sfd.t {ry ,or je hoge kosten voor mobiel Zo voorkom internet praten in het DEKKING ONVERWACHTE GATEN IN DE Onafhankelijk en advertentievrij Leeftijdsd

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "sfd.t {ry ,or je hoge kosten voor mobiel Zo voorkom internet praten in het DEKKING ONVERWACHTE GATEN IN DE Onafhankelijk en advertentievrij Leeftijdsd"

Transcriptie

1 Onafhankelijk en advertentievrij Nummer 4. april2014 sfd.t rl Leeftijdsd 'l iscri mi natie {ry d à Zo voorkom je hoge kosten voor mobiel internet 1O minuten praten in het ziekenhuis: 556,or * ri il A n n u eri n g sve rzekerin g e n ONVERWACHTE GATEN N DE DEKKNG

2 nhoud voeding 8 gezondheid geld recht to 74 t6 20 TEST Afbakcroissants Feiten over suiker Onverklaarbare ziekenhuisnota's Voeding & gezondheid kort TEST Annuleringsverzekeringen Vragen over schenken Het nieuwe betalen Geld & recht kort huis tuin 38 TEST Stofzuigers 42 Efficiënt recyclen 45 Prijspeiling supermarkten 48 TESTSchoonmaakdoekjes 52 Huis & tuin kort digitaal 6O Prepaid-tarieven 64 Pas op met mobiel internetten 66 TEST Compactcamera's 68 Digitaal kort en ook ln rood de op de voorkant vermelde onderwerpen 2:2 Leeftijdsdiscriminatie 56 Consumeren na de crisis 70 TEST Zomerbanden elke maand S 76 Getest en geprobeerd ln actie U vraagt Aardig Verder r\ lezen votsende r""no. f Stekeligheden Ook zin in zo'n lekkere smoothie of shake? Zie de test van drie blenders op pagina 7. CONSU14ENTEN BOND.NL consuf4entengros nenrr zora!

3 Redactioneel Een tijdje geleden ging ik met mijn dochter op pad voor haar eerste mobiele telefoon. Om de kosten in de hand te houden, stelde ik voor gêen abonnement te nemen, maar te kiezen voor prepaid. lk had haar onderweg uitgelegd dat prepaid namelijk een heel eenvoudig systeem is. Je koopt een tegoed en voor elke minuut die je belt en elk sms'je dat je stuurt, gaat er een bedrag van dat tegoed af. Duidelijk en ansparant, en dat was precies wat ze wilde. Maar al bij de eerste winkel werd duidelijk dat de telecomproviders zelfs het simpele prepaid-systeem nodeloos ingewikkeld hebben weten te maken. Zo zijn er de voordeelbundels. Bij T-Mobile bijvoorbeeld kun je kiezen uit maar liefst vijf bundels voor belminuten, twee voor sms en drie voor internet. Je betaalt dan een bepaald bedrag voor exa tegoed, dat slechts een maand geldig is. Per saldo ben je hiermee in veêl gevallen duurder uit dan wanneer je een abonnement neemt. Om mijn dochter gerust te stellen, legde ik haar uit dat het grote voordeel van prepaid overeind bleel namelijk dat je nooit méér geld kunt uitgeven dan je vooraf gestort hebt. Maar zelfs dat blijkt achterhaald. Op pagina 61 leest u het verhaal van de heer Sluijter, die bij Simyo een negatief saldo wist te bereiken van maar liefst 175. lnmiddels is het mijn dochter die mij geruststelt, door zelden te bellen of te sms'en, maar vooral met vriendinnen te whatsappen. Gratis, via wifi. Mark Friederichs hoofdredacteur Consumentengids K 'De heer Slutjter wist bíj Símyo een negattef saldo van maar líefst 175 te bereiken' GOTOFON AAN- EN AFRADERS t--- De Consumentengids is een uitgave van de Consumentenbond. Zie voor de algemene voorwaarden consumentenbond.nl,/al gemenevoorwaarden De testen en onderzoeken worden verzorgd door de Consumentenbond. Met vrê9en kunt u terecht bij de afdeling Service en Advies. O (O7O) Rêdactie: Mark Friederichs (hoofdredacteur), Brigitte van der Bent, Margreet van Burk (eindredactiê), Kim Kuiper (Íedactieàssistent), Els Brenninkmeijer, Alfred Jacobsen, Bert Kroon, Fee Buurmans (stagiaire) Rêdactlegegeven$ Postbus looo,25oo BA Den Haag, O (O7O> , www. consumentenbond.nl/contact. Vêrdê? wêíktên meê: Miriam Bauer, Celinê Burgering, Thomas Cammelbeeck, sonja Crielaard, Harry van Dooren, Bedriyê Dursun, lrenê la Faille, Marlies Feytens, Linda de Gouw Sanne Janswêiiêr, Gemmeke van Kempen, Désirée Kok, Gerard Kroon, Peter Kulche, Evêliên Mansens, Else Meijer, Sandra Mul, Louis van Niêuwlênd, charles onbag, Johan Oosting, Ferry Ploeg, Nelleke Polderman, Karen Reijnevêld, Nellekê Rookmaaker, Silvia Smit, Elles van Steijn, Stefan Vriidag, Noêlle van dêr Wêel, Amanda van der Zwaan VormgêYlng ên àrt dlrêctlon: Dinq media bv, Hilversum Bêeld: ANP, de Bêeldrêdaktiê. Depositphotos, Valentine Edelmann/Art Associates, Marcel Graumans, Hollandse Hoogte, Masterf ile, lstockphoto, Nationale Beeldbank, Michel Louis en Shutterstock Raad van toezlcht Pieter Broertjes (voorzitter), Wop de Lange (vice-voorzitter), Jozien Bensing, Carola Hageman, Arnoud Klerkx, Medy van der Laan, Paul Molenaar DlÍoctlê: Bart Combée COPYRGHT O 2O4 Consumentenbond. Alle rechten zijn voorbehouden. Niets uit dezê uitgave mag worden verveelvoudigd, opgêslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of opênbaar gemaakt in enige vorm of op enige wiize, hetzij elekonisch, mechanisch of door fotokopieen, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Eên test kan lelden tot aan- en afraders, met de Beste uit de test: producten in deze groep hebben de beste kwaliteit. Beste koop: deze producten hebben een goede kwaliteit voor een redelijke prijs, met een Testoordeel dat nooit lager kan ziin dan 6,0. Afrader: deze producten hebben een slechte kwaliteit, met êên Testoordeel van minder dan 3,O. Laagste prijs: winkels in deze groep hebben gemiddeld de laagste prijzen. rrrrrl 4 CoNSUMENTENGTDS APR L 2014

4 Getest en geprobeerd GETEST Budgetsma rtphone Zoek ie een veelzijdige smartphone vooí een bepeíkt budget, dan is de Moto g van Motorola één van de beste optiês. EENSTE rtdnu Gepoft, niet gebakken Kellogs, bekend van de ontbiitgranen, maakt nu chips met 6O% minder vêt. Ook Lays komt mêt een light-snack: Pops, mêt 50% mlndêr vet. Maar zeker niêt mindêr zout. Wij lieten 29 personen Cracker Crisps Sweet chili van Kellogs en de Lays Pops paprika proeven, en dat pakte goed uit voor Lays. Ongeveer de helft van het panel zou ze wel kopen. Kellogs vinden ze vaker'een droog en bleek zoutje met eên wat muffe geur'. En zijn deze light-chips ook minder ongezond? De zoutjes zijn inderdaad minder vet, omdat ze zijn gepoft in hete lucht in plaats van gebakken in vet. Maar in tegenstelling tot gewone chips zit hier suiker in. En hoewel de proevers ze minder zout vinden, klopt dit niet: wie naar de voedingswaardetabel op de verpakkingen kijkt, ziet dat ze juist veel zouter zijn dan de gewone naturelchips van Lays. Bovendien zijn de 'crisps' en 'pops' relatief prijzig. Een gewone zak chips van 2OO gram heb je al voor een euro, Kellogs Special K Cracker Crisps kost 1,49 (8O gram) en Lays Pops 1,29 (71 sram). De Moto G ( 180, Testoordeel 6,8) is een voordelige smartphonê met een mooi en scherp scherm. Een ongewone combinatie. Het menu is sak en simpel vormgegeven. Bovendien is hij vlot genoeg voor tal van toepassingen. Om die lage prijs mogelijk te maken, heeft Motorola hier en daar moeten bezuinigen. Zo ontbreken in de doos een lader en oordopjes; er wordt alleen een usb-kabel meegeleverd. Ook is de kwaliteit van de camera matig en kan het toestel niet op 4G. Van de 8GBopslagruimte is 5,5 GB vrij voor de gebruiker. Dat is wat weinig en helaas is de opslagruimte niet uit te breiden met een geheugenkaartje. Onze tip is dan ook: koop voor twee tient.ies meer de l6gb-versie met 13 GB vrije ruimte. r--t OP ONZE STE consumentenbond.nl,/ moto-g EERSTE ildnuk Gezonde chocoladepasta De zuivelspread van Philadelphia en de Alpenmelkchocolade van Milka hebben elkaar gevonden in een broodbeleg; Philadelphia met Milka. De combinatie van zuivelspread en chocolade ligt misschien niet voor de hand, maar dit beleg bewijst het tegendeê. Het klikt tussen Philadelphia en Milka. De spread is lekker én bescheiden in calorieën.'smaakt naar Nutella', vinden de meeste van onze proevers, die niet wisten wat ze voorgeschoteld kregen. Ze moesten het doen met 'het is een alternatief voor chocoladepasta'. Niet alleen de smaak, ook de voedingswaarde stemt positief. De helft minder vet en eenderde minder suiker dan Nutella, en daardoor 40% minder calorieên. ls er dan niks op aan te merken? Jawel: de prijs is met 2,29 per 15O gram fors. Voor hetzelfde geld koop je een pot Nutella van 4OO gram. En: 'de chocoladesmaak mag wel sterker', aldus een proever. CONSUVENTEN BON D,N L consut.4entengtds APRrL 2or4 5

5 EERSTE ildruk Ronduit mak bi n nen ba nd Een band plakken kun ie best zelf. Een binnenband verwisselen is een ander verhaal: dan moet het hele wiel eruit. Of toch niet? Met de Gaadi Bicycle Tube ( 11,95) hoef je niet meer het hele wiel eruit te halen. Dat komt door de vorm van deze binnenband, die een beetje op een rookworst lijkt. De uiteinden zijn gesealed en komen, als je de binnenband hebt opgepompt, tegen elkaar aan. Met een Gaadi is het enige wat GETEST Degelijke ta b let, goede prijs Erll#lE vldeo HSfrË ï::ï::*'"0" EnTffiï ;:::ï'""'""bond'nr/ kelijke je nodig hebt om je band te verwisselen een setje bandenlichters, een pomp en een schaar of mes om de oude binnenband uit de fiets te halen. Met de Gaadi is het verwisselen van een binnenband net zo makkelijk als het plakken van een band. En ook dat bandenplakken maakt hij makkelijker. Op onze testfiets sloten de uiteinden van de Gaadi bij het inleggen van de band niet zo netjes aan als je zou verwachten. Maar tiidens het fietsen was daar niets van te merken. GETEST Wassen voor de hele buurt Groot gezin? ln de LG Fl49sBD-machine kan maar liefst 12 kilo was: de grootste capaciteit ooit in onze test. 12 kilo is een ênorme berg was: algauw 6 spijkerbroeken, 20 shirts,.l2 handdoeken en 14 paar sokken. En dat past allemaal in deze LG ( 1OOO, Testoordeel Z5 en Beste uit de test). Uitermate geschikt voor grootverbruikers dus. Heb je genoeg katoenwas voor een volle ommel, dan wast de machine deze in 3 uur zeer goed schoon en is hij redelijk zuinig met energie en zeer zuinig met water. Met een halfvolle ommel wordt de was echter niet helemaal schoon. De machine is dan wel nog steeds zeer zuinig en snel: hij wast 5 kilo was in 2 uur. Synthetische was wordt goed schoon. De machine spoelt wasmiddelrestjes redelijk goed weg, cenifugeert goed droog en is redelijk stil. En is er een probleem, dan kun je met de functie 'smart diagnosis' de storingsgegevens naar de klantenservice sturen voor een goed advies.! op onze srre consumentenbond.nll!. WàSlêChlhêS Er De Acer lconia A3-AO is niet de snelstê ên niet de mooiste. Maar hij is wel één van de goedkoopste lo,l-inchtablets in onze test. $ Acer levert met zijn lconia A3-AlO ( 23O, Testoordeel 7,7, Beste koop) betaalbare kwaliteit. De tablet heeft een scherm met een vrij lage resolutie en een niet al te snelle l,2ghz-quadcoreprocessor met 1 GB werkgeheugen. En dit alles in een goedkoop aanvoelend plastic jasje. Toch heeft de lconia precies genoeg kracht om soepel door alle menu's en internetpagina's te navigeren. Alleen met zware spellen heeft hij moeite. Het scherm van deze tablet is een minpuntje: de kleurweergave is prima, maar door de lage resolutie zijn tekst en beeld niet erg scherp. Geen probleem voor wie met de tablet alleen mailt en sites bezoekt, maar voor fervente lezers en filmkijkers schiet deze Acer tekort. Hij heeft wel een prima accuduur van zo'n acht tot negen uur. corrrsuvenr=ngtds APRL 2Ol4 D CO NSUV ENTENBON D.N L

6 GETEST Kan maar één kunstje De beste smoothies en shakes maak je met eên blender, maar verdere keukenklusjes kun je beter aan andere apparaten oveílaten. Dat is de conclusie na een test van 15 blenders. Voor een apparaat dat maar één kunstje kan, is de gemiddelde blender fors aan de prijs: voor de betere uit de test betaal je al snel 7O. Er zijn blenders die volgens de fabrikant geschikt zijn voor andere klusjes, zoals mayonaise en babyvoeding maken. Maar toen we deze functies testten, kwamen we in de mêeste gevallen bedrogen uit. Mayonaise werd een slecht gebonden drab, babyvoeding lukte bij slechts drie van de zeven blenders. En voor de goedkoopste blenders blijkt zelfs het maken van alle soortên smoothies niet vanzelfsprekend. Hieronder drie blenders die we wél aanbevelen. PHLPS HR2095 Richtprijs: 70 Testoordeel: ZO MAGMX LE BLÊNDER 6O Richtprijs: 17O Testoordeel: 7,O BRAUN MX 2O5O POWERBLEND Richtprijs: 65 Testoordeel: 6,9 Heeft een glazen kan en maakt mooie smoothies, met de zuivelsmoothie als topper. ljsblokjes malen is niet zijn sterkste kant en voor babyvoeding krijgt hij een dikke onvoldoende. Hij is wel erg makkelijk schoon te houden, want alle niet-elekische onderdelen mogen in de vaatwasser. Maakt veel herrie. Niet gebruikvriendelijk voor linkshandigen. Met zijn fraaie vierkante ontwerp en glazen kan is deze prijzige Magimix de beste smoothiemaker uit de test. Als een van de weinige heeft hij geen moeite met de groente-fruitsmoothie. Kan ook uitstekend ijs malen. Verder is hij erg stil. Maar de kan staat wat wankel en schoonmaken is vervelend omdat alleen de kan in de vaatwasser ma9. Veelzijdige blender met glazen kan. Maakt keurige smoothies en zijn pannenkoekbeslag is oké. Hakt ijs het best van alle blenders. Helaas zijn de mayonaise en babyvoeding geen succes. Makkelijk schoon te maken, want alle niet-elekische onderdelen mogen in de vaatwasser. Dit model wordt in de loop van april vervangen door de JB OP OilZE STE consumentênbond.nl,/ blenders t l CONSU'4ENÏEN BON D.N L consul.4entengrds APR L 2or4 7

7 GETEST Wifi uit het stopcontact Last van age wifi? Sluit dan een set powerline-adapters aan voor internet via het soomnetwerk in huis. EERSTE TDNUK Van end naar allemansvriend Eerlijk is eerlijk wij dachten in 2OO7 dat de Nissan Qashqai naet zou aanslaan, Want'wie zit er te wachten op een verhoogde Golf met SUV-snufjes?' Kopers antwoordden massaal: Íik!'. Met de nieuwe Glashqai kan verder succes bijna niet uitbliiven. Het nieuwe model Qashqai heeft net zulke goede eigenschappen als het oude: goede rijkwaliteiten en relatief veel ruimte en comfort. De nieuwe is gegroeid; 5 centimeter in de lengte en 2 centimeter in de breedte, waardoor de beenruimte achterin nu voldoende is. Koos je voorheen de 2i cm langere '2'-versie als je een grotere kofferbak wilde, nu kun je mêt dê'gewone' toe. De nieuwe Qasqai biedt namelijk 44O liter kofferruimte; 30 liter meer dan de oude. Voor de níeuwe Qasqai zijn er interêssante nieuwe motoren. De rí#frfl udeo t #ÉÏ Scan oe QR-cooe ftèhlí{t of sa naar inffi ::i$ill"j:ïbondn/ leaserijder zal meestal de 1.5 liter DC -dieselmotor met 11O pk kiezen, want die heeft door zijn COz-uitstoot van 99 gram/km (fabrieksopgavê) een bijtelling van2o%o. Voor de particulier (die meestal wat minder kilometers per jaar rijdt) is de 1.2 liter turbobenzinemotor met 115 pk de meest voor de hand liggende keuze. Die heeft êên vanaf-priis van 24.OOO inclusief rijklaarmaakkosten, de dieselversie 27.OOO. Wij hebben proefgereden in de dieselversie. Ons vielen de goede rijeigenschappen op. Hij doet vooral in het bochtenwerk nauwelijks onder voor zijn veel lagere concurrenten als de Ford Focus en Volkswagen Golf. Alleen is snel door de bocht gaan niet zijn sterkste kant; dan ekt hij over de vooras wat naar buiten. Collega's die in de benzineversie proefreden, meldden dat dit door de lagere massa van de benzinemotor bij hen niet gebeurde. Wie voor veíligheid gaat, kiest een Qashqai met'safety Shield'. Dit pakket biedt onder meêr een automatisch noodremsysteem, verkeersbordherkenning en rijbaanassistentie. ln de crashtest haalde de Qashqai alle vijf sterren, mêdê door het Safety Shield. Voor internet via de soomdraad stop je simpelweg twee losse powerline-adapters in het stopcontact. Wie draadloos wil internetten met de tablet of smartphone, kiest een set met een wifizender. Wij testen powerline-adapters met wifi sinds medio vorig jaar en meten sinds januari ook hun wifisnelheden. Alle adapters in onze test scoren op dat punt voldoende tot goed. Een betaalbare adapterset is de TP-Link TLWPA-422O ( 60, ïestoordeel 23, Beste koop). Die heeft met 68 Mbit^ voldoende snelheid bij draadloos intêrnet; ruim voldoende voor huidige internettoepassingen. Fijn is ook dat deze set compleet is. Sommige merken (AVM, Eminent, ZyXel) leveren alleen losse wifi-adapters, waar je zelf een andere adapter bij moet kopen. Ander pluspunt van de TP-set is de eenvoudige installatie: je stopt de adapters in het stopcontact, drukt bij beide de 'pairknop' in voor de beveiliging en klaar is Kees. Het wachtwoord voor het nieuwe draadloze netwerk staat op een stickertje op de wifi-adapter. v E -È as"sv_ s**o* ', íf E op onze stte ilt Scan de QR-code of 9a naar consumentenbond,nl/ Ei -r:r- 115.: -"-":ï'l::1t:'i- - i $ consuvrnrengrds APRrL 2or3

8 n actig Dit doen wij voor u Onbegriipetijtt Stel, u gaat honderden euro's besteden aan een reparatie in huis, biivoorbeeld de veryanging van een dakraam. Vijf aannemers willen u graag als klant, maar niemand maakt een offerte. En als u op de gok kiest voo? de aannemer die u al kende, krijgt u naderhand een onbegriipelijke, niet-gespecificeerde rekening. Daarmee zou u vast niêt akkoord gaan. Toch is dit wat er kan gebeuren als u voor een niet-uígente ingreep het ziekenhuis bezoekt. Uit de vele meldingen die wij hierover kregen (zie ook pagina 16) blijkt dat velen volkomen overvallen zijn door het hoge bedrag dat ze moeten betalen. De rekening is onduidelijk en wie uitleg vraagt aan zorgverzekeraar of ziekenhuis kriigt weinig hulp. De Consumentênbond vindt dat ziekenhuizen duideliik moeten ziin over behandelkosten, zodat er vooí patiëntên iets te kiezen is. Dat kan honderden euro's schelen. En verzekeraars moeten meedenken met hun klanten en ze verwijzen naar het ziekenhuis met de laagste prijs en de beste kwaliteit. Maar de meeste verzekeraars laten het op dit punt afweten, enkele kleinere uitgezonderd. Helaas belanden het probleem en de rekening nu vooral op het bordje van de consument. Bart Combée darecteur Consumentenbond Volg mij op Fr-rrrrr- Onterechte rekeningen T T T T T T T t t t L De Consumentenbond krijgt veel vragen en klachten over te hoge of onterechte rekeningen én over de werkwijze van incassobureaus. Die werkwijze wordt vaak als dreigend en soms intimiderend ervaren. Zelfs een onterechte rekening betalen velen toch onder druk van dit soort bureaus. Consumenten kennen de regels rondom incasso's vaak niêt, zo blijkt uit een onderzoek van de Consumentenbond. Op rekeningchecker kunt u nagaan of een incasso terecht is, en wat u kunt doen bij een te hoge of onterechte rekening. Te veelbelminuten ledere maand betalen Nederlandse mobielbellers ruim 21 miljoen te veel doordat telefoongesprekken naar boven worden afgerond op minuten in plaats van op seconden. Met dê actie'stop afronden op minuten!'wil de Consumentenbond hier een einde aan maken. Vindt u ook dat gesprekken alleen moeten worden afgerond op seconden? Steun dan onze actie en vraag familie en vrienden om hetzelfde te doen: zie nl/afronden. Zo roepen we samen politiek en providers op om het afronden op minuten de wereld uit te helpen. Nog een aanvulling op het artikel over afronden in de gids van maart: daarin staat dat Youfone bij alle abonnementen afrondt op hele minutên. Maar bij het abonnement Eindeloos wordt na de eerste minuut op seconden afgerond. ï t t T Waarbtiiftde krant? ln de Consumentengids van januari schreven we over de problemen met krantenbezorging. Uit onze enquête onder 25OO krantenabonnees blijkt dat 9Oo/o eraae wil dat de krant nabezorgd wordt als híj niet gekomen is. Maar de meeste uitgevers doen dit niet (meer). ln plaats daarvan wordt de gemiste krant verrekend met het abonnementsgeld of het abonnement met één dag verlengd. Of stelt de uitgever de digitale versie gratis beschikbaar. De Consumentenbond ging hierover in conclaaf met de uitgevers. Die blijven echter van mening dat nabezorging lastig te organiseren is, dat de kosten te hoog zijn en hun alternatieven afdoende. Wij beeuren dit standpunt ên vinden dat de wens van de klant voorop moet staan. CONSU'4ENTENBON D.N L consumentengtds APRrL2or4 9

9 Test croissants Adieu afbakcroissant? Een warm croissantje maakt van een ontbijt een feestje. Er zijn drie soorten: lang houdbare, uit de diepvries en deeg om zelf te rolten. Wetke smaken het best? En waarom moet je gr nigt tg veel van etgn? rekst:neuekeporderman -È-f =,% -r8 ^.# - '* ':1?iio't i*".'.9*.,{,i.rr* - lo

10 Paasontbijt, Moederdag, een romantisch ontbijtje op bed: wie er een feestje van wil maken, serveert versgebakken croissants. Maar welke zijn de lekkerste? Van een aantal van de aíbakcroissants uit onze test smulden onze proefpersonen: 'Lekker' en'bijna perfect' luidde hun oordeel. Maar het was niet alleen genieten blijkt uit kwalificaties als 'platgeslagen', 'zurig' en'chemische nasmaak'. Zó wtl je de dag liever niet beginnen. De drie bakkers die wij vroegen om hun oordeel waren uitgesproken kritisch. Zij vonden nagenoeg alle croissants die ze voorgeschoteld kregen tegenvallen; geen enkele a{bakcroissant lijkt op een échte croissant, met roombotersmaak, knapperig van buiten en luchtig van binnen. Lekker luchtig Consumenten en experts waren het deze keer wel eens over hun favoriet, en dat komt maar zelden voor. De diepvriescroissants van Délifrance vielen onbetwist het meest in de smaak. 'Veruit de beste', smult een van de panelleden. De croissant is lekker luchtig en heeft een krokante korst. De experts zijn vooral te spreken over het uiterlijk van deze roombotercroissant. De smaak en suctuur van de binnenkant vinden zij minder goed. Dat deze croissant, de enige uit de diepwies, tot smaakwinnaar wordt gekroond is geen verrassing. Uit een test van de Duitse consumentenorganisatie bleek enkele jaren geleden al dat aíbakbroodjes uit de diepwies beter smaken dan de houdbare in plastic verpakking. Jammer dus dat er maar zo weinig afbakproducten in Nederlandse supermarktwiezers liggen. Diepvries Behalve de diepwiescroissants schotelden we ons panel 11 soorten aíbakcroissants voor die ongekoeld houdbaar zijn. Meestal zijn zeper 4 onder beschermende atmosfeer in plastic verpakt. Je bakt ze in een minuut of 5 thuis af in de oven. De croissants van Albert Heijn, C1000, Lidl en Easy Bakery, allemaal met roomboter, zijn in deze categorie favoriet bij het panel. De aíbakcroissants van Aldi (De AÍbakker) en Flambon (te koop bij Jumbo en C1000) vielen nogal tegen. Ze zijn niet luchtig en de korst is niet zo krokant. Het commentaar van sommige panelleden liegt er niet om: 'te broderig', 'platgeslagen' (over Aldi) en'niet meer dan klef witbrood'(over Flambon). De biologische croissants van Zonnemaire, met 0,50 per stuk de duurste, vallen het minst in de smaak. 'Weinig smaak' en 'taai', aldus het panel. Deze biologische croissants zijn - door het ontbreken van kleurstoffen - licht van kleur. n de meeste andere zit de kleurstof bètacaroteen, wat volgens de experts soms voor 'fluorescerend' gele croissantjes zorgt. Croissant uit blik We namen ook de blikjes croissantdeeg onder de loep. Die bewaar je in de E 1. DÉLFRANCE Priis: 2,15 (6 stuks) Testoordeel: ZO De lekkerste, vinden consumenten én experts. De laatsten waarderen het uiterlijk: 'deze komt het meest in de buurt van êên échte croissant'. Niêt zo zout. 2. ALBERT HEJN Priis: 1,65 (6 stuks) Testoordeel:6,9 Croissantdeeg dat je zelf moet rollen. Het geeft een 'goede croissant' met een zoêtige smaak. Goede score voor vet, wel te zout. ls, net als de andere 'uit blik', geen favoriet van de experts. Maak met bloem, gist, zout en een klein beetje boter, suiker en melk een deeg. Dit laat je in de koelkast langzaam ruzen. Vervolgens rol je het uit en leg je er een plak boter op. Vouw daarna de boter in het deeg en laat het een uurtjê Íusten in de koelkast. Vouw dan het deeg nog een aantal keer, en rol het tussendoor telkens opnieuw uit, zodat je dunne laagjes deêg en boter bovenop elkaar krijgt. Dat deeg snijd je in driehoeken die je oprolt tot een croissantje. Tijdens het bakken rijst de croissant dan niet alleen door de gist, zoals bu een broodje, maar ook door de boter. Die smelt, verdampt gedeeltelijk en duwt het deeg nog verder op. 5. ALD Priis: 1,1O (6 stuks) Testoordeel:6,4 Een gemiddelde score voor de smaak van het consumentenpanel. De êxperts zijn er minder over te spreken. Deze croissants - van deeg uit blik - zijn wat groter dan dê meeste andere. Veel zout. CONSJMFNTFNBOND NL CONSUT.ENTENGDS APRL

11 Zo hebben wij getest Bij deze smaaktest zijn l6 soorten afbakcroissants geproefd door 40 consumenten die regelmatig croissants eten. Zij beoordeelden de croissanfs op uiterlijk, geur en smaak. Ook gaven drie experts hun mening. Francois Brandt (docent bíj het Bakery lnstitute) werd in 2012 Europees Bakkerijkampioen. Edwin Kamper werkt bij Ambachtsbakker De Jager in Leerdam en kreeg in 2Ol3 de prijs voor beste ambachtelijke croissant. En lssa Niemeijer ambachtelijk bakker bij Gebroeders Niemeijer in Amsterdam (in het kader onderaan pagina 11 legt hij uit hoe hij zijn croissants bakt). Het oordeel van de experts weegt niet mee voor het Testoordeel, maar staat wel in de tabel. Verder onderzochten we het zoutgehalte, de hoeveelheid en soort vet en de informatie op de etiketten. koelkast en rol je zelf tot een croissant. Croissantjes rollen van 'vers' deeg is leuk om te doen, maar zijn ze ook lekker? Daarover verschillen de meningen. De consumenten vinden van wel. Zij geven veel punten aan Danerolles. En ook die van AH, Hema en Aldi vallen in de smaak. De experts zijn een stuk minder enthousiast: zij vinden de suctuur van de geteste croissants van blikjesdeeg te vast en te zout. 'Dit moet je niet willen. Alleen omdat ze warm zijn, is het nog te doen', zegt een van hen. ï jj í { b-.t -r 4: Geen Íeest Als het over croissantjes gaat, gaat het (helaas) ook over vet. n croissants zit namelijk veel vet: ze krijgen er hun kenmerkende smaak en gebladerde suctuur van (zie kader op pagina 11). Maar voor je gezondheid is al dat vet geen feest. Eén croissantje bevat zo'n 10 gram vet en 200 kilocalorieiin. Of dat vet vooral verzadigd of onverzadigd is hangt af van de soort croissant. Bij de croissants met roomboter (zie de tabel) is het grootste deel van het vet van de verzadigde soort. Die met margarine bevatten minder verzadigd vet. Het meeste verzadigd vet bevatten de houdbare varianten van Délifrance en Zonnemaire. Eet je twee van deze croissants, dan zitje al op driekwart van watje per dag aan verzadigd vet zou mogen eten. Je maakt het helemaal bont als je er ook nog roomboter op smeert. Er is ook goed vetnieuws. Er zit namelijk geen ansvet meer in de geteste margarinecroissants. Gelukkig, want ansvet is behoorlijk ongezond. n het verleden vonden we soms grote hoeveelheden in bakkersproducten. Transvetten ontstaan bij het harden van plantaardige vetten. Door verbeteringen in het productieproces zit er steeds minder ansvet in allerlei producten. n de roombotercroissants zitnog wel wat ansvet; dat zit namelijk van nature in roomboter. Croissants met margarine zijn overigens met zo'n 0,15 per stuk meestal flink goedkoper dan veel roombotercroissants. Daarvoor betaalje rond de 0,35. Bij de discounters Aldi en Lidl koop je een roombotercroissant al voor de helft. Hema het zoutst Ook niet zo gezond is het hoge zoutgehalte van het koelverse croissantdeeg uit blikjes. Deze croissants zijn bijna twee keer zo zout als de andere soorten. Dat komt deels doordat er geen gist in zit, maar allerlei rijsmiddelen die ook naium (onderdeel van zout) bevatten. De zoutste is die van Hema; per croissant krijg je bijna 1 gram zout binnen. Het minst zout zijn de biocroissants van Zonnemalre. En ook de smaakwinnaar, de ingevroren variant van Délifrance, bevat niet zo veel zout. De croissants van Lidl zijn een stuk zouter dan op het etiket staat. 'Dat gaan we aanpassen op het etiket', meldt Lidl ons als we deze supermarktketen hiermee confronteren. Een gemiste kans, want Lidl zou juist minder zout moeten gaan gebruiken! Diverse panelleden klagen namelijk over het zoutgehalte: lf consuvenrengtds. APRTL 2or4 CONSUi\4ENTENBOND NL

12 T T l. Délifrance diepvries 2. Albert Heijn croissantdeeg 3. Danerollescroissantdeeg 4. Hêma croissantdeeg 5. Aldi croissantdeeg 6. OK 7. AH Basac 8. Albêrt Hêain 9. COOO lo. Easy Bakery 11. Lidl 12. Flambon 13. Jacguet 14. Alda De Afbakker t5. Délifrance houdbaar 16. Zonnemaire (biologisch) *.*"-**".otà"u$$"."$i"--*$ 2,'15 7,O 1,65 6,9 1,9O 6,6 1,75 6,5 1,1O 6,4 0,60 6J 0,60 6,0 1,3O 6,(' 1,4O 6,0 1,3O 5,7 1,7o 5,6 0,7o 5,4 1,3O 4,7 o,75 4,5 1,75 4,3 2,OO 4,O 0, o, o, o, o, o,]s i80 o, o, o, o, o, o,18 r80 o, o, o, o,so aao.. oa aa aa oaa aaa oaa oo oo aa aa aa o o aa aaa aa oo oa a ao aa oa aa aa O' a @ Besteuitdetest ) Bestekoop #zeergoed Goed Redeltk -Matig -slecht. Het oordeel voor smaak is gebaseerd op de beoordeling van een smaakpanel van 40 consumenten.. Hoe meer bolletjes, des te luchtiger of krokanter de croissant.. Het oordeel voor vet omvat verzadigd vet (5O%) ên ansvet (5O%).. Danerolles zijn gemaakt met margarine, maar bevatten ook wat boter. Verkriigbaarheid. Délifrance en Danerolles zi.in te koop bij diverse supermarkten.. OK is onder andere te koop bij Plus, Coop, Emté en Spar.. Easy Bakery is te koop bij Plus, Dirk en Coop.. Flambon en Jacquet zijn te koop bij Jumbo en C'OOO.. Zonnemêire is te koop bij ÊkoPlaza en andere natu u rvoed ing sw in kels. 'erg zout, dat is jammer. De croissants van Lidl verschillen van de andere houdbare: ze zijn niet verpakt in een gasverpakking en daarom maar een paar dagen houdbaar. En dat terwijl er 10 in de verpakking zitten. Dan moet je flink dooreten om te voorkomen dat ze bederven. Welke kopen? Kijken we naar smaak en voedingswaarde samen, dan is de diepwiescroissant de beste. De plekken 2 tot en met 5 in de tabel zijn voor de blikjes met deeg. Ook al vinden de experts deze croissants maar niks, ze danken hun hoge Testoordeel aan een goed smaakoordeel van het consumentenpanel en een goede score voor vet. Minpunt van de zelfgerolde croissants is het hoge zoutgehalte. Over het algemeen smaken de croissants met roomboter beter dan die met margarine, maar de roombotervarianten bevatten wel behoorlijk wat verzadigd vet. Tot slot nog dit: welk merk en welke soort je ook kiest, een croissant eet je voor de smaak en niet voorje gezondheid. Zo af en toe eentje kan natuurlijk best, maar neem er dan wel een die echt ekker is. l3 ï;;",;;-l goede croissant. Knapperig van buiten en luchtig, maar ook stevig, van binnen.. Kruimelt tijdens het opeten.. Heeft een duidelijke botersmaak.. uooi selaasd en heeft een gebladerdesuctuur.. Smaakt ook koud lekker. L--- CONSUV ENTENBON D.N L consumentengtds, APRrL

13 voeding 8 gezondheid Het gevaar van sutker Meert meett meer! Je gaat er meer van eten dan gezond voor je is en volgens sommigen is het 'de gevaartijkste drug van deze tijd'. Suiker. We krijgen er veel te veet van binnen. -:L cr Jarenlang waren we beducht voor vet, want 'daar word je dik van'. Lightproducten zagen het licht, maar desondanks zijn er steeds meer mensen met overgewicht. Paul van Velpen, directeur van de GGD Amsterdam wijst onze suikerverslaving aan als schuldige. 'Suiker is de gevaarlijkste drug van deze tijd', stelt hij. Suiker werkt namelijk op een slimme manier in op onze hersenen, met name op het genotscenum. Suiker prikkelt dit zo sterk, dat het signaal van verzadiging pas veel later doorkomt, als we eigenlijk al te veel calorieën hebben binnengekregen. Vooral de combinatie van suiker, zout en vet prikkelt geweldig. Daarom kunnen snoep en snacks zo onweerstaanbaar lekker zijn dat je tegen beter weten in meer eet dan je van plan was. En dat lijkt wel erg veel op een 'verslaving'. Zo ver willen voedingskundigen van de Universiteit Wageningen niet gaan. Zlj ze ggen'. suiker, zout en vet zijn gewoon 'erg lekker'. Kees de Graaf. hoogleraar sensoriek en eet- gedrag legt uit: 'Het is belangrijk dat eten lekker is. Dat past prima bij gezonde voeding, maar inderdaad, te veel lekker eten leidt ook makkelijk tot overgewicht.' Al enige jaren geleden stelde De Graaf vast dat we van dranken met veel suiker veel meer kunnen drinken dan we - voor het behoud van een slanke lijn - zouden mogen. We krijgen er geen verzadigd gevoel van. En uit recent onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam blijkt dat kinderen dikker worden door suiker in frisdrank. Kinderen die suikervrije frisdrank dronken, waren na anderhalf jaar een kilo lichter! Minder suiker Suiker veroorzaakt overigens niet alleen overgewicht, dat tot diabetes en andere kwalen kan leiden. Uit jarenlang onderzoek naar de voeding en gezondheid van een grote groep consumenten blijkt dat de groep die de meeste suiker eet twee keer zo veel risico op overlijden aan hart- en vaatziekten heeft als de groep die het minste suiker eet. Suiker is dus slecht voor onze gezondheid. Maar dat ligt vooral aan de hoeveelheid die we dagelijks binnenkrijgen. Bleef het bij een enkel schepje of klontje, dan was er niets aan de hand. Maar met de toenemende welvaart en de inede van gemaksvoedsel kregen we meer en meer suiker binnen. nmiddels ongezond veel; gemiddeld zo'n 125 gram per dag. Terwijl de Wereldgezondheidsorganisatie WHO adviseert niet meer dan 10% van je calorieën met suiker in te vullen. Dat komt neer op zo'n 50 à 60 gram per dag, minder dan de helft van wat we nu tot ons nemen. En de WHO overweegl nu 14 consur./ente\c DS :R - 2a j.3\s.-]!é\. E\BOND.NL

14 --E Schuilnamen voor suiker. Sacharose/sucrose: synoniemen voor'normale' suiker.. Glucose,/dexose: ook druivensuiker genoemd.. Fructose: of vruchtensuiker; komt voor in vruchten.. Lactose: suiker die van nature in dierlijke melk aanwezig is, heet ook melksuiker.. Melkpoeder: bevat circa 51% suiker.. Maltose: ofwel moutsuiker.. VÍuchtensapconcenaat: bestaat voor circa 70% uit suiker; net als diksap en roziinen.. Appelsoop: bestaat voor 55% uit suiker.. Honing: bevat glucose en fructose, wat water en iets vitaminen en mineralen.. Kandij: gewone suiker waar kristallen van zijn gemaakt.. Soop: suiker die dikvloeibaar is doordat er ongeveer 2Oo/o waíer bij zit.. Kaneelsuiker: f ijngemalen 'normale' suiker met kaneel.. Minder vaak voorkomende suikervormen zijn ahornsiroop, agavesiroop en oerzoêt. --x zelfs om het maximum naar beneden bij te stellen, tot 25 à 30 gram per dag. Wie minder suiker wil binnenkrijgen. moet suikerhoudende frisdrank en vruchtensappen als eerste laten staan. n een halve liter frisdrank of vruchtensap zit al snel 50 gram suiker, oftewel meer dan tien klontjes. Verder zitten toetjes, snoep en koek vol suiker, zelfs als het gezond oogt, zoals ontbijtkoek. Soorten suiker Als je de verpakkingen van fabrikanten mag geloven, zijn er verschillende soorten suiker. Fructose, glucose, dexose, sacharose... Het meest gebruikt is suiker uit suikerbieten en suikerriet, de'normale' suiker. En dan spreken we nog van 'natuurlijke' suiker, die in vruchten(sap) en honing zit. Hoewel'natuurlijke' suiker misschien gezonder klinkt, is het precies hetzelfde als 'normale' suiker: je wordt er even dik van en het is even slecht voor je tanden. Natuurlijke suiker heeft wel het voordeel van de vitaminen en voedingsvezels die ze vaak vergezellen (zoals in fruit). Suiker zit soms waar je het niet verwacht. Wist u bijvoorbeeld dat er in een potje sandwichspread 12 klontjes suiker zitten? Light pindakaas heeft dan wel minder vet, maar meer suiker: 12 klontjes per pot. Krokante muesli bestaat vaak voor een kwart uit suiker. En met een portie pastasaus voeg je twee klontjes suiker aan de maaltijd toe. Helaas kun je aan de verpakking niet altijd aflezen hoeveel suiker erin ziï. Zil er appelsapconcenaat in? Dat is gecamoufleerde suiker. Lees daarom de voedingswaardevermelding op de verpakking van elk product. Achter de vermelding'waarvan suikers' staat wél precies hoeveel suiker er - per portie of 100 gram - in het product is verwerkt. K CONS U V] E ", TE N ÊO..] D..] L jrds iprrl 2o l5

15 voeding 8 gezondheid Zorgkosten Raadselrekeningen Ziekenhuisrekeningen van honderden euro's voor een consult van tien minuten. Hoe kan dat? En wie de zorgverzekeraar of het ziekenhuis belt om opheldering, wordt weinig wijzer, btukt uit de vete meldingen die binnenkwamen bij de Consumentenbond. Tekst: Ets Brenninkmeiler 1/ l$ consuvrnïengtds APRrL 2ot4 CONSUNlENTENBOND NL

16 Maar liefst 1066 bedroeg de rekening van een patiënt na een bezoekje aan het ZorgSaam ziekenhuis in Terneuzen. Hij liet bij de KNO-arts zijn oor reinigen. De patiënt, die in één klap zijn eigen risico kwijt was, zocht vorig jaar de publiciteit. De KNOarts had een verkeerde code gedeclareerd. 'Oorsmeergate' was geboren. De kritische blik van deze verzekerde scheelde hem 240 en de zorgverzekeraar zelfs 650. Verzekeraars en de NZa (Nederlandse Zorgautoriteit) kondigden onderzoek aan naar te hoge declaraties van artsen. Hoofdbrekens Bij 'Oorsmeergate'bleek dat er een veel duwdere behandeling was gedeclareerd. Ook als dat niet het geval is, zorgen ziekenhuisrekeningen voor heel wat hoofdbrekens bij consumenten, zo blijkt uit 250 reacties die binnenkwamen bij het meldpunt van de Nationale Ombudsman en de Consumentenbond. Steeds meer mensen worden onverwacht met een hoge ziekenhuisrekening geconfronteerd, mede omdat het standaard eigen risico vorigjaar is verhoogd naar 350 en voor 2014 is vastgesteld op 360. Na een ziekenhuisbezoek verrekent de zorgverzekeraar de kosten van het consult en de behandeling met het eigen risico. Wie al door zijn eigen risico heen is, ontvangt geen rekening. Anders wel, en in dat overzicht staat meestal de datum en het ziekenhuis waar je bent geweest, en de kosten die je moet betalen. Vooral de hoogte van de gedeclareerde bedragen doet menigeen naar adem happen. 'Voor een eenvoudige conole - vijf minuten in de spreekkamer, geen verdere onderzoeken - moest ik 170 afrekenen', meldt iemand. Een ander schrijft: 'k heb een rekening ontvangen van het ziekenhuis van 295. k begrijp er niets van, want volgens de Nederlandse Zorgautoriteit zijn de kosten voor deze behandeling gemiddeld 98.' Codes Sinds de inoductie van de marktwerking in de zorg in 2006 werken ziekenhuizen met zogeheten dbc-codes. Alle behandelajecten - de diagnose en de behandeling - hebben zo'n code. n202 is het aantal dbc-codes teruggebracht van naar 4400 en sindsdien worden ze ook wel'dot-zorgproducten' td Waar moet u op letten als u uw ziekenhuisrekening wilt conoleren? De Nederlandse Zorgautoriteit heeft op de website êen handig stappenplan. KUk op nza.nl, ga naar'zorgonderwerpen', dan naar'veelgestelde vragen' en'veelgestelde vragen ziekenhuisrekeningen', Onder 'Hoe kan ik mijn rekening conoleren?'staat het stappenplan. Boven dat kopje staat ook een link naar een formulier waarmêe u een melding kunt doen als u vermoedt dat de nota niet klopt. 555 voor 10 minuten Als begin december de jaarlijkse afrekening van haar zotgvetzekeraar op de mat valt, schrikt Martha de Vries (69) uit Leek. Op het overzicht prijkt een consult voor 555,60 en ze heeft geen idee meer waarvoor. De Vries moet onverwacht haar eigen risico ( 35O) betalen. Het blijkt te gaan om een consult bii het Univêrsitair Medisch Cenum in Groningen in juli 2O12.'Dat bezoek bij de internist duurde lo minuten. Geen onderzoeken, geen medicatie. lk kon niet geloven dat het zo prijzig was.' De Vries belt met de zorgverzekeraar en het ziekenhuis, maar wordt niets wijzer. Pas als ze een klacht indient bij het ziekenhuis, krijgt ze een brief met uitleg. Maar waar het bedrag vandaan komt?'het nader specificeren van de nota is als gevolg van de declaratiesystematiek niet mogelijk'. De bijlage met uitleg over de dbc-codes is niet te begrijpen voor De Vries. 'Dat ik zo veel moeite moet doen voor informatie. Het gaat om veel geld.'vorig jaar overwoog ze een hoger eigen risico te nemen bij de zorgverzekering. Als één bezoekje aan een specialist al zo duur is, dan durf ik dat niet aan. Mijn consult was in het ziekenhuis in Drachten wellicht veel goedkoper geweest, Maar ziekenhuizen geven geen prijsinformatie, Bewust gebruiken van zorg wordt zo wel erg las{ig gemaakt.' CONSUMENÍENBOND.N L consumentengds APRrL zov l/

17 r-. Eindeloos touwekken Ft#r;lrffi*#,i**t#'ffi orthopedische behandellng hebben ondergaan en daar was 660 voor gefactureerd, Koelewijn:'Maar zij was daar alleen voor een consult en er zijn twee foto,s gemaakt.'op internet zoekt hij uit welke zorgcodes mogelijk zijn gedeclareerd. Hij nêemt contact op met het ziekenhuis voor inzage in de nota en geeft aan dat er vermoedelijk een fout is gemaakt, Het ziekenhuis geeft uiteindelijk toe dat de code verkeerd is; de rekening moet geen 660, maar l5o zijn en Koelewijn hoeft niets te betalen. Het duurt tot februari voordat Zilveren Kruis dat ook inziet, de aanmaningen en de dreiging met een deurwaarder inekt en de bijdrage aanpast.'lk vind deze gang van zaken belachelijk. Wij zitten in een collectieve zorgverzekering en krijgen daarom geen overzicht van onze zorgkosten via de website. Onlogisch. Maar waarom krijg je geen gespecificeerde factuur zodat je alles kunt conoleren? Dat is toch niet te veel gevraagd? Geen wonder dat de zorgkosten zo hoog worden., - - genoemd (DOT staat voor dbc's op weg naar ansparantie). Voor elke code is een tarief vastgesteld. Die tarieven zijn gemiddelden; iedereen betaalt - of je nu complicaties krijet of niet - hetzelfde tarief voor een bepaald behandelaject. Verschillende facturen voor ogenschijnlijk dezelfde behandelingen zorgen voor verwarring, blijkt uit de meldingen: 'De specialist keek tien minuten naar mijn huid met een vergrootglas. Daarna kreeg ik een rekening van mijn zorgverzekeraar van 236. Mijn echtgenote kwam er bij dezelfde specialist vanaf met een consult van 90.' Verwarrende verschillen ontstaan ook doordat de ziekenhuizen uiteenlopende tarieven hanteren voor dezelfde behandeling. Van de behandelingen heeft 70% namelijk géén vastgestelde prijs. Hierover moeten ziekenhuizen en zorgyetzekeraars met elkaar onderhandelen. Uit ons onderzoek, gepubliceerd in de Consumentengids van november 2013, blijkt dat de prijwerschillen fors zijn. Bijvoorbeeld twee kiezen laten ekken bij een kaakchirurg kost bij het ene ziekenhuis A1ï,bij het andere 900. Een behandeling of polibezoek kan soms honderden euro's in prijs verschillen tussen ziekenhuizen. Probleem is dat deze prijzen niet openbaar zijn. De websites van de ziekenhuizen geven alleen informatie over de zogeheten'passantentarieven'. Maar dat zijn de prijzen die ze rekenen voor buitenlanders en onverzekerden. Opheldering Veel consumenten laten het er niet bij zitten en wagen ziekenhuis, zorgverzekeraar of NZa (Nederlandse Zorgautoriteit) om opheldering over hun ziekenhuisnota. Maar dat levert zelden concrete antwoorden op. 'k deed nawaag bij mijn ziekenhuis en de zorgverzekeraar, maar daar ben ik van het kastje naar de muur gestuurd. De uitleg blijft vaak steken in vage termen', schrijft een patiënt. 'De zorgstetzekeraar vaart zo goed als blind op wat de ziekenhuizen declareren', constateert een ander. En iemand zegt vooral verbijsterd te zijn dat er niet wordt gespecificeerd: 'k kreeg een nota van 405 voor een orthopedisch consult. Mijn zorgverzekeraar weigerde een specificatie te geven en verwees me naar het ziekenhuis. "De totaalpriis is opgebouwd uit honorarium voor de specialist en een kostenbedrag voor het ziekenhuis", was het enige antwoord van het ziekenhuis.' Deze onduidelijkheden zorgen voor woedende reacties. 'Geen wonder dat de zorgkosten de pan uiijzen', foetert de een. 'De zorgverzekeraar conoleert al- een of de codes kloppen met het bedrag en het ziekenhuis declareert wat het wil.' Een ander schrijft vertwijfeld: 'Hoe kan ik nou kiezen voor een hoger eigen risico als niemand mij kan vertellen wat een behandeling kost en welk eigen risico l$ cor.rsuverutengrds. APRrL 2or4

18 xilt^ daarvoor in rekening wordt gebracht?' De rekeningen van de zorgverzekeraars worden ditjaar, als het goed is, een stuk duidelijker. Op het overzicht moet het specialisme, de diagnose en een omschrijving van de behandeling komen te staan. Vanaf l juni moeten zorgyerleners de zorgverzekeraars laten weten ST 'Geen wonder dat de zorgkosten de pan uiijzen' welke zorg er precies is geleverd. Deze gegevens zullen dan eind ditjaar of begin 2015 op de zorgnota staan. Ook moeten alle zorgverzekeraars het overzicht op hun website tonen. Je hoeft dan aleen in te loggen om je persoonlijke nota in te zien. Boete De verzekeraars moeten rekeningen van het ziekenhuis beter conoleren, vindt de NZa. De zorgautoriteit ziet daar sinds vorig jaar senger op toe en conoleert ook de ziekenhuizen. Het Sint Anthonius ziekenhuis in Nieuwegein kreeg in februari een boete van 2,5 miljoen voor bijna 25 miljoen aan verkeerde declaraties tussen 2008 en Om dit cijfer op waarde te schatten: dat is vijfmaal de jaarwinst van het ziekenhuis in De NZa constateert dat zorgverzekeraars declaraties steeds beter conoleren, aldus woordvoerder Jaco van Lambalgen. 'We willen heel graag dat patiënten alert zijn en hun nota conoleren op onjuistheden.' Ook de Consumentenbond roept iedereen op de ziekenhuisnota kritisch te bekijken. 'De zorgverzekeraars moeten zulke signalen oppakken', aldus campagneleider zorg bij de Consumentenbond sabel van Leeuwen. Wie meer wil weten over de ziekenhuisrekening kan terecht bij het ziekenhuis en de zorgverzekeraar. Vermoedens van fraude kunt u het best melden bij de Nederlandse Zorgautoriteit. De NZa doet niets met individuele meldingen, maar stelt wel een onderzoek in als er veel meldingen binnenkomen over een bepaald ziekenhuis of een bepaald type behandeling.l3l 2 (i MSVERSTANDEN Hoge rekeningen kunnen het gevolg zijn van een fout of fraude. Soms passen artsen de zeer complexe regels verkeerd toe, Een paar voorbeelden.. Ziekenhuisbezoeken en -behandelingen worden als een hele dag gedeclareerd. Voor één'ligdag' in het ziekenhuis geldt een hoger tarief dan voor een bezoek aan een polikliniek. Dit gaat regelmatig fout; voor beide wordt dan hetzelfde (hoge) tarief gerekend.. Onderzoeken worden apart in rekening gebracht, terwijl ze onderdeel zijn van een behandelaject. Neem een knie-operatie: hiervoor geldt een dbccode met een prijs waarbij alle onderzoeken zijn inbegrepen. Maar soms moet je, ten onrechte, betalen voor de MR-scan die van de knie is gemaakt.. Voor behandelajecten waarbij verscheidene specialisten zijn beokkên, geldt vaak één dbc-code en tarief. Ten onrêchtê declareren specialisten soms apart hun eigen behandeling. CONSUN4ENTEN BON D,NL consutventengtds, APR L 2oi4 19

19 voeding 8 gezondheid kort Onvoldoende bewijs Zeven med ische beroepsg roepen, waaronder KNO-artsen, neurologen en gynaecologen, werken aan een lijst van behandelingen waarvan de werking onvoldoende wetenschappelijk bewezen is. Op deze zogeheten'beter-niet-doenlíjst' staan onder meer de behandeling van een gescheurde achillespees en van chronische bijholteontsteking. De lijst moet arts en patiënt helpen bíj de keuze van een behandeling. Schone lunchroom? De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) gaat de resultaten van haar hygiène-inspecties openbaar maken. Er wordt gestart met een proef in lunchrooms, daarvan worden in de loop van 2014 de resultaten online gepubliceerd. De Consumentenbond heeft jarenlang geseden voor het openbaar maken van de resultaten. We hebben de NVWA laten weten nauw beokken te willen zijn bij de evaluatie van deze proef en het verdere beleid. Zie ook kijkjeindekeuken. Spelletje tegen verslaving Wie moeite heeft om de drang naar chocolade, een sigaret of alcohol te onderdrukken zou eens een spelletje Teis moeten spelen. Volgens Britse wetenschappers van de Universiteit van Plymouth, zorgt het populaire puzzelspel ervoor dat de hersenen worden afgeleid, waardoor het verlangen minder sterk wordt en uiteindelijk zelfs kan verdwijnen. Tuíníerenals medícijn Bewegen is in sommige gevallen minstens zo effectief als het slikken van medicijnen. Dat geldt vooral bii diabetes type 2 en haézieléen, stellen medisch experts in Which?, het tijdschrift van de Britse consumentenoíganasatie, Beweging kan ook de kans op andere ziekten verkleinen, zoals prostaat- en borstkanker, dementie en beroerten. Which? berekende dat een man in het jaar dat hij 65 wordt 2,4o/o kans heeft om te overlijden. Met 15O minuten beweging in de week reduceert dat risico tot 2,1%,3OO minuten levert een verdere daling op tot 1,8%. Voor een vrouw van 65 ís het overlijdensrisico 1,5%. ZiJ kan dat terugbrengen tot 1,3% (15O minuten beweging) of zelfs 1,1o/o (3OO minuten). Het gaat om matige inspanning; zweten is niet eens nodig. Boodschappen doen, het huis poetsen, tuinieren, wandelen en fietsen zijn voldoende. f Q consuverrengrds APRL 2or4

20 $; {. "-,"o" -co Eerste hapjes bij vier maanden Laat kinderen al vanaf vier maanden kennismaken met groenten, fruit en granen, om daarmee het risico op voedselallergieën te verkleinen. Dat adviseert het Nederlands Cenum Jeugdgezondheidszorg in de richtlijn Voedselovergevoeligheid. Let wel, het gaat hierbij om kleine hapjes: borst- of flesvoeding blijft tot zes maanden de grootste en belangrijkste bron van voedingsstoffen. (i 'Smaakwater', noemt fabrikant Food Sense de kleurloze kinderlimonades die hij verkoopt onder de merknaam Fred & Ed. Van de appel, peer en perzik die smaak zouden geven aan dit water is helemaal niets terug te vinden; de smaak komt van 'natuurlijke aroma's'. En van vierenhalf suikerklontje per flesje van 33 cl. Toch prijst de fabrikant dit suikerwater aan als 'Verantwoord fris en fruitig'. Dat maakt Fred & Ed smaakwater het Kletsplaatje van de maand. U kunt nieuwe kletsplaatjes inzenden en uw stem uitbrengen op consumentenbond.nl/ kletsplaatjevandemaa nd. Dagelijks sterv en27 Nederlanders jonger dan 7 Sjaar aan een hart- of vaatziekte L ; ts Verborgen suiker Houd je meer van hartig dan van zoet? Dan zal het je verbazen dat er in veel hartige producten een flinke dosis suiker zit. Een pot Heinz Sandwichspread pikante groente bevat maar liefst 12 suikerklonten. En met light pindakaas met 30% minder vet smêer je een halve suikerklont op de boterham: hierin zitten per pot ook bijna 12 suikerklonten. Meer voorbeelden staan in de Gezondgids van februari. r'. t- t CONSUMENTENBOND.NL CoNSUMENTENGTDS APR L 2oi4 21

Pasta Huismerk verslaat prijzige pasta

Pasta Huismerk verslaat prijzige pasta Tekst 1 Lees eerst de vragen in het boekje Examen VMBO-KB. Zoek daarna de antwoorden op in de hierna volgende tekst. Je hoeft de tekst dus niet eerst door te lezen. Let op: deze tekst bestaat uit vijf

Nadere informatie

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008:

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008: Werkbladen 2008: Over gezond eten 1 WAAROM IS GEZOND ETEN BELANGRIJK? Je bent nu in de groei. Je lichaam is nog lang niet klaar. Goed en gezond eten is daarom erg belangrijk. Want alleen dan krijg je voldoende

Nadere informatie

Spreekbeurt over ZOUT

Spreekbeurt over ZOUT Wat is zout? Zout zit in bijna alle voedingsmiddelen die we eten. Zelfs in die producten waarin je het helemaal niet verwacht, zoals zoete koeken en zoete drop. Zout geeft smaak aan het eten. En het zorgt

Nadere informatie

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Een goed gewicht Ben je ook een van die miljoenen Nederlanders die worstelen met de weegschaal? Of je nu een paar kilo wilt afvallen of juist

Nadere informatie

Gesjoemel in het koelvak

Gesjoemel in het koelvak Tekst 1 Lees eerst de vragen in het boekje Examen VMBO-KB. Zoek daarna de antwoorden op in de hierna volgende tekst. Je hoeft de tekst dus niet eerst door te lezen. Let op: deze tekst bestaat uit vijf

Nadere informatie

Groente en fruit beoordeeld Naar de groenteboer, markt of supermarkt?

Groente en fruit beoordeeld Naar de groenteboer, markt of supermarkt? Groente en fruit beoordeeld Naar de groenteboer, markt of supermarkt? Waar moet je zijn voor de beste groente en het beste fruit en wat kosten die? De Consumentenbond nam in de maand maart steekproeven

Nadere informatie

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Gezond gewicht: BOFT Gezonde eet- en beweegadviezen voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Van gezond eten blijf je fit en van bewegen word je vrolijk Kinderen moeten goed eten om te groeien, leren,

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

OOK ZO N GEZONDE EETLUST?

OOK ZO N GEZONDE EETLUST? OOK ZO N GEZONDE EETLUST? dé specialist in arbeid en gezondheid Test: weet jij wat je eet? 1. Waar zitten meer calorieën in, in pasta of in aardappels? a Pasta b Aardappels 2. Wat is vetter, een kippenpoot

Nadere informatie

OPDRACHTKAART DRANKEN

OPDRACHTKAART DRANKEN OPDRACHTKAART DRANKEN Ga naar de afdeling met de sappen, frisdranken en sportdranken. Opdracht 1: Zoek van één soort frisdrank (mét prik) van hetzelfde merk een gewone en de light-versie. Bekijk de ingrediënten:

Nadere informatie

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn?

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? 1 Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? De 20 fabels en feiten over afslanken Be-Slank Copyright 2011 Be-Slank.nl Alle rechten voorbehouden. 2 Feiten en Fabels: Frisdrank

Nadere informatie

lesboek groep 7 blok 4

lesboek groep 7 blok 4 lesboek groep 7 594 blok 4 lesboek groep 7 blok 4 Malmberg, s-hertogenbosch Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand,

Nadere informatie

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Wat zijn voedingsstoffen Voedingsstoffen zijn stoffen die je nodig hebt om te lopen, te denken enz. Er zijn 6 soorten voedingsstoffen. 1. eiwitten (vlees, peulvruchten.

Nadere informatie

Voedingsbeleid Voedingsbeleid - Kinderopvang de 5 Doetinchem - maart 2015

Voedingsbeleid Voedingsbeleid - Kinderopvang de 5 Doetinchem - maart 2015 Voedingsbeleid Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën en individuele afspraken o Traktaties en feestje Voedingsaanbod voor kinderen tot 1 jaar o Drinken o Eten

Nadere informatie

de andijvie A is een soort groente met grote groene bladeren.

de andijvie A is een soort groente met grote groene bladeren. Woordenlijst bij hoofdstuk 6 de aardappel Wat eten we vanavond, rijst of a? alcoholvrij zonder alcohol Graag een a bier. Ik moet nog auto rijden. de andijvie A is een soort groente met grote groene bladeren.

Nadere informatie

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet?

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet? Wanneer té dik? Iedereen weet dat je gezond moet eten om te leren, te sporten en gezond volwassen te worden. Sommige jongeren worden echter te dik. Dit kan een probleem zijn als je moeite hebt met sporten,

Nadere informatie

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam 1 2 VOORKOMEN VAN ONDERVOEDING BIJ OUDEREN Bij het bezoek op de polikliniek is u een aantal vragen gesteld over gewichtsverlies en uw eetlust. Hiermee wordt

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes en voeding

Zwangerschapsdiabetes en voeding Gynaecologie Zwangerschapsdiabetes en voeding www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Zwangerschapsdiabetes... 3 Glucosedagcurve... 3 Behandeling... 4 Adviezen met betrekking tot uw voeding... 4 Hanteer een

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten:

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten: Naam: GEZOND ETEN Gezonde voeding zorgt voor een gezond lichaam. Als je daarbij genoeg beweegt blijf je op een gezond gewicht. Daardoor word je minder snel ziek. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf

Nadere informatie

Welkom bij Forte kinderopvang

Welkom bij Forte kinderopvang Welkom bij Forte kinderopvang Gezonde voeding van 0-12 jaar Voedingsbureau PUUR! Donderdag 5 maart 2015 Inhoud 1. Belang gezonde voeding 2. Duurzaam & puur 3. Interactief informeren 4. Vragen 1. Belang

Nadere informatie

Vragen over de ziekenhuisrekening

Vragen over de ziekenhuisrekening Vragen over de ziekenhuisrekening Ziekenhuis Gelderse Vallei Na afloop van uw behandeling in het ziekenhuis stuurt het ziekenhuis de rekening. Soms betaalt u deze rekening zelf, soms betaalt uw zorgverzekeraar

Nadere informatie

Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap

Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap 2 Bij de Glucose Tolerantie Test was uw bloedsuiker (ook wel bloedglucose genoemd) te hoog. Daarom ontvangt u deze informatie. Wat is glucose?

Nadere informatie

Uitgangspunten Wij bepalen wat en wanneer een kind eet. Het kind bepaalt zelf hoeveel hij/ zij eet.

Uitgangspunten Wij bepalen wat en wanneer een kind eet. Het kind bepaalt zelf hoeveel hij/ zij eet. Voeding Inhoud Voeding... 1 Uitgangspunten... 2 Voeding op Polderpret... 3 Fruit en Groente... 3 Tussendoortjes... 3 Leverworst en smeerleverworst... 4 Drinken... 4 Eetmomenten... 4 Voedingsbeleid Polderpret...

Nadere informatie

Postprandiale hypotensie

Postprandiale hypotensie Diëtetiek Geriatrie Postprandiale hypotensie i Patiënteninformatie Lage bloeddruk na het eten Slingeland Ziekenhuis Algemeen Postprandiale hypotensie betekent een lage bloeddruk na het eten. Als de bloeddruk

Nadere informatie

Glucose Tolerantie Test (GTT)

Glucose Tolerantie Test (GTT) Binnenkort komt u naar de polikliniek van het MCL voor een glucose tolerantie test. Een andere naam hiervoor is glucose belastingcurve. Bij dit onderzoek krijgt de huisarts of de specialist een betere

Nadere informatie

VOEDINGSBELEID Versie Oktober 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 7 Geldig tot 31 december 2016

VOEDINGSBELEID Versie Oktober 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 7 Geldig tot 31 december 2016 VOEDINGSBELEID Versie Oktober 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 7 Geldig tot 31 december 2016 Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten

Nadere informatie

Suiker in een gezonde leefstijl. Een kwestie van balans

Suiker in een gezonde leefstijl. Een kwestie van balans Suiker in een gezonde leefstijl Een kwestie van balans Suiker in een gezonde leefstijl Een kwestie van balans Je lichaam heeft overal energie voor nodig. Sporten, werken, fietsen, wandelen, tuinieren,

Nadere informatie

Vragen over de ziekenhuisrekening

Vragen over de ziekenhuisrekening Vragen over de ziekenhuisrekening Ziekenhuis Gelderse Vallei Na afloop van uw behandeling in het ziekenhuis stuurt het ziekenhuis de rekening. Soms betaalt u deze rekening zelf, soms betaalt uw zorgverzekeraar

Nadere informatie

5 Daags Afvalprogramma

5 Daags Afvalprogramma 5 Daags Afvalprogramma Dag 1 Dieetsnel.nl De eerste dag van mijn dieet is aangebroken, het zal je vast meevallen wat er vandaag op het menu staat! s Morgens 2 crackers met melk, s middags 2 boterhammen

Nadere informatie

Sugar Addiction Test

Sugar Addiction Test Sugar Addiction Test Hoe is het gesteld met jouw suikerverslaving? Ontdek het met deze test. SUGARCHALLENGE Is een initiatief van Food & Lifestylecoach Carola van Bemmelen Doe de Sugar Addiction test Ben

Nadere informatie

Kosten van uw behandeling. Eigen risico DBC-zorgproduct

Kosten van uw behandeling. Eigen risico DBC-zorgproduct Kosten van uw behandeling Eigen risico DBC-zorgproduct Eigen risico Vraagt u zich wel eens af waarom u uw medische kosten soms gedeeltelijk of niet vergoed krijgt? Dit kan dan te maken hebben met het eigen

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Eerst kijken dan kopen

Eerst kijken dan kopen voeding & gezondheid Test schouderham Eerst kijken dan kopen De supermarkt biedt een enorme keus aan hamsoorten. De Consumentenbond onderzocht schouderham, een van de meestverkochte. De prijsverschillen

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen Energie en eiwitverrijkte voeding voor kinderen Inleiding Als uw kind ziek is, verbruikt het lichaam van uw kind meer energie en voedingsstoffen in vergelijking met een gezond kind. Ook kan een ziekte

Nadere informatie

Ontbijt Frittata. Bereidingswijze. Ingrediënten

Ontbijt Frittata. Bereidingswijze. Ingrediënten Recepten 2.1 Ontbijt Soms is het niet een kwestie van nieuwe recepten bij de hand hebben voor het ontbijt, maar gewoon net even anders tegen het ontbijt aan kijken. Wij zijn als Nederlanders gewend om

Nadere informatie

Albert Voogd. Healthy living De consument is ook maar een mens

Albert Voogd. Healthy living De consument is ook maar een mens Albert Voogd Healthy living De consument is ook maar een mens Strategische uitgangspunten Albert Heijn Voeding en Gezondheid Wetenschappelijk gedegen onderbouwd Maatschappelijk geaccepteerd Simpel en inspirerend

Nadere informatie

Thema In en om het huis

Thema In en om het huis http://www.edusom.nl Thema In en om het huis Lesbrief 24. Een wasmachine kopen. Wat leert u in deze les? Wat u kunt zeggen als u een wasmachine wilt kopen. Zeggen hoe groot iets is. Vergelijkingen. Veel

Nadere informatie

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Ontdek hoe kleine veranderingen elke dag een verschil maken Nicolas Guggenbühl, diëtist-voedingsdeskundige, met de medewerking van prof.

Nadere informatie

Gewichtstoename bij behandeling van kanker

Gewichtstoename bij behandeling van kanker Gewichtstoename bij behandeling van kanker Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 Pavo 0915 Inleiding U bent tijdens uw behandelingen tegen kanker ongewenst in gewicht aangekomen. In deze folder leggen

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Verantwoord en gezond afslanken? Even simpel als. Doe de test & krijg persoonlijk dieetadvies. www.weightcare.nl www.weightcare.be

Verantwoord en gezond afslanken? Even simpel als. Doe de test & krijg persoonlijk dieetadvies. www.weightcare.nl www.weightcare.be Verantwoord en gezond afslanken? Even simpel als Doe de test & krijg persoonlijk dieetadvies. www.weightcare.nl www.weightcare.be _WeightCare_ABC-105x170_NL_linda.indd 1 2 Bereken hier je BMI! Je BMI (Body

Nadere informatie

Gezonde Mama s & Co: Toolkit voor de verschillende type eters

Gezonde Mama s & Co: Toolkit voor de verschillende type eters Gezonde Mama s & Co: Toolkit voor de verschillende type eters Kun jij de verleiding niet weerstaan als je versgebakken cake ruikt? Ga je eten als je verdrietig, boos, of gespannen bent? Lukt het je niet

Nadere informatie

Doe de Sugar Addiction test!

Doe de Sugar Addiction test! Doe de Sugar Addiction test! Geniet je van af en toe suiker of ben je de hele dag bezig met hoeveel koekjes er nog in de trommel zitten? Weet je tot op de gram hoeveel snoep er nog in huis is en waar het

Nadere informatie

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren Regio Nijmegen Een gezond gewicht Informatie voor jongeren Ben jij tevreden over je gewicht? Vind jij jezelf te dik of vind jij jezelf te dun? Wat betekent je gewicht voor hoe jij je voelt? Wil jij weten

Nadere informatie

Richtlijnen pauzehap / drinken en traktaties

Richtlijnen pauzehap / drinken en traktaties Richtlijnen pauzehap / drinken en traktaties Voeding en bewegen heeft een sterke invloed op ons functioneren. We zien dit terug bij kinderen op school in de mate van het zich kunnen concentreren, de leerprestaties

Nadere informatie

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten?

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? Alles wat je eet en drinkt noemen we voedingsmiddelen. Voorbeelden hiervan zijn: brood, boter, groenten en vlees. In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen:

Nadere informatie

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in LINDA AMMERLAAN KINDERVOEDINGSCOACH Inleiding Wie ben ik? Als moeder van 2 kinderen weet ik hoe lastig het is om in deze tijd je kinderen gezond te laten opgroeien.

Nadere informatie

Boutique Dairy, Good Heavens divine drinking yogurt.

Boutique Dairy, Good Heavens divine drinking yogurt. 5. In dit deel van het verslag beschrijft men de vergelijking tussen het nieuwe product met de vergelijkbare probiotische producten. Ieder projectlid heeft ongeveer twee tot vier producten vergeleken op

Nadere informatie

Ziekenhuiszorg in 2015: wat krijgt u vergoed?

Ziekenhuiszorg in 2015: wat krijgt u vergoed? Ziekenhuiszorg in 2015: wat krijgt u vergoed? . Ziekenhuiszorg in 2015: wat krijgt u vergoed? Gaat u binnenkort naar het ziekenhuis? Of bent u al patiënt? In deze folder vindt u informatie over het betalen

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K.

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K. Testlab Er zitten heel veel voedingsstoffen in gezonde producten. Dat hebben jullie in de film gezien. Nou ja gezien? Voedingsstoffen zijn niet zichbaar in producten, maar we kunnen ze wel aantonen. Daar

Nadere informatie

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding patiënteninformatie voedingsadvies bij dreigende ondervoeding De arts of verpleegkundige heeft met u besproken dat u kans heeft op ondervoeding. Goede voeding kan helpen om uw conditie te verbeteren. Wat

Nadere informatie

Doe de Sugar Addiction test!

Doe de Sugar Addiction test! Doe de Sugar Addiction test! Geniet je van af en toe suiker of ben je de hele dag bezig met hoeveel koekjes er nog in de trommel zitten? Weet je tot op de gram hoeveel snoep er nog in huis is en waar het

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Dieet bij COPD. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Dieet bij COPD. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Dieet bij COPD Informatie voor patiënten F0521-1011 mei 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44 44

Nadere informatie

VOEDSELTRENDS. NVVL, Network For Food Experts. @GfK mei 2015. GfK 2015 NVVL Voedseltrends Mei 2015

VOEDSELTRENDS. NVVL, Network For Food Experts. @GfK mei 2015. GfK 2015 NVVL Voedseltrends Mei 2015 VOEDSELTRENDS NVVL, Network For Food Experts @GfK mei 2015 1 Inhoudsopgave 3 5 Management Summary Belangrijkste resultaten Onderzoeksresultaten Voeding algemeen Voedseltrends Gezondheid 23 27 Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Voeding bij zwangerschaps diabetes. Diabetes Gravidarum

Voeding bij zwangerschaps diabetes. Diabetes Gravidarum Voeding bij zwangerschaps diabetes Diabetes Gravidarum Universitair Medisch Centrum Groningen Zwangerschapsdiabetes is een vorm van suikerziekte die kan optreden tijdens de zwangerschap. Deze brochure

Nadere informatie

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels Hoofdstuk 2 Voedingsadviezen voor mensen met diabetes mellitus 2.1. Samenstelling van de voeding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn niet anders dan adviezen voor een goede voeding. De basis van een

Nadere informatie

Stap 5) Filmpje, quiz en recepten Bekijk hoe bananen worden verbouwd, test je bananenkennis en maak een lekker bananenrecept!

Stap 5) Filmpje, quiz en recepten Bekijk hoe bananen worden verbouwd, test je bananenkennis en maak een lekker bananenrecept! SPREEKBEURT OF WERKSTUK Bananen Hier vind je alle informatie die je nodig hebt voor een spreekbeurt over bananen, waar ze vandaan komen en waarom ze gezond zijn. Het is handig om je spreekbeurt onder te

Nadere informatie

Voedingsbeleid kinderopvang de Harlekijn

Voedingsbeleid kinderopvang de Harlekijn Voedingsbeleid kinderopvang de Harlekijn Inhoud: Gezond voedingsaanbod Vaste en rustige eetmomenten Allergieën en individuele afspraken Traktaties en feestjes Voedingsaanbod voor kinderen tot 1 jaar Eten

Nadere informatie

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen leren de actieve voedingsdriehoek kennen en begrijpen de indeling ervan. De leerlingen kunnen zelf voedingsmiddelen indelen bij de passende voedselgroep. geeft

Nadere informatie

Gezonde verleiding. Voeding en gezondheid Rapportage consumentenonderzoek. Oktober 2013

Gezonde verleiding. Voeding en gezondheid Rapportage consumentenonderzoek. Oktober 2013 Gezonde verleiding Voeding en gezondheid Rapportage consumentenonderzoek Oktober 01 1 Aanleiding De Vereniging Nederlandse Cateringorganisaties (Veneca) en de Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie

Nadere informatie

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit Geef kanker minder kans eet volop groente en fruit Iedereen heeft zo zijn eetgewoonten. De één eet wat meer dan de ander. De één lust graag dit, de ander dat. Vaste eetgewoonten zijn er steeds minder.

Nadere informatie

VOEDINGSPLAN KINDEROPVANG/PEUTERSPEELZAAL/BUITENSCHOOLSE OPVANG

VOEDINGSPLAN KINDEROPVANG/PEUTERSPEELZAAL/BUITENSCHOOLSE OPVANG VOEDINGSPLAN KINDEROPVANG/PEUTERSPEELZAAL/BUITENSCHOOLSE OPVANG Algemeen Gezond voedingsaanbod Dit voedingsbeleid is gebaseerd op de richtlijnen van het Voedingscentrum en in overleg met de GGD. Wij vinden

Nadere informatie

Lekker fit! is goed voor het hele gezin. Jong geleerd is oud gedaan!

Lekker fit! is goed voor het hele gezin. Jong geleerd is oud gedaan! Lekker fit! is goed voor het hele gezin. Jong geleerd is oud gedaan! Ontbijt broodnodig! Veel kinderen slaan s ochtends het ontbijt over. Terwijl het ontbijt juist voor hen misschien wel de belangrijkste

Nadere informatie

Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes

Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Telefoonnummer: 0344 674285 Zwangerschapsdiabetes (= diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes mellitus die tijdens de zwangerschap ontstaat en meestal

Nadere informatie

Tot zover uw rechten en zekerheid. Wat moet u zelf doen? Ten eerste: hoe zit het nu met de kosten?

Tot zover uw rechten en zekerheid. Wat moet u zelf doen? Ten eerste: hoe zit het nu met de kosten? Uw zorgverzekering Wist u dat de zorgverzekering verplicht is? Wist u dat u altijd geaccepteerd moet worden voor een basisverzekering? Wist u dat een zorgverzekeraar een zorgplicht heeft om u de zorg uit

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

Informatiebrochure Basis- en aanvullende (tandheelkundige) zorgverzekeringen. OZF Achmea. Uw zorgverzekeraar. Speciaal voor Monuta 70457-A/2014-11

Informatiebrochure Basis- en aanvullende (tandheelkundige) zorgverzekeringen. OZF Achmea. Uw zorgverzekeraar. Speciaal voor Monuta 70457-A/2014-11 Deze brochure is van kracht met ingang van 1 januari 2015. OZF Achmea. Uw zorgverzekeraar. Informatiebrochure Basis- en aanvullende (tandheelkundige) zorgverzekeringen Speciaal voor Monuta 70457-A/2014-11

Nadere informatie

CZ helpt u met het kiezen van uw zorgverzekering

CZ helpt u met het kiezen van uw zorgverzekering CZ Zorgverzekeringen 2015 1 2 CZ helpt u met het kiezen van uw zorgverzekering U wilt graag verzekerd zijn van goede zorg. Zorg die beschikbaar is wanneer u het nodig heeft en aansluit bij uw wensen en

Nadere informatie

Dieet bij een kaakfixatie

Dieet bij een kaakfixatie Dieet bij een kaakfixatie Informatie voor patiënten F0415-1011 juni 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070

Nadere informatie

Lekker zonder koemelk. Koemelk- en lactosevrije gerechten

Lekker zonder koemelk. Koemelk- en lactosevrije gerechten Lekker zonder koemelk Koemelk- en lactosevrije gerechten Lekker zonder koemelk E. Schot van den Assem Realisatie, recepten en foodstyling: E. Schot van den Assem Coverontwerp en fotografie: E. Schot van

Nadere informatie

Aandoening Indicatie Eerste Consult (intake) Behandeling. Spataderen Niet medisch noodzakelijk Verzekerde zorg* Niet verzekerde zorg

Aandoening Indicatie Eerste Consult (intake) Behandeling. Spataderen Niet medisch noodzakelijk Verzekerde zorg* Niet verzekerde zorg Welkom bij de Mauritsklinieken. Om u vooraf zo volledig mogelijk te informeren over de kosten en procedures van het zorgtraject dat u bij de Mauritsklinieken doorloopt, hebben wij voor u een overzicht

Nadere informatie

Kinderen over gezonde voeding

Kinderen over gezonde voeding Kinderen over gezonde voeding Samenvatting van een quick scan onder kinderen uit groep 8 van de basisschool Uitgevoerd in opdracht van het Voedingscentrum Mei 2012; project 12.006 Suzanne Dölle Paul Sikkema

Nadere informatie

PET scan Endocarditis / sarcoïdosis

PET scan Endocarditis / sarcoïdosis PET scan Endocarditis / sarcoïdosis U bent met uw behandelend arts overeengekomen dat u op onze afdeling voor een PET-CT scan komt. De behandelend arts heeft u verteld waarom dit onderzoek uitgevoerd wordt.

Nadere informatie

Koolhydraatarm dieet en diabetes mellitus

Koolhydraatarm dieet en diabetes mellitus Koolhydraatarm dieet en diabetes mellitus Een koolhydraatarm dieet De arts of diëtist heeft met u besproken dat u gedurende drie maanden een koolhydraatarm dieet gaat volgen. Dit dieet volgt u in overleg

Nadere informatie

Bedankt voor het downloaden van dit boek!

Bedankt voor het downloaden van dit boek! Geldbesparen Bedankt voor het downloaden van dit boek! Je financiële leven gaat nu veranderen. Helemaal vanzelf! Nee natuurlijk niet maar ik ga je wel helpen met dit gratis E-book om te besparen op alledaagse

Nadere informatie

Meer informatie en bestellingen: www.dynamicfood.nl / info@dynamicfood.nl

Meer informatie en bestellingen: www.dynamicfood.nl / info@dynamicfood.nl Dit essay is gepubliceerd in het boek Dynamic Food (2013). Dynamic Food is een reizend platform dat onderzoek doet naar en informatie verzamelt over de relatie tussen stad en platteland. In 2050 zal 75%

Nadere informatie

Notities bij deel : Gezonde voeding. ter preventie van overgewicht en diabetes

Notities bij deel : Gezonde voeding. ter preventie van overgewicht en diabetes 1 Notities bij deel : Gezonde voeding ter preventie van overgewicht en diabetes DIA 1 Informatiesessie : GEZONDE VOEDING TER PREVENTIE VAN OVERGEWICHT EN DIABETES Naast deze PowerPoint presentatie,is er

Nadere informatie

Een gezonde lunch. Een gezonde lunch. Ontbijt en energie

Een gezonde lunch. Een gezonde lunch. Ontbijt en energie Een gezonde lunch Een gezonde lunch Ga met folders van het Voorlichtingsbureau voor de Voeding een gezonde lunch voor jezelf maken. Zoek daarvoor eerst uit wat er precies in een gezonde lunch moet zitten.

Nadere informatie

Vragenlijst biologische voeding en superfoods April 2014

Vragenlijst biologische voeding en superfoods April 2014 Vragenlijst biologische voeding en superfoods April 2014 Biologische voeding 1. Wat is uw houding ten opzichte van biologische voeding? zeer positief positief niet positief/niet negatief negatief zeer

Nadere informatie

CZ Zorgverzekeringen 2016

CZ Zorgverzekeringen 2016 CZ Zorgverzekeringen 2016 Fincover 2 CZ helpt u met het kiezen van uw collectieve zorgverzekering U wilt graag verzekerd zijn van goede zorg. Zorg die beschikbaar is wanneer u het nodig hebt en die aansluit

Nadere informatie

Voeding bij ziekte en herstel

Voeding bij ziekte en herstel Diëtetiek Voeding bij ziekte en herstel i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Als u ziek bent, is de kans groot dat u gewicht verliest. Dat komt doordat het lichaam meer energie en voedingsstoffen

Nadere informatie

EEN UITGAVE VAN HEALTHFOODS NL. Verrassende Kokosolie Recepten Geef Jezelf Een Boost Met De Natuurlijke Power Van Kokosolie!

EEN UITGAVE VAN HEALTHFOODS NL. Verrassende Kokosolie Recepten Geef Jezelf Een Boost Met De Natuurlijke Power Van Kokosolie! EEN UITGAVE VAN HEALTHFOODS NL Verrassende Kokosolie Recepten Geef Jezelf Een Boost Met De Natuurlijke Power Van Kokosolie! 2010-2011 1 BELANGRIJK! Je bent vrij dit document door te sturen naar wie je

Nadere informatie

HET GOEDE VOORBEELD GEVEN

HET GOEDE VOORBEELD GEVEN HET GOEDE VOORBEELD GEVEN 11 adviezen voor een gezonde opvoeding Aan ouders van kinderen tussen de 4-12 jaar ter preventie van overgewicht en obesitas WAAROM Je kind leert door jou na te doen. Geef daarom

Nadere informatie

Te licht. Tips als uw kind niet wil eten. Eet- en beweegkalender

Te licht. Tips als uw kind niet wil eten. Eet- en beweegkalender Te licht Bij kinderen is het lastig om aan te geven wanneer er sprake is van ondergewicht. Uw kind kan heel veel eten en toch ondergewicht hebben. Dit kan komen door een groeispurt, of door veel sporten.

Nadere informatie

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Eet gezond en gevarieerd Vermijd overgewicht Beweeg voldoende Stop met roken en beperk alcoholgebruik www.diabetescoach.be EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Een gezonde

Nadere informatie

Gezonde voeding voor teamsporters

Gezonde voeding voor teamsporters Gezonde voeding voor teamsporters Inleiding Door: Esther Verhoef en Puck Reckers Doel: Kennis vergroten goede voeding rondom trainingen/wedstrijden. Inhoud Presentatie Wat is voeding - Koolhydraten - Vetten

Nadere informatie

De leidsters eten met de kinderen mee vanuit een voorbeeldfunctie en het pedagogisch beleid.

De leidsters eten met de kinderen mee vanuit een voorbeeldfunctie en het pedagogisch beleid. VOEDINGSBELEID 1 Inleiding Op locaties voor hele dagopvang van MAX Kinderopvang wordt gemiddeld drie à vier keer per week als service een warme maaltijd verzorgd. Op locaties voor buitenschoolse opvang

Nadere informatie

CZ helpt u met het kiezen van uw collectieve zorgverzekering

CZ helpt u met het kiezen van uw collectieve zorgverzekering CZ Zorgverzekeringen 2016 NS 2 CZ helpt u met het kiezen van uw collectieve zorgverzekering U wilt graag verzekerd zijn van goede zorg. Zorg die beschikbaar is wanneer u het nodig hebt en die aansluit

Nadere informatie

HANDLEIDING HUAWEI E-5330 MIFI ROUTER

HANDLEIDING HUAWEI E-5330 MIFI ROUTER HANDLEIDING HUAWEI E-5330 MIFI ROUTER Copyright 2015. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

Inhoud. Handig zeg, altijd vrije keuze met de OHRA Zorgverzekering

Inhoud. Handig zeg, altijd vrije keuze met de OHRA Zorgverzekering OHRA Zorgverzekering 2015 Inhoud Onze zorgverzekering 4 De OHRA Zorgverzekering 5 Welke aanvullende verzekeringen kunt u kiezen? 8 Tandartsverzekeringen 10 Wat wordt vergoed? 12 OHRA Vergoedingenwijzer

Nadere informatie

Aan tafel. Peuters, kleuters en lagere schoolkinderen

Aan tafel. Peuters, kleuters en lagere schoolkinderen Aan tafel! Aan tafel Als ouder heb je een grote invloed op de eetgewoonten van je kind. Kinderen leren in de eerste plaats eten wat ze hun ouders zien eten en doen jouw eetgedrag na. En dat start al bij

Nadere informatie

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding H.40025.0416 Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding Inleiding Een gezond voedingspatroon is voor iedereen van belang. Gezonde voeding levert de energie en de voedingsstoffen die uw lichaam

Nadere informatie

Voedingsbeleid School met de Bijbel Zuilichem Ingaande op 25 januari 2016

Voedingsbeleid School met de Bijbel Zuilichem Ingaande op 25 januari 2016 Voedingsbeleid School met de Bijbel Zuilichem Ingaande op 25 januari 2016 Gezonde voeding en gezond eetgedrag Wij, leraren en ouders, vinden gezonde voeding en gezond eetgedrag belangrijk voor kinderen.

Nadere informatie