Actualia pensioenen. Foederer PensioenConsultants Member Crowe Horwath International. Pensioenjuristen Actuarieel specialisten Consultants

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Actualia pensioenen. Foederer PensioenConsultants Member Crowe Horwath International. Pensioenjuristen Actuarieel specialisten Consultants"

Transcriptie

1 Actualia pensioenen 1

2 Actualia pensioenen" Bram Krijnen Partner Foederer PensioenConsultants 2

3 Programma Introductie Welke wijzigingen komen er op ondernemingen af? Wet verhoging AOW en pensioenrichtleeftijd 2014 Wet Witteveen 2015 Wat zijn de juridische aandachtspunten voor ondernemingen? Arbeidsrechtelijke gevolgen Medezeggenschap Oplossingsrichtingen Wat zijn de financiële gevolgen voor ondernemingen? Financiële effecten van wetgeving Financiële effecten van marktomstandigheden Oplossingsrichtingen 3

4 Introductie Actuarieel en pensioenjuridisch adviesbureau Corporate praktijk en MKB praktijk Team bestaand uit actuarieel adviseurs, pensioenjuristen en consultants Onafhankelijk lid van Crowe Horwath International Onderdeel top 20 accountantskantoor Ruim 350 medewerkers, 10 kantoren in NL, 3 in België 4

5 Welke wetswijzigingen komen er op ondernemingen af? 5

6 Inleiding: pijlersysteem Privé Privé spaargeld / overwaarde Derde pijler Lijfrenten (fiscaal vriendelijk sparen) Tweede pijler Werkgeverspensioen (WG-WN) Eerste pijler Sociale zekerheid - AOW 6

7 Ontwikkelingen eerste pijler Privé Privé spaargeld / overwaarde Derde pijler Lijfrenten (fiscaal vriendelijk sparen) Tweede pijler Werkgeverspensioen (WG-WN) Eerste pijler Sociale zekerheid - AOW 7

8 Eerste pijler: AOW 8

9 AOW Met ingang van : 65e verjaardag i.p.v. 1e dag van de maand Verhoging AOW-leeftijd Wet verhoging AOW- en pensioenrichtleeftijd, 2019: 66 en 2023: 67 Regeerakkoord Bruggen slaan, 2018: 66 en 2021: 67 Geen flexibele AOW-leeftijd Jaarlijks besluit over verdere verhoging Koppeling aan de levensverwachting Als toekomstige levensverwachting in 2019 > 20,51 Verdere verhoging met 3 maanden per 2024 (67 jaar en 3 maanden) (= huidige wijze verdere verhoging, indien versnelde verhoging AOW-leeftijd, ook eerder besluit tot verdere verhoging) 9

10 Ontwikkelingen tweede pijler Privé Privé spaargeld / overwaarde Derde pijler Lijfrenten (fiscaal vriendelijk sparen) Tweede pijler Werkgeverspensioen (WG-WN) Eerste pijler Sociale zekerheid - AOW 10

11 Verzekeraar Foederer PensioenConsultants Uitvoerder (verzekeraar) Uitvoeringsovereenkomst Pensioenreglement PW Werkgever Pensioenovereenkomst Werknemer 11

12 Wettelijke aanpassingen per (algemeen) Pensioenmaxima Maximum pensioengevend loon n.v.t. n.v.t Pensioenleeftijd Middelloon Eindloon Middelloon Eindloon Middelloon Eindloon 67 2,15 % 1,90 % 1,875 %* 1,657 %* 66 1,99 % 1,76 % 1,739 % 1,536 % 65 2,25% 2% 1,84 % 1,63 % 1,616 % 1,428 % 12

13 Wettelijke aanpassingen per (algemeen) Pensioenmaxima Maximum pensioengevend loon n.v.t. n.v.t Pensioenleeftijd Partner Pensioen Wezen pensioen Partner Pensioen Wezen pensioen Partner Pensioen Wezen pensioen Middelloon 1,58% 0,32% 1,51% 0,30% 1,313% 0,263% Eindloon 1,4% 0,28% 1,33% 0,27% 1,16% 0,232% Franchise Eindloon , , Franchise Middelloon , ,

14 Maximale staffels tot % staffel II (2007) bruto 4% Maximaal 100% staffel II 2009 Netto 4% Maximaal 100% staffel II 2012 Netto 4% Maximaal 100% staffel II 2015 netto 4% Maximaal 100% staffel II 2015 netto 3% ,2 6,0 5,3 4, ,8 7,3 6,4 5,7 9, ,7 8,9 7,8 6,9 10, ,9 9,5 8,4 12, ,9 13,3 11,6 10,2 14, ,5 16,3 14,2 12,5 17, ,0 17,4 15,4 19, ,7 24,8 21,5 18,9 23, ,2 31,1 26,8 23,6 27, n.v.t. n.v.t. 31,5 27,7 31,5 14

15 Gevolgen wetsaanpassingen Het te hanteren opbouw en staffelpercentages van de regeling dient getoetst te worden aan fiscale mogelijkheden per Het opbouwpercentage voor nabestaandenpensioen dient getoetst te worden aan de fiscale mogelijkheden per Pensioenopbouw voor salarisdeel boven ,- is niet meer mogelijk in de huidige pensioenregeling. Er volgt een gewijzigde mogelijkheid per om te sparen voor een oudedagsvoorziening. 15

16 Werknemers 100K plus : Netto lijfrente Compensatie door extra brutosalaris Foederer PensioenConsultants Netto equivalent van bruto salaris wordt door wn aangewend voor aankoop van netto lijfrente (vrijwillig) Netto lijfrente vrijgesteld van heffing box 3 De premies zijn bij de netto lijfrente fiscaal niet aftrekbaar en de uitkering is onbelast Flexibelere aanwending (niet per se levenslang) in 3 e pijler product Max premie netto lijfrente gebaseerd op max 1,875% opbouw (middelloon) Aansluiting bij staffel 4 premieovereenkomst (obv 4%, ook 3% mogelijk) In staffel 4 wordt uitgegaan van : Opbouw ouderdomspensioen Opbouw nabestaandenpensioen / wezenpensioen (dus in staffel) Premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid GEEN kosten 16

17 Ontwerpbesluit netto pensioen (100k plussers) Foederer PensioenConsultants Ontwerpbesluit is 1 september jl naar Tweede Kamer gezonden, bevat de volgende onderwerpen: Fiscale hygiëne (pensioenfondsen): bruto pensioen (basisregeling BPF) en nettopensioen niet vermengen Kosten apart toerekenen, gescheiden administratie, eigen premievaststelling Risico dat voorziening nettopensioen uitgeput raakt en tekort uit basisregeling moeten komen Voorwaardelijke indexatie Premie inzetten voor inkoop aanspraken in basisregeling mogelijk Staffel obv 3% rekenrente mogelijk (was staffel obv 4%) Toetsing verplichtstelling netto pensioen aan Europees recht Keuzemogelijkheden werkgevers ten aanzien van uitvoerder Werkgeversbijdrage van 10% Verschillen tussen netto pensioen en nettolijfrente 17

18 Inleg in netto pensioen / lijfrente Netto pensioen 3% (maximaal) Netto lijfrente pensioen 4% (maximaal) 4,6 2,7 5,3 3,3 6,0 3,9 6,9 4,7 8,0 5,7 9,2 6,8 10,6 8,3 12,2 9,9 14,0 11,9 15,3 13,5 18

19 Rekening houden met 1. Verschil staffel II en staffel IV Bovenop staffel II komt Administratiekosten Premie voor premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid Premie voor nabestaandenpensioen Opslagen Bovenop 2015 netto lijfrentestaffel (obv staffel IV) komt Administratiekosten Premie voor premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid Opslagen 19

20 Netto lijfrente (voorlopige verschillen) 3 e pijler 2 e pijler Foederer PensioenConsultants Vrijwilligheid Vrijwillige regeling Vrijwillige regeling Bijdrage Werknemers en niet werknemers (ZZP-ers en resultaatgenieters) Werknemers Financiering Uit netto inkomen (wn >100K sal) Uit netto inkomen (wn >100K sal) Werkgevers bijdrage Mogelijkheid Let op gelijke behandeling Mogelijkheid Let op gelijke behandeling Verplichte wg bijdrage mogelijk : afhankelijk van wijze waarop BPF regeling uitvoert Karakter DC regeling, aankoop aanspraak kan PF : zuiver DC regeling Risicodrager Risico s door verzekeraars gedragen Risico s door PF gedragen Tenzij DNB ingrijpt: verplichte herverzekering PVI en PP Fiscale begrenzing Alleen staffel 4 (4% rekenrente) Staffel obv 3% en 4% rekenrente 20

21 Netto lijfrente (voorlopige verschillen) 3 e pijler 2 e pijler Foederer PensioenConsultants Aanvullende voorwaarden - Gescheiden administratie netto lijfrente Shoppen? Afhankelijk van product PF zal dit niet toestaan Uitvoerder Verzekeraar, bank of beleggingsinstelling PF of verzekeraar Medische keuring Toegestaan Niet toegestaan Productsoort Lijfrente volgens Wft Pensioenwet Pensioen inkomensvoorzieningen Kring van gerechtigden Oudedagslijfrente, nabestaandenlijfrente, tijdelijke lijfrente. Elke willekeurige begunstigde die verzekeringnemer heeft aangewezen Ouderdomspensioen, partnerpensioen, wezenpensioen, arbeidsongeschikheidspensioen Werknemer, gewezen werknemer, partner, gewezen partner, kinderen Vererving Kan wel vererven (banksparen) Kan niet vererven Uitkeringsvormen Afkoop Levenslange of tijdelijke uitkering die vast en gelijkmatig is in geld of beleggingseenheden Mogelijk, sanctiemaatregel : voordeel box 3 wordt teruggehaald over een periode van 10 jaar Levenslange uitkering in geld Geen afkoop mogelijk 21

22 Punt van nader onderzoek / voorbehouden Foederer PensioenConsultants Een leeftijdsafhankelijke staffel leidt in beginsel tot onderscheid op grond van leeftijd. In de wet gelijke behandeling wordt hier een uitzondering op gemaakt voor pensioenregelingen Omdat de gestaffelde looncompensatie geen pensioenregeling betreft maar een compensatie is in de vorm van loon kan geldt de pensioenuitzondering niet en kan er sprake zijn van ongerechtvaardigde leeftijdsdiscriminatie. Uitvoerders komen nog met definitieve producten. Effect nabestaandenpensioen / wezenpensioen Premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid Uitzonderingsbepaling Wet medische keuringen niet van toepassing bij prive voorzieningen, dus keuring mogelijk (i.t.t. pensioen) 22

23 Boels Zanders Advocaten 23

24 Wijziging pensioenregelingen Mr. R.J.C. Brouwer 4 november

25 Wijziging pensioenregelingen - Juridische hobbel: arbeidsvoorwaarden wijzigen - Leerstuk: (eenzijdig) wijzigen van de arbeidsvoorwaarden 25

26 Rol Ondernemingsraad? Instemmingsrecht OR ex art. 27 WOR CAO? Bedrijfstak Pensioenfonds? 26

27 Juridische mogelijkheden om arbeidsvoorwaarden eenzijdig te wijzigen Individuele wijziging Collectieve wijziging 27

28 Individuele wijziging van de arbeidsvoorwaarden Art. 7:613 BW en artikel 19 Pensioenwet. Heeft de werkgever een zodanig zwaarwichtig belang bij de wijziging dat het belang van de werknemer naar redelijkheid en billijkheid moet wijken? Bewijslast ligt bij de werkgever. 28

29 Individuele wijziging van de arbeidsvoorwaarden Heeft de OR met de wijziging ingestemd? Mogelijk ten voordele van werkgever. Maar: Alle feiten en omstandigheden spelen een rol. Kantonrechter Heerenveen 13 februari 2013, JAR 2013/112: Vervolgens stelt de kantonrechter vast dat in de pensioenovereenkomst van de werkgever een eenzijdig wijzigingsbeding in de zin van artikel 19 Pensioenwet is opgenomen. De werkgever heeft weliswaar een belang bij harmonisatie van de pensioenvoorwaarden van de werknemers binnen de onderneming c.q. het concern, maar het belang is niet zodanig zwaarwegend dat het belang van de betrokken werknemers bij handhaving van de bestaande pensioenvoorwaarden daarvoor naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid zou moeten wijken. Gerechtshof Arnhem 15 maart 2011, RAR 2011/99: Bezien in samenhang met het onderhavige bescheiden financiële belang van Fundeon en de beperkte en steeds beperkter wordende groep werknemers om wie het gaat, zijn deze belangen echter niet zodanig zwaarwegend dat het individuele belang van appellante bij handhaving van het reglement daarvoor naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid moet wijken. 29

30 Individuele wijziging van de arbeidsvoorwaarden Geen eenzijdig wijzigingsbeding? Art. 7:611 BW (goed werknemerschap). HR 26 juni 1998, NJ 1998, 767 (Taxi Hoffman): van een werknemer kan verlangd worden dat hij, op grond van art 7:611 BW, op een redelijk voorstel van de werkgever, verband houdende met gewijzigde omstandigheden op het werk, in het algemeen positief behoort in te gaan en dergelijke voorstellen alleen mag afwijzen wanneer aanvaarding ervan redelijkerwijs niet van hem kan worden verwacht 30

31 Individuele wijziging van de arbeidsvoorwaarden HR 11 juli 2008, LJN: BD1847 (Stoof/Mammoet). Drie stappen: 1. Is er sprake van gewijzigde omstandigheden die nopen tot een wijziging van de overeenkomst? 2. Is het gedane voorstel tot wijziging van de overeenkomst in het licht van alle omstandigheden van het geval redelijk? 3. Kan aanvaarding van het voorstel in redelijkheid van de werknemer worden gevergd? 31

32 Collectieve wijziging van de arbeidsvoorwaarden Geen eenzijdig wijzigingsbeding in de arbeidsovereenkomst? Art. 6:248 lid 2 BW: een tussen partijen als gevolg van de overeenkomst geldende regel is niet van toepassing, voor zover dit in de gegeven omstandigheden van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn. Rechter toetst uiterst terughoudend. Bijvoorbeeld: HR 25 februari 2000, JAR 2000/85 32

33 Praktijkvoorbeelden Invoering Wet VPL 1 januari 2006; Invoering van de Zorgverzekeringswet 1 januari 2006; Wijziging Oort-wetgeving in

34 Invoering Wet VPL per 1 januari 2006 Hof Arnhem, 26 augustus 2008, LJN: BH1421: De door Haskoning en SPH geschetste fiscaal nadelige gevolgen van handhaving van het TOP, zoals hiervoor weergegeven, zijn als zodanig door [appellanten] niet althans onvoldoende gemotiveerd betwist. Die gevolgen vormen naar het oordeel van het hof voor Haskoning als werkgever een zodanig zwaarwichtig belang voor afschaffing van die regeling waarvoor toestemming van de ondernemingsraad was verkregen dat het belang van [appellanten] dat door de wijziging zou worden geschaad, daarvoor naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid moest wijken. Hof Den Haag, 29 juni 2010, LJN: BM9719: Het enkele feit dat het fiscaal regiem er toe leidt dat de toezegging niet langer in de vorm van prépensioen mag worden opgebouwd omdat dit tot bovenmatigheid zou leiden brengt niet mee dat de bijdrage waartoe Arkema zich bij het Sociaal Plan heeft verbonden ook van tafel is. In het licht van art. 7:611 jo. 6:248 BW zal eerst moeten worden bezien of een ander niet op andere wijze allereerst binnen de pensioensfeer in het vat gegoten kan worden. Hof Amsterdam, 27 juli 2010, LJN: BN9262: Het uitgangspunt van de kantonrechter dat een nieuwe regeling ten opzichte van de oude regeling kostenneutraal moet zijn is juist. 34

35 Invoering Zorgverzekeringswet per 1 januari 2006 Eenzijdige wijziging van de op dat moment geldende ziektekostenregelingen. 35

36 Invoering Zorgverzekeringswet per 1 januari 2006 Kantonrechter Leiden 9 augustus 2006 Vordering voor zover deze betrekking heeft op de periode na 1 januari 2006: Met invoering Zorgverzekeringswet per 1 januari 2006 is een nieuwe situatie ontstaan; Geringe inkomsteffecten voor de werknemer; Door werkgever voorstel gedaan tot vervangen van bestaande regeling door de nieuwe Zorgverzekeringswet; Dit voorstel werd redelijk geacht; Werknemer mag voorstel in alle redelijkheid niet afwijzen; Vordering die betrekking heeft op een periode na 1 januari 2006 wordt afgewezen. 36

37 Invoering Zorgverzekeringswet per 1 januari 2006 Kantonrechter Delft 30 november 2006 Gewenste eenzijdige wijziging arbeidsvoorwaarden in de collectieve sfeer; Geen eenzijdig wijzigingsbeding: art 6:248 lid 2 BW van toepassing. Afweging De wijziging vloeit voort uit een wetswijziging; Voorkomen moet worden dat de werkgever dubbele lasten moet dragen; De toepasselijke CAO gaat ervan uit dat invoering van de Zorgverzekeringswet voor de werkgever kostenneutraal moet zijn; De OR heeft met de wijziging ingestemd; Er is sprake van een wijziging van secundaire arbeidsvoorwaarden; Er is geen overleg gevoerd; Er is een beperkte afbouwregeling; Wijziging is zeer laat aangekondigd; Onduidelijk of de kosten voor werkgever onaanvaardbaar zouden stijgen. 37

38 Invoering Zorgverzekeringswet per 1 januari 2006 Gerechtshof Amsterdam 28 december 2010, JAR 2011/37: Werkgever trekt de bijdrageregeling voor de oud-werknemers in, met een overgangsregeling. De oud-werknemers mochten niet verwachten dat de bijdrageregeling ongewijzigd zou voortduren ingeval de cao-bijdrageregeling zou komen te vervallen. De intrekking van de regeling is niet in strijd met goed werkgeverschap, gelet op overgangsregeling. 38

39 Invoering Zorgverzekeringswet per 1 januari 2006 Gerechtshof Amsterdam 13 augustus 2013, JAR 2013/255: Een cao heeft naar zijn aard een korte houdbaarheid en is aan wijziging onderhevig. Het hof is van oordeel dat in casu de ingrijpende wijziging van het zorgstelsel in 2006 het stopzetten van de bijdrage rechtvaardigde. Er is geen overeenkomst tot stand gekomen inhoudende dat de gepensioneerde werknemers onvoorwaardelijk en levenslang recht zouden hebben op een werkgeversbijdrage in de ziektekosten. Daarnaast is de werkgever met de door hem getroffen overgangsregeling in voldoende mate aan de belangen van de gepensioneerde werknemers tegemoetgekomen. Het hof bekrachtigt het vonnis van de kantonrechter. 39

40 Wijziging Oort-wetgeving begin jaren 90 Boven een bepaald bedrag kunnen kilometervergoedingen niet meer belastingvrij worden verstrekt. Noopt tot eenzijdige wijziging arbeidsvoorwaarden. 40

41 Wijziging Oort-wetgeving begin jaren 90 Hoge Raad s-gravenhage 10 mei 1996 (JAR 1996/193): De Kantonrechter heeft geoordeeld dat de redelijkheid en billijkheid meebrengen dat de gevolgen van de Oort-wetgeving tussen partijen worden verdeeld. De Rechtbank heeft dit oordeel bekrachtigd. De Hoge Raad overweegt dat de wet niet verhindert dat de gevolgen van een wetswijziging als de onderhavige op grond van de redelijkheid en billijkheid tussen partijen verdeeld worden. Voorts overweegt de Hoge Raad dat geen rechtsregel zich ertegen verzet dat een werkgever zich ertoe verplicht een bepaald bedrag netto te betalen in die zin dat hij de loonbelasting en de sociale premies voor zijn rekening neemt. 41

42 Fiscale wijzigingen zijn op zichzelf niet zonder meer een zwaarwegend belang. Feiten en omstandigheden die de zaak inkleuren zijn onder meer: Is sprake van een onevenredige verzwaring van de werkgeverslasten? Instemming OR? Gaat de wetgever zelf uit van aanpassingen in de verhouding tussen werkgever en werknemer? Wat was de oorspronkelijke bedoeling van partijen? Welke belangen van de werknemer worden geschaad? Is er een overgangsregeling getroffen? 42

43 Piepsysteem Hoge Raad 12 februari 2010, JAR 2010/71: De vraag of een overeenkomst als bedoeld is tot stand gekomen, moet in beginsel worden beantwoord aan de hand van de algemene regels voor de totstandkoming van een (nadere) overeenkomst, zij het dat, gelet op de aard van de rechtsverhouding tussen werkgever en werknemer, de werkgever slechts er op mag vertrouwen dat een individuele werknemer heeft ingestemd met een wijziging van zijn arbeidsvoorwaarden die voor hem een verslechtering daarvan inhoudt, indien aan de werknemer duidelijkheid over de inhoud van die wijziging is verschaft en op grond van verklaringen of gedragingen van de werknemer mag worden aangenomen dat deze welbewust met de wijziging heeft ingestemd. 43

44 Samengevat: Wetswijziging rechtvaardigt onder omstandigheden wijziging arbeidsvoorwaarden, maar fiscale wijzigingen zijn niet zonder meer een zwaarwegend belang. Bij wijziging arbeidsvoorwaarden spelen verschillende factoren, waaronder een overgangsregeling, een rol. De rol van de ondernemingsraad is belangrijk en kan voor draagvlak zorgen. Evenwel bindt de ondernemingsraad de individuele werknemer niet. Pas op voor piepsysteem. 44

45 Gevolgen voor ondernemingen en werknemers 45

46 Wettelijke aanpassingen per (algemeen) Pensioenmaxima Maximum pensioengevend loon n.v.t. n.v.t Pensioenleeftijd Middelloon Eindloon Middelloon Eindloon Middelloon Eindloon 67 2,15 % 1,90 % 1,875 %* 1,657 %* 66 1,99 % 1,76 % 1,739 % 1,536 % 65 2,25% 2% 1,84 % 1,63 % 1,616 % 1,428 % 46

47 Effect werknemers Werknemers met salaris <100 k Effect van 2014 naar 2015 : -/- 13% (bij maximale regeling) (van 2,15% op 67 jaar naar 1,875% op 67 jaar) Effect van 2013 naar 2015 : -/- 26% (van 2,25% op 65 jaar naar 1,657% op 65 jaar) NB uitgaande van maximale regeling en van pensioenleeftijd 67 in huidige regeling 47

48 Effect werknemers Werknemer met salaris >100 k Salaris ,- Franchise ,- Grondslag ,- Opbouw 2,15% 2.902,- p/jr (tot 67 jr) Toekomstige diensttijd 22 jaar Te bereiken diensttijd 32 jaar Ouderdomspensioen toekomst ,- (67) Nabestaandenpensioen (70%) (risicobasis) (1,4% *32 dienstjaren te bereiken * PG) 48

49 Effect werknemers Werknemer met salaris >100 k Salaris ,- Maximum ,- Franchise ,- Grondslag ,- Toekomstige diensttijd 22 jaar (tot 67) Opbouw 1,875% 1.594,- pjr Ouderdomspensioen toekomst ,- (67) Nabestaandenpensioen ,- (1,312% *32 dienstjaren te bereiken* PG) 49

50 Effect werknemers Ouderdomspensioen 45% achteruitgang (-/ levenslang) Nabestaandenpensioen 41% achteruitgang (-/ levenslang) Geleidelijk effect ouderdomspensioen Direct effect nabestaandenpensioen NB arbeidsongeschiktheidspensioen valt buiten wetswijziging Let op! Als regeling nog op 65 jaar staat dan is effect nog groter 50

51 Effect op verzekerde aanspraak in 2015 Compensatiemogelijkheden verlaging NP Foederer PensioenConsultants Overgang naar middelloon toezegging in plaats van eindloon (voor NP) Lagere franchise mogelijk Hoger opbouwpercentage mogelijk Geïndexeerde aanspraak verzekeren (na ingang) Salariscompensatie To do: onderzoek naar uitvoeringsmogelijkheden 51

52 Praktijk Vooralsnog wachten op invulling van nadere regels omtrent netto pensioen Producten worden dus niet aangeboden door uitvoerders Wel signalen dat PVI en NP meegenomen worden in nieuwe proposities Vrijwillige regeling : Risico s worden niet collectief gedragen Daling NP heeft wel direct gevolg per Tijdelijke oplossingsrichting is om Collectieve risicoverzekering te sluiten om verlies aan NP dekking op te vangen 52

53 Compensatie Let op als regeling nog op 65 jaar staat: Is een aanspraak van vanaf 65 jaar net zoveel waard als een aanspraak van vanaf 67 jaar? Hoe vergelijk ik deze 2 waarden? 53

54 Compensatie Contant maken naar Te bereiken aanspraken berekend met prognose voor: Carrière Inflatie Loonindex Oude pensioenregeling met pensioenleeftijd 65 Uitstel naar 67 jaar Te bereiken Pensioenaanspraken op 65 jaar Nieuwe voorgestelde pensioenregeling Te bereiken Pensioenaanspraken op 67 jaar Te bereiken Pensioenaanspraken nieuwe pensioenregeling Delta Contant maken benodigde waarde op 67 jaar jaar 67 jaar Compensatiebedrag - Maandelijks vast bedrag bepalen zodanig dat het verschil in waarde tussen de pensioenaanspraken op 67 jaar bereikt wordt. - Maandelijkse bedrag wordt bij het in dienst zijn uitgekeerd tot 67-jarige leeftijd. 54

55 Compensatie Antwoord hierop: Huidige regeling: Let op: opbouw eindigt vanaf 65 jaar Aanspraak van vanaf 65 uitstellen naar 67 jaar: x 1,15 = (vanaf 67 jaar) Nieuwe regeling Toekomstige opbouw: ,- (vanaf 67 jaar) Conclusie: achteruitgang 55

56 Argumenten werknemers / OR Pensioen is een loonbestanddeel met een waarde, net als salaris Fiscale behandeling pensioen is weliswaar anders (premie aftrekbaar, uitkering belast), maar voorstel om regeling te versoberen is vergelijkbaar met verminderen van salaris (werkgever vermindert alleen toekomstig salaris) Pensioen is geen fiscale maar arbeidsrechtelijke afspraak Vanuit Pensioenwet en Burgerlijk Wetboek verzet niets zich tegen continuering hogere opbouw Wetswijziging leidt tot premievrijval werkgever Foederer PensioenConsultants 56

57 Compensatiemogelijkheden Binnen pensioenregeling Deel Netto pensioen (2 e pijler) Optimaliseren pensioenregeling (opbouw% omhoog) Eigen bijdrage omlaag Indexatie van aanspraken (middelloon) Buiten pensioenregeling Looncompensatie (bonus) Netto lijfrente (3 e pijler) 57

58 Risico werkgevers? Heb een goed inzicht in de (economische) effecten van de compensatietoezegging: Moet ik volledig compenseren? Wat doet de benchmark? Wat compenseer ik?: Achteruitgang in aanspraken? Achteruitgang in economische waarde? O.b.v. lastenvrijval? Let op rekening houden met stijging van pensioenlasten a.g.v. stijgende leeftijd 58

59 Voorbeeld compensatiemethode Foederer PensioenConsultants Verschil in waarden eigen bijdragen (oud en nieuw) + _ Verschil in waarden aanspraken (oud en nieuw) + _ 59

60 Name CW eigen bijdrage CW pensioen Aanspraken Verschil Per jaar tot PD % van pensioen grondslag Positief / negatief A / % Positief B / / /- 4,5% Negatief A B 60

61 Risico werkgevers? Risico dat werknemer / OR niet instemt Risico van dwaling Gevolg: werknemer vordert nakoming van oude regeling of vordert schadevergoeding Dus laat werknemer zien wat de gevolgen zijn Informatiesessie Reële aannames Voldoende tijd om in te stemmen (1 mnd) 61

62 Rol verzekeraar Verzekeraar dient vanuit zijn zorgplicht de regeling binnen de fiscale kaders te houden Toetst enkel of regeling past Stuurt (in Q3/ Q4) een schrijven met benodigde aanpassingen obv negatieve optie Aanpassingen moeten passen binnen uitvoeringsmogelijkheden verzekeraar overleg met uw werknemers NB verzekeraars voeren verzekerde regelingen uit. Is aanpassing 2014 nodig geweest? Zo nee, dan wellicht ook nog aanpassen van 65 naar 67 jr. 62

63 Andere vraagstukken Naast fiscale wetswijziging speelt er ook vaak (op korte termijn): Contractverlenging (invloed op lasten) Wens om regeling te wijzigen van middelloon naar premieovereenkomst Wijziging eigen bijdrage: 50% premie staat op gespannen voet met gelijke behandelingswetgeving! Beschikbare premie: omzetting van bruto staffels naar netto (a.g.v. eisen m.b.t. transparantie) 63

64 Aandachtspunten Start op tijd!!! Het is complexe materie Krijg inzicht in uw juridische positie (voorbehoud, compensatie) Krijg inzicht in de economische gevolgen (nieuwe lasten, lasten compensatie) Hanteer goed werkgever en werknemerschap (o.a. redelijk voorstel) Combineer eventueel andere pensioenvraagstukken Zorg voor expliciete instemming (wn en OR) Kortom : zorg voor een plan! 64

65 Gevolgen praktijk Aanpassing pensioenovereenkomsten (wg wn) Pensioenrichtleeftijd? Opbouwpercentage/staffel? Franchise? Compensatie? Aanpassing arbeidsovereenkomsten (wg wn) Aanpassing uitvoeringsovereenkomst (wg uitvoerder) Aanpassing pensioenreglement (uitvoerder wn/deelnemer) Instemming? OR en/of werknemers? Tijdig! (sanctie: belaste aanspraak, max. 72% heffing) 65

66 Samengevat: Wetswijziging rechtvaardigt onder omstandigheden wijziging arbeidsvoorwaarden, maar fiscale wijzigingen zijn niet zonder meer een zwaarwegend belang. Bij wijziging arbeidsvoorwaarden spelen verschillende factoren, waaronder een overgangsregeling, een rol. De rol van de ondernemingsraad is belangrijk en kan voor draagvlak zorgen. Evenwel bindt de ondernemingsraad de individuele werknemer niet. Pas op voor piepsysteem. 66

67 Resumé Fiscale wetswijziging leidt tot versobering per (13% t.o.v. 2014, 29% t.o.v. 2013) Effect op 100K plus salarissen is nog groter Fiscale wetswijziging grijpt niet (automatisch) in op de arbeidsovereenkomst Wijziging arbeidsvoorwaarden is vaak nodig Eenzijdig wijziging kan alleen in uitzonderlijke situaties Compensatie zal in veel gevallen nodig zijn Redelijkheid werknemer en werkgever Cao / BPF : verantwoordelijkheid sociale partners Verzekerd (basis /excedent): verantwoordelijkheid werkgever 67

68 Vragen? 68

69 Contactpersoon 69

Roadblocks op de post-witteveenweg. Jaap van Slooten, 19 november 2014

Roadblocks op de post-witteveenweg. Jaap van Slooten, 19 november 2014 Roadblocks op de post-witteveenweg Jaap van Slooten, 19 november 2014 Inhoudsopgave Onderwerpen 1. Aanpassen pensioenregeling 2. Compenseren werknemers 3. Medezeggenschap 4. Gelijke behandeling Probleemstelling

Nadere informatie

AANPAK 100K+ COMPENSATIE PENSIOEN

AANPAK 100K+ COMPENSATIE PENSIOEN AANPAK 100K+ COMPENSATIE PENSIOEN De aftopping van het pensioengevend inkomen heeft naar verwachting voor ongeveer 125.000 werknemers in Nederland gevolgen. Dit is weliswaar een relatief kleine groep,

Nadere informatie

ONDERDEEL Leven Zakelijk

ONDERDEEL Leven Zakelijk delta Iloyd ONDERWERP Delta Lloyd Levensverzekering NV ONDERDEEL Leven Zakelijk DATUM 27 mei 2014 UW REFERENTIE 34072 Honig en Honig T.a.v. W. Honig Postbus 336 1800 AH ALKMAAR Geachte heer / mevrouw Honig,

Nadere informatie

Wijziging CDC-regeling TBI

Wijziging CDC-regeling TBI Wijziging CDC-regeling TBI Voorlichtingssessie tijdens deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds TBI 18 november 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen enkele reproductie van het document

Nadere informatie

100K+: oplossingsrichtingen nettopensioen / compenseren

100K+: oplossingsrichtingen nettopensioen / compenseren 100K+: oplossingsrichtingen nettopensioen / compenseren Maximering pensioengevend inkomen op 100.000 Niets doen is geen optie. maar er is geen oplossing die geen risico s met zich meebrengt Geen compensatie:

Nadere informatie

100K+/Netto Pensioen/Netto Lijfrente. Versie 19 januari 2015

100K+/Netto Pensioen/Netto Lijfrente. Versie 19 januari 2015 100K+/Netto Pensioen/Netto Lijfrente Versie 19 januari 2015 Wat is er veranderd per 1-1-2015? Voor 1-1-2015 gold er geen salarisbeperking waarover met pensioen op mocht bouwen. Vanaf 1-1-2015 is wetgeving

Nadere informatie

Prinsjesdagspecial 2014. De pensioennota. Samenvatting

Prinsjesdagspecial 2014. De pensioennota. Samenvatting Prinsjesdagspecial 2014 De pensioennota Samenvatting 1 2 Inhoudsopgave Prinsjesdagspecial de Pensioennota 1 Pensioen 3 1.1 Aangepast Witteveenkader 3 1.2 Verlaging maximum opbouw- en premiepercentages

Nadere informatie

Witteveen 2015. 1. Algemeen

Witteveen 2015. 1. Algemeen Witteveen 2015 1. Algemeen Eind vorig jaar zijn tussen de regeringsfracties van de VVD en de PvdA enerzijds en de oppositiepartijen D66, de SGP en de CU anderzijds pensioenafspraken gemaakt. Een groot

Nadere informatie

70 De Pensioenwereld in 2015

70 De Pensioenwereld in 2015 07 70 De Pensioenwereld in 2015 Fiscaliteiten & grensoverschrijding 71 Effect van pensioenwijzigingen 2015 op de loonbelasting Auteurs: Ivar Sintemaartensdijk en Jan Stigter Pensioenen genieten nog steeds

Nadere informatie

PRINCIPE-AKKOORD PENSIOEN VOOR DE TECHNIEK

PRINCIPE-AKKOORD PENSIOEN VOOR DE TECHNIEK PRINCIPE-AKKOORD PENSIOEN VOOR DE TECHNIEK Werknemers- en werkgevers-organisaties in de Metaal en Techniek en Metalektro, samenwerkend in de Stichting Vakraad Metaal en Techniek en de Stichting Raad van

Nadere informatie

Het inrichten van een nettopensioenregeling bij een pensioenfonds

Het inrichten van een nettopensioenregeling bij een pensioenfonds Het inrichten van een nettopensioenregeling bij een pensioenfonds 19 november 2014 mr. S.J. (Jeroen) Roder, hoofd pensioenjuridische adviesgroep Blue Sky Group 2 In den beginne Regeerakkoord Rutte II:

Nadere informatie

Pensioen Informatie sessie

Pensioen Informatie sessie Pensioen Informatie sessie Pensioenreglement B Oktober 2013 Voorbehoud De tekst in deze presentatie is louter ter informatie bedoeld. Er kunnen dan ook geen rechten aan worden ontleend. Bij onduidelijkheden

Nadere informatie

Verslag Mandema Update mei 2014

Verslag Mandema Update mei 2014 Verslag Mandema Update mei 2014 Terwijl de leden van de Eerste Kamer zich op 20 mei jl. bogen over de Wet verlaging maximumopbouw- en premiepercentages pensioen, kregen onze relaties te horen wat de consequenties

Nadere informatie

Bijlage I bij instemmingsverzoek BoMa Ondernemingsraad. Elementen van de per 1 januari 2015 voorgestelde pensioenregeling

Bijlage I bij instemmingsverzoek BoMa Ondernemingsraad. Elementen van de per 1 januari 2015 voorgestelde pensioenregeling Bijlage I bij instemmingsverzoek BoMa Ondernemingsraad Elementen van de per 1 januari 2015 voorgestelde pensioenregeling In bijlage I bij het instemmingsverzoek zijn de elementen van de met ingang van

Nadere informatie

Wijzigingen in de pensioenwetgeving... 2. Belangrijke gevolgen van de pensioenwijzigingen... 4

Wijzigingen in de pensioenwetgeving... 2. Belangrijke gevolgen van de pensioenwijzigingen... 4 UPDATE Pensioenspecial september 2014 Sneller op de hoogte zijn van het nieuws? Volg ons op Social Media! Mandema & Partners helpt u graag bij het interpreteren van de pensioenwijzigingen die voor u en

Nadere informatie

OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014. Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving

OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014. Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014 Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving Lang zullen we leven en werken 2 Agenda Werk aan de winkel I, pensioenwijzigingen

Nadere informatie

pensions employee benefits tax financial planning Anders denken over pensioen

pensions employee benefits tax financial planning Anders denken over pensioen pensions employee benefits tax financial planning Anders denken over pensioen Schiphol, 15 november 2012 Uw inleiders mr. Judith Schulp, advocaat arbeidsrecht partner mr. Jan-Olivier Kuijkhoven, pensioenfiscalist

Nadere informatie

Pensioenen. Datum: januari/februari 2013

Pensioenen. Datum: januari/februari 2013 Pensioenen Datum: januari/februari 2013 2 Wat staat ons te wachten in 2013? 1. Verhoging AOW-leeftijd en pensioenrichtleeftijd 2. Korten/afstempelen van pensioen 3. Update pensioenakkoord 4. Regeerakkoord

Nadere informatie

Pensioenwijzigingen 2014. en verder?

Pensioenwijzigingen 2014. en verder? Pensioenwijzigingen 2014 en verder? Agenda Lenteakkoord AOW Lenteakkoord pensioen Pensioenakkoord wat (voorlopig?) niet doorgaat Aanpassingen Varia Lenteakkoord - AOW Vanaf 2013: AOW in stapjes naar 67

Nadere informatie

Versobering van de fiscale pensioenopbouw

Versobering van de fiscale pensioenopbouw Versobering van de fiscale pensioenopbouw 1. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel Als het aan het kabinet ligt, dan wordt het Witteveenkader op drie manieren aangepast: verhoging van de pensioenrichtleeftijd,

Nadere informatie

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Vragen en antwoorden over pensioenopbouw en verzekeren nabestaandenpensioen over uw pensioengevend salaris boven 100.000 Pagina 1 van 7 Vragen en antwoorden Wat

Nadere informatie

BIJLAGE 1: Vergelijking Nettopensioen ABP en Nettolijfrente Loyalis

BIJLAGE 1: Vergelijking Nettopensioen ABP en Nettolijfrente Loyalis Loyalis Netto lijfrente (3 e pijler) Naam Netto pensioenregeling Loyalis Top ouderdoms lijfrente Loyalis Top nabestaanden lijfrente werknemer Productvorm / modules Soort product Opbouw pakket (OP) Risicopakket

Nadere informatie

Reglement. Compensatieregeling pensioen RTL Nederland

Reglement. Compensatieregeling pensioen RTL Nederland Reglement Compensatieregeling pensioen RTL Nederland 1 juli 2013 1 Inhoudsopgave Compensatieregeling pensioen RTL Nederland Artikel 1.1 Wat bedoelen we met bepaalde begrippen en afkortingen in dit reglement?

Nadere informatie

Veranderingen in de Pensioenwereld

Veranderingen in de Pensioenwereld Veranderingen in de Pensioenwereld Veranderingen in de Pensioenwereld staan voor de deur U hebt er vast al van gehoord, de pensioenwereld gaat de komende tijd drastische veranderingen doormaken. Zowel

Nadere informatie

Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie (BPF Baksteen) is opgericht op 1-4-1957.

Nadere informatie

Inhoud. Pensioen Akkoord (1)

Inhoud. Pensioen Akkoord (1) RB Studiekring Gelderland Pensioenactualiteiten 2015 13 en 20 april 2015 Mr. Peter A. ter Beest MPLA Directeur van PensioenPodium. www.pensioenpodium.nl Inhoud AOW en Witteveen 2015 fiscale kaders; Netto

Nadere informatie

Workshop pensioenwijzigingen en financiële planning. 3 september 2014 Diana Du?lh

Workshop pensioenwijzigingen en financiële planning. 3 september 2014 Diana Du?lh Workshop pensioenwijzigingen en financiële planning 3 september 2014 Diana Du?lh Programma Achtergrond wijzigingen Gevolgen voor de werknemer en zijn privéleven Voorbeeld Pieter Voorbeeld Manuel Voorbeeld

Nadere informatie

1. Even voorstellen 2. Even opwarmen 3. Verhoging pensioenleeftijd 2014 4. Pensioenlasten 5. Pensioenuitvoerder PPI 6. Wijziging Pensioenregeling en

1. Even voorstellen 2. Even opwarmen 3. Verhoging pensioenleeftijd 2014 4. Pensioenlasten 5. Pensioenuitvoerder PPI 6. Wijziging Pensioenregeling en NV Medezeggenschap OR & Pensioen 21 juni 2013 1 1. Even voorstellen 2. Even opwarmen 3. Verhoging pensioenleeftijd 2014 4. Pensioenlasten 5. Pensioenuitvoerder PPI 6. Wijziging Pensioenregeling en de rol

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst voor aangesloten werkgevers. April 2012

Informatiebijeenkomst voor aangesloten werkgevers. April 2012 Informatiebijeenkomst voor aangesloten werkgevers April 2012 Agenda Kenmerken SPNG Aanleiding Uitgangspunten en ondernomen stappen Wijzigingen in de regeling en premie Intermezzo: de pensioendriehoek Stappen

Nadere informatie

Steens & Partners Accountants en Adviseurs Pensioen DGA 25 november 2013

Steens & Partners Accountants en Adviseurs Pensioen DGA 25 november 2013 Steens & Partners Accountants en Adviseurs Pensioen DGA 25 november 2013 Even voorstellen Pensioen Perspectief consultants voor actuariële, fiscaal- en civielrechtelijke pensioenvraagstukken geen belangen

Nadere informatie

Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL

Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL Onderwerpen 1. Pensioen, wat is pensioen? 2. Wijziging Wet op de ondernemingsraden 3. Outsourcing vanuit zorg en overheid OR (opeens)

Nadere informatie

Wet verhoging AOW en pensioenrichtleeftijd (Wet VAP) Verhoging AOW leeftijd vanaf 2013 Verhoging pensioenleeftijd vanaf 2014 Overgangsrecht?

Wet verhoging AOW en pensioenrichtleeftijd (Wet VAP) Verhoging AOW leeftijd vanaf 2013 Verhoging pensioenleeftijd vanaf 2014 Overgangsrecht? De Toekomst van pensioen VVPJ 26 februari 2013 Wet verhoging AOW en pensioenrichtleeftijd Aan welke knoppen kun je nog draaien? Nieuw premieovereenkomstenbesluit Ben Schuurman Wet verhoging AOW en pensioenrichtleeftijd

Nadere informatie

68 De Pensioenwereld in 2014

68 De Pensioenwereld in 2014 09 68 De Pensioenwereld in 2014 Pensioenregeling 69 Aanpassingen van het fiscale (Witteveen-)kader Auteurs: Ivar Sintemaartensdijk en Jan Stigter Pensioenen mogen zich nog altijd verheugen in de warme

Nadere informatie

Pensioengrens 100.000 / opbouw 1,75% Aardverschuiving op komst. Amsterdam, 20 juni 2013

Pensioengrens 100.000 / opbouw 1,75% Aardverschuiving op komst. Amsterdam, 20 juni 2013 Pensioengrens 100.000 / opbouw 1,75% Aardverschuiving op komst Amsterdam, 20 juni 2013 Het Pensioenlandschap in vogelvlucht Algemene ontwikkelingen: wederkerige intergenerationele solidariteit wordt eenzijdig

Nadere informatie

Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling

Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling 1. Waarom wordt het nieuwe pensioenreglement pas later uitgereikt? Antwoord: De pensioenregeling is gebaseerd

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregeling zorginstellingen per 1-1-2015 voor bestuurders

Aanpassing pensioenregeling zorginstellingen per 1-1-2015 voor bestuurders Aanpassing pensioenregeling zorginstellingen per 1-1-2015 voor bestuurders Handreiking van NVTZ aan de leden voor de aanpassing van arbeidsvoorwaarden van de bestuurder met betrekking tot pensioenen bij

Nadere informatie

PENSIOEN: WELKE WIJZIGINGEN KOMEN ER AAN? Oktober 2013

PENSIOEN: WELKE WIJZIGINGEN KOMEN ER AAN? Oktober 2013 PENSIOEN: WELKE WIJZIGINGEN KOMEN ER AAN? Oktober 2013 Wie beslist? Werkgever & werknemers spreken nieuwe regeling af Pensioenfonds voert de regeling uit bestuurslid 2 Waar gaan we het over hebben? 1.

Nadere informatie

Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2015

Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2015 Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2015 Er zijn drie DEPF pensioenreglementen: 67, 65 en VP. - Onder het 67-reglement zijn een basisregeling en een overgangsregeling opgenomen. - Voor het 65-reglement

Nadere informatie

Pensioenbericht februari 2015. Nettopensioen UPDATE

Pensioenbericht februari 2015. Nettopensioen UPDATE Pensioenbericht februari 2015 Nettopensioen UPDATE Dit betreft de meest recente actualisering van ons eerdere nieuwsbericht van 2 december 2014 over ditzelfde onderwerp. In ons nieuwsbericht van 2 december

Nadere informatie

Pensioen Informatiebijeenkomsten GDF SUEZ E&P Nederland B.V. donderdag 5 februari 2015 Fabricom Den Helder dinsdag 10 februari 2015 Helihaven Den

Pensioen Informatiebijeenkomsten GDF SUEZ E&P Nederland B.V. donderdag 5 februari 2015 Fabricom Den Helder dinsdag 10 februari 2015 Helihaven Den Pensioen Informatiebijeenkomsten GDF SUEZ E&P Nederland B.V. donderdag 5 februari 2015 Fabricom Den Helder dinsdag 10 februari 2015 Helihaven Den Helder woensdag 11 februari 2015 Kantoor Zoetermeer dinsdag

Nadere informatie

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl Update! bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen December 2014 Kunt u uw werknemers uitleggen wat er per 1 januari 2015 is veranderd aan hun pensioen? WIJZIGINGEN

Nadere informatie

Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2016

Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2016 Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2016 Er zijn drie DEPF pensioenreglementen: 67, 65 en VP. - Onder het 67-reglement zijn een basisregeling en een overgangsregeling opgenomen. - Voor het 65-reglement

Nadere informatie

Pensioenregeling 2015 en nieuw FTK

Pensioenregeling 2015 en nieuw FTK Pensioenregeling 2015 en nieuw FTK Gevolgen voor jouw pensioen bij PPF APG Henk Bruins Actuarieel adviseur PPF APG Informatiebijeenkomsten 28-30 oktober Agenda 1. Witteveen 2: versobering toekomstige pensioenopbouw

Nadere informatie

Toekomst van het Pensioenstelsel

Toekomst van het Pensioenstelsel Toekomst van het Pensioenstelsel 26 maart 2015 Alex Ter Horst en Ruud Derksen Advocaten Pensioenrecht Nederlandse pensioenstelsel behoort tot de beste van de wereld 1. Denemarken (82,4) 2. Australie (79,9)

Nadere informatie

MIJN HEINZ PENSIOEN Algemene informatie

MIJN HEINZ PENSIOEN Algemene informatie MIJN HEINZ PENSIOEN Algemene informatie Arthur Theunissen, juni 2010 Deze slides zijn in juni 2010 gepresenteerd aan deelnemers aan de informatiesessies 3 modules: algemene informatie / Werking beschikbare

Nadere informatie

AANVULLENDE PENSIOENREGELING

AANVULLENDE PENSIOENREGELING AANVULLENDE PENSIOENREGELING Stichting Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische en Voedselvoorzieningshandel Uw pensioen is onze zorg. Inleiding Voor u ligt de brochure over de aanvullende pensioenregelingen

Nadere informatie

KPMG Meijburg & Co ABCD. Wetsvoorstel Witteveen 2015

KPMG Meijburg & Co ABCD. Wetsvoorstel Witteveen 2015 Wetsvoorstel Witteveen 2015 Het wetsvoorstel Witteveen 2015 is op 15 april 2013 ingediend bij de Tweede Kamer. Het betreft de verlaging van de maximumopbouw- en premiepercentages voor pensioenen en de

Nadere informatie

Fiscale hervorming pensioenopbouw 2015

Fiscale hervorming pensioenopbouw 2015 Fiscale hervorming pensioenopbouw 2015 De parlementaire behandeling van de fiscale hervorming van de pensioenen is afgerond. Op dinsdag 27 mei is de Eerste Kamer in meerderheid akkoord gegaan met de plannen

Nadere informatie

Seminar MontClair. pensioenrichtleeftijd

Seminar MontClair. pensioenrichtleeftijd Seminar MontClair Verschuiving WIJZIGING AOW- VAN DEen pensioenrichtleeftijd ARBEIDSVOORWAARDE PENSIOEN Woensdag 5 juni 2013 Pensioenopleidingen in het groene hart 1 Welkom! Leeswijzer Stand van zaken

Nadere informatie

Webinar 12 juni 2013 Nieuwe pensioenregeling per 1-1-2014

Webinar 12 juni 2013 Nieuwe pensioenregeling per 1-1-2014 Webinar 12 juni 2013 Nieuwe pensioenregeling per 1-1-2014 Eric Uijen / Henriëtte de Lange Programma Introductie (waarom nieuwe regeling / proces) Eric Uijen Toelichting nieuwe pensioenregeling Henriëtte

Nadere informatie

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling?

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling? Startbrief Deze startbrief bestaat uit 3 delen: Algemeen, Basisregeling en Plusregeling. 1. Algemeen Uw werkgever: Tentoo Collective Freelance & Flex B.V. Uw pensioenuitvoerder: ABN AMRO Pensioenen Soort

Nadere informatie

Pensioenovereenkomst. (Stichting pensioenfonds HaskoningDHV) HRM Nederland Pensioenovereenkomst 19 juni 2015 HRNL_BC1041_AGR20150619_F1.

Pensioenovereenkomst. (Stichting pensioenfonds HaskoningDHV) HRM Nederland Pensioenovereenkomst 19 juni 2015 HRNL_BC1041_AGR20150619_F1. Pensioenovereenkomst (Stichting pensioenfonds HaskoningDHV) Werkgever en werknemer gaan met elkaar een pensioenovereenkomst aan zoals hierna verwoord. De pensioenregeling is een Collective Defined Contribution

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

AANPASSING PENSIOENLEEFTIJD IN DE ARBEIDSOVEREENKOMST

AANPASSING PENSIOENLEEFTIJD IN DE ARBEIDSOVEREENKOMST AANPASSING PENSIOENLEEFTIJD IN DE ARBEIDSOVEREENKOMST Seminar MontClair 5 juni 2013 mr. Robert Jan Dil mr. drs. Paulus van den Bos 1 De oude situatie (tot 1 april 2012): Op eerste dag van de maand waarin

Nadere informatie

ONTSLAG EN PENSIOEN. Vereniging voor Arbeidsrecht 30 mei 2013 Prof. dr. E. Lutjens

ONTSLAG EN PENSIOEN. Vereniging voor Arbeidsrecht 30 mei 2013 Prof. dr. E. Lutjens ONTSLAG EN PENSIOEN Vereniging voor Arbeidsrecht 30 mei 2013 Prof. dr. E. Lutjens PENSIOEN EN ARBEIDSOVEREENKOMST Zonder arbeidsovereenkomst geen pensioenovereenkomst - Uitsluiting: directeur-grootaandeelhouder

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Human Resources Stichting Pensioenfonds Nederland Toelichting Witteveenkader II en nieuw Financieel Toetsingskader 30 september 2014 kantoor Amsterdam Identifier Presentatie Seminar DNB 28 en 30 mei 2013

Nadere informatie

Dit besluit is per 1 januari 2015 vervangen door het besluit van 23 september 2014, nr. BLKB2014/1702M) Het vervallen besluit is hierna opgenomen.

Dit besluit is per 1 januari 2015 vervangen door het besluit van 23 september 2014, nr. BLKB2014/1702M) Het vervallen besluit is hierna opgenomen. Dit besluit is per 1 januari 2015 vervangen door het besluit van 23 september 2014, nr. BLKB2014/1702M) Het vervallen besluit is hierna opgenomen. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 863 Wijziging van de Pensioenwet, de Wet verplichte beroepspensioenregeling en enkele andere wetten in verband met het van toepassing worden

Nadere informatie

Zwitserleven DGA Pensioen.

Zwitserleven DGA Pensioen. Zwitserleven DGA Pensioen. Het Zwitserleven DGA Pensioen is een individuele pensioenverzekering voor de Directeur Grootaandeelhouder (DGA). Het Zwitserleven DGA Pensioen heeft het karakter van een kapitaalovereenkomst

Nadere informatie

PENSIOEN en ECHTSCHEIDING

PENSIOEN en ECHTSCHEIDING Netlaw PENSIOEN en ECHTSCHEIDING 26 mei 2011 Ingemarie Hofmeijer (Pensioen Perspectief) Ruud Derksen Onderwerpen Pensioen algemeen Pensioenstelsel Pensioenovereenkomsten Pensioenpartijen Pensioen en echtscheiding

Nadere informatie

Aan Werkgevers & Werknemers

Aan Werkgevers & Werknemers Primair Arbeidsvoorwaarden Advies Employee Benefits Financiële Diensten Verzekeringen Aan Werkgevers & Werknemers Dobbedreef 135 Postbus 11111 2301 EC Leiden T 071 52 88 000 F 071 52 88 222 Behandeld door

Nadere informatie

2. De directeur-grootaandeelhouder (DGA) en pijler 1

2. De directeur-grootaandeelhouder (DGA) en pijler 1 1. Wegwijs in pensioenland 1.1. Waarom eens stilstaan bij uw pensioen?...1 1.2. Oudedagsvoorziening is eigenlijk een beter woord............. 1 1.3. De drie pijlers van ons pensioensysteem.....................

Nadere informatie

Uitgangspunten voor aanpassing minimumpensioenregeling

Uitgangspunten voor aanpassing minimumpensioenregeling Inleiding Per 1 januari a.s. wordt het fiscale kader ten aanzien van pensioenregelingen opnieuw versoberd. In beginsel mag de opbouw van ouderdomspensioen nog maximaal 1,875% (thans 2,15%) van de pensioengrondslag

Nadere informatie

3.4. Verplichtstelling en maximale hoogte van het pensioen

3.4. Verplichtstelling en maximale hoogte van het pensioen Bij een eindloonregeling bouwt u veel meer pensioen op als u gedurende uw werkzame leven behoorlijk carrière maakt (lees salarisstijgingen ontvangt). Want u ontvangt het pensioen over uw laatste en dus

Nadere informatie

Nieuwe spelregels pensioen Versorbering van het Witteveenkader per 1 januari 2015

Nieuwe spelregels pensioen Versorbering van het Witteveenkader per 1 januari 2015 mr. Monica Swalef Nieuwe spelregels pensioen Versorbering van het Witteveenkader per 1 januari 2015 11 september 2014 Leeswijzer Stand van zaken per 2 september 2014 Pensioenontwikkelingen gaan razendsnel

Nadere informatie

Betekenis Sociaal Akkoord voor arbeidsvoorwaarden

Betekenis Sociaal Akkoord voor arbeidsvoorwaarden 9 november 2010 Betekenis Sociaal Akkoord voor arbeidsvoorwaarden Eva Knipschild & Diane Donath Sociaal akkoord: per 1 jan 2020 66 jaar Sociaal akkoord: per 1 jan 2020 AOW leeftijd is 66 jaar De krimp

Nadere informatie

Eén nieuw pensioen voor de Techniek

Eén nieuw pensioen voor de Techniek Eén nieuw pensioen voor de Techniek Vakbonden en werkgeversorganisaties (sociale partners) in de sectoren Metaal & Techniek en Metalektro zijn het op 25 september 2014 eens geworden over een nieuwe pensioenregeling

Nadere informatie

Vergelijking op hoofdlijnen van de pensioenregelingen van SPMS en PFZW

Vergelijking op hoofdlijnen van de pensioenregelingen van SPMS en PFZW Vergelijking op hoofdlijnen van de pensioenregelingen van SPMS en PFZW Inleiding Op verzoek van de NVZ heeft PFZW een vergelijking op hoofdlijnen gemaakt tussen beide pensioenregelingen in samenspraak

Nadere informatie

Wanneer ga jij met pensioen?

Wanneer ga jij met pensioen? Wanneer ga jij met pensioen? Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 AOW-gerechtigde leeftijd... 4 1.1 Algemeen... 4 1.2 Verhoging van 65 naar 67... 4 1.3 Verdere verhoging op basis van de levensverwachting...

Nadere informatie

Gehanteerde maximum grondslag basispensioen en (geoorloofde) franchise betreft cijfers van het voorgaande jaar; deze worden jaarlijks aangepast.

Gehanteerde maximum grondslag basispensioen en (geoorloofde) franchise betreft cijfers van het voorgaande jaar; deze worden jaarlijks aangepast. Bijlage met tarieven, afkoopfactoren en voorwaarden pensioenreglement B: 1. bepaling van de fiscale ruimte als bedoeld in artikel 13 lid 7; 2. tarieven voor aankoop pensioen als bedoeld in de artikelen

Nadere informatie

Contractnr. /001

<WERKGEVER> Contractnr. <REG>/001 BETEREXCEDENT Uitvoeringsovereenkomst Contractnr. /001 Versiedatum: 1-1-2016 Pagina 2 van 11 Overeenkomst BeterExcedent /001 (uitvoeringsovereenkomst in de zin van artikel 25 van

Nadere informatie

een goedkeuring voor pensioenregelingen met een toezegging van partner en wezenpensioen voor werknemers geboren voor 1950;

een goedkeuring voor pensioenregelingen met een toezegging van partner en wezenpensioen voor werknemers geboren voor 1950; Belastingdienst/Directie Vaktechniek Belastingen Besluit van 23 juni 2014, nr. BLKB2014/0351M De Staatssecretaris van Financiën heeft het volgende besloten Dit besluit is een herziening van het besluit

Nadere informatie

VRAGEN STEEDS STELLEN s.v.p.

VRAGEN STEEDS STELLEN s.v.p. Agenda VRAGEN STEEDS STELLEN s.v.p. Waarom UPO Pensioen in Nederland Wijziging Pensioen 1 januari 2012 Het UPO Partner, pensioen en scheiding Waarom UPO Iedereen die deelneemt aan een pensioenregeling

Nadere informatie

Pensioenwijzigingen 2014-2015. Resultaten enquête

Pensioenwijzigingen 2014-2015. Resultaten enquête Pensioenwijzigingen 2014-2015 Resultaten enquête Hierbij treft u de resultaten aan van de enquête die Aon Hewitt in april-mei 2014 heeft gehouden onder 2000 werkgevers. De vraagstelling ging over zowel

Nadere informatie

Vereniging voor Pensioenrecht 22 januari 2014

Vereniging voor Pensioenrecht 22 januari 2014 Vereniging voor Pensioenrecht 22 januari 2014 mr. Tim Zuiderman Onno F. Blom Advocaten Jurisprudentie 2013 1. Wijziging pensioenregeling HR 8 november 2013, JAR 2013/300 en Gerechtshof Amsterdam 12 juni

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

Wijziging pensioenregeling

Wijziging pensioenregeling Stichting Pensioenfonds TNO Wijziging pensioenregeling 2014 Wat vindt u in deze brochure? In deze brochure vindt u een overzicht van de wijzigingen van de pensioenregeling per 1 januari 2014. Introductie

Nadere informatie

PER 1 JANUARI 2015 IS UW PENSIOEN VERANDERD WAT BETEKENT DIT PRECIES VOOR U?

PER 1 JANUARI 2015 IS UW PENSIOEN VERANDERD WAT BETEKENT DIT PRECIES VOOR U? PENSIOEN Wijzigingen per 1 januari 2015 Opbouwpercentage blijft gelijk Risico partnerpensioen voor de pensioendatum is verlaagd Pensioenleeftijd is verhoogd Opgebouwde pensioenaanspraken worden omgezet

Nadere informatie

Verlenging van uw pensioencontract: wat verandert er voor u en voor uw werknemers?

Verlenging van uw pensioencontract: wat verandert er voor u en voor uw werknemers? Verlenging van uw pensioencontract: wat verandert er voor u en voor uw werknemers? De verlenging van uw contract U ontvangt voor de verlenging van de pensioenregeling voor uw werknemers een voorstel voor

Nadere informatie

In deze brief informeren wij u over de veranderingen in de pensioenregeling per 1 januari 2015 en belangrijke zaken voor u als werkgever.

In deze brief informeren wij u over de veranderingen in de pensioenregeling per 1 januari 2015 en belangrijke zaken voor u als werkgever. Klantteam Banden en Wielen 088 088 4058 Januari 2015 Onderwerp: Onze pensioenregeling in 2015 Geachte mevrouw, mijnheer, In deze brief informeren wij u over de veranderingen in de pensioenregeling per

Nadere informatie

white paper september 2014

white paper september 2014 white paper september 2014 Wat te doen met nabestaandenpensioen na 1 januari 2015 Het kabinet kijkt naar de toekomst. De economie trekt aan, er is hier en daar weer budget voor extra investeringen zoals

Nadere informatie

Pensioen Continu Plan

Pensioen Continu Plan Pensioen Continu Plan Oudedags- en partnervoorziening voor het salaris boven 100.000 Brochure voor u als werkgever Vanaf 1 januari 2015 is het binnen uw pensioenregeling niet meer mogelijk om fiscaal gefaciliteerd

Nadere informatie

februari 2015 Pensioenactualiteiten

februari 2015 Pensioenactualiteiten februari 2015 Pensioenactualiteiten Onderwerpen 1. Wijziging ABP pensioenregeling 2015 2. Financieel Toetsingskader (nftk) per 1-1-2015 (vernieuwde regels voor pensioenfondsen) 3. Indexatie en premie ABP

Nadere informatie

Wijziging Witteveenkader en de effecten op arbeidsvoorwaarden

Wijziging Witteveenkader en de effecten op arbeidsvoorwaarden 5.1 Inleiding Wijziging Witteveenkader en de effecten op arbeidsvoorwaarden Door: Jorn de Bruin en Albert van Marwijk Kooy In het eerste hoofdstuk is reeds stilgestaan bij de wijzigingen in het zogenoemde

Nadere informatie

Marktanalyse. Algemene benchmark Pensioen, 2014 AWVN

Marktanalyse. Algemene benchmark Pensioen, 2014 AWVN Marktanalyse Algemene benchmark Pensioen, 2014 AWVN AWVN Bezuidenhoutseweg 12 Postbus 93050 2509 AB Den Haag AWVN-werkgeverslijn: Telefoon 070 850 86 00 E-mail werkgeverslijn@awvn.nl Internet www.awvn.nl

Nadere informatie

Executive wealth planning? Amsterdam, 11 juni 2013

Executive wealth planning? Amsterdam, 11 juni 2013 Executive wealth planning? Amsterdam, 11 juni 2013 Executive wealth planning Planning voor de hoge inkomensgroepen op het gebied van: Ouderdom Overlijden Arbeidsongeschiktheid Wealth planning of financiële

Nadere informatie

Toelichting principe CAO akkoord ten aanzien van pensioen in de Koopvaardij 24, 26 EN 27 NOVEMBER 2014

Toelichting principe CAO akkoord ten aanzien van pensioen in de Koopvaardij 24, 26 EN 27 NOVEMBER 2014 Toelichting principe CAO akkoord ten aanzien van pensioen in de Koopvaardij 24, 26 EN 27 NOVEMBER 2014 Opmerkingen vooraf / disclaimer / contactinformatie Mercer heeft de presentatie gemaakt voor de achterban

Nadere informatie

Zo nee, bestaan er plannen om een Beroeps-, Bedrijfstak of ondernemingspensioenfonds op te starten?

Zo nee, bestaan er plannen om een Beroeps-, Bedrijfstak of ondernemingspensioenfonds op te starten? Collectief Pensioen Aanvullende bedrijfsgegevens Personeel Vul het excelbestand 'Personeelsgegevens' in. Opleidings- en denkniveau personeel Salarisgebouw en carrièrepatroon van toepassing? Zo ja, welke?

Nadere informatie

De fiscale aspecten van het pensioenakkoord: het is lastiger dan het lijkt. Workshop 9 mei 2012

De fiscale aspecten van het pensioenakkoord: het is lastiger dan het lijkt. Workshop 9 mei 2012 De fiscale aspecten van het pensioenakkoord: het is lastiger dan het lijkt Workshop 9 mei 2012 Programma De aanleiding en het pensioenakkoord op hoofdlijnen Aanpassingsmechanismes Fiscale pensioenkader

Nadere informatie

Netto pensioenregeling De netto pensioenregeling voor het pensioengevende salaris boven 96.544

Netto pensioenregeling De netto pensioenregeling voor het pensioengevende salaris boven 96.544 ABN AMRO Pensioenen Netto pensioenregeling De netto pensioenregeling voor het pensioengevende salaris boven 96.544 Sinds 1 januari 2015 is de fiscale regelgeving voor pensioenregelingen veranderd. Een

Nadere informatie

Pensioen De veranderingen in 2014 & 2015. Hoe was het en hoe wordt het

Pensioen De veranderingen in 2014 & 2015. Hoe was het en hoe wordt het Pensioen De veranderingen in 2014 & 2015 Hoe was het en hoe wordt het Pensioen? Wat is pensioen Onderdelen van een pensioenregeling Ontwikkelingen afgelopen jaren Huidige problematiek Het UPO (voorbeeld

Nadere informatie

Aanvullend reglement 2016. Pensioenopbouw boven salarisgrens (laag)

Aanvullend reglement 2016. Pensioenopbouw boven salarisgrens (laag) Aanvullend reglement 2016 Pensioenopbouw boven salarisgrens (laag) Aanvullend reglement 2 Inhoudsopgave Voorwoord 3 1. Definities 4 2. Algemeen 5 3. Deelneming 5 4. Vaststelling Aanvullende pensioengrondslag

Nadere informatie

Pensioen Continu Plan nettolijfrente Voor de periode ná uw pensioendatum

Pensioen Continu Plan nettolijfrente Voor de periode ná uw pensioendatum Pensioen Continu Plan nettolijfrente Voor de periode ná uw pensioendatum Aanvulling van partner- en ouderdomspensioen voor werknemers met een salaris boven 100.000 Sinds 1 januari 2015 gelden er belangrijke

Nadere informatie

Nieuwsbrief oktober 2014: Overgang naar de werkkostenregeling

Nieuwsbrief oktober 2014: Overgang naar de werkkostenregeling Nieuwsbrief oktober 2014: Overgang naar de werkkostenregeling Werkgevers kunnen nu nog kiezen of ze gebruik willen maken van de werkkostenregeling. Vanaf 1 januari 2015 zijn alle werkgevers echter verplicht

Nadere informatie

Middelloonregeling met voorwaardelijke toeslag. Een uitkeringsovereenkomst, ook wel Defined Benefit genoemd.

Middelloonregeling met voorwaardelijke toeslag. Een uitkeringsovereenkomst, ook wel Defined Benefit genoemd. De pensioenregeling (uitkeringsovereenkomst) per 1 januari 2016 Deze pensioenregeling is van toepassing op alle werknemers die in dienst zijn van de werkgever(s) die zijn toegelaten tot het Pensioenfonds.

Nadere informatie

Agenda: Introductie Waar staan wij? Wat is Aegon Persoonlijk Pensioen? Oplossing Aegon Netto Pensioen Oplossingen voor alle werknemers Vragen?

Agenda: Introductie Waar staan wij? Wat is Aegon Persoonlijk Pensioen? Oplossing Aegon Netto Pensioen Oplossingen voor alle werknemers Vragen? Agenda: Introductie Waar staan wij? Wat is Aegon Persoonlijk Pensioen? Oplossing Aegon Netto Pensioen Oplossingen voor alle werknemers Vragen? 2 Waar staan wij? Introductie netto pensioen per 1 januari

Nadere informatie

Klik hier om het document te openen in een browser venster Vindplaats: VFP 2013/95 Bijgewerkt tot: 07-10-2013 Auteur: Drs. M.C.B.

Klik hier om het document te openen in een browser venster Vindplaats: VFP 2013/95 Bijgewerkt tot: 07-10-2013 Auteur: Drs. M.C.B. Vakblad Financiële Planning, Aftoppen en optoppen Klik hier om het document te openen in een browser venster Vindplaats: VFP 2013/95 Bijgewerkt tot: 07-10-2013 Auteur: Drs. M.C.B. Bril MFP [1] Aftoppen

Nadere informatie

ALV CDAV Brabant 3 oktober 2015

ALV CDAV Brabant 3 oktober 2015 Vrouw en Pensioen anno 2015 e.v. Balans tussen werk, zorg en invloed ALV CDAV Brabant 3 oktober 2015 Mr. Caroline Jones Groeneweg RB Even voorstellen 3 pijlers Nederlands pensioenstelsel 3.Privé 2.De werkgever

Nadere informatie