Leskist THEMA handleiding Dorstlessen Groep 5 en 6

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leskist THEMA handleiding Dorstlessen Groep 5 en 6"

Transcriptie

1 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA handleiding Dorstlessen Groep 5 en 6

2 Dit is een NME product van BuitenWijs. BuitenWijs is een samenwerkingverband, waarbij de gemeenten Houten, Lopik, Nieuwegein en IJsselstein samen sterk in NME zijn. BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving. BuitenWijs Houten NME Houten Postbus DA Houten BuitenWijs IJsselstein Gemeente IJsselstein Postbus AA IJsselstein BuitenWijs Lopik Gemeente Lopik 3411 CH Lopik BuitenWijs Nieuwegein Gemeente Nieuwegein Postbus AA Nieuwegein Colofon Copyrights BuitenWijs Jaar van uitgave 2011 Eindredactie Kees van Wegen Illustratie Olivier Rijken Grafische vormgeving Maaike de Laat Met dank aan Eduniek / CED-groep BuitenWijs Dorstlessen 2

3 Inhoudsopgave In het kort 4 Overzicht van de lessen 7 Beschrijving van de lessen 8 Bijlagen 11 BuitenWijs Dorstlessen 3

4 1 In het kort Inleiding Tijdens de Dorstlessen maken de leerlingen op een spannende en uitdagende manier kennis met drinkwater. Verspreid over drie weken zijn de leerlingen intensief bezig en leggen zo een stevige basis voor verdere ontdekkingen met betrekking tot drinkwater. De leerlingen krijgen inzicht in de wijze waarop in Houten, Nieuwegein, IJsselstein en Lopik de voorziening van het drinkwater geregeld is. Kortweg: waar komt het schone drinkwater uit de kraan vandaan en wat doe jij ermee? Deze themahandleiding hoort bij de door NME geleverde leskist dorstlessen. Doelgroep Groep 5 en 6 Leerdoelen De leerlingen:» kennen de wijze waarop in uw gemeente het drinkwater bij de leerlingen thuis terechtkomt;» hebben inzicht in het waterverbruik in het algemeen en hun eigen verbruik in het bijzonder;» denken na over hún mogelijkheid om op watergebruik te bezuinigen. Aansluiting kerndoelen 39 De leerlingen leren met zorg om te gaan met het milieu. 42 De leerlingen leren onderzoek doen aan materialen en natuurkundige verschijnselen, zoals licht, geluid, elektriciteit, krant, magnetisme en temperatuur. Duur van het thema De activiteiten zijn zo ontworpen dat ze gedurende een periode van drie weken gelijkmatig verdeeld over de week aandacht vragen van de leerlingen. Structuur Het thema is opgezet volgens een vaste structuur. 1. Introductie 2. Voorkennis ophalen en bijspijkeren 3. Vooruitblik met lesdoelen 4. Onderzoeken en verwerken 5. Afsluiten/ evalueren BuitenWijs Dorstlessen 4

5 Overzicht van de door NME geleverde materialen Opdracht Materiaal Uit de leskist Zelf voor zorgen 1 Ruitjes papier 1 bij 1 cm Kopiëren van werkblad 1 Watercalculator 2 Cijfers eigen thuisopdracht 3 Rekenmachine 4 Informatiekaart: Schoolwater Watermeter op school 5 Atlas en een gelamineerde kaart van de provincie Utrecht en waterkaart van uw gemeente KM 6 Gelamineerde waterkaart en een gelamineerde kaart en een plattegrond van uw gemeente KM 7 Leiding zoeker Klustape 8 Knipwerkblad 4 KM 9 Trechter Tuinslang Dweil 10 Halve fles plastic en watten Zand Grind Glas Glas met modderwater Uit zandbak 11 Kraan 12 Waterkraan Maatbeker BuitenWijs Dorstlessen 5

6 Opdracht Materiaal Uit de leskist Zelf voor zorgen Stopwatch 13 Ecoline of verf Werkblad 5: Woordveld KM MP3 speler genummerde bekertjes Flesje mineraalwater KM = kopieën maken: Maak van de werkbladen enkele kopieën. Stal de materialen uit de leskist uit. Bij alle opdrachten hebben de leerlingen teken en/of schrijfpapier nodig en een pen. Zaken als kleurpotloden, schaar, lijm, liniaal staan bij 'Wat heb je nodig?. BuitenWijs Dorstlessen 6

7 2 Overzicht van de lessen WEEK 0 Voorbereiding voor de leerkracht WEEK 1 1. Introductie 2. Voorkennis ophalen 3. Vooruitblik met doelen 4.1 Start onderzoeksactiviteiten WEEK Vervolg onderzoeksactiviteiten WEEK Vervolg Onderzoeksactiviteiten 5. Afsluiting / reflectie: Wat heb ik geleerd? BuitenWijs Dorstlessen 7

8 3 Beschrijving van de lessen 1. Voorbereiding Per tafelgroepje een kopie van kaart 1 (bijlage 2). Per tafel een placemat ; A3 twee diagonalen getrokken en middenin een cirkel. Activiteit Bekijk de kaart, bedenk wat de mensen daar kunnen missen wat wij volop hebben? Schrijf in jouw vakje je antwoorden. Bespreek de antwoorden en zet in de cirkel jullie gezamenlijke antwoord. Kijk als je klaar bent op:» Past deze site bij jullie antwoord? Maakt het jullie antwoord nog beter? Bespreking Verzameling van antwoorden (cirkels uitknippen) onder de twee foto s. Wat komt overeen, wat verschilt? 2. Voorkennis ophalen Doel: Het doel van de voorkennis activeren is dat kinderen betrokken raken bij het onderwerp en voor de leerkracht is het doel dat de aanwezige voorkennis van de kinderen gepeild kan worden. Voorbereiding Voor elke leerling kaart 2. Activiteit» Elke leerling vult de eigen kaart in.» Aan de tafelgroepjes vergelijken en aanvullen wat je niet had. Bespreking» Laat een enkele lijst voorlezen.» Stel de vraag wat is het grote verschil tussen de mensen daar en ons bij het gebruik van water? Veel antwoorden zullen ongeveer goed zijn. Laat dat ook zo. Geef vooral aandacht aan het noodzakelijk (daar) en luxe (hier) gebruik van water. 3. Vooruitblik met doelen Doel: De vooruitblik geeft kinderen overzicht over wat ze gaan leren. Het richt hen op wat belangrijk is om te onthouden en laat hen zien dat de opdrachten die ze gaan maken, de proeven die ze gaan doen, de onderzoeken allemaal gericht zijn op het bereiken van de leerdoelen. Kinderen worden zich bewust van wat ze gaan leren en hoe ze dat gaan doen. Ze zullen hierdoor de informatie beter verwerken en beter in staat zijn verbanden leggen. Laat ze de leerdoelen (bijlage 1) zien en bespreek de doelen. Kopieer de doelen en hang ze goed zichtbaar op in de klas. Reflecteer hier regelmatig op. BuitenWijs Dorstlessen 8

9 4. Activiteiten Op onderzoek De leerlingen gaan op onderzoek om alle informatie te verzamelen die de gestelde doelen vragen. De leerlingen kiezen zelf welke soort onderzoek zij alleen of in tweetal gaan doen Let wel: álle opdrachten moeten gedaan, dus er is ook een tweede keuze nodig. Er zijn verschillende werkperiodes van min 1 ½ uur nodig om alle onderzoeken goed af te kunnen ronden. Geef de leerlingen het overzicht van de opdrachten (bijlage 4) en laat hen uit 1 t/m 13 met 1, 2 of 3 aangeven wat de voorkeur heeft. Opdrachten 14 t/m 20 doen niet ter zake, deze zijn later ter keuze aan hen die klaar zijn. De kaart dorstlessen 3 - over besparen op watergebruik - is niet facultatief maar is voor ieder verplicht te doen.laat zelf kiezen wanneer dat gebeurt en wanneer dat i.v.m. computergebruik goed past in de organisatie. Nadat de kinderen de eerste werkperiode hebben gewerkt bespreekt u met hen op welke manier zij aan het einde de opbrengst van hun kaart gaan presenteren aan de klas: een poster, een verhaal, een power point, een grafiek, een rap,.probeer variatie te verkrijgen. De kaartjes die voortkomen uit kaart 3 besparen op water- worden op de prikwand geprikt of op grote vellen verzameld (geplakt) NB s om de vaart er in te houden en opbrengsten te stimuleren:» Laat kinderen die samenwerken afspraken maken wie wat doet.» Laat kinderen een werkplannetje maken: wat ga je achtereenvolgens doen? Streep elke keer af wat je hebt gedaan.» Laat kinderen noteren waar ze benieuwd naar zijn. Wat ben je al te weten gekomen?» Bespreek voor en na elke werkperiode wat er gedaan gaat worden en bereikt is. Laat hen dat delen.» Fungeer als coach tijdens het werken; hier een steuntje, daar een antwoord en daar een hint enz.» Begin elke werkperiode met reflectie op het bereikte, geef daar halverwege een werkperiode ook even aandacht aan en natuurlijk aan het einde. BuitenWijs Dorstlessen 9

10 5. Afsluiting/reflectie: Wat heb ik geleerd? Doel De opbrengsten meten met de doelen. Activiteit» De kinderen presenteren de resultaten van hun onderzoek en vertellen of tonen daarbij welk doel daarmee is beantwoord.» Vraag & antwoord.» Elke leerling noteert op een kaartje wat hij/zij geleerd heeft: Ik heb geleerd dat / hoe en in ben van plan om..» En neemt dat kaartje mee naar huis om het daar te tonen. BuitenWijs Dorstlessen 10

11 4 Bijlagen BuitenWijs Dorstlessen 11

12 4.1 Bijlage 1: Leerdoelen We leren de manier waarop het drinkwater bij ons thuis terechtkomt. over het waterverbruik in het algemeen en ons eigen verbruik in het bijzonder. mogelijkheden om op watergebruik te bezuinigen BuitenWijs Dorstlessen 12

13 4.2 Bijlage 2: Kaart 1 Twee verre landen; wat hebben ze nodig denk je?. BuitenWijs Dorstlessen 13

14 4.3 Bijlage 3: Kaart 2 Mensen halen water bij de pomp. Gelukkig hebben ze die. Wij hebben een kraan, we boffen. Bedenk waar zij en wij water voor gebruiken. Zet dit in het schema. Welk lijstje wordt langer? Zij gebruiken water voor: Wij gebruiken water voor: BuitenWijs Dorstlessen 14

15 Onderzoeker Speurneus Rekenwonder 4.4 Bijlage 4: Overzicht opdrachten Overzicht onderzoeksopdrachten Rol Materiaal 1. Top waterverbruikers De leerlingen maken twee grafieken: een grafiek van de watercalculator met het laagste en de calculator met het hoogste waterverbruik. 2. Hoeveelheden De leerlingen rekenen de cijfers van het watergebruik bij hen thuis om in flessen, emmers en tonnen. Ze maken een plaatje van de resultaten. 3. Waterprijzen De leerlingen berekenen de prijzen van onder andere douchen en afwassen. Ze maken er een duidelijke prijslijst van. 4. Schoolwater De leerlingen houden het waterverbruik van een schooldag bij, door de stand van de watermeter af te lezen. Let op: deze opdracht heeft een langere doorlooptijd. De leerlingen lezen op de dag dat de opdracht gestart wordt de stand van de watermeter af en maken daar een tekening van, een dag later doen ze dit nog een keer (op hetzelfde tijdstip). 5. De weg van het water De leerlingen tekenen de weg van het water in op de kaarten. Ze schrijven erbij wat er gebeurt op verschillende plaatsen. 6. Waterleiding De leerlingen tekenen de weg van het water van het pompstation naar hun school in op een kaart van hun omgeving. 7. Leiding zoeken De leerlingen volgen met een leidingzoeker de waterleiding in de muur. Ze maken een tekening van het resultaat. Let op: kan alleen als er in de school koperen leidingen zijn. 8. Waterstrip De leerlingen zoeken plaatjes en teksten bij elkaar en maken een stripverhaal over de weg van het water. 9. Waterdruk De leerlingen voeren een proefje uit waardoor duidelijk wordt dat er druk wordt uitgeoefend op water. Ze schrijven een onderzoeksverslag. 10. Water zuiveren De leerlingen onderzoeken hoe je water kunt zuiveren door het uitvoeren van een proefje. Ze schrijven een verslag van hun onderzoek. 11. In de kraan De leerlingen halen een kraan uit elkaar en zetten hem weer in elkaar. Ze schrijven een handleiding voor het in elkaar zetten van een kraan. BuitenWijs Dorstlessen 15

16 Uitvinder Kunstenaar Rol Materiaal 12. Uit de kraan De leerlingen onderzoeken hoeveel water er uit een kraan komt met een maatbeker en een stopwatch. 13. Onder de grond De leerlingen stellen zich voor dat ze dwars door de straat heen kunnen kijken. Ze maken een tekening van de leidingen onder de grond. 14. Waterverhaal De leerlingen schrijven een verhaal met de titel: 'De reis van Wub, de waterdrup'. 15. Waterdicht De leerlingen schrijven een gedicht over water. 16. Waterrap De leerlingen schrijven een waterrap of lied met de titel: 'De vrouw die zonder water leefde'. 17. Watervragen De leerlingen houden een interview met de directeur, de conciërge of een leerkracht over watergebruik en waterbesparing op school. Ze schrijven een brief naar de directeur met daarin bespaartips. 18. Waterraadspel De leerlingen nemen minstens 10 watergeluiden op en maken daarmee een raadspel. Ze laten hun klasgenoten raden waardoor het geluid wordt gemaakt. 19. Een dag zonder water De leerlingen praten samen over hoe je jezelf kunt voorbereiden op een dag zonder water. Ze stellen een lijst met tips op. 20. De waterproef De leerlingen testen of kraanwater en mineraalwater in smaak verschillen. Ze ontwerpen een verpakking voor kraanwater. BuitenWijs Dorstlessen 16

17 4.5 Bijlage 5: De werkbladen zijn over te nemen uit de materialen van de leskist BuitenWijs Dorstlessen 17

18 BuitenWijs Dorstlessen 18

Leskist THEMA-handleiding Opgeruimd houdt netjes Groep 3 en 4

Leskist THEMA-handleiding Opgeruimd houdt netjes Groep 3 en 4 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA-handleiding Opgeruimd houdt netjes Groep 3 en 4

Nadere informatie

Buitenles THEMA-handleiding De hoorn van de Vikingkoning Groep 6, 7 en 8

Buitenles THEMA-handleiding De hoorn van de Vikingkoning Groep 6, 7 en 8 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Buitenles THEMA-handleiding De hoorn van de Vikingkoning Groep

Nadere informatie

Leskist THEMA-handleiding Een weekend in de provincie Utrecht Groep 5 en 6

Leskist THEMA-handleiding Een weekend in de provincie Utrecht Groep 5 en 6 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA-handleiding Een weekend in de provincie Utrecht

Nadere informatie

Leskist THEMA-handleiding Afhaalrestaurant Fitfood Groep 5 en 6

Leskist THEMA-handleiding Afhaalrestaurant Fitfood Groep 5 en 6 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA-handleiding Afhaalrestaurant Fitfood Groep 5 en

Nadere informatie

Leskist THEMA-handleiding De energieke club Groep 5 en 6

Leskist THEMA-handleiding De energieke club Groep 5 en 6 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA-handleiding De energieke club Groep 5 en 6 Dit

Nadere informatie

Leskist THEMA-handleiding Ontelbare kringlopen Groep 7 en 8

Leskist THEMA-handleiding Ontelbare kringlopen Groep 7 en 8 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA-handleiding Ontelbare kringlopen Groep 7 en 8 Dit

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Dorstlessen Groep 5 en 6

Leskist PLUS-handleiding Dorstlessen Groep 5 en 6 Leskist PLUS-handleiding Dorstlessen Groep 5 en 6 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Dit is een

Nadere informatie

Buitenles THEMA-handleiding Ribbeltje is zijn geheugen kwijt Groep 3 en 4

Buitenles THEMA-handleiding Ribbeltje is zijn geheugen kwijt Groep 3 en 4 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Buitenles THEMA-handleiding Ribbeltje is zijn geheugen kwijt

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Anders is leuk! Groep 3 & 4

Leskist PLUS-handleiding Anders is leuk! Groep 3 & 4 Leskist PLUS-handleiding Anders is leuk! Groep 3 & 4 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Dit is een

Nadere informatie

Leskist THEMA-handleiding Op avontuur met je zintuigen Groep 3 en 4

Leskist THEMA-handleiding Op avontuur met je zintuigen Groep 3 en 4 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA-handleiding Op avontuur met je zintuigen Groep

Nadere informatie

Buitenles PLUS-handleiding Kabouter IJssel Groep 1 en 2

Buitenles PLUS-handleiding Kabouter IJssel Groep 1 en 2 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Buitenles PLUS-handleiding Kabouter IJssel Groep 1 en 2 J Dit

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding De wereld op je bord Groep 7 en 8

Leskist PLUS-handleiding De wereld op je bord Groep 7 en 8 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist PLUS-handleiding De wereld op je bord Groep 7 en 8 Dit

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Zijzoentje Groep 1 en 2

Leskist PLUS-handleiding Zijzoentje Groep 1 en 2 Leskist PLUS-handleiding Zijzoentje Groep 1 en 2 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Dit is een NME

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Kriebelpoten Groep 1 en 2

Leskist PLUS-handleiding Kriebelpoten Groep 1 en 2 Leskist PLUShandleiding Kriebelpoten Groep 1 en 2 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Dit is een

Nadere informatie

Leskist THEMA-handleiding Drijven en zinken met Jip en Janneke Groep 3-4

Leskist THEMA-handleiding Drijven en zinken met Jip en Janneke Groep 3-4 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA-handleiding Drijven en zinken met Jip en Janneke

Nadere informatie

Natuur in de klas product PLUS-handleiding Spriet de slak Groep 3 en 4

Natuur in de klas product PLUS-handleiding Spriet de slak Groep 3 en 4 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Natuur in de klas product PLUS-handleiding Spriet de slak Groep

Nadere informatie

Natuur in de klas product PLUS-handleiding Pieren en pissebedden Groep 5 en 6

Natuur in de klas product PLUS-handleiding Pieren en pissebedden Groep 5 en 6 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Natuur in de klas product PLUS-handleiding Pieren en pissebedden

Nadere informatie

Natuur in de klas product PLUS-handleiding Uit de bol gaan Groep 1 en 2

Natuur in de klas product PLUS-handleiding Uit de bol gaan Groep 1 en 2 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Natuur in de klas product PLUS-handleiding Uit de bol gaan Groep

Nadere informatie

Leskist THEMA-handleiding Fossielen onderzoeken Groep 7 en 8

Leskist THEMA-handleiding Fossielen onderzoeken Groep 7 en 8 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA-handleiding Fossielen onderzoeken Groep 7 en 8

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Drijven en zinken met Jip & Janneke Groep 3 en 4

Leskist PLUS-handleiding Drijven en zinken met Jip & Janneke Groep 3 en 4 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist PLUS-handleiding Drijven en zinken met Jip & Janneke

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Opgeruimd houdt het netjes Groep 3 en 4

Leskist PLUS-handleiding Opgeruimd houdt het netjes Groep 3 en 4 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist PLUS-handleiding Opgeruimd houdt het netjes Groep 3 en

Nadere informatie

leskist PLUS-handleiding Topvogels Groep 7 en 8

leskist PLUS-handleiding Topvogels Groep 7 en 8 leskist PLUS-handleiding Topvogels Groep 7 en 8 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Dit is een NME

Nadere informatie

Leskist THEMA-handleiding Kriebelpoten Groep 1 en 2

Leskist THEMA-handleiding Kriebelpoten Groep 1 en 2 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA-handleiding Kriebelpoten Groep 1 en 2 Dit is een

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Titel Koos Konijn Groep 3 en 4

Leskist PLUS-handleiding Titel Koos Konijn Groep 3 en 4 Leskist PLUS-handleiding Titel Koos Konijn Groep 3 en 4 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Dit is

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Energiek Groep 7 en 8

Leskist PLUS-handleiding Energiek Groep 7 en 8 Leskist PLUS-handleiding Energiek Groep 7 en 8 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Dit is een NME

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Oud papier nieuw papier Groep 5 en 6

Leskist PLUS-handleiding Oud papier nieuw papier Groep 5 en 6 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist PLUS-handleiding Oud papier nieuw papier Groep 5 en 6

Nadere informatie

Natuur in de klas product PLUS-handleiding De oppassers van de koolwitjes Groep 1 en 2

Natuur in de klas product PLUS-handleiding De oppassers van de koolwitjes Groep 1 en 2 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Natuur in de klas product PLUS-handleiding De oppassers van de

Nadere informatie

Buitenles PLUS-handleiding Robin Hood Groep 5 en 6

Buitenles PLUS-handleiding Robin Hood Groep 5 en 6 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Buitenles PLUS-handleiding Robin Hood Groep 5 en 6 Dit is een

Nadere informatie

Natuur in de klas product PLUS-handleiding Vlijtig Liesje Groep 5-6

Natuur in de klas product PLUS-handleiding Vlijtig Liesje Groep 5-6 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Natuur in de klas product PLUS-handleiding Vlijtig Liesje Groep

Nadere informatie

Natuur in de klas product PLUS-handleiding Vlijtig Liesje Groep 5 en 6

Natuur in de klas product PLUS-handleiding Vlijtig Liesje Groep 5 en 6 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Natuur in de klas product PLUS-handleiding Vlijtig Liesje Groep

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Op avontuur met je zintuigen Groep 3 en 4

Leskist PLUS-handleiding Op avontuur met je zintuigen Groep 3 en 4 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist PLUS-handleiding Op avontuur met je zintuigen Groep 3

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Bezige bijen Groep 5 en 6

Leskist PLUS-handleiding Bezige bijen Groep 5 en 6 Leskist PLUS-handleiding Bezige bijen Groep 5 en 6 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Dit is een

Nadere informatie

Buitenles PLUS-handleiding De hoorn van de Vikingkoning Groep 6 en 7

Buitenles PLUS-handleiding De hoorn van de Vikingkoning Groep 6 en 7 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Buitenles PLUS-handleiding De hoorn van de Vikingkoning Groep

Nadere informatie

Buitenles PLUS-handleiding Koning Poes Groep 1en 2

Buitenles PLUS-handleiding Koning Poes Groep 1en 2 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Buitenles PLUS-handleiding Koning Poes Groep 1en 2. Dit is een

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Aquarium zoekt Boots en co Groep 5-6

Leskist PLUS-handleiding Aquarium zoekt Boots en co Groep 5-6 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist PLUS-handleiding Aquarium zoekt Boots en co Groep 5-6

Nadere informatie

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les China Stadsgeluiden in China 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad Vakgebied: Muziek Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 - Stadsgeluiden in China - Colofon Stadsgeluiden in China Les voor groep

Nadere informatie

Beste bewoner, Vriendelijke groeten, Het drinkwaterbedrijf

Beste bewoner, Vriendelijke groeten, Het drinkwaterbedrijf Beste bewoner, Op. vinden in uw straat werkzaamheden plaats aan de leidingen. Van. tot.. wordt het water afgesloten. Wij adviseren u om vooraf enkele emmers met water klaar te zetten, voor bijvoorbeeld

Nadere informatie

China Pagina 1. - Wie nodig jij uit voor een Chinese maaltijd? -

China Pagina 1. - Wie nodig jij uit voor een Chinese maaltijd? - China Pagina 1 Colofon Uitnodiging voor maaltijd in Chinees Les voor groep 6-8 150-180 minuten Handvaardigheid Let op! In deze les opzet werken leerlingen in tweetallen, en maken samen 1 werkstuk, maar

Nadere informatie

MOERASBOS IN STADSHAGEN. Thema: natuur

MOERASBOS IN STADSHAGEN. Thema: natuur DOCENT In het thema Natuur ontdekken de leerlingen van groep 7 en 8 dat er rond de jaartelling een bijzonder bos op de plek stond waar zij nu wonen. Dit moerasbos is in 2000 opgegraven door archeologen.

Nadere informatie

Natuur in de klas product PLUS-handleiding Zaden om te zaaien Groep 3-4

Natuur in de klas product PLUS-handleiding Zaden om te zaaien Groep 3-4 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Natuur in de klas product PLUS-handleiding Zaden om te zaaien

Nadere informatie

Leskist THEMA-handleiding Energiek Groep 7 en 8

Leskist THEMA-handleiding Energiek Groep 7 en 8 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA-handleiding Energiek Groep 7 en 8 Dit is een NME

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo Bespreek met vakdocenten mogelijkheden om leerlingen in de vaklessen feedback over zichzelf te laten vergaren. Deel Vaardigheid:

Nadere informatie

Doe-opdrachten Aan de slag met afval. Groep 1-2-3

Doe-opdrachten Aan de slag met afval. Groep 1-2-3 Doe-opdrachten Aan de slag met afval Groep 1-2-3 > Inleiding Onderdeel van de lesmodule Aan de slag met afval zijn drie doe-opdrachten die erop zijn gericht om de thema s zwerfafval en afval scheiden,

Nadere informatie

Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol

Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol Voor groep 7 en 8 Inhoud van deze lesbrief Thema s in het boek Lesopzet Doel van de les Uitwerking Bijlage: opdrachtenblad Thema s in het boek

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding De energieke club Groep 5 en 6

Leskist PLUS-handleiding De energieke club Groep 5 en 6 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist PLUS-handleiding De energieke club Groep 5 en 6 Dit is

Nadere informatie

Gebruiken en begrijpen van de formele breuknotatie.

Gebruiken en begrijpen van de formele breuknotatie. Titel Vruchtentaart Groep / niveau Groep 5/6 Leerstofaspecten Benodigdheden Organisatie Bedoeling Voorwaardelijke vaardigheden Lesactiviteit Gebruiken en begrijpen van de formele breuknotatie. Leerkracht:

Nadere informatie

Presentatiekaart - folder

Presentatiekaart - folder Presentatiekaart - folder Je laat zien wat het antwoord is op de en hoe je eraan gekomen bent. Een folder geeft een korte uitleg van een probleem en wordt gebruikt om mensen in te lichten over bijvoorbeeld

Nadere informatie

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1:

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1: lesbrieven leerlingen werkblad Lesbrief 1: water verzamelen Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Opdracht 4: Brainstorm over water Bouw een water-takel-kraan

Nadere informatie

Hoeveel water verbruik ik?

Hoeveel water verbruik ik? Eventuele vervolgles: Zuinig met water! Doelen Kerndoel 39: De leerlingen leren met zorg om te gaan met het milieu Materialen Varieert naar aanleiding van de vragen van de kinderen. In ieder geval: Waterdagboeken

Nadere informatie

NME centrum Betuwe LES 3

NME centrum Betuwe LES 3 NME centrum Betuwe LES 3 les 3 COLOFON Deze handleiding hoort bij het project Energie?Zuinig! Dit project is een combinatie van de Leskist Energie? Natuurlijk Duurzaam! en het landelijke project Energieke

Nadere informatie

Deze opdracht doe je met een maatje. Vertel aan elkaar wat je hebt onthouden van de tekst. Gebruik de woorden: Wie? Wat? Welke? Waar? Wanneer? Hoe?

Deze opdracht doe je met een maatje. Vertel aan elkaar wat je hebt onthouden van de tekst. Gebruik de woorden: Wie? Wat? Welke? Waar? Wanneer? Hoe? Vertel aan elkaar wat je hebt onthouden van de tekst. Gebruik de woorden: Wie? Wat? Welke? Waar? Wanneer? Hoe? Deze opdracht doe je alleen, in tweetallen of in een Maak een woordveld bij de tekst. Je mag

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 4: DE WOESTIJN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier (deel 4) De Woestijn Opdrachten: Opdracht 1: Opdracht 2: Water in de woestijn Maak een water-bespaar

Nadere informatie

Grafieken. 10-13 jaar. Rekenles over het maken van grafieken. Rekenen. 60 minuten. Weerstation, data, grafieken

Grafieken. 10-13 jaar. Rekenles over het maken van grafieken. Rekenen. 60 minuten. Weerstation, data, grafieken Grafieken Rekenles over het maken van grafieken 10-13 jaar Rekenen Weerstation, data, grafieken 60 minuten Op het digitale schoolbord bekijkt de leerkracht met de klas verschillende grafieken over het

Nadere informatie

Uitdager van de maand. Natuur & Techniek, Groep 7/8. Algemeen. Titel. Waterverbruik. Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen

Uitdager van de maand. Natuur & Techniek, Groep 7/8. Algemeen. Titel. Waterverbruik. Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen Uitdager van de maand Waterverbruik Natuur & Techniek, Groep 7/8 Algemeen Titel Waterverbruik Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen Een onderzoek opzetten naar het waterverbruik

Nadere informatie

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk.

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Kunstwerk namaken Eigen werk maken 1. Verwonderen Introduceer het kunstwerk. 1. Verwonderen Introduceer een idee/opdracht/probleem. 2. Verkennen Bespreek wat de

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Waterkringloop Groep 7-8

Leskist PLUS-handleiding Waterkringloop Groep 7-8 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist PLUS-handleiding Waterkringloop Groep 7-8 Nieuwe methode

Nadere informatie

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 Inhoud 1 > Uitgangspunten 9 2 > Kerndoelen 11 3 > Materialen 12 4 > Aan de slag 15 5 > Introductie van de manier van werken 22 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 7 > Waarom samenwerkend

Nadere informatie

Lesbeschrijving Nederlands

Lesbeschrijving Nederlands Lesbeschrijving Nederlands Overzicht Leerjaar 1 VOx leerlijn nr. 1 Mondelinge taalvaardigheid Onderdeel nr. 2. Leesvaardigheid Subonderdeel nr. 2.1 Zakelijke teksten Lesnummer 9 Titel van de les Onderdelen

Nadere informatie

5 manieren om Samsam te gebruiken

5 manieren om Samsam te gebruiken Vraag de leerlingen waarom dit zeepje de vorm van een waterdruppel heeft.* Vertel dat handen wassen de makkelijkste manier is om te voorkomen dat bacteriën en ziektes zich verspreiden. Kinderen die regelmatig

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Waterkringloop Groep 7-8

Leskist PLUS-handleiding Waterkringloop Groep 7-8 Leskist PLUS-handleiding Waterkringloop Groep 7-8 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Dit is een

Nadere informatie

en een buitenkring. Voor de leerkracht Van groep 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 en 8 Stappen: Coöperatief leren

en een buitenkring. Voor de leerkracht Van groep 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 en 8 Stappen: Coöperatief leren Binnen en buitenkring - onderwerp bedenken - nadenken over de organisatie Interpersoonlijk: Klasbouwer, Sociale vaardigheden oefenen en informatie uitwisselen, denkvaardigheden De kring Binnen buiten kring

Nadere informatie

Schrijven op het menu

Schrijven op het menu Schrijven op het menu Taalhandeling: Leerlingen kiezen zelf. beschrijven Schrijftaak: Leerlingen kiezen zelf een verklaren tekstsoort. Lesdoel: Strategie van de gekozen schrijftaak goed toepassen instrueren

Nadere informatie

5. Introductie van de standaardmaat liter

5. Introductie van de standaardmaat liter 5. Introductie van de standaardmaat liter Leeftijdsgroep Kerndoel 8-12 jaar Deze les levert een bijdrage aan het kerndoel: 4 De leerlingen leren meten en wegen en leren omgaan met meetinstrumenten, gangbare

Nadere informatie

1. Ga naar buiten bij de parkeerplaats en verzamel bij de afvalcontainers. Opdracht: Teken de afvalbakken na en schrijf erbij welk afval erin

1. Ga naar buiten bij de parkeerplaats en verzamel bij de afvalcontainers. Opdracht: Teken de afvalbakken na en schrijf erbij welk afval erin 1. Ga naar buiten bij de parkeerplaats en verzamel bij de afvalcontainers. Opdracht: Teken de afvalbakken na en schrijf erbij welk afval erin verzameld wordt. 2. Maak het puzzelblad over afvalscheiding

Nadere informatie

naam WERKBLAD in de buurt van de school Bekijk de buurt waar de school staat. Probeer de vragen te beantwoorden.

naam WERKBLAD in de buurt van de school Bekijk de buurt waar de school staat. Probeer de vragen te beantwoorden. WERKBLAD in de buurt van de school Bekijk de buurt waar de school staat. Probeer de vragen te beantwoorden. Ga het vragen. Zoek in boeken en op internet. Schrijf de antwoorden op. Zoek er plaatjes bij.

Nadere informatie

Webquest: water onderzoeken

Webquest: water onderzoeken Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Kristel Geerling 09 maart 2014 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/49513 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

Belangrijk: Dit project is bestemd voor groep 5-6

Belangrijk: Dit project is bestemd voor groep 5-6 www.eduboek.nl copyright 2014 www.webje.yurls.net Vaardigheden onderzoeken plannen noteren vormgeven samenwerken zelfstandigheid Denken logisch creatief kritisch systematisch Benodigdheden internet computer

Nadere informatie

Tip. In de herfst en winter is de maan vroeg in de ochtend goed te zien.

Tip. In de herfst en winter is de maan vroeg in de ochtend goed te zien. Reis naar de maan GROEP 3-4 22 20 & 50 minuten, verdeeld over twee lessen 1, 23, 46 en 54 De leerling: leert samenwerken leert bewegen op muziek leert luisteren naar ritme en muziek herkent vier fasen

Nadere informatie

CONCEPT TOOL ONTWERPEN IN BEELD VOOR EIGEN GEBRUIK

CONCEPT TOOL ONTWERPEN IN BEELD VOOR EIGEN GEBRUIK 1 Leerdoelen verhelderen 1A Hoe ziet de vaardigheid eruit? Neem een vaardigheid die in komende project of les belangrijk gaat zijn. Schrijf de vaardigheid op een groot vel en verdeel de rest van het vel

Nadere informatie

Ontdekdoos Kleuren groep 3 en 4. handleiding

Ontdekdoos Kleuren groep 3 en 4. handleiding Ontdekdoos Kleuren groep 3 en 4 handleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Ontdekdoos Kleuren Docentenhandleiding Het lesmateriaal mag vrij gekopieerd worden voor gebruik op school en is gratis te downloaden

Nadere informatie

lesbrieven avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 2:

lesbrieven avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 2: lesbrieven leerlingen werkblad Lesbrief 2: RAVIJN OVERSTEKEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier (deel 2) Het ravijn Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Brainstorm ravijn oversteken Bruggen

Nadere informatie

groep 5/6 Thema: Water groep 1/2 groep 3/4 groep 7/8

groep 5/6 Thema: Water groep 1/2 groep 3/4 groep 7/8 groep 5/6 Thema: Water groep 1/2 groep 3/4 groep 7/8 LEERKRACHTENKAART 1 thema: Water Wie ontwerpt de mooiste brug? OMSCHRIJVING: De leerlingen ontwerpen en bouwen een beweegbare brug over water voor voetgangers

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 1: WATER VERZAMELEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Opdracht 4: Brainstorm over water Bouw een water-takel-kraan

Nadere informatie

Lesbrief Assenstelsels. Versie 1

Lesbrief Assenstelsels. Versie 1 Versie 1 Datum: 11 juni 2011 Cursus: Docent: Taal in alle vakken Radha Gangaram Panday Door: Mario Hummeling, 1597628 Shafi Ilahibaks, 1540943 Cyril Bouwman, 1581806 Herman Hofmeijer, 1058201 Nico van

Nadere informatie

Naam:. Namen groepsleden:... Begeleider:

Naam:. Namen groepsleden:... Begeleider: Naam:. Klas: Namen groepsleden:........ Begeleider: 1 Inleiding In deze projectweek ga je onderzoek doen. Dit onderzoek is ter voorbereiding op het sectorwerkstuk in de vierde klas. Dit boekje is jouw

Nadere informatie

De Melkweg groep 3-4. Lesbeschrijving De Melkweg. Inleiding 15 minuten. 1 Bron: www.ruimtevaartindeklas.nl

De Melkweg groep 3-4. Lesbeschrijving De Melkweg. Inleiding 15 minuten. 1 Bron: www.ruimtevaartindeklas.nl De Melkweg groep 3-4 Als je naar de sterren kijkt, komen als vanzelf veel vragen op. Hoeveel sterren zijn er? Waar bestaan al die sterren uit? Hoe ver weg zijn ze? De sterren die wij vanaf de aarde zien,

Nadere informatie

Eureka of het ei van Columbus

Eureka of het ei van Columbus Eureka of het ei van Columbus Lesdoel De leerlingen weten dat ze dagelijks energie gebruiken en dat ze zelf energie op kunnen wekken. De leerlingen bedenken een nieuw soort oplader die nog niet bestaat.

Nadere informatie

Proefjes. Jouw werkbladen in de klas. In de klas. versie A. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam:

Proefjes. Jouw werkbladen in de klas. In de klas. versie A. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam: Proefjes Jouw werkbladen in de klas In de klas Mijn naam: Mijn school: Ik zit in groep: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! versie A Onderzoek in de klas Groep 7-8 Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Onderzoek

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

Handleiding voor docenten

Handleiding voor docenten LEREN PROGRAMMEREN MET Spelenderwijs leren programmeren voor kinderen LEREN PROGRAMMEREN MET Ron Ford Ron Ford Spelenderwijs leren programmeren voor kinderen 11-03-13 11:11 Handleiding voor docenten Scratch

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 2: RAVIJN OVERSTEKEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier (deel 2) Het ravijn Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Brainstorm ravijn oversteken Bruggen bouwen

Nadere informatie

Het Menselijk Lichaam

Het Menselijk Lichaam 2011 Minka Dumont www.lesmateriaalvoorhoogbegaafden.com Het Menselijk Lichaam Vaardigheden: Onderzoeksvaardigheden Denken: Praktisch, analytisch, kritisch, creatief Benodigdheden: Internet/ printer Schaar/lijm

Nadere informatie

Aftekenlijst

Aftekenlijst Aftekenlijst 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Werkblad 1 Ik en water

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 Inleiding In groep 7 of 8 komen leerlingen vaak voor de tweede keer met hun klas naar het van Abbemuseum. Bij het eerste bezoek, in groep 5 of 6, hebben ze

Nadere informatie

lezen veilig leren Kinderboekenweek 2010 Tips voor regio zuid Zinnen maken met woorden én beeldtaal zijn Les 1

lezen veilig leren Kinderboekenweek 2010 Tips voor regio zuid Zinnen maken met woorden én beeldtaal zijn Les 1 veilig leren lezen Kinderboekenweek 2010 Tips voor regio zuid Auteur: Josée Warnaar Zinnen maken met woorden én beeldtaal Regio noord en midden hebben kern 2 behandeld als de Kinderboekenweek begint. Regio

Nadere informatie

handleiding 1. Inleiding 2. Achtergrondinformatie

handleiding 1. Inleiding 2. Achtergrondinformatie handleiding 1. Inleiding www.twentezonderafval.nl is een website voor groep 1 tot en met 8 over het gescheiden inzamelen van afval in Twente. Op deze website ontdekken de leerlingen hoe ze hun afval zoveel

Nadere informatie

4 manieren om Samsam te gebruiken

4 manieren om Samsam te gebruiken sam samsam Lesbrief wereldburgerschap Samsam gaat over alle thema's van wereldburgerschap. Door met de onderstaande opdrachten een les samen te stellen, sluit u altijd aan bij één van de kerndoelen van

Nadere informatie

Fase 7: Presenteren en exposeren

Fase 7: Presenteren en exposeren Fase 7: Presenteren en exposeren 2 uur Geef leerlingen in deze fase een podium zodat ze met trots hun werkstuk kunnen tonen en over ervaringen kunnen vertellen. Maak er een feest van en organiseer een

Nadere informatie

Leren als een expert!

Leren als een expert! Leren als een expert! Welk vak vind jij lastig? Wiskunde, of juist Frans? Ken je iemand die heel goed is in dat vak? En heb je wel eens aan diegene gevraagd hoe hij/zij voor dat vak leert? Als je dat weet,

Nadere informatie

Retourtje Water. Een project van Diaconie Evangelisch- Lutherse Gemeente Amsterdam en het Amsterdams NME Centrum. Lay-out Agnes Bergveld

Retourtje Water. Een project van Diaconie Evangelisch- Lutherse Gemeente Amsterdam en het Amsterdams NME Centrum. Lay-out Agnes Bergveld Retourtje Water Uitgave: Amsterdams NME Centrum Retourtje Water Een project van Diaconie Evangelisch- Lutherse Gemeente Amsterdam en het Amsterdams NME Centrum Auteur Mirella Vierveijzer Lay-out Agnes

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht...

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Les 4 De opdracht... Drents Museum Groep 3 Duur: naar eigen inzicht (evt. te verdelen over meerdere lessen) Lesvoorbereiding

Nadere informatie

Handleiding groepsproject Meer Duurzaamheid

Handleiding groepsproject Meer Duurzaamheid Handleiding groepsproject Meer Duurzaamheid Beschrijving van het groepsproject Dit project gaat om de toekomst, jullie toekomst. Hoe je je die voorstellen en welke bijdrage je daaraan kunt leveren. We

Nadere informatie

Themawerk: feesten in december THEMAWERK. Naam:.. Groep.

Themawerk: feesten in december THEMAWERK. Naam:.. Groep. THEMAWERK Naam:.. Groep. 1 Mijn naam is AFTEKENBLAD KEUZEWERK FEESTEN IN DECEMBER Opdracht Muurkrant Met wie doe ik de opdracht samen startdatum Klaar Rondje NL Woordzoeker Verhaal Woordketting Nieuwe

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 1. Boeven in beeld Les 1. Boeven in beeld Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 120 minuten Samenvatting van de les De les begint met een klassikaal

Nadere informatie

LESBRIEF LES 1 DE VOEDSELKETENLES SAMENVATTING LES 1 VOORBEREIDING BENODIGDHEDEN DUUR LESDOELEN LINK ZAAKVAKKENINHOUD. Wat is voedselverspilling?

LESBRIEF LES 1 DE VOEDSELKETENLES SAMENVATTING LES 1 VOORBEREIDING BENODIGDHEDEN DUUR LESDOELEN LINK ZAAKVAKKENINHOUD. Wat is voedselverspilling? SAMENVATTING In deze les wordt het begrip voedselverspilling geïntroduceerd. De leerlingen maken kennis met een voedselketen en ontdekken welke partijen daarbij betrokken zijn (de schakels in de voedselketen:

Nadere informatie

WERKBLADEN & HANDLEIDING Maak samen een glossy voor groep 8

WERKBLADEN & HANDLEIDING Maak samen een glossy voor groep 8 EN & HANDLEIDING Maak samen een glossy voor groep 8 Verlaten jouw leerlingen groep 8? Maak samen een afscheidstijdschrift of jaarboek als blijvende herinnering. Naast het kamp en de musical kunnen de leerlingen

Nadere informatie

Werkwijzer Verslagkring:

Werkwijzer Verslagkring: Werkwijzer Verslagkring: 1. Je maakt een tweetal. 2. Met zijn tweeën kies je een onderwerp, waarin jullie je willen verdiepen en waarover jullie meer willen weten. 3. Samen ga je op zoek naar informatie

Nadere informatie

bijlagen groep 7 en 8

bijlagen groep 7 en 8 bijlagen groep 7 en 8 bijlage 1 werkkaart Overzicht klussen Hieronder vind je een overzicht van alle klussen en activiteiten. De klussen: 1. Snoephuisje op het plein 2. Schommeltijd meten 3. Naar beneden

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN HET ZONNEWIEL

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN HET ZONNEWIEL LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 1: SUNNY Opdracht 1: Maak een energieweb Opdracht 2: Teken Sunny de elektrische auto Opdracht 3: De zonnetoren AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN HET ZONNEWIEL Copyright

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 Inleiding De museumles is onderdeel van een lessenreeks met receptieve, reflectieve en actieve onderdelen: - 2 voorbereidende lessen op school door eigen leerkracht

Nadere informatie