadere informatie

FACILITY MANAGEMENT. Duurzaam FM. Algemeen management. Mieke Pieters

FACILITY MANAGEMENT. Duurzaam FM. Algemeen management. Mieke Pieters FACILITY MANAGEMENT Algemeen management Duurzaam FM Mieke Pieters Colofon Duurzaam FM Auteur: Mieke Pieters Brussel, 2015 D/2015/8132/213 ISBN 978-2-509-02538-8 ISSN 2406-6311 NUR 800 De publicaties uit

Nadere informatie

1. Kan er nog iets vanaf?

1. Kan er nog iets vanaf? 1. Kan er nog iets vanaf? Toine Al Sinds jaar en dag is kostenreductie veruit de belangrijkste trend in het FM-vakgebied. Ondanks de aanhoudende economische druk zijn er nog altijd mogelijkheden om te

Nadere informatie

Sander Donkers. Profiel. Opleiding Training. Kerncompetenties. 3 december 1979, woonachtig te Rotterdam 06 28 25 10 42 s.donkers@facilityestate.

Sander Donkers. Profiel. Opleiding Training. Kerncompetenties. 3 december 1979, woonachtig te Rotterdam 06 28 25 10 42 s.donkers@facilityestate. CURRICULUM VITAE Sander Donkers 3 december 1979, woonachtig te Rotterdam 06 28 25 10 42 s.donkers@facilityestate.nl Profiel Sander Donkers is een gedreven professional die zijn ervaring heeft opgedaan

Nadere informatie

Inkoop en contractmanagement

Inkoop en contractmanagement Syllabus Inkoop en contractmanagement Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief best practices bij onder meer Universiteit Twente, ING, provincie

Nadere informatie

Bedrijfsplan mkb. hoe maak je een Verbeterplan..? visie/doelen. analyse. speerpunten. actieplannen

Bedrijfsplan mkb. hoe maak je een Verbeterplan..? visie/doelen. analyse. speerpunten. actieplannen Bedrijfsplan mkb hoe maak je een Verbeterplan..? visie/doelen analyse speerpunten actieplannen inleiding Binnen veel mkb-ondernemingen worden beschikbare middelen lang niet altijd even efficiënt en verstandig

Nadere informatie

CIRM & SSC. Meerwaarde creëren met Corporate Infrastructure Resources Management en Shared Service Centeres

CIRM & SSC. Meerwaarde creëren met Corporate Infrastructure Resources Management en Shared Service Centeres CIRM & SSC Meerwaarde creëren met Corporate Infrastructure Resources Management en Shared Service Centeres Inhoud Voorwoord Corporate Infrastructure Resource Management 1. People, Process, Place 2. Veranderingen

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken (HNW) is een van de meest populaire trends op het gebied van organisatieontwikkeling van de laatste jaren; meer dan een kwart

Nadere informatie

Customer Experience Management

Customer Experience Management Klantwaarde en klantentrouw als strategische stuurvariabelen (KPI s) Van klanttevredenheid naar -waarde en loyaliteit Gebruik waardevolle feedback van klanten om bedrijfsresultaten verder te verbeteren

Nadere informatie

Servicedesking! Hot or Not? Egbert van der Steege MSc

Servicedesking! Hot or Not? Egbert van der Steege MSc Servicedesking! Hot or Not? Egbert van der Steege MSc FACTO CONGRES 2013 Servicedesking! Hot or Not? 11 juni 2013 BENT U TEVREDEN OVER DE PERFORMANCE VAN UW (FACILITAIRE) SERVICEDESK? DRAAGT UW (FACILITAIRE)

Nadere informatie

Professioneel facility management. Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces

Professioneel facility management. Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces Professioneel facility management Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces Inhoud Voorwoord Professionele frontliners 1. Theoretisch kader 2. Competenties en

Nadere informatie

Klantenservice nu.. en in toekomst

Klantenservice nu.. en in toekomst Klantenservice nu.. en in toekomst Jan Rozendaal 6 mei 2013 BRW Groep ontwikkelt, verbetert en bestuurt klantcontacten, gericht op kwaliteit, service, kostenbeheersing en klanttevredenheid. Wij werken

Nadere informatie

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie.

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie. Inleiding Inleiding Veel bedrijven hebben wel eens een Visie, Missie en Strategie uitgewerkt. Maar slechts weinig bedrijven hebben er ook daadwerkelijk voordeel van. Bij veel bedrijven is het niet meer

Nadere informatie

Internet en facility management, vanzelfsprekend!

Internet en facility management, vanzelfsprekend! Internet en facility management, vanzelfsprekend! 3005-1 Internet en facility management, vanzelfsprekend! Marc Dassen 1. Inleiding 1 2. Communicatie en het facilitair bedrijf 2 3. Trend: de klant verwacht

Nadere informatie

Synergie van FM en CREM

Synergie van FM en CREM Syllabus Synergie van FM en CREM Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief artikelen over integraal vastgoedmanagement en facility management,

Nadere informatie

Regieorganisatie bij een zorginstelling. Joke van der Schoor 11 juni 2013

Regieorganisatie bij een zorginstelling. Joke van der Schoor 11 juni 2013 Regieorganisatie bij een zorginstelling Joke van der Schoor 11 juni 2013 Werkgebied Facilitair Bedrijf Eén van de grootste GGZ-organisaties in Nederland. 8 zorgbedrijven met 10 merken Kernregio s Haaglanden,

Nadere informatie

Het ideale facilitair bedrijf voor een ziekenhuis

Het ideale facilitair bedrijf voor een ziekenhuis THE OPERATORS Het ideale facilitair bedrijf voor een ziekenhuis Facilicom en Strukton Worksphere bieden onder het label The Operators een nieuw concept aan voor ziekenhuizen. Samen hebben we een model

Nadere informatie

DE REGIEROL VAN HET FACILITAIR BEDRIJF

DE REGIEROL VAN HET FACILITAIR BEDRIJF Leon-Paul de Rouw en Henk Rietveld STRATEGIE ONDER DE KNIE 4 (SLOT) DE REGIEROL VAN HET FACILITAIR BEDRIJF In de voorgaande delen in deze reeks is ingegaan op sturingsconcepten die een facilitair bedrijf

Nadere informatie

Benchmark overhead zakelijke dienstverleners Zakelijke dienstverleners efficiënter door afslanken van de overhead

Benchmark overhead zakelijke dienstverleners Zakelijke dienstverleners efficiënter door afslanken van de overhead Benchmark overhead zakelijke dienstverleners Zakelijke dienstverleners efficiënter door afslanken van de overhead Utrecht, augustus 2011 1 Achtergrond en aanleiding Berenschot heeft een uitgebreid onderzoek

Nadere informatie

In 3 stappen naar een optimale klantbeleving in facility services. Meten, verbeteren en voorspellen,

In 3 stappen naar een optimale klantbeleving in facility services. Meten, verbeteren en voorspellen, In 3 stappen naar een optimale klantbeleving in facility services Meten, verbeteren en voorspellen, Inhoud 1. De facilitaire markt verandert... 3 2. Waarom klantbelevingsmanagement?... 3 3. Stap 1: Meten...

Nadere informatie

Resultaten onderzoek. Ricoh Johan Kennis NEVI Erik van Assen. April 2015

Resultaten onderzoek. Ricoh Johan Kennis NEVI Erik van Assen. April 2015 Resultaten onderzoek Ricoh Johan Kennis NEVI Erik van Assen April 2015 Tijdens de Contract Management Dag op 12 maart 2015 vond er een live onderzoek plaats naar aspecten van contract management. Tijdens

Nadere informatie

Preview Performance Customer Interactions 2011

Preview Performance Customer Interactions 2011 Katja van Wel Senior consultant Katjavanwel@tote-m.com Preview Performance Customer Interactions 2011 12 Januari 2011, CRM Inspiration over Onderzoeken Agenda Introductie TOTE-M Customer Experience Preview

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken in opmars bij Belgische bedrijven

Het Nieuwe Werken in opmars bij Belgische bedrijven Het Nieuwe Werken in opmars bij Belgische bedrijven Enquêteresultaten Kluwer Opleidingen 2012 Dit document bevat de enquêteresultaten van het onderzoek over Het Nieuwe Werken dat in 2012 in België werd

Nadere informatie

Contractvorming. De basis voor een renderende relatie

Contractvorming. De basis voor een renderende relatie Contractvorming De basis voor een renderende relatie Aan de orde komt Marktontwikkelingen Waar we voor staan Onafhankelijke en ongebonden positie Gids zijn bij het gezamenlijk bereiken en behouden van

Nadere informatie

FM bij de overheid. Syllabus. Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen.

FM bij de overheid. Syllabus. Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Syllabus FM bij de overheid Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief een vierdelige artikelenreeks over de transformatie naar een nieuwe

Nadere informatie

Ordina ICT Talent Development. Zijn uw ICT medewerkers klaar voor de toekomst?

Ordina ICT Talent Development. Zijn uw ICT medewerkers klaar voor de toekomst? Ordina ICT Talent Development Zijn uw ICT medewerkers klaar voor de toekomst? Waarom het thema ICT Talent Development? 2 Onze klanten hebben een structurele behoefte aan gekwalificeerde ICT professionals

Nadere informatie

Het Nationale Klantbelevingsonderzoek 2012 (preview) Beleef en beïnvloed de klant!

Het Nationale Klantbelevingsonderzoek 2012 (preview) Beleef en beïnvloed de klant! Het Nationale Klantbelevingsonderzoek 2012 (preview) Beleef en beïnvloed de klant! Klantenbinding is essentieel voor organisaties om te overleven. Klanten worden steeds veeleisender; naast een goede functionele

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS For every situation, there is a suitable line from a song Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn

Nadere informatie

Profiel. Hoofd Communicatie Spaarne Gasthuis. 21 mei 2015. Opdrachtgever Spaarne Gasthuis

Profiel. Hoofd Communicatie Spaarne Gasthuis. 21 mei 2015. Opdrachtgever Spaarne Gasthuis Profiel Hoofd Communicatie Spaarne Gasthuis 21 mei 2015 Opdrachtgever Spaarne Gasthuis Voor meer informatie over de functie Jeannette van der Vorm, adviseur Leeuwendaal Telefoon (070) 414 27 00 Voor sollicitatie

Nadere informatie

Samenvatting enquete Stand van zaken DI en HNW woningcorporaties

Samenvatting enquete Stand van zaken DI en HNW woningcorporaties Samenvatting enquete Stand van zaken DI en HNW woningcorporaties Statistiek: 455 (100%) P&O-ers zijn benaderd 161 (35%) P&O-ers hebben de enquete geopend maar niet afgerond 123 (27%) van de P&O-ers hebben

Nadere informatie

Periode Certificaat 2004-2007 Master of Science in Technology Management, Faculteit Bedrijfskunde, Rijksuniversiteit Groningen. Bul behaald.

Periode Certificaat 2004-2007 Master of Science in Technology Management, Faculteit Bedrijfskunde, Rijksuniversiteit Groningen. Bul behaald. Curriculum Vitae Personalia Naam: Rien Bosma Adres: Verlengde Meeuwerderweg 95 9723 ZM Groningen Telefoonnummer: 06-41 22 60 52 E-mailadres: rien@bosmaconsulting.nl Geboortedatum: 23-01-1979 Geboorteplaats:

Nadere informatie

ACTIES. OndernemingScan. Een objectieve kijk. voor groei. vanuit de Ervaringsgerichte Groei Methode. de methode om toegevoegde waarde te genereren

ACTIES. OndernemingScan. Een objectieve kijk. voor groei. vanuit de Ervaringsgerichte Groei Methode. de methode om toegevoegde waarde te genereren OndernemingScan Een objectieve kijk vanuit de Ervaringsgerichte Groei Methode de methode om toegevoegde waarde te genereren ACTIES voor groei 1 De OndernemingScan, onderdeel van de Ervaringsgerichte Groei

Nadere informatie

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN EEN NIEUW SOORT ONDERNEMERSCHAP RESULTAAT KOERS VISIE PERSOONLIJK LEIDERSCHAP MEERWAARDE & RENDEMENT WAARDEN BEWUST WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN ANNO 2013 Waarden Bewust Ondernemen

Nadere informatie

Whitepaper Het Nieuwe Werken en de facilitaire dienstverlening

Whitepaper Het Nieuwe Werken en de facilitaire dienstverlening Whitepaper Het Nieuwe Werken en de facilitaire dienstverlening FMN Sponsoren Het onderzoek is uitgevoerd door Mede mogelijk gemaakt door Auteurs: Jurgen van der Meer en Bote Scholtens Uitgever: FMN, Naarden

Nadere informatie

Zelfanalyse inkoopvolwassenheidsmodel

Zelfanalyse inkoopvolwassenheidsmodel pag.: van 7 code: STR-BEN-vra-00-bl versie. Zelfanalyse inkoopvolwassenheidsmodel Hieronder vindt u voor elk van de negen elementen uit het inkoopvolwassenheidsmodel (zie afbeelding) een aantal mogelijke

Nadere informatie

HARTELIJK WELKOM BIJ. UITBESTEDEN, van laagste prijs naar kwaliteit. Wilt u uw mobiele telefoon op STIL zetten?

HARTELIJK WELKOM BIJ. UITBESTEDEN, van laagste prijs naar kwaliteit. Wilt u uw mobiele telefoon op STIL zetten? HARTELIJK WELKOM BIJ UITBESTEDEN, van laagste prijs naar kwaliteit Wilt u uw mobiele telefoon op STIL zetten? Programma 13.00 uur Uitbesteding: bezint eer gij begint zaal Milaan Pauze 14.15 uur Uitbesteding

Nadere informatie

Visie op co-sourcing

Visie op co-sourcing Visie op co-sourcing Ed Holtzer Manager Managed Services Meerdere functies bij diverse IT- en adviesorganisaties. O.a. sales manager, (business) consultant, projectleider en programmamanager in profit

Nadere informatie

Intern tevredenheidsonderzoek Facilitair Bedrijf. Improve through Reflection

Intern tevredenheidsonderzoek Facilitair Bedrijf. Improve through Reflection Improve through Reflection Intern tevredenheidsonderzoek Facilitair Bedrijf Tevredenheidsonderzoek onder klanten, medewerkers en interne klanten. Advies en verbetermanagement. eindgebruikers. de beleving

Nadere informatie

Het geld ligt voor het oprapen. Wel eerst even bukken.

Het geld ligt voor het oprapen. Wel eerst even bukken. Het geld ligt voor het oprapen. Wel eerst even bukken. VeranderVisie B.V. Bachstraat 177 2901 JZ Capelle a/d IJssel T: 010-202 03 43 F: 010-202 03 97 E: info@verandervisie.nl I: www.verandervisie.nl Inhoudsopgave:

Nadere informatie

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V.

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Opdrachtgever: Uitvoerder: Plaats: Versie: Fictivia B.V. Junior Consult Groningen Fictief 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Directieoverzicht 4 Leiderschap.7

Nadere informatie

Online Dialogue Donderdag #5 16 juni 2011. Oei, ik groei! Over de groei van Internet Verkoop binnen SNS Bank. 28 januari 2005

Online Dialogue Donderdag #5 16 juni 2011. Oei, ik groei! Over de groei van Internet Verkoop binnen SNS Bank. 28 januari 2005 Oei, ik groei! Over de groei van Internet Verkoop binnen SNS Bank Reinout Wolfert Online Dialogue Donderdag Utrecht, 16 juni 2011 28 januari 2005 Voorstellen Reinout Wolfert SNS Bank Afdelingshoofd Front

Nadere informatie

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Onderzoeksrapport Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Trends en ontwikkelingen in het gebruik van Business Intelligence en het toepassen van managementinformatie binnen

Nadere informatie

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Onderzoeksrapport Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Trends en ontwikkelingen in het gebruik van Business Intelligence en het toepassen van managementinformatie binnen

Nadere informatie

Een deal is in onze ogen meer dan een transactie, het gaat. om wat je belooft en waar je expertise ligt. Welkom bij Transcom

Een deal is in onze ogen meer dan een transactie, het gaat. om wat je belooft en waar je expertise ligt. Welkom bij Transcom Welkom bij Transcom Voor welke uitdaging u ook te staan komt op het gebied van customer service, Transcom biedt u de mogelijkheden van een geavanceerd customer contact center, en dat voor een betaalbare

Nadere informatie

Beste Benchmark deelnemer,

Beste Benchmark deelnemer, Wij nodigen u van harte uit voor Benchmark XL! Bij Benchmark XL staan kennis delen, leren van elkaar en verbeteren centraal - op veler verzoek nu ook buiten uw eigen vertrouwde benchmarkkring om. Alle

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

Nationale Enquête Over Het Nieuwe Werken 2015

Nationale Enquête Over Het Nieuwe Werken 2015 Het onafhankelijke Platform Over Het Nieuwe Werken heeft in het voorjaar van 2015 voor de vijfde maal de Nationale Enquête Over Het Nieuwe Werken gehouden. In totaal deden 5300 professionals hieraan mee,

Nadere informatie

Michael van Wetering, Reinier Balt Business Proces Magazine, oktober 2002

Michael van Wetering, Reinier Balt Business Proces Magazine, oktober 2002 Michael van Wetering, Reinier Balt Business Proces Magazine, oktober 2002 Bedrijven richten zich steeds meer op hun core business. De hausse van outsourcing in het afgelopen decennium heeft er voor gezorgd

Nadere informatie

opdracht relevante informatie of dat u als opdrachtgever de studenten voldoende tijd voor begeleiding en beoordeling kunt bieden.

opdracht relevante informatie of dat u als opdrachtgever de studenten voldoende tijd voor begeleiding en beoordeling kunt bieden. vergroot uw slagkracht Huisvesting Innovatie Projectmanagement Optimale benutting Bedrijfsprocessen Faculteit Economie en Management Bedrijfskundig management Wilt u uw bedrijfsvoering laten analyseren

Nadere informatie

Schoon! Veilig! Smakelijk! Flexibel! Proost! Solide! Integraal!

Schoon! Veilig! Smakelijk! Flexibel! Proost! Solide! Integraal! Schoonmaak Beveiligen Catering Personeelsdiensten Horecadiensten Bouw- en installatietechniek Facility management Schoon! Veilig! Smakelijk! Flexibel! Proost! Solide! Integraal! De juiste mensen op de

Nadere informatie

Wordt HR een echte bedrijfsfunctie?

Wordt HR een echte bedrijfsfunctie? Vergroot de slagkracht van HR! Wordt HR een echte bedrijfsfunctie? In deze tijd van crisis lijk het er soms op dat bij HR harder wordt ingegrepen dan elders. Hoe kan HR beter laten zien wat haar toegevoegde

Nadere informatie

Resultaten Zorgpanel. Gastvrijheidszorg en voeding/ catering media in zorg en welzijnssector. Maart 2010

Resultaten Zorgpanel. Gastvrijheidszorg en voeding/ catering media in zorg en welzijnssector. Maart 2010 Resultaten Zorgpanel Gastvrijheidszorg en voeding/ catering media in zorg en welzijnssector Maart 2010 Verantwoording Op basis van een a-selecte steekproef afkomstig uit lezersbestanden van ZorgInstellingen,

Nadere informatie

Sourcing realiseert u onder andere met behulp van een van de volgende oplossingsrichtingen:

Sourcing realiseert u onder andere met behulp van een van de volgende oplossingsrichtingen: Sourcing ADVISORY Sourcing wordt door veel organisaties omarmd als een belangrijk middel om de financiële en operationele prestatie te verbeteren. Welke functies binnen de organisatie behoren echt tot

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

Support chain management staat nog in de kinderschoenen

Support chain management staat nog in de kinderschoenen BEDRIJFSVOERING J. van Daalen, managing partner ROI groep (j.van.daalen@roigroep.nl) Stappenplan voor integraal management van ondersteunende processen Support chain management staat nog in de kinderschoenen

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR?

BENT U ER KLAAR VOOR? ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 HERZIENINGEN ZIJN IN AANTOCHT BENT U ER KLAAR VOOR? Move Forward with Confidence WAT IS NIEUW IN ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 MEER BUSINESS GEORIENTEERD KERNASPECTEN "LEIDERSCHAP

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten ICT Barometer over de meerwaarde van ICT in de kinderopvang

Onderzoeksresultaten ICT Barometer over de meerwaarde van ICT in de kinderopvang Onderzoeksresultaten ICT Barometer over de meerwaarde van ICT in de kinderopvang Door: ICTvoorKinderopvang.nl Introductie Met dit onderzoek brengt ICT voor Kinderopvang de actuele trends in beeld over

Nadere informatie

de toegevoegde waarde

de toegevoegde waarde de toegevoegde waarde MEER DAN EEN DAK BOVEN JE HOOFD ONZE ERVARING LEERT DAT... Driehoek Vastgoed biedt u expertise op het gebied van huis vesting en vastgoedbeheer. Voor iedere organisatie is huisvesting

Nadere informatie

Sturen op kosten, kwaliteit of klantwaarde?

Sturen op kosten, kwaliteit of klantwaarde? Sturen op kosten, kwaliteit of klantwaarde? Theorie en praktijk Wim-Peter de Raadt, directeur Cvision pagina 1 Cvision Customer, Communication, Contact Opzetten / interim management / projectmanagement

Nadere informatie

Leergang Allround Leiderschap

Leergang Allround Leiderschap Leergang Allround Leiderschap Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Allround Leiderschap Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de kijk op leiderschap

Nadere informatie

Uitkomsten ICT Barometer 2012. Presentatie PON BPO Seminar 14 November 2012

Uitkomsten ICT Barometer 2012. Presentatie PON BPO Seminar 14 November 2012 Uitkomsten ICT Barometer 2012 Presentatie 14 November 2012 Introductie Stefan Westdijk Director Outsourcing & IT Advisory Ernst & Young Oedger Meijborg Manager Outsourcing Advisory Ernst & Young ICT Barometer

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

Durf de leverancier het vertrouwen te geven! Welkom! AAFM Facility Management

Durf de leverancier het vertrouwen te geven! Welkom! AAFM Facility Management Durf de leverancier het vertrouwen te geven! Welkom! David Verberne Manager Corporate Facility Management en Real Estate Management bij Van Lanschot Bankiers 8 jaar ervaring in facilitaire omgeving Ervaring

Nadere informatie

Situationeel leidinggeven

Situationeel leidinggeven Situationeel leidinggeven Inleiding Situationeel leidinggeven wil zeggen dat leidinggeven dat de manager zijn/haar stijl moet aanpassen aan de eisen van de situatie. Inschattingsvermogen en flexibiliteit

Nadere informatie

SOM= Effectief en plezierig werken

SOM= Effectief en plezierig werken SOM= Effectief en plezierig werken 1 VRAGEN AAN U: Wordt in uw organisatie de werkplek effectief gebruikt? Zitten de collega s met een glimlach achter hun bureau? Vindt er bij u veel samenwerking tussen

Nadere informatie

Contractmanagement en contractbeheer

Contractmanagement en contractbeheer Ir. ing. D. Mostert, DME Advies If you are not in control of your contracts, you are not in control of your business (Gartner) Uitbesteding op diverse gebieden neemt een grote vlucht. Steeds vaker wordt

Nadere informatie

Verandermanagement: Business as Usual

Verandermanagement: Business as Usual Verandermanagement: Samenvatting Voor organisaties is het inmiddels een vast gegeven dat hun processen en producten continue zullen moeten veranderen om zich te kunnen handhaven in een omgeving waar we

Nadere informatie

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen Management van IT Han Verniers PrincipalConsultant Han.Verniers@Logica.com Logica 2008. All rights reserved Programma Management van IT Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

Nadere informatie

Marktonderzoek naar de markt van personeelsplanningssystemen, tijdregistratiesystemen en urenverantwoordingssystemen.

Marktonderzoek naar de markt van personeelsplanningssystemen, tijdregistratiesystemen en urenverantwoordingssystemen. Marktonderzoek naar de markt van personeelsplanningssystemen, tijdregistratiesystemen en urenverantwoordingssystemen. Uitgevoerd in opdracht van: Anneke Kersten Augustus 2009 1 Inhoudsopgave Pagina 1.

Nadere informatie

door Josée van der Hoek Rotterdam, 13 april 2010 Between-us

door Josée van der Hoek Rotterdam, 13 april 2010 Between-us door Josée van der Hoek Rotterdam, 13 april 2010 Between-us Agenda 11:45 12:10: Inloop en ontvangst 12:10 12.30: De analyse & resultaten Josée van der Hoek Between-us 12.30 12.50: Web2Print Rob Wilders

Nadere informatie

Medewerker tevredenheid onderzoek

Medewerker tevredenheid onderzoek Medewerker tevredenheid onderzoek Startpunt voor organisatieverbetering. Meten alleen is niet voldoende. Het ontbreekt vaak aan inzicht in wat de cijfers nu feitelijk zeggen en welk verhaal er achter zit.

Nadere informatie

Yorick Letterie Consultant yorickletterie@tote-m.com. Eerste resultaten benchmarkonderzoek klantinteracties

Yorick Letterie Consultant yorickletterie@tote-m.com. Eerste resultaten benchmarkonderzoek klantinteracties Yorick Letterie Consultant yorickletterie@tote-m.com Eerste resultaten benchmarkonderzoek klantinteracties CRM Inspiration,13 januari 2010 Agenda Introductie TOTE-M De klant in de driver seat Resultaten

Nadere informatie

Aanvullende informatie over elke mindset krijgt u door te klikken op de vlakken in de roadmap.

Aanvullende informatie over elke mindset krijgt u door te klikken op de vlakken in de roadmap. Wij stellen u graag de nieuwste versie van de Talent Management Roadmap voor. Twee mindsets rond duurzaam HR werden toegevoegd: - Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen - Business Model Aanvullende informatie

Nadere informatie

Strategic Decisions Monitor Februari 2014 Ketenmanagement in klantinteractie

Strategic Decisions Monitor Februari 2014 Ketenmanagement in klantinteractie Strategic Decisions Monitor Februari 2014 Ketenmanagement in klantinteractie In samenwerking met KIRC 2014 Niets uit deze publicatie mag geheel of gedeeltelijk op enigerlei schriftelijke, elektronische

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Het eerste nationale onderzoek naar resultaatgericht werken samengevat.

Het eerste nationale onderzoek naar resultaatgericht werken samengevat. Het eerste nationale onderzoek naar resultaatgericht werken samengevat. De slechte resultaten van de bedrijven zijn niet alleen het gevolg van de crisis. Managers moeten ook de hand in eigen boezem steken!

Nadere informatie

RAAKVLAKKEN TUSSEN INNOVATIEVE ARBEIDSORGANISATIE & FACILITY

RAAKVLAKKEN TUSSEN INNOVATIEVE ARBEIDSORGANISATIE & FACILITY paper RAAKVLAKKEN TUSSEN INNOVATIEVE ARBEIDSORGANISATIE & FACILITY OPLEIDING INNOVATIEVE ARBEIDSORGANISATIE aan het Antwerp Management School in samenwerking met Flanders Synergie Academiejaar 2014 2015

Nadere informatie