Samenvatting: Geschiedenis privaatrecht (inclusief Romeins recht): Intern Recht

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Samenvatting: Geschiedenis privaatrecht (inclusief Romeins recht): Intern Recht"

Transcriptie

1 1 Inhoudstafel Door Brecht Warnez Samenvatting: Geschiedenis privaatrecht (inclusief Romeins recht): Intern Recht 2e Bachelor Rechten, Prof. D. Heirbaut Samengevat door Brecht Warnez Inhoudstafel Inhoud Inhoudstafel... 1 Tweede Deel: Intern recht Personen- en familierecht Basisbegrippen bij de studie van het personen- en familierecht De rechtsbekwaamheid De handelingsonbekwaamheid De familie Het huwelijk De echtscheiding Zakenrecht Inleidende begrippen Soorten van zaken Eigendom, bezit en detentie De beperkte zakelijke genotsrechten Erfpacht en opstal Opgelet Verbintenissenrecht Inleiding Contractenrecht Quasi-contracten Delicten en quasi-delicten Erfrecht Inleiding Het Romeins erfrecht Voor de Franse revolutie Franse Revolutie Burgerlijk wetboek Na

2 2 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez 4.7 De toekomst Huwelijksvermogensrecht Inleiding Romeins recht Germanen Leenrecht ancien regime (de uitzondering) Gemeenrecht ancien regime (de regel) Franse Revolutie, BW en later : samenwonenden Het examen Tweede Deel: Intern recht 1 Personen- en familierecht 1.1 Basisbegrippen bij de studie van het personen- en familierecht Indeling - Vermogensrecht - Personen- en familierecht 1 o Term personen- en familierecht Personen- en familierecht = rechtsregels betreffende de rechtspositie van de persoon als individu en in de relatie tot zijn echtgenoot en verwanten o Verschil met vermogensrecht Waardering in geld bij vermogensrecht Wél invloed RORE bij vermogensrecht P&F-recht: vooral canonieke invloed - Onderscheid: vroeger moeilijker o Vb. RORE: bepaalde rechten uit personen- en familierecht wel vervreemden Basisbegrippen - Komen uit de 19 e E (Duitse Pandektisten) o Daarvoor werkte men niet met deze begrippen! - Zeer belangrijk: o Rechtssubjecten = elk wezen met rechten en plichten (mensen) Ook rechtspersonen o Rechtsobject = voorwerp van rechten (een ding) o Maar: dierenrechten - Juridische persoonlijkheid: HB p P&F-recht = personen- en familierecht

3 3 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez o Juridische persoonlijkheid = geheel van rechten en plichten o Rechtsbekwaamheid = bekwaamheid om rechten te hebben Bepaald door de staat = rechtstoestand van persoon als lid van de gemeenschap o Handelingsbekwaamheid = bekwaamheid om rechten uit te oefenen door het stellen van rechtshandelingen Bepaald door: leeftijd, geslacht of geestelijke of lichamelijke toestand - Rechtshandeling = handeling die bepaalde juridische gevolgen heeft en gesteld werd met het oog op die gevolgen o Zijn rechtsfeiten = feiten waaraan recht bepaalde gevolgen hecht (kan ook ongewild) 1.2 De rechtsbekwaamheid Vrijheid, slavernij en horigheid - Staat van personen o Nu: vrijheid en gelijkheid Door Déclaration des droits de l homme et du citoyen (FR, 1789) Wel sociale verschillen o Voor 1795 Geen vrijheid, geen gelijkheid Wel verschillen in rechtsbekwaamheid RORE: volledig rechtsbekwaam: personen sui iuris 2 = niet onder pater familias personen alieni iuris De slavernij bij de Romeinen - Juridische betekenis slavernij: slaven zijn dingen (rechtsobject) feitelijk: vb. verliefd worden - Juridische theorie is niet geheel houdbaar o Opkomst beschermingsmaatregelen Cfr. dierenrechtenopkomst nu o Peculium 3 = deel van vermogen van pater familias dat de slaaf zelfstandig mag gebruiken en opbrengsten voor zichzelf mee kan maken o Vrijlating Niet zelfde statuut als vrijgeborenen - Juridisch sociale o Vb. slaaf van koning vs. vrije landloper De horigheid van de Middeleeuwen - Ontstaan (vroege ME) o Statuut verbetert o Vele vrijen gedwongen om afhankelijk te worden 2 3 < Lat. van eigen recht Zie ook Romeinen: patria potestas p. 18

4 4 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez - Horige = halfvrije - Inperkingen vrijheid o Vb. formariage: taks voor huwen buiten de heerlijkheid - Doorgeven statuut horige: via echtgenote o Reden: altijd zekerheid wie moeder o Vb. vrije man x onvrije vrouw = onvrije kinderen - Verdwijnen horigheid (12 e E) o Snel in welvarende gebieden anders vluchten horigen weg Vb. graafschap Vlaanderen (uitz. Aalst) o Steden sneller - Juridische sociale o Vb. ministeriales = dienstmannen, belangrijke functies bij heer Veel ridders Slavernij is niet verdwenen - Vandaag: huisslavernij Vreemdelingen en inboorlingen Bij de Romeinen Na de Romeinen Wie is vreemdeling? - Vreemdeling = niet-inboorling - Bepalen door o Ius soli 5 = geboorteplaats kind bepaalt burgerschap Vooral in landen met immigratie Oorspronkelijk in de VS o Ius sanguinis 6 = burgerschap van ouders neemt kind over De facto: de vader Vooral in landen met emigratie Oorspronkelijk in de Dui o Bestaan beiden niet meer in zuivere vorm - Voor Franse Revolutie: in principe ius soli o Maar: sommige steden met ius sanguinis - 19 de E: ius sanguinis via vader o Betwisten nationaliteit bewijzen moeilijk Steeds bewijzen van nationaliteit mannelijke lijn in tijd oneindig Niet kennen < Lat. recht van de bodem < Lat. recht van het bloed

5 5 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez Belang: cijnskiesrecht kiezers van tegenstanders elimineren o Ius sanguinis via ouder Ook moeder o Belangrijke worden ius soli Negatief: kleinkinderen van emigranten van rechtswege Belg Positief: kleinkinderen van immigranten niet meer van rechtswege Belg Om de 10 jaar bevestigen dat je Belg wil zijn Inboorling worden? - Vroeger o Steden: voorwaarden Taks betalen Tijd in stad verblijven Getrouwheidseed afleggen o Naturalisatie Door vorst Opm.: Brabant Naturalisatie: deel rechten Brabandisatie: alle rechten o Huwelijk voor : van rechtswege burgerschap van echtgenoot - De Fra.Rev. en de GW van 1831: ± zoals als voordien o Van rechtswege door huwelijk van o Naturalisatie Kleine naturalisatie: deel rechten Grote naturalisatie: alle rechten - 20e E o Huwelijk: door keuze, ook voor mannen o Naturalisatie: sterk versoepelen Afschaffen grote en kleine Na 3 jaar verblijf: Belg mogelijk Na 2 jaar verblijf: Belg mogelijk als vluchteling o Invloed ius soli: keuzerecht Voor kind geboren in België: op zijn 18 e voor Belg kiezen Na 7 jaar wettig verblijf: snel Belg-Wet Opm. kan eigenlijk ook al na 3 jaar Statuut vreemdeling - Soms positief o Legerdienst vroeger: niet doen o Bevoorrechte vreemdelingen Vb. Lombarden: handelaars uit Italiaanse streek goed voor eco aantrekken

6 6 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez - Meestal negatief (vb. joden en zigeuners) o Burgerlijk recht o Sociaal recht o Strafrecht o Publiekrecht - Burgerlijk recht o Algemeen: evolutie Benadeling: horige worden van heer Gelijke behandeling door verdrag jouw inwoners gelijk behandelen, als jij de onze gelijk behandeld Verdragswederkerigheid Altijd gelijke behandeling o Erfrecht Niet vererven: aubaniteitsrecht Heer erft goederen van vreemdeling zonder erfgenamen die op zijn grond sterft Niet erven: Aanvankelijk: vreemdeling mag niet erven Later: issuerecht = vreemdeling mag erven van inboorling, als hij taks betaalt 19 de E: geen beperking 1804: wel nog verdragswederkerigheid als voorwaarde Afschaffing in 1865 o Procesrecht Arrestatierecht en collectieve aansprakelijkheid Arrestatierecht = arrestatie van vreemdeling mag, als hij schulden niet betaalt inboorling daarvoor niet Collectieve aansprakelijkheid = groep aansprakelijk voor 1 persoon 7 Borgstelling - Sociaal recht o Uitsluiting van de arbeidsmarkt Enkel leden van ambacht mogen beroep uitoefenen Lid van ambacht moet inboorling zijn Nog steeds: niet zomaar in België werken Tenzij: EU of associatieverdragen o Geen armensteun (voorloper SZ) Alleen voor inboorlingen Nu: enkel voor legaal tewerkgestelde vreemdeling of Belg - Strafrecht o Vooral discriminatie in praktijk Niet in theorie 7 Zie Vroege ME p. 97

7 7 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez Vb. doodstraf in Mechelen nooit toegepast op Belg o Uitlevering ofwel uitleveren, ofwel berechten Praktijk Eigen inwoners: zelf berechten Vreemdeling: uitleveren 1 jan 2004: uitleveringsverdrag in EU - Publiekrecht o Legerdienst Vroeger: enkel Belgen Nu: ook EU-burger Historisch gezien: vooral vreemdelingen niet erg als dood Belgische onafhankelijkheid: weinig legerexpertise vooral Polen en Fransen aantrekken o Openbare ambten Voor Fr.Rev.: Bevolking: wil inboorlingen Vorst: wil eigen volk, vreemdelingen Fr.Rev.: vreemdelingen die voor Verlichting zijn mogen GW van 1831 Alleen Belgen overheidsfuncties EU-onderdanen ook voor meeste Uitz. als er tekorten zijn o Stemrecht: recent veranderd EU-burgers stemrecht Vreemdelingen onder voorwaarden: gemeentelijk stemrecht o Belangrijkste: verblijfsrecht Voor Fr.Rev. Vreemdeling uitwijzen Bij vreemdelingen zonder bestaansmiddelen of die onrust verstoken Andere functie asielrecht Als je in kerk was: mag je niet opgepakt worden Fr.Rev. Vreemdelingen toegelaten als ze Verlichting steunen Snel terug: uitwijzen als zonder bestaansmiddelen of onrust verstoken 19de E Groot belang nieuw asielrecht Politiek vluchtelingen toelaten Reden: wie transport kan betalen, is rijk Weinig uitwijzen 20 e E: strakkere houding

8 8 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez Recent Asielproblemen Vooral na 60: veel vluchtelingen Vluchteling, naast associatie of EU, enige manier om in Bel te blijven Nood aan meer legale immigranten Geprivilegieerden - Nu: ideaal is gelijkheid - Vroeger: ideaal zijn privileges o Adel Criteria: sociaal bepaald (adelijke levensstijl, heerlijkheden ) Toen: ridder edelman Adel door afstamming of door adelbrief van vorst Oorspronkelijk: als 2 ouders adel # edellieden als 1 ouder adel # adelbrieven als vader adel (ook nu nog!) Voorrechten edelman Privilegium fori = voorrecht van RM: door eigen leden van groep berecht Fiscaal: vb. erfrecht Prestige: vb. voorraan in kerk Adel nu: geen voorrechten Adellijke titels o Clerus Wie? Personen die tonsuur ontvangen hebben Niet noodzakelijk verbonden met eretitel Vb. nonnen, monniken, pastoors, universiteitsstudenten Specifieke haarstijl Gevolgen statuut Huwelijksverbod enkel voor hoge wijdingen Geen 2 keer trouwen in je leven Publiekrecht Privaatrecht: rechtsmacht Maar negatief Bepaalde beroepen niet uitoefenen (vb. handelaar) Erfrecht: non worden = dood zijn familie erft niet aan klooster (ook nu nog: niet alles aan klooster) 1.3 De handelingsonbekwaamheid De vrouw Inleiding

9 9 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez - Handelingsbekwaamheid wordt bepaald door o.a. leeftijd, geslacht - Vrouwen = onbekwamen? o Voor ons ondenkbaar o Maar anders in verleden Vb. art. 212, lid 3: Het huwelijk wijzigt de handelingsbekwaamheid van de echtgenoten niet, behoudens bij toepassing van art. 476 o Bewustwording daarvan door invloed feminisme (eind 60- begin 70) op historici - Vroeger: juridische discriminatie vrouwen o Is juridisch Vb. rijke koningin met rechten vs. arme man met rechten o Niet altijd logisch: de invloed van het leenrecht Vrouwen in leenhoven Dochter kan erven als er geen zoon is Vrouwelijke vorstin Vb. Margaretha van Constantinopel erft graafschap Vlaanderen Leenrecht is uitzondering, geen andere openbare ambten Geen raadsheer, schepen, geen rechter o Ook discriminatie door natuur Geen goede voorbehoedsmiddelen Gevaren zwangerschap: veel vrouwen sterven Fysieke zwakte vrouwen Nu fysiek minder belangrijk - Discriminatie vrouwen in burgerlijk recht o Geen eenvormig statuut vrouwen Afhankelijk van gewoonterecht o Meestal benadeling Uitzondering: meerderjarigheidsleeftijd : 12 jaar (menstruatie) uithuwelijken : 14/15 jaar Maar: relativeren o Betere positie vrouwen in steden Vrouwenrechten = luxeprobleem? nonsens o Betere positie ongehuwde vrouw Nonnen en vaak prostitutie De ongehuwde vrouw Bij de Romeinen - Aanvankelijk niet handelingsbekwaam - Later onder voogd ( ) o Indien al niet onder pater familias of echtgenoot - Voogd verdwijnt uiteindelijk (3 e E)

10 10 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez - DUS: verbetering Germanen en vroege ME - Aanvankelijk: onbekwaamheid o Terug naar 0 t.o.v. Romeinen - Na volksverhuizingen: bekwaamheid o Verklaring: oorlog is goed voor vrouwen? Mannen weg uit dorp iemand moet handelingen stellen Nadeel: verkrachtingen en moorden Late ME en moderne tijden (13 e -18 e E): beperking bekwaamheid - Bijstand door een voogd ( ), maar: o Niet overal Vb. Vla, Luik o Soms op eigen verzoek vrouw o Is beperkt: eerder soort rechtshulp Voogd ad hoc (niet permanent) voor 1 soort rechtshandeling Vb. Rb lid van Rb wordt voogd ad hoc maar houdt beslissingsrecht Gratis rechtshulp o Teksten zijn niet duidelijk - Senatusconsultum Velleianum (vanaf 1 e E) o Oorspronkelijk in RORE: bescherming vrouwen Privilege: kan niet aansprakelijkheid voor andere gunstig o Herontdekking RORE: geen vrouwen als borg Maar: clausules in akten waarin vrouw aan privilege verzaakt Beperking: vrouw geen verbintenis met 3 e ongunstig Opmerkelijk: bij ons verstond men Senatusconsultum Velleianum niet ook mannen deden het Franse Revolutie - Bekwaamheid voor burgerlijk recht o Ongehuwde gelijk met - Niet: voor publiekrecht o Vb. geen stemrecht Conclusie - Geen rechtlijnige evolutie - Evolutie met vallen en opstaan

11 11 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez Toekomst? Vroege ME 2005 Rome later Fra. Rev Toekomst? Late ME Moderne Tijden Rome begin Volksverhuizingen De gehuwde vrouw Bij de Romeinen - Aanvankelijk onder manus 8 echtenoot - Sui iuris en alieni iuris 9 - Verdwijnt echter al vlug (trinoctio abesse) o Na 1 jaar samenwonen: usus 10 door verjaring o Maar 3 nachten niet thuis (trinoctio abesse): stuiting verjaring Van de Germanen tot 1804: geen grote verschillen - Maritale 11 macht: man is heer en meester (basisregel) o Vrouw moet gehoorzaam zijn, anders tuchtigingsrecht Enige beperking: vrouw niet doden Achtergrond: vrouw is van de man Niet in hoogste categorie (infra) o Verplichting tot samenwonen o Verplichting tot getrouwheid o Relativering maritale macht Man heeft ook plichten t.o.v. vrouw Maar: deze zijn lichter Vb. voor eten zorgen Vb. overspel Door : doden < Lat. hand (hier: macht) Zie Vrijheid, slavernij en horigheid p. 3 < Lat. gebruik Maritaal = uitgaande van de echtgenoot als zodanig

12 12 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez Door : paar keer mag, discrete maîtresse mag Letter wet praktijk rechtbanken Sommige rechtbanken pikken vrouwen slaan niet Toch: enkel boete Recht maatschappelijke realiteit Vb. vrouw heeft sterke broers - Bekwaamheid gehuwde vrouw: o Wel handelingsbekwaam o Niet handelingsbevoegd: husband and wife are one and the husband is that one o Uitzonderingen: Gekke man Afwezige man Handelaarster (stilzwijgende goedkeuring van ) Huishouden: moet voor zorgen Tegengestelde belangen: vb. in Rb tegen eigen man Testament Strafrecht: waar vrouw beticht wordt - Macht over kinderen en goederen huwelijk o Kinderen: meestal geen vaderlijke macht Uitz. graafschap Vlaanderen (infra) o Goederen: geen, maar zakelijke rechten bij overlijden man Vb. vervreemding goed van door zonder toestemming kan opeisen na overlijden Daarom: verzaking tegen compensatie Napoleon en zijn BW van 1804: grootste ramp voor de vrouw - Franse Revolutie: positief voor gehuwde vrouw - BW van 1804: negatief o Lichtere plichten voor man (vb. overspel) o Maritale macht: orde in gezin o Vrouw is handelingsonbekwaam - Handelingsonbekwaamheid o Uitweg: volmacht in BW Uitdrukkelijk Bijzonder: vb. op vrij 2 jan mag brood kopen onhoudbaar o Daarom: theorie stilzwijgend huishoudelijk mandaat mag huishoudelijke aangelegenheid Protest (eind 19 e ) - Invloed arbeidersbeweging o Positief: als arbeiders mogen stemmen, waarom chique vrouwen niet

13 13 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez o Negatief: pleiten voor aan de haard - Beweging suffragettes 12 o Belangrijkste punt: stemrecht - Doorbraak in o verkiesbaar o stemrecht voor gemeenteraad o mag advocaat 13 - Gevolg: beperkte aanpassing BW - Maar: volmachtsbesluit 1934: o Als je en als kandidaat voor job verplicht kiezen, want eco crisis - Echte ommezwaai: (door in verzet) o Algemeen stemrecht o mogen notaris en magistraat worden - Gevolg: grondige aanpassing BW (1958) - Maar: handelingsonbevoegdheid o Als getrouwd in gemeenschap van goederen man enig zeggenschap : definitieve gelijkheid o Nog steeds feitelijke ongelijkheid Conclusie - Emancipatie is zeer recent - Waarom discriminatie o Juridische argumenten zijn niet overtuigend, wel mannelijk chauvinisme Illustratie 1: arrest in zaak Popelin (1888) - Vonnis o Theorie: feiten > wet > vonnis o Hier: feiten > vooroordeel > rechtvaardigen door wet Cf. Legal realism: wet dient om vooroordeel rechter goed te praten Eind 19 e E: vooroordeel t.o.v. vrouwen was natuurfeit o Gevolg: rechters bestuderen o Maar: verzwijgen vooroordelen o Uitzondering: zaak Popelin Vooroordeel letterlijk in arrest Geweigerd als advocaat door de Raad van de Orde van Advocaten - Zaak Popelin o Proces voor HvB Brussel o Alles bewaard Suffragium < Lat. stemrecht Zie Illustratie 1: arrest in zaak Popelin (1888) p. 13

14 14 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez Advies O.M. Vonnis o Popelin na de afwijzing: radicale feministe o Vergelijkbare zaak in VS: Bradwell v. Illinois Bradwell: diploma rechten, eigen juridisch tijdschrift, wordt vaak geciteerd Geweigerd als advocaat Wel later geworden o 1922: vrouwelijke advocaten, na WO II ook notaris en rechter o Maar mannelijk chauvinisme blijft Vb. Mercuriale van de Procureur-Generaal Luikt (1946): negatief voor Het kind Meerderjarigheidsleeftijd Bij de Romeinen - Leeftijden o Aanvankelijk: seksuele rijpheid : menstruatie / :? o Dan: : 12j / : 14j - Belang meerderjarigheid o Niet onder pater familias: einde voogdij, maar problemen, daarom lex (p)laetoria 14 Strafbepalingen Als je profiteert van jonge ervaring Rechtsmiddelen Exceptio legis laetoriae = als contract al is uitgevoerd volledig herstel Restitutio in integrum = als contract niet is uitgevoerd en tegenpartij stelt actio tegen kind in Pervers effect lex laetoria, gevolg Men wil niet meer handelen met jong volwassenen Ontstaan curatele = als oudere meegaat, geen beroep meer op lex laetoria Term minderjarige = tussen 12/14 en 25 o Wel onder pater familias: geen einde macht pater familias (niet emanciperend) Wel bij overlijden Wel bij uitdrukkelijke emancipatie: is zeer nadelig Geen onderhoudsverplichting + kan niet meer erven Niet: huwelijk of eigen bestaansmiddelen Dus: meerderjarigheid = beperkte handelingsbekwaamheid Ons oude recht Geen zekerheid over schrijfwijze Vanaf hier: ons oude recht = ME en Moderne Tijden

15 15 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez - Leeftijden: : 12j / : 15j - Belang meerderjarigheid o Einde voogdij (idem RORE) o Geen emancipatie: relatie met onderhoudsverplichting Wel door overleden Wel door ontbrooding = uitdrukkelijke emancipatie Ook door eigen bestaansmiddelen ( RORE) Huwelijk Maatschappelijk eerbare functie (vb. priester, schepen ) Geen macht grootvader op kleinkind o Term jongere = iemand onder macht van vader - Stijging leeftijdsgrens op bepaalde plaatsen o Werkt emanciperend: einde macht vader - Opkomst bijzondere meerderjarigheden o Vb. vervreemden of bezwaren van erven o Vb. huwelijk zonder toestemming ouders Franse Revolutie + BW: 21, maar emancipeert - Dus verbreken relatie met onderhoudsverplichting o Verplichting onderhoud blijft bestaan - Mogelijkheid tot vroegere emancipatie o Vb. huwelijk, uitdrukkelijke emancipatie : 18: dus breuk met onderhoudsverplichting wordt groter - Contradictie : 18 naar leger, maar niet volwassen - Reden: qui fait l enfant le doit nourrir - Minimale huwelijksleeftijd : 18 (uitz. ontheffing) Verdere beperkte verlaging van leeftijd - Kinderrechtenverdrag o Vb. art. 12: kind heeft recht op gehoord te worden - Wet van 1994: omzetting hoorrecht - Maar: tegenhanger: grotere strafrechtelijke verantwoordelijkheid Totale verlaging? Afstamming - Bij ons: (bijna) geen belang - Vroeger: wettige kinderen o bastaarden: discriminatie - Kerkelijke rechtbanken: exclusief bevoegd over geldigheid van huwelijk

16 16 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez Bij de Romeinen - Enkel van belang voor bepalen patria potestas o Onder patria potestas als geldig huwelijk + vader en kind zijn Romein In ons oude recht - Enorm belangrijk - Wanneer is men wettig? o Normaal: huwelijk, i.e. Moeder is gehuwd bij geboorte of verwekking Pater is est quem nuptiae demonstrant 16 Betwisting van dit vermoeden: vb. man was 2 jaar op reis Vermoeden: kind verwekt tussen 180 en 300d voor geboorte o Legitimatie Alleen gewone bastaarden = speelkinderen uit liefdesspel Legitimatio per subsequens matrimonium 17 : volledig gelijk met wettige kinderen Gewone + andere bastaarden Wettiging door rescript paus/vorst: beperkte gevolgen Van paus voor heel Eur Van vorst voor zijn grondgebied Andere bastaarden Overspelige bastaard: ouders konden niet getrouwd zijn (vb. al getrouwd) Heiligschendende bastaard: van non/priester Bloedschennige bastaard: van familie o Discriminatie bastaarden Buiten burgerlijk recht: uitsluiting eerbare functies Geen vaderlijk gezag (maar ook geen onderhoud door vader) Wel door moeder Men kan niet vererven: bastaard geen wettige familie naar heer Later gemilderd Men kan niet erven Uitzondering: moeder maakt geen bastaard in Vlaanderen Flamingant 18 Kind is nooit een bastaard in relatie met moeder (wel erven vanmoeder) - Redenen voor discriminatie o Kerk Morele redenen: pro huwelijk Macht: mensen verplichten te trouwen Geld 16 < Lat. vader is diegene die het huwelijk aanwijst 17 < Lat. wettigheid door het daaropvolgend huwelijk 18 Vlaanderen Flamingant = Nederlandstalig gebied van het oude graafschap Vlaanderen

17 17 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez Erfrecht: als bastaard niet vererft vaak naar Kerk Legitimaties: paus tegen betaling o Wereldlijke heren Vermijden betwistingen ( die rijke is mijn vader ) Beschermen belangen wettige echtgenoot en kinderen Als bij andere kinderen eigen en kinderen beschermd Geld: erfrecht + legitimaties - Belang discriminatie o Aanvankelijk beperkt (vb. Willem de Veroveraar = bastaard) o Vanaf 11 e E: zeer groot o Maar: sociale verschillen (vb. bastaard koning vs. bastaard bakker) De Franse Revolutie - Les enfants de la patrie: geen discriminatie gelijkheidsprincipe o Maar: vrijheidsprincipe: vader niet verplichten tot erkenning - Code civil : terugkeer burgerrechtelijke discriminatie van natuurlijke kinderen: erven o Natuurlijke kinderen = bastaarden o Niet van bloedverwanten van ouders o Van ouders enkel bij erkenning Wordt echter bemoeilijkt Zelfs dan erven ze maar de helft in vgl. andere erfgenamen Oplossing: adoptie zelfde erfrechten Het arrest Marckx en de wet van Zaak Marckx (1979): EHRM veroordeelt Bel. voor wetgeving over afstamming, strijdig met EVRM - Opl.: Wet van 1987 o Afschaffen discriminatie Aanpassing terminologie: buitenhuwelijkse kinderen Uitzondering overspelige kinderen Makkelijker vaststellen vaderschap o Kritiek Komt laat Slecht opgemaakt o Wijzigingen in Adoptie - Bij de Romeinen o Belang adoptant: familie verderzetten (cfr. ouderverering) Geen worden geadopteerd kunnen pater familias niet verderzetten o Adrogatio = adoptie van persoon niet onder pater potestas

18 18 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez Zeer ingrijpend Vermogen geadrogeerde naar adrogerende Familie geadrogeerde bij familie adrogerende Zware vereisten o Adoptio, onder Justinianus = adoptie van persoon wel onder pater potestas Volle adoptie: door vader of grootvader (ascendent) Geen banden meer met vorige familie Gewone adoptie Banden met vorig familie blijven Enkel erven van adoptant, niet van diens verwanten - Oude recht: bestond niet o Kerk en vorst is tegen verlies aan erfrechten : belang adoptant o Opnieuw: familie verderzetten - Latere evolutie: belang geadopteerde - Bij ons: gewone en volle adoptie, maar verschillen - Opmerkelijk: adoptie: wel invloed RORE - Sinds 2006: adoptie door holibikoppels Van vaderlijke macht naar ouderlijk gezag - Verschil: macht vs. gezag o Macht: vader iets te zeggen in voordeel van vader o Gezag: ouders iets te zeggen in voordeel van kind Romeinen: patria potestas 19 - Juiste term: is patriarchaal o Geen vrouwen o Terminologie Pater familias 20 = man die PP 21 heeft Filius familias 22 = man die onder de PP valt Filia familias 23 = vrouw die onder de PP valt Ook echtgenote PF onder manus dochter = moeder emm 24 =fila familias o Cf. Ons recht: goede huisvader < Lat. vaderlijke macht Opmerking: betekenis is ruimer dan letterlijke betekenis < Lat. heer des huizes PP = patria potestas < Lat. zoon des huizes < Lat. dochter des huizes Emm = echtgenoot met manus = man krijgt macht bij huwelijk Ezm = echtgenoot zonder manus = getrouwd maar vader behoud macht

19 19 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez - Foute term, want o Patria potestas = vaderlijke macht door een Romeinse man over zijn wettige afstammelingen in mannelijke lijn die zelf Romein zijn PF Z1 Z2 D1 (EZM) D2 (EMM) KZ KD KZ KZ o Voorwaarden PF moet zelf Romein zijn ( vreemdeling) Wettige afstammelingen (uit huwelijk) Romeinse afstammelingen ( kinderen, dus ook kleinkinderen etc.) In de mannelijke lijn o Leeftijd etc. spelen geen rol o Typische Romeins conservatisme o Inhoud patria potestas 25 PP = onbeperkte macht over familia 26 Personen: : doden + vervreemden Goederen: : alles is van PF (kind is niet rechtsbekwaam) Gevolg: gaan lenen, vw.: terugbetalen als PF dood is Probleem: angst voor personen die PF willen doden Senatusconsultum: macedonianum = iemand onder PP mag niet meer lenen Maar Personen: Einde PP bij overlijden PF Verschil recht en realiteit (vb. niet vaak personen doden) Goederen Peculium = deel van vermogen dat filius familias zelf mag beheren (kan ook aan slaven) Speciaal statuut bepaalde goederen: vb. soldaat mag krijgsbuit houden motivatie Conclusie: belang vader voorop Ons oude recht: verandering - Inspraak moeder o Als weduwe: : vaderlijke macht o Vlaanderen Flamingant: ouderlijke macht Verschil met hedendaags recht: boek p. 206 Familia = personen + goederen van huisgemeenschap

20 20 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez Overlijden 1 ouder geen einde ouderlijke macht Overlevende voogd oefent houdenisse uit - Enkel ouders (geen kleinkinderen) RORE - Geen nationaliteitsvereisten RORE - Milder worden door Christendom o Vader heeft plichten Respecteren leven kinderen Problematiek abortus: mag niet als kind een ziel heeft (3m na verwekking) Kinderen horig maken: hongersnood vermijden Kinderen voeden, kleden, opvoeden Geen juridische plicht tot geven bruidsschat Aansprakelijkheid van schade van kinderen t.o.v. 3 en o Vader heeft rechten ook met het oog op het kind Tuchtingsrecht Beperkingen: kind slaan, maar niet doden Aansluitend: onbuigzame kinderen opsluiten Indien geen plaats thuis: in stadsgevangenis Kiezen beroep kind Verzet tegen huwelijk (infra) Rechten op goederen kinderen Aanvankelijk: alles voor ouders (kind dus niet rechtsbekwaam) Later beperkingen: kind beperkt rechtsbekwaam o Dus: belang kind neemt toe Code civil: alleen vaderlijke macht - Positief: kind wordt volledig rechtsbekwaam - Terug achteruit: grotere macht vader o Fra. Rev. met soort familierechtbank Kind onder 16 Kind tussen 16 en 21: toestemming vz. rechtbank nodig Na Terugkeer moeder o 1974:? o 1995: co-ouderschap - Inperken macht ouders o 1912: Wet op de jeugdbescherming (te progressief rb. passen niet toe) Vaderlijke macht gereduceerd (vb. kind niet meer slaan) Vaderlijke macht onder toezicht van rechtbank o 1965: enkel nog belang kind Afschaffing opsluiten van kind, goede uitbouw jeugdrb.

21 21 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez o 1987: macht wordt gezag o 2000: art. in GW (symbolisch) o 2001: voogdijwet Zelfs als 2 ouders leven: soms rechterlijke machtiging nodig Vb. onroerend goed van kind verkopen o Toekomst: pedagogische tik afschaffen 1.4 De familie Begrip familie: niet in BW - Redenen daarvoor in 1804 o Men wil de familie kapot adellijke families te machtig - 1 vermelding: Gevolg o Sociologische definitie: varianten: gezin, uitgebreide familie, huisgemeenschap o Geen juridisch onderzoek naar familie o Achteruitgang familie o Opgelet: invoering familierechtbank Plan van huidige regering Bepaling van de verwantschap - Nu o Bloedverwantschap: door afstamming o Aanverwantschap: door huwelijk o Adoptie Verwantschap in het verleden - Romeinen: ook nog agnaten o Agnaatverwantschap = degene die onder pater potestas o Bij ons enkel in familienaam (via vader) o In familia enkel agnaten: rare gevolgen Moeder soms geen familie van haar kinderen (als ze niet onder macht van haar echtgenoot) Vader soms geen familie van zijn kinderen (niet getrouwd)

22 22 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez o Schema PF Z1 Z2 D1 (EZM) D2 (EMM) - Ons oude recht o Geen adoptie o Wel: spirituele verwantschap (vb. doopsel) Systemen om verwantschap te bepalen - Graad = generatie o Elke geboorte is een nieuwe graad - Terminologie o Descendenten: : X, kinderen, kleinkinderen o Ascendenten: : X, ouders, grootouders o Rechte lijn: : grootouders, ouders, X, kinderen, kleinkinderen o Zijlijn: : gemeenschappelijke voorouder, stammen niet van elkaar af Zijverwanten = collateralen De Romeinen = hedendaags systeem: graden - Rechte lijn KZ KD KZ KZ 27 Elk streepje = geboorte = graad Tussen X en grootouder 2 streepjes 2 e graad 27 Agnaten staan in vet, zelfde schema als bij pater potestas

23 23 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez - Zijlijn Elke lijn tellen tot gemeenschappelijke voorouder, dan optellen Vb. achterkleikind-voorouder = 3 kleinkind-voorouder = = 5 e graad Canonieke systemen - Rechte lijn: zelfde principe als Romeinen o Cfr. Romeinse invloed op Kerk - Zijlijn Elke lijn tellen tot gemeenschappelijke voorouder, grootste nemen Vb. achterachterachterkleinkind = 5 kleinkind = 2 5 e graad: 5 > Germaanse systemen Parentelen - Eerste parentele: X en zijn afstammelingen Parenteel = persoon en zijn afstemmelingen Vb. 1 e parentele: X en zijn afstammelingen

24 24 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez - Tweede parentele Vb. 2 e parentele: ouders van X en hun afstammelingen met uitz. van degene die in 1 e parentele Oud-Germaans: cirkels - Cirkel 0 = huisgemeenschap Huisgemeenschap = X, echtgenote, kinderen, ouders, broers en zussen X = X + zijn vrouw 29 - Cirkel 1 Donkergekleurde is 1 e cirkel 1 e cirkel niet bijtellen! Vb. X overlijdt: broer X en kind X op dezelfde lijn - Tot 3 cirkels 30 o 4 e is geen familie meer - Verklaring o Huisgemeenschap: personen met zelfde bloed Ouder en kind Man + vrouw = 1 persoon Broers en zussen o Eerste cirkel: helft bloed deel aangetrouwd Vaak vergeten op examen Cfr. Husband and wife are one, and the husband is that one 2 e en 3 e NK voor examen

25 25 Tweede Deel: Intern recht Door Brecht Warnez o Enz Bij zelfde afstand tot gemeenschappelijke voorouder - Canonieke graad = helft Romeinse - Canonieke-1 = oud-germaanse Romeins Broer en X in 2 e graad Canoniek Broer en X in 1 ste graad = 2 Canoniek Broer en X in 1 ste graad 1 = 1 2/2 = 1 Oud-Germaans Broer en X in cirkel 0 1 = = Belang verschillende systemen - Belang o Canoniek: trouwen Kerk macht over huwelijk Kleine familie is goed o Germaans: erven Grote familie is goed - Romeinen: 7 de graad (Romeins): erven en trouwen - Later: o Trouwen: buiten 7 de canonieke graad (Canoniek) Buiten 14 de Romeinse graad o Erfrecht: tot 4 de canonieke graad (Oud-Germaans) Tot 3 e cirkel - Systemen wisselen

Geschiedenis privaatrecht: intern recht

Geschiedenis privaatrecht: intern recht Geschiedenis privaatrecht: intern recht 1. PERSONEN- EN FAMILIERECHT... 4 A. INLEIDING... 4 1 Indeling... 4 2 Basisbegrippen... 4 B. RECHTSBEKWAAMHEID... 4 1 Vrijen en onvrijen... 4 2 Bevoorrechten en

Nadere informatie

Deel II: intern recht

Deel II: intern recht Deel II: intern recht I. Personen- en familierecht Familierecht: o = de rechtsregels die de rechtspositie van de persoon als zodanig en in de relatie tot zijn echtgenoot en verwanten betreffen niet in

Nadere informatie

Je rechten bij erfenis

Je rechten bij erfenis Je rechten bij erfenis Wie zijn je erfgenamen? De principes Bloedverwanten + echtgenoot + WSW partner + geadopteerden Volgorde? Eerst de ORDEN : de eerste orde sluit alle volgende uit Eerste orde : afstammelingen

Nadere informatie

INHOUD. INLEIDING... 1 A. De wet... 3 B. De rechtspraak... 28 C. De rechtsleer... 32 D. De gewoonte... 32 E. De algemene rechtsbeginselen...

INHOUD. INLEIDING... 1 A. De wet... 3 B. De rechtspraak... 28 C. De rechtsleer... 32 D. De gewoonte... 32 E. De algemene rechtsbeginselen... INHOUD INLEIDING... 1 A. De wet.... 3 B. De rechtspraak.... 28 C. De rechtsleer... 32 D. De gewoonte.... 32 E. De algemene rechtsbeginselen.... 34 BOEK I. PERSONENRECHT TITEL I PERSONENRECHT.... 39 Hoofdstuk

Nadere informatie

Afstamming heeft alles te maken met welke bloedband je hebt met je voorouders (je ouders, grootouders, overgrootouders,...). Je afstamming bepaalt

Afstamming heeft alles te maken met welke bloedband je hebt met je voorouders (je ouders, grootouders, overgrootouders,...). Je afstamming bepaalt Afstamming heeft alles te maken met welke bloedband je hebt met je voorouders (je ouders, grootouders, overgrootouders,...). Je afstamming bepaalt dus bij welke familie je hoort. Ouders Met je ouders heb

Nadere informatie

Minderjarigheid in het recht

Minderjarigheid in het recht Minderjarigheid in het recht Minderjarigen zijn personen onder de 18 jaar, tenzij voor hun 18e levensjaar huwelijk, geregistreerd partnerschap (GP) of meerderjarigverklaring van moeder van 16/17 jr Twee

Nadere informatie

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMENWONEN = verbintenis tussen 2 ongehuwde personen van verschillend of hetzelfde geslacht die een

Nadere informatie

Afstamming. U hebt vragen over uw afstamming of over de afstamming van uw kind

Afstamming. U hebt vragen over uw afstamming of over de afstamming van uw kind Afstamming U hebt vragen over uw afstamming of over de afstamming van uw kind Inhoud Afstamming in het Belgische recht...3 Afstamming krachtens de wet...4 Afstamming langs moederszijde...4 Afstamming langs

Nadere informatie

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN Wie: 2 ongehuwde personen die minstens 18 jaar zijn en geen dichte verwantschap hebben 2 ongehuwde personen die minimum 18 jaar zijn en bekwaam zijn om een contract af te sluiten contract ook enkel mogelijk

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL BOEK II. ZAKENRECHT... 1 TITEL I ZAKEN IN HET ALGEMEEN... 3. Inleiding... 3

INHOUDSTAFEL BOEK II. ZAKENRECHT... 1 TITEL I ZAKEN IN HET ALGEMEEN... 3. Inleiding... 3 INHOUDSTAFEL BOEK II. ZAKENRECHT.... 1 TITEL I ZAKEN IN HET ALGEMEEN.... 3 Inleiding.... 3 Hoofdstuk I. Onderscheid der goederen.... 4 Afdeling I. Belangrijkste indelingen.... 4 Afdeling II. Roerende en

Nadere informatie

Belang van het onderscheid

Belang van het onderscheid privaatrecht publiekrecht Horizontale relaties in het recht = relaties tussen particuliere personen Verticale relaties in het recht = relaties tussen overheid en privé-personen Belang van het onderscheid

Nadere informatie

Verlies van een partner - Verwerking - Kinderen

Verlies van een partner - Verwerking - Kinderen Verlies van een partner - Verwerking - Kinderen Bron: Wet tot wijziging van verscheidene wetsbepalingen inzake de voogdij over minderjarigen 29 april 2001 Jeugdbeschermingswet 8 april 1965 Afstammingswet,

Nadere informatie

Het huwelijk van twee mannen of twee vrouwen

Het huwelijk van twee mannen of twee vrouwen Justitie maakt rechten en plichten duidelijk Het leven kent vele gebeurtenissen met juridische gevolgen. Justitie is verantwoordelijk voor de wetten die uw familie- en gezinsaangelegenheden regelen. Zo

Nadere informatie

Zakenrecht en zakelijke zekerheidsrechten

Zakenrecht en zakelijke zekerheidsrechten Zakenrecht en zakelijke zekerheidsrechten INLEIDING...1 HET ZAKENRECHT GESITUEERD BINNEN HET VERMOGENSRECHT...1 HET BELANG VAN HET ZAKENRECHT...2 BEGRIPPEN ZAAK GOED VERMOGEN...3 HOOFDSTUK 1: DE LEER VAN

Nadere informatie

Ouders, kinderen & scheiding. Mie Jacobs VCOK

Ouders, kinderen & scheiding. Mie Jacobs VCOK Ouders, kinderen & scheiding Mie Jacobs VCOK Deze workschop Juridische bril: ouders, kinderen & scheiding Hulp- en dienstverlening, informatie Conflictueuze scheiding: vaak voorkomende vragen Uw vragen

Nadere informatie

7. Hoe vermijdt u dat uw vermogen bij uw schoonfamilie terechtkomt?

7. Hoe vermijdt u dat uw vermogen bij uw schoonfamilie terechtkomt? 7. Hoe vermijdt u dat uw vermogen bij uw schoonfamilie terechtkomt? 7.1. Wat is het? Als u aan vermogens- en successieplanning doet, wilt u ervoor zorgen dat uw vermogen bij uw eigen familie (met name

Nadere informatie

SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT

SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT SAMENLEVINGSVORMEN SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT Algemeen De gevolgen van het huwelijk en het geregistreerd partnerschap worden in de wet uitgebreid geregeld. Andere samenwonenden worden door

Nadere informatie

Elementaire Rechtspraak

Elementaire Rechtspraak Boekenreeks Elementaire Rechtspraak ER 60 Recente Elementaire Vonnissen en Arresten (2009 2010 2011) Adoptie Dringende en Voorlopige Maatregelen Echtscheiding Erfrecht Geesteszieke Huwelijksvermogensrecht

Nadere informatie

College 1: Algemene inleiding:

College 1: Algemene inleiding: College 1: Algemene inleiding: Het vak goederenrecht omvat veel stof; deze kan vanwege de beschikbare tijd niet uitvoerig in de lessen behandeld worden. Ook de jurisprudentie zal niet uitvoerig aan de

Nadere informatie

INHOUD. Deel I. Privaatrechtelijke aspecten... 1

INHOUD. Deel I. Privaatrechtelijke aspecten... 1 Deel I. Privaatrechtelijke aspecten..... 1 Hoofdstuk 1. Wettelijk kader van het samenwonen.... 3 1. Wet inwerkingtreding......... 5 2. Civielrechtelijk begrip wettelijke samenwoning..... 5 3. Verklaring

Nadere informatie

Successieplanning met verzekeringsproducten in nieuw samengestelde gezinnen

Successieplanning met verzekeringsproducten in nieuw samengestelde gezinnen Successieplanning met verzekeringsproducten in nieuw samengestelde gezinnen Samenlevingsvormen huwelijk wettelijke samenwoning feitelijke samenwoning Doelstellingen bescherming langstlevende echtgenoot

Nadere informatie

4.1. Vooraf: soorten adoptie... 4. 4.2. De adoptanten gezamenlijk... 4 4.3. Eén adoptant... 5. 5.1. Wat is voogdij?... 5

4.1. Vooraf: soorten adoptie... 4. 4.2. De adoptanten gezamenlijk... 4 4.3. Eén adoptant... 5. 5.1. Wat is voogdij?... 5 Inhoudstafel Deel 1: Het beheer over de goederen van het minderjarige kind 1. Belang... 1 2. Wie is minderjarig?... 1 3. Bevoegdheid van de ouders... 2 3.1. Ouderlijk gezag... 2 3.2. Wettelijk genot...

Nadere informatie

Inhoudsopgave DEEL 1 INLEIDENDE BEGRIPPEN DEEL 2 ASPECTEN UIT HET BURGERLIJK RECHT

Inhoudsopgave DEEL 1 INLEIDENDE BEGRIPPEN DEEL 2 ASPECTEN UIT HET BURGERLIJK RECHT Inhoudsopgave DEEL 1 INLEIDENDE BEGRIPPEN HOOFDSTUK 1: INDELING VAN HET RECHT 3 1.1. Het publiekrecht 4 1.1.1. Het staatsrecht 4 1.1.2. Het administratief recht 5 1.1.3. Het strafrecht 6 1.1.4. Het fiscaal

Nadere informatie

Burgerlijk recht. Leg volgende begrippen uit, die nodig zijn om bovenstaande artikels te begrijpen.

Burgerlijk recht. Leg volgende begrippen uit, die nodig zijn om bovenstaande artikels te begrijpen. 4. Erfrecht L E E R D O E L S T E L L I N G E N Je kan - de basisprincipes van de erfregeling opzoeken en illustreren met voorbeelden; - de successierechten berekenen voor een aantal erfenissen; - de schenking

Nadere informatie

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Algemeen Wettelijke verdeling Legitieme portie Samenwoners 2-Trapsmaking Zuivere aanvaarding, beneficiaire aanvaarding,

Nadere informatie

Model A.1. Verzoekschrift bij toepassing van artikel 213 BW (onderhoudsgeld tussen echtgenoten) de artikelen 1034bis e.v. en 1320 e.v. Ger.W.

Model A.1. Verzoekschrift bij toepassing van artikel 213 BW (onderhoudsgeld tussen echtgenoten) de artikelen 1034bis e.v. en 1320 e.v. Ger.W. INHOUDSTAFEL A. FEITELIJKE SCHEIDING VO O R ECHTSCHEIDING 1 Model A.1. Verzoekschrift bij toepassing van artikel 213 BW (onderhoudsgeld tussen echtgenoten) de artikelen 1034bis e.v. en 1320 e.v. Ger.W.

Nadere informatie

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Het Erfrecht Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Algemeen Zuivere aanvaarding, beneficiaire aanvaarding, verwerping Wettelijke verdeling Legitieme portie Samenwoners 2-Trapsmaking

Nadere informatie

MATERIE BEVOEGDHEID TOEPASSELIJK RECHT EXEQUATUR EXTRA Bestaan en afwezigheid Boek blz. 420 Art. 41 WbIPR Art. 39 WbIPR Boek blz.

MATERIE BEVOEGDHEID TOEPASSELIJK RECHT EXEQUATUR EXTRA Bestaan en afwezigheid Boek blz. 420 Art. 41 WbIPR Art. 39 WbIPR Boek blz. Bestaan en afwezigheid Boek blz. 420 Art. 41 Art. 39 Boek blz. 419 Naam Art. 36 Art. 37 - vaststelling Art. 39 Boek blz. 426 Art. 38 - verandering Staat en bekwaamheid Art. 3, Art. 32 Art. 34 Art. 39 Boek

Nadere informatie

Naar een nieuwe Vlaamse Schenk- en Erfbelasting. Prof. Dr. Michel Maus ( VUB ) Prof. Dr. Mark Delanote ( UGent )

Naar een nieuwe Vlaamse Schenk- en Erfbelasting. Prof. Dr. Michel Maus ( VUB ) Prof. Dr. Mark Delanote ( UGent ) Naar een nieuwe Vlaamse Schenk- en Erfbelasting Prof. Dr. Michel Maus ( VUB ) Prof. Dr. Mark Delanote ( UGent ) DE HUIDIGE VLAAMSE SCHENK- EN ERFBELASTING Partners en rechte lijn Onroerend / roerend Erfbelasting

Nadere informatie

INHOUD. WOORD VOORAF... v

INHOUD. WOORD VOORAF... v INHOUD WOORD VOORAF................................................... v ALGEMENE INLEIDING EN TENDENSEN............................. 1 Begrippen............................................................

Nadere informatie

Compendium van het personenen familierecht

Compendium van het personenen familierecht Mevr. prof. mr. S.F.M. Wortmann Mevr. mr. J. van Duijvendijk-Brand Compendium van het personenen familierecht Elfde druk Kluwer a Wolters Kluwer business Deventer - 2012 INHOUDSOPGAVE Voorwoord / V Hoofdstuk

Nadere informatie

Wat is gezag? De ouder Gezag en erfrecht Wie heeft het gezag? de NOTARIS en. Gezag. en voogdij

Wat is gezag? De ouder Gezag en erfrecht Wie heeft het gezag? de NOTARIS en. Gezag. en voogdij Wat is gezag? De ouder Gezag en erfrecht Wie heeft het gezag? de NOTARIS en Gezag en voogdij Inhoud Wat is gezag? 2 De ouder 3 Gezag en erfrecht 3 Wie heeft het gezag? 4 Huwelijk 4 Man en vrouw 4 Vrouw

Nadere informatie

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen 35 Enkele belangrijke begrippen en afkortingen De volgende lijst geeft een beknopte omschrijving 3 van enkele juridische termen die in dit boek aan bod komen, en dient enkel om die begrippen beter te kunnen

Nadere informatie

DOSSIER HET HUWELIJK

DOSSIER HET HUWELIJK DOSSIER HET HUWELIJK NUTTIGE INFORMATIE UITGEGEVEN DOOR HET GEMEENTEBESTUUR Verantwoordelijke uitgever: Gemeentebestuur ZULTE Schepen van burgerlijke stand 2013 Wie elkaar waarachtig liefhebben voelen

Nadere informatie

INHOUD. Hoofdstuk IV. Ongeldigheid van het huwelijkscontract... 48 TITEL II DE VERSCHILLENDE HUWELIJKSSTELSELS... 51

INHOUD. Hoofdstuk IV. Ongeldigheid van het huwelijkscontract... 48 TITEL II DE VERSCHILLENDE HUWELIJKSSTELSELS... 51 INHOUD BOEK VIII. HUWELIJKSSTELSELS.... 1 Inleiding... 3 TITEL I HET HUWELIJKSCONTRACT.... 5 Hoofdstuk I. Inleiding.... 5 Hoofdstuk II. Inhoud van het huwelijkscontract.... 10 Afdeling I. Huwelijksovereenkomsten....

Nadere informatie

Gezagsdragers hebben (anders dan pleegouders) de plicht te voorzien in het levensonderhoud van het kind waarover zij het gezag uitoefenen.

Gezagsdragers hebben (anders dan pleegouders) de plicht te voorzien in het levensonderhoud van het kind waarover zij het gezag uitoefenen. GEZAG EN VOOGDIJ WAT IS GEZAG? De wet geeft als omschrijving van gezag: de plicht en het recht om een minderjarig kind (dat is een kind jonger dan 18 jaar) te verzorgen en op te voeden. Wat betekent dit

Nadere informatie

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN PREAMBULE Erkennende dat ondanks de bestaande verschillen in de nationale familierechten er evenwel een

Nadere informatie

Bronnen en instellingen van oud recht

Bronnen en instellingen van oud recht Woord vooraf.................................................... V Deel I. Bronnen en instellingen van oud recht I. BEGRIPPEN EN VERANTWOORDING........................ 7 1.1. Rechtsgeschiedenis in het

Nadere informatie

1. Een geldige wil = om een rechtshandeling te stellen, moeten de partijen hun volwaardige wil uiten

1. Een geldige wil = om een rechtshandeling te stellen, moeten de partijen hun volwaardige wil uiten Inleiding tot het economische recht Contactpersoon: joeri.vananroye@law.kuleuven.be woensdag 10/10/2012 Overeenkomst mogelijk bij aanwezigheid: (Art. 1108 BW) - toestemming - handelingsbekwaamheid - bepaald

Nadere informatie

Wie wil gaan samenwonen heeft twee keuzes: feitelijk of wettelijk samenwonen.

Wie wil gaan samenwonen heeft twee keuzes: feitelijk of wettelijk samenwonen. Wie wil gaan samenwonen kan er voor kiezen louter feitelijk samen te wonen, dan wel wettelijk te gaan samenwonen. De keuze die men daarbij maakt, heeft heel wat juridische en fiscale gevolgen. Hoe zit

Nadere informatie

HANDBOEK BURGERLIJK RECHT

HANDBOEK BURGERLIJK RECHT RENE DEKKERS HANDBOEK BURGERLIJK RECHT DEEL IV Huwelijksstelsels - Erfrecht - Giften DERDE UITGAVE BEWERKT DOOR HELENE CASMAN Gewoon Hoogleraar Vrije Universiteit Brussel Hoogleraar Université Libre de

Nadere informatie

Deel 1 - U bent gehuwd. Wat betekent dit voor uw bezittingen?

Deel 1 - U bent gehuwd. Wat betekent dit voor uw bezittingen? Inhoudstafel Voorwoord 1 Deel 1 - U bent gehuwd Wat betekent dit voor uw bezittingen? 1 U bent gehuwd zonder huwelijks contract 5 11 Wat betekent dit eigenlijk? 5 12 Welke goederen zijn van wie? 5 121

Nadere informatie

Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14

Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14 Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14 Testamenten en legaten Een gebaar voor het leven 1 IS ER LEVEN NA DE DOOD? DE DOOD IS EEN DEEL VAN HET LEVEN. MAAR WAT GEBEURT ER MET MIJN BEZIT ALS

Nadere informatie

30 DECEMBER 1961. - Wet tot invoering van de Nederlandse tekst van het burgerlijk wetboek.

30 DECEMBER 1961. - Wet tot invoering van de Nederlandse tekst van het burgerlijk wetboek. 30 DECEMBER 1961. - Wet tot invoering van de Nederlandse tekst van het burgerlijk wetboek. Publicatie : 18-05-1962 Inwerkingtreding : 28-05-1962 Dossiernummer : 1961-12-30/31 HOOFDSTUK VI : WEDERZIJDSE

Nadere informatie

Aanloop tot wetswijziging

Aanloop tot wetswijziging De nieuwe Opstalwet FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95 66 E info@forumadvocaten.be W www.forumadvocaten.be 1 Inleiding Wet van 10 januari 1824 over het recht

Nadere informatie

o gebrek aan verwantschap: de wet verbiedt huwelijken tussen mensen die onderling een te nauwe bloedband of aanverwantschap hebben.

o gebrek aan verwantschap: de wet verbiedt huwelijken tussen mensen die onderling een te nauwe bloedband of aanverwantschap hebben. Het huwelijk Wilt u uw relatie officieel regelen, dan kunt u trouwen, een geregistreerd partnerschap aangaan of een samenlevingscontract opstellen. U kunt ook gaan samenwonen zonder zonder een contract

Nadere informatie

Compendium van het personenen familierecht

Compendium van het personenen familierecht Mevr. prof. mr. S.F.M. Wortmann Mevr. mr. J. van Duijvendijk-Brand Compendium van het personenen familierecht Tiende druk y> Kluwer a Wolters Kluwer business Deventer - 2009 INHOUDSOPGAVE Voorwoord / V

Nadere informatie

Wettelijk erfrecht Duitsland

Wettelijk erfrecht Duitsland De positie van de langstlevende echtgenoten in het Duitse, Franse, Luxemburgse, Belgische en Nederlandse erfrecht Dr. Rembert Süβ Deutsches Notarinstitut Wettelijk erfrecht Duitsland Beperkte vooruitneming

Nadere informatie

Artikel 1240 van het Gerechtelijk Wetboek

Artikel 1240 van het Gerechtelijk Wetboek BIJLAGE 7 bij het koninklijk besluit van 31 augustus 2014 tot vaststelling van de inhoud en de vorm van modellen van verslagen, van vereenvoudigde boekhouding en van verzoekschrift ter uitvoering van de

Nadere informatie

INLEIDING TOT HET BURGERLIJK RECHT

INLEIDING TOT HET BURGERLIJK RECHT INLEIDING TOT HET BURGERLIJK RECHT Nicole HEIJERICK Notarieel Jurist, Docent Europese Hogeschool Brüssel, Gastdocent EHSAL Management School l.s.m. Trudo BREESCH Hoofdlector Katholieke Hogeschool Kempen,

Nadere informatie

BENOEMDE OVEREENKOMSTEN

BENOEMDE OVEREENKOMSTEN BENOEMDE OVEREENKOMSTEN 1. Koop De koop is een overeenkomst waarbij een partij (de verkoper) zich ertoe verbindt dat de eigendom van een zaak over te dragen aan een andere partij (de koper), die zich op

Nadere informatie

De formaliteiten voor overdracht verschillen naar gelang het over te dragen goed.

De formaliteiten voor overdracht verschillen naar gelang het over te dragen goed. Korte handleiding bijeenkomst 5. Overdracht van goederen. 3:83 en volgende BW Definitie overdracht: rechtsovergang van het ene rechtssubject naar het andere op basis van een een levering. Overdracht is

Nadere informatie

Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen

Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen Wilt u uw relatie met uw partner officieel vastleggen? Dan hebt u daarvoor drie mogelijkheden: trouwen, geregistreerd partnerschap of een samenlevingscontract.

Nadere informatie

.1.Wat de bevoegdheid van de vrederechter betreft. .2.Wat de bevoegdheid van de rechtbank van koophandel betreft

.1.Wat de bevoegdheid van de vrederechter betreft. .2.Wat de bevoegdheid van de rechtbank van koophandel betreft .1.Wat de bevoegdheid van de vrederechter betreft 1.1.Het optrekken van de algemene bevoegdheid van de vrederechter naar 2.500 ( komt van 1860 ).2.Het optrekken van de grens m.b.t. de aanleg ( dwz : onder

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Analyse van de situatie 17. Woord vooraf 3 Inleiding 11

Inhoud. Deel 1 Analyse van de situatie 17. Woord vooraf 3 Inleiding 11 Inhoud Woord vooraf 3 Inleiding 11 Deel 1 Analyse van de situatie 17 Hoofdstuk 1 Inleiding 19 Hoofdstuk 2 De persoonlijke situatie 23 1 Inleiding 23 2 De familiale aspecten 23 2.1 De huidige burgerlijke

Nadere informatie

Deel 1. Naar wie gaat uw nalatenschap?

Deel 1. Naar wie gaat uw nalatenschap? INHOUDSTAFEL Deel 1. Naar wie gaat uw nalatenschap? 1. Een aantal principes.................................................... 1 2. De zeven basisregels van het erfrecht....................................

Nadere informatie

Redactie van begunstigingsclausules van levensverzekeringen = maatwerk

Redactie van begunstigingsclausules van levensverzekeringen = maatwerk Redactie van begunstigingsclausules van levensverzekeringen = maatwerk Studieavond KVK 1 februari 2011 Pieter Debbaut, fiscalist, opleider studiedienst Ergo Insurance nv 1 Programma Inleiding Theorie Wet

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2013 480 Wet van 25 november 2013 tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het juridisch ouderschap van de vrouwelijke partner

Nadere informatie

Compendium van het personen- en familierecht

Compendium van het personen- en familierecht Compendium van het personen- en familierecht DERTIENDE HERWERKTE UITGAVE Acco Leuven / Den Haag Inhoud Woord vooraf 23 Inleiding 27 1. Begripsbepaling 27 A. Formele begripsbepaling 27 B. Inhoudelijke begripsbepaling

Nadere informatie

Inhoud. 1.5 Materieel en formeel recht 16 1.6 Samenvatting 17

Inhoud. 1.5 Materieel en formeel recht 16 1.6 Samenvatting 17 Inhoud 1 Basisbegrippen in het burgerlijk recht 13 1.1 Inleiding 13 1.2 De plaats van het burgerlijk recht 13 1.3 Bronnen van het burgerlijk recht 15 1.4 Burgerlijk Wetboek en Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering

Nadere informatie

Inleiding tot de burgerlijke stand

Inleiding tot de burgerlijke stand Inleiding tot de burgerlijke stand Mr. J. Kampers bewerkt door: L.J.W. Evers H.Vat 12e druk 2004 Kluwer, Alphen aan den Rijn Voorwoord 13 1 Ontstaan en ontwikkeling van de wetgeving betreffende de burgerlijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1996 1997 24 649 Herziening van het afstammingsrecht alsmede van de regeling van de adoptie Nr. 8 GEWIJZIGD VOORSTEL VAN WET 21 oktober 1996 Wij Beatrix,

Nadere informatie

De familie- en jeugdrechtbank

De familie- en jeugdrechtbank De familie- en jeugdrechtbank De familie- en jeugdrechtbank (*) is sinds 1 september 2014 operationeel in het hele land en is voortaan bevoegd voor zowat alle geschillen die betrekking hebben op het familieleven,

Nadere informatie

Toegang tot sociale voordelen voor EU burgers: All EU citizens are equal, Nathan Cambien

Toegang tot sociale voordelen voor EU burgers: All EU citizens are equal, Nathan Cambien Toegang tot sociale voordelen voor EU burgers: All EU citizens are equal, but Nathan Cambien Inleiding Vaststelling: 3 categorieën personen Belgen EU-burgers Derdelanders Vaststelling: verschillende non-discriminatie

Nadere informatie

BELGISCH INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT

BELGISCH INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT A.J.T. - MEMO'S - nr. 1. BELGISCH INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT Ingrid D'HAEYER Adjunct-hoofdadviseur Juridische Zaken NV KBC Bank INHOUD DEEL I. BELGISCH INTERNATIONAAL PRIVAATRECHTELUK PROCESRECHT Hoofdstuk

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner

Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner 44 Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner Dag zei ik tegen haar dag kom Ik je nog eens tegen, glimlachend Maar de wind blies weg Haar gezicht in het water En ik knikte en ik werd onzichtbaar In het stille

Nadere informatie

Mevrouw mr M.I. Loof, notaris bij Westvest Netwerk Notarissen, Westvest 38, 2611 AZ Delft, telefoon 015 2191999, info@westvest-notarissen.

Mevrouw mr M.I. Loof, notaris bij Westvest Netwerk Notarissen, Westvest 38, 2611 AZ Delft, telefoon 015 2191999, info@westvest-notarissen. 1 VAN MENTORSCHAP TOT NALATENSCHAP Mevrouw mr M.I. Loof, notaris bij, Westvest 38, 2611 AZ Delft, telefoon 015 2191999, info@westvest-notarissen.nl De wet zegt: als je 18 jaar bent dan ben je meerderjarig

Nadere informatie

FAQ Schenkingen en Legaten

FAQ Schenkingen en Legaten FAQ Schenkingen en Legaten SCHENKINGEN EN LEGATEN AAN DOMINIEK SAVIO Waarom kiezen voor Dominiek Savio voor een schenking of (duo)legaat? Dominiek Savio wil voor kinderen, jongeren en volwassenen met een

Nadere informatie

Concubinaat. De buitenhuwelijkse tweerelatie. Patrick Senaeve (ed.) Acco Leuven / Amersfoort

Concubinaat. De buitenhuwelijkse tweerelatie. Patrick Senaeve (ed.) Acco Leuven / Amersfoort Concubinaat De buitenhuwelijkse tweerelatie Patrick Senaeve (ed.) Met bijdragen van: Eric Dirix Jacques Herbots Walter Pintens Jan Roodhooft Patrick Senaeve Acco Leuven / Amersfoort INHOUD Patrick Senaeve

Nadere informatie

DOSSIER HET HUWELIJK NUTTIGE INFORMATIE UITGEGEVEN DOOR HET GEMEENTEBESTUUR

DOSSIER HET HUWELIJK NUTTIGE INFORMATIE UITGEGEVEN DOOR HET GEMEENTEBESTUUR DOSSIER HET HUWELIJK NUTTIGE INFORMATIE UITGEGEVEN DOOR HET GEMEENTEBESTUUR Verantwoordelijke uitgever: Gemeentebestuur ZULTE Schepen van burgerlijke stand: DE SMET Catherine Juli 2010 Wie elkaar waarachtig

Nadere informatie

Is er leven na de dood?

Is er leven na de dood? Is er leven na de dood? DE DOOD IS EEN DEEL VAN HET LEVEN. MAAR WAT GEBEURT ER MET MIJN BEZIT ALS IK NU PLOTS ZOU OVERLIJDEN? WAT HEB IK EN AAN WIE WIL IK WAT GEVEN? OF LAAT IK ALLES AAN DE STAAT? IS ER

Nadere informatie

De familierechtbank: rechtspraak op maat van de burger

De familierechtbank: rechtspraak op maat van de burger De familierechtbank Inleiding De familierechtbank is sinds 1 september 2014 operationeel in het hele land en is voortaan bevoegd voor zowat alle geschillen die betrekking hebben op het familieleven, op

Nadere informatie

DE WET HOUDENDE DE VASTSTELLING VAN DE AFSTAMMING VAN DE MEEMOEDER

DE WET HOUDENDE DE VASTSTELLING VAN DE AFSTAMMING VAN DE MEEMOEDER DE WET HOUDENDE DE VASTSTELLING VAN DE AFSTAMMING VAN DE MEEMOEDER INFOMOMENT 24/5/2014 Paul BORGHS WERKGROEP POLITIEK ÇAVARIA EUROPEAN COMMISSION ON SEXUAL ORIENTATION LAW JURIST GESPECIALISEERD IN HOLEBI-

Nadere informatie

DOSSIER. De Burgerlijke Maatschap

DOSSIER. De Burgerlijke Maatschap DOSSIER De Burgerlijke Maatschap U wil uw beleggingsportefeuille nu al aan uw kinderen schenken, maar tegelijk wenst u ook controle te blijven houden en inkomsten te ontvangen? In dat geval kan de burgerlijke

Nadere informatie

1. De wetgever heeft reeds in uw plaats gedacht

1. De wetgever heeft reeds in uw plaats gedacht 1. De wetgever heeft reeds in uw plaats gedacht 1.1. U HEEFT VOORAF NIETS GEREGELD Voor zover u geen testament opgemaakt heeft, heeft de wetgever de erfgenamen ingedeeld in vier categorieën, waarvan hij

Nadere informatie

Hieronder vindt u antwoorden op een aantal vaak gestelde vragen.

Hieronder vindt u antwoorden op een aantal vaak gestelde vragen. Hieronder vindt u antwoorden op een aantal vaak gestelde vragen. Identificatie Wat is een geldig legitimatiebewijs? Natuurlijk persoon: - een geldig paspoort; - een geldig Nederlands rijbewijs; - een geldig

Nadere informatie

Successieplanning. Jan Van Ermengem Notaris te Meerhout

Successieplanning. Jan Van Ermengem Notaris te Meerhout Successieplanning Jan Van Ermengem Notaris te Meerhout Inhoud 1. Hoe wordt het huwelijksvermogen verdeeld bij overlijden? 2. Hoe wordt de nalatenschap verdeeld? 3. Hoe worden successierechten berekend?

Nadere informatie

Handelingsbekwaamheid is de geschiktheid om de rechten en plichten waarvan men drager is zelf uit te oefenen, zonder tussenkomst van derden.

Handelingsbekwaamheid is de geschiktheid om de rechten en plichten waarvan men drager is zelf uit te oefenen, zonder tussenkomst van derden. Voorwaarden om te starten als zelfstandige. 1. Attest Bedrijfsbeheer 2. Handelingsbekwaanheid 3. Meerderjarigheid 4. Vestigingswet 1. Attest bedrijfsbeheer. Het attest bedrijfsbeheer is een voorwaarde

Nadere informatie

Inhoud. Inhoud... Titel 1. Juridische aspecten... 1. Hoofdstuk 1. Algemeen... 1

Inhoud. Inhoud... Titel 1. Juridische aspecten... 1. Hoofdstuk 1. Algemeen... 1 p. Inhoud... V Titel 1. Juridische aspecten.... 1 Hoofdstuk 1. Algemeen... 1 Hoofdstuk 2. Algemene beschouwingen over de schenking onder de levenden... 2 Afdeling 1. Definitie...... 2 Afdeling 2. Grondvereisten

Nadere informatie

Opleiding. Boekhouden. Code + officiële benaming van de module. C 3 Burgerlijk, handels- en economisch recht. Academiejaar 2015-2016.

Opleiding. Boekhouden. Code + officiële benaming van de module. C 3 Burgerlijk, handels- en economisch recht. Academiejaar 2015-2016. Opleiding Boekhouden Code + officiële benaming van de module C 3 Burgerlijk, handels- en economisch recht Academiejaar 2015-2016 Semester 1 Studieomvang 6 studiepunten Totale studietijd 120 Aantal lestijden

Nadere informatie

koppel geboorte Familie bemiddeling huwelijk uit elkaar gaan scheiding wettelijk samenwonen opvang voor kinderen zwangerschap

koppel geboorte Familie bemiddeling huwelijk uit elkaar gaan scheiding wettelijk samenwonen opvang voor kinderen zwangerschap uit elkaar gaan huwelijk geboorte wettelijk samenwonen bemiddeling opvang voor kinderen koppel zwangerschap scheiding Familie We wonen samen maar willen niet trouwen. Kan dat? Ja. In België leven vele

Nadere informatie

HET SAMENLEVINGSCONTRACT EN DE TESTAMENTEN DAARBIJ (UITGAVE 2012) HET SAMENLEVINGSCONTRACT. Partnerpensioen

HET SAMENLEVINGSCONTRACT EN DE TESTAMENTEN DAARBIJ (UITGAVE 2012) HET SAMENLEVINGSCONTRACT. Partnerpensioen HET SAMENLEVINGSCONTRACT EN DE TESTAMENTEN DAARBIJ (UITGAVE 2012) Tegenwoordig wonen veel mensen ongehuwd samen, maar vergeleken met het huwelijk is voor mensen die ongehuwd (gaan) samenwonen weinig bij

Nadere informatie

1. Het adres van inschrijving in de bevolkingsregisters van een niet-ontvoogde minderjarige:

1. Het adres van inschrijving in de bevolkingsregisters van een niet-ontvoogde minderjarige: Algemene Onderrichtingen van 7 oktober 1992 betreffende het houden van de bevolkingsregisters (gecoördineerde versie van 27 april 2007), deel I, nr. 68: 68. De inschrijving van niet-ontvoogde minderjarigen:

Nadere informatie

Seminarie Estate Planning

Seminarie Estate Planning Seminarie Estate Planning Uw Vermogen, mooi gestructureerd Wat is Estate Planning? Vermogensbeheer in de ruime zin van het woord > beleggingsadvies (banken), >pure successieplanning (louter fiscaal), Planning

Nadere informatie

INHOUD BW VW 3. BOEK I. PERSONEN art. (*1) Titel I. Genot en verlies van de burgerlijke rechten (K. VUYLSTEKE) 7-33

INHOUD BW VW 3. BOEK I. PERSONEN art. (*1) Titel I. Genot en verlies van de burgerlijke rechten (K. VUYLSTEKE) 7-33 15 16 INHOUD BW VW 3 Inhoud BOEK I. PERSONEN art. (*1) Titel I. Genot en verlies van de burgerlijke rechten (K. VUYLSTEKE) 7-33 Hoofdstuk I. Genot van de burgerlijke rechten (K. VUYLSTEKE) 7-16 Hoofdstuk

Nadere informatie

VOORBEELD VAN STATUTEN VAN EEN V.Z.W.

VOORBEELD VAN STATUTEN VAN EEN V.Z.W. VOORBEELD VAN STATUTEN VAN EEN V.Z.W. Deze statuten zijn een voorbeeld van hoe statuten van een vereniging zonder winstoogmerk er zouden kunnen uitzien. Wettelijk moeten er enkel een bepaald aantal minimumvermeldingen

Nadere informatie

Verzoek tot onderbewindstelling en/of instelling van mentorschap

Verzoek tot onderbewindstelling en/of instelling van mentorschap Verzoek tot onderbewindstelling en/of instelling van mentorschap Raadpleeg bij het invullen van het formulier de bijbehorende toelichting en de brochure CURATELE, BEWIND EN MENTORSCHAP. S.v.p. typen of

Nadere informatie

UNIVERSELE VERKLARING van de RECHTEN van de MENS: De 30 artikelen:

UNIVERSELE VERKLARING van de RECHTEN van de MENS: De 30 artikelen: UNIVERSELE VERKLARING van de RECHTEN van de MENS: De 30 artikelen: Artikel 1 Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand en geweten, en behoren

Nadere informatie

GECOÖRDINEERDE STATUTEN

GECOÖRDINEERDE STATUTEN GECOÖRDINEERDE STATUTEN Statuten van de vzw Interdiocesane Dienst voor het Katholiek Godsdienstonderwijs zoals gewijzigd door de algemene vergadering op 11 september 2003. N. 4999 [S-C 46030] Interdiocesane

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 153 Wet van 14 maart 2002, houdende regeling van het conflictenrecht inzake de familierechtelijke betrekkingen uit hoofde van afstamming (Wet

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. VOORWOORD... v DEEL I. GRONDVOORWAARDEN VOOR ADOPTIE CHRISTOPH CASTELEIN...1 HOOFDSTUK 1. AFBAKENING...3 HOOFDSTUK 2. ALGEMEEN...

INHOUDSOPGAVE. VOORWOORD... v DEEL I. GRONDVOORWAARDEN VOOR ADOPTIE CHRISTOPH CASTELEIN...1 HOOFDSTUK 1. AFBAKENING...3 HOOFDSTUK 2. ALGEMEEN... INHOUDSOPGAVE VOORWOORD... v DEEL I. GRONDVOORWAARDEN VOOR ADOPTIE CHRISTOPH CASTELEIN...1 HOOFDSTUK 1. AFBAKENING...3 HOOFDSTUK 2. ALGEMEEN...5 1. Structuur van de wet...5 2. Kenmerken van de adoptie...5

Nadere informatie

Beknopte Inhoudstafel

Beknopte Inhoudstafel Beknopte Inhoudstafel Een gedetailleerde inhoudsopgave vindt U bij het begin van elk deel p. Algemene inleiding (Herman Nys)... 1 I. Wat is het recht?... 3 A. Oorsprong en noodzaak van het recht... 3 B.

Nadere informatie

Heden, # tweeduizend #, zijn voor mij, #Dirk MICHIELS #Lieve STROEYKENS #Kathleen PELGRIMS, notaris te Aarschot,

Heden, # tweeduizend #, zijn voor mij, #Dirk MICHIELS #Lieve STROEYKENS #Kathleen PELGRIMS, notaris te Aarschot, Nr. Huwelijkscontract # 20# Heden, # tweeduizend #, zijn voor mij, #Dirk MICHIELS #Lieve STROEYKENS #Kathleen PELGRIMS, notaris te Aarschot, verschenen: 1. De Heer #, #, geboren te # op #, rijksregister

Nadere informatie

Plaats van de jongere in het Nederlandse recht

Plaats van de jongere in het Nederlandse recht 21 2 Plaats van de jongere in het Nederlandse recht 2.1 Inleiding 23 2.2 Afstamming 23 2.2.1 Geboorte 24 2.2.2 Erkenning 25 2.2.3 Gerechtelijke vaststelling van het ouderschap 26 2.2.4 Vaderschapsactie

Nadere informatie