Pensioen in 2015: aandachtspunten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Pensioen in 2015: aandachtspunten"

Transcriptie

1 Pensioen in 2015: aandachtspunten De Eerste Kamer heeft inmiddels het wetsvoorstel tot verdere versobering van het fiscaal kader aangenomen. Daarnaast is er nog een stroom aan andere pensioenwetgeving. Wat zijn voor werkgevers de directe gevolgen? Deze notitie is de eerste van een tweeluik, waarin wij u bijpraten op het gebied van pensioen. Inleiding Recent doorgevoerde wijzigingen pensioenwetgeving Per 1 januari 2014 is het fiscaal kader dat geldt voor pensioenen versoberd. Een verdere versobering ligt echter alweer in het verschiet. Deze versobering treedt in werking met ingang van 1 januari Als gevolg van deze wetswijziging zullen alleen al ca pensioenregelingen, ondergebracht bij verzekeraars, gewijzigd moeten worden. Daarbovenop komen nog de pensioenregelingen die worden uitgevoerd door andere pensioenuitvoerders. Werkgevers doen er goed aan nu alvast te bezien in hoeverre hun pensioenregeling dient te worden aangepast. Eveneens per 1 januari a.s. staat een verregaande stelselwijziging gepland, die de zekerheid van nieuwe en bestaande pensioenaanspraken en -rechten zal beperken. In deel II van dit tweeluik zullen wij nader ingaan op de gevolgen van de voorgenomen veranderingen in het Financieel Toetsingskader (FTK). Het lijkt ons overigens onwaarschijnlijk dat de veranderingen in het FTK daadwerkelijk al per 1 januari 2015 in werking zullen treden. In dit eerste deel praten wij u bij over de wijzigingen in het fiscale pensioenkader. De nu aankomende wijzigingen in het fiscaal pensioenkader staan niet op zich. Sinds 1 januari 2013 wordt de AOWleeftijd telkens verhoogd. Per 1 januari 2014 bedraagt de AOW-gerechtigde leeftijd 65 jaar en twee maanden. Met ingang van 1 januari a.s. zal deze verder verschuiven naar 65 jaar en drie maanden. Daarnaast is met ingang van 1 januari 2014 de fiscale pensioenrichtleeftijd verhoogd naar 67 jaar en zijn de maximale fiscaal toegestane opbouwpercentages verlaagd. In onze eerdere notitie betreffende de verhoging van de AOW-leeftijd en de pensioenrichtleeftijd zijn wij reeds ingegaan op de aandachtspunten die voor werkgevers van belang zijn. U vindt deze notitie op dit webadres: npensioenrichtleeftijd.pdf. Conclusie van die notitie is dat een uniforme pensioenleeftijd niet meer bestaat en dat het uiteenlopen van de verschillende leeftijden (AOWgerechtigde leeftijd, pensioenrichtleeftijd, pensioeningangsleeftijd) soms tot verwarring leidt. Die verwarring valt helaas niet volledig te vermijden. Centraal in deze notitie staat de vraag of u uw pensioenregeling moet wijzigen. En als dat geval is, hoe u dat doet. Hierna gaan wij nader in op het gewijzigd fiscaal kader per 1 januari Wij behandelen in deze notitie de volgende onderwerpen. Wijzigingen in het Witteveenkader per 1 januari 2015 Allereerst geven wij kort de wijzigingen in de wetgeving weer, zowel recente reeds ingevoerde wijzigingen als aankomende wijzigingen. Daarna bespreken wij de aandachtspunten die van belang zijn om te bezien of uw pensioenregeling gewijzigd moet worden en hoe een dergelijk proces eruit ziet. Wij maken daarbij onderscheid tussen de fiscale aspecten en de civiele aspecten. Afsluitend presenteren wij een stappenplan. Naast de opbouw van AOW-aanspraken (eerste pijler) bouwt een werknemer doorgaans aan de oudedagsvoorziening via de werkgever (tweede pijler) of in privé (derde pijler). Deze opbouw van een extra pensioen wordt fiscaal gefaciliteerd. Wij beperken ons in dit tweeluik tot de tweede pijler. De fiscale facilitering van pensioenopbouw houdt in dat de bijdrage in de pensioenregeling onbelast is. De Van Doorne N.V. is gevestigd te Amsterdam en ingeschreven in het handelsregister onder nummer Van Doorne N.V. is de enige opdrachtnemer van alle werkzaamheden. Op deze werkzaamheden en alle rechtsverhoudingen met derden zijn van toepassing de Algemene Voorwaarden van Van Doorne N.V. en haar dochtermaatschappijen, waarin een beperking van aansprakelijkheid is opgenomen. Deze Voorwaarden, die zijn gedeponeerd ter griffie van de rechtbank te Amsterdam, kunnen worden geraadpleegd op en worden op verzoek toegezonden. Van Doorne N.V. has its registered offices in Amsterdam and is registered with the Commercial Register under number Van Doorne N.V. is the exclusive contracting party in respect of all commissioned work. This work and all legal relations with third parties shall be governed by the General Terms of Van Doorne N.V. and its subsidiaries which include a limitation of liability. These Terms, which have been filed with the District Court at Amsterdam, may be consulted at and will be forwarded upon request.

2 pensioenuitkeringen zullen te zijner tijd worden belast (de zogeheten omkeerregel). Aan de fiscale facilitering van de opbouw zijn eisen gesteld. Pensioenopbouw is alleen vrijgesteld als de pensioenopbouw binnen bepaalde grenzen plaatsvindt, het zogenaamde Witteveenkader. Concreet betekent dit dat meer dienstjaren nodig zijn om een pensioen van eenzelfde waarde op te bouwen. De premiestaffels voor beschikbare premieregelingen worden dienovereenkomstig aangepast. De nieuwe staffelbesluiten zijn inmiddels door de Belastingdienst gepubliceerd. Gezien de noodzaak tot bezuinigen had het kabinet het voornemen de fiscaal gefaciliteerde pensioenopbouw verder te verlagen. Dit zou tot gevolg moeten hebben dat (i) werknemers minder pensioen op zouden gaan bouwen, omdat werkgevers de pensioenregelingen zouden wijzigen, hetgeen ertoe zou moeten leiden dat (ii) de pensioenpremies zouden dalen. Hierdoor zou ten eerste een groter gedeelte van het loon belast zijn, wat weer leidt tot hogere belastinginkomsten. En ten tweede zou de werknemer een hoger nettoloon overhouden, welk loon de werknemer zou kunnen aanwenden om uit te geven met een economische impuls tot gevolg. Dit voornemen van het kabinet past bij zijn wens om te stimuleren dat Nederlanders langer doorwerken. nieuwe opbouwpercentages In onderstaand schema geven wij beknopt weer hoe de uitgangspunten die ten grondslag liggen aan het Witteveenkader de afgelopen jaren zijn gewijzigd en zullen wijzigen per 1 januari Moment maximaal pensioen (incl. AOW) T/m % laatstverdiende loon* 35 jaar % laatstverdiende loon* 37 jaar Vanaf % gemiddelde loon 40 jaar opbouwjaren * 70% laatstverdiende loon = 78,75% gemiddelde loon In dat kader worden per 1 januari 2015 de opbouwpercentages opnieuw naar beneden bijgesteld. In onderstaande tabel geven wij deze percentages schematisch weer. Regeling opbouwpercentage vanaf 2014 Eindloon 1,9% 1,657% Middelloon 2,15% 1,875% opbouwpercentage vanaf 2015 aftopping pensioenopbouw De regering heeft ook besloten per 1 januari 2015 de fiscaal gunstige pensioenopbouw vanaf een inkomensniveau van EUR (bruto per jaar) niet langer te faciliteren. Voor het salaris dat de EUR ,- overschrijdt, kan dus niet langer fiscaal gunstig pensioen opgebouwd worden. Eindloonregelingen voor werknemers, die een dergelijk inkomen genieten, verliezen daarmee hun toegevoegde waarde. Als gevolg van beide hierboven versoberingen, zullen werknemers minder pensioen opbouwen. Om de gevolgen van de opeenvolgende pensioenversoberingen enigszins inzichtelijk te maken, zetten wij in onderstaande tabel uiteen hoeveel procentpunten lager de pensioenopbouw van een werknemer, geboren in 1988, die met 71,5 jaar met pensioen gaat, uitvalt dan de pensioenopbouw van een werknemer, die is geboren in 1958, en met 67,5 jaar met pensioen gaat. Zoals uit dit overzicht blijkt, is de procentuele daling van de opbouw groter naarmate het salaris hoger wordt. Salaris Daling * 1 x modaal 7% 2 x modaal 12% 3 x modaal 14% 4 x modaal 24% *Hierbij is geen rekening gehouden met de netto lijfrente faciliteit netto lijfrentefaciliteit Uit bovenstaande tabel volgt dat de versobering van de pensioenopbouw met name voor hoge inkomens hard zal aankomen. Om die pijn enigszins te verzachten heeft het kabinet besloten tot de introductie van een netto lijfrentefaciliteit. Deze faciliteit houdt in dat de pensioenvrijstelling weliswaar niet van toepassing is de werkgever is dus verplicht om over het loon dat uitstijgt boven de drempel van EUR ,- volledig loonbelasting in te houden maar de desbetreffende werknemer kan vervolgens bijsparen voor zijn oude dag, zonder dat hij hierover de rendementsheffing van Box 3 verschuldigd is. 2

3 De werknemer heeft die ruimte slechts als hij dit bijsparen extern onderbrengt. Naast een derde-pijler-product, wordt de netto-lijfrente ook een tweede-pijler-product. Dat heeft tot gevolg dat onder andere pensioenfondsen deze producten kunnen gaan aanbieden aan hun deelnemers. Vanzelfsprekend kan een werknemer dit product slechts afnemen en pensioen opbouwen voor zover zijn salaris de EUR ,- overschrijdt. Tot zover de wijzigingen in het Witteveenkader. Dan de vraag wat u hiermee moet als werkgever. Wijziging van de pensioenregeling: fiscale aspecten check of pensioenregeling binnen fiscaal kader blijft Blijft uw pensioenregeling ook na 1 januari 2015 binnen de dan geldende fiscale kaders? Als dat het geval is, dan hoeft u niet in actie te komen. Uw pensioenregeling blijft immers zuiver. Het overgrote deel van de Nederlandse pensioenregelingen zal echter aangepast moet worden om in lijn te blijven met het Witteveenkader. Het is overigens van belang vast te stellen dat het Witteveenkader geen dwingend recht is. Anders gezegd: het gebruik maken van het Witteveenkader is een optie. Het mag, maar hoeft niet. Als uw pensioenregeling na 1 januari 2015 niet meer past binnen het Witteveenkader, kunt u in beginsel ook geen gebruik meer maken van de omkeerregel. Het niet langer toepassen van de omkeerregel en dus niet langer profiteren van de belastingvrijstelling, heeft dan tot gevolg dat het een stuk kostbaarder wordt om het aan uw werknemer toegezegde pensioen te financieren. gevolgen niet aanpassen? Wanneer u toch gebruik maakt van de omkeerregel, terwijl uw pensioenregeling niet meer binnen de fiscale kaders blijft dan zijn bij controle door de Belastingdienst alle onder de pensioenregeling opgebouwde aanspraken direct volledig belast. Bovendien kan de Belastingdienst een extra heffing (revisierente) van maximaal 20% opleggen over de waarde van de pensioenaanspraak in het economisch verkeer. Is eenmaal vastgesteld dat uw pensioenregeling aanpassing behoeft? Dan heeft u kort gezegd twee mogelijkheden: U verzoekt de Belastingdienst om uw pensioenregeling te splitsen; of U wijzigt de arbeidsvoorwaarde pensioen (zie "Wijziging van de pensioenregeling: civiele aspecten"). splitsing van de pensioenregeling In het eerste geval valt uw pensioenregeling uiteen in een fiscaal zuiver gedeelte en een belast gedeelte. Dit heeft tot nadeel dat ook een administratieve splitsing ontstaat, terwijl weinig pensioenuitvoerders bereid zijn om een dergelijke splitsing te faciliteren. Om die reden is het raadzaam dit vooraf af te stemmen met uw pensioenuitvoerder. Van belang is in elk geval dat een verzoek tot splitsing van een pensioenregeling gedaan moet zijn vóórdat de pensioenregeling bovenmatig wordt. Dat laatste probleem kan ondervangen worden door tijdig dat wil zeggen voordat de pensioenregeling bovenmatig wordt de Belastingdienst de nieuwe beoogde conceptregeling voor te leggen. Onder die omstandigheden kan de nieuwe pensioenregeling in elk geval vanuit fiscaal perspectief met terugwerkende kracht in werking treden. Op deze wijze kan het splitsen van een pensioenregeling dus een tussenoplossing zijn, indien het niet lukt om uw pensioenregeling tijdig aan te passen. Civielrechtelijk leidt dit mogelijk echter wel tot problemen. Wijziging van de pensioenregeling: civiele aspecten Stel nu dat uw pensioenregeling inderdaad fiscaal bovenmatig dreigt te worden per 1 januari Wie is er dan aan zet? In bovenstaand schema hebben wij de verhoudingen weergegeven. wie wijzigt? In beginsel gaan sociale partners over de inhoud van de pensioenregeling. Of bij gebreke daaraan: werkgever en werknemer. Zij sluiten samen een pensioenovereenkomst. De werkgever dient deze pensioenovereenkomst extern onder te brengen, bijvoorbeeld bij een verzekeraar of een pensioenfonds. De afspraken die daarbij horen, leggen zij neer in de uitvoeringsovereenkomst. De pensioenuitvoerder Het is dus zowel in het belang van u als werkgever als van uw werknemers om ervoor zorg te dragen dat de pensioenregeling binnen de nieuwe fiscale kaders blijft. Laat dus tijdig vaststellen of uw pensioenregeling binnen de fiscale kaders blijft. werkgever 3 pensioenuitvoerder pensioenreglement werknemer

4 stelt op zijn beurt een pensioenreglement op, dat de rechtsverhouding tussen hem en de werknemer/ rechthebbende beheerst. Als het gaat om aanpassing van de pensioenregeling gaat het in eerste instantie om wijziging van de pensioenovereenkomst. Als sociale partners ontbreken of als u zelf onderhandelt met de bonden, bent u dus aan zet. NB: De voorgenomen wijzigingen in het Witteveenkader werken dus niet automatisch door in uw pensioenregeling. wat wijzigt u? Dan de vraag op welke punten u de pensioenregeling zult gaan aanpassen. Het ligt voor de hand om in elk geval de pensioenregeling in lijn te brengen met het fiscaal kader. Dat betekent dus aanpassing van de opbouwpercentages en het implementeren van de aftopping. En als uw huidige pensioenregeling nog 65 jaar hanteert als pensioeningangsdatum, dan lijkt het wenselijk om ook hier verandering in aan te brengen. Maar welke pensioeningangsdatum kiest u? U heeft keuze uit de volgende momenten. De AOW-gerechtigde leeftijd. Per 1 januari 2015 is deze 65 jaar en drie maanden. De einddatum van de arbeidsovereenkomst (leeftijdsontslag). o Op dit moment is dat de AOW-leeftijd. Er is in dat geval slechts sprake van een automatisch einde van de arbeidsovereenkomst indien u met de werknemer een rechtsgeldig pensioenontslagbeding bent overeengekomen. Anders kunt u zich wenden tot het UWV. Het UWV zal echter geen ontslagvergunning afgeven, indien uw werknemer vervolgens voor bepaalde tijd opnieuw bij u in dienst treedt. o Na inwerkingtreding van de Wet Werk en Zekerheid momenteel beoogd per 1 juli 2015 minimaal de AOW-leeftijd. De fiscale pensioenrichtleeftijd. Per 1 januari 2014 is deze verhoogd naar 67 jaar. Het aanknopen bij de AOW-leeftijd kan uitvoeringstechnisch tot problemen leiden, omdat deze jaarlijks verspringt. Mede om die reden ligt het voor de hand om aan te knopen bij de fiscale pensioenrichtleeftijd. Daarbij moet u wel bedenken dat de AOW-leeftijd en de pensioeningangsdatum uit elkaar zullen gaan lopen. Daardoor eindigt de arbeidsovereenkomst in beginsel eerder dan het pensioen ingaat. Dat hoeft geen probleem te zijn, zolang u de werknemer er maar op attendeert dat hij de mogelijkheid heeft om zijn pensioeningangsdatum te vervroegen, zodat deze aansluit op het einde van zijn arbeidsovereenkomst. Mocht u al van plan zijn geweest om de pensioenregeling te willen wijzigen, bijvoorbeeld om de aan de regeling verbonden risico's eerlijker te verdelen tussen werkgever en werknemer, dan lijkt dit een geschikt moment om een dergelijke wijziging tot stand te brengen. Stem in elk geval de door u voorgenomen wijzigingen eerst af met uw pensioenuitvoerder. Deze moet immers ook bereid zijn om de gewijzigde pensioenregeling uit te voeren. hoe wijzigt u? Aangezien pensioen een arbeidsvoorwaarde is, komt het wijzigen van een pensioenregeling in juridische zin neer op het wijzigen van een arbeidsvoorwaarde. Daarvoor is in beginsel instemming van de individuele werknemer vereist. Niet zelden onthoudt een aantal werknemers echter hun instemming aan de voorgenomen wijziging. Onder omstandigheden kan de werkgever gerechtigd zijn tot het eenzijdig doorvoeren van een voorgenomen wijziging. De lat waaraan een rechter toetst is doorgaans het laagst als de werkgever en de werknemer een zogenaamd eenzijdig wijzigingsbeding zijn overeengekomen. In dat geval heeft de werkgever het recht om eenzijdig de pensioenregeling te wijzigen als hij voldoet aan de volgende voorwaarden: De werkgever heeft een zwaarwichtig belang bij de voorgenomen wijziging, en De belangen van de werknemers naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid dienen te wijken voor het belang van de werkgever. In zijn algemeenheid geldt dat het enkele feit dat het Witteveenkader wijzigt, niet automatisch ertoe leidt dat de werkgever voldoet aan deze voorwaarden. Een werkgever doet er dus goed aan om aanvullende omstandigheden te stellen. Ook het aanbieden van enige vorm van compensatie kan een rol spelen. NB: Recent heeft de Hoge Raad geoordeeld dat onder omstandigheden een werkgever ook het recht heeft om een pensioenregeling te wijzigen ten aanzien van voormalig werknemers. Controleert u dus of de werking van uw eenzijdig wijzigingsbeding niet 4

5 slechts beperkt is tot de duur van de arbeidsovereenkomst, maar ook na einde dienstverband van kracht blijft. Ontbreekt een eenzijdig wijzigingsbeding, dan zal een werkgever het standpunt kunnen innemen dat tegen de achtergrond van de gewijzigde omstandigheden, niet langer van hem gevergd kan worden om de oude pensioenregeling voort te zetten. Daarbij spelen de eisen van goed werkgever- en werknemerschap ook een rol en dient te worden voldaan aan de volgende voorwaarden. 1. Er moet sprake zijn van gewijzigde omstandigheden die nopen tot een wijziging van de arbeidsovereenkomst. 2. Het wijzigingsvoorstel moet in het licht van alle omstandigheden van het geval redelijk zijn. 3. En de aanvaarding van het voorstel moet in redelijkheid van de werknemer kunnen worden gevergd. Hoe dan ook begint elk wijzigingstraject met het doen van een redelijk voorstel. compensatie? Zoals hiervoor al aangegeven rechtvaardigt een fiscale wetswijziging of sociale zekerheidswijziging niet automatisch een wijziging van de pensioenregeling. Daar komt bij dat de wetgever ervan uitgaat dat de vrijgevallen loonruimte zou leiden tot een stijging van het brutoloon. Onder omstandigheden kan het aanbieden van een vorm van compensatie dan ook geïndiceerd zijn. Het aanbieden van compensatie kan op verschillende manieren. Werkgever kan een bedrag ineens aanbieden. Een dergelijke compensatie kwalificeert als loon in fiscale zin en is dus belast. Verstrekkender is het aanbieden van een structurele loonsverhoging. Deze loonsverhoging is ook belast, maar werkt vervolgens ook door in de pensioenopbouw zelf, de bonusregeling (indien loonafhankelijk), een eventuele ontslagvergoeding etc. etc. Een tussenweg is het aanbieden van een 'pensioencompensatie', die wel een structureel karakter heeft, maar waarover geen pensioen wordt opgebouwd, en die buiten beschouwing blijft bij toepassing van bonusregelingen en de kantonrechtersformule. medezeggenschap? Bij de vormgeving van uw wijzigingsproces is het van belang om ook stil te staan bij de rechten van de ondernemingsraad. Tot 7 augustus 2013 had de ondernemingsraad slechts een instemmingsrecht als de pensioenregeling werd uitgevoerd door een verzekeraar. In aanvulling daarop kan de ondernemingsraad een beroep doen op Principe D9 van de Principes voor Goed Pensioenfondsbestuur (Principes). Daarin staat vermeld dat een werkgever de nieuw te sluiten concept uitvoeringsovereenkomst voor advies dient voor te leggen aan de ondernemingsraad. Dit is overigens niet een adviesrecht in de zin van de Wet op de Ondernemingsraden. Het niet toepassen van dit adviesrecht is dan ook niet gesanctioneerd. Daarnaast is onduidelijk hoe de Principes, die zich slechts uitstrekken tot pensioenuitvoerders, verplichtingen in het leven kunnen roepen voor werkgevers. NB: Per 1 juli a.s. vervangen de Code Pensioenfondsen en de Code Rechtstreeks Verzekerde Regelingen de Principes voor Goed Pensioenfondsbestuur. Het litigieuze 'adviesrecht' van de ondernemingsraad is echter behouden in de Code Rechtstreeks Verzekerde Regelingen. De ondernemingsraad had tot 7 augustus 2013 geen instemmingsrecht ten aanzien van wijzigingen in pensioenregelingen, die waren ondergebracht bij pensioenfondsen. Dat is echter veranderd: sinds 8 augustus 2013 heeft de ondernemingsraad ook een instemmingsrecht ter zake van besluiten tot vaststelling of intrekking van pensioenovereenkomsten bij pensioenfondsen. Opmerkelijk genoeg bepaalt de wet niet dat een dergelijk instemmingsrecht ook geldt voor wijzigingen. De ondernemingsraad heeft overigens geen instemmingsrecht, indien de werkgever wettelijk verplicht is zijn pensioenregeling onder te brengen bij een bedrijfstakpensioenfonds (denk bijvoorbeeld aan PFZW, ABP, PME of PMT). Inmiddels heeft de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aangekondigd de medezeggenschap van de ondernemingsraad ten aanzien van pensioen opnieuw te willen stroomlijnen. Een wetsvoorstel in dit kader is aangekondigd voor het najaar van

6 Omdat instemmingstrajecten de nodige tijd vergen, adviseren wij u dit traject tijdig op te starten. verplicht bedrijfstakpensioenfonds? Het merendeel van de Nederlandse werkgevers (ca. 70 a 75%) valt onder de werkingssfeer van een verplicht bedrijfstakpensioenfonds. Wanneer sociale partners achter het desbetreffend bedrijfstakpensioenfonds of het fonds zelf besluiten tot wijziging van de pensioenregeling, is dat voor de aangesloten werkgever een gegeven. Hij is immers wettelijk verplicht om aangesloten bij dat fonds en kan hier niets aan veranderen. Dat betekent echter niet dat daarmee ook vaststaat dat een aangesloten werkgever deze wijziging ook kan rechtvaardigen naar zijn werknemers. Wanneer sociale partners achter het bedrijfstakpensioenfonds in kwestie de versobering van de pensioenregeling onderling hebben uitgeruild, is daarmee in beginsel wel gegeven dat een werkgever niet tot aanvullende compensatie gehouden zal zijn. Stappenplan In het voorgaande beschreven wij de wijzigingen in het Witteveenkader en adresseerden wij de fiscale en civiele aspecten die een rol spelen in het wijzigingstraject. Op de laatste pagina van deze notitie hebben wij deze informatie schematisch weergegeven in een stappenplan. Als gezegd, is dit het eerste deel van een tweeluik. Het tweede deel zult u van ons ontvangen nadat de staatssecretaris het wetsvoorstel FTK naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Dat zal pas op zijn vroegst overigens na de zomer gebeuren. *** Deze notitie bevat slechts een globale schets van de stappen die mogelijkerwijs in het kader van de wijzigende pensioenwetgeving gezet zullen moeten worden. Van geval tot geval zal moeten worden bekeken welke aanpassingen nodig zijn en hoe deze op de beste manier zijn door te voeren. Dit vergt maatwerk. Daarbij zijn onderstaande contactpersonen binnen de praktijkgroep arbeids- en pensioenrecht meer dan bereid om u te assisteren. 6

7 Stappenplan wijziging pensioenregeling Check pensioenregeling Aanpassen? Implementatie aanpassing Binnen fiscale grenzen? Splitsing? Afstemming pensioenuitvoerder Terugwerkende kracht? Verwachte premies / pensioenopbouw + verschil Inhoud regeling aanpassen? Compensatie? Instemmingsverzoek OR Informeren werknemers + "instemming" Voor meer informatie: Marjolijn Lips t +31 (0) f +31 (0) Van Doorne N.V. Jachthavenweg 121 t +31 (0) KM Amsterdam f +31 (0) Postbus AG Amsterdam Jorn de Bruin t +31 (0) f +31 (0)

Gewijzigde AOW- en pensioenrichtleeftijd:

Gewijzigde AOW- en pensioenrichtleeftijd: Gewijzigde AOW- en pensioenrichtleeftijd: aandachtspunten Het regeerakkoord is inmiddels bekend en nu is definitief duidelijk hoe de AOW-wijzigingen eruit gaan zien. Wat zijn voor werkgevers de directe

Nadere informatie

Wijziging Witteveenkader en de effecten op arbeidsvoorwaarden

Wijziging Witteveenkader en de effecten op arbeidsvoorwaarden 5.1 Inleiding Wijziging Witteveenkader en de effecten op arbeidsvoorwaarden Door: Jorn de Bruin en Albert van Marwijk Kooy In het eerste hoofdstuk is reeds stilgestaan bij de wijzigingen in het zogenoemde

Nadere informatie

Wijzigingen in de pensioenwetgeving... 2. Belangrijke gevolgen van de pensioenwijzigingen... 4

Wijzigingen in de pensioenwetgeving... 2. Belangrijke gevolgen van de pensioenwijzigingen... 4 UPDATE Pensioenspecial september 2014 Sneller op de hoogte zijn van het nieuws? Volg ons op Social Media! Mandema & Partners helpt u graag bij het interpreteren van de pensioenwijzigingen die voor u en

Nadere informatie

Pensioenen. Datum: januari/februari 2013

Pensioenen. Datum: januari/februari 2013 Pensioenen Datum: januari/februari 2013 2 Wat staat ons te wachten in 2013? 1. Verhoging AOW-leeftijd en pensioenrichtleeftijd 2. Korten/afstempelen van pensioen 3. Update pensioenakkoord 4. Regeerakkoord

Nadere informatie

68 De Pensioenwereld in 2014

68 De Pensioenwereld in 2014 09 68 De Pensioenwereld in 2014 Pensioenregeling 69 Aanpassingen van het fiscale (Witteveen-)kader Auteurs: Ivar Sintemaartensdijk en Jan Stigter Pensioenen mogen zich nog altijd verheugen in de warme

Nadere informatie

Witteveen 2015. 1. Algemeen

Witteveen 2015. 1. Algemeen Witteveen 2015 1. Algemeen Eind vorig jaar zijn tussen de regeringsfracties van de VVD en de PvdA enerzijds en de oppositiepartijen D66, de SGP en de CU anderzijds pensioenafspraken gemaakt. Een groot

Nadere informatie

Versobering van de fiscale pensioenopbouw

Versobering van de fiscale pensioenopbouw Versobering van de fiscale pensioenopbouw 1. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel Als het aan het kabinet ligt, dan wordt het Witteveenkader op drie manieren aangepast: verhoging van de pensioenrichtleeftijd,

Nadere informatie

KPMG Meijburg & Co ABCD. Wetsvoorstel Witteveen 2015

KPMG Meijburg & Co ABCD. Wetsvoorstel Witteveen 2015 Wetsvoorstel Witteveen 2015 Het wetsvoorstel Witteveen 2015 is op 15 april 2013 ingediend bij de Tweede Kamer. Het betreft de verlaging van de maximumopbouw- en premiepercentages voor pensioenen en de

Nadere informatie

Veranderingen in de Pensioenwereld

Veranderingen in de Pensioenwereld Veranderingen in de Pensioenwereld Veranderingen in de Pensioenwereld staan voor de deur U hebt er vast al van gehoord, de pensioenwereld gaat de komende tijd drastische veranderingen doormaken. Zowel

Nadere informatie

ONDERDEEL Leven Zakelijk

ONDERDEEL Leven Zakelijk delta Iloyd ONDERWERP Delta Lloyd Levensverzekering NV ONDERDEEL Leven Zakelijk DATUM 27 mei 2014 UW REFERENTIE 34072 Honig en Honig T.a.v. W. Honig Postbus 336 1800 AH ALKMAAR Geachte heer / mevrouw Honig,

Nadere informatie

Wanneer ga jij met pensioen?

Wanneer ga jij met pensioen? Wanneer ga jij met pensioen? Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 AOW-gerechtigde leeftijd... 4 1.1 Algemeen... 4 1.2 Verhoging van 65 naar 67... 4 1.3 Verdere verhoging op basis van de levensverwachting...

Nadere informatie

Fiscale aspecten pensioenmaatregelen

Fiscale aspecten pensioenmaatregelen www.pwc.nl Fiscale aspecten pensioenmaatregelen regeerakkoord Studiebijeenkomst Vereniging voor Pensioenrecht 21 november 2012 Agenda 1. Aanleiding 2. Ontwikkelingen wet- en regelgeving pensioen 3. Wet

Nadere informatie

Pensioen Informatie sessie

Pensioen Informatie sessie Pensioen Informatie sessie Pensioenreglement B Oktober 2013 Voorbehoud De tekst in deze presentatie is louter ter informatie bedoeld. Er kunnen dan ook geen rechten aan worden ontleend. Bij onduidelijkheden

Nadere informatie

Pensioenactualiteiten

Pensioenactualiteiten Pensioenactualiteiten Medezeggenschap Waterbedrijven, Waterschappen, Netwerkbedrijven 16-05-2013 Agenda Dekkingsgraad en financiële positie fonds Wijzigingen in 2012 Ontwikkelingen en gevolgen voor ABP

Nadere informatie

Prinsjesdagspecial 2014. De pensioennota. Samenvatting

Prinsjesdagspecial 2014. De pensioennota. Samenvatting Prinsjesdagspecial 2014 De pensioennota Samenvatting 1 2 Inhoudsopgave Prinsjesdagspecial de Pensioennota 1 Pensioen 3 1.1 Aangepast Witteveenkader 3 1.2 Verlaging maximum opbouw- en premiepercentages

Nadere informatie

1 Inleiding. Wanneer ga jij met pensioen Versie: 4 17-07-2015 Pagina: 3 van 7

1 Inleiding. Wanneer ga jij met pensioen Versie: 4 17-07-2015 Pagina: 3 van 7 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 AOW-gerechtigde leeftijd... 4 2.1 Algemeen... 4 2.2 Verhoging van 65 naar 67... 4 2.3 Verdere verhoging op basis van de levensverwachting... 4 3 Pensioenleeftijd... 6 3.1

Nadere informatie

een goedkeuring voor pensioenregelingen met een toezegging van partner en wezenpensioen voor werknemers geboren voor 1950;

een goedkeuring voor pensioenregelingen met een toezegging van partner en wezenpensioen voor werknemers geboren voor 1950; Belastingdienst/Directie Vaktechniek Belastingen Besluit van 23 juni 2014, nr. BLKB2014/0351M De Staatssecretaris van Financiën heeft het volgende besloten Dit besluit is een herziening van het besluit

Nadere informatie

Dit besluit is per 1 januari 2015 vervangen door het besluit van 23 september 2014, nr. BLKB2014/1702M) Het vervallen besluit is hierna opgenomen.

Dit besluit is per 1 januari 2015 vervangen door het besluit van 23 september 2014, nr. BLKB2014/1702M) Het vervallen besluit is hierna opgenomen. Dit besluit is per 1 januari 2015 vervangen door het besluit van 23 september 2014, nr. BLKB2014/1702M) Het vervallen besluit is hierna opgenomen. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der

Nadere informatie

(070) 373 8020. Kern van de afspraken: De pensioenrichtleeftijd stijgt naar 67 jaar Het opbouwpercentage daalt met 0,1% De pensioenpremie gaat omlaag

(070) 373 8020. Kern van de afspraken: De pensioenrichtleeftijd stijgt naar 67 jaar Het opbouwpercentage daalt met 0,1% De pensioenpremie gaat omlaag Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft akkoord pensioen gemeenteambtenaren uw kenmerk ons kenmerk ECCVA/U201301307 Lbr. 13/082 bijlage(n) 2 Datum

Nadere informatie

Doorn en Keizer. Actualiteiten pensioen. Jeroen Los. 19 mei 2015

Doorn en Keizer. Actualiteiten pensioen. Jeroen Los. 19 mei 2015 Doorn en Keizer Actualiteiten pensioen 19 mei 2015 Jeroen Los 1 Programma pensioenactualiteiten OR en pensioen Pensioenontslag vóór en na WWZ Waar is pensioen ondergebracht? >90% werknemers heeft een pensioenovereenkomst

Nadere informatie

Wijziging CDC-regeling TBI

Wijziging CDC-regeling TBI Wijziging CDC-regeling TBI Voorlichtingssessie tijdens deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds TBI 18 november 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen enkele reproductie van het document

Nadere informatie

Fiscale hervorming pensioenopbouw 2015

Fiscale hervorming pensioenopbouw 2015 Fiscale hervorming pensioenopbouw 2015 De parlementaire behandeling van de fiscale hervorming van de pensioenen is afgerond. Op dinsdag 27 mei is de Eerste Kamer in meerderheid akkoord gegaan met de plannen

Nadere informatie

nieuwsplus Pensioenwijzigingen in 2014 en 2015 Inhoud 1. Wijzigingen in 2014

nieuwsplus Pensioenwijzigingen in 2014 en 2015 Inhoud 1. Wijzigingen in 2014 s-gravenhage, 21 mei 2013 Pensioenwijzigingen in 2014 en 2015 De gevolgen van het regeerakkoord VVD-PvdA zijn groot voor de AOW en de opbouw van pensioen in de tweede pijler. In deze tweede editie van

Nadere informatie

OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014. Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving

OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014. Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014 Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving Lang zullen we leven en werken 2 Agenda Werk aan de winkel I, pensioenwijzigingen

Nadere informatie

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl Update! bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen December 2014 Kunt u uw werknemers uitleggen wat er per 1 januari 2015 is veranderd aan hun pensioen? WIJZIGINGEN

Nadere informatie

Fiscale kader aanvullende pensioenen minder beperkt

Fiscale kader aanvullende pensioenen minder beperkt Govert Terlouwstraat 6 3065 GH Rotterdam T 0103418732 Het Rietveld 55A 7321 CT Apeldoorn T 055-2018885 F 084-8671670 E info@hertgerspensioenadvies.nl I www.hertgerspensioenadvies.nl Fiscale kader aanvullende

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 182 Wijziging van de Pensioenwet en enige andere wetten in verband met versterking van het bestuur bij pensioenfondsen en enige andere wijzigingen

Nadere informatie

Pensioenwijzigingen 2014-2015. Resultaten enquête

Pensioenwijzigingen 2014-2015. Resultaten enquête Pensioenwijzigingen 2014-2015 Resultaten enquête Hierbij treft u de resultaten aan van de enquête die Aon Hewitt in april-mei 2014 heeft gehouden onder 2000 werkgevers. De vraagstelling ging over zowel

Nadere informatie

pensions employee benefits tax financial planning Anders denken over pensioen

pensions employee benefits tax financial planning Anders denken over pensioen pensions employee benefits tax financial planning Anders denken over pensioen Schiphol, 15 november 2012 Uw inleiders mr. Judith Schulp, advocaat arbeidsrecht partner mr. Jan-Olivier Kuijkhoven, pensioenfiscalist

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Seminar MontClair. pensioenrichtleeftijd

Seminar MontClair. pensioenrichtleeftijd Seminar MontClair Verschuiving WIJZIGING AOW- VAN DEen pensioenrichtleeftijd ARBEIDSVOORWAARDE PENSIOEN Woensdag 5 juni 2013 Pensioenopleidingen in het groene hart 1 Welkom! Leeswijzer Stand van zaken

Nadere informatie

Overzicht van voor- en nadelen van pensioenopbouw in eigen beheer

Overzicht van voor- en nadelen van pensioenopbouw in eigen beheer Pagina 1/6 Overzicht van voor- en nadelen van pensioenopbouw in eigen beheer Momenteel bouwt u pensioen op bij uw eigen vennootschap. Dit betekent dat de vennootschap recht heeft op premieaftrek voor uw

Nadere informatie

Wet Witteveen 2015 voor IBondernemers

Wet Witteveen 2015 voor IBondernemers Wet Witteveen 2015 voor IBondernemers Rogier van den Heuvel Met ingang van 1 januari wordt de Wet verlaging maximumopbouw- en premiepercentages pensioen en maximering pensioengevend inkomen ("Wet Witteveen

Nadere informatie

PRINCIPE-AKKOORD PENSIOEN VOOR DE TECHNIEK

PRINCIPE-AKKOORD PENSIOEN VOOR DE TECHNIEK PRINCIPE-AKKOORD PENSIOEN VOOR DE TECHNIEK Werknemers- en werkgevers-organisaties in de Metaal en Techniek en Metalektro, samenwerkend in de Stichting Vakraad Metaal en Techniek en de Stichting Raad van

Nadere informatie

Wijziging pensioenregeling

Wijziging pensioenregeling Stichting Pensioenfonds TNO Wijziging pensioenregeling 2014 Wat vindt u in deze brochure? In deze brochure vindt u een overzicht van de wijzigingen van de pensioenregeling per 1 januari 2014. Introductie

Nadere informatie

Notitie inzake: NETTO PENSIOEN IN DE TWEEDE PIJLER EXPERTISECENTRUM PENSIOENRECHT

Notitie inzake: NETTO PENSIOEN IN DE TWEEDE PIJLER EXPERTISECENTRUM PENSIOENRECHT EXPERTISECENTRUM PENSIOENRECHT Notitie inzake: NETTO PENSIOEN IN DE TWEEDE PIJLER Prof. mr. Herman Kappelle Prof. dr. Erik Lutjens Mr. Ivor Witte - hoogleraar Fiscaal Pensioenrecht - hoogleraar Pensioenrecht

Nadere informatie

Van gegarandeerd pensioen naar een pensioenspaarpot

Van gegarandeerd pensioen naar een pensioenspaarpot Van gegarandeerd pensioen naar een pensioenspaarpot Ons pensioenstelsel is van oudsher een stelsel dat voor werknemers zekerheden biedt. Met zekerheden wordt hier verstaan: de werknemer weet al ruim voor

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregeling zorginstellingen per 1-1-2015 voor bestuurders

Aanpassing pensioenregeling zorginstellingen per 1-1-2015 voor bestuurders Aanpassing pensioenregeling zorginstellingen per 1-1-2015 voor bestuurders Handreiking van NVTZ aan de leden voor de aanpassing van arbeidsvoorwaarden van de bestuurder met betrekking tot pensioenen bij

Nadere informatie

AOW, (door)werken en pensioen

AOW, (door)werken en pensioen AOW, (door)werken en pensioen Inleiding De AOW'er staat in de schijnwerpers. Aan de wijzen waarop de arbeidsovereenkomst met de (bijna) AOW-gerechtigde werknemer kan worden beëindigd c.q. kan eindigen

Nadere informatie

Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL

Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL Onderwerpen 1. Pensioen, wat is pensioen? 2. Wijziging Wet op de ondernemingsraden 3. Outsourcing vanuit zorg en overheid OR (opeens)

Nadere informatie

2014Z21984. Antwoord 1

2014Z21984. Antwoord 1 2014Z21984 Vragen van het lid Omtzigt (CDA) aan de staatssecretarissen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van Financiën over de pensioenmaximering op 100.000 en de verlaging van de opbouw, die bij

Nadere informatie

Uitgangspunten voor aanpassing minimumpensioenregeling

Uitgangspunten voor aanpassing minimumpensioenregeling Inleiding Per 1 januari a.s. wordt het fiscale kader ten aanzien van pensioenregelingen opnieuw versoberd. In beginsel mag de opbouw van ouderdomspensioen nog maximaal 1,875% (thans 2,15%) van de pensioengrondslag

Nadere informatie

Beantwoording Kamervragen over de pensioenmaximering op 100.000 en de verlaging van de opbouw

Beantwoording Kamervragen over de pensioenmaximering op 100.000 en de verlaging van de opbouw Beantwoording Kamervragen over de pensioenmaximering op 100.000 en de verlaging van de opbouw Het Tweede Kamerlid Omtzigt (CDA) heeft aan de staatssecretarissen Wiebes (Financiën) en Klijnsma (SZW) een

Nadere informatie

Nieuwe spelregels pensioen Versorbering van het Witteveenkader per 1 januari 2015

Nieuwe spelregels pensioen Versorbering van het Witteveenkader per 1 januari 2015 mr. Monica Swalef Nieuwe spelregels pensioen Versorbering van het Witteveenkader per 1 januari 2015 11 september 2014 Leeswijzer Stand van zaken per 2 september 2014 Pensioenontwikkelingen gaan razendsnel

Nadere informatie

Pensioenwijzigingen 2015

Pensioenwijzigingen 2015 Pensioenwijzigingen 2015 De AOW-gerechtigde leeftijd stijgt terwijl de fiscaal gefacilieerde pensioenopbouw verder wordt beperkt. Het kabinet had zelfs in 2015 een extra verlaging van de pensioenopbouwpercentages

Nadere informatie

Verslag Mandema Update mei 2014

Verslag Mandema Update mei 2014 Verslag Mandema Update mei 2014 Terwijl de leden van de Eerste Kamer zich op 20 mei jl. bogen over de Wet verlaging maximumopbouw- en premiepercentages pensioen, kregen onze relaties te horen wat de consequenties

Nadere informatie

3.4. Verplichtstelling en maximale hoogte van het pensioen

3.4. Verplichtstelling en maximale hoogte van het pensioen Bij een eindloonregeling bouwt u veel meer pensioen op als u gedurende uw werkzame leven behoorlijk carrière maakt (lees salarisstijgingen ontvangt). Want u ontvangt het pensioen over uw laatste en dus

Nadere informatie

Pensioenwijzigingen 2014. en verder?

Pensioenwijzigingen 2014. en verder? Pensioenwijzigingen 2014 en verder? Agenda Lenteakkoord AOW Lenteakkoord pensioen Pensioenakkoord wat (voorlopig?) niet doorgaat Aanpassingen Varia Lenteakkoord - AOW Vanaf 2013: AOW in stapjes naar 67

Nadere informatie

De fiscale aspecten van het pensioenakkoord: het is lastiger dan het lijkt. Workshop 9 mei 2012

De fiscale aspecten van het pensioenakkoord: het is lastiger dan het lijkt. Workshop 9 mei 2012 De fiscale aspecten van het pensioenakkoord: het is lastiger dan het lijkt Workshop 9 mei 2012 Programma De aanleiding en het pensioenakkoord op hoofdlijnen Aanpassingsmechanismes Fiscale pensioenkader

Nadere informatie

70 De Pensioenwereld in 2015

70 De Pensioenwereld in 2015 07 70 De Pensioenwereld in 2015 Fiscaliteiten & grensoverschrijding 71 Effect van pensioenwijzigingen 2015 op de loonbelasting Auteurs: Ivar Sintemaartensdijk en Jan Stigter Pensioenen genieten nog steeds

Nadere informatie

AANVULLENDE PENSIOENREGELING

AANVULLENDE PENSIOENREGELING AANVULLENDE PENSIOENREGELING Stichting Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische en Voedselvoorzieningshandel Uw pensioen is onze zorg. Inleiding Voor u ligt de brochure over de aanvullende pensioenregelingen

Nadere informatie

Ministerie van Financiën Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Ministerie van Financiën Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Jachthavenweg 121 1081 KM Amsterdam Postbus 75265 1070 AG Amsterdam Ministerie van Financiën Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid A. Stroeve, F.J.E. Foppes, J.W. de Bruin Notaris, Advocaten

Nadere informatie

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten.

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten. Nieuwsbrief Ballast Nedam Pensioenfonds September 2013 Tijd voor een nieuwsbrief van uw Pensioenfonds. Er gebeurt veel in de Nederlandse pensioenwereld; dat kan u bijna niet zijn ontgaan. In onze vorige

Nadere informatie

Whitepaper over wijziging van de collectieve pensioenregeling. Mr. Frédérique Hoppers CPL

Whitepaper over wijziging van de collectieve pensioenregeling. Mr. Frédérique Hoppers CPL Whitepaper over wijziging van de collectieve pensioenregeling Mr. Frédérique Hoppers CPL DISCLAIMER Deze whitepaper is met de grootste zorg samengesteld. Er kunnen echter geen rechten aan worden ontleend.

Nadere informatie

Overheid schuift OAP-gat af op werkgevers. Afspraken uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst

Overheid schuift OAP-gat af op werkgevers. Afspraken uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst Overheid schuift OAP-gat af op werkgevers Afspraken uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst Hoe het was Als je met pensioen ging op leeftijd 65 jaar, dan kreeg je een AOW-uitkering kreeg je

Nadere informatie

Collectieve arbeidsovereenkomst inzake pensioenen NYSE Euronext

Collectieve arbeidsovereenkomst inzake pensioenen NYSE Euronext Collectieve arbeidsovereenkomst inzake pensioenen NYSE Euronext PARTIJEN: a) Euronext Amsterdam N.V., statutair gevestigd te Amsterdam, rechtsgeldig vertegenwoordigd door Cees Vermaas, bestuursvoorzitter,

Nadere informatie

Gevolgen van versobering van fiscale pensioenkaders

Gevolgen van versobering van fiscale pensioenkaders Drs. N.M. Winter en mr. S.L. Fortuin 1 Gevolgen van versobering van fiscale pensioenkaders 42 De gevolgen van beperking van het fiscale kader met ingang van 2014 zijn ingrijpend door de combinatie van

Nadere informatie

AANPASSING PENSIOENLEEFTIJD IN DE ARBEIDSOVEREENKOMST

AANPASSING PENSIOENLEEFTIJD IN DE ARBEIDSOVEREENKOMST AANPASSING PENSIOENLEEFTIJD IN DE ARBEIDSOVEREENKOMST Seminar MontClair 5 juni 2013 mr. Robert Jan Dil mr. drs. Paulus van den Bos 1 De oude situatie (tot 1 april 2012): Op eerste dag van de maand waarin

Nadere informatie

Aanvullend reglement 2016. Pensioenopbouw boven salarisgrens (laag)

Aanvullend reglement 2016. Pensioenopbouw boven salarisgrens (laag) Aanvullend reglement 2016 Pensioenopbouw boven salarisgrens (laag) Aanvullend reglement 2 Inhoudsopgave Voorwoord 3 1. Definities 4 2. Algemeen 5 3. Deelneming 5 4. Vaststelling Aanvullende pensioengrondslag

Nadere informatie

Sociaal akkoord aow en Witteveenkader Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Sociaal akkoord aow en Witteveenkader Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid CPB Notitie 10 juni 2011 Sociaal akkoord aow en Witteveenkader Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. CPB Notitie Aan: Ministerie van SZW Centraal Planbureau Van Stolkweg

Nadere informatie

Werken na het bereiken. gerechtigde leeftijd. het bereiken. leeftijd. Deze brochure is een samenwerkingsproduct van:

Werken na het bereiken. gerechtigde leeftijd. het bereiken. leeftijd. Deze brochure is een samenwerkingsproduct van: Werken na Werken na het bereiken het bereiken van de van de pensioenpensioengerechtigde gerechtigde leeftijd leeftijd Deze brochure is een samenwerkingsproduct van: Inleiding Werken na het bereiken van

Nadere informatie

Heftige effecten van de versobering van het fiscale kader voor pensioenopbouw

Heftige effecten van de versobering van het fiscale kader voor pensioenopbouw Heftige effecten van de versobering van het fiscale kader voor pensioenopbouw Om inzicht te krijgen in wat de financiele gevolgen zijn voor de versobering van de pensioenopbouw vanaf 2014, inclusief het

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Trespa. Brochure Pensioenregeling

Stichting Pensioenfonds Trespa. Brochure Pensioenregeling Brochure Pensioenregeling Wat houdt de brochure Pensioenregeling in? De brochure maakt deel uit van de startbrief. In de brochure wordt de pensioenregeling in begrijpelijke taal toegelicht aan de hand

Nadere informatie

De Rol van de Ondernemingsraad bij Pensioen. 1. Wettelijke bevoegdheid

De Rol van de Ondernemingsraad bij Pensioen. 1. Wettelijke bevoegdheid De Rol van de Ondernemingsraad bij Pensioen Wat zijn de rechten ( en plichten?) van de Ondernemingsraad als het om het pensioendossier gaat? Zodra het gaat om de collectieve pensioenregeling dan heeft

Nadere informatie

Nieuwsbrief oktober 2014: Overgang naar de werkkostenregeling

Nieuwsbrief oktober 2014: Overgang naar de werkkostenregeling Nieuwsbrief oktober 2014: Overgang naar de werkkostenregeling Werkgevers kunnen nu nog kiezen of ze gebruik willen maken van de werkkostenregeling. Vanaf 1 januari 2015 zijn alle werkgevers echter verplicht

Nadere informatie

Datum 2 mei 2013 Betreft Kamervragen van het lid Omtzigt (CDA) over medezeggenschap bij PPI

Datum 2 mei 2013 Betreft Kamervragen van het lid Omtzigt (CDA) over medezeggenschap bij PPI > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Uniform Pensioenoverzicht

Veelgestelde vragen Uniform Pensioenoverzicht Veelgestelde vragen Uniform Pensioenoverzicht Hieronder vindt u een overzicht van de veelgestelde vragen rondom uw pensioenoverzicht. Heeft u na het lezen van deze veelgestelde vragen toch nog vragen?

Nadere informatie

20120621: Wetsvoorstel Wet verhoging AOW- en pensioenrichtleeftijd door Tweede Kamer aangenomen

20120621: Wetsvoorstel Wet verhoging AOW- en pensioenrichtleeftijd door Tweede Kamer aangenomen Berkenlaan 6 7461 XB Rijssen T 0548-518191 F 084-8671670 E info@hertgerspensioenadvies.nl W www.hertgerspensioenadvies.nl 20120621: Wetsvoorstel Wet verhoging AOW- en pensioenrichtleeftijd door Tweede

Nadere informatie

Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet

Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet 28 november 2014 Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet Jarenlang was pensioen géén actueel onderwerp. Je kreeg AOW als je 65 was en daarnaast een gegarandeerd pensioen dat via een werkgever

Nadere informatie

Een nieuwe pensioenregeling

Een nieuwe pensioenregeling Een nieuwe pensioenregeling De pensioenregeling van Pensioenfonds voor de Accountancy wordt per 1 januari 2015 aangepast. Het bestuur heeft inmiddels de hoofdlijnen van de nieuwe regeling vastgesteld.

Nadere informatie

Aanvullend reglement Extra Pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015

Aanvullend reglement Extra Pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015 Aanvullend reglement 1 Aanvullend reglement Extra Pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015 20150324 Reglement Pensioenopbouw Extra pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015 Aanvullend reglement 2 Voorwoord

Nadere informatie

Belastingdienst/Directie Vaktechniek Belastingen. Besluit van 23 september 2014, nr. BLKB2014/1702M

Belastingdienst/Directie Vaktechniek Belastingen. Besluit van 23 september 2014, nr. BLKB2014/1702M Loonheffingen. Pensioenen en stamrechten; tegemoetkomingen voor partneren wezenpensioenen, conversie van opgebouwde pensioenaanspraken, premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid en opnemen van stamrechten

Nadere informatie

AANPAK 100K+ COMPENSATIE PENSIOEN

AANPAK 100K+ COMPENSATIE PENSIOEN AANPAK 100K+ COMPENSATIE PENSIOEN De aftopping van het pensioengevend inkomen heeft naar verwachting voor ongeveer 125.000 werknemers in Nederland gevolgen. Dit is weliswaar een relatief kleine groep,

Nadere informatie

P O S I T I O N P A P E R

P O S I T I O N P A P E R Pensioenfederatie Prinses Margrietplantsoen 90 2595 BR Den Haag Postbus 93158 2509 AD Den Haag T +31 (0)70 76 20 220 info@pensioenfederatie.nl www.pensioenfederatie.nl P O S I T I O N P A P E R KvK Haaglanden

Nadere informatie

100K+/Netto Pensioen/Netto Lijfrente. Versie 19 januari 2015

100K+/Netto Pensioen/Netto Lijfrente. Versie 19 januari 2015 100K+/Netto Pensioen/Netto Lijfrente Versie 19 januari 2015 Wat is er veranderd per 1-1-2015? Voor 1-1-2015 gold er geen salarisbeperking waarover met pensioen op mocht bouwen. Vanaf 1-1-2015 is wetgeving

Nadere informatie

Marktanalyse. Algemene benchmark Pensioen, 2014 AWVN

Marktanalyse. Algemene benchmark Pensioen, 2014 AWVN Marktanalyse Algemene benchmark Pensioen, 2014 AWVN AWVN Bezuidenhoutseweg 12 Postbus 93050 2509 AB Den Haag AWVN-werkgeverslijn: Telefoon 070 850 86 00 E-mail werkgeverslijn@awvn.nl Internet www.awvn.nl

Nadere informatie

Aanvullend reglement. Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag) 2016. 20150622 Reglement Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag)

Aanvullend reglement. Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag) 2016. 20150622 Reglement Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag) Aanvullend reglement 1 Aanvullend reglement Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag) 2016 20150622 Reglement Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag) Aanvullend reglement 2 Voorwoord De verplichte pensioenregeling

Nadere informatie

Nieuwsbrief van het Expertisecentrum Pensioenrecht van de Vrije Universiteit Amsterdam ter ondersteuning van de Leergang Pensioenrecht.

Nieuwsbrief van het Expertisecentrum Pensioenrecht van de Vrije Universiteit Amsterdam ter ondersteuning van de Leergang Pensioenrecht. Nieuwsbrief van het Expertisecentrum Pensioenrecht van de Vrije Universiteit Amsterdam ter ondersteuning van de Leergang Pensioenrecht. Editie 2013/9 Kamervragen Instemmingsrecht Ondernemingsraad bij PPI

Nadere informatie

Cao-akkoord Aanpassing pensioenreglement 2015

Cao-akkoord Aanpassing pensioenreglement 2015 Cao-akkoord Aanpassing pensioenreglement 2015 In verband met de aanpassingen in het Financiële Toetsingskader per 1 januari 2015 en de teruggang van de loonbelastingkaders voor het werkgeverspensioen per

Nadere informatie

white paper september 2014

white paper september 2014 white paper september 2014 Wat te doen met nabestaandenpensioen na 1 januari 2015 Het kabinet kijkt naar de toekomst. De economie trekt aan, er is hier en daar weer budget voor extra investeringen zoals

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 378 Wijziging van de Wet op de ondernemingsraden en de Pensioenwet in verband met de bevoegdheden van de ondernemingsraad inzake de arbeidsvoorwaarde

Nadere informatie

Invoering van pensioen- en lijfrente-excedentregelingen (Wet pensioenaanvullingsregelingen)

Invoering van pensioen- en lijfrente-excedentregelingen (Wet pensioenaanvullingsregelingen) Invoering van pensioen- en lijfrente-excedentregelingen (Wet pensioenaanvullingsregelingen) Memorie van toelichting Inhoudsopgave I. ALGEMEEN... 2 1. Inleiding... 2 2. Pensioenexcedentregelingen... 2 3.

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1A

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1A <Uitkeringsovereenkomst> <Premieovereenkomst> Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1A Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat

Nadere informatie

CPB Notitie. Samenvatting. Aan: Ministerie van SZW

CPB Notitie. Samenvatting. Aan: Ministerie van SZW CPB Notitie Aan: Ministerie van SZW Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM Den Haag T (070) 3383 380 I www.cpb.nl Contactpersoon M.H.C. Lever Datum: 10 juni 2011 Betreft: Sociaal akkoord

Nadere informatie

Rapport. AWVN Pensioenbenchmark 2015

Rapport. AWVN Pensioenbenchmark 2015 Rapport AWVN Pensioenbenchmark 2015 1 Inhoudsopgave Inleiding... 4 Totaal... 5 Bedrijfstakpensioenfondsen... 8 Ondernemingspensioenfondsen... 11 Opdrachtgever: AWVN Samensteller: Ian Lendering Telefoon:

Nadere informatie

Stichting St. Stichting Pensioenfonds Avery Dennison. Presentatie over het. Uniform Pensioen Overzicht 15 mei 2013

Stichting St. Stichting Pensioenfonds Avery Dennison. Presentatie over het. Uniform Pensioen Overzicht 15 mei 2013 Pagina 1 Stichting St. Stichting Pensioenfonds Avery Dennison Presentatie over het Uniform Pensioen Overzicht 15 mei 2013 mei 2012 Pagina 2 1. Agenda 1. Opening 2. Wat is pensioen? 3. UPO 4. Als er iets

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel

Stichting Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Stichting Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Reglement Fiscaal Onzuivere Aansprakenregeling Netto Aanvullende Pensioenregeling Versie 12.0 - Tekst van 6 december 2013 Karakteristiek van de regeling `Fiscaal

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomsten. Grolsch Pensioenfonds

Deelnemersbijeenkomsten. Grolsch Pensioenfonds Deelnemersbijeenkomsten Grolsch Pensioenfonds 4 en 5 maart 2015 Pensioen in het kort Wie beslist er over je pensioen? Pensioenovereenkomst Arbeidscontract CAO werkgever werknemers Uitvoeringsovereenkomst

Nadere informatie

Contractnr. /001

<WERKGEVER> Contractnr. <REG>/001 BETEREXCEDENT Uitvoeringsovereenkomst Contractnr. /001 Versiedatum: 1-1-2016 Pagina 2 van 11 Overeenkomst BeterExcedent /001 (uitvoeringsovereenkomst in de zin van artikel 25 van

Nadere informatie

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Wat u moet weten over uw pensioen Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij

Nadere informatie

Klik hier om het document te openen in een browser venster Vindplaats: VFP 2013/95 Bijgewerkt tot: 07-10-2013 Auteur: Drs. M.C.B.

Klik hier om het document te openen in een browser venster Vindplaats: VFP 2013/95 Bijgewerkt tot: 07-10-2013 Auteur: Drs. M.C.B. Vakblad Financiële Planning, Aftoppen en optoppen Klik hier om het document te openen in een browser venster Vindplaats: VFP 2013/95 Bijgewerkt tot: 07-10-2013 Auteur: Drs. M.C.B. Bril MFP [1] Aftoppen

Nadere informatie

NOTITIE. Geachte leden van de Commissie OCW van de Tweede Kamer,

NOTITIE. Geachte leden van de Commissie OCW van de Tweede Kamer, NOTITIE Aan Tweede Kamer der Staten- Generaal, Commissie OCW Van Martijn Nolen Inzake rondetafelgesprek wetsvoorstel Wet versterking bestuurskracht Datum 1 oktober 2015 Geachte leden van de Commissie OCW

Nadere informatie

Info over de PENSIOENWET voor Bedrijfstakpensioenfondsen. Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder

Info over de PENSIOENWET voor Bedrijfstakpensioenfondsen. Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder Info over de PENSIOENWET voor Bedrijfstakpensioenfondsen Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder De Pensioenwet Na jarenlange discussie is de Pensioenwet

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Uitkeringsovereenkomst Wat is het Uniform Pensioenoverzicht (UPO)? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid.

Nadere informatie

Nederlandse Orde van PensioenDeskundigen

Nederlandse Orde van PensioenDeskundigen Nederlandse Orde van PensioenDeskundigen - Aanpassen AOW-leeftijd en Witteveenkader -Afstemming tweede en derde pijler Zeist, 14 juni 2011 Prof. Mr. Herman M. Kappelle Bijzonder hoogleraar Fiscaal Pensioenrecht

Nadere informatie

Pensioen Flash 2011 nr. 3

Pensioen Flash 2011 nr. 3 Team Pensioenen- en Pensioenfondsen, 19 mei 2011 In onze vorige Pensioen Flash van 18 maart 2011 stelden wij u een speciale Pensioen Flash in het vooruitzicht in verband met het te verwachten pensioenakkoord.

Nadere informatie

Pensioenfonds PNO Media. PNO pensioenregeling 1. MCO Sociaal plan en uw pensioen

Pensioenfonds PNO Media. PNO pensioenregeling 1. MCO Sociaal plan en uw pensioen Pensioenfonds PNO Media PNO pensioenregeling 1 MCO Sociaal plan en uw pensioen 1 Even voorstellen Rudi Brouwer Gertjan van den Hengel Media Pensioen Diensten (MPD) Uitvoerder van pensioenfonds PNO Media

Nadere informatie