AANPASSING PENSIOENLEEFTIJD IN DE ARBEIDSOVEREENKOMST

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "AANPASSING PENSIOENLEEFTIJD IN DE ARBEIDSOVEREENKOMST"

Transcriptie

1 AANPASSING PENSIOENLEEFTIJD IN DE ARBEIDSOVEREENKOMST Seminar MontClair 5 juni 2013 mr. Robert Jan Dil mr. drs. Paulus van den Bos 1

2 De oude situatie (tot 1 april 2012): Op eerste dag van de maand waarin men 65 werd (tenzij al sprake van VUT of vroegpensioen): ingangsdatum AOW de arbeidsovereenkomst eindigde vanwege het bereiken van pensioengerechtigde leeftijd ( pensioenontslag ) het pensioen kwam tot uitkering. 2

3 De nieuwe situatie Data kunnen uit elkaar lopen: (contractuele) einddatum arbeidsovereenkomst ingangsdatum AOW ingangsdatum pensioen 3

4 4

5 Vragen Wat betekent dat voor de huidige arbeidscontracten? Datum einde dienstverband Pensioenregeling (ingangsdatum pensioen) Hoe kan dat aangepast worden? Rol medezeggenschap Compensatie? Varia 5

6 Einde arbeidsovereenkomst op grond van leeftijd Hoofdregel: Ontslag wegens leeftijd is discriminatoir (art 7 WGBL) Tenzij: rechtvaardigingsgrond aannemelijk gemaakt wordt. bereiken AOW-leeftijd (art. 7 lid 1 onder b WGBL) 6

7 Einde arbeidsovereenkomst op grond van leeftijd Rechtvaardigingsgrond: KNVB scheidrechters: 47 jaar lopen eerder blessures op ; disproportioneel Holland Casino croupiers: 62 jaar in cao opgenomen; objectief gerechtvaardigd vanwege doorstroming personeel, terugdringing langdurig ziekteverzuim ; niet discriminatoir KLM piloten: 56 jaar regelmatige en voorspelbare doorstroming; kostenbeheersing en evenwichtige personeelsopbouw ; legitieme doelen; niet discriminatoir. 7

8 Einde arbeidsovereenkomst op grond van leeftijd Pensioenontslag eerder dan per datum ingang AOW is discriminatoir Pensioenontslag op of na de AOW-gerechtigde leeftijd niet (art 7 lid 1 onder b WGBL). Vraag: wanneer eindigt nu de arbeidsovereenkomst? Allereerst te beoordelen aan de hand van de bewoordingen van de arbeidsovereenkomst. 8

9 Einde arbeidsovereenkomst op grond van leeftijd Veel gebruikte bepaling (pensioenontslagbeding): Een voor onbepaalde tijd aangegane dienstbetrekking eindigt in elk geval met het einde van de betalingsperiode waarin de werknemer 65 jaar wordt, tenzij anders wordt overeengekomen. 9

10 Einde arbeidsovereenkomst op grond van leeftijd Door de verhoging van de AOW-leeftijd zal met bovenstaande bepaling in de toekomst sprake kunnen zijn van discriminatoir pensioenontslag. Wat zijn de mogelijke gevolgen: Er is helemaal geen sprake meer van een rechtsgeldig beding: de arbeidsovereenkomst loopt door De bepaling wordt van rechtswege geconverteerd De bepaling wordt uitgelegd naar de bedoeling die partijen bij het sluiten van de overeenkomst hebben gehad ( Haviltex ) Conclusie: zonder aanpassing blijft er onzekerheid 10

11 Einde arbeidsovereenkomst op grond van leeftijd Dat risico bestaat niet bij een zogenaamd dynamisch pensioenontslagbeding: Deze arbeidsovereenkomst eindigt van rechtswege, zonder dat opzegging is vereist, met ingang van de dag waarop betrokkene de voor hem geldende AOW-gerechtigde leeftijd bereikt. 11

12 Einde arbeidsovereenkomst op grond van leeftijd Indien geen uitdrukkelijk beding in de arbeidsovereenkomst, dan geldt de pensioenregel: Hoge Raad in Codfried arrest (NJ 1995/430): ( ) niet kan worden gezegd dat de regel dat een dienstbetrekking in het algemeen van rechtswege eindigt bij het bereiken van de 65- jarige leeftijd, niet langer in overeenstemming is met de rechtsopvatting van brede lagen van de bevolking. 12

13 Einde arbeidsovereenkomst op grond van leeftijd In lagere rechtspraak wordt de pensioenregel niet altijd aanvaard. De arbeidsovereenkomst van werknemers zonder pensioenontslagbeding die wilden doorwerken werd onder meer in stand gelaten in: Ktr. Delft JAR 2009/116. Rb. Utrecht (vzr. 19 oktober 2011, RAR 2012/36 (Alfasan) Ktr. Haarlem 30 mei 2012, JAR 2012/198 (Kunstcentrum). 13

14 Einde arbeidsovereenkomst op grond van leeftijd Indien geen of verouderd pensioenontslagbeding is, blijft er derhalve onzekerheid bestaan. Advies: arbeidsovereenkomst alsnog aanpassen. 14

15 Einde arbeidsovereenkomst op grond van leeftijd Twee opmerkingen: Wetsvoorstel doorwerken na AOW (ligt nu bij RvSt): De arbeidsovereenkomst eindigt automatisch bij het bereiken van de AOWgerechtigde leeftijd, als daarover geen andere afspraken tussen werkgever en werknemer worden gemaakt maar politieke onzekerheid; zie motie Noten (juli 2012): verzoekt de regering te bevorderen dat de beëindiging van een arbeidsovereenkomst van rechtswege gelijk zal zijn aan de pensioenrichtleeftijd, dat wil zeggen per 1 januari 2014 gelijk aan 67 jaar.. 15

16 16

17 Wat moet u hier nu mee? Voorvraag 1: is actie werkgever nodig? Antwoord: ja, tenzij verplicht aangesloten bij een Bedrijfstakpensioenfonds of wanneer de pensioenregeling dwingend volgt uit de Cao (tenzij alleen gebonden via AVV) Voorvraag 2: welke actie werkgever als eerste nodig? Antwoord: controleren of jaarlijkse pensioenopbouw nu al fiscaal beperkt genoeg is 17

18 Welke wijzigingen? 1 De collectieve nieuwe pensioendata 2 In te bouwen opties voor individuele flexibilisering Ad 1: - De meest passende pensioendatum mits met opbouwpercentages geen bovenmatig pensioenresultaat ontstaat. - Koppeling met alle aparte AOW-data is administratief te gecompliceerd - Eventueel kunnen ook de Oude Pensioenrechten worden ingevaren in de nieuwe regeling, zodat geen onderscheid meer tussen oude en nieuwe rechten. 18

19 Welke wijzigingen? Ad 2 Eventueel In te bouwen opties voor individuele flexibilisering: a) mogelijkheid van individueel uitstellen of vervroegen van pensioen b) deeltijd-pensioen c) variaties in de hoogte van het pensioen (hoog/laag, of laag/hoog) d) AOW-overbruggingspensioen Ook overeenstemming met pensioenuitvoerder. 19

20 Wijzigen pensioenregeling - werknemer (i) Uitgangspunt : wijziging van afspraken omtrent pensioen, is wijziging van een contract. Dat geldt voor de pensioenregeling zelf, en derhalve ook voor de datum waarop het pensioen aanvangt. Bij Ondernemingspensioenfonds (Opf) en Verzekerde Regeling is in beginsel instemming van de medewerkers nodig 20

21 Wijzigen pensioenregeling - werknemer (ii) Uitzondering op benodigde instemming medewerkers: Bij automatische doorwerking wijzigingen: via adequaat fiscaal voorbehoud? via doorcontracteren (bijvoorbeeld: als in arbeidsovereenkomst staat dat wijzigingen in pensioenregeling automatisch van kracht worden, met instemming OR)? 21

22 Wijzigen pensioenregeling - werknemer (iii) uitzondering op benodigde instemming medewerkers: eenzijdige wijziging: eenzijdig wijzigingsbeding / zwaarwichtig belang (19 Pensioenwet / 7:613 BW)? onaanvaardbaarheidstoets (6:248 BW)? goed werknemerschap (7:611 BW)? wijziging van omstandigheden (6:258 BW)? 22

23 Rechtspraak: eenzijdige wijziging Argumenten voor wijziging: 1. Ongewijzigde voortzetting zou leiden tot onevenwichtige verzwaring werkgeverslasten (?) 2. Het bevorderen van de arbeidsparticipatie (evenals de Wet VPL heeft de Wet verhoging AOW- en pensioenrichtleeftijd dit doel) 3. Instemming van de OR met de wijziging 4. Oorspronkelijke bedoeling van partijen met pensioenregeling. Partijen wilden een oudedagsvoorziening creëren die fiscaal werd gefaciliteerd. Valt het fiscale voordeel weg, dan valt (een deel van) de oorspronkelijke ratio weg 23

24 Rechtspraak: eenzijdige wijziging Ktr. Dordrecht, , PJ 2008/38 Afschaffing VUT regeling met compensatie bij Begrafenis Onderneming Dordrecht. Geen eenzijdig wijzigingsbeding in arbeidsovereenkomst. Ktr: Ongewijzigde instandhouding van de arbeidsovereenkomst is naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar. Onderneming zou in dat geval zwaar getroffen worden wegens gewijzigde fiscale wetgeving. Bovendien zou ongewijzigde instandhouding in strijd zijn met het doel van de wet VPL (bevordering arbeidsparticipatie). 24

25 Rechtspraak: eenzijdige wijziging Hof Amsterdam, 1 november 2011 PJ2011/152 De werkgever wijzigt de indexeringsbepaling in het pensioenreglement. Bij de toetsing van de wijze waarop ECN&NRG gebruik hebben gemaakt van hun wijzigingsbevoegdheid komt het erop aan of het (financiële) belang van ECN&NRG bij wijziging van de indexeringsregeling zodanig zwaarwichtig is dat de belangen van de gepensioneerden en slapers (waarvoor OMEN opkomt) hiervoor naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid dienen te wijken. Het Hof oordeelt dat er niet een zodanig belang aanwezig is. 25

26 Rechtspraak: eenzijdige wijziging Ktr. Enschede, 30 augustus 2011, PJ 2011/156 Werkgever wijzigt pensioentoezegging van gematigde eindloonregeling in een middelloonregeling wegens wijzigingen in de Algemene wet gelijke behandeling. Pensioenreglement bevat wijzigingsbeding en wordt als aanvulling van de in de arbeidsovereenkomst gedane pensioentoezegging beschouwd. Ktr: voor zover eiser door deze wijziging al slechter af was, is dat gelet op de door hem in het geding gebrachte berekeningen teleurstellend maar niet zodanig ernstig dat zulks ertoe dient te leiden dat geoordeeld moet worden dat werkgever van het wijzigingsbeding gegeven de omstandigheden van dit geval, in redelijkheid geen gebruik had mogen maken. 26

27 Rol medezeggenschap 27

28 Wijzigen pensioenregeling: rol medezeggenschap OR speelt belangrijke rol: Wijzigen pensioenregeling: art 27 WOR (instemming OR bij wijziging van Verzekerde Regeling en PPI) Afspraken met OR binden werknemers niet rechtstreeks, maar vormen wel belangrijk element in beoordeling door rechter of van de werknemer naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid gevergd kan worden dat hij wijziging aanvaardt. 28

29 Rechtspraak: rol medezeggenschap Hof Arnhem , PJ 2011/78 Wijziging pensioenreglement Stichting Fundeon van eindloon naar geïndexeerd middelloon. Invoering eigen bijdrage werknemer. De arbeidsovereenkomst kent beding, inhoudende dat een met de OR overeengekomen wijziging van arbeidsvoorwaarden doorwerkt in de arbeidsovereenkomst. De OR heeft ingestemd met deze wijziging Hof ziet de genoemde bepaling als een eenzijdig wijzigingsbeding en toetst aan art 7:613 BW. Instemming van de OR vormt een zwaarwegend gezichtspunt bij de beoordeling van de redelijkheid van de wijziging. Zwaarwichtig belang als bedoeld in art 7:613 kan worden gevormd door een financieel belang van een ook op lange termijn bedrijfseconomisch verantwoorde situatie, waarbij de continuïteit van het pensioen van alle werknemers zoveel mogelijk is gewaarborgd. 29

30 Rechtspraak: rol medezeggenschap Ktr. Amsterdam, , JAR 2008/299 Afschaffing VUT regeling. Geen eenzijdig wijzigingsbeding. Hoewel waarde dient te worden toegekend aan de overeenstemming met de OR, is deze niet doorslaggevend. Relevant is dat de OR de resultaten niet ter instemming aan de werknemers heeft voorgelegd en zich niet heeft laten voorlichten over de gecompliceerde vraagstukken. Daardoor kan slechts geringe waarde aan het onderhandelingsresultaat worden gehecht. Kantonrechter beoordeelt de voorgenomen wijziging vervolgens inhoudelijk. Erkend wordt dat vanwege de gewijzigde fiscale wetgeving van de werkgever niet kan worden gevergd de regeling ongewijzigd voort te zetten. Ktr meent echter dat er betere alternatieven mogelijk waren. 30

31 Wijzigen pensioenregeling: Compensatie? 31

32 Wijzigen pensioenregeling: Compensatie? Verschuiving pensioenleeftijd is fiscale maatregel. Minder opbouw = minder werkgeversbijdrage = minder lasten werkgever Is compensatie juridisch vereist? Niet op grond van de wet, maar kan wel nodig zijn om instemming te krijgen, dan wel eenzijdige wijziging te rechtvaardigen. Is compensatie overigens nodig of vereist: arbeidsvoorwaardenbeleid? 32

33 Wijzigen pensioenregeling: Compensatie? Hoe te compenseren: Binnen pensioen bijvoorbeeld: lagere franchise of werknemersbijdrage? hogere bijdrage aan andere pensioenelementen gesplitste pensioenregeling (deels onbelast, deels belast) Andere vormen van compensatie: hoger salaris verbetering overige arbeidsvoorwaarden Denk aan gelijke behandeling (vb: bij beschikbaar premiestelsel gaan de kosten voor werkgever omhoog naar mate werknemer ouder wordt) 33

34 Rechtspraak: compensatie Ktr Heerenveen, , JAR 2013/112 Werkgever heeft weliswaar belang bij harmonisatie van de pensioenvoorwaarden maar dat belang is niet zodanig zwaarwegend dat het belang van de betrokken werknemers bij handhaving van de bestaande pensioenvoorwaarden daarvoor naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid zou moeten wijken. Dat de werknemers ten aanzien van het pensioen als zodanig, bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd, beter af zijn onder de pensioenregeling van PMT, maakt de inkomens achteruitgang tot het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd niet ongedaan. Geen instemming van de OR. Gelet op de ingrijpendheid van de wijziging van de premieverdeling had van de werkgever een compensatie mogen worden verwacht om de gevolgen van de inkomensdaling van de werknemers te verzachten. 34

35 Rechtspraak: compensatie Hof Amsterdam , LJN BN9262 Afschaffing VUT-regeling Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium. Daarvoor in de plaats werd een nieuwe regeling aangeboden, bestaande uit een eindejaarsuitkering van vijf procent in de jaren 2007 t/m Hof: Het uitgangspunt van de kantonrechter dat een nieuwe regeling ten opzichte van de oude regeling [voor de werkgever] kostenneutraal moet zijn, is juist. 35

36 Rechtspraak: compensatie Hof Arnhem, , LJN BH1421 Eenzijdige wijziging TOP-regeling Haskoning n.a.v. de Wet VPL. Deels gecompenseerd door de franchise in de reguliere pensioenregeling te verlagen. Hof: De gevolgen van het overbruggingspensioen zijn zodanig dat deze een zwaarwichtig belang opleveren voor afschaffing van de regeling. Over de mate waarin de werknemers moesten worden gecompenseerd: In redelijkheid kan niet van de werkgever worden gevergd dat het niet meer opbouwen van het TOP waarvan lasten door werknemers en werkgever gezamenlijk werden gedragen geheel voor rekening en risico zou moeten komen van de werkgever. 36

37 Rechtspraak: compensatie Hof Den Bosch , PJ 2009/187 Werknemer nam deel aan een eindloonregeling, waarbij provisies ook pensioengevend waren. Door wetswijziging bouwde de werknemer vanaf 1 januari 2003 geen pension meer op over zijn provisies. Was werkgever gehouden haar werknemer een andere vervangende mogelijkheid te bieden om over zijn provisie pensioen op te bouwen? Hof: Het had op de weg van de werkgever gelegen om te bezien of een alternatieve voorziening kon worden getroffen, zodat [de werknemer] per saldo zo veel mogelijk dezelfde pensioenaanspraken als voorheen behield. 37

38 Wijziging pensioenregeling en pensioenleeftijd Conclusie: wijziging nodig en onder bepaalde voorwaarden ook eenzijdig mogelijk denk aan rol medezeggenschap denk aan compensatie 38

39 Varia 39

40 Varia 1: Duurzaam leeftijdsbeleid Wijziging pensioenregeling in te passen in duurzaam leeftijdsbeleid: Hoe ziet uw organisatie er over 1,3 of 5 jaar uit en kan uw organisatie deze verandering aan? Hoe kunnen oudere werknemers effectiever worden ingezet? Onder welke omstandigheden kan een werkgever functies en/of salaris wijzigen? Leeftijdsafhankelijke arbeidsvoorwaarden: seniorendagen, korter werken, etc. 40

41 Varia 1: Duurzaam leeftijdsbeleid Aanpassing arbeidsovereenkomst en arbeidsvoorwaarden Overleg met medewerkers / OR over: aanpassing werktijden taakroulatie inzet van hulpmiddelen ter voorkoming arbeidsongeschiktheid meer invloed op de werkdruk 41

42 Varia 1: Duurzaam leeftijdsbeleid En daarin past ook: aanpassing pensioenregeling: wat is ideale pensioenleeftijd mogelijkheden flexibilisering hoog/laag constructies deeltijdpensioen 42

43 Varia 2: Pensioenontslag via UWV Let op timing : na ingangsdatum AOW is te laat om alsnog met succes ontslagvergunning bij UWV aan te vragen. Uiterlijk indienen op de dag waarop AOW ingaat, bij voorkeur eerder. Indien onzekerheid over geldigheid pensioenontslagbeding: tijdig aanvraag voor zover rechtens vereist bij UWV doen. Geen vergunning indien partijen aansluitend nieuwe arbeidsovereenkomst aangaan. 43

44 Varia 3: Doorwerken na AOW Wetsvoorstel Doorwerken na de AOW-gerechtigde leeftijd (ligt nu voor advies bij RvSt): Voor werkgevers wordt het aantrekkelijker om AOW ers in dienst te nemen: maximaal 6 weken loondoorbetaling bij ziekte beperking re-integratieverplichtingen voor werkgever ook voor AOW ers het wettelijk minimumloon verruiming mogelijkheid tijdelijke contracten 44

45 Blijft het hierbij? Regeerakkoord en Wetsvoorstel 17 april 2013: Verdere verlaging opbouwpercentages Geen pensioenopbouw boven EUR salaris Sociaal Akkoord 11 april 2013: Sociale Partners kregen tot 1 juni 2013 de tijd voor alternatief Terugkeer van de VUT? Geen RVU-boete indien oudere werknemer vanwege leeftijd-gerelateerde reden(en) plaats maakt voor jongere werknemer. 45

46 Brief staatssecretaris Klijnsma d.d. 29 mei 2013 Over uw rol en taak als werkgever: De Stichting van de Arbeid is het eens met mijn stelling dat een meer prominente rol van de werkgever niet alleen in het belang is van het pensioenbewustzijn van werknemers, maar ook voor de werkgever zelf. Niet alleen is de werkgever in het kader van arbeidsvoorwaardenbeleid het eerste aanspreekpunt voor werknemers, ook is de werkgever wettelijk verplicht om werknemers informatie te verstrekken. Dit betreft informatie over de inhoud van de pensioenregeling en over belangrijke wijzigingen. Uit meerdere onderzoeken komt echter naar voren dat het kennisniveau van werkgevers in veel gevallen tekort schiet. ( ) 46

47 47

48 Vragen? T: M: T: M:

Het pensioenontslag. ECLI:NL:RBUTR:2011:BU3431; Ktr. Delft, 23 april 2009, JAR 2009/116.

Het pensioenontslag. ECLI:NL:RBUTR:2011:BU3431; Ktr. Delft, 23 april 2009, JAR 2009/116. 1 Het pensioenontslag Inleiding Het maken van onderscheid op grond van leeftijd bij arbeid is verboden. De hierop betrekking hebbende EG-Richtlijn 1 is in Nederland geïmplementeerd door de Wet gelijke

Nadere informatie

DOORWERKEN NA AOW-LEEFTIJD. Mr. Eveline Buyink 11 september 2014

DOORWERKEN NA AOW-LEEFTIJD. Mr. Eveline Buyink 11 september 2014 DOORWERKEN NA AOW-LEEFTIJD Mr. Eveline Buyink 11 september 2014 ONDERWERPEN: 1. WWZ en pensioenontslag 2. Pensioen: van 65 naar 67 3. Pensioenontslagbeding 4. Ragetlie 5. WGBL 6. Tips voor doorwerken na

Nadere informatie

Doorn en Keizer. Actualiteiten pensioen. Jeroen Los. 19 mei 2015

Doorn en Keizer. Actualiteiten pensioen. Jeroen Los. 19 mei 2015 Doorn en Keizer Actualiteiten pensioen 19 mei 2015 Jeroen Los 1 Programma pensioenactualiteiten OR en pensioen Pensioenontslag vóór en na WWZ Waar is pensioen ondergebracht? >90% werknemers heeft een pensioenovereenkomst

Nadere informatie

Betekenis Sociaal Akkoord voor arbeidsvoorwaarden

Betekenis Sociaal Akkoord voor arbeidsvoorwaarden 9 november 2010 Betekenis Sociaal Akkoord voor arbeidsvoorwaarden Eva Knipschild & Diane Donath Sociaal akkoord: per 1 jan 2020 66 jaar Sociaal akkoord: per 1 jan 2020 AOW leeftijd is 66 jaar De krimp

Nadere informatie

AOW, (door)werken en pensioen

AOW, (door)werken en pensioen AOW, (door)werken en pensioen Inleiding De AOW'er staat in de schijnwerpers. Aan de wijzen waarop de arbeidsovereenkomst met de (bijna) AOW-gerechtigde werknemer kan worden beëindigd c.q. kan eindigen

Nadere informatie

Doorwerken na je AOW, ja graag

Doorwerken na je AOW, ja graag Doorwerken na je AOW, ja graag De Algemene Ouderdomswet Eerste volksverzekering Een basispensioen Ingevoerd in 1957 AOW uitgaven: In 1957: 2,4% van het BBP In 2014: 5,6% van het BBP Totale uitgaven in

Nadere informatie

Pensioenen. Datum: januari/februari 2013

Pensioenen. Datum: januari/februari 2013 Pensioenen Datum: januari/februari 2013 2 Wat staat ons te wachten in 2013? 1. Verhoging AOW-leeftijd en pensioenrichtleeftijd 2. Korten/afstempelen van pensioen 3. Update pensioenakkoord 4. Regeerakkoord

Nadere informatie

Wijziging Witteveenkader en de effecten op arbeidsvoorwaarden

Wijziging Witteveenkader en de effecten op arbeidsvoorwaarden 5.1 Inleiding Wijziging Witteveenkader en de effecten op arbeidsvoorwaarden Door: Jorn de Bruin en Albert van Marwijk Kooy In het eerste hoofdstuk is reeds stilgestaan bij de wijzigingen in het zogenoemde

Nadere informatie

Actualiteiten arbeidsrecht

Actualiteiten arbeidsrecht Actualiteiten arbeidsrecht Rob Brouwer Andries Houtakkers Roermond, 19 juni 2013 1 Ontslagrecht in sociaal akkoord BBA vervalt. Ontslagrecht in BW. Bij bedrijfseconomisch ontslag en ontslag wegens langdurige

Nadere informatie

FHI HRM Actualiteitenseminar. 4 november 2009. Michiel van Dijk

FHI HRM Actualiteitenseminar. 4 november 2009. Michiel van Dijk FHI HRM Actualiteitenseminar 4 november 2009 Michiel van Dijk Actualiteiten Arbeidsrecht (ofwel: show me the money ) Kick off: twee belangrijke actualiteiten Kennelijk onredelijke ontslagen (k.o.o.): ABC

Nadere informatie

Roadblocks op de post-witteveenweg. Jaap van Slooten, 19 november 2014

Roadblocks op de post-witteveenweg. Jaap van Slooten, 19 november 2014 Roadblocks op de post-witteveenweg Jaap van Slooten, 19 november 2014 Inhoudsopgave Onderwerpen 1. Aanpassen pensioenregeling 2. Compenseren werknemers 3. Medezeggenschap 4. Gelijke behandeling Probleemstelling

Nadere informatie

Actualiteitenseminar Loonheffingen & Arbeidsrecht 2011

Actualiteitenseminar Loonheffingen & Arbeidsrecht 2011 Actualiteitenseminar Loonheffingen & Arbeidsrecht 2011 Actualiteiten Arbeidsrecht Inhoudsopgave Loonsanctie UWV bij onvoldoende re-integratie Wetsvoorstel aanpassing vakantiewetgeving Aanscherping Wet

Nadere informatie

Avondje Legal. 3 Advocaten

Avondje Legal. 3 Advocaten Avondje Legal 3 Advocaten Wat gaan we doen? Werkkostenregeling en de wijziging van arbeidsvoorwaarden Wet werk en zekerheid Wijziging arbeidsvoorwaarden Werkostenregeling: Iedereen kosten arbeidsvoorwaarden

Nadere informatie

Werken na het bereiken. gerechtigde leeftijd. het bereiken. leeftijd. Deze brochure is een samenwerkingsproduct van:

Werken na het bereiken. gerechtigde leeftijd. het bereiken. leeftijd. Deze brochure is een samenwerkingsproduct van: Werken na Werken na het bereiken het bereiken van de van de pensioenpensioengerechtigde gerechtigde leeftijd leeftijd Deze brochure is een samenwerkingsproduct van: Inleiding Werken na het bereiken van

Nadere informatie

Het ontslagrecht per 1 juli 2015

Het ontslagrecht per 1 juli 2015 Het ontslagrecht per 1 juli 2015 Noordam Advocatuur mr. dr. A.J. Noordam Het Europese en Nederlandse arbeidsrecht biedt in grote mate bescherming aan de werknemer. Met name het ontslag van werknemers is

Nadere informatie

PRINCIPE-AKKOORD PENSIOEN VOOR DE TECHNIEK

PRINCIPE-AKKOORD PENSIOEN VOOR DE TECHNIEK PRINCIPE-AKKOORD PENSIOEN VOOR DE TECHNIEK Werknemers- en werkgevers-organisaties in de Metaal en Techniek en Metalektro, samenwerkend in de Stichting Vakraad Metaal en Techniek en de Stichting Raad van

Nadere informatie

Vereniging voor Pensioenrecht 27 januari 2015 Rechtspraak 2015: - Verjaring - Pensioenontslag WWZ - Onjuiste communicatie - Partner en het pensioen

Vereniging voor Pensioenrecht 27 januari 2015 Rechtspraak 2015: - Verjaring - Pensioenontslag WWZ - Onjuiste communicatie - Partner en het pensioen Vereniging voor Pensioenrecht 27 januari 2015 Rechtspraak 2015: - Verjaring - Pensioenontslag WWZ - Onjuiste communicatie - Partner en het pensioen Mr. Jeroen Los Verjaring Art. 3:307 BW.. tot nakoming

Nadere informatie

pensions employee benefits tax financial planning Anders denken over pensioen

pensions employee benefits tax financial planning Anders denken over pensioen pensions employee benefits tax financial planning Anders denken over pensioen Schiphol, 15 november 2012 Uw inleiders mr. Judith Schulp, advocaat arbeidsrecht partner mr. Jan-Olivier Kuijkhoven, pensioenfiscalist

Nadere informatie

S A M E N V A T T I N G

S A M E N V A T T I N G 5 6 Samenvatting Dit advies bevat een reactie op: De adviesaanvraag van de staatssecretaris van SZW van 25 mei 2005 over het wegnemen van belemmeringen voor doorwerken na 65 jaar. Naast een algemene vraag

Nadere informatie

mr. J.P.M. (Joop) van Zijl

mr. J.P.M. (Joop) van Zijl mr. J.P.M. (Joop) van Zijl Leidt de herziening van het ontslagrecht tot meer pensioenschadeclaims? mr. J.P.M. (Joop) van Zijl advocaat Kantoor Mr. van Zijl B.V. Korvelseweg 142, 5025 JL Tilburg Postbus

Nadere informatie

Info. 1. De cao Ga na wat er in de cao geregeld is bij einde / beëindiging van de arbeidsovereenkomst

Info. 1. De cao Ga na wat er in de cao geregeld is bij einde / beëindiging van de arbeidsovereenkomst Aan Bestuurders FNV Bondgenoten Adviesgroep T 0900 9690 (lokaal tarief) F 030 66 30 000 www.fnvbondgenoten.nl Van Thérèse Schets, adviseur pensioenen, Marieke Kristen, adviseur juridische zaken, Datum

Nadere informatie

Veranderingen in de Pensioenwereld

Veranderingen in de Pensioenwereld Veranderingen in de Pensioenwereld Veranderingen in de Pensioenwereld staan voor de deur U hebt er vast al van gehoord, de pensioenwereld gaat de komende tijd drastische veranderingen doormaken. Zowel

Nadere informatie

Wijzigingen in de pensioenwetgeving... 2. Belangrijke gevolgen van de pensioenwijzigingen... 4

Wijzigingen in de pensioenwetgeving... 2. Belangrijke gevolgen van de pensioenwijzigingen... 4 UPDATE Pensioenspecial september 2014 Sneller op de hoogte zijn van het nieuws? Volg ons op Social Media! Mandema & Partners helpt u graag bij het interpreteren van de pensioenwijzigingen die voor u en

Nadere informatie

Informatiebijeenkomsten maart 2006. Werknemers geboren vóór 1950

Informatiebijeenkomsten maart 2006. Werknemers geboren vóór 1950 Informatiebijeenkomsten maart 2006 Werknemers geboren vóór 1950 1 Agenda Waarom een nieuwe pensioenregeling? Algemene informatie over uw pensioen Gevolgen nieuwe regeling Overig (o.a. extra rechten, partnerpensioen)

Nadere informatie

Wet Werk en Zekerheid

Wet Werk en Zekerheid Wet Werk en Zekerheid Bijeenkomst MOVe Door: Marlies Ferwerda Ellen Metselaar 25 maart 2015 Introductie 2 Wet Werk en Zekerheid Onderwerpen die aan bod komen: Wijzigingen per 1 januari 2015: Proeftijd

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over de AOW-gerechtigde werknemer. Arbeidsgerechtelijke gevolgen van doorwerken

Veelgestelde vragen over de AOW-gerechtigde werknemer. Arbeidsgerechtelijke gevolgen van doorwerken Veelgestelde vragen over de Arbeidsgerechtelijke gevolgen van doorwerken Doorwerken Een werknemer die de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt kan besluiten om te stoppen met werken, maar u mag hem ook in dienst

Nadere informatie

meest gestelde vragen over De Proeftijd De Gier Stam &

meest gestelde vragen over De Proeftijd De Gier Stam & meest gestelde vragen over De Proeftijd De Gier Stam & De 10 meest gestelde vragen over De Proeftijd De Gier Stam & Colofon De Gier Stam & Advocaten Lucasbolwerk 6 Postbus 815 3500 AV UTRECHT t: (030)

Nadere informatie

WWZ: ontslag en vergoeding. 21 april 2015

WWZ: ontslag en vergoeding. 21 april 2015 WWZ: ontslag en vergoeding 21 april 2015 WWZ in vogelvlucht Het verbeteren van de flexpositie (1 januari 2015/1 juli 2015); Ontslagrecht: Opzegging of ontbinding afhankelijk van de reden, hoger beroep

Nadere informatie

Contractnr. /001

<WERKGEVER> Contractnr. <REG>/001 BETEREXCEDENT Uitvoeringsovereenkomst Contractnr. /001 Versiedatum: 1-1-2016 Pagina 2 van 11 Overeenkomst BeterExcedent /001 (uitvoeringsovereenkomst in de zin van artikel 25 van

Nadere informatie

Nieuwsbrief Wet Werk en Zekerheid

Nieuwsbrief Wet Werk en Zekerheid Nieuwsbrief Wet Werk en Zekerheid Beste Klant, Per 1 januari en 1 juli 2015 zullen er diverse wijzigingen plaatsvinden op het gebied van arbeidsrecht. Hiervan willen wij u graag op de hoogte brengen. De

Nadere informatie

Expert Class HRM. Flexibele arbeidsrelaties. Berdine van Eerden Norbert Laane Advocaten arbeidsrecht

Expert Class HRM. Flexibele arbeidsrelaties. Berdine van Eerden Norbert Laane Advocaten arbeidsrecht Expert Class HRM Flexibele arbeidsrelaties Berdine van Eerden Norbert Laane Advocaten arbeidsrecht 23 september 2014 Flexibele arbeidsrelaties Welke flexibele arbeidsrelaties gebruik jij in de praktijk?

Nadere informatie

Flexibele(re) pensioenleeftijd en onderscheid op grond van leeftijd. Emilie Schols Utrecht, 22 september 2009

Flexibele(re) pensioenleeftijd en onderscheid op grond van leeftijd. Emilie Schols Utrecht, 22 september 2009 Flexibele(re) pensioenleeftijd en onderscheid op grond van leeftijd Emilie Schols Utrecht, 22 september 2009 Agenda 1. Wijziging opgebouwde aanspraken 2. Gefaseerde ophoging van de pensioenleeftijd 3.

Nadere informatie

Pensioenactualiteiten

Pensioenactualiteiten Pensioenactualiteiten Medezeggenschap Waterbedrijven, Waterschappen, Netwerkbedrijven 16-05-2013 Agenda Dekkingsgraad en financiële positie fonds Wijzigingen in 2012 Ontwikkelingen en gevolgen voor ABP

Nadere informatie

Gewijzigde AOW- en pensioenrichtleeftijd:

Gewijzigde AOW- en pensioenrichtleeftijd: Gewijzigde AOW- en pensioenrichtleeftijd: aandachtspunten Het regeerakkoord is inmiddels bekend en nu is definitief duidelijk hoe de AOW-wijzigingen eruit gaan zien. Wat zijn voor werkgevers de directe

Nadere informatie

CAO & Arbeidsvoorwaardenreglement. Twee soorten cao s

CAO & Arbeidsvoorwaardenreglement. Twee soorten cao s CAO & Arbeidsvoorwaardenreglement Een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) is een schriftelijke overeenkomst waarin afspraken over arbeidsvoorwaarden zijn vastgelegd, bijvoorbeeld over loon, betaling

Nadere informatie

Wet verhoging AOW en pensioenrichtleeftijd (Wet VAP) Verhoging AOW leeftijd vanaf 2013 Verhoging pensioenleeftijd vanaf 2014 Overgangsrecht?

Wet verhoging AOW en pensioenrichtleeftijd (Wet VAP) Verhoging AOW leeftijd vanaf 2013 Verhoging pensioenleeftijd vanaf 2014 Overgangsrecht? De Toekomst van pensioen VVPJ 26 februari 2013 Wet verhoging AOW en pensioenrichtleeftijd Aan welke knoppen kun je nog draaien? Nieuw premieovereenkomstenbesluit Ben Schuurman Wet verhoging AOW en pensioenrichtleeftijd

Nadere informatie

Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2015

Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2015 Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2015 Er zijn drie DEPF pensioenreglementen: 67, 65 en VP. - Onder het 67-reglement zijn een basisregeling en een overgangsregeling opgenomen. - Voor het 65-reglement

Nadere informatie

PENSIOENREGLEMENT 2 Van Stichting Pensioenfonds Holland Casino

PENSIOENREGLEMENT 2 Van Stichting Pensioenfonds Holland Casino 1 PENSIOENREGLEMENT 2 Van Stichting Pensioenfonds Holland Casino Artikel 1. Definities In dit reglement wordt verstaan onder: het fonds : Stichting Pensioenfonds Holland Casino; het bestuur : het bestuur

Nadere informatie

Nieuwsbrief juli 2014 Wet Werk en Zekerheid

Nieuwsbrief juli 2014 Wet Werk en Zekerheid Nieuwsbrief juli 2014 Wet Werk en Zekerheid De Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel met veranderingen in het arbeidsrecht aangenomen. Aanvankelijk zou een deel van de wijzigingen ingaan op 1 juli 2014,

Nadere informatie

Informatiebijeenkomsten maart 2006. Werknemers geboren vanaf 1950 t/m 1952

Informatiebijeenkomsten maart 2006. Werknemers geboren vanaf 1950 t/m 1952 Informatiebijeenkomsten maart 2006 Werknemers geboren vanaf 1950 t/m 1952 1 Agenda Waarom een nieuwe pensioenregeling? Algemene informatie over uw pensioen Gevolgen nieuwe regeling Overig (o.a. extra rechten,

Nadere informatie

Wet Werk en Zekerheid

Wet Werk en Zekerheid Wet Werk en Zekerheid Wijzigingen per 1 januari 2015 De plannen om het arbeidsrecht te hervormen gaan nu concrete vormen aannemen. De Eerste en Tweede Kamer hebben ingestemd met het wetsvoorstel Wet Werk

Nadere informatie

Wijziging pensioenregeling

Wijziging pensioenregeling Stichting Pensioenfonds TNO Wijziging pensioenregeling 2014 Wat vindt u in deze brochure? In deze brochure vindt u een overzicht van de wijzigingen van de pensioenregeling per 1 januari 2014. Introductie

Nadere informatie

ONTBIJTLEZING VERANDERINGEN IN HET ARBEIDSRECHT WEET HOE HET ZIT

ONTBIJTLEZING VERANDERINGEN IN HET ARBEIDSRECHT WEET HOE HET ZIT ONTBIJTLEZING VERANDERINGEN IN HET ARBEIDSRECHT WEET HOE HET ZIT door Sven Johansen DOEL VAN DE ONTBIJTLEZING Inzicht verschaffen in de belangrijkste wijzigingen in het arbeidsrecht in 2015. (dat zijn

Nadere informatie

Arbeids- en ontslagrecht 9 december 2014 Chris van Wijngaarden

Arbeids- en ontslagrecht 9 december 2014 Chris van Wijngaarden Arbeids- en ontslagrecht 9 december 2014 Chris van Wijngaarden 2 Wet Werk en Zekerheid Ingrijpende wijzigingen in de regels voor het aangaan en opstellen van arbeidsovereenkomsten Ingrijpende wijzigingen

Nadere informatie

PENSIOENREGELING SNS REAAL

PENSIOENREGELING SNS REAAL PENSIOENREGELING 2014 PENSIOENREGELING SNS REAAL SNS REAAL Pensioenregeling 2014 1 Pensioenregeling SNS REAAL voor de periode 1 januari 2014 tot en met 31 december 2014 2 SNS REAAL Pensioenregeling 2014

Nadere informatie

I De Wet Werk en Zekerheid (WWZ) is van kracht

I De Wet Werk en Zekerheid (WWZ) is van kracht I De Wet Werk en Zekerheid (WWZ) is van kracht De WWZ is niet zonder slag of stoot ontvangen door vele werkgevers, werknemers, juristen en andere belanghebbenden. Administratief dienen werkgevers de nodige

Nadere informatie

Nieuwsbrief oktober 2014: Overgang naar de werkkostenregeling

Nieuwsbrief oktober 2014: Overgang naar de werkkostenregeling Nieuwsbrief oktober 2014: Overgang naar de werkkostenregeling Werkgevers kunnen nu nog kiezen of ze gebruik willen maken van de werkkostenregeling. Vanaf 1 januari 2015 zijn alle werkgevers echter verplicht

Nadere informatie

De heer J.M. Coppoolse - Vereniging exleaseplan Diederik Kok - Pensioenjurist Datum 10 januari 2011

De heer J.M. Coppoolse - Vereniging exleaseplan Diederik Kok - Pensioenjurist Datum 10 januari 2011 Memorandum Aan De heer J.M. Coppoolse - Vereniging exleaseplan Van Diederik Kok - Pensioenjurist Datum 10 januari 2011 Betreft Vereniging exleaseplan / Advies Onder verwijzing naar ons gesprek d.d. 6 december

Nadere informatie

Wet Werk en Zekerheid. Nathalie van Goor

Wet Werk en Zekerheid. Nathalie van Goor Wet Werk en Zekerheid Nathalie van Goor Stand van zaken Wijzigingen per 1 januari 2015: - Concurrentiebeding - Proeftijd - Bepaalde tijd contracten deel 1 - Oproepcontracten deel 1 Wijzigingen per 1 juli

Nadere informatie

Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2016

Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2016 Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2016 Er zijn drie DEPF pensioenreglementen: 67, 65 en VP. - Onder het 67-reglement zijn een basisregeling en een overgangsregeling opgenomen. - Voor het 65-reglement

Nadere informatie

Wijzigingen per 1 juli 2015: van ketenregeling, ontslagrecht, WW en overige

Wijzigingen per 1 juli 2015: van ketenregeling, ontslagrecht, WW en overige Wet werk en zekerheid: Wijzigingen per 1 juli 2015: van ketenregeling, ontslagrecht, WW en overige Door Mr. Patrice Hoogeveen Inleiding Met datum d.d. 10 juni 2014 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel

Nadere informatie

Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie (BPF Baksteen) is opgericht op 1-4-1957.

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1A

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1A <Uitkeringsovereenkomst> <Premieovereenkomst> Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1A Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat

Nadere informatie

OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014. Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving

OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014. Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014 Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving Lang zullen we leven en werken 2 Agenda Werk aan de winkel I, pensioenwijzigingen

Nadere informatie

Wanneer ga jij met pensioen?

Wanneer ga jij met pensioen? Wanneer ga jij met pensioen? Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 AOW-gerechtigde leeftijd... 4 1.1 Algemeen... 4 1.2 Verhoging van 65 naar 67... 4 1.3 Verdere verhoging op basis van de levensverwachting...

Nadere informatie

Wijziging CDC-regeling TBI

Wijziging CDC-regeling TBI Wijziging CDC-regeling TBI Voorlichtingssessie tijdens deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds TBI 18 november 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen enkele reproductie van het document

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF ARBEIDSRECHT

NIEUWSBRIEF ARBEIDSRECHT NIEUWSBRIEF ARBEIDSRECHT DISCLAIMER Zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van KienhuisHoving N.V. mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige

Nadere informatie

Nieuwsbrief, december 2014

Nieuwsbrief, december 2014 Nieuwsbrief, december 2014 Wijzigingen arbeidsrecht in 2015 Door de invoering van de Wet Werk en Zekerheid wordt het arbeidsrecht ingrijpend gewijzigd. De wijzigingen hebben gevolgen voor het bestaande

Nadere informatie

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl Update! bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen December 2014 Kunt u uw werknemers uitleggen wat er per 1 januari 2015 is veranderd aan hun pensioen? WIJZIGINGEN

Nadere informatie

1 Inleiding. Wanneer ga jij met pensioen Versie: 4 17-07-2015 Pagina: 3 van 7

1 Inleiding. Wanneer ga jij met pensioen Versie: 4 17-07-2015 Pagina: 3 van 7 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 AOW-gerechtigde leeftijd... 4 2.1 Algemeen... 4 2.2 Verhoging van 65 naar 67... 4 2.3 Verdere verhoging op basis van de levensverwachting... 4 3 Pensioenleeftijd... 6 3.1

Nadere informatie

Pensioen Informatie sessie

Pensioen Informatie sessie Pensioen Informatie sessie Pensioenreglement B Oktober 2013 Voorbehoud De tekst in deze presentatie is louter ter informatie bedoeld. Er kunnen dan ook geen rechten aan worden ontleend. Bij onduidelijkheden

Nadere informatie

Dit besluit is per 1 januari 2015 vervangen door het besluit van 23 september 2014, nr. BLKB2014/1702M) Het vervallen besluit is hierna opgenomen.

Dit besluit is per 1 januari 2015 vervangen door het besluit van 23 september 2014, nr. BLKB2014/1702M) Het vervallen besluit is hierna opgenomen. Dit besluit is per 1 januari 2015 vervangen door het besluit van 23 september 2014, nr. BLKB2014/1702M) Het vervallen besluit is hierna opgenomen. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der

Nadere informatie

20120621: Wetsvoorstel Wet verhoging AOW- en pensioenrichtleeftijd door Tweede Kamer aangenomen

20120621: Wetsvoorstel Wet verhoging AOW- en pensioenrichtleeftijd door Tweede Kamer aangenomen Berkenlaan 6 7461 XB Rijssen T 0548-518191 F 084-8671670 E info@hertgerspensioenadvies.nl W www.hertgerspensioenadvies.nl 20120621: Wetsvoorstel Wet verhoging AOW- en pensioenrichtleeftijd door Tweede

Nadere informatie

Arbeidsrecht Actueel. In deze uitgave: Ontslagrecht. Jaargang 19 (2014) november. WW-uitkering

Arbeidsrecht Actueel. In deze uitgave: Ontslagrecht. Jaargang 19 (2014) november. WW-uitkering In deze uitgave: Jaargang 19 (2014) november nr. 235 Ontslagrecht WW-uitkering Arbeidsrecht Actueel Op 29 november 2013 heeft de regering het wetsvoorstel voor de Wet werk en zekerheid ingediend. Het wetsvoorstel

Nadere informatie

Vereniging voor Pensioenrecht 22 januari 2014

Vereniging voor Pensioenrecht 22 januari 2014 Vereniging voor Pensioenrecht 22 januari 2014 mr. Tim Zuiderman Onno F. Blom Advocaten Jurisprudentie 2013 1. Wijziging pensioenregeling HR 8 november 2013, JAR 2013/300 en Gerechtshof Amsterdam 12 juni

Nadere informatie

Actualiteiten WWZ. Recente rechtspraak

Actualiteiten WWZ. Recente rechtspraak Actualiteiten WWZ Recente rechtspraak Recente rechtspraak VERGOEDINGEN - Naast transitievergoeding en billijke vergoeding geen ruimte voor een aanvullende vergoeding. Als partijen een aanvullende vergoeding

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1 <Uitkeringsovereenkomst> <Premieovereenkomst> Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1 Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat

Nadere informatie

Shell Pensioenfonds en het AOW-gat. Stefan Tabak

Shell Pensioenfonds en het AOW-gat. Stefan Tabak Shell Pensioenfonds en het AOW-gat Stefan Tabak Inhoud AOW-gat Insteek werkgever en pensioenfonds Benadering tot nu toe Overige aandachtspunten 2 AOW-gat Wat is het en waar komt het door AOW-gat = gemis

Nadere informatie

HR in de Zorg Flexibiliseren in tijden van Krimp 2 december 2014

HR in de Zorg Flexibiliseren in tijden van Krimp 2 december 2014 HR in de Zorg Flexibiliseren in tijden van Krimp 2 december 2014 Hanze advocaat specialist in arbeidsrecht Vestigingen in Zwolle, Deventer en Groningen Alle arbeidsrechtelijke zaken mbt: Adviseren, begeleiden

Nadere informatie

pggm.nl Alles over: Langer doorwerken na pensioen Alle ins en outs voor werkgevers en werknemers

pggm.nl Alles over: Langer doorwerken na pensioen Alle ins en outs voor werkgevers en werknemers pggm.nl Alles over: Langer doorwerken na pensioen Alle ins en outs voor werkgevers en werknemers We leven in uitdagende tijden. Zo werken we in de nabije toekomst steeds vaker door tot aan of zelfs na

Nadere informatie

een goedkeuring voor pensioenregelingen met een toezegging van partner en wezenpensioen voor werknemers geboren voor 1950;

een goedkeuring voor pensioenregelingen met een toezegging van partner en wezenpensioen voor werknemers geboren voor 1950; Belastingdienst/Directie Vaktechniek Belastingen Besluit van 23 juni 2014, nr. BLKB2014/0351M De Staatssecretaris van Financiën heeft het volgende besloten Dit besluit is een herziening van het besluit

Nadere informatie

Vroegpensioen en verlofsparen in transitie

Vroegpensioen en verlofsparen in transitie Hoofdstuktitel Vanaf 1 januari 2006 schrapt de Wet aanpassing fiscale behandeling VUT/Prepensioen en introductie levensloopregeling (Wet VPL) de belastingvoordelen voor VUT en prepensioenregelingen. Tegelijkertijd

Nadere informatie

Wet Werk en Zekerheid Wijzigingen per 1 juli 2015

Wet Werk en Zekerheid Wijzigingen per 1 juli 2015 Wet Werk en Zekerheid Wijzigingen per 1 juli 2015 Op 1 juli 2015 treedt het tweede deel van de Wet Werk en Zekerheid (WWZ) in werking. Het ontslagrecht wordt gemoderniseerd, er is sneller sprake van passend

Nadere informatie

Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL

Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL Onderwerpen 1. Pensioen, wat is pensioen? 2. Wijziging Wet op de ondernemingsraden 3. Outsourcing vanuit zorg en overheid OR (opeens)

Nadere informatie

1. Even voorstellen 2. Even opwarmen 3. Verhoging pensioenleeftijd 2014 4. Pensioenlasten 5. Pensioenuitvoerder PPI 6. Wijziging Pensioenregeling en

1. Even voorstellen 2. Even opwarmen 3. Verhoging pensioenleeftijd 2014 4. Pensioenlasten 5. Pensioenuitvoerder PPI 6. Wijziging Pensioenregeling en NV Medezeggenschap OR & Pensioen 21 juni 2013 1 1. Even voorstellen 2. Even opwarmen 3. Verhoging pensioenleeftijd 2014 4. Pensioenlasten 5. Pensioenuitvoerder PPI 6. Wijziging Pensioenregeling en de rol

Nadere informatie

Eenzijdige wijziging pensioenregeling door fiscale wetswijziging

Eenzijdige wijziging pensioenregeling door fiscale wetswijziging met fiscaal Eenzijdige wijziging pensioenregeling door fiscale wetswijziging 1 Die wijzigt Vorig jaar is de Wet verhoging AOW- en pensioen richtieeftijd tot stand gekomen. onder andere de mogelijkheden

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen?

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen? Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid. In dit overzicht staat ook wat uw eventuele partner

Nadere informatie

[Naam werkgever], gevestigd te [plaats/adres], in deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door [ naam], [functie] hierna te noemen werkgever,

[Naam werkgever], gevestigd te [plaats/adres], in deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door [ naam], [functie] hierna te noemen werkgever, Model oproepovereenkomst De ondergetekenden: [Naam werkgever], gevestigd te [plaats/adres], in deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door [ naam], [functie] hierna te noemen werkgever, en [naam oproepkracht],

Nadere informatie

DE ARBEIDSOVEREENKOMST KLAKKELOOS ONDERTEKENEN IS NIET VERSTANDIG

DE ARBEIDSOVEREENKOMST KLAKKELOOS ONDERTEKENEN IS NIET VERSTANDIG DE ARBEIDSOVEREENKOMST KLAKKELOOS ONDERTEKENEN IS NIET VERSTANDIG VOORWAARDEN ARBEIDSOVEREENKOMST Wanneer is er sprake van een arbeidsovereenkomst: Verplichting om persoonlijk arbeid te verrichten; Werkgever

Nadere informatie

Aanpassing AOW en Witteveenkader maakt pensioen nog complexer

Aanpassing AOW en Witteveenkader maakt pensioen nog complexer maakt pensioen nog complexer De status van het Pensioenakkoord is na ruim een jaar nog steeds niet definitief. 1 Duidelijk is wel dat de achterban van de vakbonden onderling verdeeld is. Minister Kamp van

Nadere informatie

Een enkeling wil niet stoppen in verband met een mogelijk

Een enkeling wil niet stoppen in verband met een mogelijk Het doorwerken na de 65-jarige leeftijd houdt de gemoederen in Nederland flink bezig. Doorwerken is niet langer een taboe en onbespreekbaar. In dit artikel worden de gevolgen van langer doorwerken voor

Nadere informatie

Seminar MontClair. pensioenrichtleeftijd

Seminar MontClair. pensioenrichtleeftijd Seminar MontClair Verschuiving WIJZIGING AOW- VAN DEen pensioenrichtleeftijd ARBEIDSVOORWAARDE PENSIOEN Woensdag 5 juni 2013 Pensioenopleidingen in het groene hart 1 Welkom! Leeswijzer Stand van zaken

Nadere informatie

Voorlichting Wet Werk en Zekerheid

Voorlichting Wet Werk en Zekerheid Voorlichting Wet Werk en Zekerheid Platformbijeenkomsten, najaar 2014 René Tromp Wille-Anne van t Zelfde Inhoud Wijziging flexrecht Wijziging ontslagrecht Deel 1 Wijziging flexrecht Aanzegtermijn Werkgever

Nadere informatie

Knowledge Portal. ArbeidsRecht 2014/13. Aflevering ArbeidsRecht 2014, afl. 2 Publicatiedatum 10-01-2014 Auteur Mevr. mr. J.F.

Knowledge Portal. ArbeidsRecht 2014/13. Aflevering ArbeidsRecht 2014, afl. 2 Publicatiedatum 10-01-2014 Auteur Mevr. mr. J.F. Page 1 of 5 Knowledge Portal ArbeidsRecht 2014/13 Aflevering ArbeidsRecht 2014, afl. 2 Publicatiedatum 10-01-2014 Auteur Mevr. mr. J.F. Noordzij [1] Titel Is de economische crisis een grond voor eenzijdige

Nadere informatie

Pensioen bij overnames. Nick Hessels Henriëtte Dekker

Pensioen bij overnames. Nick Hessels Henriëtte Dekker Pensioen bij overnames 20januari 2011 Nick Hessels Henriëtte Dekker Inhoud Introductie Nick en Henriëtte Aandelentransactie Pensioen bij aandelentransactie ti Activa/passivatransactie Pensioen bij activa/passivatransactie

Nadere informatie

Stichting St. Stichting Pensioenfonds Avery Dennison. Presentatie over het. Uniform Pensioen Overzicht 15 mei 2013

Stichting St. Stichting Pensioenfonds Avery Dennison. Presentatie over het. Uniform Pensioen Overzicht 15 mei 2013 Pagina 1 Stichting St. Stichting Pensioenfonds Avery Dennison Presentatie over het Uniform Pensioen Overzicht 15 mei 2013 mei 2012 Pagina 2 1. Agenda 1. Opening 2. Wat is pensioen? 3. UPO 4. Als er iets

Nadere informatie

201506 brochure pensioen in zicht 2015. Pensioen in zicht

201506 brochure pensioen in zicht 2015. Pensioen in zicht Pensioen in zicht INHOUD PAGINA 1. Wanneer gaat het pensioen in? 3 2. Kan het pensioen ook op een eerdere datum ingaan? 3 3. Is een vervroegde pensionering haalbaar? 3 4. Vervroegde ingang van het pensioen

Nadere informatie

3 WIJZIGINGEN PER 1 JULI

3 WIJZIGINGEN PER 1 JULI Inhoudsopgave Special wet werk en zekerheid... 3 WIJZIGINGEN PER 1 JULI 2014... 4 Flexibele arbeid... 4 1. Proeftijd... 4 2. Aanzegtermijn... 4 3. Concurrentiebeding... 4 4. Ketenbepaling... 5 5. Payrolling...

Nadere informatie

RSW Special wet werk en zekerheid 2014. Special wet werk en zekerheid INFORMATIE VOOR WERKGEVERS

RSW Special wet werk en zekerheid 2014. Special wet werk en zekerheid INFORMATIE VOOR WERKGEVERS Special wet werk en zekerheid INFORMATIE VOOR WERKGEVERS 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 WIJZIGINGEN PER 1 JULI 2014... 3 Wijzigingen flexibele arbeid... 3 1. Proeftijd... 3 2. Aanzegtermijn... 3 3. Concurrentiebeding...

Nadere informatie

DE WET WERK EN ZEKERHEID. Ron Andriessen, Joris Engelsma en Saskia Boonstra

DE WET WERK EN ZEKERHEID. Ron Andriessen, Joris Engelsma en Saskia Boonstra DE WET WERK EN ZEKERHEID Ron Andriessen, Joris Engelsma en Saskia Boonstra Ontbijtbijeenkomst september 2014 2 De belangrijkste wijzigingen binnen het arbeidsrecht betreffen: 1. flexibele arbeid; 2. het

Nadere informatie

Heftige effecten van de versobering van het fiscale kader voor pensioenopbouw

Heftige effecten van de versobering van het fiscale kader voor pensioenopbouw Heftige effecten van de versobering van het fiscale kader voor pensioenopbouw Om inzicht te krijgen in wat de financiele gevolgen zijn voor de versobering van de pensioenopbouw vanaf 2014, inclusief het

Nadere informatie

Vragen en Antwoorden met betrekking tot de overgang naar één pensioenregeling voor SABIC in Nederland

Vragen en Antwoorden met betrekking tot de overgang naar één pensioenregeling voor SABIC in Nederland Vragen en Antwoorden met betrekking tot de overgang naar één pensioenregeling voor SABIC in Nederland In 2013 heeft de onderneming SABIC een traject ingezet om de pensioenregelingen binnen de SABICondernemingen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel

Stichting Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Stichting Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Reglement Fiscaal Onzuivere Aansprakenregeling Netto Aanvullende Pensioenregeling Versie 12.0 - Tekst van 6 december 2013 Karakteristiek van de regeling `Fiscaal

Nadere informatie

Wet Werk en Zekerheid

Wet Werk en Zekerheid Wet Werk en Zekerheid 22 september 2014 mr. Carin Welters Bouwend Nederland Programma Inleiding Bescherming van flexwerkers Ontslag WW-uitkering Conclusies en adviezen 1. Ingangsdatum 1 januari 2015: bescherming

Nadere informatie

Pensioenwijzigingen 2014-2015. Resultaten enquête

Pensioenwijzigingen 2014-2015. Resultaten enquête Pensioenwijzigingen 2014-2015 Resultaten enquête Hierbij treft u de resultaten aan van de enquête die Aon Hewitt in april-mei 2014 heeft gehouden onder 2000 werkgevers. De vraagstelling ging over zowel

Nadere informatie

Wat te doen met het pensioen bij een bedrijfsovername of -afsplitsing?

Wat te doen met het pensioen bij een bedrijfsovername of -afsplitsing? Wat te doen met het pensioen bij een bedrijfsovername of -afsplitsing? 1. Aanleiding De laatste jaren zijn bedrijfsovernames en -afsplitsingen aan de orde van de dag en dit proces zal zich de komende tijd

Nadere informatie

1. de sportorganisatie/school/vereniging..., gevestigd te... overeenkomstig artikel... van haar statuten vertegenwoordigd door:

1. de sportorganisatie/school/vereniging..., gevestigd te... overeenkomstig artikel... van haar statuten vertegenwoordigd door: Arbeidsovereenkomst. De ondergetekenden 1. de sportorganisatie/school/vereniging......, gevestigd te... overeenkomstig artikel... van haar statuten vertegenwoordigd door: Naam:...... Functie:... Naam:......

Nadere informatie

PENSIOENREGLEMENT. Gewijzigd per: 1 januari 2014 Goedkeuringsdatum : 17 december 2013 Definitieve versie

PENSIOENREGLEMENT. Gewijzigd per: 1 januari 2014 Goedkeuringsdatum : 17 december 2013 Definitieve versie PENSIOENREGLEMENT 2006 Gewijzigd per: 1 januari 2014 Goedkeuringsdatum : 17 december 2013 Definitieve versie INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALINGEN... 4 INTRODUCTIE... 4 ARTIKEL 1 - ALGEMEEN...

Nadere informatie

in de hoedanigheid van werkgevers optredend als partij te ener zijde, en respectievelijk

in de hoedanigheid van werkgevers optredend als partij te ener zijde, en respectievelijk 130149/446 26 april 2013 CAO Onderwijsadviesbureaus 2012 en 2013 Akkoord De Groep Arbeidsvoorwaarden Onderwijsadviesbureaus, waaraan deelnemen Stichting Bazalt, Koepelstichting Bazalt Groep, BCO Onderwijsadvies,

Nadere informatie

Toelichting op de jaarurensystematiek

Toelichting op de jaarurensystematiek Toelichting op de jaarurensystematiek Toelichting op de jaarurensystematiek Toelichting Artikel 4.3 CAO Kinderopvang Opgesteld door CAO-partijen in de Kinderopvang 1 van 8 Toelichting op de jaarurensystematiek

Nadere informatie