Het puberbrein een handleiding. 26 juni 2014 dr. Aletta Smits

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het puberbrein een handleiding. 26 juni 2014 dr. Aletta Smits"

Transcriptie

1 Het puberbrein een handleiding 26 juni 2014 dr. Aletta Smits

2 Waar gaan we het over hebben? Wie zijn pubers? Wat gebeurt er met pubers? Hoe kunnen wij er mee omgaan?

3 Wie zijn pubers? En wie zijn wij?

4 Twee dingen Pubers hebben een ander tijdsbesef dan wij en Pubers zijn sociaal gemotiveerd

5 Wie zei dit? Onze jeugd heeft tegenwoordig een sterke hang naar luxe, heeft slechte manieren, minachting voor het gezag en geen eerbied voor ouderen. Ze geven de voorkeur aan kletspraatjes in plaats van training jonge mensen spreken hun ouders tegen en tiranniseren hun leraren. Socrates (ca BC)

6 Lesgeven aan pubers/ouder zijn van pubers Wat kom je tegen? / Wat is prachtig aan ze? / Wat is ongelooflijk irritant aan ze? Ze worden opeens brutal Je krijgt ze met geen mogelijkheid aan hun huiswerk Ze komen te laat Ze vergeten het stage Ze vergeten afspraken Als ze een keuze maken is die gelijk vol overgave Ze kleden zich niet altijd handig Ze vragen niets terwijl ik gezegd had als je vragen hebt kom je maar Waarom helpt straffen niet zo goed?

7 Puber/Adolescent maakt vier dingen mee 1. Lichamelijke en seksuele ontwikkeling - puber-ontwikkeling, slaap- en waakritme 2. Doorontwikkeling van hersenschors/cortex - complexe vaardigheden; cognitieve ontwikkeling 3. Doorontwikkeling van de eigen identiteit - ontwikkeling van de professionele identiteit 4. Sociaal-emotionele ontwikkeling - inzicht in jezelf en anderen

8 1. Lichamelijke en seksuele ontwikkeling Vandaag Gisteren

9 2. Doorontwikkeling van cortex

10 2. Doorontwikkeling van cortex Impulscontrole Beoordelingsvermogen Abstracte redeneringen Probleemoplossing Planning Sociaal gedrag Geheugen

11

12 Ontwikkeling van de identiteit EXACTITUDES Ari Versluis / Ellie Uyttenbroek

13

14 3. Drie identiteiten, hartstikke veel werk Hoe ik echt ben Hoe ik doe Hoe anderen mij zien

15 4. Sociaal-emotionele ontwikkeling Met m n vrienden chillen op een random plek Dat kun je niet maken! Wie zegt mij dat ik dat niet kan?

16 Wat zie je? Wat ziet een puber?

17 Reflectievragen (Korthagen) Wat deed ik? Wat wilde ik? Wat dacht ik? Wat voelde ik? Wat deed de ander? Wat wilde de ander? Wat dacht de ander? Wat voelde de ander?

18 De mens is een chemisch proces

19 Witte stof (myeline): Verbinding tussen de hersencellen

20 Witte stof (myeline): Verbinding tussen de hersencellen

21 Witte stof (myeline): Verbinding tussen de hersencellen

22 Onderwijs en begeleiding Steunen met structuur betekent niet: niet meer zelf plannen Aansluiten bij hun context betrek emoties bij ratio Begrip voor echte pijn Beloningsstructuur ipv strafstructuur Slapen en wakker zijn: vroeg is heel vroeg Toon de empathie die ze zelf niet altijd kunnen tonen Ze zijn aan het leren, en wat ze leren is belangrijk, alleen niet altijd wat jij op het rooster had staan Lange termijn is lastig te overzien: be prepared to fight

23 Onderwijs en begeleiding Steunen met structuur betekent niet: niet meer zelf plannen Neem het niet te persoonlijk Aansluiten bij hun context betrek emoties bij ratio Begrip voor echte pijn Neem het niet te persoonlijk Beloningsstructuur ipv strafstructuur Neem Slapen en het wakker niet zijn: te vroeg persoonlijk is heel vroeg Neem het niet te persoonlijk Toon de empathie die ze zelf niet altijd kunnen tonen Ze zijn aan het leren, en wat ze leren is belangrijk, alleen niet altijd wat jij op het rooster had staan Neem het niet te persoonlijk Lange termijn is lastig te overzien: be prepared to fight

24 Selectie uit referenties Crone, E Het puberende brein: Over de ontwikkeling van de hersenen in de unieke periode van de adolescentie. Amsterdam: Bert Bakker. Nelis, H & Y. van Sark Puberbrein binnenstebuiten: wat beweegt jongeren van 10 tot 25 jaar? Utrecht: Kosmos Uitgevers Paap, M Het kiezen van een MBO-opleiding. PvdA Concept-voorstellen verbetering VMBO. Tbv. PvdA congres 24 november Smits, A Checlist Studierendement. Leiden: Universiteit Leiden Traineepool Weten wat je wilt. Amsterdam: Gemeente Amsterdam Van der Boom, E., R. van der Aa & G. de Bruin Goed voorbeeld doet goed volgen. Rotterdam: Ecorys. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van Ministerie van OC&W. Van Grinsven, V & E. Elphick Aansluiting vmbo mbo: een gedeelde zorg. Utrecht: Adviesgroep MBO Van Reijendam, W. Het studeert niet makkelijk met euro schuld. In: Mbo Magazine, december Elk, R. van, Steeg, M. van der & Webbink, D. (2009). The effect of early tracking on participation in higher education. Den Haag: Centraal Planbureau. Kemenade, J. van. (2008). Een voorwerp van aanhoudende zorglijkheid. Rede bij zijn afscheid als hoogleraar bij de Open Universiteit. Congresmap Lustrumcongres Ruud de Moor Centrum.

25 Aletta Smits Facebook: Wilt u de presentatie? Mail even, en ik zend hem toe! Wilt u meer informatie? Bestel via Het puberbrein - de missende handleiding

26 Aletta Smits - De Loef Training en Advies: Lezingen & Presentatietrainingen & Gesprekstechnieken Workshops Activerende didactiek & E-learning Onderwijsontwikkeltrajecten Docentprofessionalisering en -coaching

Het puberbrein een handleiding. Eindhoven Bisschop Bekkers Lyceum 15 april 2015 dr. Aletta Smits

Het puberbrein een handleiding. Eindhoven Bisschop Bekkers Lyceum 15 april 2015 dr. Aletta Smits Het puberbrein een handleiding Eindhoven Bisschop Bekkers Lyceum 15 april 2015 dr. Aletta Smits Waar gaan we het over hebben? Wie zijn pubers? Wat gebeurt er met pubers? Hoe kunnen wij er mee omgaan? Wie

Nadere informatie

Het puberbrein een handleiding. Breda Newmancollege 18 november 2014 dr. Aletta Smits

Het puberbrein een handleiding. Breda Newmancollege 18 november 2014 dr. Aletta Smits Het puberbrein een handleiding Breda Newmancollege 18 november 2014 dr. Aletta Smits Waar gaan we het over hebben? Wie zijn pubers? Wat gebeurt er met pubers? Hoe kunnen wij er mee omgaan? Wie zijn pubers?

Nadere informatie

Het puberbrein een handleiding. Hoofdvaart College Ouderavond 20 oktober 2014 dr. Aletta Smits

Het puberbrein een handleiding. Hoofdvaart College Ouderavond 20 oktober 2014 dr. Aletta Smits Het puberbrein een handleiding Hoofdvaart College Ouderavond 20 oktober 2014 dr. Aletta Smits Waar gaan we het over hebben? Wie zijn pubers? Wat gebeurt er met pubers? Hoe kunnen wij er mee omgaan? Wie

Nadere informatie

Het puberbrein een handleiding. Calibris dr. Aletta Smits

Het puberbrein een handleiding. Calibris dr. Aletta Smits Het puberbrein een handleiding Calibris dr. Aletta Smits Waar gaan we het over hebben? Wie zijn pubers? Wat gebeurt er met pubers? Hoe kunnen wij er mee omgaan? Wie zijn pubers? En wie zijn wij? Wie zei

Nadere informatie

De jeugd van tegenwoordig

De jeugd van tegenwoordig De jeugd van tegenwoordig Alphen aan den Rijn 22 juni 2011 Aletta Smits Agenda Wie zijn pubers? Wat gebeurt er met pubers? Ervaringen Wetenschap Hoe kunnen wij er mee omgaan? Dilemma: aansluiten of hard

Nadere informatie

Het puberbrein; werk in uitvoering. Anneke E. Eenhoorn

Het puberbrein; werk in uitvoering. Anneke E. Eenhoorn Het puberbrein; werk in uitvoering Anneke E. Eenhoorn Bij 12 begint het pas! Uitspraak van Nelis en Sark in Puberbrein binnenstebuiten Hoe zo? Tot 12 jaar moeten ouders hun kinderen goed begeleiden, daarna

Nadere informatie

DE JEUGD VAN TEGENWOORDIG

DE JEUGD VAN TEGENWOORDIG YOUNGWORKS OVER ONS DE JEUGD VAN TEGENWOORDIG 23 MEI 2016 - THEMA/DEBAT AVOND JEUGD - GEMEENTE ROERMOND BINDEN & BOEIEN YOUNGWORKS JAMES SMITH james@youngworks.nl Al meer dan 16 jaar een autoriteit op

Nadere informatie

Leren in de 21 e eeuw en 21st Century Skills. Frank van 21stcenturyskillsnl

Leren in de 21 e eeuw en 21st Century Skills. Frank van  21stcenturyskillsnl Leren in de 21 e eeuw en 21st Century Skills Frank van den Oetelaar @frankoetelaar @21stcskills 21stcenturyskillsnl http://www.21stcenturyskills.nl Leren in de 21 e eeuw en 21st Century Skills

Nadere informatie

Ontwikkeling van het Puberbrein Wouter Camps

Ontwikkeling van het Puberbrein Wouter Camps Wat halen ze in hun hoofd? Ontwikkeling van het Puberbrein Wouter Camps Dit zijn ze nou.. 3 Fasen Vroege adolescentie Midden adolescentie Late adolescentie Doelstellingen Kennismaking met informatie over

Nadere informatie

Puberbrein, huiswerk en ouders..

Puberbrein, huiswerk en ouders.. Puberbrein, huiswerk en ouders.. Opbouw Introductie Deel 1: Het puberbrein Deel 2: Pubers, huiswerk en hun ouders Deel 3: Tips Introductie Wie Jongeren aan het woord Stellingen Deel 1: Het puberbrein Breinfeit

Nadere informatie

Hersenen. Puberontwikkeling begint op? Cijfers. 10-14 jaar. Mogelijke oorzaken 12/14/2011. Nog te ontwikkelen en leren beheersen

Hersenen. Puberontwikkeling begint op? Cijfers. 10-14 jaar. Mogelijke oorzaken 12/14/2011. Nog te ontwikkelen en leren beheersen Oudervoorlichting Puberwereld Robert van der Gaag GGD Hollands Midden Functionaris gezondheidsbevordering Aandachtsgebieden : Gezond op School, genotmiddelen, seksualiteit en voeding bronnen : Puberbrein

Nadere informatie

Het puberbrein. 1 Inleiding

Het puberbrein. 1 Inleiding DC 50 Het puberbrein 1 Inleiding Over het puberbrein is veel geschreven. Ging men er eerst vanuit dat de hersens van kinderen met 6 jaar volgroeid waren, tegenwoordig weet men dat dat pas rond het 23e

Nadere informatie

Ouderavond Bornego jr.

Ouderavond Bornego jr. Ouderavond Bornego jr. 27 oktober 2015 Thema Loslaten?! Deze avond... - - - - : hoe houd je het leuk? Met tips! Wie staat er voor u? Wie staat voor u Voorlezen Schrijfster: actuele puberonderwerpen Oud-lerares

Nadere informatie

Betrokken bij Buiten. Het puberbrein als basis. Welkom. 4 februari 2016 Anniek Verhagen anniek.verhagen@xs4all.nl

Betrokken bij Buiten. Het puberbrein als basis. Welkom. 4 februari 2016 Anniek Verhagen anniek.verhagen@xs4all.nl Betrokken bij Buiten Welkom Het puberbrein als basis 4 februari 2016 Anniek Verhagen anniek.verhagen@xs4all.nl Pubers Welk (puber)gedrag valt jou het meest op? We zijn allemaal puber geweest Leef je in!

Nadere informatie

HUISWERK!!! Begeleiden of strijden? Ilse Land Griftland College Soest

HUISWERK!!! Begeleiden of strijden? Ilse Land Griftland College Soest HUISWERK!!! Begeleiden of strijden? Ilse Land Griftland College Soest Wat gaan we vanavond doen? Wat verwacht u te halen? Overzicht begeleiding binnen en buiten de school. Time management van uw kind:

Nadere informatie

PUBERTEIT & SOCIAL MEDIA

PUBERTEIT & SOCIAL MEDIA PUBERTEIT & SOCIAL MEDIA PUBERTEIT JE VOET IS DE KLUTS KWIJT Deze oefening laat zien dat je niet altijd de baas bent over jouw brein. Wat is er aan de hand? Ledematen aan dezelfde kant van je lichaam zijn

Nadere informatie

Ouderavond Puberwereld

Ouderavond Puberwereld Ouderavond Puberwereld bronnen : Puberbrein binnenstebuiten en Beter omgaan met pubers Van de Brugghenschool Katwijk R van der Gaag GGD Hollands Midden Gezondheidsbevorderaar Aandachtsgebieden : genotmiddelen,

Nadere informatie

Wetenschappelijk onderzoek. Prof. Dr. Dick Swaab Wij zijn ons brein

Wetenschappelijk onderzoek. Prof. Dr. Dick Swaab Wij zijn ons brein Wetenschappelijk onderzoek Prof. Dr. Dick Swaab Wij zijn ons brein Gedrag - Agressie Ja Homofilie door inwerking aanwezige testosteron op brein Ja en Nee Adolescentie (10-25 jaar) is de ontwikkelfase

Nadere informatie

HIGHCOACHING. Hartcoherentie trainingen binnen Onderwijs en Jeugdzorg. Brochure Trainingen binnen Onderwijs en Jeugdzorg. Coaching op een hoger niveau

HIGHCOACHING. Hartcoherentie trainingen binnen Onderwijs en Jeugdzorg. Brochure Trainingen binnen Onderwijs en Jeugdzorg. Coaching op een hoger niveau HIGHCOACHING Brochure Trainingen binnen Onderwijs en Jeugdzorg Coaching op een hoger niveau Dit is een uitgave van Highcoaching Hartcoherentie trainingen binnen Onderwijs en Jeugdzorg 1 HighCoaching Early

Nadere informatie

Puberteit en ASS; een goede combinatie? Anneke E. Eenhoorn

Puberteit en ASS; een goede combinatie? Anneke E. Eenhoorn Puberteit en ASS; een goede combinatie? Anneke E. Eenhoorn Gedrag komt nooit alleen. Vier factoren spelen een rol bij het ontstaan en in stand houden van gedrag. Kindfactor Opvoedvaardighedenfactor Ouderfactor

Nadere informatie

MOTIVATIE INTRODUCTIE

MOTIVATIE INTRODUCTIE BINNENSTEBUITEN 12 MAART 2015, BÈTAPARTNERS Al meer dan 16 jaar een autoriteit op het gebied van jongerencultuur Jaarlijks contact met duizenden jongeren Research, trends, campagnes, lezingen, trainingen

Nadere informatie

Essay. Hoe maken jongeren van 18 tot 25 jaar keuzes met betrekking tot hun gedrag?

Essay. Hoe maken jongeren van 18 tot 25 jaar keuzes met betrekking tot hun gedrag? Essay Hoe maken jongeren van 18 tot 25 jaar keuzes met betrekking tot hun gedrag? Myrthe Koops 1604860 Periode D 27-05-2015 Content Design Madris Duric Bij de Faculteit Communicatie en Journalistiek wordt

Nadere informatie

Test je kennis van het brein!

Test je kennis van het brein! 2 4 2015 Wat kun je als schoolpsycholoog met kennis over het brein? Dr. Sanne Dekker Centrum Brein & Leren, Vrije Universiteit Amsterdam & Het ABC Schoolpsychologencongres, 13 maart 2015 Over het brein

Nadere informatie

Meer weten: Youngworks. Puberhersenen. Het puberbrein

Meer weten: Youngworks. Puberhersenen. Het puberbrein Workshop: Puberbrein Tips voor de praktijkbegeleider 1. Jongeren hebben een expert nodig die ze structuur en begeleiding biedt om hun eigen ideeën en initiatieven uit te voeren. En die op tijd kan loslaten.;

Nadere informatie

Wat is puberteit? Het Puberbrein. Definities. Definities. Wat gaan we doen? Hoe komt leren tot stand? Dr. Renate de Groot!! Welten instituut!

Wat is puberteit? Het Puberbrein. Definities. Definities. Wat gaan we doen? Hoe komt leren tot stand? Dr. Renate de Groot!! Welten instituut! Wat is puberteit? Het Puberbrein Dr. Renate de Groot!! Welten instituut!! Open Universiteit Graaf Huyn, 19 november 2014 Definities Definities Puberteit: - Periode van lichamelijke verandering - Periode

Nadere informatie

Jelle Jolles Centrum Brein & Leren Amsterdam-VU. 29 oktober LAKS, jaarcongres Amsterdam. Jelle Jolles 29 oktober 2009, LAKS Amsterdam

Jelle Jolles Centrum Brein & Leren Amsterdam-VU. 29 oktober LAKS, jaarcongres Amsterdam. Jelle Jolles 29 oktober 2009, LAKS Amsterdam Jelle Jolles Centrum Brein & Leren Amsterdam-VU 29 oktober LAKS, jaarcongres Amsterdam 1 Enorme kosten zijn gemoeid met de consequenties van verkeerd kiezen 2 Nodig: kennis, structuur, inspiratie 3 4 5

Nadere informatie

ONZE INSPIRATIESESSIES EN WORKSHOPS

ONZE INSPIRATIESESSIES EN WORKSHOPS JONGEREN BEGRIJPEN, MOTIVEREN & UITDAGEN ONZE INSPIRATIESESSIES EN WORKSHOPS Hoe denken jongeren? Hoe kun je ze motiveren? Hoe help je ze hun talenten te ontdekken? Met onze inspiratiesessies en workshops

Nadere informatie

Welkom op Wolfert PRO!

Welkom op Wolfert PRO! VMBO/MAVO in Bergschenhoek/Lansingerland Welkom op Wolfert PRO! Informatieavond leerjaar 1 9 september 2014 19.30 21.00 uur VMBO/MAVO in Bergschenhoek/Lansingerland PROGRAMMA Programma Voorstellen Welkomstwoord

Nadere informatie

Wat is puberteit? Het Puberbrein; Brein, leefstijl en leren. Definities. Definities. Wat gaan we doen? Definities. Dr.

Wat is puberteit? Het Puberbrein; Brein, leefstijl en leren. Definities. Definities. Wat gaan we doen? Definities. Dr. Het Puberbrein; Brein, leefstijl en leren Wat is puberteit? Dr. Renate de Groot" Centre for Learning Sciences and Technologies" (CELSTEC)" Open Universiteit Weekend van de Wetenschap 2012 Definities Definities

Nadere informatie

Bijlage 11: Breinontwikkeling 1 bij adolescenten - Use it or lose it 2

Bijlage 11: Breinontwikkeling 1 bij adolescenten - Use it or lose it 2 Bijlage 11: Breinontwikkeling 1 bij adolescenten - Use it or lose it 2 De adolescentie 3 is een bijzondere, maar ook complexe periode. Heel wat van de veranderingen in het sociaal gedrag van adolescenten

Nadere informatie

het lerende puberbrein

het lerende puberbrein het lerende puberbrein MRI / fmri onbalans hersenstam of reptielenbrein automatische processen, reflexen, autonoom het limbisch systeem of zoogdierenbrein cortex emotie, gevoel, instinct, primaire behoeften

Nadere informatie

Ouderavond Bataafs Lyceum 4H/V. Executieve vaardigheden. Welkom! Nancy Lussing

Ouderavond Bataafs Lyceum 4H/V. Executieve vaardigheden. Welkom! Nancy Lussing Ouderavond Bataafs Lyceum 4H/V Executieve vaardigheden Welkom! Nancy Lussing Even voorstellen 25 jaar voor de klas (speciaal en regulier) 10 jaar achterin de klas Ondersteuning algemeen Coördinator masterclass

Nadere informatie

Aanmelding en monitoring warme overdracht V(S)O-mbo Uitstroom V(S)O leerlingen 2013 Instroom bij MBO instellingen regio Utrecht

Aanmelding en monitoring warme overdracht V(S)O-mbo Uitstroom V(S)O leerlingen 2013 Instroom bij MBO instellingen regio Utrecht Aanmelding en monitoring warme overdracht V(S)O-mbo Uitstroom V(S)O leerlingen 2013 Instroom bij MBO instellingen regio Utrecht Uitgangspunten warme overdracht V(S)O-MBO RMC 19 1. De leerlingen zijn bekend

Nadere informatie

Rijksuniversiteit Groningen

Rijksuniversiteit Groningen De adolescentiefase: over puberen, hersenontwikkeling, studiekeuze, risicogedrag en de relatie met ouders. Dr. Saskia Kunnen i.s.m. Dr. Anna Lichtwarck-Aschoff Afdeling Ontwikkelingspsychologie Rijksuniversiteit

Nadere informatie

Opmerking. Project: Object: Inspectiedatum: Inspecteur: Locatie Ruimte. NEN 1010 / NEN 3140-1 - Smit Opleidingen & Trainingen

Opmerking. Project: Object: Inspectiedatum: Inspecteur: Locatie Ruimte. NEN 1010 / NEN 3140-1 - Smit Opleidingen & Trainingen NEN 1010 / NEN 3140-1 - Smit Opleidingen & Trainingen NEN 1010 / NEN 3140-2 - Smit Opleidingen & Trainingen NEN 1010 / NEN 3140-3 - Smit Opleidingen & Trainingen NEN 1010 / NEN 3140-4 - Smit Opleidingen

Nadere informatie

Puberende Hersenen. Wat is er met de puber aan de hand?

Puberende Hersenen. Wat is er met de puber aan de hand? Alumni Lezing UvA, 7 november 2009 Puberende Hersenen Eveline Crone Afdeling Ontwikkelingspsychologie Leiden Institute for Brain and Cognition Wat is er met de puber aan de hand? Jeugd van tegenwoordig:

Nadere informatie

Sprekende Congressen. spies&spreken. Individuele presentatietraining & coaching voor sprekers op congressen

Sprekende Congressen. spies&spreken. Individuele presentatietraining & coaching voor sprekers op congressen Sprekende Congressen Individuele presentatietraining & coaching voor sprekers op congressen Heel leerzaam en reflectief. Ik kijk met een gerust hart uit naar mijn presentatie op het komende congres Charlotte

Nadere informatie

Meten van mediawijsheid Bijlage 5 Vakdoelstellingen en ontwikkeling van het nieuwe schoolvak Moderne media

Meten van mediawijsheid Bijlage 5 Vakdoelstellingen en ontwikkeling van het nieuwe schoolvak Moderne media Meten van mediawijsheid Bijlage 5 Vakdoelstellingen en ontwikkeling van het nieuwe schoolvak Moderne media terug naar meten van mediawijsheid Bijlage 5: Vakdoelstellingen en ontwikkelingen van het nieuwe

Nadere informatie

Eerste hulp bij planning

Eerste hulp bij planning Eerste hulp bij planning Druk, druk, druk, iedereen heeft het druk. Je hebt school, werk, sport, verjaardagen, hobby s, afspraken met vrienden en ga zo maar door. Het is iedereen wel eens overkomen dat

Nadere informatie

Definities. Het Puberbrein moet kiezen: hoe, wat, waar, wanneer? Wat gaan we doen? Definities. Conclusie. Hoe komt leren tot stand?

Definities. Het Puberbrein moet kiezen: hoe, wat, waar, wanneer? Wat gaan we doen? Definities. Conclusie. Hoe komt leren tot stand? Het Puberbrein moet kiezen: hoe, wat, waar, wanneer? Dr. Renate de Groot" " Centre for Learning Sciences and Technologies" (CELSTEC)" " Open Universiteit Definities Puberteit: - Periode van lichamelijke

Nadere informatie

Hersenen in verbouwing

Hersenen in verbouwing Hersenen in verbouwing 23 april 2012 Sascha Roos, Gz-psycholoog / neuropsycholoog Cecile Gunning, Klinisch-psycholoog/ psychotherapeut Programma Breinfeiten Het ontwikkelende en lerende brein Het emotionele

Nadere informatie

Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt?

Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt? Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt? Peter den Boer Esther Stukker Lectoraat keuzeprocessen ROC West-Brabant Opzet workshop 1. Introductie en voorstellen 2. U (kort) 3. Presentatie

Nadere informatie

Graduate School of Child Development and Education Opvoedingsondersteuning

Graduate School of Child Development and Education Opvoedingsondersteuning Graduate School of Child Development and Education Opvoedingsondersteuning Mastertraject Pedagogische Wetenschappen Socrates, ongeveer 2500 jaar geleden: Onze jeugd heeft tegenwoordig een sterke hang naar

Nadere informatie

Wapen je tegen neuro- mythen in het onderwijs

Wapen je tegen neuro- mythen in het onderwijs Wapen je tegen neuro- mythen in het onderwijs Wat hersenonderzoek wel en niet kan bijdragen aan het onderwijs Dr. Sandra van Aalderen Vrije Universiteit Amsterdam/ Universiteit Twente Stellingen Je gebruikt

Nadere informatie

Opvoeden en puberteit www.cjggooienvechtstreek.nl

Opvoeden en puberteit www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Opvoeden en puberteit www.cjggooienvechtstreek.nl n Opvoeden en puberteit De puberteit is de periode waarin kinderen zich tot volwassenen ontwikkelen. Een bewogen en spannende

Nadere informatie

Jelle Jolles Centrum Brein & Leren Amsterdam-VU

Jelle Jolles Centrum Brein & Leren Amsterdam-VU Jelle Jolles Centrum Brein & Leren Amsterdam-VU 11 november 2009 Volkshogeschool Breda 1 Enorme kosten zijn gemoeid met de consequenties van verkeerd kiezen 2 Nodig: kennis, structuur, inspiratie 3 4 De

Nadere informatie

Een probleem in het hoger onderwijs: de prestatie, de motivatie, de inspiratie, de lol in het leren

Een probleem in het hoger onderwijs: de prestatie, de motivatie, de inspiratie, de lol in het leren Jelle Jolles Centrum Brein & Leren/AZIRE Vrije Universiteit Amsterdam Een probleem in het hoger onderwijs: de prestatie, de motivatie, de inspiratie, de lol in het leren 1 Toe naar een grootschalige aanpassing

Nadere informatie

Laser Focus. De 6 Concentratie Technieken Die Ze Je Niet Op Je Opleiding Leren..

Laser Focus. De 6 Concentratie Technieken Die Ze Je Niet Op Je Opleiding Leren.. Laser Focus De 6 Concentratie Technieken Die Ze Je Niet Op Je Opleiding Leren.. 1 Delen uit dit E-BOOK zijn afkomstig van de site van StudieVitaminen.nl en het boek Haal meer uit je hersenen. MTcompany

Nadere informatie

Het'+enerbrein,'risicogedrag'en' ontplooiing''

Het'+enerbrein,'risicogedrag'en' ontplooiing'' 22"04"16 Het+enerbrein,risicogedragen ontplooiing JelleJolles CentrumBrein&Leren,VrijeUniversiteitAmsterdam Toelichting Dezehandouthoortbijdelezingdieikop21april2016gafinDeRode HoedinAmsterdam.Hetgingomeenavond,georganiseerdvanuit

Nadere informatie

YoungWorks. weet wat jongeren beweegt. & leerconcepten

YoungWorks. weet wat jongeren beweegt. & leerconcepten YoungWorks Academy weet wat jongeren beweegt ONderwijs & leerconcepten InhoudsOpgave 5 YoungWorks Academy, onderwijs en leerconcepten 9 Thema s & Lezingen en presentaties 10 Workshops en trainingen 12

Nadere informatie

Studiekeuze voor ouders

Studiekeuze voor ouders Inleiding Studiekeuze voor ouders Inleiding Studiekeuze is een belangrijk onderwerp geworden. Er wordt vanuit kostenoogpunt steeds meer druk op jongeren uitgeoefend om zo snel mogelijk klaar te zijn met

Nadere informatie

MRI. fmrt. HELP mijn kind heeft huiswerk! 30-11-2015. Frontaal kwab. In het lichaam kijken zonder het te hoeven openen. Hersenen

MRI. fmrt. HELP mijn kind heeft huiswerk! 30-11-2015. Frontaal kwab. In het lichaam kijken zonder het te hoeven openen. Hersenen HELP mijn kind heeft huiswerk! MRI In het lichaam kijken zonder het te hoeven openen. Hersenen fmrt Frontaal kwab Groei rond het 12e jaar Hersenen bereiden zich voor op snelle groei in puberteit. Use it

Nadere informatie

Het puberbrein. Struikelblok of uitdaging bij de vormgeving van CGO en het begeleiden van de studenten?

Het puberbrein. Struikelblok of uitdaging bij de vormgeving van CGO en het begeleiden van de studenten? Het puberbrein. Struikelblok of uitdaging bij de vormgeving van CGO en het begeleiden van de studenten? Auteur: Marjo Lam Januari 2010 Ga voor meer artikelen en uittreksels over Leren Ontwikkelen Organiseren

Nadere informatie

Presentatie Ineke Vliem: anders denken, anders leren 9 oktober 2012. anders denken, anders leren. anders denken, anders leren

Presentatie Ineke Vliem: anders denken, anders leren 9 oktober 2012. anders denken, anders leren. anders denken, anders leren Presentatie Ineke Vliem: 9 oktober 2012 Dia 1 anders denken anders leren Ineke Vliem Dia 2 Anders denken, anders leren: en -problemen bij hoogbegaafdheid, ADHD, ADD, dyslexie Hoog sensitiviteit (HSP) Beelddenken

Nadere informatie

Workshop Het puberende brein

Workshop Het puberende brein Workshop Het puberende brein Stellingen Eens Oneens Meisjes komen eerder in de puberteit dan jongens! Verschil puberteit en adolescentie Puberteit onderdeel van de adolescentie seksuele volwassenwording.

Nadere informatie

Gedrag in goede banen leiden: over de rol van executieve functies bij kinderen en pubers

Gedrag in goede banen leiden: over de rol van executieve functies bij kinderen en pubers Gedrag in goede banen leiden: over de rol van executieve functies bij kinderen en pubers Samenvatting presentatie Expertisebijeenkomst Executieve Functies Koers-VO; Capelle a/d IJssel; 3 december 2012

Nadere informatie

Bertha Middendorp MIGRAINE. De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval

Bertha Middendorp MIGRAINE. De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval Bertha Middendorp MIGRAINE De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval Inhoud Deel 1 12 Inleiding 15 Mijn migraine 21 Hypnose 26 Verhalen uit de praktijk Deel

Nadere informatie

Hoe overleef ik mijn puber? Augustinianum Lyceum Eindhoven 5 juni 2012 Anneke Boot

Hoe overleef ik mijn puber? Augustinianum Lyceum Eindhoven 5 juni 2012 Anneke Boot Hoe overleef ik mijn puber? Augustinianum Lyceum Eindhoven 5 juni 2012 Anneke Boot Even voorstellen De NKO? (Nederlandse oudervereniging Katholiek onderwijs) Wie ben ik? 2 The bear http://www.youtube.com/watch?v=tjlcjkoot4u

Nadere informatie

Coach je kind bij het maken van studiekeuzes. Ouderavond over LOB

Coach je kind bij het maken van studiekeuzes. Ouderavond over LOB Coach je kind bij het maken van studiekeuzes Ouderavond over LOB Even voorstellen Wie ben ik? De NKO? 2 Programma Kennismaken met elkaar, het onderwerp Loopbaanoriëntatie en-begeleiding (LOB) Het puberende

Nadere informatie

NAH bij kinderen en jongeren: plasticiteit en herstel Caroline van Heugten

NAH bij kinderen en jongeren: plasticiteit en herstel Caroline van Heugten NAH bij kinderen en jongeren: plasticiteit en herstel Caroline van Heugten Universiteit Maastricht c.vanheugten@np.unimaas.nl Inhoud presentatie Plasticiteit van het brein Hersenletsel Schade en herstel

Nadere informatie

Parkinsoncafe april 16. Ziekte van Parkinson Cognitie

Parkinsoncafe april 16. Ziekte van Parkinson Cognitie Parkinsoncafe april 16 Irene Vermeulen, Ziekte van Parkinson Cognitie GZ-psycholoog Brabantzorg Programma Dopamine en de hersenen Psychologische gevolgen Cognitie Neuropsychologisch onderzoek Dopamine

Nadere informatie

Oudercursus: Mijn kind op het voortgezet onderwijs, wat nu? Docenten handleiding. Programma Oudercursus VO. Bijeenkomst 1

Oudercursus: Mijn kind op het voortgezet onderwijs, wat nu? Docenten handleiding. Programma Oudercursus VO. Bijeenkomst 1 Oudercursus: Mijn kind op het voortgezet onderwijs, wat nu? Docenten handleiding Programma Oudercursus VO Bijeenkomst 1 - Naar het VO, wat verandert er allemaal voor kind en ouder? - Wederzijdse verwachtingen

Nadere informatie

PUBERS! Puberteit of pubertijd? Anneke Boot Peter Kanters

PUBERS! Puberteit of pubertijd? Anneke Boot Peter Kanters PUBERS! Puberteit of pubertijd? Anneke Boot Peter Kanters Even voorstellen De NKO? Wie zijn wij? 2 Doel van deze avond Informatie verkrijgen over puberteit en pubertijd Puberhersenen Verklaringen & achtergronden

Nadere informatie

het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP

het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP 15-03-2013 Inhoud Het neuropsychologisch denkkader De schoolsetting Ter ondersteuning bij het kind met

Nadere informatie

Fiom in transitie In 2012: ingrijpende beleidswijziging vanuit VWS, die bovendien gepaard ging me een budgetkorting van 60%. 2013 was een dynamisch

Fiom in transitie In 2012: ingrijpende beleidswijziging vanuit VWS, die bovendien gepaard ging me een budgetkorting van 60%. 2013 was een dynamisch Fiom in transitie In 2012: ingrijpende beleidswijziging vanuit VWS, die bovendien gepaard ging me een budgetkorting van 60%. 2013 was een dynamisch jaar, waarin Fiom zich moest omvormen van een gespecialiseerde

Nadere informatie

Aanbod O2G2 Academie 2013-2014 www.o2g2.nl

Aanbod O2G2 Academie 2013-2014 www.o2g2.nl Uren (incl. Voorbereiding /oefenen) Planning Voor wie? 1. Esis voor leerkrachten Trainen van basisvaardigheden Esis op groepsniveau. In een computerlokaal met de gegevens van de eigen groep. 10 uur a.

Nadere informatie

Veranderend onderwijs. Hersenontwikkeling in de adolescentie. Onderwijs en het brein. Onderwijs en het brein. Waar of niet waar? Waar of niet waar?

Veranderend onderwijs. Hersenontwikkeling in de adolescentie. Onderwijs en het brein. Onderwijs en het brein. Waar of niet waar? Waar of niet waar? Hersenontwikkeling in de adolescentie Dr. Linda van Leijenhorst www.brainandeducationlab.nl Veranderend onderwijs Onderwijs nu ziet er anders uit dan onderwijs in het verleden tegenwoordig 1915 1953 Onderwijs

Nadere informatie

Pubers kunnen niet plannen Rijden zonder helm. Definities. Het Puberbrein: Brein, leefstijl en leren. Definities. Definities.

Pubers kunnen niet plannen Rijden zonder helm. Definities. Het Puberbrein: Brein, leefstijl en leren. Definities. Definities. Het Puberbrein: Brein, leefstijl en leren Dr. Renate de Groot Welten Institute Research Centre for Learning, Teaching and Technologies Open Universiteit Adolescentie overgangsperiode tussen puberteit en

Nadere informatie

Coördinator Beveiliging

Coördinator Beveiliging Crebo Duur Niveau Leerweg Start 25408 1-2 jaar Niveau 3 BeroepsOpleidende Leerweg (BOL) Augustus en februari (bij voldoende aanmeldingen) Locatie(s) Middachtensingel, Arnhem DIT KUN JE DOEN NA JE STUDIE

Nadere informatie

Netwerken Sturen Op Informatieverspreiding. Pieter Baay

Netwerken Sturen Op Informatieverspreiding. Pieter Baay Netwerken Sturen Op Informatieverspreiding Pieter Baay Kennisdelingsbijeenkomst LOB MBO Diensten Tilburg, Zwolle, Utrecht, Januari 2014 Programma Wat is een netwerk? Definitie & Theorie Je eigen netwerk

Nadere informatie

VMBO-congres, 9 november 2009. Eveline Crone. Brain & Development lab Leiden : www.brainanddevelopmentlab.nl

VMBO-congres, 9 november 2009. Eveline Crone. Brain & Development lab Leiden : www.brainanddevelopmentlab.nl VMBO-congres, 9 november 2009 Ontwikkelende hersenen Eveline Crone Brain & Development lab Leiden : www.brainanddevelopmentlab.nl b l Brein en onderwijs Op welke leeftijd zijn scholieren in staat om keuzes

Nadere informatie

Workshop JONGENS. aanpakken! Otto de Loor, o.deloor@aps

Workshop JONGENS. aanpakken! Otto de Loor, o.deloor@aps Workshop JONGENS. aanpakken! Otto de Loor, o.deloor@aps Schoolsucces van jongens en meisjes in het HAVO en VWO (21 febr. 2011) Coenen, Meng en Van der Velde, Universiteit van Maastricht Willen & Kunnen

Nadere informatie

Ondernemen, Welzijn & Sport

Ondernemen, Welzijn & Sport christelijke school voor vmbo-gl-kbl-bbl Ondernemen, Welzijn & Sport Onderwijs maken we samen! Wat ga je leren? Wat wil je doen en meemaken? Wat kies je? Dat ontdekken we samen: jij, je ouders/verzorgers

Nadere informatie

Welkom bij. Mijn puber en de sociale media hoe ga ik daar mee om? Gaby Herweijer

Welkom bij. Mijn puber en de sociale media hoe ga ik daar mee om? Gaby Herweijer Welkom bij Mijn puber en de sociale media hoe ga ik daar mee om? Gaby Herweijer Welkom in de Puberteit Pubers ondergaan veel veranderingen Vrienden School Lichamelijk Seksualiteit Hersenen Pubers vragen

Nadere informatie

Hooggevoeligheid & Energie. Zomerweekend op de Veluwe door Henk Janssen, Selma Weideman en Alex Ruijter

Hooggevoeligheid & Energie. Zomerweekend op de Veluwe door Henk Janssen, Selma Weideman en Alex Ruijter Hooggevoeligheid & Energie Zomerweekend op de Veluwe door Henk Janssen, Selma Weideman en Alex Ruijter Thema s: Herkennen van & omgaan met (Hoog)gevoeligheid en spiritualiteit. Energetisch reinigen en

Nadere informatie

Hoe overleef ik mijn brein..?

Hoe overleef ik mijn brein..? Hoe overleef ik mijn brein..? Project bovenbouw Roncallischool maart 2014. I.s.m. WKRU (Wetenschaps Knooppunt Radboud Universiteit). Wetenschappelijke doorbraken de klas in. Eerste kennismaking De Winterschool

Nadere informatie

Onderzoek Hoe scoren je docenten?

Onderzoek Hoe scoren je docenten? Onderzoek Hoe scoren je docenten? 13 maart 2013 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 6 tot en met 12 maart 2013, deden 1.122 scholieren mee. De uitslag is na weging representatief

Nadere informatie

Wiskunde en informatica: innovatie en consolidatie Over vragen in het wiskunde- en informaticaonderwijs

Wiskunde en informatica: innovatie en consolidatie Over vragen in het wiskunde- en informaticaonderwijs Tijdschrift voor Didactiek der β-wetenschappen 22 (2005) nr. 1 & 2 53 Oratie, uitgesproken op 11 maart 2005, bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar Professionalisering in het bijzonder in het onderwijs

Nadere informatie

Werkblad Gecommitteerde actie

Werkblad Gecommitteerde actie Werkblad Gecommitteerde actie 1 Een onderdeel van mijn leven dat ik waardeer is Mijn intentie voor dit onderdeel is De gecommitteerde acties die ik wil ondernemen zijn de volgende (zorg ervoor dat je noteert

Nadere informatie

Het maakbare brein? Inhoud. Sociale competentie. Waarom van belang?

Het maakbare brein? Inhoud. Sociale competentie. Waarom van belang? Inhoud Het maakbare brein? Selfmanagementtraining bij adolescenten met een zwakke sociale competentie Gieke Buur GZ-psycholoog in opleiding tot klinisch neuropsycholoog GGzE-Universiteit Leiden Wat is

Nadere informatie

ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN

ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN De meeste mensen, en dus ook leerlingen, praten niet alleen met anderen, maar voeren ook gesprekken met en in zichzelf. De manier waarop leerlingen over, tegen en in zichzelf

Nadere informatie

Studiekeuze: Een ontwikkelingspsychologisch perspectief

Studiekeuze: Een ontwikkelingspsychologisch perspectief 11-2-2015 1 Studiekeuze: Een ontwikkelingspsychologisch perspectief Facta, 12-02-2015 Saskia Kunnen Afdeling Ontwikkelingspsychologie Rijksuniversiteit Groningen 11-2-20152 Programma Studiekeuze als ontwikkelingsproces:

Nadere informatie

JONGEREN IN ONTWIKKELING

JONGEREN IN ONTWIKKELING MEER WETEN? Surf naar www.groeimee.be Voor meer informatie en persoonlijk advies ben je ook steeds welkom in een Huis van het Kind in je buurt. Hier de stempel of sticker van de aanbieder GEHEUGENSTEUN

Nadere informatie

32. Promotiebeurs voor leraren verbinding tussen twee werelden

32. Promotiebeurs voor leraren verbinding tussen twee werelden 32. Promotiebeurs voor leraren verbinding tussen twee werelden Promotiebeurs voor Leraren Brug tussen twee werelden Marietje Beemsterboer, Frederike Groothoff, Isabel van der Heiden Nederlandse Organisatie

Nadere informatie

De Zegge s. Nieuwsbrief 26 Jaargang 9 13-03-2015. Agenda. Johannes 3:1-21; 7:45-52; 19:38-42

De Zegge s. Nieuwsbrief 26 Jaargang 9 13-03-2015. Agenda. Johannes 3:1-21; 7:45-52; 19:38-42 De Zegge s Nieuwsbrief 26 Jaargang 9 13-03-2015 Agenda Dinsdag 17 maart Groep 7 krijgt bezoek van een schrijver in de klas Woensdag 18 maart Groep 7 gaat wandelen voor water Zondag 22 maart Kerk school

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

atworkshops Live online & interactief Experts in live, online & interactief leren en samenwerken

atworkshops Live online & interactief Experts in live, online & interactief leren en samenwerken atworkshops Live online & interactief Experts in live, online & interactief leren en samenwerken Hoe zorg je er in deze turbulente tijden voor dat mensen zich blijven ontwikkelen en relevant blijven voor

Nadere informatie

Georgie Dom. Greep op uw geheugen. Zo blijft u scherp

Georgie Dom. Greep op uw geheugen. Zo blijft u scherp Georgie Dom Greep op uw geheugen Zo blijft u scherp 1 e druk, juli 2010 Copyright 2010 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen Consumentenbond

Nadere informatie

Februari 2012 Workshop Eviont

Februari 2012 Workshop Eviont Het Brein heeft een doel nodig! Februari 2012 Workshop Eviont Het Brein heeft een doel nodig! Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE...2 LEESWIJZER...3 INLEIDING...4 STAP 1: HET KADER...5 STAP 2: STATE, GEDRAG EN

Nadere informatie

Mijn onderwijsvisie. Natasha Pers. Opleiding: Master algemene economie. Studentennummer: 500610025. Vakdocent: P. Voorend

Mijn onderwijsvisie. Natasha Pers. Opleiding: Master algemene economie. Studentennummer: 500610025. Vakdocent: P. Voorend Mijn onderwijsvisie Natasha Pers Opleiding: Master algemene economie Studentennummer: 500610025 Vakdocent: P. Voorend Algemene Visie Mijn onderwijsvisie 2 is meer een terugblik dan wel herziening van mijn

Nadere informatie

Intensief Onderwijs. Onderwijs waar je van wakker ligt

Intensief Onderwijs. Onderwijs waar je van wakker ligt Intensief Onderwijs Onderwijs waar je van wakker ligt Teun Dekker - Vice-Dean of Academic Affairs - University College Maastricht Fried Keesen - Director of Education - University College Utrecht Leo de

Nadere informatie

www.kosmosuitgevers.nl www.youngworks.nl www.puberbrein.nl 13e gewijzigde druk, 2014

www.kosmosuitgevers.nl www.youngworks.nl www.puberbrein.nl 13e gewijzigde druk, 2014 www.kosmosuitgevers.nl www.youngworks.nl www.puberbrein.nl 13e gewijzigde druk, 2014 2009, 2014 Kosmos Uitgevers B.V., Utrecht/Antwerpen Huub Nelis en Yvonne van Sark, www.youngworks.nl Vormgeving omslag

Nadere informatie

MAVO/TL Alleen theoretische vakken 6/7 examenvakken. Dus typisch voor de theoretisch gemotiveerde leerling!

MAVO/TL Alleen theoretische vakken 6/7 examenvakken. Dus typisch voor de theoretisch gemotiveerde leerling! MAVO/TL Alleen theoretische vakken 6/7 examenvakken Dus typisch voor de theoretisch gemotiveerde leerling! A. Gemeenschappelijk deel (2 vakken) Nederlands en Engels B. Sectordeel (2 vakken) Techniek nask1

Nadere informatie

Ouderavond Bataafs Lyceum 4H/V. Executieve functies. Welkom! Nancy Lussing

Ouderavond Bataafs Lyceum 4H/V. Executieve functies. Welkom! Nancy Lussing Ouderavond Bataafs Lyceum 4H/V Executieve functies Welkom! Nancy Lussing Even voorstellen Ondersteuning algemeen, coördinator masterclass Leer- & gedragsspecialist Stelling Een hoog IQ is bepalend voor

Nadere informatie

Ontwikkeling van het brein in de adolescentie

Ontwikkeling van het brein in de adolescentie Ontwikkeling van het brein in de adolescentie Dr Lydia Krabbendam Centrum Brein en Leren VUA ac.krabbendam@psy.vu.nl 7 oktober 2010 Thema s Zelfregulatie Sociale cognitie Hoera, een blob! 1. Beelden verkregen

Nadere informatie

Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen

Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen Jongeren Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen Vragen? Voor wie is deze brochure? Je hebt deze brochure gekregen omdat je autisme hebt of nog niet zeker weet of je autisme hebt. Je bent dan bij Yulius

Nadere informatie

YoungWorks. De wereld van jongeren verandert in een razend tempo. Om dit bij te kunnen benen helpt

YoungWorks. De wereld van jongeren verandert in een razend tempo. Om dit bij te kunnen benen helpt YoungWorks Academy YoungWorks Academy De wereld van jongeren verandert in een razend tempo. Om dit bij te kunnen benen helpt JONGEREN OP DE ARBEIDSMARKT Communiceren met jongeren Jongeren en geld Jongerentrends

Nadere informatie

Productcatalogus AIRO Visie

Productcatalogus AIRO Visie Productcatalogus AIRO Visie Zorg Agogiek Inspireren Reflecteren Ontwikkelen Meer info? 06-42083525 1 Indeling Inleiding..pagina 3 Algemene Leefstijl (3 uur).. pagina 4 Algemene Leefstijl (20 uur) pagina

Nadere informatie

De onzichtbare grens van online privacy. Essay

De onzichtbare grens van online privacy. Essay De onzichtbare grens van online privacy Essay Auteur: Estelle Heijneman Studentnummer: 1619340 Docent: Dick Swart Format: Essay Specialisatie: Visual Design Seminar: 2014-B Datum: 16-12-2014 Inleiding

Nadere informatie

Generatie Einstein in het onderwijs. RSG Broklede 20 april 2009 Paulien Kreutzer

Generatie Einstein in het onderwijs. RSG Broklede 20 april 2009 Paulien Kreutzer Generatie Einstein in het onderwijs RSG Broklede 20 april 2009 Paulien Kreutzer Even voorstellen... Het belangrijkste is dat mensen elkaar ontmoeten Ze knakken wel maar je hoort het niet Inhoud Deel 1:

Nadere informatie