D e n H a a g 24 maart 2015

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "D e n H a a g 24 maart 2015"

Transcriptie

1 Aan de voorzitter en de leden van de Vaste Commissie voor Financiën uit de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG x x B r i e f n u m m e r 15/10.450/Jla/Ha O n d e r w e r p Inbreng VNO-NCW en MKB-Nederland ten behoeve van het Rondetafelgesprek Keuzes voor een beter belastingstelsel D e n H a a g 24 maart 2015 T e l e f o o n n u m m e r E - m a i l Hoogedelgestrenge dames en heren, VNO-NCW en MKB-Nederland gaan graag in op uw uitnodiging om een bijdrage te leveren aan het Rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over de brief van het kabinet van 16 september 2014 Keuzes voor een beter belastingstelsel. Wij pleiten voor het opstellen van een meerjarenplan met als doel het versterken van de Nederlandse economie. Deze exercitie moet gericht zijn op economische groei en meer banen op kortere en langere termijn. Dat bereiken we alleen met netto-lastenverlichting. Substantiële groei van werkgelegenheid kan ons inziens niet met enkel lastenschuiven of het slimmer vormgeven van het stelsel bereikt worden. In de bijlage bij deze brief wordt hier nader op ingegaan. Tijdens het Rondetafelgesprek lichten wij dit uiteraard graag verder toe. Hoogachtend, drs. C. Oudshoorn Directeur Beleid Bijlage Malietoren / Bezuidenhoutseweg 12 / Postbus / 2509 AA Den Haag / / /

2 2 Bijlage: Position Paper VNO-NCW en MKB-Nederland inzake het Nederlandse belastingstelsel Nederlands groeivermogen is afgelopen jaren verzwakt Sinds 2008 zijn de lasten voor burgers en bedrijven met ongeveer 30 miljard verzwaard om de overheidsfinanciën weer op orde te krijgen. Deze lastenverhoging heeft schadelijke effecten gehad op economische groei en werkgelegenheid. Nu de Nederlandse economie herstelt, is er ruimte voor het werken aan onze ambitie om Nederland tot het welvarendste land van de wereld te maken. Het kabinet heeft een aantal structurele hervormingen doorgevoerd. De logische en noodzakelijke volgende stap is om de lastenverzwaringen terug te ploegen. We delen daarom de doelstelling van het kabinet om de lasten op arbeid te verlagen, maar vinden ook dat het ambitieniveau omhoog mag. Hierbij kan inspiratie worden gevonden in het Britse voorbeeld. In 2010 heeft de Britse minister van Financiën in zijn jaarlijkse budgetspeech gezegd dat het Verenigd Koninkrijk de ambitie heeft om de meest concurrerende economie van de G20 te worden. Om dat te bereiken stelde hij een meerjarenplan voor waarbij de lasten voor burgers en bedrijfsleven structureel werden verlaagd. Door het Britse toptarief te verlagen van 50% naar 45% en het tarief van de vennootschapsbelasting terug te brengen van de toenmalige 28% naar 20% vanaf april In maart 2015 heeft de Britse minister van Financiën in zijn budgetspeech aangegeven dat hij verwacht dat de Britse economie binnen 15 jaar die van Duitsland zal inhalen en daarmee de grootste zal zijn in de EU. Hij stelt dat het meerjarenplan werkt en zorgt voor meer economische groei dan andere landen in de EU. Zo is de Britse economie met een groei 2,6% het afgelopen jaar zo n 50% meer gegroeid dan Duitsland en ongeveer drie keer zoveel als het gemiddelde in de EU. Zowel de consumptieve bestedingen als de ondernemingsinvesteringen zitten sinds 2010 in het Verenigd Koninkrijk in de lift. Daarbij is de werkloosheid in het Verenigd Koninkrijk sinds 2010 gedaald met 3%- punt. De collectieve lastendruk in Nederland is tussen 2010 en 2016 opgelopen van 36,1% in 2010 naar 37,9 % in In Nederland zijn de lasten voor burgers en bedrijfsleven dus niet verlicht, maar juist stevig verzwaard. Sinds de financiële crisis van zijn (en worden) de lasten in totaal met ongeveer 30 miljard verzwaard. 1 Veel meer dan in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. 1 CPB Beleidsmatige lastenontwikkeling in Nederland en CEP 2015 voor de jaren

3 3 Mutatie niveau collectieve lastendruk inclusief pensioenpremies (% bbp) in procentpunten tussen 2007 en ,5 2 1,5 1 0,5 0-0,5-1 Bron: Europese Commissie, OESO Dat heeft er mede toe geleid dat de groei in Nederland is achtergebleven. Lastenverzwaringen gingen de afgelopen jaren gepaard met teruglopende consumptie, druk op ondernemingsinvesteringen in Nederland en een oplopende werkloosheid van 5,0% in 2010 naar 7,4% in Zie ter illustratie van de economische groei onderstaande figuur. Bbp-groei , mutaties in % t.o.v. voorgaand kwartaal (indexcijfers, 2007k4=100) Nederland Duitsland Verenigd Koninkrijk Bron: OESO Duitsland Nederland Verenigd Koninkrijk Lastenverlichting moet het doel zijn van de belastingherziening Het doel van de belastingherziening moet daarom zijn om de lasten te verlichten en op deze manier de groeimotor van de economie structureel sneller te laten draaien.

4 4 Lastenverlichting op arbeid verhoogt de beschikbare inkomens en de consumptie. De investeringen en productie van bedrijven nemen toe. Daardoor groeit de werkgelegenheid en daalt de werkloosheid. Zo genereert ook de overheid weer extra inkomsten die de netto-kosten van een belastingverlaging verlagen. Het doel van de belastingherziening kan wat ons betreft niet primair liggen in een andere inrichting van het belastingstelsel. Dat genereert niet die positieve economische effecten. We moeten ons tot doel stellen dat Nederland de meest welvarende economie in Europa wordt en de belastingherziening moet daarvoor een belangrijk vehikel zijn. Hier is dus ambitie nodig zoals het Verenigd Koninkrijk die in 2010 aan de dag heeft gesteld. Die ambitie moet in Nederland als volgt tot uitdrukking komen: belastingverlaging binnen een verantwoorde ontwikkeling van begrotingstekort en overheidsschuld door een eigen meerjarenplan op te stellen voor structurele netto-lastenverlichting. De noodzaak van een belastingherziening ligt in de overweging dat de concurrentiekracht van de Nederlandse economie versterkt moet worden, dat we ondernemerschap moeten bevorderen, vasthouden en aantrekken en niet in de laatste plaats dat deze versterking nodig is omdat de Nederlandse economische groei de afgelopen jaren door een stroom van lastenverzwaringen sterk is gedrukt. Een generieke netto lastenverlichting is daarvoor nodig door: - verkleining van de wig over de gehele linie voor werkenden en het vergroten van het verschil tussen werken/niet-werken; - lagere ondernemingsbelastingen; - een blijvend concurrerend fiscaal vestigingsklimaat Schuiven met belastingen leidt niet tot oplossingen Meer banen komen er maar in zeer beperkte mate met enkel verschuiving van belastingen of alleen een herinrichting van het belastingstelsel. Het is wishful thinking dat hogere belastingen op consumptie, nieuwe milieubelastingen en hogere lokale lasten, gecombineerd met even grote belastingverlaging in de sfeer van de lonen en andere inkomsten per saldo tot meer groei en banen leiden. Of mensen worden belast over hun inkomen of hun consumptie maakt in principe niet uit voor de arbeidsmarkt. Achter de grondslagen consumptie en milieu staan gewone belastingbetalers, die om deze hogere lasten te verwerken de kosten hiervan weer zoveel mogelijk zullen proberen door te schuiven. Alleen wanneer niet-werkenden per saldo de lasten dragen van werkenden zal er op langere termijn van een belastingverschuivingsoperatie een positief economisch effect zijn. In dat geval is het beter om de lasten van werkenden direct netto te verlagen dan een enorme belastingverschuivings-operatie ten laste van niet-werkenden. Voor de komende jaren is de belangrijkste uitdaging het versterken van de vraagkant van de arbeidmarkt. Dat moet centraal staan in de belasting-herziening, niet zozeer

5 5 vergroting van het aanbod van arbeid op de zeer lange termijn met fiscaal participatiebeleid. Dat leidt al snel tot fiscale engineering en het verschuiven van de lasten van de ene naar de andere groep. Dit betekent alleen maar meer fiscaal instrumentalisme, een ingewikkelder fiscaal stelsel en grotere marginale wigeffecten (aan de onderkant van het inkomensgebouw). Het is juist deze fiscale engineering die ervoor zorgt dat het huidige stelsel economisch verstorend werkt en dat het kabinet van mening is dat de fiscale zolder moet worden opgeruimd. Het is niet logisch om te proberen de zolder op te ruimen door hem nog voller te zetten. Voor extra banen in de komende jaren is een eenzijdige focus op fiscaal participatiebeleid voor extra arbeidsaanbod van specifieke groepen op langere termijn geen goede route. Het kabinet beschouwt een eventuele lastenverlichting van 3 tot 5 miljard euro als smeermiddel om de grootste pijn die voortkomt uit belastingverschuivingen weg te masseren. De lastenverlichting lijkt vooral bedoeld om ervoor te zorgen dat we na alle verschuivingen tussen belastingplichtigen vooral op dezelfde plaats blijven. Wij zien dat verschuivingen van de ene naar de andere groep belastingbetalers op de korte termijn negatieve effecten kunnen hebben. Onderzoek van NYFER in opdracht van de Gastvrij Nederland laat zien dat een verhoging van het lage btw-tarief in deze sector op korte termijn kan leiden tot het vernietigen van banen. Dat is bijna 12% van de totale werkgelegenheid in deze sector. Onderzoeken in andere sectoren die in het lage btwtarief vallen laten vergelijkbare effecten zien. Een generieke lastenverlichting weegt niet op tegen de specifieke verhoging van de prijzen in de betreffende sector. Tegenover een theoretische, toekomstige welvaartswinst als gevolg van het verschuiven van belastingen staat een heel reëel en vooral ook direct verlies van werkgelegenheid en investeringsvermogen in bepaalde sectoren. Zeker nu herstel van consumentenvertrouwen recent en fragiel is ingezet, is het onverstandig (opnieuw) belastingen te verhogen, die effecten hebben op de bestedingen. De belastingherziening moet niet worden ontsierd met nodeloze verschuivingsoperaties die zeker op korte termijn niet of nauwelijks een positieve bijdrage aan groei en banen kunnen leveren, maar wel gemakkelijk de geloofwaardigheid van de gehele exercitie aantasten. Inzet van generieke lastenverlichting De beschikbare financiële ruimte moet wat ons betreft worden ingezet om de wig te verkleinen, de belastingen op ondernemerschap te verlagen en het internationale fiscale vestigingsklimaat te verbeteren. Verkleining van de wig Wij onderschrijven de opmerking van het kabinet dat de wig de draaideurcrimineel van de arbeidsmarkt is. De noodzaak van verkleining van de wig voor alle werkenden dus voor alle inkomensniveaus is op goede wijze in de kabinetsbrief verwerkt.

6 6 De marginale wig kent op dit moment een bijna vlak verloop voor alle werkenden. Vanaf een inkomen van zo n euro geldt een marginale (werkgevers- plus werknemers)wig van bijna 65%. Dat betekent dat er voor iedere extra euro loonkosten maar iets meer dan 0,35 euro aan besteedbaar inkomen overblijft 2. Bron: SZW De wig moet in de eerste plaats worden verkleind door generieke verlaging van de tarieven voor de inkomstenbelasting en loonbelasting over de gehele linie. Wij hebben hierbij eerder aangegeven dat hierbij moet worden toegewerkt naar een tariefstructuur van 35% tot euro en 45% daarboven. Deze opschuiving van het aangrijpingspunt van de hoogste schijf en verlaging van toptarief dragen er bovendien aan bij dat we in Nederland kunnen behoren tot de winnaars in de internationale slag om talent. Deze tariefstructuur resulteert effectief vooral in een verlaging van de marginale druk voor het brede midden van het inkomensgebouw. Verlichting ondernemerslasten We zijn blij dat het kabinet onderstreept dat banen worden gecreëerd door ondernemers en dat dit het geval is doordat zij degenen zijn die risico nemen, innoveren, investeren en nieuwe vraag scheppen. In de Ease of doing business index van de World Bank staat Nederland op de 27 e plaats. Ons land staat daarmee ver achter de Verenigde Staten (7 e ), het Verenigd Koninkrijk (8 e ), Duitsland (14 e ), Canada (16 e ) en doen we het alleen beter dan Frankrijk (31 e ). Er is ruimte voor verbetering van het ondernemingsklimaat in Nederland om zodoende nog meer profijt te hebben van de positieve economische gevolgen van het 2 De marginale wig neemt af boven euro als gevolg van de aftopping van de pensioenopbouw vanaf dat inkomen.

7 7 ondermemerschap. Wij zijn met het kabinet van mening dat het daarom van belang is en blijft om ondernemerschap fiscaal te ondersteunen. Het is verstandig om steeds te blijven bezien dat de fiscale regelingen goed gericht zijn. Wij onderschrijven daarbij overigens niet de stelling van het CPB dat het huidige verschil in lastendruk tussen werknemers en IBondernemers niet te verdedigen is, maar wijzen erop dat als het kabinet het erom te doen is dit verschil te verkleinen, de meest effectieve manier om dat te doen is om de lasten voor werknemers te verlagen zoals hiervoor aangegeven. Verder menen wij dat het ondernemingsklimaat in Nederland kan worden verbeterd door de lasten op ondernemerschap te verlagen. Voor IB-ondernemers gebeurt dat al automatisch door het aanpassen van de tariefstructuur. Het ligt vervolgens in de rede ter bewaring van het globaal evenwicht tussen de IB-ondernemer en de DGA om ook de lasten voor de DGA verder te verlagen. Dat kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld door een verlaging van het tarief van Box 2 of door een verlaging van de (eerste schijf van de) vennootschapsbelasting. Zoals door het kabinet wordt aangegeven, kan een kleinere wig met lagere lasten voor de ondernemer hem bewegen om (meer) mensen in dienst te nemen. Bij het verkleinen van de wig moet niet alleen worden gekeken naar de tarieven van de inkomstenbelasting, maar ook naar de lasten die de werkgever moet betalen voor zijn werknemers. Hierbij wijzen wij graag op twee zaken. Ten eerste zit de premie Zorgverzekeringswet nu onzichtbaar verstopt in de wig. Deze premie werkt deze in de praktijk als een enorme loonkostenversneller, die de gewenste banengroei ondermijnt. Wij zijn daarom van mening dat de premie Zorgverzekeringswet bij deze exercitie moet worden betrokken. Door dat op een slimme wijze te doen, levert dat tevens een grondslagverbreding die kan worden gebruikt voor de financiering van de verlaging van de belastingtarieven. Ten tweede dat ook de doorbetalingsverplichting bij ziekte er toe leidt dat ondernemers worden afgeschrikt om mensen in dienst te nemen. In Kansrijk! hebben wij aangegeven op welke wijze deze barrière zou kunnen worden geslecht. Versterking fiscaal vestigingsklimaat Met het kabinet willen wij dat het vestigingsklimaat een banenmachine blijft. Daarvoor is noodzakelijk dat Nederland een goed fiscaal vestigingsklimaat heeft dat dubbele belasting voorkomt en de transactiekosten van internationale handel laag houdt. Het is daarom goed dat er in de OESO wordt gewerkt in het BEPS-project 3 aan het versterken van het internationale fiscale systeem. Doel is dat er geen kunstmatige 3 Base Erosion and Profit Shifting

8 8 scheiding mogelijk is tussen de plaats waar de waarde wordt gecreëerd en waar de belasting wordt betaald. Nederland moet bij het vormgeven van de aanbevelingen een belangrijke rol spelen en zorgen dat daarbij het zg. arm s length beginsel als uitgangspunt wordt gehanteerd. Op deze wijze kan effectief dubbele belastingheffing worden voorkomen, wordt gezorgd voor voldoende waarborgen om kunstmatige scheiding van winst en waardecreatie voorkomen en houdt Nederland voldoende mogelijkheden om het eigen fiscale beleid te bepalen. Voorkomen moet worden dat in het proces bij de OESO de focus wordt verloren en dat dit proces niet meer gericht is op tegengaan van winstverschuiving zonder waardeverschuiving, maar verwordt in het ontnemen van de mogelijkheid in bijvoorbeeld ons land om hier innovatie te bevorderen door verregaande aantasting van de soevereiniteit zonder dat er risico bestaat van onheus nadeel voor buitenlandse schatkisten. Wij moeten niet naïef zijn met het internationale fiscale vestigingsklimaat. Financiering Voor de financiering van de verlaging van de lasten op arbeid op korte termijn zien wij drie mogelijke bronnen die kunnen worden ingezet zonder dat sprake hoeft te zijn van verschuivingen, zoals hierboven bedoeld zijn. Ten eerste zou moeten worden vastgelegd dat de structurele meevallers op de begroting worden ingezet voor lastenverlichting. De huidige meevallersformule kan zo wordt gewijzigd dat zolang Nederland aan de Europese begrotingsregels voldoet, de eventuele extra ruimte ten opzichte van het afgesproken saldopad volledig wordt benut voor het terugploegen van de eerdere lastenverzwaringen. Zo kan voor de begroting van 2016 en 2017 een duidelijke afspraak gemaakt worden. Ten tweede zou de reële uitgavenstijging moeten worden beperkt en ten derde kan worden gedacht aan grondslagverbreding door het woud aan heffingskortingen en toeslagen te vereenvoudigen. Op deze wijze kunnen we op een verantwoorde wijze toegroeien naar de hierboven aangegeven tariefstructuur zonder dat er onacceptabele negatieve inkomenseffecten zich voordoen, of dat naar nodeloze verschuivingsoperaties hoeft te worden gegrepen.

BIJLAGE 2: Bruto-nettotrajecten

BIJLAGE 2: Bruto-nettotrajecten BIJLAGE 2: Bruto-nettotrajecten Aan de heer Groot is toegezegd om informatie te verstrekken over verschillen tussen het brutonettotraject van ondernemers en werknemers. 1 Aannames Een vergelijking van

Nadere informatie

D e n H a a g 10 maart 2015

D e n H a a g 10 maart 2015 Bezuidenhoutseweg 12, 2594 AV Den Haag Postbus 93002, 2509 AA Den Haag Aan de voorzitter en (plv.) leden van de Vaste Commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018

Nadere informatie

Het rapport van de commissie van Dijkhuizen "Naar een activerender belastingstelsel".

Het rapport van de commissie van Dijkhuizen Naar een activerender belastingstelsel. Het rapport van de commissie van Dijkhuizen "Naar een activerender belastingstelsel". Conclusies na analyse en doorrekenen van de adviezen: -- De adviezen van de Commissie van Dijkhuizen leiden tot een

Nadere informatie

Miljoenennota-ontbijt Almere 17 September 2014. Mr. A. (André) Verduijn RB Countus accountants + adviseurs

Miljoenennota-ontbijt Almere 17 September 2014. Mr. A. (André) Verduijn RB Countus accountants + adviseurs Miljoenennota-ontbijt Almere 17 September 2014 Mr. A. (André) Verduijn RB Countus accountants + adviseurs Belastingplan 2015 Inkomensbeleid Tarief 1e schijf inkomstenbelasting minder verhoging: van 36,25%

Nadere informatie

D e n H a a g 12 juni 2012

D e n H a a g 12 juni 2012 Aan de voorzitter en de leden van de Vaste Commissie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG B r i e f n u m m e r 12/10.937/12-017/MF/Gau

Nadere informatie

Prinsjesdagontbijt Visser & Visser in samenwerking met MeerBusiness 24 september 2014. Marcel Fierens Vestigingsleider Visser & Visser Gorinchem

Prinsjesdagontbijt Visser & Visser in samenwerking met MeerBusiness 24 september 2014. Marcel Fierens Vestigingsleider Visser & Visser Gorinchem Welkom Prinsjesdagontbijt Visser & Visser in samenwerking met MeerBusiness 24 september 2014 Marcel Fierens Vestigingsleider Visser & Visser Gorinchem http://www.youtube.com/watch?v=8xc5pky0i3o Welkom

Nadere informatie

omslag FORUM 25.09.14

omslag FORUM 25.09.14 10 wiebes over ander belastingstelsel Ik moet vaker nee zeggen Staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes vindt het hoog tijd om de zolder van het belastingstelsel op te ruimen. Er moet veel minder op

Nadere informatie

Nieuwsbrief Prinsjesdag 2015 NIEUWSBRIEF. over de gevolgen van Prinsjesdag 2015 voor uw personeelsbeleid

Nieuwsbrief Prinsjesdag 2015 NIEUWSBRIEF. over de gevolgen van Prinsjesdag 2015 voor uw personeelsbeleid NIEUWSBRIEF over de gevolgen van Prinsjesdag 2015 voor uw personeelsbeleid Via deze speciale Prinsjesdag-nieuwsbrief brengen wij u volledig op de hoogte van Prinsjesdag 2015 die relevant zijn voor werkgevers.

Nadere informatie

Den Haag 24 november 2008

Den Haag 24 november 2008 De voorzitter en leden van de Vaste Commissie voor Financiën uit de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Briefnummer 08/12.715/JLa/Ha Onderwerp Voortgang modernisering successiewetgeving

Nadere informatie

Miljoenennota 2003. *** embargo tot dinsdag 17 september 2002 15.15 uur *** Miljoenennota 2003

Miljoenennota 2003. *** embargo tot dinsdag 17 september 2002 15.15 uur *** Miljoenennota 2003 Perspresentatie door minister Hans Hoogervorst en staatssecretaris Steven van Eijck vrijdag 13 september 2002 *** embargo tot dinsdag 17 september 2002 15.15 uur *** Toelichting minister Hans Hoogervorst

Nadere informatie

KEUZES VOOR EEN EERLIJKE TOEKOMST

KEUZES VOOR EEN EERLIJKE TOEKOMST KEUZES VOOR EEN EERLIJKE TOEKOMST TEGENBEGROTING 2015 Inleiding In deze tegenbegroting presenteert GroenLinks een aantal concrete voorstellen om een start te maken met het oplossen van de grote uitdagingen

Nadere informatie

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen De voorbeelden in de casussen zijn verzonnen door de auteurs en komen niet noodzakelijkerwijs

Nadere informatie

Koepel van Nederlandse Verenigingen Van Gepensioneerden

Koepel van Nederlandse Verenigingen Van Gepensioneerden Koepel van Nederlandse Verenigingen Van Gepensioneerden Secretariaat: Hogeschoorweg 21, 5911 EJ Venlo 077-354 1050 / 06-2299 4456 secretariaat@knvg.nl www.knvg.nl Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus

Nadere informatie

Rijksbelastingen 0n verdubbeld en vergroend

Rijksbelastingen 0n verdubbeld en vergroend 08 Rijksbelastingen 0n verdubbeld en vergroend Laurens Cazander Publicatiedatum CBS-website: 3 februari 2009 Den Haag/Heerlen, 2009 Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer x =

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 300 XIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar

Nadere informatie

PRINSJESDAG 2014 Beknopt overzicht aangekondigde maatregelen Prinsjesdag 2014

PRINSJESDAG 2014 Beknopt overzicht aangekondigde maatregelen Prinsjesdag 2014 PRINSJESDAG 2014 Beknopt overzicht aangekondigde maatregelen Prinsjesdag 2014 Inhoud 1 Veranderingen belastingtarieven en kortingen inkomstenbelasting... 3 a Belastingtarief eerste schijf verhoogd... 3

Nadere informatie

Budgettaire, koopkracht- en arbeidsmarkteffecten van herziening belastingstelsel Op verzoek van de JOVD

Budgettaire, koopkracht- en arbeidsmarkteffecten van herziening belastingstelsel Op verzoek van de JOVD CPB Notitie 3 mei 2011 Budgettaire, koopkracht- en arbeidsmarkteffecten van herziening belastingstelsel Op verzoek van de JOVD. CPB Notitie Aan: JOVD Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2006-II

Eindexamen economie 1-2 vwo 2006-II 4 Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juiste berekening

Nadere informatie

Belastingplan 2016 in teken van lagere lasten op arbeid

Belastingplan 2016 in teken van lagere lasten op arbeid PAG 2 HOGER HEFFINGSVRIJ VERMOGEN IN BOX 3 PAG 3 WIJZIGING AANMERKELIJK BELANG EN EMIGRATIE PAG 4 AANPASSING AUTOBELASTINGEN PAG 5 VERLAGING TWEEDE EN DERDE SCHIJF EN VERLENGING DERDE SCHIJF PAG 6 SNELLERE

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal 1

Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2015-2016 34 302 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2016) T BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIEN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Waarom is er besloten om te bezuinigen? Wordt de economie kapot bezuinigd?

Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Waarom is er besloten om te bezuinigen? Wordt de economie kapot bezuinigd? Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Er is een pakket van 6 miljard euro aan aanvullende bezuinigingen overeenkomen. De bezuinigingen worden hoofdzakelijk gevonden via uitgavenbeperkingen binnen

Nadere informatie

De overheid. Uitgaven: uitkeringen en subsidies. De overheid. Ontvangsten: belasting en premies. De grote herverdeler van inkomens

De overheid. Uitgaven: uitkeringen en subsidies. De overheid. Ontvangsten: belasting en premies. De grote herverdeler van inkomens Overheid H2 De overheid De grote herverdeler van inkomens Ontvangsten: belasting en premies De overheid Uitgaven: uitkeringen en subsidies De grote herverdeler van inkomens 2 De Nederlandse overheid Belangrijke

Nadere informatie

Miljoenennota door René Boon

Miljoenennota door René Boon Miljoenennota door René Boon .. .. .. .. .. ... .. Conclusies: Herstel Nederlandse economie, maar wel kwetsbaar In 2015 komen overheidsfinanciën in rustiger vaarwater terecht Toch nog groot tekort, circa

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 32 140 Herziening Belastingstelsel Nr. 27 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 29544 Arbeidsmarktbeleid Nr. 514 Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 7 april 2014 Bijgaand treft u het rapport

Nadere informatie

Financiële bijlage D66-verkiezingsprogramma

Financiële bijlage D66-verkiezingsprogramma Financiële bijlage D66-verkiezingsprogramma D66 staat garant voor een solide financieel beleid, dat ruimte biedt voor investeringen in de kwaliteit van de samenleving en economische dynamiek. Het verkiezingsprogramma

Nadere informatie

We kunnen de vergrijzing betalen. Dick Scherjon, bestuursadviseur

We kunnen de vergrijzing betalen. Dick Scherjon, bestuursadviseur We kunnen de vergrijzing betalen Dick Scherjon, bestuursadviseur Duurzaamheidsscore Oost-Groningen Zeeuws-Vlaanderen Groot-Rijnmond Zuidoost-Drenthe Zuid-Limburg Delfzijl en omgeving Overig Groningen Midden-Limburg

Nadere informatie

CPB Notitie 3 oktober 2011. Ex-ante budgettaire effecten tegenbegroting 2012 SP. Op verzoek van de SP

CPB Notitie 3 oktober 2011. Ex-ante budgettaire effecten tegenbegroting 2012 SP. Op verzoek van de SP CPB Notitie 3 oktober 2011 Ex-ante budgettaire effecten tegenbegroting 2012 SP Op verzoek van de SP. CPB Notitie Aan: Tweede Kamerfractie SP Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM Den

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 682 Evaluatie Wet uniformering loonbegrip Nr. 13 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Belastingplan 2016; De highlights voor de dga en vermogend particulier

Belastingplan 2016; De highlights voor de dga en vermogend particulier 15 september 2015 Belastingplan 2016; De highlights voor de dga en vermogend particulier Op 15 september 2015 is het Belastingplan 2016 aangeboden aan de Tweede Kamer. De voor dga en particuliere vermogensbezitter

Nadere informatie

4.1 Klaar met de opleiding

4.1 Klaar met de opleiding 4.1 Klaar met de opleiding 1. Werken in loondienst - Bij een bedrijf of bij de overheid (gemeente, provincie, ministerie); - Je krijgt loon/salaris; - Je hebt een bepaalde zekerheid, dat je werk hebt,

Nadere informatie

Prinsjesdag 2014. Stand van zaken MKB. Rabobank Nederland, september 2014

Prinsjesdag 2014. Stand van zaken MKB. Rabobank Nederland, september 2014 Prinsjesdag 2014 Stand van zaken MKB Rabobank Nederland, september 2014 Internationale omgeving Basisscenario De wereldeconomie groeit ook in 2014, met name in de VS, maar spectaculair is het allemaal

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 NIVEAU: EXAMEN: VWO 2001-II De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I Opgave 1 Hoge druk op de arbeidsmarkt Gedurende een aantal jaren groeide de economie in Nederland snel waardoor de druk op de arbeidsmarkt steeds groter werd. Het toenemende personeelstekort deed de vrees

Nadere informatie

Eindexamen economie pilot havo 2011 - I

Eindexamen economie pilot havo 2011 - I Beoordelingsmodel Vraag Antwoord Scores Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore

Nadere informatie

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk Hoofdstuk 1. Inkomen verdienen 1.22 1.23 1.24 1.25 1.26 1.27 1.28 1.29 1.30 1.31 1.32 1.33 1.34 D A C C A D B A D D B C D 1.35 a. 1.000.000 425.000 350.000 40.000 10.000 30.000 = 145.000. b. 1.000.000

Nadere informatie

Examen VWO. economie. tijdvak 2 woensdag 19 juni 13.30-16.30 uur

Examen VWO. economie. tijdvak 2 woensdag 19 juni 13.30-16.30 uur Examen VWO 2013 tijdvak 2 woensdag 19 juni 13.30-16.30 uur economie Dit examen bestaat uit 26 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 59 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een

Nadere informatie

Maak groei en ondernemen lonend

Maak groei en ondernemen lonend Maak groei en ondernemen lonend Samenvatting: Crisisbelasting terug naar ondernemers en een permanente verlaging van de lasten. De lasten op arbeid en de risico s rondom werkgeverschap moeten omlaag. Durf

Nadere informatie

In juni jl. heeft de heer Tang vragen TPF

In juni jl. heeft de heer Tang vragen TPF TP TP PT Ingezonden PT motie-weekers, PT Dr. FPT aangenomen FPT gesteld FPT van Directie Algemene Fiscale Politiek De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EZ 's-gravenhage

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 Nota over de toestand van s Rijks Financiën Nr. 42 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Verdieping: Eerste reactie partijen

Verdieping: Eerste reactie partijen Verdieping: Eerste reactie partijen Korte omschrijving werkvorm: Uit de berekeningen van het CPB blijkt dat het begrotingstekort van Nederland in 2013 en 2014 niet onder de door de EU gestelde 3%-norm

Nadere informatie

Grootverdiener zwaarder belast

Grootverdiener zwaarder belast 4 september 2009 Grootverdiener zwaarder belast AMSTERDAM - De PvdA zint op de terugkeer van een toptarief van 60 procent in de inkomstenbelasting. Het toptarief is nu 52 procent. Acht jaar geleden was

Nadere informatie

Fiscale hervorming pensioenopbouw 2015

Fiscale hervorming pensioenopbouw 2015 Fiscale hervorming pensioenopbouw 2015 De parlementaire behandeling van de fiscale hervorming van de pensioenen is afgerond. Op dinsdag 27 mei is de Eerste Kamer in meerderheid akkoord gegaan met de plannen

Nadere informatie

Eindexamen economie pilot vwo 2011 - II

Eindexamen economie pilot vwo 2011 - II Beoordelingsmodel Vraag Antwoord Scores Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore

Nadere informatie

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl) Economie 1 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 17 mei 13.30 16.30 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen; het examen bestaat uit

Nadere informatie

Eurogroep. 1. Economische situatie in de eurozone

Eurogroep. 1. Economische situatie in de eurozone Eurogroep 1. Economische situatie in de eurozone Toelichting: De Eurogroep zal van gedachten wisselen over de economische situatie in de eurozone. De groei van de economie lijkt verder aan te trekken terwijl

Nadere informatie

3. Minimum(jeugd)lonen De minimum(jeugd)lonen bedragen per 1 juli 2014 (bruto per maand, per week en per dag, in euro s, exclusief vakantiebijslag):

3. Minimum(jeugd)lonen De minimum(jeugd)lonen bedragen per 1 juli 2014 (bruto per maand, per week en per dag, in euro s, exclusief vakantiebijslag): Rekenregels per 1 juli 2014 1. Inleiding In deze rekenregels zijn het bruto wettelijk minimumloon, de sociale premies, belastingtarieven en heffingskortingen per 1 juli 2014 opgenomen. Deze premies en

Nadere informatie

Wat moeten we met de hypotheekrente-aftrek? Miljoenennota 2013

Wat moeten we met de hypotheekrente-aftrek? Miljoenennota 2013 Wat moeten we met de hypotheekrente-aftrek? - Een economisch perspectief - Miljoenennota 213 Scheveningen, 2 oktober 212 Prof. dr. Barbara Baarsma Vanaf 213: voor nieuwe hypotheken alleen recht op renteaftrek

Nadere informatie

Inkomensafhankelijke zorgpremie / nivelleren.

Inkomensafhankelijke zorgpremie / nivelleren. Inkomensafhankelijke zorgpremie / nivelleren. 1. Inleiding Naar verwachting zal nivellering via de inkomensafhankelijke zorgpremie (IAP) worden vervangen door nivellering via het belastingstelsel. De IAP

Nadere informatie

Belastingplan 2015. Zoals aangeboden aan de 2 e Kamer op 16 september 2014. Krijn Doornekamp

Belastingplan 2015. Zoals aangeboden aan de 2 e Kamer op 16 september 2014. Krijn Doornekamp Belastingplan 2015 Zoals aangeboden aan de 2 e Kamer op 16 september 2014 Krijn Doornekamp Wat komt aan de orde Inkomstenbelasting tarieven 2015 Wijzigingen in heffingskortingen Woningmarkt DGA/Zelfstandigen

Nadere informatie

Sociaal akkoord aow en Witteveenkader Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Sociaal akkoord aow en Witteveenkader Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid CPB Notitie 10 juni 2011 Sociaal akkoord aow en Witteveenkader Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. CPB Notitie Aan: Ministerie van SZW Centraal Planbureau Van Stolkweg

Nadere informatie

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Goede tijden, slechte tijden Soms zit het mee, soms zit het tegen 1 De toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is de verkoopprijs van een product min de ingekochte

Nadere informatie

Den Haag 25 januari 2008

Den Haag 25 januari 2008 De voorzitter en de leden van de Vaste Commissie voor Financiën uit de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Briefnummer 08/10.149/Jla Onderwerp Wetsvoorstel Wijziging van de Invorderingswet

Nadere informatie

Sense of urgency; Hervormingen; Impact.

Sense of urgency; Hervormingen; Impact. Sense of urgency; Hervormingen; Impact. Sense of urgency Korte termijn: financiële tekorten (2011) algemene ouderdomsvoorziening: ca. 100 mln/ jr schommelfonds uitgeput in 2013; ziektekostenverzekering:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 31 322 Kinderopvang Nr. 137 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Ministerie van Financiën

Ministerie van Financiën Ministerie van Financiën > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 Korte Voorhout 7 2500 EA s-gravenhage 2511 CW Den Haag Postbus

Nadere informatie

Zorgtaken voor de gemeente

Zorgtaken voor de gemeente De Sociale Databank Nederland presenteert in samenwerking met de gemeente een verbreding van inzicht en kennis over structurele oorzaken van de crisis met het terugeisen van 50,9 miljard aan verdwenen

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

4 Toon met twee verschillende berekeningen aan dat het ontbrekende gemiddelde inkomen (a) in de tabel gelijk moet zijn aan 70 000 euro.

4 Toon met twee verschillende berekeningen aan dat het ontbrekende gemiddelde inkomen (a) in de tabel gelijk moet zijn aan 70 000 euro. Grote opgave personele inkomensverdeling Blz. 1 van 4 personele inkomensverdeling Inkomensverschillen tussen personen kunnen te maken hebben met de verschillende soorten inkomen. 1 Noem drie soorten primair

Nadere informatie

SAMENVATTING SCHADUWBEGROTING 2015

SAMENVATTING SCHADUWBEGROTING 2015 DOEL VAN DE SCHADUWBEGROTING 2015: Het Schaduwkabinet heeft voor ogen om de economie op korte termijn weer in vorm te krijgen, met een groeicijfer van 3%. Om dit te realiseren investeert het Schaduwkabinet

Nadere informatie

CPB Notitie. 1 Inleiding. Tweede Kamerfractie ChristenUnie. Datum: 23 september 2013 Betreft: Ex ante budgettaire effecten tegenbegroting ChristenUnie

CPB Notitie. 1 Inleiding. Tweede Kamerfractie ChristenUnie. Datum: 23 september 2013 Betreft: Ex ante budgettaire effecten tegenbegroting ChristenUnie CPB Notitie Aan: Tweede Kamerfractie ChristenUnie Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM Den Haag T (070)3383 380 I www.cpb.nl Contactpersoon Daniël van Vuuren Datum: 23 september 2013

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Voorbeelden van een juist antwoord zijn: kosten van politie-inzet

Nadere informatie

Prinsjesdag 2015 Hartelijk welkom!

Prinsjesdag 2015 Hartelijk welkom! Prinsjesdag 2015 Hartelijk welkom! Learning & Development 27 medewerkers die dagelijks bezig zijn met de inhoud van uw vak. 3 Learning & Development Programma Lastenverlichting op arbeid Herziening box

Nadere informatie

31 706 Regeling van een tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten (Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten)

31 706 Regeling van een tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten (Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten) 31 706 Regeling van een tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten (Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten) NOTA VAN WIJZIGING Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd: 1

Nadere informatie

Ex-ante budgettaire effecten tegenbegroting VVD

Ex-ante budgettaire effecten tegenbegroting VVD CPB Notitie Nummer : 2009/35 Datum : 16 september 2009 Aan : Tweede Kamerfractie VVD Ex-ante budgettaire effecten tegenbegroting VVD 1 Inleiding Het CPB heeft op verzoek van de VVD de ex-ante budgettaire

Nadere informatie

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Valt het mee of tegen? a Als Yara een appartement koopt moet ze een hypotheek afsluiten. Hiervoor betaalt ze iedere maand een bepaald bedrag. Dit zijn haar

Nadere informatie

Inkomenseffecten van de belastingherziening 2001

Inkomenseffecten van de belastingherziening 2001 Inkomenseffecten van de belastingherziening 2001 Hans de Kleijn De belastingherziening van 2001 heeft een koopkrachtverbetering van 3,6 procent opgeleverd. Vooral de laagste en de hoogste inkomens hebben

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Vooruitzichten 6-7 Economisch Bureau Nederland december Nederlandse economie: groei houdt aan De Nederlandse economie groeide in met ongeveer % - tweemaal zoveel als in 4.

Nadere informatie

Focus op Prinsjesdag. 16 september 2014. Kernpunten. Economisch Bureau Nederland 020-628 4204 / 383 2657. 15 september 2015

Focus op Prinsjesdag. 16 september 2014. Kernpunten. Economisch Bureau Nederland 020-628 4204 / 383 2657. 15 september 2015 Focus op Prinsjesdag 2015 Economisch Bureau Nederland 020-628 4204 / 383 2657 16 september 2014 15 september 2015 Kernpunten Macro Economische Verkenning 2016 De economische groei loopt in 2016 verder

Nadere informatie

Prinsjesdagontbijt 17 september 2014

Prinsjesdagontbijt 17 september 2014 Prinsjesdagontbijt 17 september 2014 Programma Welkom door mr. Sjaak Lagerwerf (directielid Lansigt) Toelichting Miljoenennota Peter Kranendonk MSc LLM Visie van Senne Janssen (ING) Gelegenheid tot het

Nadere informatie

Programma 10. Financiën

Programma 10. Financiën Programma 10 Financiën Aandeel programma 10 in totale begroting 1% Financiën Overige programma's 99% Programma 10 Financiën Inleiding Ons college hanteert als uitgangspunt bij haar financiële beleid dat

Nadere informatie

Budgettaire effecten In onderstaand tabel staan de geactualiseerde budgettaire effecten van de uniformering van het loonbegrip.

Budgettaire effecten In onderstaand tabel staan de geactualiseerde budgettaire effecten van de uniformering van het loonbegrip. > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.minfin.nl

Nadere informatie

Economie Pincode klas 4 VMBO-GT 5 e editie Samenvatting Hoofdstuk 7 De overheid en ons inkomen Exameneenheid: Overheid en bestuur

Economie Pincode klas 4 VMBO-GT 5 e editie Samenvatting Hoofdstuk 7 De overheid en ons inkomen Exameneenheid: Overheid en bestuur Paragraaf 7.1 Groeit de economie? BBP = Bruto Binnenlands Product, de totale productie in een land in één jaar Nationaal inkomen = het totaal van alle inkomens in een land in één jaar Inkomen = loon, rente,

Nadere informatie

10-puntenplan voor het herstel van de Nederlandse economie

10-puntenplan voor het herstel van de Nederlandse economie 10-puntenplan voor het herstel van de Nederlandse economie Nederland zit in een grote economische crisis. Het consumentenvertrouwen is dramatisch laag. Nederlanders zijn onzeker over hun baan, hun huis,

Nadere informatie

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Module 8 havo 5 Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Economische conjunctuur hoogconjunctuur Reëel binnenlands product groeit procentueel sterker dan gemiddeld. laagconjunctuur Reëel binnenlands product groeit

Nadere informatie

Beantwoording Kamervragen over de pensioenmaximering op 100.000 en de verlaging van de opbouw

Beantwoording Kamervragen over de pensioenmaximering op 100.000 en de verlaging van de opbouw Beantwoording Kamervragen over de pensioenmaximering op 100.000 en de verlaging van de opbouw Het Tweede Kamerlid Omtzigt (CDA) heeft aan de staatssecretarissen Wiebes (Financiën) en Klijnsma (SZW) een

Nadere informatie

Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25%

Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25% Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25% Inleiding Deze bijlage bevat de effecten van een mogelijke verhoging van de energiebelasting (EB) op aardgas in de

Nadere informatie

Economie Elementaire economie 3 VWO

Economie Elementaire economie 3 VWO Economie Elementaire economie 3 VWO Les 13 Introductie overheid Ontwerp power point: Henk Douna docent: Jeannette de Beus De komende weken: de overheid Consumenten De markt Producenten Bijvoorbeeld Goederenmarkt

Nadere informatie

2010: fiscale voordelen voor de mkb er

2010: fiscale voordelen voor de mkb er 2010: fiscale voordelen voor de mkb er 2010: fiscale voordelen voor de mkb er Alle beetjes helpen. Als ondernemer weet u dit als geen ander. Zeker in het huidige economische klimaat is het belangrijk dat

Nadere informatie

VVMA Congres 18 mei 2010

VVMA Congres 18 mei 2010 VVMA Congres 18 mei 2010 Jan Klaver, VNO-NCW Verwachtingen over Nederlandse economie, 2010-2015 1 Lijn van mijn verhaal 1. Impact economische crisis op Nederlandse economie en bedrijfsleven 2. Het herstel

Nadere informatie

Examen VWO. Economie 1,2 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Economie 1,2 (nieuwe stijl) Economie 1,2 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 2 juni 13.3 16.3 uur 2 1 Voor dit examen zijn maximaal 84 punten te behalen; het examen bestaat uit 3

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 16 september 2014 Betreft Toekomstfonds

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 16 september 2014 Betreft Toekomstfonds > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directie Algemene Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Postadres

Nadere informatie

Als de lonen dalen, dalen de loonkosten voor de producent. Hetgeen kan betekenen dat de producent niet overgaat tot mechanisatie/automatisering.

Als de lonen dalen, dalen de loonkosten voor de producent. Hetgeen kan betekenen dat de producent niet overgaat tot mechanisatie/automatisering. Top 100 vragen. De antwoorden! 1 Als de lonen stijgen, stijgen de productiekosten. De producent rekent de hogere productiekosten door in de eindprijs. Daardoor daalt de vraag naar producten. De productie

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB06-074 13 juli 2006 9.30 uur Uitgaven huishoudens hoger dan inkomsten De Nederlandse economie is in 2005 met 1,5 procent gegroeid. Het voor inflatie gecorrigeerde

Nadere informatie

Keuzes in Kaart 2013-2017. Een analyse van tien verkiezingsprogramma s. Planbureau voor de Leefomgeving. Dit is een uitgave van:

Keuzes in Kaart 2013-2017. Een analyse van tien verkiezingsprogramma s. Planbureau voor de Leefomgeving. Dit is een uitgave van: Keuzes in Kaart 2013-2017 In de aanloop naar de verkiezingen van 12 september 2012 hebben tien politieke partijen - VVD, PvdA, PVV, CDA, SP, D66, GroenLinks, ChristenUnie, SGP, DPK - gevraagd om een analyse

Nadere informatie

Sector : Conjunctuur en collectieve sector Afdeling/Project : Inkomens en Prijzen Samensteller(s) : Nicole Bosch Nummer : 157 Datum : 14 juni 2006

Sector : Conjunctuur en collectieve sector Afdeling/Project : Inkomens en Prijzen Samensteller(s) : Nicole Bosch Nummer : 157 Datum : 14 juni 2006 CPB Memorandum Sector : Conjunctuur en collectieve sector Afdeling/Project : Inkomens en Prijzen Samensteller(s) : Nicole Bosch Nummer : 157 Datum : 14 juni 2006 Aangepaste berekening van replacement rate

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 29 544 Arbeidsmarktbeleid Nr. 364 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

De voorstellen van LTO dienen in hun onderlinge samenhang te worden gezien, omdat er sprake is van een consistente beleidslijn.

De voorstellen van LTO dienen in hun onderlinge samenhang te worden gezien, omdat er sprake is van een consistente beleidslijn. Aan de Voorzitter en leden van de Vaste Commissie van Financiën van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE Land- en Tuinbouworganisatie Nederland Postbus 29773, 2502 LT

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

3. Minimum(jeugd)lonen De minimum(jeugd)lonen bedragen per 1 juli 2014 (bruto per maand, per week en per dag, in euro s, exclusief vakantiebijslag):

3. Minimum(jeugd)lonen De minimum(jeugd)lonen bedragen per 1 juli 2014 (bruto per maand, per week en per dag, in euro s, exclusief vakantiebijslag): Rekenregels per 1 juli 2014 1. Inleiding In deze rekenregels zijn het bruto wettelijk minimumloon, de sociale premies, belastingtarieven en heffingskortingen per 1 juli 2014 opgenomen. Deze premies en

Nadere informatie