Het ecogram: Men kan een sociaal netwerk onderverdelen in 3 sferen:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het ecogram: Men kan een sociaal netwerk onderverdelen in 3 sferen:"

Transcriptie

1 Het ecogram: Een ecogram of een ecokaart is een visuele voorstelling van iemands sociaal netwerk. De relationele knopen worden hierin duidelijk in kaart gebracht. Het concretiseert de leefomgeving van de cliënt op een beeldende manier. Uit een ecogram kan duidelijk worden welke hulpbronnen de cliënt heeft in zijn omgeving om zijn behoeften te vervullen en waar dit nog versterkt moet worden. Sociaal netwerk: Het sociaal netwerk is een groepering van mensen met wie een persoon min of meer duurzame banden onderhoudt voor de vervulling van noodzakelijke levensbehoeften. Het gaat dus om directe, persoonlijke, min of meer duurzame en betekenisvolle relaties. Dit zijn relaties met een minimale stabiliteit. Daarom wordt bij het opmaken van een ecogram één jaar als referteperiode genomen. Een sociaal netwerk is belangrijk voor de vervulling van iemands basisbehoeften. Uit tal van onderzoeken blijkt dat sociale ondersteuning stressreducerend werkt, preventief werkt tegen depressie, dat het de maatschappelijke kansen van mensen vergroot en dat het belangrijk is bij het verwerken van ernstige of traumatische gebeurtenissen. Het stelt mensen in staat anderen te helpen en daardoor voor zichzelf en anderen iets te betekenen. Men kan een sociaal netwerk onderverdelen in 3 sferen: 1/ Familie: Familie is een kring van mensen die over de generaties heen met elkaar verbonden zijn via bloedverwant- of verwantschap. De familie is het meest oorspronkelijke ondersteuningssysteem. Het gaat hier in de eerste plaats over de echtgenoot/levenspartner, kinderen en hun partners maar ook kleinkinderen, ouders, broers, zussen (en hun partner), grootouders, tantes, nonkels, neven, nichten, enz Familiale relaties verschillen in twee opzichten van andere relaties. De bloedverwantschap verbindt mensen biologisch met elkaar en is er nauwelijks sprake van keuze. Een vriendschap kan je beëindigen maar familie blijft altijd een zekere rol spelen in je leven. 2/ Verwanten en vriendschappelijke relaties: Het gaat hier om een ruimer netwerk van verwanten en vrienden. Bij deze relaties tref je ook de indirecte connecties aan (de vrienden van mijn vrienden). Verwantschap kan berusten op biologische relaties maar is ook een cultureel verschijnsel. Er bestaat zoiets als stam verwantschap maar ook supportersclubs, gangs en clans vertonen kenmerken van verwantschap. Vriendschappelijke betrekkingen kunnen ook subjectief en zeer verschillend gedefinieerd worden. Vriendschap is geen absoluut begrip. Kenmerkend voor vriendschapsrelaties is dat men hier bewust voor kan kiezen en contacten plezierig en/of nuttig kunnen zijn. 3/ Maatschappelijke diensten en functionele contacten: In tegenstelling tot de familiale contacten vinden we hier enkel verworven relaties terug. De meeste kiezen we zelf. Het gaat over personen met wie we eerder zakelijk omgaan. Vaak zijn het vertegenwoordigers van openbare instanties, organisaties, formele zorgsystemen, waar je, al dan niet tegen betaling, gebruik van maakt. Kenmerkend is dat vooraf wordt afgesproken wat beide partijen van elkaar kunnen verwachten.

2 Aandachtspunten: Een persoon heeft weinig invloed op de uitbreiding of inkrimping van familiale relaties. Familie kies je niet. In de loop van een mensenleven verschuift de afhankelijkheidsbalans. Als kind ben je volledig afhankelijk van een aantal zorgende figuren. Daarna ontwikkel je een uitgebreider netwerk van wederkerige relaties. Nog later word je opnieuw afhankelijk van een krimpende kring van mensen. Het familiesysteem wordt met het ouder worden opnieuw terug belangrijker. Familienetwerken spelen in onze samenleving niet meer dezelfde rol als vroeger. Familiebanden worden trouwens niet altijd als steunend ervaren maar soms ook als zeer beklemmend. Vriendschapsbanden en functionele contacten hebben de familiale banden voor een groot deel vervangen. Wie weinig vrienden heeft, lijdt ook gemakkelijk aan gevoelens van eenzaamheid en depressiviteit. Bij allochtonen zijn de familiale banden meestal sterker, vooral als deze mensen afkomstig zijn uit een traditionele plattelandscultuur. Zonder familie ben je niemand en familie gaat voor op vrienden of zakelijke relaties. Functionele kenmerken van een sociaal netwerk: In elke sociaal netwerk kan men 4 verschillende functies omschrijven. Een steunend sociaal netwerk vervult deze 4 functies tegelijkertijd. Deze 4 functie vormen het letterwoord PAGE 1/ P= Praktische steun (materiële functie) Dit slaat op allerlei vormen van concrete steun. Vb.: Op wie doe je beroep om geld te lenen, voor dringende kinderoppas, het uitvoeren van klusjes, 2/ A= Advies (informatiefunctie) Mensen kunnen zich alleen staande houden als ze over een zekere basiskennis beschikken. Wat je moet weten, hangt af van samenleving tot samenleving. In Afrikaanse landen is andere kennis vereist dan in West-Europese landen. Vele kennis doen we vanzelf op. Volwassen mensen leren ook van elkaar wat ze met succes hebben aangepakt. Je krijgt van anderen corrigerende reacties, zodat je andere dingen gaat uitproberen om uit de problemen te geraken. Vb.: Bij wie kan je terecht om je goed te informeren? Bij wie ga je te rade voor het invullen van documenten? Bij wie ga je raad vragen bij het nemen van moeilijke beslissingen? 3/ G= Gezelschap (aansluitingsfunctie) Mensen willen erbij horen, zich verbonden voelen met anderen. Vb.: Waar ga je voor de gezelligheid mensen opzoeken, met wie deel je gemeenschappelijke interesses. 4/ E=Emotionele steun (affectieve functie) Mensen zoeken bij anderen erkenning, waardering, begrip en vertrouwen. Vb.: Met wie bespreek je vertrouwelijke en intieme aangelegenheden? Bij wie ga je stoom afblazen, waar zoek je troost in crisissituaties?.

3 Structurele kenmerken van een sociaal netwerk Naast functionele kenmerken heeft een sociaal netwerk ook structurele kenmerken die ook bepalend zijn voor de ondersteuning dat het netwerk kan bieden. 1/ Omvang Hoe groot is het netwerk? Op hoeveel mensen kan iemand terugvallen? Het gaat hier over het totaal aantal mensen waarmee iemand min of meer duurzame relatie onderhoudt (referteperiode 1 jaar). Het netwerk kan onbestaand, ingekrompen, of uitgebreid zijn. Over de omvang van een gezond sociaal netwerk zijn moeilijk uitspraken te doen. Een gemiddeld gezond netwerk bestaat ongeveer uit 35 tot 55 personen, waarvan 6 tot 11 een grote rol spelen. 4 of 5 van deze personen zijn emotioneel en relationeel belangrijk. Een kleiner netwerk kent een zwaardere belasting bij langdurige of complexe problemen. Dit betekent dat de mogelijkheid om er gebruik van te maken ook afneemt. Bij mensen met complexe problemen blijken vriendschappelijke relaties nauwelijks aanwezig en kalven de familiale contacten ook meer en meer af. Daartegenover staat dat de maatschappelijke dienstverlening oververtegenwoordigd is. 2/ Differentiatie en gevarieerdheid Hoe verscheiden is iemands netwerk? Dit gaat over de variatie in leeftijd, geslacht, cultuur/afkomst, sociale klasse, burgerlijke staat, opleiding, scholing, beroep, Een netwerk kan heterogeen of homogeen zijn (vb iemand zonder wettig verblijf die enkel mensen kent zonder wettig verblijf). Naarmate een netwerk gevarieerder is, neemt de kans op verschillende soorten steun toe. Kleine netwerken kennen weinig of geen variatie. 3/ Densiteit of dichtheid Het begrip dichtheid zegt iets over de interne contacten binnen het netwerk. Als alle personen binnen het netwerk veel onderlinge contacten hebben met elkaar dan is de dichtheid groot. Zijn er weinig contacten dan is de dichtheid laag. Dichtheid staat ook in verband met open of gesloten netwerken. We noemen een netwerk gesloten als het naar binnen gekeerd is en open als het naar buiten gericht is. Hoe meer personen in het netwerk uitsluitend met elkaar omgaan, des te geslotener het netwerk is. De leden van een gesloten netwerk hebben dikwijls een gemeenschappelijke (sub)cultuur die gesymboliseerd wordt door codes, kledij, gedrag, taalgebruik, enz De leden hebben een sterk wij-gevoel. Een open netwerk is gericht op nieuwe informatie en meestal gekoppeld aan andere netwerken. Hoe opener het netwerk, des te groter iemands bereik. 4/ Bereikbaarheid Deze eigenschap slaat op de geografische afstand tussen personen van hun netwerk. De wijze waarop deze afstand overbrugd wordt, bepaalt hun inzetbaarheid. De bereikbaarheid van een netwerk wordt in belangrijke mate bepaald door de mobiliteit van de leden. Internet speelt hierin een belangrijke rol. Dit laatste speelt zeker een rol voor precaire verblijvers omdat zij dikwijls ver verwijderd zijn van hun sociaal netwerk. 5/ Stabiliteit Netwerkrelaties houden stand en zijn duurzaam of veranderen snel. Een sociaal netwerk kan een relatief stabiele of eerder wankele vorm van sociale bescherming bieden. De stabiliteit van de relatie blijkt uit de frequentie van het contact, het initiatief (mate van wederkerigheid en

4 vrijwilligheid) en de kwaliteit van de contacten. De frequentie en de kwaliteit van het contact laten zien welke mensen de cliënt tot zijn intieme kring rekent of wenst te rekenen. Werken met een ecogram: In het werken met ecogrammen onderscheiden wij 3 stadia: de inventarisatie, de interpretatie en de versterking van het netwerk. Deze 3 stadia gebeuren altijd met de persoon, groep of gezin. Het heeft geen zin om dat voor de cliënt te doen. Het maken van een ecogram geeft dikwijls stof voor verdere gesprekken. 1/ Inventarisatie Bij de inventarisatie komen we tot de contouren van het netwerk. We proberen in de eerste plaats het focale systeem te identificeren. Dit is de persoon of het systeem dat centraal staat in het ecogram. Dit kan een individu, koppel, gezin of groep zijn. Vanuit dit systeem worden de relaties getekend met de andere omgevingssystemen. Bemerk dat er in een netwerk ook onderlinge verbindingen kunnen bestaan tussen bestaande omgevingssystemen. Pijlen worden getekend vanuit een energiebron (steunend of belemmerend) in de richting van de persoon of het systeem dat de energie (steun of stress) ontvangt. Gebruik de letters PAGE (zie kader) om de functie van de relatie aan te duiden. Werk ook met afstand. Welke systemen zijn veraf en welke dichtbij. Een volledig overzicht van de symbolen, vind je in achteraan. Het ecogram maakt het sociale netwerk van een persoon zichtbaar. Het gaat hierbij niet alleen over het gezin of familie maar ook over de vriendengroepen, buurt, werk, vereniging, organisaties, diensten en instellingen, professionals. Door het in kaart brengen van alle significante contacten wordt er niet alleen gefocust op problemen maar ook op de positieve en goedlopende relaties. De persoon voelt zich niet louter meer slachtoffer van zijn situatie. Een ecogram kan er als volgt uitzien:

5 2/ Analyse en interpretatie Het persoonlijk ecogram kan je nu functioneel en structureel analyseren aan de hand van de bovenstaande kenmerken. Welke vormen van steun zijn er in het netwerk aanwezig, welke ontbreken en welke overheersen? Emotionele steun, praktische steun, advies, gezelschap Welke structurele mogelijkheden en tekorten vertoont het netwerk met betrekking tot omvang, verscheidenheid, dichtheid, bereikbaarheid en stabiliteit? De analyse van de structurele en functionele eigenschappen van een netwerk kan heel wat interessante informatie opleveren rond de informele steun waarop mensen beroep kunnen doen. Het kan een indicatie zijn voor sociaal isolement en vereenzaming vooral wanneer het netwerk enkel bestaat uit professionals. Aandachtspunten: Het kan zijn dat iemand te weinig bronnen heeft in zijn omgeving om tot zijn recht te komen Het kan zijn dat iemand veel hulpbronnen heeft, maar ze niet of minimaal aanwendt Het kan zijn dat iemand veel hulpbronnen heeft maar niet voor de steun die hij/zij nodig heeft 3/ Een sociaal netwerk versterken Vanuit de analyse kunnen met de cliënt de volgende vragen besproken worden: Welke hulpvragen en probleemvelden komen er uit de analyse? Welke ondersteuningsbehoeften, -mogelijkheden komen in beeld? Hoe ziet iemands ideale netwerk eruit? Wat wil de persoon aan zijn netwerk veranderen? Hoe kan de persoon zijn netwerk versterken Versterking van het netwerk betekent niet per definitie uitbreiden of vergroten van het netwerk. Versterking kan ook betekenen dat er gewerkt wordt aan kwaliteitsverbetering van bepaalde relaties. Het kan ook betekenen dat het netwerk verkleind wordt door stressvolle relaties of systemen te neutraliseren of te verminderen.

6 Overzicht symbolen: Meer weten? HERMAN STEF (2009) Het ecogram. Sociale netwerken in kaart gebracht. Brussel: Politeia.

In verbinding zelf keuzes maken. Petri Embregts

In verbinding zelf keuzes maken. Petri Embregts In verbinding zelf keuzes maken Petri Embregts Cliënten eigen keuzes laten maken, ze regie geven over hun eigen leven, dat is wat we nastreven Dhr Hans Bouter Leidsch Dagblad Eigen regie, zelf keuzes maken

Nadere informatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Weet jij in welke opzichten jij en je partner een prima relatie hebben en in welke opzichten je nog wat kunt verbeteren? Na het doen van de test en het lezen van de resultaten,

Nadere informatie

Rapport Intake Loopbaantraject

Rapport Intake Loopbaantraject Rapport Intake Loopbaantraject Naam Adviseur Jan Voorbeeld Adviseur van Organisatie Datum 20/02/2015 Inleiding In het kader van een loopbaantraject hebt u een tweetal vragenlijsten ingevuld die u inzicht

Nadere informatie

Klanttevredenheid. Vereenzaming Ouderen Soest VOS

Klanttevredenheid. Vereenzaming Ouderen Soest VOS 2011 Klanttevredenheid Vereenzaming Ouderen Soest VOS Stichting Welzijn Ouderen Soest Molenstraat 8c 3764 TG Soest 035 60 23 681 info@swos.nl www.swos.nl KvK 41189365 Klanttevredenheidsonderzoek Vereenzaming

Nadere informatie

De meerwaarde van het contextueel denkkader binnen de ouderenzorg

De meerwaarde van het contextueel denkkader binnen de ouderenzorg De meerwaarde van het contextueel denkkader binnen de ouderenzorg Claire Meire 2014 Een sterveling draagt zijn ouders op zijn schouders. Of niet op zijn schouders. In zijn binnenste. Zijn leven lang moet

Nadere informatie

Praten met familie 29-09- 15. Hulpverleners: Last of lust. Last / lastig. Lust. Stichting Labyrint-in Perspectief

Praten met familie 29-09- 15. Hulpverleners: Last of lust. Last / lastig. Lust. Stichting Labyrint-in Perspectief Praten met familie Francisca Goedhart, Stichting Labyrint- in Perspectief Jacklin Goudsblom, GGZ Noor Holland Noord en PIMM trainer. Hulpverleners: Last of lust Last / lastig (hulpverlener = hv) Lust (hulpverlener

Nadere informatie

Inclusie van mensen met een verstandelijke beperking: Reële mogelijkheden zelfbepaling en participatie. Petri Embregts

Inclusie van mensen met een verstandelijke beperking: Reële mogelijkheden zelfbepaling en participatie. Petri Embregts Inclusie van mensen met een verstandelijke beperking: Reële mogelijkheden zelfbepaling en participatie Petri Embregts Participatie Geplande ratificatie VN verdrag voor rechten van mensen met beperking

Nadere informatie

Dialogen voor conceptcartoons. Verband genotype/fenotype, dominant/recessief

Dialogen voor conceptcartoons. Verband genotype/fenotype, dominant/recessief Dialogen voor conceptcartoons Verband genotype/fenotype, dominant/recessief 1 Is dit ons kind? (Zie conceptcartoon Horst Wolter op deze site.) Leermoeilijkheid (misconcept): Uiterlijke eigenschappen weerspiegelen

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 1 1 DEEL I INVLOEDEN 13

Inhoud. Voorwoord 1 1 DEEL I INVLOEDEN 13 Inhoud Voorwoord 1 1 DEEL I INVLOEDEN 13 1 Het sociale ontwikkelingstraject 1 5 1 Inleiding 1 5 2 Sociale vaardigheden 1 6 3 Aspecten van sociale competentie 1 7 4 Het ik en de ander 1 8 5 Een verwant

Nadere informatie

Pieternel van Giersbergen & Dieke de Koning EENZAAMHEID / 1

Pieternel van Giersbergen & Dieke de Koning EENZAAMHEID / 1 EENZAAMHEID Pieternel van Giersbergen & Dieke de Koning EENZAAMHEID / 1 Partners 'Aanpak eenzaamheid Hatert' EENZAAMHEID / 2 Programma Wat is eenzaamheid? Signalen Omgaan met EENZAAMHEID / 3 Wat is eenzaamheid?

Nadere informatie

Burgervriendschappen. wiens zorg is dat? Ellen MJ Witteveen

Burgervriendschappen. wiens zorg is dat? Ellen MJ Witteveen Burgervriendschappen. wiens zorg is dat? Ellen MJ Witteveen Deltalezingen cyclus Gerion 13 juni 2013 Opbouw Burger? Vanuit overheidsperspectief Vanuit samenlevingsperspectief Vanuit professioneel perspectief

Nadere informatie

Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid. Kom Erbij

Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid. Kom Erbij Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid Kom Erbij Meer dan een miljoen Nederlanders sterk eenzaam Meer dan een miljoen Nederlanders voelt zich sterk eenzaam. De invloed van eenzaamheid is groot en leidt

Nadere informatie

Kortom: Een schaatsvereniging is er dóór leden en vóór leden. De vereniging is intern gericht, waarbij de leden bepalen wat er gebeurt.

Kortom: Een schaatsvereniging is er dóór leden en vóór leden. De vereniging is intern gericht, waarbij de leden bepalen wat er gebeurt. Vrijwilligersbeleid binnen de schaatsvereniging Van beleid tot uitvoering in de praktijk Schaatsverenigingen en de vrijwilligersproblematiek De doorsnee schaatsvereniging in Nederland is een vrijwilligersorganisatie:

Nadere informatie

Eenzaam ben je niet alleen

Eenzaam ben je niet alleen 8-12-2015 Kennismaking Eenzaam ben je niet alleen Samen werken aan een nieuwe blik op eenzaamheid en sociaal isolement Eigen ervaring eenzaamheid, sociaal isolement? persoonlijk en/of professioneel. Waarom

Nadere informatie

Lezing, 10 december 2004. Relatie tussen sociaal isolement en psychiatrische ziekte

Lezing, 10 december 2004. Relatie tussen sociaal isolement en psychiatrische ziekte Lezing, 10 december 2004 Relatie tussen sociaal isolement en psychiatrische ziekte Dr. Ludwien Meeuwesen, Sociaal psychologe verbonden aan de Universiteit Utrecht, Afdeling Algemene Sociale Wetenschappen,

Nadere informatie

WZC De Wingerd. Kleinschalig Genormaliseerd Wonen: Visietekst van Theorie naar Praktijk

WZC De Wingerd. Kleinschalig Genormaliseerd Wonen: Visietekst van Theorie naar Praktijk WZC De Wingerd s Hertogenlaan 74, 3000 Leuven T: 016 28 47 90 www.wingerd.info Kleinschalig Genormaliseerd Wonen: Visietekst van Theorie naar Praktijk Want tussen droom en daad Staan wetten in den weg

Nadere informatie

Samenspel Formeel - Informeel. Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink

Samenspel Formeel - Informeel. Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink Samenspel Formeel - Informeel Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink 6/12/2015 Programma - Korte kennismaking; - Ontwikkelingen in de vrijwillige zorg; - Uitgangspunt

Nadere informatie

Fam iliemonitor 2015 Resultaten van de online peiling

Fam iliemonitor 2015 Resultaten van de online peiling Fam iliemonitor 2015 Resultaten van de online peiling december 2015 december 2015 2 Inhoudsopgave 1 Aanleiding...4 2 Wijze van verzamelen gegevens...5 3 Resultaten van de peiling 2015...6 3.1 Inleiding...

Nadere informatie

Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam

Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam Leen Heylen, CELLO, Universiteit Antwerpen Thomas More Kempen Het begrip eenzaamheid Eenzaamheid is een pijnlijke, negatieve ervaring die zijn oorsprong vindt in een

Nadere informatie

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte.

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte. Een chronische en progressieve aandoening zoals multiple sclerose (MS) heeft vaak grote consequenties voor het leven van patiënten en hun intieme partners. Naast het omgaan met de fysieke beperkingen van

Nadere informatie

COMPETENTIEBELEVINGSPROFIEL VROEG - ADOLESCENTEN PERSOONLIJKE RAPPORTAGE VAN

COMPETENTIEBELEVINGSPROFIEL VROEG - ADOLESCENTEN PERSOONLIJKE RAPPORTAGE VAN COMPETENTIEBELEVINGSPROFIEL VROEG - ADOLESCENTEN PERSOONLIJKE RAPPORTAGE VAN Naam Z Gegevens deelnemer Algemeen Naam Naam Z Leeftijd 14 Geslacht Normgroep Sociale wenselijkeheid man jongens 12 t/m 15 jaar

Nadere informatie

NLP training voor jongeren

NLP training voor jongeren Oosterzijweg 8 e- mail info@ntinlp.nl 1906 AX Limmen website www.ntinlp.nl tel 072 505 35 01 ING bank 65.11.79.939 fax 072 505 22 94 KvK Alkmaar 37065951 NLP training voor jongeren Al 10 jaar organiseert

Nadere informatie

Rapport Persoonlijke Flexibiliteit

Rapport Persoonlijke Flexibiliteit Rapport Persoonlijke Flexibiliteit Naam Adviseur Jan Voorbeeld Adviseur van Organisatie Datum 28/01/2015 Inleiding Persoonlijke flexibiliteit is uw vermogen om met grote uitdagingen en veranderingen in

Nadere informatie

Dé mantelzorger bestaat niet

Dé mantelzorger bestaat niet Dé mantelzorger bestaat niet Deze notitie over mantelzorg is opgesteld is samenwerking met: Stichting Pulse, Plaatselijk Overleg Gehandicapten, het Nederlandse Rode Kruis, de Zonnebloem IJsselstein, de

Nadere informatie

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK 1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK Kinderen krijgen in de opvang volop kansen om zich te ontwikkelen. Ouders kunnen intussen werk zoeken of gaan werken,

Nadere informatie

Eenzame naasten. Onderwerpen. Contactarm. Eenzaamheid. Sociaal isolement. Sociale netwerken van ouderen

Eenzame naasten. Onderwerpen. Contactarm. Eenzaamheid. Sociaal isolement. Sociale netwerken van ouderen Eenzame naasten Dr. Anja Machielse Onderwerpen Begripsverkenning Oorzaken en gevolgen Sociale competenties Stappen in de aanpak Interventieprofielen Conclusies Eenzaamheid Het gevoel dat de aanwezige contacten

Nadere informatie

Perspectief op gewoon leven. Wat we leren van evaluaties

Perspectief op gewoon leven. Wat we leren van evaluaties Perspectief op gewoon leven Wat we leren van evaluaties Stichting Perspectief, juni 2005 Aanleiding De LFB komt op voor de belangen van mensen met een verstandelijke beperking. De LFB heeft de ervaring

Nadere informatie

Relatiespel SPEELWIJZE. www.crearepartners.com. SPEELWIJZE RELATIESPEL - Bladzijde 1 / 9

Relatiespel SPEELWIJZE. www.crearepartners.com. SPEELWIJZE RELATIESPEL - Bladzijde 1 / 9 SPEELWIJZE RELATIESPEL - Bladzijde 1 / 9 SPEELWIJZE Relatiespel De meesten van ons besteden een flink deel van hun tijd aan relaties met anderen. Het is dan ook van groot belang deze contacten zo prettig

Nadere informatie

Mantelzorg. Figuur 1. Mantelzorg per GGD regio. 2 van 6 Rapport Mantelzorg. Bron: Zorgatlas RIVM

Mantelzorg. Figuur 1. Mantelzorg per GGD regio. 2 van 6 Rapport Mantelzorg. Bron: Zorgatlas RIVM Mantelzorg Op 10 november 2014 is het de Dag van de Mantelzorg. Dit jaar wordt deze dag voor de 16 e maal georganiseerd. De Dag van de Mantelzorg is bedoeld om mantelzorgers in het zonnetje te zetten en

Nadere informatie

Afgeronde onderzoeksprojecten Lectoraat Zorg voor Mensen met een Verstandelijke Beperking (periode 2008 2012)

Afgeronde onderzoeksprojecten Lectoraat Zorg voor Mensen met een Verstandelijke Beperking (periode 2008 2012) Afgeronde onderzoeksprojecten Lectoraat Zorg voor Mensen met een Verstandelijke Beperking (periode 2008 2012) In de periode 2008-2012 heeft het Lectoraat Zorg voor Mensen met een Verstandelijke Beperking

Nadere informatie

SociaalNetwerk. Mensen die u rekent tot voor u betekenisvolle personen gedurende het afgelopen jaar

SociaalNetwerk. Mensen die u rekent tot voor u betekenisvolle personen gedurende het afgelopen jaar SociaalNetwerk Mensen die u rekent tot voor u betekenisvolle personen gedurende het afgelopen jaar Geheugen mobiele telefoon Wie stuurt u met nieuwjaar een kaartje De structuur : In kaart gebracht dmv

Nadere informatie

BunderBos. BunderBos. BunderBos

BunderBos. BunderBos. BunderBos BunderBos groepspraktijk BunderBos groepspraktijk BunderBos groepspraktijk Wij zijn een groepspraktijk van psychologen, orthopedagogen en psychotherapeuten BunderBos en helpen zowel kinderen, jongeren,

Nadere informatie

Sociale steun uit eigen kring: Belangrijker dan ooit. Dr. Pieternel Dijkstra Lector Master in Toegepaste Psychologie

Sociale steun uit eigen kring: Belangrijker dan ooit. Dr. Pieternel Dijkstra Lector Master in Toegepaste Psychologie Sociale steun uit eigen kring: Belangrijker dan ooit Dr. Pieternel Dijkstra Lector Master in Toegepaste Psychologie Sociale psychologie Begrijpen hoe mensen met elkaar omgaan en elkaar beïnvloeden en de

Nadere informatie

Inleiding. Familiale kwetsbaarheid en geslacht. Samenvatting

Inleiding. Familiale kwetsbaarheid en geslacht. Samenvatting Inleiding Depressie en angst zijn veel voorkomende psychische stoornissen. Het ontstaan van deze stoornissen is gerelateerd aan een breed scala van risicofactoren, zoals genetische kwetsbaarheid, neurofysiologisch

Nadere informatie

Do s en don ts bij aanpak van eenzaamheid bij thuiswonende senioren. Leen Heylen

Do s en don ts bij aanpak van eenzaamheid bij thuiswonende senioren. Leen Heylen Do s en don ts bij aanpak van eenzaamheid bij thuiswonende senioren Leen Heylen Inhoud Oud en eenzaam? Een situatieschets Definitie eenzaamheid Sociale en emotionele eenzaamheid Wat maakt ouderen kwetsbaar

Nadere informatie

Multifamily Groups volgens McFarlane

Multifamily Groups volgens McFarlane Multifamily Groups volgens McFarlane Workshop 9 oktober 2012 Ingeborg Siteur, psychiater/gezinstherapeut Altrecht Familie-training als onderdeel van een totaal aanbod Familie psychoeducatie ACT/casemanagement

Nadere informatie

Signaleren en aanpak van. eenzaamheid. www.cvo.vu.nl

Signaleren en aanpak van. eenzaamheid. www.cvo.vu.nl Signaleren en aanpak van eenzaamheid www.cvo.vu.nl Meer informatie over deze brochure vindt u op de website www.cvo.vu.nl. Op deze site kunt u exemplaren van de brochure bestellen of een PDF-bestand downloaden.

Nadere informatie

Behoefte aan verbondenheid

Behoefte aan verbondenheid Eenzaamheid aanpakken? Nan Stevens Psychogerontologie Radboud Universiteit Nijmegen Behoefte aan verbondenheid Een basale behoefte aan een aantal mensen waarbij er sprake is van Regelmatig contact Wederzijdse

Nadere informatie

Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland

Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland 1. Individuele sociale vaardigheidstraining 2. Sociale vaardigheidstraining groep 12-/12+ 3. Gezinsbegeleiding (6+) 4. Gezinsbegeleiding (0-6 jaar) 5. Individuele

Nadere informatie

Definitie 5/10/2015. Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Brussel. VK Brussel

Definitie 5/10/2015. Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Brussel. VK Brussel Goedele Keymolen Kindermishandeling: hoe gaan we ermee om? 28 september 2015 Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Brussel VK Brussel Sainctelettesquare 17 1000 Brussel Tel: 02/477.60.60 Fax: 02/477.87.50

Nadere informatie

Aan de slag met de context: tips en tricks

Aan de slag met de context: tips en tricks Aan de slag met de context: tips en tricks Werkvelddag Keep Calm and Get Inspired 5 juni 2014 De huidige situatie binnen MFC s Kind ouders Gezins begeleider Context begeleider Doel van de lezing Focus

Nadere informatie

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE OUDERLIJKE VERANTWOORDELIJKHEID

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE OUDERLIJKE VERANTWOORDELIJKHEID BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE OUDERLIJKE VERANTWOORDELIJKHEID PREAMBULE Erkennende dat ondanks de bestaande verschillen in de nationale familierechten er evenwel een toenemende convergentie

Nadere informatie

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU?

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? Thuis en op school heb je allerlei waarden meegekregen. Sommigen passen bij je, anderen misschien helemaal niet. Iedereen heeft waarden. Ken

Nadere informatie

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan De zorg en begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking moet erop gericht zijn dat de persoon een optimale kwaliteit

Nadere informatie

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling 2. Gevolgen van kindermishandeling voor kind en omgeving De emotionele, lichamelijke en intellectuele ontwikkeling van een kind berust op genetische mogelijkheden

Nadere informatie

Evaluatie gratis openbaar vervoer 65+-ers Rotterdam

Evaluatie gratis openbaar vervoer 65+-ers Rotterdam Evaluatie gratis openbaar vervoer 65+-ers Rotterdam J. Snippe F. Schaap M. Boendermaker B. Bieleman COLOFON St. INTRAVAL Postadres Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl www.intraval.nl

Nadere informatie

Ondanks dat het in Nederland niet is toegestaan om alcohol te verkopen aan jongeren onder de 16 jaar, drinkt een groot deel van deze jongeren

Ondanks dat het in Nederland niet is toegestaan om alcohol te verkopen aan jongeren onder de 16 jaar, drinkt een groot deel van deze jongeren Ondanks dat het in Nederland niet is toegestaan om alcohol te verkopen aan jongeren onder de 16 jaar, drinkt een groot deel van deze jongeren alcohol. Dit proefschrift laat zien dat de meerderheid van

Nadere informatie

Ik verdien niet wat de klant krijgt!

Ik verdien niet wat de klant krijgt! Ik verdien niet wat de klant krijgt! * De Communicatie van een nieuw Bedieningsconcept FiDiZ Zwolle * 27 maart 2013 * 10 april 2013 Opleiding Persoonlijke Financiële Stijlen in 1 dag Voor meer informatie:

Nadere informatie

De sociale ontwikkeling van het schoolkind

De sociale ontwikkeling van het schoolkind De sociale ontwikkeling van het schoolkind De sociale ontwikkeling van het schoolkind J.D. van der Ploeg Houten 2011 2011 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak

Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak Document opgesteld door: vzw de Keeting vzw Recht-Op Kroonstraat 64/66 Lange Lobroekstraat 34 2800 Mechelen 2060 Antwerpen email: info@dekeeting.be

Nadere informatie

Sociaal kapitaal en gezondheid. Annelien Poppe Evelyn Verlinde Prof. dr. Sara Willems Prof. dr. Jan De Maeseneer

Sociaal kapitaal en gezondheid. Annelien Poppe Evelyn Verlinde Prof. dr. Sara Willems Prof. dr. Jan De Maeseneer Sociaal kapitaal en gezondheid Annelien Poppe Evelyn Verlinde Prof. dr. Sara Willems Prof. dr. Jan De Maeseneer Inhoudstafel Sociaal kapitaal: definitie Sociaal kapitaal bij financieel kwetsbare welzijnszorggebruikers

Nadere informatie

Personenbelasting 45 % 45 % 30 % 25 % 1 089,00 1 089,00 30 % 25 % 50 % 2 533,50 45 % 3 260,00 40 % 30 % 1 089,00 2 147,50 25 % 50 % 50 % 2 533,50

Personenbelasting 45 % 45 % 30 % 25 % 1 089,00 1 089,00 30 % 25 % 50 % 2 533,50 45 % 3 260,00 40 % 30 % 1 089,00 2 147,50 25 % 50 % 50 % 2 533,50 37 330 50 % 45 % 2 533,50 Personenbelasting 20 370 40 % 3 260,00 2 220 8 590 30 % 089,00 0 25 % 2 47,50 37 330 50 % gezamenlijk belastbaar inkomen niet meer dan 25 990 37 330 50 % gezamenlijk belastbaar

Nadere informatie

Adviezen in een hulpverlenend gesprek: zegen of vloek? Door: Johan Clarysse, stafmedewerker Tele-Onthaal West-Vlaanderen

Adviezen in een hulpverlenend gesprek: zegen of vloek? Door: Johan Clarysse, stafmedewerker Tele-Onthaal West-Vlaanderen Adviezen in een hulpverlenend gesprek: zegen of vloek? Door: Johan Clarysse, stafmedewerker Tele-Onthaal West-Vlaanderen Adviezen in een hulpverlenend gesprek: zegen of vloek? 1 Advies is vaak iets anders

Nadere informatie

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen,

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen, Zwolle Rapportage Mantelzorg in beeld Resultaten uit onderzoeken onder mantelzorgers 2012 en 2014 De gemeente Zwolle wil de positie van de mantelzorger versterken en hun taak verlichten. Met de komst van

Nadere informatie

Factsheet. Eenzaamheid. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen

Factsheet. Eenzaamheid. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen Gelderland-Zuid Factsheet Eenzaamheid Onderzoek onder volwassenen en ouderen Onderzoek naar eenzaamheid De Volwassenen- en ouderenmonitor is eind 2012 onder ruim 22.000 zelfstandig wonende inwoners van

Nadere informatie

Signaalkaart Jongeren

Signaalkaart Jongeren Signaalkaart Jongeren Naam: Mike de Boer Inhoudsopgave Inleiding... 3 Signaalkaart Mike... 5 Toelichting op de uitslag... 6 Pagina 2 van 8 Inleiding Op 14 maart 2014 heeft Mike de Boer de Signaalkaart

Nadere informatie

Instaptoets Entreeopleiding

Instaptoets Entreeopleiding Instaptoets Entreeopleiding Naam: Femke van Hattem Pagina 1 van 9 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Toelichting op de uitslag... 6 Pagina 2 van 9 Inleiding Op 10 juli 2013 heeft Femke van Hattem in het kader

Nadere informatie

B.U.N. Boeddhistische Unie Nederland Vereniging van boeddhistische groeperingen in Nederland

B.U.N. Boeddhistische Unie Nederland Vereniging van boeddhistische groeperingen in Nederland Amsterdam, 24-11-2014 Boeddhisten in Nederland een inventarisatie Er zijn twee vragen die boeddhisten in Nederland al jaren bezig houden: 1. Wat is een boeddhist 2. Hoeveel boeddhisten zijn er in Nederland

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland Mantelzorgbeleid ZAB Nederland 1. Inleiding Mantelzorg is een thema dat momenteel veel aandacht krijgt in onze samenleving. Het gaat om zorg die noodzakelijkerwijs langdurig, onbetaald en vanuit een persoonlijke

Nadere informatie

Is een klas een veilige omgeving?

Is een klas een veilige omgeving? Is een klas een veilige omgeving? De klas als een vreemde sociale structuur Binnen de discussie dat een school een sociaal veilige omgeving en klimaat voor leerlingen moet bieden, zouden we eerst de vraag

Nadere informatie

Opvoeden na partner geweld Trees Pels Katinka Lunneman Jodi Mak Susanne Tan Meta Flikweert Marjolijn Distelbrin Majone Steketee

Opvoeden na partner geweld Trees Pels Katinka Lunneman Jodi Mak Susanne Tan Meta Flikweert Marjolijn Distelbrin Majone Steketee Opvoeden na partner geweld Trees Pels Katinka Lunneman Jodi Mak Susanne Tan Meta Flikweert Marjolijn Distelbrin Majone Steketee Financiers: Gemeente Rotterdam Gemeente Amsterdam Gemeente Utrecht Gemeente

Nadere informatie

GAMS België. GAMS België

GAMS België. GAMS België 14 15 Emoties zijn reacties op allerlei zaken die zich afspe- VGV is een uiterst pijnlijke ingreep die vaak onder len rondom ons: angst, vreugde, woede, verbazing, dwang en zonder waarschuwing wordt uitgevoerd.

Nadere informatie

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Sociale Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Sociale Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997 5.8.1. Inleiding De WHO heeft in haar omschrijving het begrip gezondheid uitgebreid met de dimensie sociale gezondheid en deze op één lijn gesteld met de lichamelijke en psychische gezondheid. Zowel de

Nadere informatie

Het Signalerend. Toegankelijke. Activerende. Netwerk

Het Signalerend. Toegankelijke. Activerende. Netwerk Stean foar Stipe Visie op cliëntondersteuning zorg, welzijn en aangepast wonen Het Signalerend ignalerende Toegankelijke Effectieve Activerende Netwerk (dat stiet as in hûs!) Inleiding Sinds januari 2007

Nadere informatie

OPDRACHTVERKLARING WZC Leiehome (Actualisering 12.06.2015)

OPDRACHTVERKLARING WZC Leiehome (Actualisering 12.06.2015) OPDRACHTVERKLARING WZC Leiehome (Actualisering 12.06.2015) Woonzorgcentrum Leiehome is een woonplaats met ruime verzorgingsmogelijkheden voor ouderen. Wij verlenen een deskundige en actuele zorg op maat.

Nadere informatie

Hulp vinden? Kom in contact met vrijwilligers en professionals

Hulp vinden? Kom in contact met vrijwilligers en professionals Hulp vinden? Kom in contact met vrijwilligers en professionals 1. Plaats gratis en veilig een opdracht 2. Ontvang reacties van vrijwilligers of professionals 3. Kies de hulpaanbieder die bij u past Of

Nadere informatie

Inhoud van drijfveren als deze sturend (sterk aanwezig) of steunend (minder sterk aanwezig) zijn

Inhoud van drijfveren als deze sturend (sterk aanwezig) of steunend (minder sterk aanwezig) zijn Inhoud van drijfveren als deze sturend (sterk aanwezig) of steunend (minder sterk aanwezig) zijn Drijfveren krijgen een andere lading naarmate ze meer of minder dominant in een profiel aanwezig zijn. Dat

Nadere informatie

Sociale netwerken. Waarom en hoe?

Sociale netwerken. Waarom en hoe? Sociale netwerken Waarom en hoe? Opbouw verhaal Zorg in Nederland -recente ontwikkelingen en hun achtergronden Verschijningsvormen en omvang informele zorg Zorg voor de informele zorg De kracht van netwerken

Nadere informatie

Omgaan met stress en Burn-out xpr:omgaan met stress en Burn-out xpr 30-10-07 09:43 Pagina 5. Voorwoord 9. 1 Wat is er met me aan de hand?

Omgaan met stress en Burn-out xpr:omgaan met stress en Burn-out xpr 30-10-07 09:43 Pagina 5. Voorwoord 9. 1 Wat is er met me aan de hand? Omgaan met stress en Burn-out xpr:omgaan met stress en Burn-out xpr 30-10-07 09:43 Pagina 5 Inhoud Voorwoord 9 1 Wat is er met me aan de hand? 11 Gezonde en ongezonde vormen van stress 11 Kenmerken van

Nadere informatie

Commitment of Hoe bevlogen medewerkers beter functioneren

Commitment of Hoe bevlogen medewerkers beter functioneren Commitment of Hoe bevlogen medewerkers beter functioneren Wat is commitment? Beloften vastleggen, waarbij je je op een bepaald moment bereid verklaart en verbindt om concreet gedrag op een ander moment

Nadere informatie

Conflicten zijn een natuurlijk verschijnsel binnen een groep, binnen een organisatie, omdat de leden verschillende doelstellingen hebben.

Conflicten zijn een natuurlijk verschijnsel binnen een groep, binnen een organisatie, omdat de leden verschillende doelstellingen hebben. 3. PROBLEEMOPLOSSING CONFLICTHANTERING 3.0. Inleiding Conflicten zijn een natuurlijk verschijnsel binnen een groep, binnen een organisatie, omdat de leden verschillende doelstellingen hebben. Omdat conflicten

Nadere informatie

Bijeenkomst 7 Module Zorg thuis (2)

Bijeenkomst 7 Module Zorg thuis (2) Bijeenkomst 7 Module Zorg thuis (2) Doelen van deze bijeenkomst Doelen voor de cursusbegeleider: b laten kennismaken met het aanbod van de thuiszorg, inclusief hulpmiddelen b laten kennismaken met de ziekenboeg

Nadere informatie

Het perspectief van de mantelzorger. Refereerbijeenkomst Medisch Maatschappelijk Werkers 28-02- 2013 Ellen MJ Witteveen

Het perspectief van de mantelzorger. Refereerbijeenkomst Medisch Maatschappelijk Werkers 28-02- 2013 Ellen MJ Witteveen Het perspectief van de mantelzorger Refereerbijeenkomst Medisch Maatschappelijk Werkers 28-02- 2013 Ellen MJ Witteveen Probleemstelling Ziekenhuizen moeten steeds meer terug naar de kerntaken. Daarbij

Nadere informatie

Wat doen wij ermee en wat doen ze voor ons? Dorothé van Slooten

Wat doen wij ermee en wat doen ze voor ons? Dorothé van Slooten Sociale netwerken Wat doen wij ermee en wat doen ze voor ons? Dorothé van Slooten Disclosure belangen Dorothé van Slooten (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties

Nadere informatie

Eenzaamheid onder mantelzorgers Jolanda Elferink, Expertisecentrum Mantelzorg

Eenzaamheid onder mantelzorgers Jolanda Elferink, Expertisecentrum Mantelzorg Eenzaamheid onder mantelzorgers Jolanda Elferink, Expertisecentrum Mantelzorg 4-06-13 Inhoud - In welke mantelzorgsituaties kom je eenzaamheid tegen? - Welke drie stappen kun je zetten om eenzaamheid te

Nadere informatie

Werken met (etnisch) gemengde groepen: een wereld te winnen

Werken met (etnisch) gemengde groepen: een wereld te winnen Werken met (etnisch) gemengde groepen: een wereld te winnen 07.02.2012 1 Tobias Stark Rijksuniversiteit Groningen Vakgroep Sociologie Kerndoel 2 van de Verlengde Schooldag Sociale competenties ontwikkelen

Nadere informatie

FAQ Schenkingen en Legaten

FAQ Schenkingen en Legaten FAQ Schenkingen en Legaten SCHENKINGEN EN LEGATEN AAN DOMINIEK SAVIO Waarom kiezen voor Dominiek Savio voor een schenking of (duo)legaat? Dominiek Savio wil voor kinderen, jongeren en volwassenen met een

Nadere informatie

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos Bijlage 2 Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos A1 Uitbrengen jaarkrant A2 Advertentie huis aan huis bladen A3 Consultatie B1 Brochures

Nadere informatie

Preventief huisbezoek 75+

Preventief huisbezoek 75+ Hollandsspoor 37 3994 VT Houten Postbus 209 3990 GA Houten tel. 030-7001500 info@vanhoutenenco.nl www.vanhoutenenco.nl Preventief huisbezoek 75+ Houten Noord-West de ERVEN en het OUDE DORP 'van Houten&co'

Nadere informatie

LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK!

LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK! LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK! In dit E-book leer je hoe je door het inzetten van je eigen netwerk je bedrijf kan laten groeien. WAAROM DIT E-BOOK? Veel ondernemers beginnen

Nadere informatie

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug Dit beleid is in eerste instantie opgesteld voor intramurale cliënten van ISZ De Brug. De vertaalslag naar extramurale cliënten moet nog worden gemaakt. Inleiding

Nadere informatie

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Workshop Mantelzorg Febe Lenie de Pater Consulent Mantelzorg Freelancer Mantelzorgondersteuning November 2014 Doel workshop Bewustwording rol en positie

Nadere informatie

Onderlegger Licht Diagnostisch Instrument tbv bepaling van het gezinsprofiel. 1. Psychische en/of psychiatrische problemen van de ouder(s)

Onderlegger Licht Diagnostisch Instrument tbv bepaling van het gezinsprofiel. 1. Psychische en/of psychiatrische problemen van de ouder(s) A. Ouderfactoren: gegeven het feit dat de interventies van de gezinscoach en de nazorgwerker gericht zijn op gedragsverandering van de gezinsleden, is het zinvol om de factoren te herkennen die (mede)

Nadere informatie

5 Samenvatting en conclusies

5 Samenvatting en conclusies 5 Samenvatting en conclusies In 2008 werden in Nederland bijna 5,2 miljoen mensen het slachtoffer van criminaliteit (cbs 2008). De meeste van deze slachtoffers kregen te maken met diefstal of vernieling,

Nadere informatie

Daarvoor gaat u naar Minters

Daarvoor gaat u naar Minters Opvoeden & Opgroeien Eigen functioneren & Relaties Een leefbare buurt Daarvoor gaat u naar Minters U weet zelf vaak het beste wat goed is voor uzelf of uw gezin. En u gaat voor goede raad of praktische

Nadere informatie

NVE-K Kindrapportage. Nederlandse vragenlijst voor eetgedrag bij kinderen. Bloem Jones

NVE-K Kindrapportage. Nederlandse vragenlijst voor eetgedrag bij kinderen. Bloem Jones NVE-K Kindrapportage Nederlandse vragenlijst voor eetgedrag bij kinderen ID 4589-9 Datum 27.07.2015 NVE-K Inleiding 2 / 5 INLEIDING De NVE-K is een vragenlijst die de belangrijkste risicofactoren voor

Nadere informatie

Eenzaamheid. Aanleiding. Beschrijving. Eenzaamheid

Eenzaamheid. Aanleiding. Beschrijving. Eenzaamheid Eenzaamheid Aanleiding In het beleidsplan Wmo 2008-2011 is toegezegd specifieke aandacht te schenken aan de aanpak van eenzaamheid. Daartoe is op 30 maart 2011 een werkconferentie gehouden. Daarbij is

Nadere informatie

v.u.: Ward Van Hoorde, Kwatrechtsteenweg 168, 9260 Wetteren opdrachtsverklaring SINT-LODEWIJK

v.u.: Ward Van Hoorde, Kwatrechtsteenweg 168, 9260 Wetteren opdrachtsverklaring SINT-LODEWIJK v.u.: Ward Van Hoorde, Kwatrechtsteenweg 168, 9260 Wetteren opdrachtsverklaring SINT-LODEWIJK OPDRACHTSVERKLARING SINT- LODEWIJK cliënt-organisatie-medew MISSIE SINT-LODEWIJK - biedt aangepast onderwijs

Nadere informatie

STAPPENPLAN PREVENTIE VAN EENZAAMHEID IN DE EERSTE LIJN

STAPPENPLAN PREVENTIE VAN EENZAAMHEID IN DE EERSTE LIJN STAPPENPLAN PREVENTIE VAN EENZAAMHEID IN DE EERSTE LIJN Doelen Het voorkomen, oplossen en/of verwerken van eenzaamheid bij ouderen: 1. Het vaststellen van de mate van eenzaamheid; 2. Het onderscheiden

Nadere informatie

Relatiecirkels als hulpmiddel voor systeemdenken

Relatiecirkels als hulpmiddel voor systeemdenken Relatiecirkels als hulpmiddel voor systeemdenken Leerdoelen: De leerlingen kunnen onder begeleiding de verwevenheid tussen economische, sociale en ecologische aspecten in duurzaamheidsvraagstukken herkennen.

Nadere informatie

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan De ontwikkeling van vrouwen en meisjes in het rugby heeft de afgelopen jaren flink aan momentum gewonnen en de beslissing om zowel heren als dames uit te laten komen op het sevenstoernooi van de Olympische

Nadere informatie

narratieve zorg Elder empowering the elderly

narratieve zorg Elder empowering the elderly narratieve zorg Elder empowering the elderly huisbezoek 1: KENNISMAKING - 2 - KENNISMAKING - huisbezoek 1- a kennismaking huisbezoek 1: KENNISMAKING a vertrouwelijkheid individueel in teamverband naar

Nadere informatie

Huiswerk week 5. Formele oefeningen

Huiswerk week 5. Formele oefeningen Huiswerk week 5 Formele oefeningen 1. Dagelijks ca. 45 minuten oefenen. De ene dag de zit- of loopmeditatie en de andere dag de staande yoga-oefeningen. Meditatie betekent oefenen met de zijnmodus. Toelaten

Nadere informatie

zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm

zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm Mantelzorg is... Mooi De hulpvrager is je dankbaar, mantelzorg geeft veel voldoening Divers De taken lopen uiteen: huishoudelijke

Nadere informatie

DE AUTISMEGELEIDEHOND. Altijd een maatje

DE AUTISMEGELEIDEHOND. Altijd een maatje DE AUTISMEGELEIDEHOND Altijd een maatje DE AUTISMEGELEIDEHOND ALTIJD EEN MAATJE Honden en kinderen hebben iets met elkaar. Er is vaak een speciale chemie tussen die twee. Dit gaat zelfs in het bijzonder

Nadere informatie

Zorgboekje. Kindgegevens

Zorgboekje. Kindgegevens Zorgboekje De pedagogisch medewerker vult dit boekje behorende bij het overdrachtdocument peuter kleuter in als er een zorgbehoefte bij het kind is gesignaleerd. Zij/ hij vult in wat van toepassing is

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/22989 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/22989 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/22989 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Pouw, Lucinda Title: Emotion regulation in children with Autism Spectrum Disorder

Nadere informatie