op andere brieven of zelf een onderwerp aansnijden.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "op andere brieven of zelf een onderwerp aansnijden."

Transcriptie

1 Voor u ligt de eerste Info vanaf onze nieuwe locatie in het Audiologisch Centrum! We zijn door het team daar hartelijk ontvangen en we hebben ons plekje gevonden. Onze oude ruimte in Greunshiem heeft een prachtige bestemming gekregen, het Dovendagcentrum gaat zich daar vestigen. Wat er met Oorakel is gebeurd, en hoe het nu verder gaat kunt u lezen op blz.. De ramen zijn gelapt, de kasten zijn ingeruimd en wij kunnen ons weer richten op de lopende zaken en de ontwikkeling van onze projecten. De Info heeft een nieuwe rubriek, ingezonden brieven. Wij nodigen u uit om alles wat u kwijt wilt aan ons te schrijven. U kunt in deze rubriek reageren op artikelen, Opening Hoor Friesland 2-3 Financiering Hoor Friesland 4 Van de bestuurstafel 4 Markt van mogelijkheden 5 Nieuws van de projecten 6 Vooraankondiging Tinnituslezingen 7 Oorizon 8/9 Poëzie 9 Thuiscursus gebaren 11 Webwinkel 11 Interview Fetze Trul 12 Nieuws van de projecten 12 Ziek door zwevend gruis 13 Sudoku puzzel 13 Nieuwe projecten 14 Films en documentaires 15 Ringleidingstand op hoorapparaat 17 Oplossing sudoku 17 Cursusaanbod Doof in Beeld expositie 19 Doof in Beeld 21 Interview Sietske Snoeyer-Boersma 22/23 Ingezonden brieven 23/25 Oorakel 26/27 Tolknet 27 Agenda 28 op andere brieven of zelf een onderwerp aansnijden. Op de voorpagina ziet u het naamgebaar van Hoor Friesland. Het eerste gebaar staat voor verbinding, het tweede gebaar voor Friesland. De mensen van FRIDO, (Friese Doven), hebben dit naamgebaar bedacht. Waar Hoor Friesland voor staat en wat we allemaal doen, u leest het in dit nummer. De volgende info komt eind November uit. In de tussentijd blijft u op de hoogte door onze nieuwsbrief LEES. Ook via onze website kunt u alle nieuws volgen. Nieuw is onze webwinkel. Het fotoboek Doof in Beeld, de kennisbundel Als horen en zien u vergaan en andere producten kunt u daar bestellen. De medewerkers van Hoor Friesland Gerard Lommerse, 13 februari april 2012 In memoriam Gerard Lommerse Op 27 april 2012 overleed oud-fridbestuurslid Gerard Lommerse. Hoewel zijn dood niet onverwacht kwam, ging het na jaren ziek zijn toch plotseling heel snel bergafwaarts. Het is bewonderenswaardig hoe hij met zijn slopende ziekte om is gegaan. Gerard was een markante man, een optimistische levensgenieter, een man van uitersten, iemand met een groot rechtvaardigheidsgevoel. Hij toonde eengrote sociale betrokkenheid. Zo werd hij onder andere in 2001 (hij was toen al ziek) bestuurslid van Frido. Toen Frido en NVVS-Friesland samen gingen, zorgde hij voor het (gratis) nieuwe logo en de huisstijl van het FCDS. Als het FCDS wat nodig had, ging hij even met een ondernemer onderhandelen, en zo kreeg hij van alles voor elkaar. Aan het eind van de afscheidsdienst en de crematie werd het glas geheven op zijn leven.

2 Waarom eigenlijk een nieuwe locatie? Hoor Friesland bestaat in 2012 exact 10 jaar en vanaf het begin heeft ons kantoor in Greunshiem gezeten. Bij Greunshiem is ook het Dovendagcentrum (tegenwoordig Oorizon) gevestigd. We hebben hier al die jaren met veel plezier gezeten, maar we merkten wel dat het moeilijker was om ook slechthorenden naar deze locatie te krijgen, laat staan jongeren. In het afgelopen jaar heeft Hoor Friesland verschillende mogelijkheden voor de toekomst bekeken. Er zijn de nodige gesprekken geweest met andere organisaties om te kijken naar mogelijke samenwerking. Uiteindelijk is in het najaar van 2011 Opening Hoor Friesland en presentatie lesboek Als horen en zien je vergaan Woensdag 28 maart 2012 was het voor Hoor Friesland dubbel feest. Allereerst vierden we de opening van onze nieuwe locatie. En daarnaast vierden we ook de totstandkoming van het nieuwe lesmateriaal voor Verplegenden en Verzorgenden, waar over later meer. Ruim 80 mensen waren aanwezig bij deze bijzondere bijeenkomst, waaronder gedeputeerde Tineke Schokker en Leeuwarder wethouder Andries Ekhart. gekozen voor het Audiologisch Centrum Friesland. Een hele logische keuze. Immers, we kennen elkaar al jaren via het Fries Platform Doven en Slechthorenden en per jaar komen circa 2000 slechthorenden al bij het Audiologisch Centrum voor onderzoek. Deze doelgroep konden we voorheen niet altijd goed bereiken. En ook op de inhoud kunnen we heel goed samenwerken. Leuk is te melden dat een aantal vrijwilligers inmiddels een betaalde baan hebben bij het Audiologisch Centrum. Dat is natuurlijk helemaal fantastisch. Kortom, wij zijn heel blij met de nieuwe locatie. Een ander doel van de bijeenkomst op 28 maart was de presentatie van ons nieuwe lesboek dat is ontwikkeld in het project Oog en Oor voor ouderen in zorginstellingen. Zoals jullie wellicht wel weten,

3 bestaat dit project uit twee onderdelen: het checken van een groot aantal bewoners van zorg- en verpleeghuizen op eventuele problemen met horen of zien en daarnaast het ontwikkelen van lesmateriaal voor verplegenden en verzorgenden ( Als horen en zien je vergaan ) en een kennisbundel voor docenten. Het eerste exemplaar van het lesboek en de kennisbundel zijn overhandigd aan gedeputeerde Tineke Schokker. We zijn erg trots op het lesmateriaal. Het is een bijzondere samenwerking tussen onderwijs, zorg en welzijn. Natuurlijk willen we de makers van dit materiaal enorm bedanken, vooral onze eigen Rini van Dam en daarnaast Marije van der Wal van OTwee en audioloog Peter Kraft (onze adviseur). bestellen. We willen het gaan inzetten bij de scholing van medewerkers in de zorg. We hebben hierover onder andere contact met het Friesland College en verschillende zorginstellingen. De kennisbundel is wel gewoon verkrijgbaar en kost 10,-. De bundel kan worden besteld via onze webwinkel. Het lesboek is niet zomaar te Twee fragmenten uit het boek als horen en zien je vergaan geschreven door Rini van Dam en Marije van der Wal. Het boek zal gebruikt worden als lesboek op verschillende MBO zorgopleidingen. Een pot met kleingeld Merel werkt in de thuiszorg. Als zee en kopje koffie inschenkt voor meneer de Bruin ziet ze dat de pot met kleingeld die op het aanrecht staat bijna vol is. Zozo, zegt ze tegen meneer de Bruin, u hebt flink gespaard! Nee, dat is geen spaargeld, antwoordt deze. Als ik een boodschap doe en moet betalen, versta ik het bedrag nooit. Dus ik betaal steeds met groot geld, dan geef ik altijd genoeg. Maar de consequentie is dat ik elke keer met heel veel kleingeld thuiskom. Gelukkig wisselt mijn zoon het af en toe om voor papiergeld. En dan begin ik weer van voor af aan met het vullen van de pot. Wennen Meneer Pater is 86 jaar en hij heeft last van Macula degeneratie. Sinds kort woont hij in een verzorgingshuis. Het is erg wennen voor hem. Hij kent de bewoners niet en weet niet hoe het gebouw eruit ziet. Elke dag komen er verschillende zorgverleners langs om hem te verzorgen. Hij heeft geen idee wie het zijn. Het maakt hem ook allemaal niet zoveel uit. Meneer blijft het liefst op zijn eigen kamer. Hij is erg moe en geeft aan geen energie te hebben voor activiteiten of sociale contacten. Het liefst blijft hij in bed. Meneer vindt het niet prettig in het verzorgingshuis, maar hij heeft zich uiteindelijk bij de situatie neergelegd. Ik ben immers ook al 86 jaar, denk hij dan maar.

4 De doelstelling van Hoor Friesland als is het bevorderen dat dove mensen, slechthorenden en mensen met een auditieve handicap in Friesland optimaal kunnen functioneren in en deelnemen aan de samenleving. Hoor Friesland werkt op verschillende manieren aan deze doelstelling. Vanuit de basisorganisatie voert Hoor Friesland een aantal kerntaken uit: a) Acceptatie (o.a. het organiseren en faciliteren van voorlichtingsbijeenkomsten en het signaleren van belemmeringen in de samenleving voor de doelgroep). b) Participatie (o.a. het organiseren van lezingen/excursies/themagerichte bijeenkomsten, het stimuleren van contact tussen mensen met dezelfde beperkingen, het onderhouden en op peil houden van een netwerk van vrijwilligers en het met de doelgroep bespreken, voorbereiden en aanvragen van projecten). c) Krachtenbundeling (o.a. Platform Doven en Slechthorenden Friesland en het samenwerken met diverse Friese maatschappelijke organisaties). d) Preventie (o.a. het informeren van kinderen/jongeren over het gevaar van te luid lawaai en het geven van voorlichting aan relevante bedrijven en instellingen over de gevaren van gehoorbeschadiging). Voor de uitvoering van deze kerntaken krijgt Hoor Friesland elk jaar een basissubsidie van de Provincie Fryslân, waarmee we natuurlijk heel blij zijn. Echter, het voortbestaan van deze basissubsidie is niet zeker. Landelijk worden steeds meer taken op het gebied van Zorg en Welzijn overgedragen van provincies naar gemeenten. Ook onze provincie zit middenin deze takendiscussie. Dit kan betekenen dat de provinciale subsidie de komende jaren zal worden afgebouwd en dat we meer in gesprek moeten met de Friese gemeenten om geld te krijgen voor Hoor Friesland. Maar het zou ook goed kunnen dat we de komende jaren gewoon nog wel bij de provincie terecht kunnen voor onze basissubsidie. We hopen dat er in de loop van dit jaar duidelijkheid komt, zodat wij onze plannen hierop kunnen aanpassen. Kortom, het is beste even spannend. Naast de basissubsidie kunnen we voor de financiering van projecten ieder jaar een beroep doen op het Sociaal Investeringfonds (SIF) van de Provincie Fryslân. Voorbeelden van projecten die hieruit zijn gefinancierd zijn bijvoorbeeld Doof in Beeld en Oog en Oor voor ouderen in zorginstellingen. Dit jaar is het laatste jaar dat er uit dit fonds projectsubsidies kunnen worden aangevraagd. Mochten er nog vragen zijn, dan kun je mailen naar Jeroen Dijkstra Bij het schrijven van dit stukje schijnt de zon, dat is de afgelopen dagen wel anders geweest. Terwijl ik nadenk over wat ik wil noteren kijk ik naar buiten en zie fiere tulpen in onze tuin staan. Veel kleuren, recht op de steel en met de bloemen groot en open. Ook die stonden er de laatste tijd wel anders bij. Soms lagen de koppen bijna op de grond door de wind, soms waaiden ze naar links en de volgende dag naar rechts. U begrijpt het vast al, het lijkt Hoor wel. Soms lieten we de kop wel eens hangen, de wind kwam uit alle hoeken en waar het naartoe ging was niet altijd duidelijk. Maar net als de tulpen in alle kleuren bleven we wel een geheel en richtten we ons weer op en kijk nu eens. Hoor heeft een nieuwe plek, op een passende locatie en terwijl de verhuizing in volle gang was, werden er ook projecten afgerond en de opening voorbereid. Een mooie opening met warme woorden en belangstellende mensen. De mensen van het bureau en diverse vrijwilligers waren samen aan de slag, ieder op eigen wijze en met de doelstellingen van Hoor in het vizier. Super, ik ben er trots op, het resultaat mag er zijn! Wat er in de toekomst gebeurt? Bij de laatste woorden van dit stukje is inmiddels het kabinet gevallen en waait en regent het. Ooit zei ik: als het in Den Haag stormt, waait het in Friesland. We zullen zien, maar met Hoor en mijn tulpen komt het wel goed, beiden hebben stevige grond onder de voeten en mensen die er voor zorgen. Laten we met elkaar genieten van wat Hoor kan betekenen! Jitty Reifenrath

5 Hoorpaviljoen op de Markt van Mogelijkheden Op 17 maart 2012 stond Hoor Friesland, samen met het Audiologisch Centrum, Oorizon (Palet), Werkpad, de GGMD en MEE met een Hoorpaviljoen op de Markt van Mogelijkheden. Dit werd gehouden in het Fries Congrescentrum in Drachten. Ook dit jaar was de Markt van Mogelijkheden weer een groot succes. Er waren in totaal 2200 bezoekers en 185 standhouders. - Verschillende luistersituaties voor slechthorenden - Verschillende tinnitusgeluiden - Hoe klinken geluiden en spraak voor iemand met een CI? Workshops gebarentaal Informatie en demonstratie tolk Gebarentaal en schrijftolk Wat had het Hoorpaviljoen allemaal te bieden: Informatie en advies over doofheid en slechthorendheid Maar ook over hoorhulpmiddelen, werk, begeleiding, ontspanning Een belevingswand waar mensen konden ervaren:

6 Voorlichting op basisscholen door middel van theater We zijn volop aan de gang met de voorbereiding van dit nieuwe project, voorlichting geven aan kinderen van het basisonderwijs door middel van theater. De repetities zijn begonnen! We werken samen met een student van de opleiding 'docent theater' van de NHL. Hij heet Jorrit. Op een goede dag kwam Jorrit bij Hoor Friesland binnenwandelen. Hij had de studieopdracht gekregen: maak een theaterstuk met een doelgroep. Als doelgroep had hij gekozen: doven en slechthorenden. Samen met de voorlichters was ik juist bezig met ons nieuwe project. Korte theaterstukjes voor kinderen, over problemen die doven en slechthorenden in de samenleving tegenkomen, toeval! Al snel hadden we overeenstemming. Jorrit vond het een uitdaging om een theatervoorstelling voor kinderen te maken. 5 enthousiaste voorlichters, zelf doof of slechthorend, meldden zich aan om met Jorrit's project mee te werken. In juni wordt zijn stuk gespeeld op het NHL. Wij kunnen uit het stuk van Jorrit gedeeltes pakken die wij voor de voorlichting aan basisscholen kunnen gebruiken. Na de zomervakantie gaan de voorlichters op basisscholen beginnen. Het doel van het voorlichtingsproject is: kinderen informeren en laten beleven wat slechthorendheid en doofheid inhoudt. Slechthorendheid: Gehoorschade door lawaai komt het meest voor. Is dat te hard _ in het algemeen meer dan 85 decibel (db), het geluid van druk stadsverkeer _ dan gaan bij voortdurende blootstelling de haarcellen in het binnenoor kapot. Die haarcellen bewegen als het geluid de structuren in het binnenoor passeert. Deze beweging wordt omgezet in zenuwimpulsen, die de hersenen interpreteren als geluid. Inmiddels groeit de zorg van slechthorendheid bij kinderen en jongvolwassenen door versterking van muziek, bij gebruik van muziekapparatuur als mp3-spelers. In een recent artikel in de British Medical Journal werd gesteld '... dat apparatuur steeds meer gebruik maakt van oortelefoons, die rechtstreeks in de gehoorgang worden geplugd. Het geluidsniveau is daardoor hoger dan van koptelefoons - die de oorschelp bedekken - die eenzelfde hoeveelheid geluid produceren. Een geluidsterkte van 120 decibel _ wat een opstijgend straalvliegtuig produceert _ wordt hiermee overschreden'. Een enkel hard geluid, zoals een geweerschot, kan deze binnenoorstructuren permanent beschadigen. Maar ook jarenlange blootstelling aan minder harde geluiden _ bijvoorbeeld harde muziek _ kan onomkeerbare schade geven. Dit kan gehoorverlies geven, tinnitus (oorsuizen), hyperacusis (overgevoeligheid voor geluid) en andere gehoorproblemen. Kinderen krijgen al op jonge leeftijd te maken met geluid, voortgebracht door mp3, mobiele telefoons, en lopen met oortelefoons in hun oren rond. Dat het geluid daarbij vaak te hard staat heeft men niet door, maar is toch schadelijk voor het gehoor. Om kinderen op jonge leeftijd al bewust te maken hoe het oor werkt, wat ze kunnen doen om beschadiging te voorkomen lijkt een open deur, maar gebeurt in de praktijk helaas nog veel te weinig. Een doel van de voorlichting is dan ook dat de kinderen leren hoe hard je naar muziek kunt luisteren zonder je gehoor te beschadigen en hoe je jezelf kunt beschermen tegen een overdosis aan lawaai. Doofheid: kinderen laten beleven dat er mensen zijn die doof zijn. Wat is dat, doof, hoe komt dat, hoe is dat, hoe praat je dan, kun je wel autorijden? En hoe bel je naar je vrienden? Het is belangrijk om kinderen een kijkje te geven in de wereld van hun dove medemens. Hoe meer begrip er is voor de ongemakken waarmee doven in het dagelijks leven te maken krijgen hoe meer dat bijdraagt tot toegankelijkheid van de maatschappij voor doven en slechthorenden. Bij deze voorlichting, gegeven door dove, slechthorende en horende voorlichters wordt gebruik gemaakt van een gebarentolk en een schrijftolk. Er is een gebarenblokje waarbij de kinderen enkele eenvoudige gebaren wordt geleerd. Er is gekozen voor een interactieve theatervorm. De voorlichters zullen in een paar korte scènes de kinderen wat ongemakken van het doof en slechthorendheid zijn laten zien. De vorm is interactief. De les duurt 45 minuten. Lorette

7 2 oktober 2012 : Themabijeenkomst over tinnitus spreker Olav Wagenaar Op dinsdagavond 2 oktober organiseert Hoor Friesland in Heerenveen in Hotel De Heidehof een themabijeenkomst over tinnitus, waarbij een lezing zal worden gegeven door gezondheidszorg- en neuropsycholoog. Onlangs kwam van zijn hand het boek uit: Eerste Hulp bij Oorsuizen. Wagenaar gaf jarenlang de cursus Controle Over Tinnitus. Die cursus vormde het uitgangspunt voor zijn boek en de zelfhulpgids. Wagenaar: Het verbaasde mij dat mensen overal het advies kregen te leren leven met tinnitus, vertelt de auteur. Mijn taak was hen daarbij te helpen. Elke keer dat een van mijn patiënten vertelde over oorsuizen, vroeg ik me af hoe kun je met iets leven waarvan je niet weet wat het is? En daarin was zijn motivatie voor het boek geboren. Ik kon me er als neuropsycholoog niet toe zetten om te praten over acceptatie, maar wilde met de patiënten mee zoeken naar antwoorden en oplossingen. Tips en praktijkvoorbeelden Het boek Eerste Hulp Bij Oorsuizen bestaat uit twee delen; een deel educatie over de oorzaken en tips om deze aan te pakken en een deel educatie over de gevolgen en tips om die gevolgen terug te dringen. Volgens leden van de NVVS- Commissie Tinnitus en Hyperacusis is het boek een aanrader, vooral vanwege de tips en praktijkvoorbeelden. Door die praktijkvoorbeelden hoopt Wagenaar met zijn boek concreter te maken hoe mensen om kunnen gaan met tinnitus. Lichamelijke, emotionele, gedragsmatige en sociale gevolgen van tinnitus aanpakken, stelt Wagenaar. In die volgorde. Dat is veel beter dan het advies geven om maar te wennen aan tinnitus. Dat werkt juist averechts. In HOREN magazine van de NVVS is een artikel te lezen over Eerste Hulp bij Oorsuizen. Het boek is te bestellen in de webshop van de NVVS: (NVVS-leden krijgen korting) 13 november 2012: Themabijeenkomst over tinnitus spreker Kees De Vries Op dinsdagavond 13 november organiseert de Openbare Bibliotheek Drachten-Smallingerland, in nauwe samenwerking met Hoor Friesland een themabijeenkomst over tinnitus in Drachten. Kees de Vries van de Commissie Tinnitus en Hyperacusis van de NVVS zal dan een lezing geven. Als (ervarings)deskundige zal hij vertellen wat tinnitus is, wat de psychosomatische aspecten zijn, wat de mogelijke oorzaken en behandelwijzen zijn en hij geeft praktische tips.

8 Oorizon maakt mijn wereld groter Palet is een zorgorganisatie, die ouderen en hun naaste omgeving in Leeuwarden en Noordwest Friesland ondersteunt om hun leven zo lang mogelijk zelfstandig voort te zetten. Palet is gespecialiseerd in het bieden van ondersteuning op het gebied van welzijn, zorg en wonen. Daarbij onderscheidt ze zich door aanwezig te zijn in uw wijk of dorp. Al sinds 1997 biedt Palet vanuit wijkzorgcentrum Greunshiem zorg aan dove ouderen. Door de jaren heen veranderde de zorg- en hulpvraag en werd de zorg voor doven en slechthorenden uitgebreid. Per 1 november 2011 is er een speciaal team voor doven en slechthorenden gestart genaamd; Oorizon. Oorizon is gespecialiseerd in communicatie met doven en slechthorenden, ook omdat een aantal medewerkers zelf doof of slechthorend is. Zij weten uit eigen ervaring hoe de wereld waarin men niet kan horen eruit ziet en helpen ouderen met aanpassingen in het dagelijks leven, om zo hun wereld weer wat groter te maken. Zorgvraag De zorg- en hulpvraag van doven en slechthorenden veranderde de laatste jaren. Steeds meer ouderen en chronisch zieken blijven langer thuis wonen. Doven en slechthorenden krijgen dan ook steeds meer behoefte aan: Ondersteuning om zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen. Begeleiding en zelfredzaamheid. Ondersteuning in contacten met de huisarts en het gebruik van medicijnen. Begeleiding na revalidatie. Persoonlijke verzorging. Hulp bij gebruik hulpmiddelen. Alarmering. Behoefte aan gezelschap. Zorg en diensten van Oorizon Eén integraal team voor zorg en begeleiding aan doven en slechthorenden uit Friesland staat 24 uur per dag klaar voor cliënten. Om ouderen en chronisch zieken zo lang mogelijk thuis te kunnen laten wonen, komt een gespecialiseerd thuiszorgteam voor doven en slechthorenden bij de cliënten thuis. Daarnaast hebben we een huiskamer/groepsverzorging, waar 7 dagen per week 12 cliënten terecht kunnen. Van maandag tot en met vrijdag kunnen cliënten terecht in ons activiteitencentrum. Ook is individuele begeleiding mogelijk. Afhankelijk van de zorgwensen en behoeften zijn er verschillende diensten inzetbaar. Doven en slechthorenden in heel Friesland kunnen een beroep doen op Oorizon.

9 Communicatie op maat Communicatie is dus op maat! Met behulp van gebarentaal, ondersteunende gebaren, spraakafzien en geschreven taal, komen ze er gemakkelijker achter wat de wensen en behoeften van cliënten zijn. Daarnaast stemmen ze de informatie zorgvuldig af op het niveau van de cliënt. Nieuwsgierig? Oorizon verleent haar diensten in heel Friesland. Kom gerust langs en laat u informeren over de mogelijkheden. U kunt natuurlijk ook op andere wijze contact met ons opnemen. Marja Tolman Leidinggevende Oorizon Bijzondere zorg Wat maakt Oorizon bijzonder ten opzichte van reguliere individuele begeleiding en thuiszorg? Het team beschikt over specifieke deskundigheid op gebied van doven en slechthorenden, omdat een aantal medewerkers zelf doof of slechhorend is. Ze kennen de sociale en emotionele gevolgen ervan en ook de invloed op de taalontwikkeling. Ze kennen de dovencultuur, maar weten ook precies welke hulpmiddelen er ingezet kunnen worden. Bovendien zijn ze nauw betrokken bij de ontwikkeling van domotica voor doven en slechthorenden, iets wat in de toekomst een zeer gewenste ondersteuning is in de zorg. Tjotterstraat AS Leeuwarden Tel: (058) Teksttelefoon/fax: (058) Mob: (06) Website: Thuiszorg - Individuele begeleiding - Verzorging en verpleging - Tijdelijke opname - Huishoudelijke Hulp - Dagactiviteitencentrum voor doven en slechthorenden JIJ de dag duurt lang als JIJ er niet bent ik zit, ik wacht, sta op, ga zitten en wacht Een schim loopt langs mijn raam, zonder dat hij wordt herkend ik knip het licht, maar toch blijft het nacht nee, ik klaag niet omdat JIJ er niet altijd kan zijn ik zeur niet over wat ik alweer niet kon vinden heus, alles gaat goed, al is dat schijn ik wil niet dat je je aan me gaat binden toch, dat moment, dat je binnenstapt dat moment, dat de kamer zich vult met je licht dat moment dat ik door je wordt betrapt met die traan op mijn gezicht we huilen, lachen, voelen elkaar aan en praten ik, ik ben en weet me ineens weer mens tot je me helaas alleen moet laten kom later terug, dat is mijn liefste wens Jan de Kort van stichting Otwee Otwee zet zich in voor mensen met een beperking in horen en zien

10

11 Indicatie voor thuiscursus gebaren. Bent u slechthorend of (plots)doof en ervaart u problemen in de communicatie met uw omgeving? Misschien kan een gebarencursus uitkomst bieden. Nog steeds weten te weinig mensen over de mogelijkheden. Maar als u moeite hebt met verstaan, kunt u samen met maximaal vijf mensen uit uw omgeving een thuiscursus of training ondersteunende gebaren aanvragen. Daarin leren u en de overige deelnemers gebaren te maken bij het spreken. Als u slecht hoort is het natuurlijk belangrijk voor u en uw omgeving om middelen te hebben die de communicatie gemakkelijker maken. Dat is dus het doel van zo n cursus. En wat zo mooi is: daar hoeft u in veel situaties niet voor te betalen! Er kan een aanvraag ingediend worden om in aanmerking te komen voor een AWBZ-indicatie die noodzakelijk is voor de gebarencursus. Die aanvraag hoeft u niet zelf te doen; er is een organisatie die hier veel ervaring mee heeft: GGMD voor doven en slechthorenden. Hoe gaat dat in z n werk? Stap 1: u mailt, belt, sms t of stuurt een aanvraagformulier naar GGMD , , website: Stap 2: er wordt contact met u opgenomen. Stap 3: u krijgt een gesprek met iemand van GGMD om duidelijk te krijgen wat de bedoeling is. Het gesprek vindt in Groningen plaats; mocht u niet in staat zijn om daarheen te reizen dan kan er iemand bij u thuis komen voor dit aanmeldgesprek. Stap 4: Met een maatschappelijk werker heeft u een intakegesprek. Hierin wordt uw hulpvraag besproken. Stap 5: GGMD gaat aan de slag om de indicatie rond te krijgen. Stap 6: als de indicatie is toegewezen, neemt een gebarendocent contact met u op om een kennismakingsgesprek af te spreken. Stap 7: de gebarentraining kan starten, op een tijdstip dat u in overleg met de docent hebt vastgesteld. Stap 8: als het goed is, verbetert de onderlinge communicatie! Voor meer informatie kunt u terecht bij de GGMD, Hoor Friesland of Met Gebaren. Anke-Bonny Hijlkema Gebarendocente Met Gebaren (www.metgebaren.nl) Webwinkel Hoor Friesland Bezoek onze website en neem een kijkje in onze webwinkel! U kunt hier bestellen: Het prachtige fotoboek Doof in Beeld De zopas verschenen nieuwe kennisbundel behorende bij het lesmateriaal voor verzorgend en verplegend personeel: Als horen en zien je vergaan Leerzaam lesmateriaal ontwikkeld voor het MBO en HBO: Onbeperkt Dame blanche eten en Een zes voor de moeite De Tinnitusbrochure met integrale teksten van zes lezingen die Hoor Friesland in 2006 heeft georganiseerd en die nog steeds actueel zijn De Ménièrebrochure met integrale teksten van zes lezingen die Hoor Friesland in 2006 heeft georganiseerd en die nog steeds actueel zijn Onderzoeksrapport (gratis aan te vragen!!) : Van warme woorden en gave gebaren gemaakt door Cor Jousma in 2009 op verzoek van Hoor Friesland waarin getracht is een antwoord te geven op de vraag: Is de juridische status die de Friese Taal als minderhedentaal binnen Nederland heeft ook voor de Nederlandse Gebarentaal te verwerven?

12 Computeravond, wat is dat? Interview met Fetze Trul door Iris Wie ben jij? Mijn naam is Fetze en ben 41 jaar oud. Ik ben slechthorend. Kan je vertellen wat er op de computeravond gedaan wordt? Dingen leren die te maken hebben met computeren. Bijvoorbeeld: Skype en als er problemen zijn met computers hoe je dat oplost. Wie verzorgen de computeravond? Hillie Torensma en Annechien Dijkstra Kunnen de mensen die computeravond verzorgen gebarentaal? Er wordt weinig gebaren gebruikt, maar de mensen kunnen wel goed gebaren. Wat leer je daar zoal? Hoe je contact kan onderhouden met andere mensen die ook computers hebben bijvoorbeeld. Hoe lang doe je al mee met de computeravonden? Nu al 3 jaar en ik vind het leuk. Waar wordt computeravond gehouden? Eerst was dat Greunshiem, geregeld door de Frido en later nam FCDS dat over en nu is dat veranderd in Hoor Friesland, alleen die is wel verhuisd naar andere locatie. HOOR FRIESLAND is op 16 februari verhuisd en zit nu bij het Audiologisch Centrum Friesland in. Adres: Verlengde Schrans 35, 8932 NJ Leeuwarden Hoe vaak wordt computeravond gehouden? Ongeveer een keer per maand. Wanneer is er weer computeravond bij HOOR Friesland? 8 juni 2012 Wat zijn de tijden van de computeravond? tot Als je wilt komen, mag je komen kijken om te zien of dat iets voor je is! Nieuws over het Ringleidingproject Het afgelopen jaar zijn we, in overleg met de Gemeente Súdwest Fryslân, MEE Friesland en Stichting Doarpwurk, druk bezig geweest met het project Pilot inventarisatie Ringleidingen in Dorpshuizen/MFC. In het project zijn 48 dorpshuizen/mfc benaderd, waarvan 11 inmiddels een goedgekeurde ringleiding hebben. Deze keuringen zijn uitgevoerd door ringleidingkeuringen van de NVVS. Daarnaast hebben 22 besturen een advies op maat gekregen en zijn we nog met 8 besturen in gesprek. We zijn nu in de laatste fase van het project beland: het krijgen van intentieverklaringen van besturen inzake een eigen bijdrage in de investering in ringleiding. Dat zal niet meevallen in deze tijd van bezuiniging maar we zullen hier de komende maanden nog veel energie in steken en zoeken om oplossingen. Wij hopen het project medio juli af te ronden. Het is de bedoeling dat de deelnemende dorpshuizen/mfc,s in een vervolgproject gezamenlijk overgaan tot de aanschaf van een ringleiding, waarbij een beroep zal worden gedaan op de verschillende de subsidiesregelingen en bijdragen. Albertsje Spliethoff

13 In het weekblad Elsevier van december 2011 las ik een artikel over evenwichtstoornis. Dit probleem komt mij niet onbekend voor omdat ik na mijn CI operatie ook veel last van duizeligheid heb gehouden. Volgens de KNO specialist van het UMCG in Groningen zou de oorzaak wel eens kunnen zijn dat het veroorzaakt wordt door het loskomen van oorsteentjes die een klontje gaan vormen in het evenwichtsorgaan. Ik had hier nog nooit van gehoord. Voortdurend duizelig zijn voelt alsof je in een draaimolen op de kermis zit. Als je uit de kermisattractie stapt kun je je nergens meer op focussen. Als je achterover gaat liggen, draait alles nog harder. Het Apeldoorns Duizeligheidcentrum (ADC) was elf jaar geleden, bij de oprichting, nog een nieuw fenomeen. Een neuroloog en een KNO arts begonnen met een nieuw concept: vanuit twee disciplines de duizeligheid benaderen. Samen duizelige patiënten ontvangen was toen uniek. Het doel was de zorg voor de patiënten met duizeligheid beter te stroomlijnen. Mede hierdoor is het ADC uitgegroeid tot een landelijk kenniscentrum. Nederland kent nu achttien klinieken voor duizeligheid. Soms is de oorzaak van goedaardige duizeligheid loszittende oorsteentjes in het binnenoor die neerslaan op zintuigcellen in het evenwichtsorgaan. Het rondzwervende gruis prikkelt het orgaan. De ziekte is goedaardig maar zeer vervelend. Gelukkig heeft men een oplossing bedacht om van deze klachten af te komen. Men probeert door een speciale methode de steentjes te verplaatsen naar een ander deel van het binnenoor, waar ze geen last meer kunnen veroorzaken. Gelukkig hebben wij in het MCL in Leeuwarden ook een Duizeligheid polikliniek waar patiënten terecht kunnen voor onderzoek naar de oorzaak van de duizeligheid. Wellicht is dit artikel aanleiding voor veel mensen met duizeligheidsklachten, om via de huisarts een afspraak te maken met de Duizeligheidkliniek in het MCL. Marten de Rapper Sudoku Weer een nieuwe sudoku. Veel plezier ermee Lukt het niet? De oplossing staat op pagina

14 Voor doven toegankelijk maken van de website d.m.v. het maken van gebarenfilmpjes Op de website van Hoor Friesland is veel informatie over doof- en slechthorendheid te vinden. Maar geschreven informatie is niet voor iedereen even makkelijk te volgen. De Nederlandse taal is voor doven de tweede taal. Geschreven tekst is voor hen vaak moeilijk te begrijpen. Om alle nieuws toegankelijk te maken voor de groep doven is het dus van belang men in de eigen taal, de gebarentaal, aan te spreken. Door nieuws ook in filmpjes in gebarentaal op de website te zetten kan iedereen de ontwikkelingen en publicaties van Hoor Friesland op de voet volgen. Na de zomervakantie zal dit project van start gaan. We houden u op de hoogte! Lorette

15 D 170 Hz, film over twee dove jongeren De film170 Hz gaat over twee dove jongeren die dolverliefd op elkaar zijn, maar allebei problemen hebben met hun ouders. Ze besluiten er samen vandoor te gaan met het idee dat ze alleen elkaar nodig hebben. De onvoorwaardelijke liefde tussen de 19-jarige Nick en de 16-jarige Evy gaat gepaard met stilte. Wanneer de ouders van Evy hun relatie afkeuren, besluiten ze te vluchten en zich schuil te houden in het wrak van een onderzeeër. Daar wordt echter de invloed van Nick s verleden duidelijk. Evy begint zich langzaam te realiseren dat haar vrijheid een illusies. De film wordt bijna geheel in gebarentaal gesproken. Planet of Snail, documentaire over een doof-blinde man In het begin was het donker en stil. Ik ben doofblind, zelfs in mijn dromen. Slakken: zo noemen doof-blinden zichzelf in Zuid- Korea, omdat ze alleen tactiel contact hebben met de wereld. Chan is niet doof en blind geboren, maar is het geworden na een infectie. Sindsdien leeft hij in absolute duisternis en stilte. Alleen door boeken te lezen met zijn vingers kon hij iets over de wereld vernemen, en essays en gedichten schrijven was zijn enige manier om met de buitenwereld te spreken. Maar zijn boeken bleven bij hem thuis en bereikten nooit een publiek. Tot hij een vrouw leerde kennen die alles deed veranderen. De Zuid-Koreaanse documentaire Planet of Snail van regisseur Seung-Jun Yi heeft dit jaar de IDFA Award voor beste lange documentaire gewonnen. Hoewel geen ster ooit in mijn ogen heeft geschitterd, weet ik toch zeker dat ze helder aan de hemel staan te stralen. Lorette

16

17 Is uw gehoorapparaat wel functioneel? Wat een rare titel zult u denken. Toch is deze vraag niets zo gek gezien de ervaring die ik onlangs opdeed. In een verenigingsgebouw werd onlangs de ringleiding apparatuur getest. Er waren veel klachten en dit was voor de eigenaar van het gebouw aanleiding om onze expert Sietse Faber te vragen na te gaan wat er aan de ringleiding ontvangst mankeerde. Na uitvoerig testen bleek dat er in het gebouw wel een goede ringleiding aanwezig was, maar dat de versterker te weinig capaciteit had. Kom zelf maar eens op dat idee, als de installatie oorspronkelijk door een gerenommeerd bedrijf is aangelegd. De grootte van de ruimte speelt natuurlijk een belangrijke rol bij de keuze van de apparatuur. Er werd een nieuwe versterker geplaatst die gekoppeld werd aan de bestaande geluidsapparatuur. Mij werd gevraagd de apparatuur te testen en het bleek voortreffelijk te werken. De apparatuur kreeg dan ook goedkeuring d.m.h het blauwe symbool met het oor en diagonale streep erdoor wat staat voor een goedgekeurde ringleiding Maar dan ben je er nog niet, zo bleek later. Er kwamen van de gebruikers van het gebouw vragen, wat is een ringleiding en hoe werkt deze voor de gebruikers van hoortoestellen. Voorlichting is dan belangrijk en ik stelde voor op een bijeenkomst van de vereniging uitleg te geven over de werking van de ringleiding en hoe de hoortoesteldragers hiervan gebruik kunnen maken. Na afloop van mijn toelichting kwamen er veel vragen. Maar wat mij het meest verbaasde was dat veel hoortoestelgebruikers geen mogelijkheid voor ringleding in het hoorapparaat hadden. Het bleek dat de audicien wel de vraag had gesteld: Maakt u wel eens gebruik van ringleiding? Aangezien veel mensen niet weten wat ringleiding is werd er meestal ontkennend op geantwoord. Men realiseerde zich niet dat openbare gebouwen, dorpshuizen, multifunctionele centra, theaters, crematoria, kerken enz. meestal voorzien zijn van ringleiding. Dus een onmisbaar hulpmiddel voor de slechthorenden. Ik heb dit probleem voorgelegd aan de NVVS en zij kennen dit probleem. De NVVS zet zich op allerlei manieren in om de bekendheid van de ringleiding en bijbehorende luisterspoel in het hoorapparaat te vergoten Zij doen dit door: De audiciens te verzoeken bij voorkeur toestellen met luisterspoel te verkopen. De verzekeraars te verzoeken bij hun inkoopvoorwaarden richting audiciens het belang van ringleidingen en luisterspoelen in hoortoestellen te benadrukken of verplicht te stellen. Op de site zijn alle leverbare hoortoestellen opgenomen met de daarbij behorende eigenschappen. Eenvoudig worden de eigenschappen uitgelegd zodat de cliënt beter beslagen ten ijs komt bij de audicien. De NVVS heeft een flyer gemaakt om de mensen te wijzen op het belang van ringleidingen. Wij als Hoor Friesland ondersteunen graag de acties van de NVVS en wij hopen dat velen de weg naar Hoor Friesland zullen vinden voor deskundig advies. Marten de Rapper

18 Hieronder ziet u een overzicht van de cursussen die Hoor Friesland biedt of faciliteert. Voor de meeste cursussen geldt dat er een groep kan starten op het moment dat er genoeg deelnemers zijn, en de lessen zoveel mogelijk aaneengesloten gegeven kunnen worden. Beginnerscursus Nederlandse Gebarentaal (NGT-AB1) Deze cursus is voor iedereen die de eerste beginselen van de Gebarentaal wil leren. De cursus wordt in principe gegeven door een dove docente. U leert in 12 lessen de basis van de Nederlandse Gebarentaal en krijgt informatie over de Dovencultuur. Start: eind september/begin oktober 2012 bij genoeg aanmeldingen. De cursus wordt gehouden op de woensdagavond van uur in het Hoor Friesland-centrum. De kosten bedragen 200,00 inclusief lesmateriaal. Vervolgcursussen Nederlandse Gebarentaal (NGT-AB2) en (NGT-AB3) Bij deze vervolgcursussen van 12 lessen wordt uw gebarenschat verder uitgebreid en wordt er dieper ingegaan op de grammatica en Dovencultuur. Deze cursussen starten bij voldoende deelname eind september 2012 en worden gehouden op de maandagavond van uur in het Hoor Frieslandcentrum. De kosten bedragen 200,00 inclusief lesmateriaal. Beginnerscursus Nederlands ondersteund met Gebaren (NmG-AB1) Dit is een basiscursus voor iedereen die die ondersteunende gebaren wil leren. Er wordt gebruik gemaakt van gebaren uit de Nederlandse Gebarentaal om de gesproken taal te verduidelijken. Dit communicatiemiddel is zeer functioneel als visuele hulp om gesprekken tussen doven of slechthorenden en horenden gemakkelijker te maken. U krijgt een basisgebarenschat aangeboden. Daarnaast leert u het handalfabet en krijgt u tips en trucs die u kunt gebruiken in de communicatie met doven/slechthorenden. De cursus NmG-AB1 omvat 12 lessen. De kosten van deze cursus bedragen 200,00 inclusief lesmateriaal. Start in september/oktober 2012 bij voldoende deelname. De cursus wordt gehouden op de dinsdagavond van uur in het Hoor Friesland-centrum. Vervolgcursus Nederlands ondersteunend met Gebaren (NmG-AB2) Bij deze vervolgcursus wordt een uitgebreider gebarenschat aangeboden en wordt er dieper op de theorie ingegaan. De cursus NmG-AB2 omvat 14 lessen en de kosten bedragen 225,00 inclusief lesmateriaal. Start in september/oktober 2012 bij voldoende deelname. Gebarentaal op maat en/of Omgaan met doven en slechthorenden Speciaal voor bedrijven en instellingen met één of meer dove of slechthorende medewerkers zijn deze cursussen ontwikkeld. Misschien iets voor het bedrijf waar u werkt? Als slechthorende kunt u zich bovendien opgeven voor één van onderstaande cursussen. Spraakafzien Spraakafzien, in de volksmond 'liplezen' genoemd, kan voor iemand die slechthorend is (geworden) een uitstekend hulpmiddel zijn in de verbetering van de communicatie. De cursus bestaat uit 10 lessen van 2 uur. Assertiviteitstraining Het doel van deze cursus is om het zelfvertrouwen te vergroten. Het uitgangspunt hierbij is dat u zelf moet aangeven dat u niet goed kunt horen en duidelijk moet maken hoe een ander met u kan communiceren. Theorie en praktijk wisselen elkaar af in deze training. Door met elkaar te praten en situaties uit het dagelijks leven te oefenen, wordt u vaardiger in het assertief zijn. Er kan een indicatie worden aangevraagd voor deze training, dit betekent dat de cursus uit de AWBZ wordt betaald. Leven met Tinnitus GGMD (Geestelijke Gezondheidszorg en Maatschappelijke Dienstverlening voor doven en slechthorenden) biedt in samenwerking met het Hoor Friesland de training aan: 'Leven met Tinnitus'. Centraal staat hierin: het uitwisselen van ervaringen met lotgenoten, tips over hoe je kunt omgaan met je tinnitus en het vinden van een balans in je leven mét je tinnitusklachten.

19 Zodra er een aantal aanmeldingen kan er weer een training worden gegeven op het adres: Verlengde Schrans 35, 8937 AS LEEUWARDEN. Ménièretraining GGMD start in samenwerking met het Hoor Friesland op aanvraag weer een training voor mensen met Ménière. In 10 bijeenkomsten worden de verschillende aspecten van Ménière behandeld en wordt besproken hoe je hiermee om kunt gaan. Cursus Nederlands ondersteund met Gebaren (NmG) op indicatie Ook is het mogelijk om als slechthorende samen met uw omgeving en cursus NmG te volgen. Deze cursus kan worden betaald via een vergoeding vanuit het AWBZ. Slechthorenden kunnen indicatie aanvragen voor deze cursus, samen met vier mensen uit hun familie- en vriendenkring. De GGMD kan hierbij helpen. De cursus NmG van 12 lessen is door het Nederlands Gebarencentrum speciaal ontwikkeld voor de NVVS en de Stichting Plotsdoven. De cursus is bedoeld voor mensen met hoorproblemen, die op latere leeftijd toch wat gebaren willen leren om de communicatie te vergemakkelijken; voor mensen die contacten hebben met doven die gebarentaal gebruiken en voor belangstellenden die gebaren willen leren. Er is ook een vervolgcursus: NmG AB2. Ook deze cursus kan gegeven worden op indicatie. Voor meer informatie en opgave: Hoor Friesland mevrouw A. Spliethoff, Verlengde Schrans 35, 8932 NJ LEEUWARDEN tel.: fax: De expositie Doof in Beeld reist door Nederland en België. Ook u kunt de expositie aanvragen! Lijkt het u leuk om de foto s op te hangen op uw werk, op school, in uw bedrijf? Neem dan contact op met Hoor Friesland. De tentoonstelling bestaat uit 12 foto s, 60 x 80, en een tekstplaat. U betaalt alleen de vervoerskosten.

20

Loopbaanbegeleiding voor doven en mensen met een hoorprobleem

Loopbaanbegeleiding voor doven en mensen met een hoorprobleem Loopbaanbegeleiding voor doven en mensen met een hoorprobleem GGMD staat voor Geestelijke Gezondheidszorg en Maatschappelijke Dienstverlening. Wij helpen doven, mensen met een hoorprobleem en hun naasten.

Nadere informatie

% % DOOF IN BEELD Dove mensen laten van zich horen! Het fotoboek Doof in Beeld geeft een kijkje in de wereld van de dove medemens. Het boek toont een portret van twaalf dove mensen, gefotografeerd in

Nadere informatie

Hoe werkt het oor? Het oor is onder te verdelen in: 1. Uitwendige gehoorgang;

Hoe werkt het oor? Het oor is onder te verdelen in: 1. Uitwendige gehoorgang; Plotsdoofheid Hoe werkt het oor? Het oor is onder te verdelen in: 1. Uitwendige gehoorgang; 2. Trommelvlies waarachter zich het middenoor bevindt. Hierin bevinden zich de drie gehoorbeentjes en via de

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Beter door de dag met doofheid of hoorproblemen

Beter door de dag met doofheid of hoorproblemen Beter door de dag met doofheid of hoorproblemen GGMD staat voor Geestelijke Gezondheidszorg en Maatschappelijke Dienstverlening. Wij helpen doven, mensen met een hoorprobleem en hun naasten met advies,

Nadere informatie

Plotsdoofheid. Informatie voor patiënten die plotseling geheel doof worden. Informatie voor patiënten. Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis

Plotsdoofheid. Informatie voor patiënten die plotseling geheel doof worden. Informatie voor patiënten. Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis Informatie voor patiënten Plotsdoofheid Informatie voor patiënten die plotseling geheel doof worden G456-Q CWZ / 09-04 Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis Uw behandelend arts heeft voorgesteld om vanwege uw

Nadere informatie

HOORzaken december 2010 Kersteditie

HOORzaken december 2010 Kersteditie HOORzaken december 2010 Kersteditie Nog iets meer dan een week en dan is het al weer 2011. Het gaat snel dit jaar, vindt u ook niet? Ik aarzel al een paar dagen: ga ik nog even volle kracht vooruit om

Nadere informatie

Informatie over oorsuizen (tinnitus)

Informatie over oorsuizen (tinnitus) Informatie over oorsuizen (tinnitus) Polikliniek keel-, neus- en oorheelkunde (KNO) Over Alrijne Zorggroep Het Diaconessenhuis Leiden en Rijnland Zorggroep (Rijnland Ziekenhuis en de verpleeghuizen Leythenrode

Nadere informatie

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Tinnitus

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Tinnitus kno haarlemmermeer specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Tinnitus Wat is tinnitus? Veel mensen hebben last van oorsuizen of tinnitus. Zij horen geluiden zoals ruisen, piepen of fluiten, hoog of laag,

Nadere informatie

lichaam is gestopt met groeien? De groei zou gemiddeld 0,2 millimeter per jaar bedragen. Dit komt neer

lichaam is gestopt met groeien? De groei zou gemiddeld 0,2 millimeter per jaar bedragen. Dit komt neer Wist je dat... onze oren blijven groeien, ook nadat de rest van ons lichaam is gestopt met groeien? De groei zou gemiddeld 0,2 millimeter per jaar bedragen. Dit komt neer op een centimeter in vijftig jaar.

Nadere informatie

HOORzaken januari 2011

HOORzaken januari 2011 HOORzaken januari 2011 Zo wil ik wel vaker een nieuw jaar beginnen: na de kerstperiode ontvingen we berichten dat we verschillende projectsubsidies hebben binnengehaald. Twee projecten die te maken hebben

Nadere informatie

KNO. Oorsuizen - Tinnitus. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep

KNO. Oorsuizen - Tinnitus. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep KNO Oorsuizen - Tinnitus Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep U wilt meer weten over tinnitusklachten of u hebt uw KNO-arts met deze klachten bezocht.

Nadere informatie

oorsuizen tinnitus patiënteninformatie

oorsuizen tinnitus patiënteninformatie patiënteninformatie oorsuizen tinnitus U bent bij de KNO-arts geweest omdat u last heeft van oorsuizen. Dit wordt ook wel tinnitus genoemd. Wat is tinnitus? Welke behandelingen zijn mogelijk? Dat en meer

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. DVD presentatie GGMD ism SUDO 22 januari 2013. LEVEN MET EEN PSCYHISCH PROBLEEM voor doven en slechthorenden

NIEUWSBRIEF. DVD presentatie GGMD ism SUDO 22 januari 2013. LEVEN MET EEN PSCYHISCH PROBLEEM voor doven en slechthorenden NIEUWSBRIEF Voorzitter: Op 22 januari 2013 was er lezing in het gebouw GGMD te Utrecht gehouden, helaas was de opkomst bedroevend te laag misschien wegens sneeuw. Toch heeft Anouska van GGMD presentatie

Nadere informatie

Horen met één oor. Informatie voor ouders, leerkrachten en volwassenen. Afdeling KNO

Horen met één oor. Informatie voor ouders, leerkrachten en volwassenen. Afdeling KNO Horen met één oor Informatie voor ouders, leerkrachten en volwassenen Afdeling KNO Horen met één oor Informatie voor ouders, leerkrachten en volwassenen Als iemand met één oor slecht of helemaal niet hoort

Nadere informatie

Revalidatie van het gehoor bij volwassenen

Revalidatie van het gehoor bij volwassenen Revalidatie van het gehoor bij volwassenen Gehoor en communicatie zijn van groot belang voor de mens. Wanneer er een beperking van gehoor, spraak of taal optreedt, heeft dat vaak grote gevolgen voor het

Nadere informatie

Tinnitus / oorsuizen. KNO-heelkunde. Beter voor elkaar

Tinnitus / oorsuizen. KNO-heelkunde. Beter voor elkaar Tinnitus / oorsuizen KNO-heelkunde Beter voor elkaar 2 TINNITUS / OORSUIZEN (Deze brochure is een gezamenlijk initiatief van NVVS en KNO vereniging) Inleiding U wilt meer weten over tinnitus klachten of

Nadere informatie

Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden

Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden Communiceren doe je met zijn tweeën Deze folder is bedoeld voor de goedhorenden die in hun omgeving iemand kennen die slechthorend is, en voor slechthorenden

Nadere informatie

Wat is er dan wel mogelijk?

Wat is er dan wel mogelijk? Tinnitus oorsuizen 2 U heeft een KNO-arts geconsulteerd in verband met tinnitusklachten. Mogelijk heeft u na dit consult nog vragen. Deze brochure is bedoeld om u iets meer te vertellen over tinnitus en

Nadere informatie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie ggz voor doven & slechthorenden Depressie Meer dan een somber gevoel Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie Herkent u dit? Iedereen is wel eens somber of treurig.

Nadere informatie

Als horen en zien je vergaan

Als horen en zien je vergaan Hoor_Friesland_2012_02_Lesboek_1 29-06-12 11:57 Pagina 1???? Als horen en zien je vergaan Lesboek voor Verplegenden en Verzorgenden Hoor_Friesland_2012_02_Lesboek_1 29-06-12 11:57 Pagina 2 Hoor_Friesland_2012_02_Lesboek_1

Nadere informatie

Loopbaanbegeleiding voor doven en mensen met een gehoorbeperking

Loopbaanbegeleiding voor doven en mensen met een gehoorbeperking Loopbaanbegeleiding voor doven en mensen met een gehoorbeperking Informatie voor werkgevers, arbodiensten, UWV en gemeenten GGMD ondersteunt doven, slechthorenden, mensen met tinnitus en andere hoorproblemen.

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier Jeugd Doven en slechthorenden 0 11 jaar Locaties Ede en Amsterdam

Aanmeldingsformulier Jeugd Doven en slechthorenden 0 11 jaar Locaties Ede en Amsterdam Aanmeldingsformulier Jeugd Doven en slechthorenden 0 11 jaar Locaties Ede en Amsterdam 1. Persoonlijke gegevens van het aangemelde kind Naam - voorvoegsel Roepnaam Voornamen Geboortedatum Geboorteplaats

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier Jeugd Doven en slechthorenden 16 en 17 jaar Locaties Ede en Amsterdam

Aanmeldingsformulier Jeugd Doven en slechthorenden 16 en 17 jaar Locaties Ede en Amsterdam Aanmeldingsformulier Jeugd Doven en slechthorenden 16 en 17 jaar Locaties Ede en Amsterdam 1. Persoonlijke gegevens van het aangemelde jongere Naam - voorvoegsel Roepnaam Voornamen Geboortedatum Geboorteplaats

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier Jeugd Doven en slechthorenden 0 11 jaar Locaties Ede en Amsterdam

Aanmeldingsformulier Jeugd Doven en slechthorenden 0 11 jaar Locaties Ede en Amsterdam Aanmeldingsformulier Jeugd Doven en slechthorenden 0 11 jaar Locaties Ede en Amsterdam 1. Persoonlijke gegevens van het aangemelde kind Naam - voorvoegsel : Roepnaam : Voornamen : Geboortedatum : Geboorteplaats

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier Jeugd Doven en slechthorenden 12-15 jaar Locaties Ede en Amsterdam

Aanmeldingsformulier Jeugd Doven en slechthorenden 12-15 jaar Locaties Ede en Amsterdam Aanmeldingsformulier Jeugd Doven en slechthorenden 12-15 jaar Locaties Ede en Amsterdam 1. Persoonlijke gegevens van het aangemelde kind/jeugdige Naam - voorvoegsel Roepnaam Voornamen Geboortedatum Geboorteplaats

Nadere informatie

We geven informatie en advies aan je werkgever en collega s. Samen zoeken we naar oplossingen. We geven je informatie over verenigingen en diensten.

We geven informatie en advies aan je werkgever en collega s. Samen zoeken we naar oplossingen. We geven je informatie over verenigingen en diensten. We geven informatie en advies aan je werkgever en collega s. Samen zoeken we naar oplossingen. We geven je informatie over verenigingen en diensten. We helpen je bij het verbeteren van je contacten met

Nadere informatie

OORSUIZEN (TINNITUS) 875

OORSUIZEN (TINNITUS) 875 OORSUIZEN (TINNITUS) 875 Inleiding U heeft last van oorsuizen, ook wel tinnitus genoemd. Dit uit zich in het waarnemen van geluiden die niet van buiten komen en voor anderen niet waarneembaar zijn. Zo

Nadere informatie

32 Kwaliteitsbevordering

32 Kwaliteitsbevordering DC 32 Kwaliteitsbevordering 1 Inleiding In dit thema gaan we in op de begrippen kwaliteit, kwaliteitszorg en kwaliteitsbeleid. Het zijn onderwerpen die niet meer weg te denken zijn uit het Nederland van

Nadere informatie

De woensdagen betreffen studie/werkdagen voor het team. 2 e Pinksterdag 2016 ma 16-05-2016 Zomervakantie 2016 ma 25-07 t/m vr 02-09

De woensdagen betreffen studie/werkdagen voor het team. 2 e Pinksterdag 2016 ma 16-05-2016 Zomervakantie 2016 ma 25-07 t/m vr 02-09 Ouderblad De Heksenketel van Nutsbasisschool Burgst. Locaties: Groene Hil 20 en Moeraszegge 73 Mailadressen: MR: mrburgst@gmail.com Heksenketel: p.duijvelaar@nbsburgst.nl OCgr.hil: oudercommissie.gh@nbsburgst.nl

Nadere informatie

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen?

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Visie tafelleider: Met minder geld hetzelfde of misschien zelfs meer doen. Dat is de grote uitdaging

Nadere informatie

10. Gebarentaal [1/3]

10. Gebarentaal [1/3] 10. Gebarentaal [1/3] 1 Gebarentalen Stel, je kunt niets horen. Je bent doof. Hoe praat je dan met andere mensen? Je kunt liplezen, maar dat is moeilijk en je mist dan toch nog veel van het gesprek. Bovendien

Nadere informatie

De olifant die woord hield

De olifant die woord hield De olifant die woord hield Een voorstelling van verhalenverteller Peter Faber www.peterfaber.eu Inleiding Aan het eind van haar leven las Annie MG Schmidt al haar sprookjes nog eens door. Genadeloos streepte

Nadere informatie

EXPERTS IN HOREN, SPREKEN EN VERSTAAN. Groepsactiviteiten. Voor gezinnen met een slechthorend of doof kind tot de leeftijd van vijf jaar

EXPERTS IN HOREN, SPREKEN EN VERSTAAN. Groepsactiviteiten. Voor gezinnen met een slechthorend of doof kind tot de leeftijd van vijf jaar EXPERTS IN HOREN, SPREKEN EN VERSTAAN Groepsactiviteiten Voor gezinnen met een slechthorend of doof kind tot de leeftijd van vijf jaar Pento Vroegbehandeling biedt behandeling en begeleiding aan kinderen

Nadere informatie

~ (]J. -S ca. /;a.;j ~ ~/ ~ Ir'! '. - - --~ '-' 1 C\) 4. Middenoor. s. Slakkenhuis. 6. Gehoorzenuw ,.. ...

~ (]J. -S ca. /;a.;j ~ ~/ ~ Ir'! '. - - --~ '-' 1 C\) 4. Middenoor. s. Slakkenhuis. 6. Gehoorzenuw ,.. ... I 3. I H-o'~ hoort een oo~? I, I. Geluidsgolven I I 2. Gehoorgang - Trommelvlies I J 4. Middenoor s. Slakkenhuis 6. Gehoorzenuw '0..,.. '-' 1... C\) -S ca ~ (]J /;a.;j ~ ~/ ~ Ir'! '. - - --~ Inhoudsopgave

Nadere informatie

Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg

Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg JANUARI 2010 INHOUDSOPGAVE Waar gaat deze folder over? Welke zorg hoort bij de AWBZ? Vijf zorgfuncties

Nadere informatie

Suc6 Cursussen voor mensen. Suc6 Cursusboek 2014/2015

Suc6 Cursussen voor mensen. Suc6 Cursusboek 2014/2015 Cursussen voor mensen Suc6 Cursusboek 2014/2015 Inleiding Leren is leuk. Als je iets leert, weet je meer of kun je meer! In dit boekje staan alle cursussen die je bij Suc6 kunt leren. Je kunt samen met

Nadere informatie

Cochleaire implantatie bij volwassenen informatie voor werkgevers

Cochleaire implantatie bij volwassenen informatie voor werkgevers Cochleaire implantatie bij volwassenen informatie voor werkgevers Eén van uw werknemers/collega s is ernstig slechthorend. Op dit moment wordt door het CI-team VUmc beoordeeld of hij/zij baat zou kunnen

Nadere informatie

Stappenplan slechthorendheid

Stappenplan slechthorendheid Stappenplan slechthorendheid Opsporing en behandeling van gehoorproblemen bij zelfstandig wonende ouderen. Stap 1: Screenen op gehoorproblemen in de eerste lijn Kunt u, al dan niet met een gehoorapparaat,

Nadere informatie

Plotsdoofheid (Sudden deafness)

Plotsdoofheid (Sudden deafness) Keel-, Neus- en Oorheelkunde Plotsdoofheid (Sudden deafness) www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl KNO037 / Plotsdoofheid 2 Plotsdoofheid (Sudden

Nadere informatie

Aanmeldformulier De Riethorst, GGZ centrum voor doven en slechthorenden

Aanmeldformulier De Riethorst, GGZ centrum voor doven en slechthorenden Aanmeldformulier De Riethorst, GGZ centrum voor doven en slechthorenden Volwassenen Dit formulier kan zowel door de cliënt zelf, diens verwijzer als door de aanmeldfunctionaris de Riethorst, locatie Ede

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

MS Vereniging Nederland Regio Brabant West Paganinistraat 11 5144 XN Waalwijk T 0416-333074 www.msvereniging.nl

MS Vereniging Nederland Regio Brabant West Paganinistraat 11 5144 XN Waalwijk T 0416-333074 www.msvereniging.nl November 2009 MS Vereniging Nederland Regio Brabant West Paganinistraat 11 5144 XN Waalwijk T 0416-333074 www.msvereniging.nl Beste Leden, Met deze nieuwsbrief informeren wij u graag over de laatste ontwikkelingen

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama

Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama Deze folder legt uit wat er gebeurt als je papa of mama een bolletje

Nadere informatie

Mensen met afasie hebben moeite met taal, maar zij zijn niet gek!

Mensen met afasie hebben moeite met taal, maar zij zijn niet gek! Afasie Logopedie Afasie is een taalstoornis die ontstaat door schade aan de hersenen, bijvoorbeeld na een beroerte of CVA (hersenbloeding, herseninfarct). In deze folder leest u hoe afasie ontstaat en

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

2 In Hoor Friesland, hét centrum voor doven en slechthorenden

2 In Hoor Friesland, hét centrum voor doven en slechthorenden November 2011 2 In Hoor Friesland, hét centrum voor doven en slechthorenden Hoor Friesland-info is een uitgave van Hoor Friesland Tjotterstraat 16 8937 AS Leeuwarden Telefoon: 058-2130537 Teksttelefoon:

Nadere informatie

Fijne Kerstvakantie gewenst!

Fijne Kerstvakantie gewenst! Er ligt weer een nieuwe info voor u. Het halfjaarlijks blad van Hoor Friesland. In het voor- en najaar kunt u een uitgave van ons verwachten. In de tussentijd houden we u op de hoogte door middel van onze

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken!

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! Dé expert in praktische apotheektrainingen E-PAPER Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! 1 Inhoudsopgave De cliënt en ik 3 Weet jij nog waarom je in de apotheek wilde

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Pijnrevalidatie voor kinderen en jongeren

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Pijnrevalidatie voor kinderen en jongeren UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Pijnrevalidatie voor kinderen en jongeren Informatie voor kinderen, jongeren en ouders Wat staat er in deze folder? Inleiding voor ouders 1 Informatie

Nadere informatie

Verwijzing naar GGMD voor hulpverlening aan doven, doofblinden, ernstig slechthorenden, plots- en laatdoven, en mensen met ménière en gehoorverlies

Verwijzing naar GGMD voor hulpverlening aan doven, doofblinden, ernstig slechthorenden, plots- en laatdoven, en mensen met ménière en gehoorverlies Hieronder vindt u informatie voor verwijzing naar GGMD voor: hulpverlening aan doven, doofblinden, ernstig slechthorenden, plots- en laatdoven, en mensen met ménière in combinatie met gehoorverlies ambulante

Nadere informatie

Watergeklater April 2015 www.pcb-ichthus.nl

Watergeklater April 2015 www.pcb-ichthus.nl Watergeklater April 2015 www.pcb-ichthus.nl Inhoud van de maandbrief Vanuit het kamertje Trefwoord Telefoongebruik Kinderherdenking Bibliotheek Terugblik april Belangrijke data 4 t/m 15 mei meivakantie

Nadere informatie

Zo hoor ik. Een kijkje in het leven van jonge kinderen met gehoorverlies. www.nsdsk.nl

Zo hoor ik. Een kijkje in het leven van jonge kinderen met gehoorverlies. www.nsdsk.nl Zo Zo hoor ik Als een kind doof of slechthorend is, heeft dat vaak hoor grote impact op het gezin. Achter elk kind met gaat een verhaal schuil. Over de oorzaak, de onzekerheid, de zorgen, het onbegrip,

Nadere informatie

Nummer 1 December 2011. Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien

Nummer 1 December 2011. Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien Nummer 1 December 2011 Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien LANDELIJK HEEFT 16% VAN DE JONGEREN PSYCHOSOCIALE PROBLEMEN. Scoop richt zich bij coaching, counseling en training

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

MEE: PARTNER IN HET CJG

MEE: PARTNER IN HET CJG 1e kwartaal 2016 MEE: PARTNER IN HET CJG MEE ondersteunt mensen met een beperking zodat zij mee kunnen doen in de samenleving. Wij helpen iedereen (weer) grip op hun leven te krijgen, onder andere door

Nadere informatie

nieuwsbrief We zullen doorgaan Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Maart 2012

nieuwsbrief We zullen doorgaan Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Maart 2012 Maart 2012 We zullen doorgaan In deze nieuwsbrief een nieuw gezicht: Diana Davelaar. Diana is de opvolger van Patrick Veenendaal. Patrick moest om gezondheidsredenen stoppen. Diana heeft in oktober het

Nadere informatie

Auris. De Koninklijke Auris Groep. Speciaal voor gehoor, spraak en taal

Auris. De Koninklijke Auris Groep. Speciaal voor gehoor, spraak en taal Auris De Koninklijke Auris Groep Speciaal voor gehoor, spraak en taal Door met elkaar te communiceren, maak je contact, ontwikkel je jezelf en leer je. Dat begint al direct bij de geboorte. Baby s vragen

Nadere informatie

Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord. Nieuwe leidinggevenden bij SDW stellen zich voor

Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord. Nieuwe leidinggevenden bij SDW stellen zich voor SDWNIEUWS Informatie voor cliënten, ouders en cliëntvertegenwoordigers oktober 2010 BELANGRIJKE Informatie voor jou, lees dit blad goed! Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord > Lees verder op

Nadere informatie

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan De zorg en begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking moet erop gericht zijn dat de persoon een optimale kwaliteit

Nadere informatie

Dit is het eerste cursusoverzicht van Gors Educatie voor mensen met een lichamelijke beperking.

Dit is het eerste cursusoverzicht van Gors Educatie voor mensen met een lichamelijke beperking. Inleiding Dit is het eerste cursusoverzicht van Gors Educatie voor mensen met een lichamelijke beperking. Je kunt je opgeven voor een cursus door het aanvraagformulier op de website van Gors in te vullen.

Nadere informatie

Het hele verhaal in Gebarentaal

Het hele verhaal in Gebarentaal Het hele verhaal in Gebarentaal Nederlandse gebarentaal voor iedereen Werkboek niveau 2 Iris Wijnen en Tom Uittenbogert Broek in Waterland, 2015 Het hele verhaal in Gebarentaal Werkboek niveau 2 Auteurs:

Nadere informatie

Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ

Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ Gemeente 's-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Mei 2011 1 Samenvatting Voor de Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Het keukentafelgesprek

Het keukentafelgesprek Het keukentafelgesprek Informatie over het keukentafelgesprek Waarom een keukentafelgesprek? De Wmo heeft andere uitgangspunten dan de AWBZ. De AWBZ kent een recht op zorg. Er zijn landelijke richtlijnen

Nadere informatie

Mantelzorg & mantelzorgondersteuning

Mantelzorg & mantelzorgondersteuning Welzijn Ouderen Thuisadministratie Mantelzorg & mantelzorgondersteuning Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u! Doras Maatschappelijke dienstverlening Amsterdam-Noord Zorgt u voor een naaste

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 [2]

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 [2] Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 [2] Voorwoord Voor je ligt het e-book: Praktisch en Positief Opvoeden met structuur van de PEPmethode. Op basis

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

Nieuwsbrief editie 4. April/Mei 2012

Nieuwsbrief editie 4. April/Mei 2012 Nieuwsbrief editie 4 April/Mei 2012 Inleiding Deze nieuwsbrief heeft als thema: Beweging. Een actueel thema, waarmee ik de afgelopen periode weer regelmatig ben geconfronteerd. Mijn column met als titel:

Nadere informatie

Donderdag 18 september 2014

Donderdag 18 september 2014 Donderdag 18 september 2014 Informatieavonden op de Vroonhoeve Beste ouders en verzorgers, de leden van de MR en de AC nodigen u bij deze van harte uit voor de informatieavonden van a.s. maandag (onderbouw)

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Onderwijs, zorg en dienstverlening voor volwassenen met een visuele beperking

Onderwijs, zorg en dienstverlening voor volwassenen met een visuele beperking Onderwijs, zorg en dienstverlening voor volwassenen met een visuele beperking Volop in het leven staan Ik wil de krant blijven lezen, zijn daar hulpmiddelen voor? Ik ben slechtziend, hoe breng ik de kinderen

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline ggz voor doven & slechthorenden Borderline Als gevoelens en gedrag snel veranderen Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline Herkent u dit? Bij iedereen gaat wel

Nadere informatie

Oren om te horen. 1. Leesopdracht

Oren om te horen. 1. Leesopdracht 1. Leesopdracht Lees de onderstaande tekst goed door. De tekst gaat over de werking van het gehoor en is erg handig voor maken van de overige opdrachten in dit boekje. Oren om te horen Je oren zijn er

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Vindt het leuk om met ouderen om te gaan en te luisteren en te schrijven. Volgens afspraak tussen stagebieder, oudere en stagiair.

Vindt het leuk om met ouderen om te gaan en te luisteren en te schrijven. Volgens afspraak tussen stagebieder, oudere en stagiair. Informatie voor stagebieders Inhoudsopgave Beschrijving stage... 1 Stagecriteria... 1 Definities voor deze stage... 2 Stappenplan... 2 Planning voor stagebieder... 4 Checklist kennismakingsgesprek... 4

Nadere informatie

De derde editie van de nieuwsbrief

De derde editie van de nieuwsbrief Nieuwsbrief 3 Jaargang 2 13-10 - 2011 www.olivijn.almere-speciaal.nl De derde editie van de nieuwsbrief Belangrijke data voor de komende periode Nieuws vanuit de directie Nieuws vanuit de ouderraad Nieuws

Nadere informatie

CI De rol van de maatschappelijk werker. Agaath Dondorp Voorheen: Audiologisch Centrum / CI-team VUMC Dag der akoepedie 23 april 2009

CI De rol van de maatschappelijk werker. Agaath Dondorp Voorheen: Audiologisch Centrum / CI-team VUMC Dag der akoepedie 23 april 2009 CI De rol van de maatschappelijk werker Agaath Dondorp Voorheen: Audiologisch Centrum / CI-team VUMC Dag der akoepedie 23 april 2009 Rol maatschappelijk werker CI-team Selectiecriteria voor de maatschappelijk

Nadere informatie

met de wmo doet iedereen gewoon mee

met de wmo doet iedereen gewoon mee De Wet maatschappelijke ondersteuning eenvoudig verteld Dit boekje met informatie over de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) legt de belangrijkste onderdelen van de Wmo uit. Wilt u meer weten over

Nadere informatie

Almelo, 8 juli 2015. En dat is niet zo makkelijk voor iedereen want de meeste kinderen zijn gewend aan school, vrienden, azc, enz, enz.

Almelo, 8 juli 2015. En dat is niet zo makkelijk voor iedereen want de meeste kinderen zijn gewend aan school, vrienden, azc, enz, enz. Almelo, 8 juli 2015 Onderwerp: Moeilijk verhuizen! Beste heer/mevrouw Ik ben (...) Ik ben 14 jaar oud. Ik woon met mijn ouders en mijn 2 kleine broertjes in azc Almelo. In deze vakantie moeten er ongeveer

Nadere informatie

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Ondersteuning en hulp in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Voorwoord Dichtbij, bereikbaar en aanspreekbaar Het klinkt zo vanzelfsprekend en simpel: biedt mensen ondersteuning en hulp dichtbij, in

Nadere informatie

GKIJ GKIJ. Jarno. Hilde

GKIJ GKIJ. Jarno. Hilde Er kwamen mensen van ze vertelden hoe het was als je in een rolstoel zat. We hebben veel geleerd. Als je in een rolstoel zit zijn sommige dingen vervelend, maar daar kun je bij geholpen worden. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

In dit e-book geef ik je een aantal tips en oefeningen die je heel gemakkelijk kunt toepassen in jouw dagelijks leven. Probeer ze maar snel uit!

In dit e-book geef ik je een aantal tips en oefeningen die je heel gemakkelijk kunt toepassen in jouw dagelijks leven. Probeer ze maar snel uit! In dit e-book geef ik je een aantal tips en oefeningen die je heel gemakkelijk kunt toepassen in jouw dagelijks leven. Probeer ze maar snel uit! Hartelijke groeten, Petra Melkert Ergotherapeut en mindfulnesstrainer

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. NR. 16 vrijdag 18 december 2015

NIEUWSBRIEF. NR. 16 vrijdag 18 december 2015 NR. 16 vrijdag 18 december 2015 Kerstfeest! Kerst is een tijd voor familie. Tijd voor gezelligheid, fijne kaarsjes in het donker, liefst even geen geruzie, tijd voor lekker uitgebreid eten. Het is mooi

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Gastles muziek groep 5/6

Gastles muziek groep 5/6 Openbare Dalton Basisschool De Wetelaar Zanderskamp 95 6983 CG, Doesburg tel: 0313 474292 www.wetelaar.nl e-mail: wetelaar@gmail.com Schooljaar 2014 2015 02 maart 2015 Inhoud: Pagina 1: Daltondag Aanmelden

Nadere informatie

de agenda 3e periode 2013 sept t/m dec, van het CLI

de agenda 3e periode 2013 sept t/m dec, van het CLI de agenda 3e periode 2013 sept t/m dec, van het CLI CLI Centrum voor Leven en Intuïtie opleidingen workshops reading & healing Maliebaan 66, 3581 CT Utrecht, Nederland telefoon: 030-2300310, fax: 030-2331217

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk

Thema Op zoek naar werk http://www.edusom.nl Thema Op zoek naar werk Lesbrief 8. Opbellen naar een bedrijf. Wat leert u in deze les? Een telefoongesprek naar een bedrijf begrijpen. Een gesprek over een advertentie begrijpen.

Nadere informatie

Weekschema maken. Je gaat praten over de dingen die jij in één week doet. Deze activiteiten ga je in een schema op de computer uitwerken.

Weekschema maken. Je gaat praten over de dingen die jij in één week doet. Deze activiteiten ga je in een schema op de computer uitwerken. Weekschema maken Je gaat praten over de dingen die jij in één week doet. Deze activiteiten ga je in een schema op de computer uitwerken. Leer en oefen: Neem samen me de docent/assistent het fotoboek de

Nadere informatie

Logopedie Sophie Gortzak maart 2010

Logopedie Sophie Gortzak maart 2010 Logopedie Sophie Gortzak maart 2010 Inleiding Ik doe mijn werkstuk over logopedie omdat ik het een interessant onderwerp vond en mijn moeder is logopedist. Mijn hoofdstukken zijn: 1Wat is logopedie? 2Wie

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Spiegeltje, spiegeltje in het land, wat is er in mijn wereldje aan de hand? Een persoonlijk verhaal over leven met diabetes

Spiegeltje, spiegeltje in het land, wat is er in mijn wereldje aan de hand? Een persoonlijk verhaal over leven met diabetes Spiegeltje, spiegeltje in het land, wat is er in mijn wereldje aan de hand? Een persoonlijk verhaal over leven met diabetes Eerste druk, februari 2012 2012 P. Edgar isbn: 978-90-484-2303-3 nur: 402 Uitgever:

Nadere informatie

Vraag: Mijn revalidatie valt nu onder de AWBZ, waar valt dat straks onder?

Vraag: Mijn revalidatie valt nu onder de AWBZ, waar valt dat straks onder? Q&A s Visuele en/of auditieve beperking of een taalontwikkelingsstoornis Vraag: Mijn revalidatie valt nu onder de AWBZ, waar valt dat straks onder? Antwoord: Vanaf 1 januari 2015 valt revalidatiezorg voor

Nadere informatie

Schizofrenie. Leven in een andere wereld. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over schizofrenie

Schizofrenie. Leven in een andere wereld. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over schizofrenie ggz voor doven & slechthorenden Schizofrenie Leven in een andere wereld Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over schizofrenie Herkent u dit? Denkt u wel eens dingen te zien

Nadere informatie

Nieuwsbrief. LesOpMaat (Computerles bij u thuis) medewerkers. Start nieuwe lesseizoen. Open Dagen. Augustus 2013. In dit nummer

Nieuwsbrief. LesOpMaat (Computerles bij u thuis) medewerkers. Start nieuwe lesseizoen. Open Dagen. Augustus 2013. In dit nummer 2013 NUMMER 1 Nieuwsbrief Augustus 2013 In dit nummer 1 LesOpMaat 1 Start nieuwe lesseizoen 1 Open Dagen 2 Facebook pagina 2 Nadere informatie en aanmelden 3 Cursusaanbod 4 Workshops najaar 2013 5 Workshops

Nadere informatie