Patiënteninformatie. Diabetes en Borstvoeding

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Patiënteninformatie. Diabetes en Borstvoeding"

Transcriptie

1 Diabetes en Borstvoeding Patiënteninformatie Diabetes en Borstvoeding

2 Inhoudsopgave 1 Diabetes en borstvoeding 2 Na de bevalling 3 Bijvoeding 4 Kolven in de zwangerschap 5 Glucose regulatie van de moeder na de zwangerschap 6 Belangrijk: Insuline gaat niet over in de moedermelk en werkt juist positief op de melkproductie! 7 Mogelijke problemen 8 Afbouwen van de borstvoeding 9 Tot slot 10 Vergoeding van lactatiekundige hulp

3 1 Diabetes en borstvoeding Diabetes en borstvoeding kunnen in de meeste gevallen prima samengaan. Er zijn weinig verschillen met andere moeders die borstvoeding geven. Het is echter goed om van een aantal zaken op de hoogte te zijn. In deze folder willen wij u hierover informatie en adviezen geven. Overige informatie over borstvoeding en kolven kunt u nalezen in de folders Borstvoeding informatie voor kraamvrouwen en Kolven van moedermelk. 2 Na de bevalling Tijdens de zwangerschap is de baby ten gevolge van de diabetes van moeder blootgesteld aan hoge bloedglucosewaarden. Hierdoor zal de alvleesklier van de baby veel insuline produceren. Na de geboorte moet de baby deze hoge insulineproductie aanpassen. Het is daarom belangrijk dat de baby zo snel mogelijk na de bevalling aan de borst wordt gelegd zodat de baby de eerste melk (colostrum) zo snel mogelijk binnen krijgt. Colostrum heeft een unieke samenstelling en werkt onder andere stabiliserend op de bloedglucosewaarde. Na de geboorte worden de bloedglucosewaarden van de baby regelmatig bepaald. Het starten met het geven van bijvoeding is afhankelijk van de bloedglucosewaarden. Bij te lage bloedglucose is er een mogelijkheid dat de baby opgenomen wordt op de couveuse afdeling. Indien nodig krijgt de baby een glucose infuus. Een opname op de couveuse afdeling betekent niet dat er geen goede start gemaakt kan worden met borstvoeding. Wanneer de baby in staat is om aan de borst te drinken, verdient dat de voorkeur. Soms laat de conditie van moeder of baby dit niet toe en dan zal moeder hulp en instructies krijgen om te starten met kolven. Het is bekend dat de melkproductie bij moeders met diabetes wat langzamer op gang komt. 3 Bijvoeding In veel gevallen is bijvoeding voor de baby de eerste dagen noodzakelijk. Doordat de baby bijvoeding krijgt, drinkt hij minder effectief aan de borst. Hierdoor wordt het op gang komen van de melkproductie minder gestimuleerd. Het is

4 belangrijk dat de moeder kolft totdat zij evenveel moedermelk kolft als de hoeveelheid bijvoeding die de kinderarts heeft afgesproken. Zodra de moeder voldoende moedermelk kolft, kan de bijvoeding afgebouwd worden. 4 Kolven in de zwangerschap Het is ook mogelijk om de laatste weken van de zwangerschap al te kolven om zo al wat colostrum op voorraad te hebben voor als de baby geboren wordt. Op die manier krijgt de baby het colostrum als bijvoeding. U kunt de afgekolfde colostrum invriezen en geven wanneer de baby het nodig heeft. Voor informatie hierover kunt u contact opnemen met de lactatiekundige. 5 Glucose regulatie van de moeder na de zwangerschap Ook tijdens de borstvoedingsperiode is het belangrijk dat de bloedglucosewaarden goed gereguleerd zijn. Veel moeders die borstvoeding geven hebben stabiele bloedglucosewaarden. Na de bevalling daalt de insuline behoefte, waardoor de bloedglucosewaarden nogal kunnen wisselen. Zodra de insuline toediening is aangepast stabiliseren de bloedglucosewaarden zich. Meestal komt de insulinebehoefte weer uit op de insulinebehoefte van voor de zwangerschap. Het geven van borstvoeding vraagt energie en daarom zie je vaak dat de meeste moeders minder insuline nodig hebben tijdens de borstvoedingsperiode. Hoe beter de bloedglucosewaarden zijn, hoe beter voor de moeder en de baby. De moeder moet regelmatig eten om zo een (nachtelijke) hypoglykemie te voorkomen. Overleg met de diabetesverpleegkundige over de hoeveelheid insuline en het eten. Na een ernstige hypoglykemie zal de toeschietreflex bij het geven van borstvoeding verminderd zijn en kan de moeder beter even wachten met het aanleggen van de baby. Zodra de hypoglykemie behandeld is, hersteld de toeschietreflex zich en kan de moeder de baby weer aanleggen. Het is dus verstandig om tijdens het voeden wat snelle suikers bij de hand te hebben, bijvoorbeeld dextro energy.

5 6 Belangrijk: Insuline gaat niet over in de moedermelk en werkt juist positief op de melkproductie! Moeders met zwangerschapsdiabetes hebben na de bevalling geen insuline meer nodig. De bloedglucosewaarden moeten de eerste dag na de bevalling nog wel gecontroleerd worden en verder volgens afspraak met de diabetesverpleegkundige of internist. 7 Mogelijke problemen Melkproductie Bij moeders met diabetes komt de melkproductie over het algemeen iets later op gang. Melkproductie is afhankelijk van de vraag. Door de baby vaak aan te leggen of te kolven, stimuleert u de productie. Leg de baby zo n acht tot twaalf keer per dag aan. Na het aanleggen kunt u nog kolven (elektrisch, met de hand of beiden) en geef de gekolfde druppels met een lepeltje aan de baby. Veel huid op huid contact zal zorgen voor veel hormonen waardoor de melkproductie ook goed gestimuleerd zal worden. Borstontsteking Moeders met diabetes hebben meer kans op borstontsteking. Neem de volgende maatregelen om een borstontsteking te voorkomen: 1. Laat de baby de borst goed leeg drinken 2. Voedt in verschillende houdingen 3. Controleer de borsten regelmatig op harde schijven of rode plekken 4. Probeer voldoende rust te nemen en vermijd stress 5. Pas op met strakke bh of beugel bh Een borstontsteking geeft de volgende symptomen: 6. Grieperig gevoel 7. Pijnlijke plek in de borst 8. De borst is rood of warm 9. Koorts (boven 38,5) Belangrijk is om door te gaan met voeden omdat de borst geleegd moet worden. Let ook op mogelijke hogere

6 insulinebehoefte als gevolg van de infectie. Neem contact op met de lactatiekundige, verloskundige of huisarts. Schimmelinfectie Verhoogde bloedglucosewaarden kunnen een risico zijn voor het ontstaan van een schimmelinfectie (candida). Het is daarom verstandig om de volgende maatregelen in acht te nemen: Was goed uw handen voor een voeding Laat tepel na de voeding aan de lucht drogen Gebruik na elke voeding schone zoogkompressen Gebruik dagelijks een schone bh Een schimmelinfectie kan moeilijk te herkennen zijn. Er zijn niet altijd zichtbare tekenen van infectie. Soms heeft de moeder brandende of stekende pijn tijdens en na het drinken van de baby of ziet de tepel er anders uit. Soms heeft de baby witte vlekjes in de mond die niet weg te vegen zijn. Bij deze klachten is het belangrijk om eerst de aanlegtechniek te evalueren. Indien daar geen problemen mee zijn, raadpleeg dan de huisarts of lactatiekundige. De huisarts kan medicatie voorschrijven om de tepel en mond van de baby te behandelen. 8 Afbouwen van de borstvoeding Wanneer u de borstvoedingsperiode wilt afsluiten, is het belangrijk om dit geleidelijk aan te doen. Het plotseling stoppen van de borstvoeding kan namelijk een borstontsteking veroorzaken. Ook neemt u energiebehoefte af, wat weer invloed kan hebben op uw bloedglucosewaarden en insulinebehoefte. Neem contact op met uw diabetesverpleegkundige en de lactatiekundige als u van plan bent om te stoppen met de borstvoeding. 9 Tot slot Wanneer u thuis bent en u heeft hulp nodig of begeleiding nodig bij het geven van borstvoeding, kunt u contact opnemen met de lactatiekundigen van het ziekenhuis of een lactatiekundige bij u in de buurt.

7 10 Vergoeding van lactatiekundige hulp Alle moeders die in het MC Zuiderzee bevallen zijn en hulp nodig of begeleiding nodig hebben bij het geven van borstvoeding, kunnen terecht bij de lactatiekundigen van het ziekenhuis. Dit kan tot de nacontrole afspraak bij de gynaecoloog. Deze hulp is dan telefonisch of de moeder en baby kunnen langskomen bij de lactatiekundige en is gratis. Voor een huisconsult kan de lactatiekundige ook langskomen, maar dan zijn er kosten aan verbonden. Ook kunt u op zoeken naar een lactatiekundige bij u in de buurt. Sommige zorgverzekeraars vergoeden het huren of kopen van een kolfapparaat en/of een lactatiekundige. Neem dus contact op met uw zorgverzekeraar. Lactatiekundigen van het MC Zuiderzee: Greet Heerlien Azita Javadi Nicolette de Jager

8 MC Zuiderzee Ziekenhuisweg AA Lelystad (0320) MC Emmeloord Urkerweg BX Emmeloord (0527) MC Dronten Het Zwarte Water PD Dronten (0320) Polikliniek Urk Gezondheidscentrum Het Dok Vlechttuinen BA Urk

Borstvoeding en diabetes

Borstvoeding en diabetes Borstvoeding en diabetes 1 Door middel van deze folder informeert het van Weel Bethesda ziekenhuis u over het geven van borstvoeding bij Diabetes Mellitus. Diabetes en borstvoeding kunnen in de meeste

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding en diabetes

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding en diabetes PATIËNTEN INFORMATIE Borstvoeding en diabetes Algemeen Door middel van deze folder informeert het Maasstad Ziekenhuis u over het geven van borstvoeding bij Diabetes Mellitus aan uw baby. Het geven van

Nadere informatie

Borstvoeding en diabetes mellitus

Borstvoeding en diabetes mellitus Borstvoeding en diabetes mellitus Inhoudsopgave Inleiding...4 Waarom borstvoeding...4 Borstvoeding en diabetes mellitus...4 Antenataal kolven...5 Starten met geven van borstvoeding...5 Aandachtspunten

Nadere informatie

Borstvoeding en diabetes

Borstvoeding en diabetes Borstvoeding en diabetes Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2015 pavo 1166 Inleiding In deze folder leest u adviezen over het geven van borstvoeding als u diabetes heeft. Deze adviezen kunnen u helpen

Nadere informatie

Borstvoeding en diabetes mellitus

Borstvoeding en diabetes mellitus Borstvoeding en diabetes mellitus Inhoudsopgave Inleiding...4 Waarom borstvoeding...4 Borstvoeding en diabetes mellitus...4 Antenataal kolven...5 Starten met geven van borstvoeding...5 Aandachtspunten

Nadere informatie

Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee

Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee Afdeling verloskunde Patiënteninformatie Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Vuistregels 3 Vragen 4 Nog even op een rijtje 1 Inleiding Deze folder

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk Afkolven van moedermelk Patiënteninformatie Kolven van moedermelk Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Redenen waarom er afgekolfd moet worden 3 Hoe vaak en hoe lang kolven 4 Kolftechniek 5 Bewaren van moedermelk

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk Afkolven van moedermelk Patiënteninformatie Kolven van moedermelk Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Redenen waarom er afgekolfd moet worden 3 Hoe vaak en hoe lang kolven 4 Kolftechniek 5 Bewaren van moedermelk

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding en diabetes

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding en diabetes PATIËNTEN INFORMATIE Borstvoeding en diabetes Algemeen Door middel van deze folder informeert het Maasstad Ziekenhuis u over het geven van borstvoeding bij Diabetes Mellitus aan uw baby. Het geven van

Nadere informatie

Rooming in kraamvrouw op de kinderafdeling. Patiënteninformatie Kraamvrouw op de kinderafdeling

Rooming in kraamvrouw op de kinderafdeling. Patiënteninformatie Kraamvrouw op de kinderafdeling Rooming in kraamvrouw op de kinderafdeling Patiënteninformatie Kraamvrouw op de kinderafdeling Inhoudsopgave 1. Welkom 2. Rooming in 2.1 Verblijf 2.2 Toilet en douche gebruik 2.3 Eten 2.4 Koffie en Thee

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Informatie over het geven van flesvoeding

Patiënteninformatie. Informatie over het geven van flesvoeding Informatie over het geven van flesvoeding Patiënteninformatie Informatie over het geven van flesvoeding Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Benodigdheden 3 Klaarmaken voeding 4 Hoeveelheid voeding 5 Voedingsschema

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Diabetes en zwangerschap

Patiënteninformatie. Diabetes en zwangerschap Diabetes en zwangerschap Patiënteninformatie Diabetes en zwangerschap Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Wat is diabetes 3 Vormen van diabetes 4 Onderzoek 5 Behandeling 6 Zwangerschap 7 Wat betekent diabetes

Nadere informatie

Borstvoeding. Informatie voor kraamvrouwen. Patiënteninformatie Borstvoeding informatie voor kraamvrouwen

Borstvoeding. Informatie voor kraamvrouwen. Patiënteninformatie Borstvoeding informatie voor kraamvrouwen Borstvoeding Informatie voor kraamvrouwen Patiënteninformatie Borstvoeding informatie voor kraamvrouwen Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Visie Borstvoeding 3 Voordelen van borstvoeding voor de baby 4 Voordelen

Nadere informatie

Rooming in partner op de kraamafdeling

Rooming in partner op de kraamafdeling Rooming in partner op de kraamafdeling Patiënteninformatie Partner overnachting Inhoudsopgave: 1 Welkom 2 Bevallen 3 Verblijfsduur en beschikbaarheid 4 Wensen 5 Partner op de kamer 6 Wat verwachten wij

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk Afkolven van moedermelk Het afkolven van moedermelk Moedermelk wordt gemaakt op basis van vraag en aanbod. Om de melkproductie op gang te brengen en op peil te houden dient u net zo vaak te kolven als

Nadere informatie

serotiniteit Patiënteninformatie Serotiniteit

serotiniteit Patiënteninformatie Serotiniteit serotiniteit Patiënteninformatie Serotiniteit Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Uitgerekende datum 3 Serotiniteit 4 Gevolgen van serotiniteit 5 Verwijzing 6 Afwachten of inleiden 7 De bevalling 8 Wie zijn erbij

Nadere informatie

Spruw Candidiasis. Vrouw Moeder Kind-centrum

Spruw Candidiasis. Vrouw Moeder Kind-centrum Spruw Candidiasis Vrouw Moeder Kind-centrum Inleiding Spruw is een schimmelinfectie die u en uw kind kunnen oplopen als u borstvoeding geeft. In deze brochure leest u meer over: wat spruw is; de symptomen

Nadere informatie

Hyperemesis gravidarum Overmatige misselijkheid en/of braken tijdens de zwangerschap

Hyperemesis gravidarum Overmatige misselijkheid en/of braken tijdens de zwangerschap Hyperemesis gravidarum Overmatige misselijkheid en/of braken tijdens de zwangerschap Patiënteninformatie Hyperemesis gravidarum 1 Inleiding 2 Wat is hyperemesis gravidarum 3 Oorzaken 3-1 Bang zijn, moeite

Nadere informatie

Schildklierafwijkingen en zwangerschap

Schildklierafwijkingen en zwangerschap Schildklierafwijkingen en zwangerschap Patiënteninformatie Schildklierafwijkingen en zwangerschap Inhoudsopgave: 1 Algemeen 1.1 Wat is de schildklier en hoe werkt hij 1.2 De ontwikkeling van de schildklier

Nadere informatie

Het afkolven van moedermelk

Het afkolven van moedermelk Adriaen Brouwerstraat 6 7606 AM Almelo telefoon 0546-532004 www.verloskundingenpraktijk-almelo.nl Catharina Wilhelm Vronica Falkmann Gerda den Ouden- Zoer Hilde Lenferink- Booijink Ellen Pol Alie Kuiterman

Nadere informatie

Bloedverlies na de overgang

Bloedverlies na de overgang Bloedverlies na de overgang Patiënteninformatie Bloedverlies na de overgang Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Polikliniek 3 Oorzaken 4 Behandeling 5 Na de behandeling 6 Vragen 7 Telefoonnummers 1 Inleiding In

Nadere informatie

Spruw bij een baby of de moeder

Spruw bij een baby of de moeder Spruw bij een baby of de moeder Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding Spruw is een infectie van het mondslijmvlies. Het wordt veroorzaakt door het Candida-gist. Candida

Nadere informatie

Kolven Inleiding Redenen om te kolven Met de hand kolven

Kolven Inleiding Redenen om te kolven Met de hand kolven Kolven Inleiding In deze folder vindt u informatie over (elektrisch), de werkwijze hiervan en het bewaren van moeder. Kolven is het op gang brengen en/of in stand houden van de productie door middel van

Nadere informatie

Borstvoeding in het TweeSteden ziekenhuis

Borstvoeding in het TweeSteden ziekenhuis Borstvoeding in het TweeSteden ziekenhuis Het TweeSteden ziekenhuis wil kwalitatief goede zorg bieden ten aanzien van de borstvoeding. U kunt rekenen op de juiste begeleiding bij het aanleggen en het kolven.

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk Afkolven van moedermelk Het afkolven van moedermelk Moedermelk wordt gemaakt op basis van vraag en aanbod. Om de melkproductie op gang te brengen en op peil te houden dient u net zo vaak te kolven als

Nadere informatie

Gynaecologie. Pre-nataal kolven. www.catharinaziekenhuis.nl

Gynaecologie. Pre-nataal kolven. www.catharinaziekenhuis.nl Gynaecologie Pre-nataal kolven www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl GYN102 / Pre-nataal kolven / 10-08-2015 2 Pre-nataal kolven Uw baby heeft

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Groep-B-streptokokken en zwangerschap

Patiënteninformatie. Groep-B-streptokokken en zwangerschap Groep-B-streptokokken en zwangerschap Patiënteninformatie Groep-B-streptokokken en zwangerschap Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Wat zijn Groep-Bstreptokokken? 3 Hoe vaak komen Groep- B-streptokokken voor bij

Nadere informatie

Dubbelzijdig kolven bij te vroeg geboren baby's

Dubbelzijdig kolven bij te vroeg geboren baby's Kindergeneeskunde Neonatologie Dubbelzijdig kolven bij te vroeg geboren baby's i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Uw kindje is opgenomen op de afdeling Neonatologie omdat het te vroeg

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Polycysteus ovarium syndroom (PCOS)

Patiënteninformatie. Polycysteus ovarium syndroom (PCOS) Polycysteus ovarium syndroom (PCOS) Patiënteninformatie Polycysteus ovarium syndroom (PCOS) Inhoudsopgave 1 Wat is PCOS 2 Definitie 3 Bij wie komt PCOS voor? 4 Onderzoek 5 Wanneer behandelen? 6 Afvallen

Nadere informatie

Borstvoeding bij te vroeg geboren baby s

Borstvoeding bij te vroeg geboren baby s Borstvoeding bij te vroeg geboren baby s Uw kind is opgenomen op de intensive care neonatologie, de verpleegafdeling voor te vroeg geboren baby s (prematuren). Ook wanneer een kind te vroeg wordt geboren,

Nadere informatie

TVT-O tegen inspannings(stress)incontinentie

TVT-O tegen inspannings(stress)incontinentie TVT-O tegen inspannings(stress)incontinentie Patiënteninformatie TVT-O operatie Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 TVT-O operatie 2.1 De operatie 3 Risico s van de operatie 4 Naar huis 5 Adviezen voor thuis 6

Nadere informatie

ja / nee O smak geluidjes O wakker worden En voeden op verzoek

ja / nee O smak geluidjes O wakker worden En voeden op verzoek Vitamine K:.. tijd: Dag: 1 - Datum: - van.. tot uur Gewichtsafname: Welke informatie 1 e 24 uur m.b.t. borstvoeding bijzonderheden Binnen 1 uur aangelegd na geboorte ja / nee Was er 1 uur ongestoord huidcontact

Nadere informatie

Pijnlijke tepels of tepelkloven

Pijnlijke tepels of tepelkloven Gynaecologie / Verloskunde Kraamafdeling i Pijnlijke tepels of tepelkloven Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Door het geven van borstvoeding kunt u last krijgen van pijnlijke tepels of

Nadere informatie

Lactatiekundige. Hulp bij borstvoeding

Lactatiekundige. Hulp bij borstvoeding Lactatiekundige Hulp bij borstvoeding Inleiding Borstvoeding (leren) geven gaat niet altijd zonder problemen. In de meeste gevallen is begeleiding van de kraamvrouw door de verpleging voldoende. Als dit

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes Omdat u mogelijk zwangerschapsdiabetes heeft, bent u door uw gynaecoloog verwezen naar het spreekuur voor zwangeren Vasculair Centrum. In deze folder leest u meer over zwangerschapsdiabetes

Nadere informatie

Kinderafdeling/ Kraamafdeling. Kolven moedermelk. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep

Kinderafdeling/ Kraamafdeling. Kolven moedermelk. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Kinderafdeling/ Kraamafdeling Kolven moedermelk Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Verschillende redenen om te kolven Uw baby is te klein of te

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inleiding... 1 Redenen om te kolven... 1 Met de hand kolven... 1 Borstmassage om de toeschietreflex te bevorderen...

Inhoudsopgave Inleiding... 1 Redenen om te kolven... 1 Met de hand kolven... 1 Borstmassage om de toeschietreflex te bevorderen... Kolven Inhoudsopgave Inleiding... 1 Redenen om te... 1 Met de hand... 1 Borstmassage om de toeschietreflex te bevorderen... 2 Starten met enkel- of dubbelzijdig elektrisch... 4 Gebruik van elektrische

Nadere informatie

Kolven als uw baby is opgenomen op afdeling neonatologie. Moedermelk is de beste voeding die u aan uw baby kunt geven.

Kolven als uw baby is opgenomen op afdeling neonatologie. Moedermelk is de beste voeding die u aan uw baby kunt geven. Kolven als uw baby is opgenomen op afdeling neonatologie Moedermelk is de beste voeding die u aan uw baby kunt geven. 2 De verpleegkundige heeft u uitleg gegeven over de werkwijze van het afkolven. In

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes In deze folder krijgt u informatie over zwangerschapsdiabetes. Deze vorm van diabetes kan bij vrouwen ontstaan tijdens de zwangerschap, meestal rondom de 20e week. Als je zwanger

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes In deze folder krijgt u informatie over zwangerschapsdiabetes. Deze vorm van diabetes kan bij vrouwen ontstaan tijdens de zwangerschap, meestal rondom de 20e week. Hoe ontstaat zwangerschapsdiabetes

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte

Patiënteninformatie. Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Patiënteninformatie Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Vroegtijdige weeën 3 Vroegtijdig gebroken vliezen 4 Risicofactoren

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zwangerschapsdiabetes. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zwangerschapsdiabetes. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis Zwangerschapsdiabetes Begeleiding in het Refaja ziekenhuis ZWANGERSCHAPSDIABETES BEGELEIDING IN HET REFAJA ZIEKENHUIS INLEIDING waar het ziekenhuis, omdat tijdens heeft ontwikkeld. Zwangerschapsdiabetes

Nadere informatie

Diabetes en zwangerschap

Diabetes en zwangerschap Verloskunde/Gynaecologie Diabetes en zwangerschap Bij diabetes (suikerziekte) is er te veel suiker (glucose) in uw bloed: de bloedsuikerspiegel is te hoog. Diabetes kan al bestaan voordat u zwanger bent,

Nadere informatie

kolven patiënteninformatie Redenen om te kolven Kolfschema

kolven patiënteninformatie Redenen om te kolven Kolfschema patiënteninformatie kolven Moedermelk is de beste voeding voor uw kind. Soms is het echter niet mogelijk uw kind aan de borst te laten drinken. Kolven is dan een goed alternatief. In deze folder geven

Nadere informatie

H.367315.0514. Kolven

H.367315.0514. Kolven H.367315.0514 Kolven Inleiding U heeft besloten voeding te geven. Door omstandigheden heeft u advies gekregen om te gaan kolven. Wij informeren u graag over richtlijnen die u helpen bij het kolven. Waarom

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Intra-uteriene inseminatie (IUI)

Patiënteninformatie. Intra-uteriene inseminatie (IUI) Intra-uteriene (IUI) Patiënteninformatie Intra-uteriene (IUI) Inhoudsopgave 1 Wat is intra-uteriene 2 Hormoongebruik bij intra-uteriene 3 De sperma bewerking 4 Wat is de kans op zwangerschap? 5 Hoe verloopt

Nadere informatie

Borstvoeding opbouwen, bijvoeding afbouwen

Borstvoeding opbouwen, bijvoeding afbouwen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Borstvoeding opbouwen, bijvoeding afbouwen z Uw baby heeft in het ziekenhuis bijvoeding gekregen, dat wil zeggen, flesvoeding

Nadere informatie

diabetes en zwangerschap

diabetes en zwangerschap OLVG, locatie Oost diabetes en zwangerschap Bij diabetes (suikerziekte) is er te veel suiker (glucose) in uw bloed: de bloedsuikerspiegel is te hoog. Diabetes kan al bestaan voordat u zwanger bent, diabetes

Nadere informatie

Diabetes en zwangerschap

Diabetes en zwangerschap Diabetes en zwangerschap Inhoudsopgave In het kort Wat is diabetes? Vormen van diabetes Diabetes type 1 Diabetes type 2 Zwangerschapsdiabetes Onderzoek Glucosedagcurve Glucosetolerantietest HbA1C Behandeling

Nadere informatie

Praktische informatie bij de start van borstvoeding

Praktische informatie bij de start van borstvoeding Gynaecologie / Verloskunde Kraamafdeling Praktische informatie bij de start van borstvoeding i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding U gaat uw baby borstvoeding geven; de beste voeding voor

Nadere informatie

Uw baby voeden. Speciale dieetvoeding. Borstvoeding

Uw baby voeden. Speciale dieetvoeding. Borstvoeding Uw baby voeden Speciale dieetvoeding Borstvoeding Flesvoeding De eerste paar dagen Beginnen met borstvoeding Beginnen met flesvoeding De dieetvoeding Het bereiden van de flesvoeding Etenstijd Wat moet

Nadere informatie

borst voeding bij te vroeg geboren baby s

borst voeding bij te vroeg geboren baby s borst voeding bij te vroeg geboren baby s Uw kind is opgenomen op de intensive care neonatologie, de verpleegafdeling voor te vroeg geboren baby s (prematuren). Ook wanneer een kind te vroeg wordt geboren,

Nadere informatie

Stuwing & mastitis. Folder: 871 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8

Stuwing & mastitis. Folder: 871 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8 Stuwing & mastitis Folder: 871 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8 Stuwing Iedere vrouw krijgt na de bevalling stuwing. Dit is hormonaal geregeld, doordat

Nadere informatie

INFORMATIEAVOND BORSTVOEDING

INFORMATIEAVOND BORSTVOEDING INFORMATIEAVOND BORSTVOEDING Waarom kiezen voor borstvoeding Voordelen voor de baby Voordelen voor de moeder Nadelen?... Basis van borstvoeding Borstvoeding, een kwestie van hormonen: Toeschietreflex oxytocine

Nadere informatie

Borstvoeding geven aan een randpremature en/of dysmature baby

Borstvoeding geven aan een randpremature en/of dysmature baby Borstvoeding geven aan een randpremature en/of dysmature baby Uw baby is geboren tussen 35 en 37 weken (randprematuur) of geboren met een te laag gewicht voor de duur van de zwangerschap (dysmatuur). Omdat

Nadere informatie

Borstvoeding als uw kind in het Catharina Ziekenhuis is opgenomen

Borstvoeding als uw kind in het Catharina Ziekenhuis is opgenomen Kindergeneeskunde Borstvoeding als uw kind in het Catharina Ziekenhuis is opgenomen www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud U heeft gekozen voor het geven van borstvoeding... 3 Bijvoeden... 3 Bijvoeden met cupfeeding...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Intra-uteriene inseminatie (IUI)

Patiënteninformatie. Intra-uteriene inseminatie (IUI) Intra-uteriene (IUI) Patiënteninformatie Intra-uteriene (IUI) Inhoudsopgave 1 Wat is intra-uteriene 2 Hormoongebruik bij intra-uteriene 3 De sperma bewerking 4 Wat is de kans op zwangerschap? 5 Hoe verloopt

Nadere informatie

diabetes en zwangerschap

diabetes en zwangerschap diabetes en zwangerschap Inhoud Inleiding 3 1 Wat is diabetes? 3 2 Vormen van diabetes 3 3 Onderzoek 4 4 Behandeling 5 5 Zwangerschap 5 6 Wat betekent diabetes voor uw baby? 6 7 De bevalling 7 8 Na de

Nadere informatie

Borstvoeding: hoe en waarom?

Borstvoeding: hoe en waarom? Borstvoeding: hoe en waarom? Inhoud 2 Waarom borstvoeding? 3 Hoe werkt borstvoeding? 4 Hoe pakt u het aan? 9 Wat te doen bij problemen 10 Borstvoeding bij bijzondere omstandigheden 15 Meer weten? In deze

Nadere informatie

Borstvoeding Informatie over lactatiekundige begeleiding. Afdeling Gynaecologie / Kindergeneeskunde

Borstvoeding Informatie over lactatiekundige begeleiding. Afdeling Gynaecologie / Kindergeneeskunde Borstvoeding Informatie over lactatiekundige begeleiding Afdeling Gynaecologie / Kindergeneeskunde Borstvoeding is de meest natuurlijke voeding, speciaal aangepast aan uw kind. Door de juiste informatie

Nadere informatie

Verloskunde Als uw baby extra zorg nodig heeft.

Verloskunde Als uw baby extra zorg nodig heeft. Verloskunde Als uw baby extra zorg nodig heeft www.nwz.nl Inhoud Opname op de afdeling verloskunde 3 Het team van de afdeling verloskunde 4 Hoe draagt u zelf bij aan veilige zorg? 5 Ontwikkelingsgerichte

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Bloedverlies tijdens de eerste maanden van de zwangerschap

Patiënteninformatie. Bloedverlies tijdens de eerste maanden van de zwangerschap Bloedverlies tijdens de eerste maanden van de zwangerschap Patiënteninformatie Bloedverlies tijdens de eerste maanden van de zwangerschap Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Oorzaken van vaginaal bloedverlies

Nadere informatie

Baarmoederfoto HSG. Patiënteninformatie

Baarmoederfoto HSG. Patiënteninformatie Baarmoederfoto HSG Patiënteninformatie Baarmoederfoto Inhoudsopgave 1 Wat is een baarmoederfoto 2 Wie voert het onderzoek uit? 3 Wat zijn de risico s? 4 Voorafgaand aan het onderzoek 5 Waar vindt het onderzoek

Nadere informatie

16. MOGELIJKE BORSTVOEDINGSPROBLEMEN: VOORKOMEN EN BEHANDELEN

16. MOGELIJKE BORSTVOEDINGSPROBLEMEN: VOORKOMEN EN BEHANDELEN 16. MOGELIJKE BORSTVOEDINGSPROBLEMEN: VOORKOMEN EN BEHANDELEN 16.1. Pijn aan de tepel en tepelkloven Pijn aan de tepel wordt altijd veroorzaakt door een verkeerde zuigtechniek van de baby. Wanneer je baby

Nadere informatie

Borstvoeding geven aan een meerling

Borstvoeding geven aan een meerling Borstvoeding geven aan een meerling Afdeling verloskunde Over Alrijne Zorggroep Het Diaconessenhuis Leiden en Rijnland Zorggroep (Rijnland Ziekenhuis en de verpleeghuizen Leythenrode en Oudshoorn) zijn

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting Verloskunde

Patiëntenvoorlichting Verloskunde Patiëntenvoorlichting Verloskunde Problemen bij het geven van borstvoeding Inhoud Te weinig melk 2 Te veel melk 2 Tepelkloven en pijnlijke tepels 3 Borstontsteking (mastitis), verstopte melkkanaaltjes

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen

Patiënteninformatie. Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen Patiënteninformatie Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen Inhoudsopgave 1 Wat is echoscopie 2 Waarom een echo 2.1 Echoscopie

Nadere informatie

Spruw. Albert Schweitzer ziekenhuis Juni 2014 Pavo 1141

Spruw. Albert Schweitzer ziekenhuis Juni 2014 Pavo 1141 Spruw Albert Schweitzer ziekenhuis Juni 2014 Pavo 1141 Inleiding Spruw is een infectie van het mondslijmvlies. Het wordt veroorzaakt door het Candida-gist. Dit gist komt bij bijna de helft van alle volwassenen

Nadere informatie

Kind en jeugdafdeling / verloskunde Kolven

Kind en jeugdafdeling / verloskunde Kolven Kind en jeugdafdeling / verloskunde Kolven Allereerst van harte gefeliciteerd met uw kindje. Deze folder geeft u informatie over het kolven en stimuleren van de moedermelkproductie. Wij zijn blij dat u

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zwangerschapsdiabetes. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zwangerschapsdiabetes. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis Zwangerschapsdiabetes Begeleiding in het Refaja ziekenhuis ZWANGERSCHAPSDIABETES BEGELEIDING IN HET REFAJA ZIEKENHUIS INLEIDING U bent verwezen naar het ziekenhuis, omdat u tijdens uw zwangerschap diabetes

Nadere informatie

Kolven met de hand tijdens de zwangerschap

Kolven met de hand tijdens de zwangerschap Kinderafdeling Kolven met de hand tijdens de zwangerschap Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Het geven van borstvoeding is iets natuurlijks daarom

Nadere informatie

Diabetes en zwangerschap

Diabetes en zwangerschap Afdeling: Onderwerp: Gynaecologie 1 In het kort Bij diabetes (suikerziekte) is er te veel suiker (glucose) in uw bloed: de bloedsuikerspiegel is te hoog. Diabetes kan al bestaan voordat u zwanger bent,

Nadere informatie

ORALE GLUCOSE TOLERANTIE TEST FRANCISCUS GASTHUIS

ORALE GLUCOSE TOLERANTIE TEST FRANCISCUS GASTHUIS ORALE GLUCOSE TOLERANTIE TEST FRANCISCUS GASTHUIS Inleiding Binnenkort krijgt u een suikerbelastingtest, oftewel orale glucose tolerantie test (OGTT). U krijgt deze test omdat gedacht wordt aan een afwijking

Nadere informatie

Het gedrag van een pasgeboren baby en borstvoeding

Het gedrag van een pasgeboren baby en borstvoeding Workshop Het gedrag van een pasgeboren baby en borstvoeding Elke baby is anders Elke moeder is anders Elke vader is anders Iedereen met zijn eigen behoeftes. Baby s laten op hun eigen manier zien als ze

Nadere informatie

Borstvoeding bij de zieke of te vroeg geboren baby

Borstvoeding bij de zieke of te vroeg geboren baby Patiënteninformatie Borstvoeding bij de zieke of te vroeg geboren baby Informatie voor ouders over het geven van borstvoeding of moedermelk op de couveuse-unit wanneer de baby extra zorg nodig heeft Inhoudsopgave

Nadere informatie

Eerste bezoek aan de gynaecoloog

Eerste bezoek aan de gynaecoloog Eerste bezoek aan de gynaecoloog Patiënteninformatie Eerste bezoek aan de gynaecoloog Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Hoe zien de geslachtsorganen eruit 3 Het gesprek(anamnese) 4 Het gynaecologisch onderzoek

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk Afkolven van moedermelk Folder: 651 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8 Afkolven van Moedermelk Informatie voor moeders Uw baby is net geboren en u wilt borstvoeding

Nadere informatie

Voedselprovocatie-test voor volwassenen

Voedselprovocatie-test voor volwassenen Voedselprovocatie-test voor volwassenen Allergologisch onderzoek Patiënteninformatie 1174018PR/2-2011 - Voedselprovocatietest voor volwassenen 1. Inleiding U bent mogelijk allergisch voor bepaalde voedingsmiddelen

Nadere informatie

Eerste bezoek aan de gynaecoloog

Eerste bezoek aan de gynaecoloog Eerste bezoek aan de gynaecoloog Patiënteninformatie Eerste bezoek aan de gynaecoloog Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Hoe zien de geslachtsorganen eruit 3 Het gesprek(anamnese) 4 Het gynaecologisch onderzoek

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zwangerschapsdiabetes. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zwangerschapsdiabetes. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis Refaja Ziekenhuis Stadskanaal Zwangerschapsdiabetes Begeleiding in het Refaja ziekenhuis ZWANGERSCHAPDIABETES BEGELEIDING IN HET REFAJA ZIEKENHUIS INLEIDING Deze folder is voor u bedoeld als u tijdens

Nadere informatie

Borstvoeding geven aan uw te vroeg geboren baby. Vrouw - Moeder - Kind centrum

Borstvoeding geven aan uw te vroeg geboren baby. Vrouw - Moeder - Kind centrum 00 Borstvoeding geven aan uw te vroeg geboren baby Vrouw - Moeder - Kind centrum Borstvoeding Uit allerlei onderzoeken blijkt dat borstvoeding goed is voor alle baby s. Ook voor premature baby s (prematuur

Nadere informatie

Borstvoedingspaspoort

Borstvoedingspaspoort Borstvoedingspaspoort Voor u ligt het borstvoedingspaspoort Een document waarmee wij willen proberen om de borstvoedingsperiode voor u en uw kind zo goed mogelijk te laten verlopen. Dit paspoort zorgt

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Echoscopie tijdens de zwangerschap

Patiënteninformatie. Echoscopie tijdens de zwangerschap Echoscopie tijdens de zwangerschap Patiënteninformatie Echoscopie tijdens de zwangerschap Inhoudsopgave 1 Wat is een echoscopie 2 Hoe maakt men een echo 3 Waarom maakt men een echo 4 Wie maakt de echo

Nadere informatie

Interne geneeskunde. Zwangerschapsdiabetes

Interne geneeskunde. Zwangerschapsdiabetes Interne geneeskunde Zwangerschapsdiabetes Inhoudsopgave Inleiding 5 Wat is zwangerschapsdiabetes? 6 Hoe ontstaat zwangerschapsdiabetes? 6 Gevolgen van zwangerschapsdiabetes 7 Behandeling tijdens de zwangerschap

Nadere informatie

Borstvoeding voor een prematuur geboren baby

Borstvoeding voor een prematuur geboren baby KRAAMAFDELING Borstvoeding voor een prematuur geboren baby 1. Inleiding Borstvoeding voor een prematuur geboren baby 2. De melkproductie op gang brengen na de bevalling Afkolven voor een premature baby

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Voorwand- en/of achterwandplastiek

Patiënteninformatie. Voorwand- en/of achterwandplastiek Voorwand- en/of achterwandplastiek Patiënteninformatie Voorwand- en/of achterwandplastiek Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 De operatie 3 Na de operatie 4 Risico s van de operatie 5 Naar huis 6 Vragen 7 Telefoonnummers

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Ovulatie inductie met clomifeencitraat (clomid )

Patiënteninformatie. Ovulatie inductie met clomifeencitraat (clomid ) Ovulatie inductie met clomifeencitraat (clomid ) Patiënteninformatie Ovulatie inductie met clomifeencitraat (clomid ) 1 Over ovulatie inductie 2 Over Clomid 2a Wat is de kans op zwangerschap 2b Wat zijn

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie PATIËNTENVOORLICHTING

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie PATIËNTENVOORLICHTING NVOG Nederlandse Vereniging voor PATIËNTENVOORLICHTING Diabetes en Zwangerschap No 16 2004 NVOG Het copyright en de verantwoordelijkheid voor deze folder berusten bij de Nederlandse Vereniging voor (NVOG)

Nadere informatie

Het afkolven van moedermelk

Het afkolven van moedermelk Moedermelk wordt gemaakt op basis van vraag en aanbod. Om de melkproductie op gang te brengen en op peil te houden dient u net zo vaak te kolven als wanneer u uw baby aan de borst zou voeden. In sommige

Nadere informatie

Afdeling Verloskunde, locatie WKZ. Borstvoeding geven aan een meerling

Afdeling Verloskunde, locatie WKZ. Borstvoeding geven aan een meerling Afdeling Verloskunde, locatie WKZ Borstvoeding geven aan een meerling 1 Inleiding Voor u ligt de katern van de afdeling Verloskunde en Neonatologie van het UMC Utrecht. Dit katern geeft u informatie over

Nadere informatie

Diabetes en zwangerschap

Diabetes en zwangerschap Gynaecologie Diabetes en zwangerschap www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is diabetes?... 3 Vormen van diabetes... 4 Diabetes type 1... 4 Diabetes type 2... 4 Zwangerschapsdiabetes... 4 Onderzoek...

Nadere informatie

Voedingsboekje voor ouders

Voedingsboekje voor ouders Voedingsboekje voor ouders Moeder en Kind Centrum Beter voor elkaar 2 Van harte gefeliciteerd met de geboorte van uw baby. Wij wensen u heel veel geluk met elkaar. U krijgt van ons een boekje waarin u

Nadere informatie

Molazwangerschap. Patiënteninformatie Molazwangerschap

Molazwangerschap. Patiënteninformatie Molazwangerschap Molazwangerschap Patiënteninformatie Molazwangerschap Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Wat is een molazwangerschap? 3 Waardoor wordt een molazwangerschap veroorzaakt? 4 Hoe wordt een mola ontdekt? 5 Klachten

Nadere informatie

borstvoeding, het gaat lukken Gertie Roberts lactatiekundige IBCLC

borstvoeding, het gaat lukken Gertie Roberts lactatiekundige IBCLC borstvoeding, het gaat lukken Gertie Roberts lactatiekundige IBCLC Belangrijke info waar kun je terecht met vragen: verloskundige, gynaecoloog kraamverzorgster jeugdgezondheidszorg (consultatiebureau)

Nadere informatie

Obstetrie. Diabetes en zwangerschap

Obstetrie. Diabetes en zwangerschap Obstetrie Diabetes en zwangerschap Inhoudsopgave In het kort...4 Wat is diabetes?...4 Vormen van diabetes...5 Onderzoek...6 Behandeling...7 Zwangerschap...8 Wat betekent diabetes voor uw baby?...10 De

Nadere informatie

Spreidbroekje. Patiënteninformatie 1236350PR/2-2016 Spreidbroekje omdoen

Spreidbroekje. Patiënteninformatie 1236350PR/2-2016 Spreidbroekje omdoen Spreidbroekje Patiënteninformatie 1236350PR/2-2016 Spreidbroekje omdoen Spreidbroekje Uw kindje heeft een spreidbroekje gekregen. In deze folder geven wij informatie en adviezen over hoe de spreidbroek

Nadere informatie

Keizersnede Patiënteninformatie

Keizersnede Patiënteninformatie Keizersnede Patiënteninformatie Keizersnede Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Wat is een keizersnede 3 Werkwijze keizersnede 4 Geplande keizersnede 5 Dag van opname 6 Ruggenprik of narcose 6.1 Ruggenprik 6.2

Nadere informatie

Inleiding Tien vuistregels Bijzondere eigenschappen van moedermelk

Inleiding Tien vuistregels Bijzondere eigenschappen van moedermelk BORSTVOEDING 350 Inleiding Deze folder bevat algemene informatie over het beleid met betrekking tot borstvoeding in het Sint Franciscus Gasthuis. Dit beleid is afgestemd op de tien vuistregels voor het

Nadere informatie

Yunio Borstvoeding. Verstopt melkkanaal en borstontsteking. Yunio is onderdeel van.

Yunio Borstvoeding. Verstopt melkkanaal en borstontsteking. Yunio is onderdeel van. Yunio Borstvoeding Verstopt melkkanaal en borstontsteking Yunio is onderdeel van. Verstopt melkkanaal en borstontsteking Yunio ondersteunt (aanstaande) ouders in de ontwikkeling van hun kind. De oorzaak

Nadere informatie

Het afkolven van moedermelk

Het afkolven van moedermelk Het af van moedermelk Hoffelijke zorg In deze folder vindt u informatie over het af van moedermelk. Af is het op gang brengen of in stand houden van de melkproductie met de hand of met behulp van een kolfapparaat.

Nadere informatie