ADVIES Jongeren en (geen) centen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ADVIES Jongeren en (geen) centen"

Transcriptie

1 ADVIES Jongeren en (geen) centen 1 Anno 2009 raken steeds meer jongeren in financiële problemen. Op 15 oktober 2009 organiseerde de Vlaamse Jeugdraad een studiedag over Jongeren en (geen) centen samen met Steunpunt Jeugd en Vleva. Jongeren, OCMW s, financiële instellingen en de overheid verkenden samen hoe we jongeren kunnen leren omgaan met geld. Het advies is gericht aan de betrokken Vlaamse en federale ministers. 1 Bron: website EW32, Serious Urban Games i.s.m school in Gent. Een cartoon van jongeren gemaakt over hun schulden. Het is voor jongeren niet altijd simpel om de overvloed aan reclame te weerstaan. Het kan zelfs zo ver gaan dat ze andere mensen willen overvallen omdat ze niet opgewassen zijn tegen de verleiding van de koopjes. 1

2 VLAAMSE JEUGDRAAD 04 november 2009 ADVIES 09/16 Jongeren en (geen) centen De Vlaamse Jeugdraad in vergadering op 4 november 2009 onder voorzitterschap van Stijn Jacobs en waarbij aanwezig waren: Tim Barbaix, Dagmar Beernaert, Hakim Benichou, Lieven Casteels, Lies Corneillie, Joris De Bleser, Lieke De Jans, Kara Eestermans, Kwinten Fort, Helen Henrioulle, Nele Van Gils, Koen Verbruggen, Caroline Verschueren Brengt unaniem het volgende advies uit: 1. Situering Steeds meer jongeren verdienen al op jonge leeftijd hun eigen geld. Ze staan zelf in voor hun studies of kot, pikken in hun vrije tijd graag een concert mee of hebben de centen simpelweg nodig om op eigen benen te staan. Zeker in tijden van economische crisis halen jongeren het vinden van een job om geld te verdienen aan als belangrijkste droom voor de toekomst. 2 Een niet mis te verstane boodschap Maar zijn jongeren gewapend om op een verstandige manier met geld om te gaan? Reclame van banken en grote bedrijven richt zich alsmaar meer op jongeren en verleidt hen om allerhande dure dingen te kopen. Kopen op krediet is bovendien ook makkelijk, en financiële instellingen promoten het als een vanzelfsprekend betaalmiddel voor grote en kleine aankopen. Op dat moment moet je als consument sterk in je schoenen staan om aan deze verleidingen te weerstaan. Het wordt een hele klus om je geld op een goede manier te beheren. En als het fout loopt, riskeer je schulden te maken. Het aantal jonge mensen met budgettaire problemen is de laatste jaren fel toegenomen. Bijna 1 op 5 mensen in de schuldbemiddeling is jongvolwassen (tussen 20 en 29 jaar). Daarbij is er een oververtegenwoordiging van jongeren met een lager secundair diploma, BSO of BuSO diploma. 3 Hoe komt het nu dat jongeren steeds meer schulden hebben? De redenering eigen schuld, dikke bult gaat zeker niet altijd op. Er zijn diverse oorzaken van schuldoverlast waarbij de jongeren niet altijd zelf schuld treft. Dit komt ook duidelijk naar voren in onderstaande citaten die we hebben uit gesprekken met jongeren in schulden en medewerkers van OCMW s 4 : 2 Resultaten van het participatieproject KLETS! on Tour van de Vlaamse Jeugdraad, zomer Cijfers van het Vlaams Centrum Schuldbemiddeling. 4 Deze verhalen zijn afkomstig van jongeren in schulden in het kader van de campagne Budget Survival Kids van het Vlaams Centrum Schuldbemiddeling. Andere verhalen zijn verzameld op de studiedag Jongeren en (geen) centen op 15 oktober 2009, georganiseerd door Vlaamse Jeugdraad, Steunpunt Jeugd en Vleva. 2

3 OCMW s worden vaak geconfronteerd met jongeren die gebukt gaan onder overmatige schuldenlast, huisvestingsproblemen, sociale en psychische moeilijkheden. (een OCMWmedewerker) Het leven wordt te duur: mijn inkomsten dekken niet meer voldoende de uitgaven. Ik heb een startersinkomen en moet daarmee op eigen benen staan. Met dit inkomen kan ik echt niet de grote kosten zoals de aankoop van meubelen, een huurwaarborg, een eigen wagen, dure energierekeningen en dergelijke aan. (een jongere) De huidige maatschappij is er één waar materialisme en consumeren een belangrijke rol spelen. Jongeren komen voortdurend in de verleiding om dure dingen aan te schaffen die ze zich soms niet kunnen veroorloven. Internet, mobiele telefoons, laptops, mp3 s, games, digitale tv, zijn zeer populaire producten geworden. Deze sector gaat zich via reclames vaak richten op jongeren als belangrijkste doelgroep. Het is een erg concurrentiële markt waarbij men soms heel agressief en misleidend te werk gaat, enkel om klanten te ronselen en te binden. Daar zijn jongeren vaak het slachtoffer van. (een OCMW medewerker) Op 15 oktober 2009 organiseerde de Vlaamse Jeugdraad samen met Steunpunt Jeugd en het Vlaams Europees verbindingsagentschap (Vleva) een studiedag rond jongeren en (geen) centen. Meer dan 80 deelnemers, waaronder OCMW s, financiële instellingen, beleidsmakers uit Europa en Vlaanderen en vooral jongeren, discussieerden samen over het hoe en waarom van financiële geletterdheid. Het materiaal dat uit deze studiedag kwam, gebruiken we als basis voor dit advies. 1. Motivering De economische en financiële crisis toont steeds duidelijker de problemen die al een tijdje aan het sudderen zijn. Jongeren die sneller in de schulden terecht komen, jongeren die niet gemakkelijk uit de schulden raken, te weinig informatie over hoe je met geld moet omgaan, De ultieme vraag blijft of jongeren genoeg bagage hebben om zich verantwoordelijke en geïnformeerde consumenten te noemen en of ze voldoende gewapend zijn tegen het opbouwen van een schuldenlast. 2.1 Voor, door en met jongeren! Jongeren: onderschatte krachtpatsers Het beleid voor schuldbemiddeling zit op verschillende niveaus en bij verschillende ministers. De Vlaamse ministers van Welzijn en Armoede zijn verantwoordelijk voor het preventiebeleid, met bijhorende campagnes en informatie. De federale minister van Ondernemen en Europese Commissie zijn dan weer verantwoordelijk voor de wettelijke bescherming van de consumenten. En op lokaal vlak ondernemen de OCMW s zelf actie. Deze versnippering van verantwoordelijken maakt het niet gemakkelijk om een eenduidig en begrijpbaar beleid te maken. Laat staan dat dit op maat van jongeren gebeurt. Als je wil dat de beslissingen die je neemt aanslaan bij je doelgroep, is het noodzakelijk dat je de doelgroep betrekt en vertrekt vanuit hun leefwereld. Jongeren zijn ervaringsdeskundigen in het jong zijn en weten beter dan geen ander wat hun problemen zijn en hoe ze deze kunnen oplossen. Een goed beleid vertrekt dan ook vanuit deze kracht van jongeren. Een goed beleid problematiseert hen niet, maar versterkt hen. Financiële geletterdheid uitwerken in goed en globaal beleid betekent dat je samen met jongeren beslissingen voorbereidt, uitwerkt en uitvoert en dit op de verschillende niveaus (Europees, federaal, Vlaams en lokaal) en met de verschillende betrokken actoren (financiële instellingen, OCMW s, ). 3

4 Dit betekent ook dat je op maat van de jongeren werkt. Betrek hen op laagdrempelige manieren en geef de stem van jongeren het nodige gewicht. Ga naar plekken waar jongeren zijn (school, jeugdorganisatie, jeugdcentrum, OCMW, festivals, ), werk doelgericht en informeer en communiceer in jongerentaal. Het zijn enkele voorbeelden hoe het beter kan. 2.2 Bescherming versus eigen verantwoordelijkheid Financiële geletterdheid is ook een vraagstuk van bescherming versus eigen verantwoordelijkheid. Moet de overheid meer bescherming bieden aan jongeren die (nog) niet bewust omgaan met hun geld of is het hun eigen verantwoordelijkheid als ze schulden maken? Volgens ons is het een en en verhaal. De overheid kan uiteraard kaders creëren waarbinnen de jongeren zich kunnen bewegen, maar we willen niet dat het te betuttelend overkomt. Er is nood aan een bottom up benadering waarbij jongeren voldoende experimenteerruimte krijgen om te leren uit hun eigen ervaringen en fouten Wie is dan verantwoordelijk? Het beleid moet de klemtoon leggen op jongeren weerbaar maken en versterken, op leren omgaan met en niet alleen op beschermen tegen. En dit is een verantwoordelijkheid van de ganse maatschappij. Iedereen in onze samenleving heeft de taak om onze kinderen en jongeren bewust te laten omgaan met geld. In de eerste plaats de ouders, maar ook school, jeugdwerk, begeleiders van kinderen en jongeren en de overheid. Iedereen moet zich bewust zijn van zijn voorbeeldfunctie en/of functie als vertrouwenspersoon voor de jongeren Wat heb je vandaag op school geleerd? Als je jongeren iets wil meegeven op jonge leeftijd, dan is het onderwijs een logische partner. Vanaf het schooljaar zal er in de eindtermen meer aandacht besteedt worden aan o.a. socioeconomische vaardigheden. Onder andere het kopen van goederen, het gebruiken van financiële diensten, het kunnen beheren van eigen budget en persoonlijke administratie, het weten van mogelijke oorzaken en de gevolgen van armoede komen aan bod. We hopen wel dat dit initiatief: vertrekt vanuit de leefwereld of problemen van de jongeren zelf; speciale aandacht heeft voor de risicogroepen van jongeren uit technisch, beroeps en deeltijds onderwijs; voldoende informatie geeft over wat te doen als je afgestudeerd bent (VDAB, job zoeken, eerste tewerkstelling), over inkomsten en uitgaven, over wonen (bouwen, huren, kopen), over verzekeringen en over eventuele valkuilen; niet enkel in één les behandeld wordt en dat deze eindtermen als vakoverschrijdend gezien worden; er een duidelijke link is naar het latere leven en de actualiteit. ook ondersteund wordt door de privésector. 4

5 De privémarkt Ook banken, kredietkaartuitgevers, telecomoperatoren, hebben een verantwoordelijkheid in dit verhaal. Als zij geld lenen of een krediet ter beschikking stellen aan iemand die niet solvabel is, zijn zij medeverantwoordelijk. Van deze instellingen verwachten we ook duidelijke en juiste informatie over de intrest die je betaalt op leningen, over hoeveel je betaalt voor een kredietkaart of de proton op de bankkaart, over de abonnementen. 2.3 Begin op tijd Informatie en preventie Jongeren zijn een belangrijke consumentendoelgroep voor marketeers en daar wordt vaak op ingespeeld. Zolang er geen misleidende informatie of reclame aan te pas komt, hebben we hier geen problemen mee. Maar jammer genoeg duikt dit soort informatie en reclame vaak op. Jong geleerd is oud gedaan, blijft een toepasselijk spreekwoord in deze context. Als men in een vroeg stadium gerichte informatie of hulp kan bieden aan kinderen en jongeren die in een financieel ongeletterde omgeving zitten of behoren tot de risicogroep, dan kunnen er al een heel aantal problemen uitgesloten worden. Kleine geldproblemen hoeven niet automatisch te leiden tot hoge schulden als men er maar op tijd bij is om actie te ondernemen. Een eerste stap is meer toegankelijke informatie. Jongeren hebben specifieke informatiebehoeften. De informatie die ze momenteel vinden is vaak tamelijk ingewikkeld en niet aangepast aan hun leefwereld. Op deze te ver van mijn bed show gaan ze bijgevolg vaak niet verder in. Maar niet enkel de inhoud van de informatie is belangrijk, ook de manier van presenteren en de vindplaatsen van informatie zijn van tel. Hierin is het worldwideweb een heel belangrijke tool. Het merendeel van de jongeren vinden hun informatie via deze weg. Maar internet kan naast een zegen, evenzeer een vloek zijn. Jongeren moeten de tools krijgen om verstandig om te gaan met internet, bewust zijn dat niet elke website de juiste informatie bevat, onderscheid kunnen maken tussen een valse en juiste bron en bewust zijn van het big brother gehalte van internet. Het stimuleren van financiële geletterdheid gaat dus hand in hand met het stimuleren van media en digitale geletterdheid bij jongeren. Om dergelijk informatiebeleid voor, met en op maat van jongeren te voeren is het essentieel om jongeren te betrekken bij het opstellen van informatiestrategieën zowel op het vlak van de overheid als privé. Jongeren hebben daarnaast ook nood aan ondersteuning in hun zoektocht naar antwoorden. Die ondersteuning kan aangeboden worden in verschillende contexten. Zoals op school, in het gezin, tijdens een spel in het jeugdwerk. En soms hebben jongeren ook hulp nodig. Ook hier vragen we om hulpverlening en een ondersteuningsaanbod dat toegankelijk is voor en op maat is van jongeren. Tot slot is het nodig dat jongeren tools aangeboden krijgen om als kritische consumenten door het leven te gaan. Tools die op een eenvoudige manier de jongeren prikkelen om de (soms wat saaie) informatie op te slaan en te beheersen. 5

6 2.4 Nood aan cijfers Cijfers en onderzoek helpen beleidsmakers om de juiste beslissingen te nemen. Vandaar roept de Vlaamse Jeugdraad op om meer onderzoek te doen naar jongeren en geld en de schuldenproblematiek. Zeker in tijden van financiële en economische crisis is er nood aan recente informatie om in te spelen op de problemen alvorens de situatie escaleert. Hierbij is het belangrijk dat ook deze onderzoekers vertrekken vanuit de leefwereld van jongeren. Concreet denken we aan volgende onderzoeken: onderzoek bij, naar en over de meest kwetsbare groepen; onderzoek naar de aanpak van de schuldproblematiek en het effect van vaardigheden inzake budgetbeheer op langere termijn. Onderzoeksmateriaal geeft deze problematiek een duidelijker zichtbare plaats in onze samenleving wat helpt om dit topic uit de taboesfeer te halen. Bovendien biedt het de kans om samen met de doelgroep te zoeken naar passende oplossingen. 3. Advies De Vlaamse Jeugdraad adviseert de betrokken beleidsmakers op Vlaams, federaal en Europees niveau om: jongeren te betrekken bij het uitdenken en uitvoeren van een breed beleid rond financiële geletterdheid; jongeren kaders te bieden om verstandig en veilig om te gaan met geld; zowel het onderwijs en iedereen die met jongeren bezig is (ouders, jeugdwerk, begeleiders van kinderen en jongeren) als de privémarkt te responsabiliseren in deze problematiek; financiële educatie als eindterm op school vakoverschrijdend en breed in te vullen; correcte en relevante informatie, ondersteuning, hulpverlening en tools op maat van jongeren te voorzien; internet te zien als een volwaardige bron van informatie te zien op voorwaarde dat de inspanningen rond financiële geletterdheid hand in hand gaan met inspanningen voor meer digitale en mediageletterdheid; meer onderzoek te verrichten naar jongeren en geld en de schuldproblematiek vanuit de leefwereld van jongeren. 6

ADVIES Beleidsnota Mobiliteit en Openbare Werken

ADVIES Beleidsnota Mobiliteit en Openbare Werken ADVIES Beleidsnota Mobiliteit en Openbare Werken Op 27 oktober 2009 diende Hilde Crevits, minister van Mobiliteit en Openbare Werken, haar beleidsnota Mobiliteit en Openbare Werken in bij het Vlaams Parlement.

Nadere informatie

ADVIES Beleidsnota Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

ADVIES Beleidsnota Welzijn, Volksgezondheid en Gezin ADVIES Beleidsnota Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Op 26 oktober 2009 diende minister Vandeurzen zijn beleidsnota Welzijn, Volksgezondheid en Gezin in bij het Vlaams Parlement. In dit beleidsdocument

Nadere informatie

ADVIES Beleidsnota s Cultuur, Leefmilieu en Natuur

ADVIES Beleidsnota s Cultuur, Leefmilieu en Natuur ADVIES Beleidsnota s Cultuur, Leefmilieu en Natuur Op 26 oktober 2009 diende minister Joke Schauvliege haar beleidsnota s Cultuur en Leefmilieu/Natuur in bij het Vlaams Parlement. In deze beleidsdocumenten

Nadere informatie

ADVIES Prioriteit 2011 2013 lokaal jeugdwerkbeleid: brandveiligheid

ADVIES Prioriteit 2011 2013 lokaal jeugdwerkbeleid: brandveiligheid ADVIES Prioriteit 2011 2013 lokaal jeugdwerkbeleid: brandveiligheid Vlaams minister van Jeugd, Pascal Smet, koos brandveiligheid als prioriteit jeugdwerkbeleid voor de lokale jeugdbeleidsplanning 2011

Nadere informatie

ADVIES MAATSCHAPPELIJKE EN POLITIEKE VORMING OP SCHOOL

ADVIES MAATSCHAPPELIJKE EN POLITIEKE VORMING OP SCHOOL ADVIES MAATSCHAPPELIJKE EN POLITIEKE VORMING OP SCHOOL Jongeren hebben nood aan maatschappelijke en politieke vorming en zien hierin een rol weggelegd voor het onderwijs. De Vlaamse Jeugdraad geeft in

Nadere informatie

ADVIES Het lokale jeugdbeleidsplan, een fundamenteel instrument voor de ontwikkeling van een participatief categoriaal lokaal jeugdbeleid

ADVIES Het lokale jeugdbeleidsplan, een fundamenteel instrument voor de ontwikkeling van een participatief categoriaal lokaal jeugdbeleid ADVIES Het lokale jeugdbeleidsplan, een fundamenteel instrument voor de ontwikkeling van een participatief categoriaal lokaal jeugdbeleid In dit advies formuleert de Vlaamse Jeugdraad aanbevelingen voor

Nadere informatie

ADVIES Vlaams Actieplan tabak, alcohol en drugs een benadering vanuit jonge mensen

ADVIES Vlaams Actieplan tabak, alcohol en drugs een benadering vanuit jonge mensen ADVIES Vlaams Actieplan tabak, alcohol en drugs een benadering vanuit jonge mensen De Vlaamse Jeugdraad brengt advies uit over het Vlaams Actieplan tabak, alcohol en drugs 2008-2015. Jonge mensen hebben

Nadere informatie

ADVIES Beleidsnota s Onderwijs en Gelijke Kansen

ADVIES Beleidsnota s Onderwijs en Gelijke Kansen ADVIES Beleidsnota s Onderwijs en Gelijke Kansen Op 26 oktober 2009 diende minister Pascal Smet o.a. zijn beleidsnota s Onderwijs en Gelijke Kansen in bij het Vlaams Parlement. In deze beleidsdocumenten

Nadere informatie

ADVIES CONCEPTNOTA MEDIAWIJSHEID

ADVIES CONCEPTNOTA MEDIAWIJSHEID ADVIES CONCEPTNOTA MEDIAWIJSHEID De conceptnota tekent het beleid rond mediawijsheid uit voor de volgende jaren en gaat in op de rol die de Vlaamse overheid in dit beleidsdomein zal spelen. De Vlaamse

Nadere informatie

ADVIES DE AUTOVERZEKERING VOOR JONGEREN

ADVIES DE AUTOVERZEKERING VOOR JONGEREN ADVIES DE AUTOVERZEKERING VOOR JONGEREN Heel wat jongeren verplaatsen zich met de wagen. Bij de aankoop van een wagen hoort ook een autoverzekering. De premies voor jongeren zijn echter erg hoog. In het

Nadere informatie

ADVIES Een beleidskader voor Brede School

ADVIES Een beleidskader voor Brede School ADVIES Een beleidskader voor Brede School Het concept Brede School bestaat al enkele jaren in Vlaanderen in de vorm van proefprojecten. Velen lopen nu ten einde. De Vlaamse Jeugdraad vraagt om een structureel

Nadere informatie

ADVIES Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling 2011 2015

ADVIES Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling 2011 2015 ADVIES Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling 2011 2015 Het decreet van 18 juli 2008, ter bevordering van duurzame ontwikkeling, vormt het kader voor de Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling (VSDO).

Nadere informatie

ADVIES BEHEERSOVEREENKOMST VRT 2012 2016

ADVIES BEHEERSOVEREENKOMST VRT 2012 2016 ADVIES BEHEERSOVEREENKOMST VRT 2012 2016 Minister van Media Ingrid Lieten vroeg de Vlaamse Jeugdraad om advies met betrekking tot de nieuwe beheersovereenkomst voor de openbare omroep VRT. De raad brengt

Nadere informatie

ADVIES ALLOCHTOON JEUGDWERK

ADVIES ALLOCHTOON JEUGDWERK ADVIES ALLOCHTOON JEUGDWERK De Vlaamse Jeugdraad schreef op 8 juni 2010 een brief naar minister Smet met de vraag: Welke visie op en aanpak van het jeugdwerk voor en door allochtone kinderen en jongeren

Nadere informatie

Structureel meer aandacht voor jeugdinformatie

Structureel meer aandacht voor jeugdinformatie ADVIES 1606 Structureel meer aandacht voor jeugdinformatie Datum: 6 april 2016 Voorzitter: Nozizwe Dube Aanwezigen: Al Hilou Fatimah, Aernouts Fried, Baetens Jo, De Mesmaeker Mathias, De Vilder Gilles,

Nadere informatie

ADVIES Jongeren en Alcohol

ADVIES Jongeren en Alcohol ADVIES Jongeren en Alcohol Op 17 juni 2008 ondertekenden 6 ministers van volksgezondheid een gemeenschappelijke verklaring betreffende het toekomstige alcoholbeleid, een eerste aanzet voor een aantal maatregelen

Nadere informatie

TUSSENTIJDSE EVALUATIE YOUTH in Action 2007 2013

TUSSENTIJDSE EVALUATIE YOUTH in Action 2007 2013 TUSSENTIJDSE EVALUATIE YOUTH in Action 2007 2013 In 2010 is het Europese programma Youth in Action halfweg. Het programma wordt door de Europese Commissie geëvalueerd. De Vlaamse Jeugdraad geeft zijn aanbevelingen

Nadere informatie

CYBERPESTEN EN CYBERHATE

CYBERPESTEN EN CYBERHATE CYBERPESTEN EN CYBERHATE Vlaamse kinderen en jongeren zijn graag en veel online en mobiel, maar soms worden ze slachtoffer of zijn ze dader van cyberpesten en cyberhate. De Vlaamse Jeugdraad roept beleidsmakers

Nadere informatie

ADVIES Uitvoeringsbesluit decreet ontwikkelingssamenwerking

ADVIES Uitvoeringsbesluit decreet ontwikkelingssamenwerking ADVIES Uitvoeringsbesluit decreet ontwikkelingssamenwerking Het uitvoeringsbesluit regelt de projectsubsidies voor ontwikkelingseducatie en brengt enkele wijzigingen aan in het besluit over de financiering

Nadere informatie

De indexering en VIA middelen voor organisaties gesubsidieerd in het decreet houdende het voeren van een Vlaams jeugd- en kinderrechtenbeleid.

De indexering en VIA middelen voor organisaties gesubsidieerd in het decreet houdende het voeren van een Vlaams jeugd- en kinderrechtenbeleid. De indexering en VIA middelen voor organisaties gesubsidieerd in het decreet houdende het voeren van een Vlaams jeugd- en kinderrechtenbeleid. In dit advies formuleert de Vlaamse Jeugdraad bedenkingen

Nadere informatie

VLAAMSE JEUGDRAAD. 7 oktober 2009 ADVIES 09/13. Rijopleiding

VLAAMSE JEUGDRAAD. 7 oktober 2009 ADVIES 09/13. Rijopleiding ADVIES RIJOPLEIDING De auto is niet hét vervoersmiddel bij uitstek voor jongeren, maar het zijn wel voornamelijk jonge mensen die leren de auto te besturen. Daarom formuleert de Vlaamse Jeugdraad een advies

Nadere informatie

ADVIES Deeltijds kunstonderwijs

ADVIES Deeltijds kunstonderwijs ADVIES Deeltijds kunstonderwijs Op vrijdag 4 maart 2011 keurde de Vlaamse Regering Kunst verandert! goed, een conceptnota rond de inhoudelijke vernieuwing van het deeltijds kunstonderwijs (DKO). De Vlaamse

Nadere informatie

ADVIES DUURZAME CONSUMPTIE

ADVIES DUURZAME CONSUMPTIE ADVIES DUURZAME CONSUMPTIE Jongeren erkennen de noodzaak van duurzame consumptie, en zijn ook bereid om duurzamer te consumeren. De Vlaamse Jeugdraad vraagt een uitgewerkt kader/overheidsbeleid om duurzame

Nadere informatie

ADVIES Groenboek Interne Staatshervorming

ADVIES Groenboek Interne Staatshervorming ADVIES Groenboek Interne Staatshervorming In het Groenboek Interne Staatshervorming formuleert de Vlaamse Regering beleidsvoorstellen met betrekking tot lokale planlastvermindering en interne staatshervorming.

Nadere informatie

OCMW Zottegem Totaalproject schuldpreventie. Jeanine Bellens, coördinator Lokaal Sociaal Beleid Karen Schoenmaekers, Hoofd Sociale Dienst

OCMW Zottegem Totaalproject schuldpreventie. Jeanine Bellens, coördinator Lokaal Sociaal Beleid Karen Schoenmaekers, Hoofd Sociale Dienst OCMW Zottegem Totaalproject schuldpreventie Jeanine Bellens, coördinator Lokaal Sociaal Beleid Karen Schoenmaekers, Hoofd Sociale Dienst Totaalproject schuldpreventie Aanleiding Preventie schuldenproblematiek

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

Preventief werken rond schulden

Preventief werken rond schulden Preventief werken rond schulden Studiedag Vlaams Centrum Schuldbemiddeling Drongen, 24 november 2011 Totaalproject schuldpreventie OCMW Zottegem Jeanine Bellens Coördinator Lokaal Sociaal Beleid Karen

Nadere informatie

Kortfilm: No more credit, game over www.budgetsurvivalkids.be

Kortfilm: No more credit, game over www.budgetsurvivalkids.be Paviljoenstraat 9 1030 Brussel www.centrumschuldbemiddeling.be Kortfilm: No more credit, game over www.budgetsurvivalkids.be Auteurs Vlaams Centrum Schuldbemiddeling en jeugddienst In Petto in samenwerking

Nadere informatie

ADVIES Studentenarbeid

ADVIES Studentenarbeid ADVIES Studentenarbeid Bijna alle jongeren doen vroeger of later een studentenjob en moeten zich dan houden aan de regels die daarrond bestaan. Maar hoe jongerenvriendelijk zijn de nieuwe voorwaarden voor

Nadere informatie

ADVIES Beleidsnota s Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport

ADVIES Beleidsnota s Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport ADVIES Beleidsnota s Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport Op 26 oktober 2009 diende minister Philippe Muyters zijn beleidsnota s Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport in bij het Vlaams Parlement. In deze

Nadere informatie

DVD Jongeren en schulden

DVD Jongeren en schulden DVD Jongeren en schulden Werkwijze: De leerlingen bekijken het filmpje. Daarna krijgen zij een vragenlijst die ze beginnen invullen zo ver ze kunnen. Daarna wordt de film opnieuw bekeken in drie delen

Nadere informatie

Prioriteiten jongeren in armoede, Verkiezingen 2014 Videoboodschap: De shit waar je in zit

Prioriteiten jongeren in armoede, Verkiezingen 2014 Videoboodschap: De shit waar je in zit Prioriteiten jongeren in armoede, Verkiezingen 2014 Videoboodschap: De shit waar je in zit Sinds 2011 komt een groep jongeren in armoede op regelmatige basis samen. Om elkaar te leren kennen, om naar elkaar

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie () Opleiding Maatschappijoriëntatie - Rechten en plichten 028 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 18 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

Een geïntegreerd vrijetijdsbeleid: Focus op participatie van mensen in armoede CULTUURFORUM, 23 APRIL 2014

Een geïntegreerd vrijetijdsbeleid: Focus op participatie van mensen in armoede CULTUURFORUM, 23 APRIL 2014 Een geïntegreerd vrijetijdsbeleid: Focus op mensen in armoede CULTUURFORUM, 23 APRIL 2014 Foto: Wijkcentrum De Kring, Eeklo Kader: sterk Centraal: realiseren recht mensen in armoede op vrijetijds. Keuzevrijheid

Nadere informatie

een initiatief van GSIW Actiegroep Leren-Werken

een initiatief van GSIW Actiegroep Leren-Werken Word Wijs!? een initiatief van GSIW Actiegroep Leren-Werken promotor: de Stap - Studieadviespunt Gent duur project: 1/10/2012 tot 30/9/2013, verlengd met 1 schooljaar 1/10/2013 tot 30/9/2014 1,2 fulltime

Nadere informatie

Zelf aan de slag! Met kinderen en jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties Voorbeelden Voor het jeugdwerk Handige tips Spelen kostprijs? vertrouwens figuur www.jeugdwerkvoorallen.be vragen@jeugdwerkvoorallen.be

Nadere informatie

Schulden? Pak ze aan!

Schulden? Pak ze aan! Schulden? Pak ze aan! Schulden? Pak ze aan! De meeste Nederlanders hebben op een of andere manier wel een schuld. Bijvoorbeeld in de vorm van een hypotheek, een doorlopend krediet, financiering voor een

Nadere informatie

ADVIES op het besluit voor nieuwe Vlaamse reglementering betreffende het maximale geluidsniveau van muziek in een inrichting

ADVIES op het besluit voor nieuwe Vlaamse reglementering betreffende het maximale geluidsniveau van muziek in een inrichting ADVIES op het besluit voor nieuwe Vlaamse reglementering betreffende het maximale geluidsniveau van muziek in een inrichting Op 10 juni 2011 keurde de Vlaamse regering de principes goed voor de reglementering

Nadere informatie

De begroting voor een eigen woning: een kopzorg voor de Belgen!

De begroting voor een eigen woning: een kopzorg voor de Belgen! De begroting voor een eigen woning: een kopzorg voor de Belgen! 13 februari 2014 In aanwezigheid van: 1 Johan Vande Lanotte, vice-eersteminister en minister van Economie en Consumenten 2 Koen Geens, minister

Nadere informatie

Programma LSB Bijsturingen na tussentijdse evaluatie 4 speerpunten LSB als lerend netwerk

Programma LSB Bijsturingen na tussentijdse evaluatie 4 speerpunten LSB als lerend netwerk Programma LSB 2011-2013 Bijsturingen na tussentijdse evaluatie 4 speerpunten LSB als lerend netwerk Bijsturingen na tussentijdse evaluatie 1. Prioritaire thema s: naar 4 speerpunten 2. Netwerk wordt versterkt

Nadere informatie

Vertrek van je eigen brede kijk op jeugd en jeugdbeleid

Vertrek van je eigen brede kijk op jeugd en jeugdbeleid STAPPENPLAN fiche 4 Gericht gegevens verzamelen die je jeugdbeleid richting kunnen geven. Waarover gaat het? Het jeugdbeleid in jouw gemeente is geen blanco blad. Bij de opmaak van een nieuw jeugdbeleidsplan

Nadere informatie

Sparen of niet. Wil je weten hoe je goedkoop kan reizen? Wanneer en hoe moet je je aansluiten bij een mutualiteit? Wat is voor jou het goedkoopste gsmabonnement? Wat is krediet en wanneer kan dit zinvol

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 Programma 1 : Zorg, Welzijn, Jeugd en Onderwijs 1A Lokale gezondheidszorg Inleiding Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) heeft de gemeente de taak door middel van

Nadere informatie

WONINGFONDS VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST MEMORANDUM - SAMENVATTING

WONINGFONDS VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST MEMORANDUM - SAMENVATTING WONINGFONDS VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST MEMORANDUM - SAMENVATTING Mevrouw Meneer Binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt de toegang tot huisvesting steeds moeilijker. Het Woningfonds

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

ADVIES Vrijwilligerswerk

ADVIES Vrijwilligerswerk ADVIES Vrijwilligerswerk De commissie Sociale zaken van de senaat besprak op 22 maart 2011 vier voorstellen betreffende vrijwilligerswerk. Hoewel dit federale materie is, geeft de Vlaamse Jeugdraad in

Nadere informatie

Betere bescherming voor de consument Wet consumentenkrediet gevoelig strenger

Betere bescherming voor de consument Wet consumentenkrediet gevoelig strenger Betere bescherming voor de consument Wet consumentenkrediet gevoelig strenger Brussel, 25 september 2009 - vandaag heeft de ministerraad de wet op het consumentenkrediet gevoelig verstrengd. Deze nieuwe

Nadere informatie

Laagdrempelige verenigingen: omgaan met mensen uit kansengroepen. Workshop Roeselare stadhuis donderdag 10 september

Laagdrempelige verenigingen: omgaan met mensen uit kansengroepen. Workshop Roeselare stadhuis donderdag 10 september Laagdrempelige verenigingen: omgaan met mensen uit kansengroepen Workshop Roeselare stadhuis donderdag 10 september www.demos.be Tatjana van Driessche Stafmedewerker lokale netwerken en sport Ondersteuning

Nadere informatie

Cursusgids 2016 Den Helder & Schagen

Cursusgids 2016 Den Helder & Schagen MEE & de Wering Cursusgids 2016 Den Helder & Schagen 1 Weerbaarheid & sociale vaardigheden Voor kinderen van 9 12 jaar (basisschool) Het hoofddoel van de cursus Ho, tot hier en niet verder! is het bevorderen

Nadere informatie

Factsheet Financieel gedrag van jongeren uit de derde graad secundair onderwijs

Factsheet Financieel gedrag van jongeren uit de derde graad secundair onderwijs Contacten: Ilse Cornelis, onderzoeker Cebud i.cornelis@thomasmore.be 0485 18 92 60 Bérénice Storms, onderzoeksleider Cebud Berenice.Storms@thomasmore.be Esther Geboers, coördinator Cebud Esther.Geboers@thomasmore.be

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl11 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Opleiding Rechten AO BE 028 (Ontwerp) Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 1 van 11 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming

Nadere informatie

Voorbeeld van mensen die een tweedehands wagen wensen aan te kopen die ouder is dan 2 jaar met een lening bij ING.

Voorbeeld van mensen die een tweedehands wagen wensen aan te kopen die ouder is dan 2 jaar met een lening bij ING. Voorbeeld van mensen die een tweedehands wagen wensen aan te kopen die ouder is dan 2 jaar met een lening bij ING. Bij deze data moeten we het 1 en ander uitleggen. Jouw geld dat je hebt ontvangen, maakt

Nadere informatie

ADVIES European Youth Foundation

ADVIES European Youth Foundation ADVIES European Youth Foundation De Vlaamse Jeugdraad pleit ervoor om een verhoging van het budget van de European Youth Foundation, op de agenda van het Comité van Ministers van de Raad van Europa te

Nadere informatie

Studienamiddag 21/04/2015

Studienamiddag 21/04/2015 Studienamiddag 21/04/2015 SKILLVILLE: online leerplatform in de klas Hoe SKILLVILLE je kan helpen bij de vakoverschrijdende eindtermen Aanloop Start Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek (PWO) september

Nadere informatie

Scientix Conferentie: M@thM@tes (17-11-2014)

Scientix Conferentie: M@thM@tes (17-11-2014) M@thM@testes SCIENTIX CONFERENTIE secundair onderwijs 17 november 2014 Indeling Ontstaan Evolutie Filmpjes Meerwaarde Onze opvoedingsdoelen Ontstaan (1) Schooljaar 2009-20102010 (3 Industriële Wetenschappen

Nadere informatie

BIJEENKOMST 1- KENNISMAKING

BIJEENKOMST 1- KENNISMAKING BIJEENKOMST 1- KENNISMAKING kennismaken met groepswerker en groepsleden afspraken maken in groep een eerste gevoel van rust, vertrouwen en veiligheid creëren kennismaken met het thema budgetteren aanzetten

Nadere informatie

Monitoring Report. Jongerenwerkloosheid Gent 15-05-2013. Struys & Van Brabant BVBA www.s-vb.be + 32 2 460 08 20

Monitoring Report. Jongerenwerkloosheid Gent 15-05-2013. Struys & Van Brabant BVBA www.s-vb.be + 32 2 460 08 20 Monitoring Report Jongerenwerkloosheid Gent 15-05-2013 Struys & Van Brabant BVBA www.s-vb.be + 32 2 460 08 20 Auxipress 22704 Belga 15.05.2013 Page: 195 Circulation: 0 675c4f 105 Intensief trajectplan

Nadere informatie

Financieel bewustzijn kun je leren

Financieel bewustzijn kun je leren Financieel bewustzijn kun je leren prinses máxima 10 VERZEKERD! nummer 2, december 2010 Ze zet zich al jarenlang in voor een toegankelijke financiële sector. Sinds kort heeft ze er een nieuwe functie

Nadere informatie

Voorblad Filip. Éducation financière - Financïele geletterdheid- Financial Literacy /

Voorblad Filip. Éducation financière - Financïele geletterdheid- Financial Literacy / Voorblad Filip Éducation financière - Financïele geletterdheid- Financial Literacy / 11.03.2015 1 Inhoud 1. Introductie 2. Methodologie 3. Resultaten 4. Componenten van financiële geletterheid 5. Conclusies

Nadere informatie

Verslag studiedag Dikke vrienden - Jeugddiensten en OCMW s vinden elkaar

Verslag studiedag Dikke vrienden - Jeugddiensten en OCMW s vinden elkaar Verslag studiedag Dikke vrienden - Jeugddiensten en OCMW s vinden elkaar * Locatie: Donderdag 11 december 2014: 09u30 12u30. Sporthal Heist op den Berg Praktijktafel 1 O.l.v. Dirk Van Noten (voorzitter

Nadere informatie

Vraag nr. 403 van 8 maart 2013 van MARIJKE DILLEN

Vraag nr. 403 van 8 maart 2013 van MARIJKE DILLEN VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 403 van 8 maart 2013 van MARIJKE DILLEN Resolutie kinderarmoede Onderwijs en

Nadere informatie

Rondkomen met uw inkomen

Rondkomen met uw inkomen Rondkomen met uw inkomen Budgettips gemeente Heumen gemeente Heumen Vraagt u zich ook wel eens af waar uw geld blijft? Is uw geld op voordat de maand voorbij is? Wilt u weten hoe u kunt rondkomen met uw

Nadere informatie

Fotoverslag Meet & Greet Schuldhulp & -preventie

Fotoverslag Meet & Greet Schuldhulp & -preventie Fotoverslag Meet & Greet Schuldhulp & -preventie In het kader van preventie van schulden bij jongeren, stelden de volgende standhouders hun aanbod voor op de Meet & Greet: OCMW Izegem De werkgroep schuldbemiddeling

Nadere informatie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE. Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE. Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week Licap - Brussel - september 1995 INHOUD 1 BEGINSITUATIE... 5 2

Nadere informatie

Breek taboe omtrent kansarme

Breek taboe omtrent kansarme ITINERA INSTITUTE FLASH Breek taboe omtrent kansarme versus kansrijke diploma s 03 07 2013 MENSEN WELVAART BESCHERMING De Europese leiders hebben een actieplan tegen jeugdwerkloosheid aangekondigd. Uiteraard

Nadere informatie

Lege brooddozen op school. Symposium

Lege brooddozen op school. Symposium Lege brooddozen op school Symposium 14 oktober 2014 Een private (vzw) ongebonden welzijnsorganisatie die werkt met een combinatie van Overheidssubsidies (Vlaamse gemeenschap) Lokale subsidies (stad/ocmw)

Nadere informatie

Naar een mediawijs competentieprofiel voor begeleiders van openbare computerruimtes 14/11/13 1

Naar een mediawijs competentieprofiel voor begeleiders van openbare computerruimtes 14/11/13 1 Naar een mediawijs competentieprofiel voor begeleiders van openbare computerruimtes 14/11/13 1 Kennismaking 14/11/13 2 Mediawijsheid in relatie tot andere begrippen Mediageletterdheid en mediawijsheid

Nadere informatie

Ik en Geld en 200% Economie

Ik en Geld en 200% Economie Ik en Geld en 200% Economie Codename Future verbindt het open domein met de methode. Kernpunten: actualisatie, regionalisatie, variatie We vertalen de maatschappelijke boodschap naar het onderwijs. Thema

Nadere informatie

Huis van het Kind Zottegem, een huis met een verhaal. Congres EXPOO Donderdag 10 december 2015

Huis van het Kind Zottegem, een huis met een verhaal. Congres EXPOO Donderdag 10 december 2015 Huis van het Kind Zottegem, een huis met een verhaal Congres EXPOO Donderdag 10 december 2015 2010 Europees Jaar ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting Strijd tegen kinderarmoede : start van

Nadere informatie

Omgaan met geld. Budgetteren

Omgaan met geld. Budgetteren Omgaan met geld We leven in een consumptiemaatschappij. Overal worden goederen en diensten aangeboden. Via reclames word je aangemoedigd om steeds meer te kopen. Maar als consument moet je op je hoede

Nadere informatie

Persmededeling. Eén centraal meldpunt voor geweld en misbruik

Persmededeling. Eén centraal meldpunt voor geweld en misbruik Kabinet Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin 8 maart 2012 Persmededeling Eén centraal meldpunt voor geweld en misbruik Vanaf 13 maart bestaat er 1 centraal telefoonnummer

Nadere informatie

Samen sta je sterk. Adviesrapport. Project: Communicatieplan

Samen sta je sterk. Adviesrapport. Project: Communicatieplan Project: Communicatieplan Smokeless Nathalie Kooiman, 0863131 Charlotte Voorn, 0847183 Wendy Lanser, 0862815 Rowan Lens, 0857190 CDM1A Hogeschool Rotterdam Rowan Lens - CDM1A - Hogeschool Rotterdam 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Stel dat je toch sterft, welke impact heeft het op jouw leven? Je hebt een gezin

Stel dat je toch sterft, welke impact heeft het op jouw leven? Je hebt een gezin Stel dat je toch sterft, welke impact heeft het op jouw leven? Je hebt een gezin 1 Welke impact heeft een overlijden op jouw gezin? Wie zal je lopende leningen afbetalen? Wie zal de studies van je kinderen

Nadere informatie

CONSUMER PAYMENT REPORT 2015

CONSUMER PAYMENT REPORT 2015 BELGIË CONSUMER PAYMENT REPORT 1 Intrum Justitia heeft gegevens verzameld van 22 consumenten uit 21 Europese landen, om zo inzicht te krijgen in het dagelijkse leven van de Europese consumenten hoe ze

Nadere informatie

Je beschrijving was vrij kort en niet echt interessant. Je neemt voor de hand liggende voorbeelden.

Je beschrijving was vrij kort en niet echt interessant. Je neemt voor de hand liggende voorbeelden. Rubric Types of workers / soorten werknemers (vakoverschrijdende opdracht Engels / SEI) Feedback van de lkr 0 2 3 4 TOTAAL Je omschreef je soorten werkenden goed (met de juiste definities, begrippen) en

Nadere informatie

ADVIES ALCOHOL EN DE AUTO

ADVIES ALCOHOL EN DE AUTO ADVIES ALCOHOL EN DE AUTO Rijden onder invloed van alcohol blijft één van de belangrijkste problemen in verkeersveiligheid. Jongeren zijn hierbij één van de risicogroepen. De Vlaamse Jeugdraad doet voorstellen

Nadere informatie

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180 ESSAY Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay Lexington Baly 1592180 Seminar: Dream Discover Do Essay Docent: Rob van den Idsert Effectief gebruik

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING

PROGRAMMABEGROTING PROGRAMMABEGROTING 2016-2019 Programma 1 : Zorg, Welzijn, Jeugd en Onderwijs 1A Lokale gezondheidszorg Inleiding Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) heeft de gemeente de taak door middel van

Nadere informatie

Beleidsplan Versie 0.2 Januari 2016

Beleidsplan Versie 0.2 Januari 2016 Beleidsplan Versie 0.2 Januari 2016 Inh o u d s o p g a v e Inhoudsopgave... 2 Visie... 3 Kernwaarden... 4 1. Evangelie Centraal... 4 2. Eigentijds en Relevant... 4 3. Echtheid... 4 4. Excelleren... 4

Nadere informatie

ZORGNETWERKEN. Minder mazen en meer net

ZORGNETWERKEN. Minder mazen en meer net ZORGNETWERKEN Minder mazen en meer net Samenlevingsopbouw Ondersteunt en versterkt mensen in een maatschappelijk kwetsbare positie Werkt samen met hen aan directe oplossingen en structurele beleidsveranderingen

Nadere informatie

Hoe financiële opvoeding integreren in een (overvol) curriculum?

Hoe financiële opvoeding integreren in een (overvol) curriculum? Hoe financiële opvoeding integreren in een (overvol) curriculum? 1 Wie is wie? A l b e r i k V e r a P i e t e r P a t 2 Overzicht workshop 1. Comeniusproject Werkwijze Comeniusproject: doel en fasen Invulling

Nadere informatie

Ik ben. Eerlijk. Geduldig. Creatief. Gestructureerd. Communicatief. Geïnteresseerd. Geeft aandacht WWW.IKBENHARRIE.NL

Ik ben. Eerlijk. Geduldig. Creatief. Gestructureerd. Communicatief. Geïnteresseerd. Geeft aandacht WWW.IKBENHARRIE.NL Ik ben Geïnteresseerd Creatief WWW.IKBENHARRIE.NL Communicatief Geeft aandacht Eerlijk Gestructureerd Geduldig Harrie is ontwikkeld door CNV Jongeren en Vilans, met dank aan de support van UWV en Instituut

Nadere informatie

Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Financiële problemen op de werkvloer Micha Aarts Nibud Nibud is een onafhankelijk kenniscentrum Doelstellingen: Verhogen zelfredzaamheid consument Voorkomen

Nadere informatie

Lokale bestrijding. kinderarmoede. Groeiactieplan. kinderarmoede

Lokale bestrijding. kinderarmoede. Groeiactieplan. kinderarmoede Lokale bestrijding kinderarmoede Groeiactieplan kinderarmoede Overzicht 1. Algemeen kader 2. Greep uit de acties in Gent 3. Succesfactoren/knelpunten à Debat Psychologische Dienst - OCMW Gent 2 1. Algemeen

Nadere informatie

online! Telenet Foundation ondersteunt momenteel zo n 105 projecten in België. We bereikten al meer dan 111.000 mensen. Iedereen

online! Telenet Foundation ondersteunt momenteel zo n 105 projecten in België. We bereikten al meer dan 111.000 mensen. Iedereen Iedereen online! Telenet Foundation ondersteunt momenteel zo n 105 projecten in België. We bereikten al meer dan 111.000 mensen. 96 Telenet Jaarverslag 2012 Duurzaamheid Telenet Foundation Telenet Foundation

Nadere informatie

Studiedag OCMW Halle meepraten op het werk. 12 november 2012

Studiedag OCMW Halle meepraten op het werk. 12 november 2012 Studiedag OCMW Halle meepraten op het werk 12 november 2012 Programma 13.05 Verwelkoming door Katleen Evenepoel Voorstelling van project door de taalcoördinator van het OCMW Halle 13.45 Workshops 1. Taal

Nadere informatie

Ik vind dat een secundaire school...

Ik vind dat een secundaire school... Bevraging GO! Ouders: gezonde snacks en dranken in secundaire school 1 In september 215 organiseerde GO! Ouders een bevraging bij ouders omtrent het aanbieden van snacks en dranken in de secundaire school.

Nadere informatie

Curriculum Vitae Paula Ingelse

Curriculum Vitae Paula Ingelse Curriculum Vitae Paula Ingelse Paula Ingelse is opvoedkundige en werkt vanuit eigen praktijk LiefdevolleLeiding. Ze adviseert gezinnen met vragen én zorgen rond het grootbrengen van hun kinderen. Ze is

Nadere informatie

Concept: Opgewekt! Visualisatie van het concept Op de volgende pagina s zijn enkele schetsen te zien die het concept visualiseren.

Concept: Opgewekt! Visualisatie van het concept Op de volgende pagina s zijn enkele schetsen te zien die het concept visualiseren. Omgevingsanalyse Doelgroep: starters en zzp ers Zoals aangegeven in de briefing van Enexis zijn starters een groep waar nog (bijna) geen tools zich specifiek op richten. Dit gat wil ik opvullen met mijn

Nadere informatie

LANG ZULLEN WE LEZEN!

LANG ZULLEN WE LEZEN! LANG ZULLEN WE LEZEN! Onze missie We prikkelen mensen om zich te ontplooien. We bieden iedereen de gelegenheid om kennis op te doen, te delen, anderen te ontmoeten en geïnspireerd te raken. Zo leveren

Nadere informatie

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren Nu beslissen De motieven om te starten met leerlingenparticipatie kunnen zeer uiteenlopend zijn, alsook de wijze waarop je dit in de klas of de school invoert. Ondanks de bereidheid, de openheid en de

Nadere informatie

Het gaat eindelijk weer over echtheid

Het gaat eindelijk weer over echtheid Het gaat eindelijk weer over echtheid Internet heeft de wereld veel transparanter gemaakt, de sociale media maken mensen weerbaar. Traditionele reclame wordt dan ook steeds vaker leugenachtig gevonden.

Nadere informatie

nr. 126 van JORIS POSCHET datum: 17 november 2014 aan JO VANDEURZEN Preventiebeleid hiv en soa s - Stand van zaken

nr. 126 van JORIS POSCHET datum: 17 november 2014 aan JO VANDEURZEN Preventiebeleid hiv en soa s - Stand van zaken SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 126 van JORIS POSCHET datum: 17 november 2014 aan JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Preventiebeleid hiv en soa s - Stand van zaken Het Wetenschappelijk

Nadere informatie

Het Energie Legioen ... Samen maatschappelijke participatie. 23 september 2014. Anneke van Kollenburg Innovatiemanager

Het Energie Legioen ... Samen maatschappelijke participatie. 23 september 2014. Anneke van Kollenburg Innovatiemanager 23 september 2014 Het Energie Legioen Samen maatschappelijke participatie Anneke van Kollenburg Innovatiemanager Leyla Cakir Participatiemakelaar DOCK Achtergrond Wat zien we gebeuren in de maatschappij?

Nadere informatie

Integrale Schuldhulpverlening

Integrale Schuldhulpverlening Integrale Schuldhulpverlening 1 2 Wat doen wij? Door allerlei oorzaken kunnen er financiële problemen of schulden ontstaan. Bijvoorbeeld u krijgt te maken met een plotselinge daling van het inkomen of

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei-Juni 2009-25-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei-Juni 2009-25- Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei-Juni 2009-25- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN KRIS PEETERS MINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN INSTITUTIONELE HERVORMINGEN,

Nadere informatie

Financiële opvoeding. September 2007

Financiële opvoeding. September 2007 Financiële opvoeding September 2007 Inhoud INHOUD... 1 1 INLEIDING... 2 1.1 AANLEIDING... 2 1.2 METHODE VAN ONDERZOEK... 2 1.3 ACHTERGRONDVARIABELEN... 3 LEESWIJZER... 4 2 ZAKGELD EN KLEEDGELD... 5 2.1

Nadere informatie

WEGWIJS Bij budget & schuld

WEGWIJS Bij budget & schuld WEGWIJS Bij budget & schuld BudgetInZicht West-Vlaanderen caw-folder.indd 1 20-08-2014 16:43:51 HEB JE MOEILIJKHEDEN MET JE BUDGET OF HEB JE SCHULDEN? Raak je niet wijs uit je problemen, wil je advies

Nadere informatie

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering Een nieuwe bank Lesvoorbereiding Crisis graad 2 Voorzie speelgoed - geld, echte kleine muntstukken of print het blad met de centen. Op elk blad staan 100 centen in rijen van 10. Zo kan je gemakkelijk het

Nadere informatie

INFOBROCHURE BUDGETBEHEER

INFOBROCHURE BUDGETBEHEER INFOBROCHURE BUDGETBEHEER INFO Budgetbeheer Wat? Budgetbeheer is een vorm van hulpverlening die door het Sociaal Huis/OCMW wordt voorzien om personen en gezinnen te helpen terug vat te krijgen op hun financiële

Nadere informatie