Jaarverslag 2012 KBO-Brabant

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag 2012 KBO-Brabant"

Transcriptie

1 Jaarverslag 212 KBO-Brabant

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Centrale organisatie 3. Collectieve belangenbehartiging 4. Individuele belangenbehartiging 5. Kadervorming en educatie 6. Identiteit en zingeving 7. Informatie- en communicatietechnologie 8. Communicatie en public relations 9. Samenwerking en overleg 1. Financiën Bijlagen 1. Samenstelling Algemeen Bestuur en vertegenwoordigingen KBO-Brabant 2. Samenstelling werkgroepen KBO-Brabant 3. Medewerkers KBO-Brabant 4. Regio s met Kringindeling 5. Regio-overzicht met Kringen, Afdelingen en ledenaantallen 6. Balans per 31 december Staat van baten en lasten over Gedecoreerde KBO-leden 9. Jubilea van Afdelingen KBO-Brabant Jaarverslag 212 3

3 4 KBO-Brabant Jaarverslag 212

4 1. Inleiding Nederland verkeert al een aantal jaren in economisch zwaar weer en de bezuinigingsmaatregelen van de onderscheiden overheden stapelen zich op. Alle Nederlandse huishoudens ondervinden daar de gevolgen van, maar de groep kwetsbare ouderen het meest. Reden voor KBO-Brabant om eind 212 met een grootschalige kerstkaartenactie gericht aan premier Rutte aandacht te vragen voor de stapeling van bezuinigingsmaatregelen. Het signaal werd opgepikt en ook andere ouderenbonden gingen zich roeren. We lijken ons op een keerpunt te bevinden waar het de belangenbehartiging van ouderen betreft. De onevenredige bezuinigingseffecten voor ouderen hebben pijnlijk duidelijk gemaakt dat de traditionele wijze van belangen behartigen failliet is en dat we het als ouderenbonden anders en vooral beter moeten gaan doen. KBO-Brabant loopt voorop in die discussie en pleit voor seniorenraden van ouderen op nationaal, provinciaal en lokaal niveau, waarin ouderenbonden hun krachten bundelen. Niet door elkaar een keurslijf op te leggen waarbinnen men mag participeren, maar door de legitimiteit van elke ouderenvereniging te erkennen in een gezamenlijk platform van belangenbehartiging voor ouderen en door dat platform met een afdracht naar rato van leden zelf tot stand te brengen en in stand te houden. Verenigingen bepalen daarbij zelf vanuit welke invalshoek men tot het platform wil toetreden: verticaal (vanuit de traditionele zuil) of horizontaal (vanuit samenwerkingsverbanden van ouderenbonden). De focus van het platform moet liggen op inhoudelijk relevante beleidsaangelegenheden voor ouderen: zorg, welzijn, wonen, mobiliteit en inkomen. Om een dergelijke positionering van ouderen (belangen) tot stand te brengen is draagvlak een primaire vereiste; draagvlak van collega-bonden maar vooral draagvlak binnen onze eigen vereniging KBO-Brabant. Als ouderen zijn we een substantieel deel van de Nederlandse samenleving en een economische factor van belang, maar als we een positie willen verwerven die daar recht aan doet en waarin we daadwerkelijk beleidsbeïnvloedend kunnen zijn, dan moeten we er samen voor zorgen dat we die ambitie kunnen waarmaken. De focus van KBO-Brabant heeft in 212 met name gelegen op het professionaliseren van de belangenbehartiging van senioren en zal daar ook de komende jaren liggen. Daarbij benutten we alle mogelijke wegen; we lobbyen, zoeken medestanders voor onze ideeën, schrijven brieven, benaderen de media, voeren actie, werken aan oplossingen voor maatschappelijke problemen en op lokaal niveau levert de KBO een hoog maatschappelijk rendement. Intussen wordt de reguliere dienstverlening richting leden, Afdelingen en Kringen voortgezet, zoals u ook in dit jaarverslag zult kunnen lezen. Een en ander vond niet altijd in de meest optimale omstandigheden plaats. Zo verlieten enkele bestuursleden tussentijds het schip. Om medische redenen moest KBO-Brabant helaas ook afscheid nemen van zijn voorzitter, mevrouw Marielle Peters. Met veel dank en respect besloot de Algemene Vergadering haar te benoemen tot erevoorzitter en haar de hoogste onderscheiding toe te kennen. Ondanks de bestuurlijke turbulentie binnen onze belangenvereniging, werpen onze inspanningen langzaam maar zeker vruchten af. Binnen onze eigen vereniging en in het overleg met onze collega-bonden in Brabant ontstaat meer en meer eensgezindheid over de koers die we met elkaar willen gaan in het behartigen van de belangen van ouderen. We zijn op de goede weg! KBO-Brabant Jaarverslag 212 5

5 6 2. Centrale organisatie Op 1 januari 212 telde KBO-Brabant leden, verenigd in 38 lokale Afdelingen. Deze Afdelingen werken samen in 27 Kringen, waarvan de bestuurders tezamen de Algemene Vergadering vormen, het hoogste orgaan van de vereniging KBO-Brabant. De besluitvorming vindt plaats in de Algemene Vergadering, nadat de agendapunten door de Kringen met de daarin samenwerkende Afdelingen zijn besproken. Algemene Vergadering In 212 zijn twee Algemene Vergaderingen gehouden. Tijdens de eerste Algemene Vergadering op 28 juni is de heer Frans Slangen tot voorzitter gekozen. Deze verkiezing was noodzakelijk omdat mevrouw Marielle Peters- Sips zich in april wegens gezondheidsredenen helaas gedwongen zag per direct af te treden. Het jaarverslag en het financieel verslag over 211 werden vastgesteld. Belangrijk onderdeel was verder de bespreking van een discussienotitie over de gewenste bestuurlijke vernieuwing van KBO-Brabant. De Algemene Vergadering vroeg het Algemeen Bestuur een plan van aanpak uit te werken. In de tweede Algemene Vergadering op 29 november werden het werkplan en de begroting voor 213 besproken en vastgesteld. Een belangrijk punt op deze agenda was de samenwerking met de Unie KBO. Deze samenwerking krijgt in 213 gestalte door periodiek bestuurlijk overleg en door een waarnemer van de Unie KBO bij de Algemene Vergadering van KBO-Brabant toe te laten en door vanuit KBO-Brabant een waarnemer af te vaardigen naar de Ledenraad van de Unie KBO. Dit met het doel om na te gaan of een hernieuwd lidmaatschap in de rede ligt. Het waarnemerschap wordt voor de periode van één jaar aangegaan. In juni 213 volgt een eerste evaluatie. In deze vergadering is tevens besloten om een collectieve rechtsbijstand- en bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering voor Afdelingen en Kringen aan te gaan. Ook is ingestemd met een collectieve licentie voor Buma/Stemra en Sena waaraan Afdelingen facultatief kunnen deelnemen. Tenslotte werd besloten tot een kerstkaartenactie waarin aandacht wordt gevraagd voor de gevolgen voor kwetsbare ouderen van de stapeling van bezuinigingsmaatregelen door het kabinet Rutte II. Afdelingen De lokale Afdelingen vormen de basis waarop de vereniging KBO-Brabant drijft. Duizenden vrijwilligers zetten zich dagelijks in om activiteiten voor senioren te organiseren, op te komen voor hun belangen en allerlei handen spandiensten voor senioren te verrichten. Veel Afdelingen zien zich geconfronteerd met gemeentelijke bezuinigingen in de vorm van een korting of gehele intrekking van subsidie aan lokale seniorenverenigingen en/of stijgende consumptieprijzen en huurprijzen van accommodaties. KBO-Brabant heeft een extra informeel Regionaal Beraad georganiseerd om de stand van zaken te inventariseren. Vervolgens is een enquête onder de Afdelingen gehouden, waaruit de omvang van de problematiek bleek. KBO-Brabant heeft hierop in juni in een brief aan de gemeentebesturen gewezen op het belang van seniorenverenigingen voor de lokale gemeenschap. Implementatie beleidsplan De in 211 gestarte bijeenkomsten, waarin 24 KBO-Afdelingen onder leiding van een procesbegeleider aan een verbeterplan werken, zijn in 212 met drie bijeenkomsten voortgezet. In de eerste bijeenkomst gaf een deskundige informatie over recente ontwikkelingen met betrekking tot het bereiken van jonge senioren, en de wijze waarop een Afdelingsbestuur hierop kan inspelen. In de volgende twee bijeenkomsten werkten de Afdelingen aan een eigen verbeterplan en presenteerden zij dit aan elkaar. 6 KBO-Brabant Jaarverslag 212 9

6 Tijdens de evaluatie van de bijeenkomsten is door verschillende Afdelingen uitgesproken dat hun behoefte gericht is op het verkrijgen van concrete instrumenten die men direct voor de eigen Afdeling kan aanwenden. Bij het formuleren van verder aanbod wordt hier rekening mee gehouden. Het Algemeen Bestuur is een herijking van het beleidsplan gestart. Nadat deze herijking is voltooid, zal op basis van gerichte vragen van Afdelingen een vervolgaanbod worden geformuleerd. Themabijeenkomst Afdelingen De invloed van seniorenverenigingen op de landelijke politiek was het thema van een bijeenkomst voor Afdelingsbestuurders op 8 november in Tilburg. KBO-Brabant had voor dit thema gekozen omdat zowel regionale als landelijke belangenbehartiging door seniorenverenigingen steeds belangrijker wordt. Onder voorzitterschap van de heer Ton Verlind kwamen achtereenvolgens de heren Frans Slangen, voorzitter van KBO-Brabant, professor Geert Braam, emeritus hoogleraar bij de Universiteit van Twente, en Gijp van Soest, voorzitter van de CSO, aan het woord. De heer Slangen hield in zijn inleiding een pleidooi voor krachtenbundeling van seniorenverenigingen op lokaal, provinciaal en landelijk niveau. De heer Braam rekende in zijn inleiding af met het beeld van de vitale en rijke oudere dat politici en media schetsen en de heer Van Soest ging in op nieuwe manieren van samenwerking tussen de seniorenverenigingen en de kracht van stille diplomatie. Vooral professor Braam spoorde in deze bijeenkomst de ongeveer 2 aanwezigen aan om op onorthodoxe wijze in het geweer te komen tegen het actuele overheidsbeleid. Kringen en Regionaal Beraad Goed functionerende Kringen zijn nodig voor de organisatie en besluitvorming van een grote vereniging als KBO-Brabant. De Kringen ondersteunen de Afdelingen en bespreken met hen belangrijke kwesties binnen de vereniging in de zogenaamde Kringraden. De Kringen bieden tevens een platform voor onderlinge uitwisseling van ervaringen en spelen in op Afdelingsoverstijgende zaken. Voorafgaand aan de Algemene Vergadering vindt in de vier regio s West-, Midden-, Zuidoost- en Noordoost Brabant een zogenaamd Regionaal Beraad plaats. Daar kunnen de Kringen zich laten informeren over de voorliggende vergaderstukken, meningen peilen en indien nodig afstemmen. Het Regionaal Beraad is geen besluitvormend overleg, maar dient als voorbereiding op de Algemene Vergadering. Het Regionaal Beraad wordt voorgezeten door de betreffende regiocontactbestuurder van het Algemeen Bestuur. Het Regionaal Beraad vond in de maanden mei en oktober 212 plaats. In januari is een extra Regionaal Beraad georganiseerd over het onderwerp gemeentelijke bezuinigingen. Themabijeenkomst Kringen Op 19 september was de themadag voor Kringen gewijd aan het thema maatschappelijk rendement van seniorenverenigingen. De heer Wim de Jonge, voorzitter van de seniorenraad in Veldhoven, zette uiteen hoe in Veldhoven een onderzoek is gehouden naar het maatschappelijk rendement van de lokale seniorenverenigingen. Uit dit onderzoek bleek dat de Veldhovense seniorenverenigingen voor iedere euro subsidie van de gemeente maar liefst veertien euro maatschappelijk rendement opleveren. De heer Ad Rovers, voorzitter van de werkgroep Individuele Belangenbehartiging van KBO-Brabant, plaatste het maatschappelijk rendement van seniorenverenigingen in een maatschappelijk-historische context. De heer Geert Snijders, wethouder in s-hertogenbosch, sloot af door aan te geven dat het een gezamenlijke opgave van meerdere publieke en private groeperingen is om de sociale kracht van de stad te versterken. Aan de bijeenkomst namen 75 personen deel. Kringpenningmeesteroverleg Onder voorzitterschap van de penningmeester van KBO-Brabant kwamen de Kringpenningmeesters bijeen om zich te buigen over de financiële jaarstukken. Op 8 mei stond het financieel jaarverslag 211 op de agenda. Op 9 oktober was de conceptbegroting voor 213 het belangrijkste bespreekpunt. 1 KBO-Brabant Jaarverslag 212 7

7 Werkgroep Kringfinanciën De werkgroep Kringfinanciën kwam in het verslagjaar eenmaal bijeen. Deze werkgroep heeft tot taak om het bestuur te adviseren over de toekenning en besteding van de Kringbudgetten. Vanuit de werkgroep en de Kringpenningmeesters is voorgesteld om de verantwoordelijkheid voor het toezicht daarop bij de Kringraden neer te leggen, waardoor de werkgroep overbodig wordt. De Algemene Vergadering heeft hiertoe in november besloten. Het Algemeen Bestuur heeft hierop de werkgroep opgeheven. Bestuur KBO-Brabant Het Algemeen Bestuur van KBO-Brabant bestaat uit negen personen. Regulier treden ieder jaar volgens het rooster van aftreden drie bestuursleden af. Door het overlijden van bestuurslid Kees Schalk, het tussentijds aftreden wegens gezondheidsredenen van de voorzitter, mevrouw Marielle Peters-Sips, en het tussentijds aftreden van de heren Jan Lamers en Henk Spaan, moest een groter aantal vacatures vervuld worden dan gebruikelijk, omdat in november 211 ook nog niet in alle vacatures was voorzien. In de Algemene Vergadering van 28 juni zijn de heren Frans van den Boomen, Wim van Erp en Frans Slangen gekozen als bestuursleden, respectievelijk voorzitter. Mevrouw Truus Noij was in november volgens rooster aftredend en stelde zich herkiesbaar voor een nieuwe periode van drie jaar. In de Algemene Vergadering van november zijn de heren Jack Donkers en Jan Lamers tot bestuursleden gekozen. Beiden hebben eerder deel uitgemaakt van het Algemeen Bestuur. Mevrouw Noij werd herkozen. Met deze verkiezing is het aantal bestuursleden weer op negen personen uitgekomen. Alle bestuursleden zijn vanuit hun functie contactpersoon en aanspreekpunt voor de Afdelingen en Kringen in een van de vier regio s in Brabant. Uit hoofde daarvan zitten zij het Regionaal Beraad voor. Tevens hebben zij een of meer inhoudelijke aandachtsvelden onder hun hoede. Enkele bestuursleden vertegenwoordigen daarnaast KBO-Brabant in andere organisaties, zoals het VBOB. Het Algemeen Bestuur komt in beginsel maandelijks bijeen, en verder zo vaak als nodig is. In 212 vonden veertien bestuursvergaderingen plaats. Een belangrijk bespreekpunt gedurende het jaar was het aangaan van vernieuwde samenwerking met de Unie KBO, hetgeen leidde tot het besluit van de Unie KBO en KBO-Brabant om over en weer waarnemers tot respectievelijk de Ledenraad en de Algemene Vergadering toe te laten. De bestuurlijke situatie die als gevolg van het grote aantal vacatures ontstaan was, vormde eveneens onderwerp van gesprek. Naar aanleiding van deze situatie is een extra informeel overleg van het Algemeen Bestuur met de Kringvoorzitters georganiseerd. Naast de jaarlijks terugkerende zaken als werkplan en begroting, jaarverslag en jaarrekening, personele zaken en het functioneren van de werkgroepen, besteedde het Algemeen Bestuur verder onder meer aandacht aan het aangaan van een collectieve rechtsbijstand- en bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering voor Afdelingen en Kringen, het aangaan van een collectieve overeenkomst met Buma/Stemra en Sena in verband met muziek- en auteursrechten, een collectieve zorgovereenkomst voor leden van KBO-Brabant, deelname van KBO-Brabant aan de verkiezingsbijdrage van de CSO en de gevolgen van gemeentelijke bezuinigingen voor Afdelingen en de reactie hierop aan gemeenten. De crisis waarin Nederland verkeert en de door het kabinet ingezette bezuinigingsmaatregelen vormden een toenemend punt van aandacht voor het bestuur, gelet op de grote gevolgen ervan voor met name kwetsbare senioren. KBO- Brabant heeft met persberichten en opiniërende artikelen media-aandacht gevraagd en gekregen van de regionale en landelijke pers, en er zijn brieven naar de rijksoverheid gestuurd, met onder meer in november een brandbrief naar het kabinet Rutte II inzake de Wet Uniformering Loonbegrip. In december werden de leden uitgenodigd om uitdrukking te geven aan hun ongerustheid door het verzenden van ludieke kerstkaarten naar de minister-president, waarmee aandacht voor de stapeling van bezuinigingsmaatregelen werd gevraagd. 8 KBO-Brabant Jaarverslag 212

8 Werkgroepen en projectgroepen Het bestuur van KBO-Brabant delegeert taken aan vaste werkgroepen en een aantal projectgroepen. Het bestuur houdt hierbij de vinger aan de pols en gaat met de werkgroepen na in hoeverre verbeteringen doorgevoerd kunnen worden door een vernieuwde aanpak. Als gevolg hiervan zijn de werkgroepen Ondersteuning Collectieve Belangenbehartiging en Individuele Belangenbehartiging per 31 december 212 opgeheven om plaats te maken voor een nieuwe werkgroep Lokale Belangenbehartiging. Ook de werkgroep Kadervorming & Educatie is opgeheven; in de behoefte van Afdelingen aan kadertraining wordt steeds meer lokaal voorzien. Bovendien was er een afnemende behoefte te signaleren aan de traditionele kadervorming. KBO-Brabant wil meer vraaggericht in de scholingsbehoefte van zijn Afdelingen en Kringen voorzien. Informatie over de activiteiten van bovengenoemde werkgroepen en daarnaast over de werkgroepen Identiteit & Zingeving en Informatie- en Communicatietechnologie wordt in de volgende hoofdstukken verschaft. Het Algemeen Bestuur overlegde regelmatig met de voorzitters van de werkgroepen over de voortgang van de voorgenomen activiteiten. Bovendien onderhouden leden van het Algemeen Bestuur wiens aandachtsveld het werkterrein van de werkgroep omvat, contacten met de werkgroep. Om goed op de hoogte te blijven van hetgeen binnen de vereniging leeft, worden de werkgroepvoorzitters zo mogelijk ook betrokken bij het informeel overleg van het bestuur met de Kringvoorzitters en kunnen zij deelnemen aan de Algemene Vergadering. Naast deze werkgroepen fungeerden er twee redactiecommissies, een voor het ledenmagazine Ons en een voor het kaderblad KBO Actueel. Deze werkgroepen en commissies zijn het hele jaar actief. Voor specifieke, tijdelijke taken waren er ook enkele projectgroepen actief in 212, te weten voor de organisatie van de Senioren Expo, de Ledendag, de Themadagen voor Afdelingen en Kringen en de implementatie van het beleidsplan. Bureau KBO-Brabant Om de vereniging te ondersteunen beschikt KBO-Brabant over een bureau met beroepskrachten. De gemiddelde formatie in 212 bedroeg 11 fte s. Een deel hiervan was werkzaam voor de vereniging KBO-Brabant zelf en een deel voor zogenaamde VBOB-projecten waarvan KBO-Brabant kartrekker is. Dit zijn projecten die namens alle ouderenorganisaties voor alle ouderen worden uitgevoerd met financiële ondersteuning van de Provincie Noord-Brabant. Dat betekent dat 2,33 van bovengenoemde 11 fte s door de Provincie werden bekostigd. Het bureau ondersteunt het Algemeen Bestuur, werkgroepen, projectgroepen en commissies bij het voorbereiden en ontwikkelen van beleid, beleidsuitvoering en secretariële taken. Het betreft onder meer de organisatie van de Algemene Vergadering, het Regionaal Beraad, de (thema)dagen voor Kringen en Afdelingen, werkgroepbijeenkomsten en financieel overleg. Belangrijk voor de KBO-leden is ook de serviceverlening en vraagbaakfunctie, waarvoor het bureau vijf dagen per week bereikbaar is. Tenslotte zorgt het bureau voor een actueel relatiebestand, bundeling van de ledenbestanden van de Afdelingen, ledenpassen, uitvoering van het onderscheidingenbeleid, begeleiding bij aanvragen van Afdelingen voor het Premieplan en de SupportActie en voor de diverse communicatiemiddelen. KBO-Brabant Jaarverslag 212 9

9 1 KBO-Brabant Jaarverslag 212

10 organogram Algemene Vergadering Kringvertegenwoordigers Bureau KBO-Brabant *) Directie (1 fte) Beleid/projecten (3,5 fte) Financiën (,9 fte) Communicatie (1,7 fte) ICT (,8 fte) Secretariaat (2,5 fte) Huishoudelijke dienst (,6 fte) *) Gemiddelde formatie 212, inclusief 2,33 door de provincie gesubsidieerde fte s Algemeen Bestuur Voorzitter* Secretaris* Penningmeester* Zes overige leden *) Dagelijks bestuur Werkgroepen Identiteit & Zingeving Individuele Belangenbehartiging Informatie- & Communicatietechnologie Kadervorming & Educatie Ondersteuning Collectieve Belangenbehartiging Ledenstatistiek & Ledenpeiling West Brabant Midden Brabant Noordoost Brabant Zuidoost Brabant 7 Kringen 4 Kringen 7 Kringen 9 Kringen (Regionaal Beraad) (Regionaal Beraad) (Regionaal Beraad) (Regionaal Beraad) 7 Afdelingen 46 Afdelingen 98 Afdelingen 94 Afdelingen KBO-Brabant Jaarverslag

11 3. Collectieve belangenbehartiging Belangenbehartiging voor senioren is een van de voornaamste speerpunten van KBO-Brabant. KBO-Brabant komt op voor de collectieve belangen van senioren op de terreinen zorg, wonen, inkomen, welzijn en mobiliteit door op landelijk, provinciaal en lokaal niveau te participeren en samen te werken met vele organisaties, onder andere in projecten. De belangenbehartiging op landelijk niveau is met name het aandachtspunt van het Algemeen Bestuur en het bureau. De werkgroep Ondersteuning Collectieve Belangenbehartiging geeft meer uitvoering aan activiteiten op provinciaal niveau en ondersteunt lokale initiatieven. Helaas moest de werkgroep op 17 januari afscheid nemen van de heer F. Jansen wegens overlijden. Landelijke belangenbehartiging Het regeerakkoord van het kabinet Rutte II van eind oktober 212 bracht een forse bezuinigingsronde met zich mee. Aan het eind van het jaar was nog steeds niet in beeld hoe deze bezuinigingen zouden gaan uitwerken voor ouderen in Brabant. Duidelijk was wel dat kwetsbare ouderen door een opeenstapeling van maatregelen onevenredig zouden worden getroffen. KBO-Brabant nam actie door in november aan het Kabinet een brandbrief financiële strop voor ouderen als gevolg van de Wet Uniformering Loonbegrip te sturen. In december zijn via vele leden speciaal door KBO-Brabant ontwikkelde kerstkaarten verstuurd aan de premier, waarin aandacht werd gevraagd voor de opeenstapeling van maatregelen. Het is van groot belang aandacht te blijven vragen voor problemen van ouderen via de pers, op zowel landelijk, provinciaal als lokaal niveau. Via die kanalen draagt KBO-Brabant zijn visie uit. In het najaar van 212 werden met regelmaat vanuit KBO-Brabant opiniërende artikelen aangeboden en veelal ook geplaatst in het Brabants Dagblad, Eindhovens Dagblad, BN De Stem, Trouw, Volkskrant, NRC Handelsblad, Telegraaf, Algemeen Dagblad, Parool, Spits en Metro, alsook in de lokale huis-aan-huisbladen. Onderwerpen waren gemeentelijke bezuinigingen, bezuinigingen Wmo, grenzen aan de inzet van vrijwilligers en de verslechterende inkomenspositie van ouderen. Het onderhouden van contacten op landelijk en provinciaal niveau heeft hoge prioriteit. Landelijk wordt het gesprek aangegaan met (Brabantse) Tweede Kamerleden, fractievoorzitters en vertegenwoordigers van andere ouderenorganisaties en op provinciaal niveau is dat met leden van Gedeputeerde Staten, Provinciale Staten, beleidsambtenaren en met andere seniorenbonden die in Brabant actief zijn. Regelmatig zijn in 212 gesprekken gevoerd met de koepel CSO, de Centrale Samenwerkende Ouderenorganisaties op landelijk niveau, over samenwerking op het gebied van landelijke collectieve belangenbehartiging. Ook de gesprekken met de Unie KBO over samenwerking gingen in 212 door. Enige vooruitgang is geboekt, maar 213 moet meer duidelijkheid verschaffen (zie ook hoofdstuk 2). provinciale en lokale belangenbehartiging Portefeuillehouders Portefeuillehouders zijn aangesloten bij een lokale KBO-Afdeling en hebben een goed netwerk. Zij dragen de belangen van senioren uit en zijn gericht op samenwerking. Ze vormen de spin in het web op lokaal niveau, hebben een signaalfunctie, weten welke ondersteuning KBO- Brabant kan bieden en communiceren dit met de lokale Afdelingen. 12 KBO-Brabant Jaarverslag

12 Voor de portefeuillehouders zijn bijeenkomsten georganiseerd met als doel het vinden van (gemeenschappelijke) kernpunten, het vaststellen van ondersteuningsvragen die op lokaal niveau spelen en het plannen van activiteiten. In 212 hebben lokale portefeuillehouders in het voorjaar in de vier regio s op decentraal niveau vergaderd en in het najaar was er een vergadering op centraal niveau. Tijdens de decentrale bijeenkomsten worden vooral gedachten uitgewisseld over onderwerpen die op lokaal niveau spelen. Centrale bijeenkomsten bieden vooral de mogelijkheid tot eenzijdige informatieverstrekking. Voor de voorzitters van Kringen van de vier grote steden Breda, Eindhoven, s-hertogenbosch en Tilburg is een apart overleg georganiseerd om tegemoet te komen aan de specifieke situatie in de grote steden. De aandachtsgebieden aldaar komen weliswaar vaak overeen met die van de dorpen en de dorpskernen, maar daar staat tegenover dat de belangenbehartiging in de grote steden veelal een andere aanpak behoeft dan in de kleinere gemeenten. In 212 zijn twee bijeenkomsten voor de grote steden gehouden. De onderwerpen die aan de orde kwamen in 212 waren onder meer vrijwilligersmanagement en het voornemen van KBO-Brabant om een nieuwe structuur in te voeren ter versterking van de belangenbehartiging in gemeenten. Nieuwe structuur In 211 was al aandacht besteed aan meer afstemming tussen de werkgroepen Individuele Belangenbehartiging en Ondersteuning Collectieve Belangenbehartiging. Uitgangspunt hierbij was dat de problematiek die samenhangt met de huidige maatschappelijke ontwikkelingen weliswaar op individueel niveau wordt gesignaleerd, maar juist op collectief niveau moet worden aangepakt. In het najaar van 212 heeft het Algemeen Bestuur mede op advies van de beide werkgroepen besloten om deze te vervangen door één werkgroep die zich richt op beide aandachtsgebieden. In het najaar van 212 is gewerkt aan de afbouw van voornoemde werkgroepen, een instellingsbeschikking voor de nieuwe werkgroep en de werving van leden van deze nieuwe werkgroep. In 213 wordt de werkgroep Lokale Belangenbehartiging geëffectueerd. Samenwerking lokaal en provinciaal KBO-Brabant stimuleert de samenwerking tussen verschillende seniorenorganisaties op lokaal en regionaal vlak. Op provinciaal niveau wordt samengewerkt binnen het Verenigde Bonden Overleg Brabant (VBOB). KBO-Brabant coördineerde in 212 twee projecten van de samenwerkende ouderenbonden: Deskundigheidsbevordering Lokale Belangenbehartiging en Meer woningen voor ouderen. Voor deze projecten ontving KBO- Brabant via het VBOB subsidie van de Provincie Noord-Brabant. Voor de beide projecten zijn projectgroepen samengesteld. Een lid van de KBO-werkgroep Ondersteuning Collectieve Belangenbehartiging was afgevaardigd in de projectgroep Deskundigheidsbevordering Lokale Belangenbehartiging. Een lid van KBO-Brabant met deskundigheid op het gebied van wonen, heeft samen met de projectleider het project Meer woningen voor ouderen uitgevoerd. Deskundigheidsbevordering Lokale Belangenbehartiging In 212 is in dit project verder vorm gegeven aan een basisaanbod dat is samengesteld voor seniorenplatforms en besturen van Afdelingen. In 212 zijn acht cursussen uitgevoerd, verzorgd door de Academie Zorgbelang Brabant. Tussen de 12 en 16 personen namen deel aan deze cursussen. Daarnaast zijn er twee centrale en twee decentrale themabijeenkomsten gehouden, van respectievelijk gemiddeld honderd en vijftig deelnemers. De website is verder vormgegeven, geactualiseerd en gekoppeld aan het systeem van KBO-Brabant (www.dlb-brabant.nl). De website is een informatie- en steunpunt voor seniorenplatforms en dient als verbindend element. Langzamerhand weet men de weg naar de website te vinden, maar promotie blijft noodzakelijk, evenals aanvulling met informatie en het opzetten van discussiefora. In 213 zal het project Deskundigheidsbevordering Lokale Belangenbehartiging worden voortgezet. KBO-Brabant Jaarverslag

13 Meer woningen voor ouderen Doel van dit project is lokale belangenbehartigers toe te rusten om het tekort aan geschikte woningen voor ouderen terug te dringen. Het project is een aanvulling op het project Deskundigheidsbevordering Lokale Belangenbehartiging. Een helpdesk, nieuwsbrieven en bijeenkomsten waarin thema s op het gebied van wonen centraal stonden, hebben belangenbehartigers ondersteund in hun lokale lobby bij gemeenten voor meer geschikte woningen voor ouderen. De twee centrale themabijeenkomsten werden gemiddeld door 1 belangenbehartigers uit 5 (van de 67) Brabantse gemeenten bezocht. Het project Meer woningen voor ouderen zocht voortdurend samenwerking met andere VBOBprojecten, waaronder het project Wie dan leeft, wie dan zorgt? en organisaties die zich richten op overeenkomstige onderwerpen. De communicatie met en informatieverstrekking aan belangenbehartigers verliep voornamelijk via de website (www.mwvobrabant.nl). De oplossing van de huisvestingsproblematiek is een kwestie van lange adem. Het thema wonen staat echter niet op zichzelf. In 213 wordt daarom verder aandacht besteed aan het thema wonen als een van de onderwerpen die de belangen van senioren raken, naast zorg, welzijn, mobiliteit en inkomen. 14 KBO-Brabant Jaarverslag 212

14 4. Individuele belangenbehartiging KBO-Brabant voert samen met de VBOB-partners ANBO, BOOG, PCOB, PSOB en PVGE drie projecten uit die zich richten op de behartiging van de individuele belangen van senioren: Vrijwillige ouderenadvisering, Belastingservice en Administratieve ondersteuning. Een projectgroep, bestaande uit één vertegenwoordiger per deelnemende Brabantse seniorenorganisatie, ziet toe op de uitvoering van de drie projecten. KBO-Brabant fungeert als kartrekker en levert de projectleider, die bij de uitvoering wordt ondersteund door de werkgroep Individuele Belangenbehartiging van KBO-Brabant. Organisatie In de provincie Noord-Brabant zijn sinds vele jaren honderden vrijwillige ouderenadviseurs en belastinginvulhulpen actief. In 212 is hier ook de thuisadministrateur aan toegevoegd. De thuisadministrateur is een vrijwilliger die senioren helpt om orde te scheppen in hun (financiële) administratie. Al deze vrijwilligers ondersteunen, informeren en adviseren vele senioren op het gebied van het zelfstandig vinden van hun weg naar voorzieningen, belastingteruggave en bij het op orde houden van hun administratie. Om hun dienstverlening optimaal te laten verlopen, bieden de in het VBOB samenwerkende ouderenbonden vraaggerichte ondersteuning aan deze vrijwilligers. De organisatie en uitvoering van de halfjaarlijkse terugkomdagen voor vrijwillige ouderenadviseurs en het bieden van studiebegeleiding bij de jaarlijkse scholingsdagen voor de belastinginvulhulpen zijn toevertrouwd aan de werkgroep Individuele Belangenbehartiging van KBO-Brabant. Vrijwillige ouderenadvisering Voor reeds actieve vrijwillige ouderenadviseurs vonden in april (246 aanwezigen) en november (255 aanwezigen) terugkombijeenkomsten plaats in Maarheeze, Oudenbosch, Udenhout en Wanroij. Tijdens deze bijeenkomsten werden actualiteiten besproken en uiteenlopende thema s behandeld. In april kwamen de thema s herkennen van dementie en het levenstestament aan de orde en in november samenwerking in de lokale situatie. De waardering van de deelnemers voor beide terugkomdagen was (zeer) positief. Werving en opleiding nieuwe vrijwillige ouderenadviseurs In het verslagjaar werden in april, mei en september in totaal vier cursussen voor nieuwe vrijwillige ouderenadviseurs georganiseerd. In totaal zijn 54 vrijwilligers opgeleid. De docenten voerden met de deelnemers vooraf individuele intakegesprekken om op deze wijze de verwachtingen van deelnemers goed af te stemmen op hetgeen kan worden aangeboden. De cursussen werden telkens door twee docenten vrijwillige ouderenadvisering gegeven. De werving van nieuwe vrijwillige ouderenadviseurs gebeurde door de Afdelings-, c.q. gewestelijke besturen van alle in het VBOB samenwerkende seniorenorganisaties. Ter ondersteuning van hun wervingsactiviteiten ontvingen de verantwoordelijke besturen een pakket met relevante informatie over vrijwillige ouderenadvisering. De cursussen werden door de deelnemers (zeer) positief gewaardeerd. Overige activiteiten In 212 is een pilot Allochtone ouderenadviseurs uitgevoerd. In nauwe samenwerking met welzijnsorganisatie De Twern uit Tilburg zijn allochtone vrijwilligers geworven om deel te nemen aan twee informatieavonden voor deze doelgroep. Deze avonden werden door ruim twintig allochtonen bezocht, hetgeen leidde tot een deelname van tien van hen aan de opleiding tot vrijwillige ouderenadviseur. De opleiding in zes bijeenkomsten is door de eigen docenten vrijwillige ouderenadvisering uitgevoerd. Ter ondersteuning van hun organisatorische taak is advies verleend aan de besturen van de 16 KBO-Brabant Jaarverslag

15 Afdelingen van de diverse seniorenorganisaties die in het VBOB verenigd zijn. Voor de ouderenadviseurs is een website ingericht en gelanceerd. Deze is ook toegankelijk voor vrijwillige ouderenadviseurs van collegaouderenbonden. Door middel van een enquête is onderzoek gedaan naar de ervaringen van actieve vrijwillige ouderenadviseurs, 268 van hen hebben daaraan meegedaan. De uitkomsten worden gebruikt om de ouderenadvisering een kwaliteitsimpuls te geven. Ondersteuning Afdelingen KBO-Brabant De gewenste relatie tussen de Afdelingsbesturen, c.q. gewestelijke besturen van de in het VBOB samenwerkende seniorenorganisaties en de gemeentelijke Stichtingen Welzijn Ouderen is meermaals onderwerp van gesprek geweest. In deze gesprekken kwamen de taken en verantwoordelijkheden ter sprake en de mogelijkheid een overeenkomst af te sluiten om afspraken te reguleren. Leden van de VBOB-projectgroep, de werkgroep Individuele Belangenbehartiging van KBO-Brabant en de docentengroep vrijwillige ouderenadvisering gingen in op vragen van Afdelings-, Kring- en gewestelijke bestuurders. In maart zijn vier bestuursdagen georganiseerd om de bestuurlijk coördinatoren die vanuit de Afdelingen de vrijwillige ouderenadviseurs aansturen, bij te praten over ontwikkelingen met betrekking tot het werk van de vrijwillige ouderenadviseurs en om in te spelen op vragen die op Afdelingsniveau leven. Aan deze bestuursdagen namen 18 bestuursleden deel. Belastingservice Ook in 212 waren weer honderden vrijwillige belastinginvulhulpen actief om senioren te helpen bij het invullen van hun belastingaangifte. Het project Belastingservice is erop gericht deze vorm van thuisservice te professionaliseren, verbreden en verzelfstandigen in navolging van het landelijke belastingproject. Scholing In januari en februari 212 zijn vanuit de Belastingdienst 29 scholingsdagen voor de 55 vrijwillige belastinginvulhulpen uitgevoerd. De belastinginvulhulpen hebben gezamenlijk aangiften inkomstenbelasting, aanvragen of wijzigingen huurtoeslag en aanvragen of wijzigingen zorgtoeslag verzorgd ten behoeve van senioren van 65 jaar en ouder met een laag inkomen. In het najaar hebben 45 startende belastinginvulhulpen de starterscursus gevolgd. Er zijn in totaal drie starterscursussen georganiseerd. Vanuit het landelijke project is de gelegenheid geboden aan twee ervaren belastinginvulhulpen om deel te nemen aan een bijscholingsprogramma gericht op toeslagen. Helpdesk De belastinginvulhulpen kunnen met vragen terecht bij een telefonische en digitale helpdesk van fiscalisten. Drie fiscalisten zijn bijgeschoold en bereid gevonden om als helpdesk te fungeren. Vragen van belastinginvulhulpen komen rechtstreeks en via de projectleiding bij deze fiscalisten terecht. Via de website wordt door de landelijke en de provinciale projectleiding gecommuniceerd met belastinginvulhulpen die op deze website gespecificeerde achtergrondinformatie en invulprogramma s kunnen downloaden. Administratieve ondersteuning In het project Administratieve ondersteuning worden senioren ondersteund bij het op orde brengen van hun administratie, zodat zij in staat zijn om zelf de regie over hun administratie te houden of (weer) te nemen. In 212 zijn een handleiding administratieve ondersteuning voor Afdelingen ontwikkeld, een cursusboek voor thuisadministrateurs en een archiefmap thuisadministratie voor cliënten. Er zijn twee cursussen georganiseerd, waaraan in totaal 3 thuisadministrateurs deelnamen. De cursussen worden verzorgd door de docenten vrijwillige ouderenadvisering. 16 KBO-Brabant Jaarverslag 212

16 5. Kadervorming en educatie KBO-Brabant vindt het belangrijk om voor zijn kaderleden cursussen te ontwikkelen, te organiseren en te verzorgen. Bovendien is het een taak om leden te informeren over educatief aanbod op de verschillende aandachtsgebieden van KBO-Brabant. Om deze redenen is in 27 de werkgroep Kadervorming & Educatie ingesteld. Geleidelijk aan verminderde de belangstelling van Afdelingen om gebruik te maken van het aanbod van deze werkgroep. Dit ondanks pogingen van de werkgroep om het aanbod te vernieuwen. De verdere rol van de werkgroep was in 212 regelmatig onderwerp van gesprek in zowel de werkgroep, als in het Algemeen Bestuur. Het Algemeen Bestuur concludeert dat belangenbehartiging de belangrijkste taak van KBO-Brabant is. Scholingsaanbod moet daarop aansluiten met inhoudelijke onderwerpen zoals Wmo, zorg, AWBZ. Voor deze scholing moeten deskundigen worden ingehuurd, hetgeen overeenkomt met de opvattingen van de werkgroep. Dit betekent dat op een andere manier aansluiting bij de vraag van Afdelingen moet worden gevonden. Coördinatie moet zich concentreren op één plaats en komt daarom bij het bureau van KBO-Brabant te liggen. Verzoeken om scholing zullen door het bureau worden afgehandeld. Het blijft hierbij belangrijk dat er samenhang aanwezig is tussen het aanbod van vrijwilligers en van professionele krachten. Binnen deze opzet zag het Algemeen Bestuur geen aanleiding meer om de werkgroep Kadervorming & Educatie in stand te houden en besloot daarom deze op te heffen. Dit besluit is namens het Algemeen Bestuur in november met de werkgroep besproken. Met dank aan alle leden voor het intensieve werk dat de werkgroep heeft gedaan is vervolgens afscheid genomen en werd de werkgroep opgeheven. KBO-Brabant Jaarverslag

17 6. Identiteit en zingeving De werkgroep Identiteit & Zingeving van KBO-Brabant houdt zich bezig met diepere levensvragen en geeft mede invulling aan de van oudsher katholiek-christelijke identiteit van de vereniging. De werkgroep wil graag samen met de Afdelingen inhoud geven aan deze zoektocht. De werkgroep, bestaande uit zeven leden, kwam in 212 acht keer bijeen. Belangrijke gespreksonderwerpen waren naast de thema s eenzaamheid en Beweging van Barmhartigheid ook het nu volop in discussie zijnde thema voltooid leven. Eenzaamheidspreventie Het project Eenzaamheidspreventie van de werkgroep voldoet nog steeds aan een duidelijke vraag. Twee werkgroepleden hebben een powerpointpresentatie over dit onderwerp gemaakt en komen deze tonen en toelichten bij de belangstellende Afdelingen. Zorg rond het levenseinde Twee van de werkgroepleden houden zich bezig met het thema zorg rond het levenseinde. Zij zijn bij Afdelingen geweest om hierover in discussie te gaan en de mogelijkheden te verkennen om tot regels van handelen te komen. Geloofsgesprekken Twee andere werkgroepleden houden op aanvraag geloofsgesprekken aan tafel met leden van de Afdelingen (met een groep van maximaal 12 personen). Deze hebben in 212 vijf keer plaats gevonden. Bedevaart en Abdijdagen De jaarlijkse bedevaart naar de Zoete Moeder van Den Bosch in de St. Janskathedraal vond plaats in oktober. Ruim 35 leden hebben hieraan deelgenomen. Op 14 maart is er een zeer succesvolle Abdijdag geweest bij de paters Trappisten in Berkel-Enschot. Ongeveer 1 mensen hebben veel inspiratie opgedaan en van de gastvrijheid van de paters mogen genieten. Op 16 oktober kwamen 26 leden bijeen in de Abdij Catharinadal te Oosterhout, bij de zusters. Zij kregen daar een hartelijke ontvangst en hebben goede gesprekken gevoerd met de zusters; ook werd een gebedsdienst bijgewoond. De diapresentatie over hun kloosterleven was indrukwekkend. 18 KBO-Brabant Jaarverslag 212

18 7. Informatie- en communicatietechnologie De mogelijkheden van informatie- en communicatietechnologie worden door ouderen steeds meer benut. Daarin bijgestaan door de gelijknamige werkgroep, heeft KBO-Brabant op verzoek van de Algemene Vergadering in 211 een Meerjarenbeleidsplan Informatie- en Communicatietechnologie ontwikkeld voor de vereniging. De werkgroep Informatie- & Communicatietechnologie bundelt alle activiteiten op het vlak van Afdelings- en Kringwebsites, het ledenadministratieprogramma LeaWeb en het boekhoudprogramma Lea-Senior Financieel, powerpoint-cursussen, onderhoudt de contacten met PC-DoeMeeCentra en begeleidt en verzorgt de coördinatie van de nieuw benoemde vrijwillige ICT-adviseurs. Voorts denkt de werkgroep mee over de handhaving van de KBO-huisstijl, de uniformiteit van publicaties en bewaakt de functionaliteit van de KBO-website. meerjarenbeleidsplan Informatie- en Communicatietechnologie In het kader van de interne automatisering van KBO-Brabant is de backup-procedure vernieuwd en is het pakket Office 21 aangeschaft. ict-adviseurs Met de instelling van de functie vrijwillige ICTadviseur op Kringniveau is binnen KBO-Brabant een adequaat informatienetwerk gecreëerd. Ondersteund door de werkgroep, waren de ICT-adviseurs actief met het adviseren en verzamelen van informatie in de Kringen en Afdelingen op het brede gebied van informatieen communicatietechnologie. Er vonden twee bijeenkomsten plaats om de ICTadviseurs te informeren over de ontwikkelingen rondom de website van KBO-Brabant en LeaWeb. Tevens werden ervaringen uitgewisseld. Door een nog verder te realiseren toerusting van de ICT-adviseurs van de Kringen kan veel coördinatie en sturing op informatie- en communicatietechnologisch vlak door hen worden verricht. Website KBO-Brabant De website is voortdurend in ontwikkeling. Afdelingen kunnen met hun website aanhaken bij de centrale website van KBO-Brabant. Hiermee wordt de eenduidigheid binnen KBO- Brabant bevorderd. In mei 212 is een nieuwe toepassing gelanceerd, die bevordert dat mensen met elkaar in contact komen: Groet & Ontmoet. Het is een moderne versie van de contactadvertentiepagina uit Ons. Hier kan men een oproep plaatsen of reageren op een oproep als men op zoek is naar een hulpmaatje, levensmaatje, reismaatje of stapmaatje. opleiding van webmasters De opleiding van webmasters, aangepast aan de vernieuwde website, is in 212 weer diverse malen gegeven. De cursus is gevolgd door 25 Afdelingen en eind 212 waren in totaal 19 websites van KBO-Afdelingen online. ledenadministratie Januari 212 is het nieuwe ledenadministratieprogramma LeaWeb officieel in gebruik genomen door KBO-Brabant. Gedurende het jaar is het programma gefaseerd verbeterd en aangepast aan de wensen van de gebruikers. Aan het eind van het verslagjaar werkte 99% van de Afdelingen met het nieuwe webbased programma, tot ieders tevredenheid. Hierbij heeft men ondersteuning gehad van de diverse helpdeskvrijwilligers en de leden van de werkgroep LeaWeb. Tevens zijn er diverse workshops georganiseerd. Lea-Senior Financieel Op verzoek werden cursussen gegeven aan penningmeesters die aan de slag wilden met het boekhoudprogramma Lea-Senior Financieel. Daarnaast werd individuele ondersteuning aan Afdelingen verleend door helpdeskvrijwilligers die verdeeld over de provincie actief zijn. KBO-Brabant Jaarverslag

19 8. Communicatie en public relations Zoals in hoofdstuk drie al is aangegeven, is belangenbehartiging voor senioren een van de voornaamste speerpunten van KBO-Brabant. Daarom is het van groot belang aandacht te vragen voor relevante thema s via de pers op zowel landelijk, provinciaal als lokaal niveau. Via die kanalen draagt KBO-Brabant zijn visie uit en roept zo nodig op tot actie. Ook het onderhouden van contacten op landelijk en provinciaal niveau heeft hoge prioriteit. Landelijk wordt het gesprek aangegaan met (Brabantse) Tweede Kamerleden, fractievoorzitters en vertegenwoordigers van andere seniorenorganisaties en op provinciaal niveau is dat met leden van Gedeputeerde Staten, Provinciale Staten, beleidsambtenaren en met andere ouderenbonden die in Brabant actief zijn. Landelijke belangenbehartiging Regelmatig zijn in 212 gesprekken gevoerd met de koepel CSO, de Centrale Samenwerkende Ouderenorganisaties op landelijk niveau, over samenwerking op het gebied van landelijke collectieve belangenbehartiging. Ook de gesprekken met de Unie KBO over samenwerking gingen in 212 door. Enige vooruitgang is geboekt, maar 213 moet meer duidelijkheid verschaffen (zie hiervoor ook hoofdstuk 2). Het Kabinet Rutte II kreeg in november een brandbrief financiële strop ouderen naar aanleiding van de inwerkingtreding van de Wet Uniformering Loonbegrip. In december zijn via vele leden speciaal door KBO-Brabant ontwikkelde kerstkaarten verstuurd aan de premier, waarin aandacht werd gevraagd voor de opeenstapeling van maatregelen die kwetsbare ouderen treffen. Pers en publiciteit In het najaar van 212 werden met regelmaat vanuit KBO-Brabant opiniërende artikelen aangeboden aan Brabants Dagblad, Eindhovens Dagblad, BN De Stem, Trouw, Volkskrant, NRC Handelsblad, Telegraaf, Algemeen Dagblad, Parool, Spits en Metro, alsook aan de lokale huis-aan-huisbladen. Onderwerpen waren gemeentelijke bezuinigingen, bezuinigingen Wmo, grenzen aan de inzet van vrijwilligers en de verslechterende inkomenspositie van ouderen. De signalen zijn ruim opgepakt door de pers. Persberichten gingen bovendien uit naar bovengenoemde media en daarnaast naar Omroep Brabant en Omroep Max. Voorbeelden zijn persberichten over de voorzitterswisseling halverwege het jaar, over de eerdergenoemde brandbrief en de kerstkaartenactie, over de lancering van Groet & Ontmoet op de website en over Veilig op Weg-bijeenkomsten, die lokaal werden georganiseerd in samenwerking met brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland en Veilig Verkeer Nederland om oudere verkeersdeelnemers vertrouwd te maken met de dode hoek van vrachtauto s en bussen. De Afdelingen en Kringen van KBO-Brabant werden van de opiniërende artikelen en de persberichten altijd op de hoogte gesteld, alsook de Brabantse Tweede Kamerleden. Ledenmagazine Ons full colour ledenmagazine verscheen in 212 tien keer, in een oplage van 11. exemplaren. Het magazine is primair bedoeld voor leden 2 KBO-Brabant Jaarverslag 212

20 van KBO-Brabant en omvat verschillende beleidsterreinen, zoals welzijn, zorg, inkomen, mobiliteit en wonen, interessegebieden, zoals reizen, cultuur, gezondheid en ontspanning, en interessante interviews met meer en minder bekende Nederlanders. Ook werd aandacht geschonken aan bijzondere activiteiten van de lokale Afdelingen van KBO-Brabant. Kaderblad De nieuwsbrief voor kaderleden KBO Actueel bevat informatie over actuele ontwikkelingen binnen Afdelingen, Kringen en KBO-Brabant. Anderzijds worden ook onderwerpen buiten de KBO die voor senioren belangrijk zijn behandeld. KBO Actueel verscheen in 212 vier keer op papier in een oplage van 3.5 stuks. De vijfde uitgave in 212 kende een andere vorm; in het najaar ging KBO Actueel digitaal. De nieuwsbrief wordt in eigen beheer uitgegeven; een redactieteam van twee personen geeft vorm aan de inhoud ervan. Website De website neemt een steeds belangrijkere rol in qua informatievoorziening. Het optimaliseren van gebruik en toepassingen van de website is een continu aandachtspunt. In mei 212 is een nieuwe toepassing gelanceerd, die bevordert dat mensen met elkaar in contact komen: Groet & Ontmoet. Het is een moderne versie van de contactadvertentiepagina uit Ons. Hier kan men een oproep plaatsen of reageren op een oproep als men op zoek is naar een hulpmaatje, levensmaatje, reismaatje of stapmaatje. Senioren Expo Met ongeveer 3. bezoekers was de Senioren Expo in conferentiecentrum NH Koningshof te Veldhoven wederom een succes. KBO-Brabant was voor de tiende maal medeorganisator van deze beurs en aanwezig met een ontmoetingsplein waar bezoekers terecht konden voor ontmoeting en informatie over uiteenlopende onderwerpen en ontmoeting. Ledendag In 212 werd voor het eerst een ledendag georganiseerd, op 22 mei in het Philips Stadion in Eindhoven. Het veld was die dag van Ons met ruim 4. KBO-leden. In meer dan 6 stands presenteerden zich Afdelingen en organisaties op de terreinen wonen, welzijn, zorg en mobiliteit. Hoogtepunt van de dag vormde het optreden van Albert West; er werd luidkeels meegezongen en Albert West mengde zich al zingend onder het publiek. Op het podium midden op het veld lieten in een doorlopend programma seniorenkoren en -orkesten van zich horen. Er waren voorts onder meer dansdemonstraties, men kon films bekijken, op elektrische fietsen en scootmobielen rondtoeren, een praktijkles Veilig op Weg volgen, een makeover ondergaan door cosmeticahuis Blèzi, workshops volgen en leerlingen van het Sint Lucas uit Eindhoven demonstreerden hoe sociale media werken. Andere leerlingen hebben de dag vastgelegd in foto s en een filmpje gemaakt. Op de ledendag werd ook de nieuwe toepassing van de website Groet & Ontmoet gelanceerd. SupportActie Met ingang van 211 neemt KBO-Brabant deel aan de SupportActie, een goede doelen loterij. Leden en niet-leden kunnen met het kopen van een of meer loten een lokale KBO-Afdeling steunen. Publicaties over de loterij waren te vinden in Ons en in KBO Actueel. Bovendien hebben enkele Afdelingen zelf aandacht gegeven aan de loterij. Ongeveer 5 mensen steunden in 212 een lokale Afdeling met het kopen van loten van de SupportActie. Premieplan In 25 zijn Stichting RCOAK en Fonds Sluyterman van Loo gestart met het zogenoemde Premieplan. KBO-Brabant participeert hierin. Met Premieplan wordt geld dat voor een bepaalde activiteit is ingezameld door lokale KBO s verdubbeld door de beide ouderenfondsen in samenwerking met de Stichting Dijkverzwaring. De opbrengst moet bestemd zijn voor een vooraf goedgekeurd tastbaar initiatief of project gericht op het verbeteren van het welzijn van ouderen. KBO-Afdelingen zamelen geld in via bijvoorbeeld sponsorlopen, benefietconcerten, braderieën of loterijen. Het ingezamelde geld werd door Premieplan in 212 verdubbeld tot een maximum van 1.5 euro per project. In 212 zijn 51 aangevraagde en uitgevoerde projecten uitbetaald. Deze aanvragen waren goed voor bijna 5. euro. KBO-Brabant Jaarverslag

KBO BRABANT: een actieve seniorenvereniging. ook in de Gemeente Cuijk

KBO BRABANT: een actieve seniorenvereniging. ook in de Gemeente Cuijk KBO BRABANT: een actieve seniorenvereniging ook in de Gemeente Cuijk 1 KBO-Brabant: Vereniging van, voor en door leden Grootste vrijwilligersorganisatie van Brabant Gebaseerd op identiteit en solidariteit

Nadere informatie

Bijlage 4 Plattegrond met regio- en Kringindeling. Bijlage 6 Balans per 31 december 2011. Bijlage 7 Staat van baten en lasten over 2011

Bijlage 4 Plattegrond met regio- en Kringindeling. Bijlage 6 Balans per 31 december 2011. Bijlage 7 Staat van baten en lasten over 2011 Inhoudsopgave Voorwoord 1. Inleiding 2. Centrale organisatie 3. Collectieve belangenbehartiging 4. Individuele belangenbehartiging 5. Kadervorming en educatie 6. Identiteit en zingeving 7. Informatie-

Nadere informatie

Voorwoord Voor u ligt het werkplan 2016. Het werkplan richt zich op de hoofdzaken van de activiteiten.

Voorwoord Voor u ligt het werkplan 2016. Het werkplan richt zich op de hoofdzaken van de activiteiten. Werkplan 2016 Voorwoord Voor u ligt het werkplan 2016. Het werkplan richt zich op de hoofdzaken van de activiteiten. Belangenbehartiging blijft ook in 2016 een belangrijk speerpunt. Vanuit KBO Overijssel

Nadere informatie

Jaarverslag 2010 KBO-Brabant

Jaarverslag 2010 KBO-Brabant Jaarverslag KBO-Brabant 2 Erratum Jaarverslag KBO-Brabant Ondanks het zorgvuldig samenstellen van het Jaarverslag, zijn in bijlage 5 op pagina 41 per abuis enkele ledenaantallen verschoven. Onderstaande

Nadere informatie

PCOB. Actief netwerk van en voor senioren. Gemeenschappelijk actief

PCOB. Actief netwerk van en voor senioren. Gemeenschappelijk actief PCOB Actief netwerk van en voor senioren Gemeenschappelijk actief PCOB: gemeenschappelijk actief! Dynamisch, betrokken, professioneel en christelijk geïnspireerd; het zijn dé kenmerken van de PCOB. We

Nadere informatie

WERKPLAN KBO LIMBURG

WERKPLAN KBO LIMBURG WERKPLAN 2014 KBO LIMBURG Bezoekadres: Steegstraat 5, Roermond Postadres: Postbus 960, 6040 AZ ROERMOND Telefoon: 0475-381740 Fax: 0475-381845 E-mail: info@kbolimburg.nl Website: www.kbolimburg.nl INHOUDSOPGAVE:

Nadere informatie

Cursusoverzicht KBO-Brabant 2014

Cursusoverzicht KBO-Brabant 2014 Cursusoverzicht KBO-Brabant 2014 Inleiding In het kader van kennisoverdracht en educatie biedt KBO-Brabant verschillende cursussen, themadagen en workshops aan voor leden en kaderleden. In dit programmaoverzicht

Nadere informatie

COMMUNICATIEPLAN EN STRUCTUUR. Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden

COMMUNICATIEPLAN EN STRUCTUUR. Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden COMMUNICATIEPLAN EN STRUCTUUR Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden Concept versie; d.d. 28.01.2014 Inhoud: 1. Verantwoording 2. Doelen en gebruikswaarde van het Communicatieplan 3. Organisatie

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 KBO-Brabant

Jaarverslag 2014 KBO-Brabant Jaarverslag 214 KBO-Brabant Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Centrale organisatie KBO-Brabant en functioneren van de vereniging 3. Welzijn en Zorg 4. Wonen en Mobiliteit 5. Inkomen en Werk 6. Financiën 5

Nadere informatie

Projectplan Ouderen en Levensvragen / Zingeving Cuijk.

Projectplan Ouderen en Levensvragen / Zingeving Cuijk. Projectplan Ouderen en Levensvragen / Zingeving Cuijk. Levens- / en zingevingvragen zijn op de achtergrond geraakt in onze samenleving, soms ook in het welzijnswerk. Toch zijn kwetsbaarheid en eenzaamheid

Nadere informatie

RIGOM en ouderenorganisaties Hoofdstuk 1

RIGOM en ouderenorganisaties Hoofdstuk 1 RIGOM en ouderenorganisaties Hoofdstuk 1 6 1. RIGOM EN OUDENORGANISATIES 1.1. RIGOM Zelfstandig ouder worden, daar waar je thuis bent en ook als het wat minder gaat, meedoen en betrokken zijn en blijven,

Nadere informatie

HOVO NEDERLAND. Jaarverslag

HOVO NEDERLAND. Jaarverslag HOVO Nederland www.hovonederland.nl info@hovonederland.nl secretariaat Pb 1061 2302 BB Leiden HOVO NEDERLAND Jaarverslag 2013 HOVO-Nederland Jaarverslag 2013 In 2013 heeft HOVO Nederland een nieuwe start

Nadere informatie

Stichting Platform Gehandicaptenbeleid Mill Beleidsplan 2015 e.v.

Stichting Platform Gehandicaptenbeleid Mill Beleidsplan 2015 e.v. Stichting Platform Gehandicaptenbeleid Mill Beleidsplan 2015 e.v. Secretariaat: M.T.A. Peters, Brugse Berg 23, 5451 WP Mill Tel.: 0485-455477 Email: info@pgmill.nl Website: www.pgmill.nl Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Stichting Thuis Sterven De Ronde Venen. Jaarverslag 2010. Tel: 06-51.45.11.30. Aangesloten bij het Landelijk Steunpunt VPTZ, Bunnik

Stichting Thuis Sterven De Ronde Venen. Jaarverslag 2010. Tel: 06-51.45.11.30. Aangesloten bij het Landelijk Steunpunt VPTZ, Bunnik Stichting Thuis Sterven De Ronde Venen Vrijwillige Palliatieve Terminale Zorg Jaarverslag 2010 Tel: 06-51.45.11.30 Aangesloten bij het Landelijk Steunpunt VPTZ, Bunnik www.thuissterven.info De inhoudsopgave

Nadere informatie

Vrijwilligerscentrum/ vrijwilligersbeleid/ MHO & CMO augustus 2011 1

Vrijwilligerscentrum/ vrijwilligersbeleid/ MHO & CMO augustus 2011 1 Reglement Vrijwilligersraad Welzijn Rijswijk Het belang van inspraak Betrokkenheid van medewerkers is belangrijk voor het goed functioneren van de organisatie. Dat geldt ook voor vrijwillige medewerkers.

Nadere informatie

uw partner in toegankelijkheid

uw partner in toegankelijkheid Overleg Lichamelijk Gehandicapten Amstelland uw partner in toegankelijkheid Werkplan OLGA 2012 1. Inleiding. a. Wat is OLGA? b. Overleg OLGA c. Aandacht! d. Bewustwording 2. Activiteiten 2012. a. Extern

Nadere informatie

CLIЁNTENRAAD SYNTHESE JAARVERSLAG 2013 EN WERKPLAN 2014 VOORWOORD

CLIЁNTENRAAD SYNTHESE JAARVERSLAG 2013 EN WERKPLAN 2014 VOORWOORD CLIЁNTENRAAD SYNTHESE JAARVERSLAG 2013 EN WERKPLAN 2014 VOORWOORD De Cliëntenraad van Synthese doet hierbij verslag van haar activiteiten over het jaar 2013 en geeft aan waar zij in 2014 aandacht aan wil

Nadere informatie

Jaarplan 2015. V&VN Verpleegkundigen Maatschappij & Gezondheid

Jaarplan 2015. V&VN Verpleegkundigen Maatschappij & Gezondheid V&VN Verpleegkundigen Maatschappij & Gezondheid Inhoud Inleiding 3 1 Belangenbehartiging 3 2 Communicatie en ledenwerving 3 3 Deskundigheidsbevordering 4 4 Zorgdragen voor kwaliteit 5 5 Vormgeven van de

Nadere informatie

Het memo wordt afgesloten met een advies aan het Bestuurlijk Provinciaal handhavingsoverleg van 20 december 2012.

Het memo wordt afgesloten met een advies aan het Bestuurlijk Provinciaal handhavingsoverleg van 20 december 2012. B-PHO 20 december 12; agendapunt 5 MEMO Noties ter beoordeling van de voortzetting en positionering van de PHO werkgroepen Kwaliteit en Handhaving Bouwstoffen en Ketenbeheer in relatie tot de ontwikkeling

Nadere informatie

Wie zijn wij, waar staan we voor, hoe doen we dat? Dat zijn kortweg de vragen waarop antwoord wordt gegeven in dit beleidsplan.

Wie zijn wij, waar staan we voor, hoe doen we dat? Dat zijn kortweg de vragen waarop antwoord wordt gegeven in dit beleidsplan. BELEIDSPLAN AFDELING OLDAMBT 2016 1. Inleiding Wie zijn wij, waar staan we voor, hoe doen we dat? Dat zijn kortweg de vragen waarop antwoord wordt gegeven in dit beleidsplan. Het beleidsplan dient daarmee

Nadere informatie

De heer B.W.N. Vermeer

De heer B.W.N. Vermeer Jaarverslag secretaris 2013 ANBO afdeling Alphen aan den Rijn Bestuur Per 1 januari 2013 bestond het bestuur uit: Mevrouw A Brokerhof De heer P.G.S. Dobbe De heer C.R. de Feiter Mevrouw J. Broer- van Leeuwen

Nadere informatie

Inhoud van de cursussen van DLB, najaar 2012

Inhoud van de cursussen van DLB, najaar 2012 Inhoud van de cursussen van DLB, najaar 2012 Hieronder volgt een beschrijving van de cursussen die vanuit het project DLB in het najaar van 2012 worden georganiseerd. Er zijn drie cursussen, bedoeld voor:

Nadere informatie

Provinciale Chronisch zieken en gehandicaptenraad Groningen WERKPLAN EN BEGROTING 2014

Provinciale Chronisch zieken en gehandicaptenraad Groningen WERKPLAN EN BEGROTING 2014 Provinciale Chronisch zieken en gehandicaptenraad Groningen WERKPLAN EN BEGROTING 2014 Groningen oktober 2013 Inleiding De Provinciale Chronisch zieken en Gehandicaptenraad Groningen (PCG) is de overkoepeling

Nadere informatie

Jaarverslag 2011 - Coöperatieve Vereniging Tot uw Dienst, Laarbeek

Jaarverslag 2011 - Coöperatieve Vereniging Tot uw Dienst, Laarbeek 1. Inleiding Op 2 november 2005 is bij notariële akte de Coöperatieve Vereniging Tot uw Dienst opgericht. De vereniging heeft tot doel te voorzien in de behoefte van de leden in voorzieningen op het gebied

Nadere informatie

Activiteitenplan 2010-2013. Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant

Activiteitenplan 2010-2013. Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant Activiteitenplan - 2013 Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant Werkplan - 2013 Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant Aansluitend op de doelstellingen van het beleidsplan van het netwerk staan

Nadere informatie

2.1 Het bestuur is het Stichtingsbestuur en bestaat uit de bestuursleden zoals vastgelegd in de statuten.

2.1 Het bestuur is het Stichtingsbestuur en bestaat uit de bestuursleden zoals vastgelegd in de statuten. Huishoudelijk Reglement Structuur en werkwijze Stichting Fibula In dit huishoudelijke reglement zijn die onderwerpen geregeld, die niet in de statuten vervat zijn, en waarin de belangrijkste afspraken

Nadere informatie

A. De Stichting Natuurlijk Kind en Paard bestuurlijk I. Algemeen

A. De Stichting Natuurlijk Kind en Paard bestuurlijk I. Algemeen A. De bestuurlijk I. Algemeen Het huishoudelijk reglement mag geen bepalingen bevatten die in strijd zijn met de statuten. Het huishoudelijk reglement wordt samengesteld en goedgekeurd door het voltallige

Nadere informatie

Scholingsaanbod najaar 2013. voor actieve vrijwilligers van ANBO

Scholingsaanbod najaar 2013. voor actieve vrijwilligers van ANBO Scholingsaanbod najaar 2013 voor actieve vrijwilligers van ANBO Inhoudsopgave 1. Voorwoord... 3 2.... 4 3. Aanbod... 5 3.1 Workshop Webmaster... 5 3.2 Workshop Beleidsbeïnvloeding Wmo... 6 3.3 Workshop

Nadere informatie

1. RIGOM EN OUDERENORGANISATIES

1. RIGOM EN OUDERENORGANISATIES 1. RIGOM EN OUDERENORGANISATIES 1.1. RIGOM RIGOM (Regionale Instelling Gecoördineerd Ouderenwerk Maasland) heeft als doelstelling: bevorderen dat ouderen in de regio Maasland zo lang, zo goed en zo zelfstandig

Nadere informatie

Ondersteuning van Vrijwilligershulp en Mantelzorg voor kwetsbare burgers in Zuid-Kennemerland in de sector Wonen, Welzijn & Zorg

Ondersteuning van Vrijwilligershulp en Mantelzorg voor kwetsbare burgers in Zuid-Kennemerland in de sector Wonen, Welzijn & Zorg versie 6: werkdocument vastgesteld in de bestuursvergadering d.d. 14 januari 2014 Ondersteuning van Vrijwilligershulp en Mantelzorg voor kwetsbare burgers in Zuid-Kennemerland in de sector Wonen, Welzijn

Nadere informatie

Scholingsgids ANBO Academie 2015. Voor actieve vrijwilligers van ANBO

Scholingsgids ANBO Academie 2015. Voor actieve vrijwilligers van ANBO Scholingsgids ANBO Academie 2015 Voor actieve vrijwilligers van ANBO Inhoudsopgave 1. Voorwoord... 3 2.... 4 3. Aanbod... 5 3.1 Workshop Welkom bij ANBO... 5 3.2 Instructiebijeenkomst Ledenadministrateur...

Nadere informatie

A. De Stichting Natuurlijk Kind en Paard bestuurlijk I. Algemeen

A. De Stichting Natuurlijk Kind en Paard bestuurlijk I. Algemeen A. De bestuurlijk I. Algemeen Het huishoudelijk reglement mag geen bepalingen bevatten die in strijd zijn met de statuten. Het huishoudelijk reglement wordt samengesteld en goedgekeurd door het voltallige

Nadere informatie

Advies Bestuurlijke Vernieuwing VDH

Advies Bestuurlijke Vernieuwing VDH Advies Bestuurlijke Vernieuwing VDH Hoogland 26 juli 2012 1 Inleiding 3 2 Werkwijze 3 3 Bestuurlijke organisatie 3 4 Profiel bestuursleden 4 5 Commissie structuur 4 6 Vergroten draagvlak 5 7 Verdere procedure

Nadere informatie

Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011. Aanpakken Maar!

Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011. Aanpakken Maar! Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011 Aanpakken Maar! INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. RONDETAFELGESPREKKEN 2.1 Algemene uitkomsten van de rondetafelgesprekken 2.2 Aanbevelingen professor Meijs

Nadere informatie

Jaarplan 2014. Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant. Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant

Jaarplan 2014. Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant. Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant Jaarplan Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant 1 Aansluitend op de doelstellingen van het beleidsplan van het netwerk staan de volgende activiteiten

Nadere informatie

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Gemeenteraden Ambitiebepaling, kaderstelling en controle op hoofdlijnen van beleid Besluiten over meerjarenprogramma s speerpunten Besluiten over

Nadere informatie

JAARPLAN 2015 WMO ADVIESRAAD BOXTEL

JAARPLAN 2015 WMO ADVIESRAAD BOXTEL JAARPLAN 2015 WMO ADVIESRAAD BOXTEL 1 INLEIDING De Wmo Adviesraad is op basis van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning bij besluit van de gemeenteraad van 27-9-2007 (de z.g. participatieverordening) door

Nadere informatie

Nieuwsbrief Samen Sterk in de Wijk

Nieuwsbrief Samen Sterk in de Wijk Nieuwsbrief Samen Sterk in de Wijk September 2015 Nieuwsbrief De eerste interne nieuwsbrief Samen Sterk in de Wijk Vught. Deze brief verschijnt periodiek. Samenwerkende organisaties Samen Sterk in de Wijk

Nadere informatie

uw partner in toegankelijkheid

uw partner in toegankelijkheid uw partner in toegankelijkheid Werkplan OLGA 2011-2012 (april) 1. Inleiding a. Wat is OLGA? b. Overleg OLGA c. Aandacht! d. Bewustwording 2. Activiteiten 2011 a. Extern overleg b. Uitgankelijkheid c. Politiek

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT LET S DANCE!

HUISHOUDELIJK REGLEMENT LET S DANCE! HUISHOUDELIJK REGLEMENT M.S.D.V. LET S DANCE! HUISHOUDELIJK REGLEMENT LET S DANCE! Huishoudelijk reglement van de, zoals bedoeld in artikel 19 van de statuten. LIDMAATSCHAP ARTIKEL 1 Aangaan van het lidmaatschap

Nadere informatie

academie Leren en doen! Trainingen en bijeenkomsten Najaar 2012 www.zorgbelang-brabant.nl

academie Leren en doen! Trainingen en bijeenkomsten Najaar 2012 www.zorgbelang-brabant.nl academie Leren en doen! Trainingen en bijeenkomsten Najaar 2012 www.zorgbelang-brabant.nl Academie Zorgbelang Trainingen Welkom! Graag presenteren we u het aanbod van de Academie Zorgbelang Brabant voor

Nadere informatie

Cursusoverzicht KBO-Brabant 2016

Cursusoverzicht KBO-Brabant 2016 Cursusoverzicht KBO-Brabant 2016 Inleiding In het kader van kennisoverdracht en educatie biedt KBO-Brabant verschillende cursussen, themadagen en workshops aan voor leden en kaderleden. In dit programmaoverzicht

Nadere informatie

Artikel 13 Algemene bepaling Wanneer ten aanzien van enige bepaling van de statuten of van dit huishoudelijk reglement verschil van opvatting blijkt

Artikel 13 Algemene bepaling Wanneer ten aanzien van enige bepaling van de statuten of van dit huishoudelijk reglement verschil van opvatting blijkt HUISHOUDELIJK REGLEMENT NCD, Nederlands Centrum van Directeuren en Commissarissen, gevestigd te Amsterdam; zoals van kracht per 31 maart 2006 Artikel 1 Lidmaatschapscriteria 1. Naast de vereisten voor

Nadere informatie

Werkplan OLGA 2016. 1. Inleiding. 2. Activiteiten 2016. 3. Bestuur en financiën. a. Wat is OLGA? b. Overleg OLGA c. Bewustwording

Werkplan OLGA 2016. 1. Inleiding. 2. Activiteiten 2016. 3. Bestuur en financiën. a. Wat is OLGA? b. Overleg OLGA c. Bewustwording Overleg Lichamelijk Gehandicapten Amstelland Secretariaat: Bertha von Suttnerlaan 98 1187 SX Amstelveen Telefoon: 020-345 34 29 Fax: 084-837 73 45 E-mail: info@olga-amstelland.nl Internet: www.olga-amstelland.nl

Nadere informatie

Stichting Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Venlo e.o. Jaarverslag 2014. Inleiding... 3. Terugblik op 2014... 3

Stichting Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Venlo e.o. Jaarverslag 2014. Inleiding... 3. Terugblik op 2014... 3 Stichting Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Venlo e.o. Jaarverslag 2014 Inhoud Inleiding... 3 Terugblik op 2014.... 3 Activiteiten VPTZ Venlo e.o.... 4 Financiën... 7 3 Inleiding Voor u ligt het

Nadere informatie

Datum : 13 december 2005 Nummer PS : PS2006ZCW03 Dienst/sector : MEC/DMO Commissie : ZCW Registratienummer : 2005MEC002130i Portefeuillehouder : Kamp

Datum : 13 december 2005 Nummer PS : PS2006ZCW03 Dienst/sector : MEC/DMO Commissie : ZCW Registratienummer : 2005MEC002130i Portefeuillehouder : Kamp S T A T E N V O O R S T E L Datum : 13 december 2005 Nummer PS : PS2006ZCW03 Dienst/sector : MEC/DMO Commissie : ZCW Registratienummer : 2005MEC002130i Portefeuillehouder : Kamp Titel : Overdracht functie

Nadere informatie

Stichting Seniorenplatform Gouda Jaarverslag 2013

Stichting Seniorenplatform Gouda Jaarverslag 2013 Stichting Seniorenplatform Gouda Jaarverslag 2013 Deelnemen aan de samenleving Zelfstandig blijven Aan het werk blijven Senioren doen mee Gouda 11 maart 14 Een woord vooraf 1. Stichting Seniorenplatform

Nadere informatie

Informatie over de. Landelijke Koepel Wmo-raden

Informatie over de. Landelijke Koepel Wmo-raden Informatie over de Landelijke Koepel Wmo-raden Inhoud De landelijke Koepel Gegevens van de Koepel Lidmaatschap van de Koepel Meer informatie? Inschrijfformulier Zomer 2015 2 1. informatie over de landelijke

Nadere informatie

Werkplan 2016. PCG Iedereen doet mee

Werkplan 2016. PCG Iedereen doet mee Werkplan 2016 PCG Iedereen doet mee Provinciale Chronisch zieken en Gehandicaptenraad Groningen September 2015 Inhoud 1 Inleiding 2 Bestuurlijke organisatie 3 Activiteiten 3.1 Opnieuw opbouwen en uitbouwen

Nadere informatie

CLIЁNTENRAAD SYNTHESE JAARVERSLAG 2014 EN WERKPLAN 2015 VOORWOORD

CLIЁNTENRAAD SYNTHESE JAARVERSLAG 2014 EN WERKPLAN 2015 VOORWOORD CLIЁNTENRAAD SYNTHESE JAARVERSLAG 2014 EN WERKPLAN 2015 VOORWOORD De cliëntenraad van Synthese doet hierbij verslag van haar activiteiten in 2014 en geeft aan waar zij in 2015 aandacht aan wil besteden.

Nadere informatie

Zorg voor ouderen en welzijn Netwerk West Achterhoek

Zorg voor ouderen en welzijn Netwerk West Achterhoek Zorg voor ouderen en welzijn Netwerk West Achterhoek Huishoudelijk Reglement Zowel NWA Inleiding De dubbele vergrijzing vraagt om een proactief beleid op het gebied van zowel medische als niet-medische

Nadere informatie

Artikel 2 Het huishoudelijk reglement wordt vastgesteld door de Algemene ledenvergadering.

Artikel 2 Het huishoudelijk reglement wordt vastgesteld door de Algemene ledenvergadering. Huishoudelijk reglement Vergeb. Doelstelling Artikel 1 De vereniging heeft als doel het bewaken van de continuïteit van administratieve software pakketten van BCT Guiding Documents die in gebruik zijn

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement. van

Huishoudelijk Reglement. van Huishoudelijk Reglement van Versie: 1.1 Vastgesteld door bestuur d.d.: 29 december 2013 Inhoudsopgave A. STICHTING EMETOFOBIE BESTUURLIJK... 3 I. ALGEMEEN... 3 II. DOELSTELLING VAN STICHTING EMETOFOBIE:...

Nadere informatie

Scholingsaanbod 2014. voor actieve vrijwilligers van ANBO

Scholingsaanbod 2014. voor actieve vrijwilligers van ANBO Scholingsaanbod 2014 voor actieve vrijwilligers van ANBO Inhoudsopgave 1. Voorwoord... 2 2.... 3 3. Aanbod... 4 3.1 Welkom bij ANBO... 4 3.2 Instructiebijeenkomst Ledenadministrateur... 5 3.3 Workshop

Nadere informatie

Reglement ouderraad. Dit reglement is opgesteld in het schooljaar 2009/2010 Goedgekeurd op 7 december 2010

Reglement ouderraad. Dit reglement is opgesteld in het schooljaar 2009/2010 Goedgekeurd op 7 december 2010 Reglement ouderraad Dit reglement is opgesteld in het schooljaar 2009/2010 Goedgekeurd op 7 december 2010 Basisschool Sint Jozef Grotestraat 142 5931 CZ Tegelen Inhoudsopgave: Blz. 1. Begripsbepaling 3

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement van: De Ouderraad van OBS Corantijnschool statutair vastgelegd als: Stichting Ouders van Corantijn (KvK 61552046)

Huishoudelijk reglement van: De Ouderraad van OBS Corantijnschool statutair vastgelegd als: Stichting Ouders van Corantijn (KvK 61552046) Huishoudelijk reglement van: De Ouderraad van OBS Corantijnschool statutair vastgelegd als: Stichting Ouders van Corantijn (KvK 61552046) Onderdeel van: OBS Corantijnschool Corantijnstraat 4 1058 DD Amsterdam

Nadere informatie

Alleen maar Winnaars

Alleen maar Winnaars Alleen maar Winnaars 55-plussers aan de slag Projectvoorstel gericht op een vergroting van de arbeidsinzet van oudere werkzoekenden Samenwerkingsproject VBOB 1, Paladijn en UWV juni 2013 Robert Tops Mat

Nadere informatie

regie in eigen hand b. krachtenbundeling verspreiden van kennis stimuleren van onderzoek en ontwikkeling

regie in eigen hand b. krachtenbundeling verspreiden van kennis stimuleren van onderzoek en ontwikkeling Artikel 1. Visie (1) 1.1 De Parkinson Vereniging ontwikkelt zich tot een onmisbare professionele steun voor en door mensen die zelf of in hun directe omgeving te maken hebben met de ziekte van Parkinson

Nadere informatie

BELEIDSPLAN. SchuldHulp Maatje Zeist. Beleidsplan SchuldHulpMaatje Zeist 2016-2020

BELEIDSPLAN. SchuldHulp Maatje Zeist. Beleidsplan SchuldHulpMaatje Zeist 2016-2020 BELEIDSPLAN SchuldHulp Maatje Zeist Beleidsplan SchuldHulpMaatje Zeist 2016-2020 Inhoud 1. Inleiding 2. Missie 3. Visie 4. Wat wil SHMZ bereiken 5. Voor wie is SHMZ 6. Met wie werkt SHMZ samen 7. De Organisatiestructuur

Nadere informatie

Project Deskundigheidsbevordering Lokale Belangenbehartiging

Project Deskundigheidsbevordering Lokale Belangenbehartiging Informatie over het project Deskundigheidsbevordering Lokale Belangenbehartiging Inleiding In december 2009 is door de Provincie Noord-Brabant de opdracht verleend voor het project Deskundigheidsbevordering

Nadere informatie

Jaarplan 2016. Adviesraad Sociaal Domein 1 Maart 2016. Jaarplan 2016

Jaarplan 2016. Adviesraad Sociaal Domein 1 Maart 2016. Jaarplan 2016 Adviesraad Sociaal Domein 1 Maart 2016 Inhoudsopgave Inleiding 1. Adviesraad Sociaal Domein 1.1 Doelstelling 1.2 Leden 1.3 Organisatie 1.4 Aandachtsgebieden 2. 2.1 Interne organisatie 2.2 Externe contacten

Nadere informatie

Project Deskundigheidsbevordering Lokale Belangenbehartiging

Project Deskundigheidsbevordering Lokale Belangenbehartiging Inhoud van de cursussen van DLB, voorjaar 2012 Hieronder volgt een beschrijving van de cursussen die vanuit het project DLB in het voorjaar van 2012 worden georganiseerd. Er zijn vier cursussen, bedoeld

Nadere informatie

2016D07727 LIJST VAN VRAGEN

2016D07727 LIJST VAN VRAGEN 2016D07727 LIJST VAN VRAGEN De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een aantal vragen voorgelegd aan de Minister en de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over

Nadere informatie

1. Het boekjaar van de vereniging is gelijk aan het kalenderjaar.

1. Het boekjaar van de vereniging is gelijk aan het kalenderjaar. HUISHOUDELIJK REGLEMENT (ex artikel 20 van de statuten van de vereniging NVAB) CONTRIBUTIE Artikel 1 1. De jaarlijkse contributie van de leden van de vereniging, waarin inbegrepen de afdracht aan de Koninklijke

Nadere informatie

IN.1259605 03/10/201 KBO-Brabant í- v wyx

IN.1259605 03/10/201 KBO-Brabant í- v wyx IN.1259605 03/10/201 KBO-Brabant í- v wyx Belangenorganisatie voor senioren Aan de gemeenteraad van Oosterhout Postbus 10.150 4900 GB OOSTERHOUT Datum : 2 oktober 2012 Kenmerk : 2012/5011/FS.ws Onderwerp

Nadere informatie

Commissiereglement NBA

Commissiereglement NBA Commissiereglement NBA 1. Grondslag 1.1 Dit reglement kent als grondslag artikel 11, eerste lid, van de Wet op het accountantsberoep. Daarin is bepaald dat het bestuur de NBA bestuurt. 2. Overwegingen

Nadere informatie

Verordening. Participatieraad Sociaal Domein. (WMO, Participatiewet en Jeugdwet)

Verordening. Participatieraad Sociaal Domein. (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Verordening Participatieraad Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Aalten 2015 Verordening Participatieraad Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Aalten 2015. Artikel 1. Begripsbepalingen

Nadere informatie

Stichting Leerhulp Roermond

Stichting Leerhulp Roermond Stichting Leerhulp Roermond JAARVERSLAG 2011 1. Algemene informatie Rechtspersoon Stichting Leerhulp Roermond (SLR) is opgericht bij notariële akte van 27 augustus 2004, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Profielen districtsbestuursleden taakomschrijving en competenties

Profielen districtsbestuursleden taakomschrijving en competenties Profielen districtsbestuursleden taakomschrijving en competenties Inrichting districtsbestuur Een districtsbestuur van een district nieuwe stijl is een collegiaal bestuur waarin alle functies gelijkwaardig

Nadere informatie

Wijkvereniging Westeinde

Wijkvereniging Westeinde 2015 Wijkvereniging Westeinde Beleidsplan Wijkvereniging Westeinde 1-1-2015 Wijkvereniging Westeinde Beleidsplan 2015/2016-2 - INHOUD Inhoud... - 2 - Bestuursorganisatie & vergaderingen...- 3 - Algemeen

Nadere informatie

Uitwerking scenario Belangenbehartiging

Uitwerking scenario Belangenbehartiging Uitwerking scenario Belangenbehartiging Korte omschrijving Belangenbehartiging voor mensen met een verstandelijke / cognitieve beperking gebeurt op 3 niveaus. 1. Individueel doorgaans wordt dit gedaan

Nadere informatie

NCB Jaarverslag 2013. Bij de AVA in juni 2013 is Mevr. A.N. Leeuwenhage benoemd tot bestuurslid.

NCB Jaarverslag 2013. Bij de AVA in juni 2013 is Mevr. A.N. Leeuwenhage benoemd tot bestuurslid. NCB Jaarverslag 2013 Het jaar 2013 ligt al weer geruime tijd achter ons. Het is een jaar geweest waarin de NCB bestuurlijk weer was versterkt met twee nieuwe bestuursleden. Helaas moest de heer B.A. Huigens

Nadere informatie

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg Nieuwsflits Inhoud Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg 1. Adviesrapport bureau HHM is openbaar gemaakt Pagina 1 2. Conclusies en advies HHM voor toekomst Pagina 1 3. Kamerbrief

Nadere informatie

JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011

JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011 JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011 Inleiding Sinds 1 januari 2007 is de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) van kracht. Het doel van de wet is dat iedereen kan meedoen in de maatschappij,

Nadere informatie

DOCTORS FOR MOZAMBIQUE STICHTING JAARREKENING 2013

DOCTORS FOR MOZAMBIQUE STICHTING JAARREKENING 2013 DOCTORS FOR MOZAMBIQUE STICHTING JAARREKENING 2013 Vastgesteld door het bestuur op 26 februari 2014 INHOUDSOPGAVE JAARVERSLAG VAN HET BESTUUR 3 BALANS PER 31 DECEMBER 2013 5 STAAT VAN BATEN EN LASTEN 2013

Nadere informatie

(Vrijwilligers-)werk. Redactie: Ine Sieben E-mail: brabant@anbo.nl Website: www.anbo.nl/brabant

(Vrijwilligers-)werk. Redactie: Ine Sieben E-mail: brabant@anbo.nl Website: www.anbo.nl/brabant (Vrijwilligers-)werk Redactie: Ine Sieben E-mail: brabant@anbo.nl Website: www.anbo.nl/brabant Ruim 10 jaar geleden startte de Provincie Noord-Brabant het project Tussen Ontgroening en Vergrijzing met

Nadere informatie

Jaarplan 2012 van Stichting Maasland Gilde Oss e.o.

Jaarplan 2012 van Stichting Maasland Gilde Oss e.o. Jaarplan 2012 van Stichting Maasland Gilde Oss e.o. Inhoudsopgave Pagina 1. Inleiding 1 2. Omschrijving Maasland Gilde 1 3. Wie zijn we en waar staan we voor 2 4. Doelstellingen die het Maasland Gilde

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT

HUISHOUDELIJK REGLEMENT HUISHOUDELIJK REGLEMENT Begrippenlijst: ALV: Algemene leden vergadering Artikel 1. Leden en vrienden (zie Afdelingsstatuten art. 5 t/m 9) 1.1 IVN Apeldoorn kent de volgende soorten leden: a. Leden; b.

Nadere informatie

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis.

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis. BESTUURSREGLEMENT Vastgesteld door het bestuur op 6 mei 2015. Hoofdstuk I. Algemeen. Artikel 1. Begrippen en terminologie. Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten

Nadere informatie

Jaarverslag 2012. Consulent Vrijwilligerswerk en Vrij wi11 igersvaca tu reba n k. in de gemeenten. Scherpenzeel en Renswoude

Jaarverslag 2012. Consulent Vrijwilligerswerk en Vrij wi11 igersvaca tu reba n k. in de gemeenten. Scherpenzeel en Renswoude Jaarverslag 2012 Consulent Vrijwilligerswerk en Vrij wi11 igersvaca tu reba n k in de gemeenten Scherpenzeel en Renswoude Inleiding De gemeente Renswoude en Scherpenzeel vinden het belangrijk dat het vrijwilligerswerk

Nadere informatie

FysiogroepTwente Faciliteren, Delen en Verbinden

FysiogroepTwente Faciliteren, Delen en Verbinden FysiogroepTwente Faciliteren, Delen en Verbinden Verslag Oprichtingsvergadering Fysiogroep Twente 1 maart 2011 Programma Algemene Ledenvergadering Korte voorgeschiedenis Statuten, huishoudelijk reglement,

Nadere informatie

Doel cliëntenparticipatie (Bergeijk, Bladel, Eersel en Oirschot)

Doel cliëntenparticipatie (Bergeijk, Bladel, Eersel en Oirschot) Verordening cliëntenparticipatie ISD de Kempen 2015 Artikel 1 Begripsbepalingen 1. Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als

Nadere informatie

Regeling van werkzaamheden van het Verantwoordingsorgaan van de. lnstelling Pensioenfonds van de Nederlandse Bisdommen;

Regeling van werkzaamheden van het Verantwoordingsorgaan van de. lnstelling Pensioenfonds van de Nederlandse Bisdommen; Regeling van werkzaamheden van het Verantwoordingsorgaan van de lnstelling Pensioenfonds van de Nederlandse Bisdommen Het bestuur, gelet op artikel 33 van de Pensioenwet; gelet op de Code Pensioenfondsen,

Nadere informatie

Zwolle, 6 juni 2011. Geachte heer/mevrouw,

Zwolle, 6 juni 2011. Geachte heer/mevrouw, Besturen van de provinciale ouderenbonden Beleidsmedewerkers met vrijwillige ouderenadvisering in portefeuille Kwartiermakers vrijwillige ouderenadvisering Zwolle, 6 juni 2011 Betreft: Referentie: Behandeld

Nadere informatie

VERENIGING KLEDINGBANKEN NEDERLAND

VERENIGING KLEDINGBANKEN NEDERLAND VERENIGING KLEDINGBANKEN NEDERLAND STATUTEN Artikel 1 Naam, zetel, oprichtingsdatum en verenigingsjaar 1. De vereniging draagt de naam: Vereniging van Kledingbanken in Nederland (VKN), Zij 2. De vereniging

Nadere informatie

Jaarverslag Maasdonk 2009

Jaarverslag Maasdonk 2009 Jaarverslag Maasdonk 2009 Steunpunt Vrijwilligerswerk Vivaan Maatschappelijke activering Maasdonk Product Aantal Realisatie per 31.12.2009 Vrijwilligerssteunpunt Maasdonk unieke bezoeker website vrijwillig

Nadere informatie

VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR

VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR GEMEENSCHAPPELIJKE MEDEZEGGENSCHAPSRAAD secretariaat: Marisja Zych en Inge van der Linden e-mail: secretariaat@bmtskpo.nl Website: www.skpo.nl VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR Datum: Woensdag

Nadere informatie

Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Fryslân

Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Fryslân Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Fryslân gelet op: - artikel 24 van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen; - artikel 17 van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio

Nadere informatie

Evaluatie bestuursmodel, eindrapportage.

Evaluatie bestuursmodel, eindrapportage. 1 Inleiding Evaluatie bestuursmodel, eindrapportage. De ALV van de afdeling ZuidWest heeft in de vergadering van 30 mei 2012 unaniem besloten tot het aanstellen van een tweetal betaalde afdelingsmanagers.

Nadere informatie

Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière

Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière Projectplan Eigen Kracht - Van barrière naar carrière LEVgroep Penningstraat 55 5701 MZ Helmond Projectperiode 2013 2014 1 1 Inleiding Eigen Kracht is

Nadere informatie

Handleiding Medezeggenschapsraad. Openbare basisschool Koningin Beatrix in Buren

Handleiding Medezeggenschapsraad. Openbare basisschool Koningin Beatrix in Buren Handleiding Medezeggenschapsraad Openbare basisschool Koningin Beatrix in Buren 2015 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Doel... 3 Scholing... 3 Positie MR... 4 Samenstelling MR... 5 Werkzaamheden MR -Verkiezingen...

Nadere informatie

Nederlandse Culturele Sportbond

Nederlandse Culturele Sportbond Bestuursprofielen Type bestuur De NCS heeft een collegiaal bestuur. Alle bestuursleden zijn gelijk verantwoordelijk voor het totale beleid. Binnen het bestuur is er een portefeuilleverdeling, waarbij de

Nadere informatie

Jaarverslag Stichting Gehandicapten Platform 2012

Jaarverslag Stichting Gehandicapten Platform 2012 Jaarverslag Stichting Gehandicapten Platform 2012 Het Gehandicapten Platform Roermond Het Gehandicapten Platform Roermond is opgericht in 1993, kort voor het in werking treden van de Wet Voorzieningen

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT Oudervereniging Openbare Basisschool De Bijenkorf

HUISHOUDELIJK REGLEMENT Oudervereniging Openbare Basisschool De Bijenkorf HUISHOUDELIJK REGLEMENT Oudervereniging Openbare Basisschool De Bijenkorf DEFINITIE Artikel 1 Dit Huishoudelijk Reglement van de Oudervereniging Openbare Basisschool De Bijenkorf is een aanvulling op de

Nadere informatie

toonaangevend in toezicht

toonaangevend in toezicht toonaangevend in toezicht Toonaangevend in toezicht De Nederlandse Vereniging voor Toezichthouders in Zorg en Welzijn is een onafhankelijke, kritische vereniging die staat voor een een verantwoordelijk

Nadere informatie

Jaarverslag Cliëntenraad. Extramurale Zorg De Friese Wouden 2010

Jaarverslag Cliëntenraad. Extramurale Zorg De Friese Wouden 2010 Jaarverslag Cliëntenraad Extramurale Zorg De Friese Wouden 2010 INHOUDSOPGAVE BLZ. Voorwoord 3 Algemene informatie over de Cliëntenraad 4 Samenstelling van de Cliëntenraad 5 Behandelde adviesaanvragen

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT

HUISHOUDELIJK REGLEMENT HUISHOUDELIJK REGLEMENT Artikel 1 Artikel 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13 Artikel 14 Artikel 15 Lidmaatschap, toelating

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2011. Patiënten Organisatie Stichting Transvisie VOORWOORD

JAARVERSLAG 2011. Patiënten Organisatie Stichting Transvisie VOORWOORD JAARVERSLAG 2011! JAARVERSLAG 2011 Patiënten Organisatie Stichting Transvisie VOORWOORD Het doet het bestuur van de Patiënten Organisatie Stichting Transvisie genoegen u het jaarverslag over 2011 te kunnen

Nadere informatie

Mensgerichte maatregelen op het gebied van verkeersveiligheid

Mensgerichte maatregelen op het gebied van verkeersveiligheid Samenvatting: Inleiding: In de afgelopen jaren is uw college gerapporteerd over de mensgerichte maatregelen op het gebied van verkeersveiligheid bestemd voor de gemeente Heusden. Dit gebeurt in het kader

Nadere informatie

NEDERLANDSE VERENIGING VOOR NARCOLEPSIE BELEIDSPLAN 2010-2013

NEDERLANDSE VERENIGING VOOR NARCOLEPSIE BELEIDSPLAN 2010-2013 NEDERLANDSE VERENIGING VOOR NARCOLEPSIE BELEIDSPLAN 2010-2013 Inhoudsopgave 1. Inleidining blz. 2 2. Missie blz. 2 3. Beleid blz. 2 4. Beleidsuitvoering blz. 5 5. Meetpunten blz. 7 6. Verantwoording blz.

Nadere informatie