Maandblad van het Informatie- en Adviescentrum voor iedereen die vragen heeft over de vuurwerkramp.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Maandblad van het Informatie- en Adviescentrum voor iedereen die vragen heeft over de vuurwerkramp."

Transcriptie

1 Nieuwskrant 13 Mei Uitgave 8, februari 2002 Informatief magazine betreffende de gevolgen van de vuurwerkramp Uitgave 1, april 2001 Maandblad van het Informatie- en Adviescentrum voor iedereen die vragen heeft over de vuurwerkramp. Voor toelichting op de inhoud in het Turks of Marokkaans kunt u bellen. Türkc,e íc,erikle ilgili ac,iklamalar ic,in bu numarayi arayabilirsiniz: ! Mij niet gezien Ik heb altijd gedacht: 'Een psycholoog, da's niets voor mij. Zo'n kerel praat in op je geweten, wat heb je daar nu aan? Als er iets met mij gebeurt, dan kom ik er zelf wel uit, daar heb ik geen ander voor nodig.' Deze uitspraak van Johnny Nijkamp (44) leek heel stellig, tot het tegendeel bleek. Nijkamp maakte met z'n gezin de vuurwerkramp mee. En toen kwam hijzelf er opeens niet meer uit. Johnny Nijkamp Het gezin Nijkamp woont sinds juli 2001 in één van de nieuwe woningen aan de Deurningerstraat. Door enkelen zijn deze woningen wel eens 'Oostblokwoningen' genoemd, maar de Nijkampers zijn er vreselijk blij mee. 'Moet je kijken wat een ruimte', zegt Johnny Nijkamp trots. 'Het is hier heerlijk wonen.' Binnengekomen valt het meteen op: hier woont een creatief gezin. Dat blijkt ook wel uit het gesprek. Johnny Nijkamp is bouwvakker van beroep en beslist niet voor één gat te vangen. Hij 'deed' de hele inrichting en schildert bovendien ook. Een schilderij van hem is dan ook de reden van dit gesprek. Johnny schilderde de ramp van zich af. Goed gevoel Voor de vuurwerkramp was Johnny al een hobbyschilder. Zijn werk was erg verschillend: van landschappen tot bloemen. Na de ramp wilde het eerst helemaal niet lukken met schilderen. Hij was wel bezig met een doek, maar er kwam niets uit zijn handen. Totdat zijn kleine nichtje zich ermee ging bemoeien. Ze zette een paar rode strepen op het werk en toen kon Nijkamp er opeens wel iets mee. Het resultaat was een schilderij dat de vuurwerkramp heel goed weergaf. 'Ik had meteen een goed gevoel bij het werk. Het beeldde de ramp uit. Ik heb het ook mijn psycholoog laten zien. Hij adviseerde me er wat mee te gaan doen.' Het werk van Nijkamp heeft eerst een tijdje bij Mediant gehangen en het maakte veel reacties los. 'Ik hoorde van andere gedupeerden dat ze er veel in herkenden. Daarom heb ik er ook foto's van gemaakt, voor belangstellenden.' Informatie- en Adviescentrum

2 Nijkamp geeft toe dat het wel een grote stap voor hem was om naar een psycholoog te gaan. Na de ramp leek het allemaal wel goed te gaan. Het gezin Nijkamp was hun huis aan het Binnenhof kwijt, maar ze hadden elkaar tenminste nog. Toen Johnny weer naar zijn werk ging, begonnen de klachten. "Ik kon me niet meer goed concentreren, werd sacherijnig en ik kreeg lichamelijke klachten". Via de bedrijfsarts kwam hij bij Mediant terecht. Dat bleek een goed initiatief te zijn: 'In het begin had ik mijn twijfels, maar die verdwenen al snel. Het bleek erg prettig te zijn om mijn verhaal kwijt te kunnen. Natuurlijk kun je dat ook wel bij vrienden en bekenden, maar het is toch anders bij een psycholoog. In totaal ben ik zeven maanden bij hem in behandeling geweest. Je merkt wel dat het helpt. Je gaat anders denken over veel dingen.' Cafeetje pakken Johnny en zijn vrouw Simone kregen ook opdrachten mee van de psycholoog: ze moesten doorgaan met hun leven en niet in het verleden blijven hangen. Samen leuke dingen doen, hoorde hier ook bij. Zodoende gingen ze voor het eerst in 15 jaar weer naar de bioscoop, ze gingen uit eten en lekker een cafeetje pakken op de Oude Markt. 'Pluk de dag! Het is heel erg wat er gebeurd is. Je kunt er niet voor weglopen en vergeten zal je het nooit, maar je kunt er niets meer aan doen.' De Enschedeër geeft aan dat het in het begin wel moeilijk was om aan de Deurningerstraat te wonen. Vanuit hun huis kijkt de familie Nijkamp de hele dag het rampgebied in aan de overkant. Alles daar herinnert aan 13 mei Nijkamp: 'Nu gebeurt er tenminste weer wat aan de overkant van de straat. Er is veel bedrijvigheid om de boel op te knappen. Dat geeft goede moed. Straks wonen we in een nieuwe wijk.' Johnny en Simone geven aan dat ze erg dankbaar zijn voor alle hulp die ze van iedereen hebben gehad. De baas van Johnny heeft samen met anderen veel voor hen geregeld. Daarom kon het gezin ook betrekkelijk snel verhuizen naar hun nieuwe huis. Johnny: 'Na zo'n gebeurtenis kom je er wel achter wie je vrienden zijn. Iedereen heeft veel voor ons gedaan en daar zijn we heel dankbaar voor.' U vraagt, wij antwoorden! Pagina 2 Heeft u vragen waar u nu wel eens een antwoord op wilt hebben? Richt uw vraag aan de redactie, postbus 167, 7500 AD of via iac.enschede.nl. Als uw vraag voor het eind van de maand binnen is, dan volgt het antwoord in de volgende uitgave Maria Riezebeek, IAC Vraag Sinds de ramp is het net of ik niet meer tot rust kan komen, ik voel me opgejaagd en ik slaap slecht. Ook kan ik me erg slecht concentreren, omdat ik in mijn hoofd nog erg veel met de ramp bezig ben. Sinds twee maanden heb ik daarom gesprekken met een psycholoog. Ik ben er eigenlijk niet zo tevreden over en ik vind dat het allemaal wel lang duurt. Ik heb niet het gevoel dat het helpt, wat kan ik doen? Antwoord Het komt wel eens voor dat mensen die gesprekken hebben met hulpverleners, vinden dat het niet helpt of ze vragen zich af of de therapeut /begeleider wel bij hen past. Ze willen graag gesprekken met iemand anders, maar durven dit niet te bespreken met de degenen die hen begeleidt. Vanuit het IAC zal ik u toch adviseren dit probleem wel met uw hulpverlener/ therapeut te bespreken. Anders blijft u "ontevreden" over de hulp. Wanneer u dit erg moeilijk vindt, is het mogelijk om samen met een contactpersoon van het IAC het gesprek hierover aan te gaan met de therapeut. De contactpersoon kan u ondersteunen bij het bespreken van het probleem. Wellicht kan uw therapeut u nog wat meer vertellen over de behandeling en de effecten die u kunt verwachten. Tenslotte bent u 'pas' twee maanden in behandeling en zou het best kunnen zijn dat er meer tijd voor nodig is. Een behandeling van vier tot zes maanden is voor veel mensen dan ook geen uitzondering, misschien zelfs nog langer. Vraag Vorige week kwam ik in de kerk een andere oudere vrouw tegen die, net als ik, nog veel klachten heeft na de ramp. Zij vertelde dat ze een contactpersoon heeft bij het IAC die haar helpt met verschillende problemen. Is er voor mij ook zo iemand beschikbaar? Antwoord Bij het IAC kunt u een vaste contactpersoon toegewezen krijgen. De taak van deze contactpersoon is om uw vraag of probleem goed te onderzoeken. Waar mogelijk beantwoordt de contactpersoon zelf uw vraag. Het kan ook zijn dat u wordt verwezen naar bijvoorbeeld de Stichting Stadsherstel, het Projectbureau Wederopbouw, het Maatschappelijk Werk etc. De contactpersoon kan, indien u dit wenst, een eerste contact leggen met de instantie waar u naar toe verwezen wordt om uw situatie uit te leggen. Mocht u het moeilijk vinden een bepaalde instantie te bezoeken, dan kan een contactpersoon van het IAC de eerste keer ook met u mee gaan. Elly van Hoof Maatschappelijk Werk Vraag Mijn moeder van 74 krijgt steeds meer last van de vuurwerkramp. Ze woonde aan de singel en het leek alsof ze er persoonlijk en materieel goed vanaf was gekomen. Nu blijken er verborgen schades aan het huis te zijn en krijgt ze voortdurend aannemers, ingenieurs en dergelijke over de vloer. Ze raakt daarvan verward. Hoe kunnen we dit het

3 beste oplossen? Het liefst wil mijn moeder rust en geen gezeur, terwijl wij als kinderen het belangrijk vinden dat het huis in goede staat opgeknapt wordt? Antwoord Het is uit uw brief niet op te maken of uw moeder in een koopwoning of een huurwoning woont. In het eerste geval is het niet duidelijk wie deze aannemers dan in eerste instantie benaderd heeft. Een aannemer kan immers niet zonder meer weten dat er schade aan de woning is. Uit uw brief maak ik op dat uw moeder in ieder geval de aannemer niet benaderd heeft. Ook uw opmerking dat het gaat om verschillende aannemers en dergelijke verbaast me. De normale gang van zaken zou zijn dat een aannemer, indien nodig met een bouwkundige, langs komt om de schade op te nemen. Vervolgens brengt de aannemer een offerte uit voor de herstelwerkzaamheden. Hier kan uw moeder dan wel of niet op in gaan. Ik vind de huidige gang van zaken vreemd, en ik kan me voorstellen dat dat voor haar verwarrend is! In deze situatie zou u, of één van de andere kinderen, eens samen met uw moeder en de aannemer om tafel kunnen gaan zitten om te kijken wat er mogelijk is. Wat dient er te gebeuren, en wat zijn de kosten. Het is dan aan uw moeder of ze zich daarin kan vinden. Als u bij deze bespreking(en) aanwezig bent, kunt u echter wel het één en ander voor haar verhelderen en, als ze dat wil, ook de verdere contacten verzorgen. Dit zal voor haar in ieder geval wat meer rust en duidelijkheid geven. Als het echter een huurhuis betreft, zal de eigenaar van de woning (dat kan dus de woningbouwvereniging zijn) de aannemer(s) benaderd hebben. Dan is hij of zij verantwoordelijk voor een goede gang van zaken. In dit geval zou uw moeder, of u in samenspraak met uw moeder, contact op kunnen nemen met de eigenaar en vragen of hij of zij wat meer duidelijkheid kan geven en de bezoeken kan plannen op een tijdstip dat u daar ook bij aanwezig kan zijn. Jos Vermeulen Onderwijs Vraag Met mijn zoon van 13 (brugklas) heb ik samen een werkstuk gemaakt. De opdracht leek mij een goede gelegenheid om de vuurwerkramp als thema weer bespreekbaar te maken. We hebben informatie verzameld en verwerkt in een verhaal. De reactie van mijn zoon deed mij schrikken. Hij werd ineens heel kwaad en riep dat hij het allemaal wel goed vond, nergens meer in geïnteresseerd was etc. Dit had ik totaal niet zien aankomen en nu zit ik met een gebroken kind in huis dat niks wil en nergens van wil horen. Zijn klassenleraar zegt dat ik mijn zoon even rust moet gunnen. Zijn resultaten op school zijn gemiddeld. Ik weet niet of ik nu rust moet creëren of deze geforceerde doorbraak moet benutten voor verdere stappen in het verwerkingsproces. Kunt u mij adviseren? Antwoord Het is heel frustrerend als je na zoveel goede bedoelingen met de brokken blijft zitten. Ik denk dat u de vuurwerkramp voor uw zoon maar even moet laten voor wat het is. Het kan best zijn dat hij met zijn kwaadheid wil laten zien dat de verwerking van de ramp zijn 'pakkie an' is (of dat nu terecht is, is een tweede) en dat hij daar nu nog niet aan toe is. U kunt hem het best even met rust laten en proberen er later met hem op terug te komen. Geef dan aan dat het geen bemoeizucht is maar bezorgdheid. Mocht uw zoon nu geen werkstuk afhebben, mag u hem er wel op wijzen dat hij er alsnog één maakt over een ander onderwerp. Inhoudsopgave Artikelen Pagina Mij niet gezien! 1 Ooggetuigen schrijven 9 Geld van FC Twente heeft al 11 een goede bestemming De Rally van Roombeek 14 Uitslag getroffenenmonitor 16 Verkiezingen en visies op veiligheid 18 CFA II 22 Interview met wethouder Jeroen Goudt 21 Ondernemer Han Huigen onverminderd fel 23 over schadeloosstelling Rubrieken...vervolg op pagina 4 Pagina U vraagt, wij antwoorden 2 Belangenvereniging 4 Column Fred Bosman 5 Activiteiten en regelingen 5 Hoe gaat het nu met..? 10 Beeld van een kunstenaar 11 Het moment van Voor u/jou gelezen 17 Ondernemersrubriek 23 Van de redactie: We zijn alweer in de tweede maand van 2002 aangekomen. De gemeenteraadsverkiezingen naderen. Begin maart begeven de Enschedeërs zich weer massaal naar de stembureaus. In deze uitgave besteden we daarom aandacht aan de verkiezingsprogramma's van de verschillende partijen. Na de vuurwerkramp kwam het onderwerp veiligheid opeens erg hoog op de politieke agenda's te staan. Wat gaan de Enschedese partijen doen om de veiligheid te vergroten? Verder wordt in dit nummer aandacht besteed aan de afhandeling van de commissie CFA II en komen verschillende mensen in beeld die allemaal op andere manieren hun trauma hebben proberen te verwerken. Tenslotte uw aandacht voor de activiteiten die in de wijken worden georganiseerd voor gedupeerden. Pagina 3

4 Frans van Gemert Huisartsen Vraag Mijn huisarts stopt met zijn praktijk. Er is nog geen andere kandidaat gevonden en eigenlijk wil ik daar ook niet op wachten. Ik heb een andere arts op het oog en zou graag bij hem in de praktijk willen. Op welke manier kan ik wijzigen van huisarts?...vervolg Vragenrubriek Antwoord De vraag roert een zeer actueel probleem aan. Er is een enorm tekort aan huisartsen. In de nabije toekomst wordt bij ongewijzigd beleid, dit tekort alleen nog groter. Als u een huisarts hebt, houd hem of haar in ere. Want u vindt er niet snel één terug. Als u toch wilt wijzigen, kunt u het beste eerst contact opnemen met uw zorgverzekeraar. Amicon heeft bijvoorbeeld een actueel overzicht van de weinige huisartsen die nog wel nieuwe patiënten in hun praktijken opnemen. BSVE houdt nieuwe ontwikkelingen scherp in de gaten De mogelijkheid om bij het IAC helderheid en uitleg te krijgen over financiële vergoedingen, is voor een grote groep slachtoffers erg belangrijk geweest. Tot nu toe maakten meer dan tachtig mensen van deze gelegenheid gebruik. Pagina 4 Tijdens deze gesprekken keken getroffenen en overheid nog eens kritisch naar de optelsom van geleden schade en uitgekeerde vergoedingen. De BSVE is op verzoek van vijftien getroffenen mee geweest naar dit gesprek. Bij alle vijftien casussen werd geconstateerd dat de eerder genomen beslissingen wat betreft vergoedingen opnieuw bekeken moeten worden. De bereidheid om alsnog met de mensen om tafel te willen, om duidelijk en helder de beslissingen van de Commissie Financiële Afwikkeling II te beargumenteren, is bij de mensen positief overgekomen. De BSVE heeft in het voortraject steeds gehamerd op duidelijke communicatie richting de slachtoffers. Dat het beleid hierin in het voordeel van slachtoffers is bijgesteld, vindt de BSVE een pluspunt. Niet voor niets heeft de BSVE, in persoon van voorzitter Albert Vasse, aangeboden slachtoffers te begeleiden in dit gesprek. Een groep slachtoffers had het gevoel vermalen te zijn tussen bureaucratische regels en voelde zich verre van geholpen. Dat bij alle vijftien families uiteindelijk geconcludeerd is dat CFA II haar beslissing opnieuw moet overwegen, -of dat er opnieuw naar eerdere beslissingen gekeken moet worden, geeft aan dat de kritiek van de slachtoffers niet geheel ten onrechte was. De BSVE constateerde echter nog meer. De commissie had 'per ongeluk' een aantal mensen vergeten mee te nemen in hun beoordeling. Ook hebben verzekeraars van getroffenen in een aantal gevallen absoluut niet met die coulance gehandeld, zoals zij vlak na de ramp hadden toegezegd. Dit was al een bekend gegeven bij slachtoffers en BSVE. Nu de financiële afwikkeling in een afrondende fase is, zijn ook zij weer aan de onderhandelingstafel geroepen. De Bond van Verzekeraars is benaderd en via de BSVE heeft zij een aantal voorbeelden gekregen hoe slecht verzekeringsmaatschappijen soms hebben gehandeld. Om alsnog een juiste beslissing te krijgen, heeft de Bond van Verzekeraars de Ombudsman Verzekeringen gevraagd getroffenen en verzekeraars met elkaar in contact te brengen. De BSVE houdt deze ontwikkeling nauwlettend in de gaten. Materiële personenschade De laatste dagen is er volop aandacht geweest voor de derde opdracht van CFA II, te weten: oplossingen bieden betreffende materiële personenschade. Materiële personenschade omvat o.a. bijkomende kosten voor verblijf in het ziekenhuis en financiële problemen als gevolg van invaliditeit, waaronder arbeidsongeschiktheid. De BSVE is betrokken geweest bij het ontwerpen van de voorstellen en heeft daar verschillende zaken ingebracht. Eén van de belangrijkste voorwaarden die de belangenvereniging naar voren heeft gebracht is, dat er geen vastgestelde termijn moet worden gesteld waarbinnen slachtoffers een beroep kunnen doen op een regeling. Dit omdat materiële personenschade niet alleen een probleem van vlak na de ramp was, maar ook van de toekomst zal zijn. Verder vindt de BSVE het niet meer dan beleefd dat de nabestaanden van de overleden slachtoffers eerst geïnformeerd zijn voordat de pers verslag kan doen. Wederom is benadrukt dat goede en heldere communicatie over de feiten waarop een beslissing wordt genomen erg belangrijk is. De BSVE biedt slachtoffers aan hen te begeleiden als zij een gesprek hebben bij de speciaal opgerichte stichting van CFA II. Om te zorgen dat de stichting snel van start kan heeft de BSVE van 125 leden de problematiek gerapporteerd. De Commissie Financiële Afwikkeling II heeft toegezegd deze problemen snel in behandeling te nemen. De letselschadeadvocaten worden gevraagd te kijken welke van hun cliënten geholpen kunnen worden met een oplossing binnen het kader van CFA II. Immers: wie besluit via de juridische weg gelijk te krijgen moet rekening houden met een lang en soms moeilijk proces. Verhuizing: Vanaf maandag 4 maart is de BSVE te vinden in het voormalige ROC-gebouw aan de Boddenkampsingel. De exacte adresgegevens zijn: Belangenvereniging Slachtoffers Vuurwerkramp Enschede Boddenkampsingel AP Enschede telefoon fax internet

5 Activiteiten & Regelingen Jongeren en de vuurwerkramp Activiteiten Voor jongeren die de vuurwerkramp of de gevolgen daarvan hebben meegemaakt, worden diverse activiteiten georganiseerd. De activiteiten zijn vooral ontspannend en kunnen helpen om de gedachten over de ramp te ordenen. 100 woorden Een theaterproductie die op initiatief van een groep kunstenaars wordt uitgevoerd. Een activiteit voor jongeren met verschillende interesses. De activiteit staat open voor jongeren die in het stuk willen spelen, die voor de muziek willen zorgen, of die willen werken aan rekwisieten en decors. Er wordt wekelijks een avond aan het stuk gewerkt. De première is gepland op 13 mei In de weken die daaraan voorafgaan zal de deelname wat meer tijdsinvestering vragen. De begeleiding is onder meer in handen van een professionele regisseur en een aantal kunstenaars. Deelname staat open voor jongeren van jaar. Van het hele project wordt een video-documentaire gemaakt. survival Een weekend met andere jongeren kamperen, kanovaren en andere overlevingsactiviteiten meemaken. Het is niet een weekend waarin je op een comfortabele manier vermaakt wordt. Reken op eenvoudige omstandigheden, inspannende opdrachten, en vooral een fantastische tijd met elkaar. Er zijn weekenden voor de leeftijdsgroep jaar en voor de groep jaar. documentaire Samen met andere jongeren maak je een korte film over de ramp. Het kan gaan over wat je hebt meegemaakt, over wat je hebt gevoeld of over wat je hebt gedacht. De groep maakt onder begeleiding van een professionele filmmaker een draaiboek en schiet zelf de beelden. Het kan alle kanten opgaan, van een documentaire tot een videoclip. De deelname staat open voor jongeren van en jaar. themagroepen Op verschillende onderwijslocaties zullen themagroepen worden georganiseerd over veel voorkomenden problemen. De volgende onderwerpen staan op de rol: Slapen Concentratie Schrikreacties Communicatie Somberheid Fred Bosman Geld Een ingewikkeld onderwerp dat me de laatste tijd bezig houdt. Zo heb ik me nogal geërgerd aan het vele geschrijf en gepraat over de euro. Ik vroeg me af waarom iedereen zich daar zo druk over maakte. Geld is niet alleen een noodzakelijk iets in onze samenleving, maar het "doet ' blijkbaar ook wat met mensen. Geld heeft niet alleen praktisch betekenis. Geld is ook macht en geld is ook erkenning. Als je schade hebt geleden wil je herstel en als dat herstel niet voldoende is, wil je geld. Zo is het in onze samenleving. Daar zijn tarieven voor: verlies wordt uitgedrukt in bedragen. Wie bepaalt die tarieven? Uiteindelijk de rechter, denk ik: als meneer A voor het verlies van zijn hand ooit een ton heeft gekregen dan heeft B voor het verlies van twee handen recht op minimaal twee ton. Meer dan twee ton, omdat je met één hand nog wel wat kunt doen, maar zonder handen helemaal niets meer. Met een beetje rekenen kom ik dus uit op twee in het kwadraat en dat is vier ton. De vraag die overblijft is: helpt het? Is de financiële vergoeding afdoende om het verlies en het verdriet over het gemis te compenseren? Voor veel mensen natuurlijk niet. Verlies is niet echt goed te maken: het gat blijft. Ik dacht daaraan toen er herstelbetalingen werden verricht aan slachtoffers van de Indische krijgsgevangenkampen. Een man zei: "Het is goed zo, het is niet veel, maar er is erkenning door de overheid, want ik was bij de overheid in dienst in die tijd, maar het is wel veel te laat". Dat is dus belangrijk: erkenning die op tijd komt. Ik was blij toen ik in de krant las dat de financiële vergoeding voor slachtoffers van de vuurwerkramp in de afrondingsfase komt. Dat betekent dat voor velen van hen nu geldt: accepteren. Er zit niet meer in. Nu moet je alleen nog klaar zien te komen met het verliesgevoel. Je bent al een heel eind op weg als je de aandacht niet meer uitsluitend op de letselschadeprocedures en rechtszaken hoeft te richten, maar met je leven en je toekomst bezig kunt zijn. Dat moet je allemaal zelf zien op te brengen. Dat is zonder twijfel zwaar en kost veel moeite en tranen. Het valt niet in euro's uit te drukken. Fred Bosman Psychiater Mediant Nazorg Vuurwerkramp Pagina 5 Voor meer informatie en om je op te geven voor activiteiten: of bel ( Jarabee, vraag naar Arie Fröberg) (Mediant, vraag naar Henk Bakker) De activiteiten worden georganiseerd door Consense. Dit is organisatie waar hulpverleningsinstellingen samenwerken voor getroffenen van de vuurwerkramp

6 De groep saunabezoekers Pagina 6 Gezamenlijk ontspannen in de sauna Het is inmiddels een vaste activiteit geworden: één keer in de maand op zondagavond wordt er door verschillende gedupeerde vrouwen een bezoek gebracht aan de sauna om te ontspannen. Daarnaast is het erg gezellig om met de andere vrouwen bij elkaar te zijn. De data zijn al vastgelegd. De gedupeerden en hun naasten komen naar het Kompas en vertrekken gezamenlijk om uur naar Sauna "De Wilder " in Haaksbergen. Het maximale aantal bezoekers per keer is 30. Kosten: per keer, inclusief koffie, thee, en iets lekkers. Aanmelden: Bewonersondersteunster: Kifayet Aykac-Metin, telefoon In het maartnummer komt een verslag van van een sauna bijeenkomst te staan. Muziekcentrum van 9.00 tot uur. Op maandagavond 4 maart is dan echt de keuze aan de oud bewoners. De bedoeling is dat ze weer naar het Muziekcentrum komen om daar hun stem (één per huishouden) uit te brengen op hun favoriete ontwerp. Aan het einde van die bijeenkomst zal duidelijk zijn welk ontwerp de meeste stemmen heeft gekregen. Dit ontwerp wordt uitgewerkt tot het enige echte herbouwplan voor het Roomveldje. In de periode tussen de informatieavond en de keuzebijeenkomst kan iedereen de herbouwplannen van de vier architecten uitgebreid bekijken. De Woonplaats richt een tentoonstelling in van deze plannen, compleet met panelen en maquettes. Deze expositie wordt gehouden in de vestiging van de woningcorporatie aan de Wethouder Beversstraat 104. Belangstellenden kunnen er op werkdagen terecht van 9.00 tot uur. Oud bewoners kiezen voor een nieuw Roomveldje De oud bewoners van het Roomveldje kiezen binnenkort voor de toekomst van hun nieuwe buurt. Woningcorporatie De Woonplaats doet er alles aan om hen zo volledig mogelijk te informeren en te betrekken bij de gang van zaken. Zo kunnen zij tot een goede afweging en keuze komen. Daarom organiseert De Woonplaats de "Week van het Roomveldje". De oud bewoners hebben veel invloed op wat er met het Roomveldje gaat gebeuren. Hun stem telt, want zij kiezen uiteindelijk voor één van de vier ontwerpen die vier architectenbureaus bij De Woonplaats hebben ingediend. In het Roomveldje komen 140 laagbouwwoningen en 60 appartementen. Op maandagavond 25 februari krijgen als eerste de oud bewoners de vier plannen te zien. Zij zijn immers direct betrokkenen en kunnen weer terugkeren naar hun buurt. De plannen worden door de architecten gepresenteerd in het Muziekcentrum tijdens een aparte informatiebijeenkomst. Een dag later, dinsdagochtend 26 februari, is er een openbare informatiebijeenkomst voor andere belangstellenden. Deze heeft plaats in de Arkezaal van het Verwendag voor Moeders op Woensdag 20 februari De bewonersondersteuners van de Stichting Welzijn Stadsdeel Noord organiseren deze verwendag samen met de gemeentelijke Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling. Wat gaat er allemaal gebeuren? Bloemschikken, bewegen, kleurenadvies en een bezoek aan de schoonheidsspecialiste zijn onderdelen van het programma dat duurt van tot uur. Tussen de middag is er een heerlijke lunch. Er is kinderoppas aanwezig en er zijn kinderactiviteiten op deze dag. De kosten bedragen 3 4 per moeder. De kosten voor kinderen beneden de 5 jaar bedragen 3 2. Zij gaan naar de kinderoppas. Moeders moeten wel een lunchpakket meenemen voor de kleintjes. Kinderen vanaf 5 jaar kunnen voor 3 1 meedoen aan de activiteiten en hoeven geen lunchpakket mee te nemen. Geef u op door naar onderstaand nummer te bellen. Er is plek voor 40 moeders dus wees er op tijd bij. Heeft u belangstelling voor deze dag? Bel Kifayet of Gerrit-Jan op

7 Nieuwe bewonerondersteuner stadsdeel Noord Per 1 januari 2002 is Gerrit-Jan Scholten aangesteld als bewonersondersteuner van stadsdeel Noord. Gerrit-Jan is geboren en getogen in Enschede aan de Molenstraat en werkt al sinds 1985 bij Buurthuis de Sloep en sinds 1997 bij het Kompas. Zijn wens is dat mensen hem weten te vinden in het Kompas van waaruit hij met collega Kifayet activiteiten ontwikkelt voor en met bewoners van Mekkelholt, Deppenbroek en het Twekkelerveld. In het kort gaat het om de volgende doelen en activiteiten: Dat mensen zich in hun nieuwe (al dan niet tijdelijke) omgeving thuis gaan voelen en er de weg weten te vinden. Dat mensen informatie krijgen en over en weer deel gaan nemen aan leuke, nuttige activiteiten in hun vrije tijd. Dat mensen zelf weer betrokken raken bij het bedenken en uitvoeren van activiteiten gericht op hun eigen welzijn en dat van de wijk waarin ze wonen of weer willen gaan wonen. Dat mensen leren zoveel mogelijk hun eigen problemen op te lossen of de weg weten te vinden naar de daarvoor beschikbare hulpverleners. Mensen helpen participeren, zodat de nieuwe wijk Roombeek gestalte gaat krijgen. Gerrit-Jan Scholten is te bereiken op nummer van het Kompas. Start Turkse volksdanscursus op 24 februari Turkije is een land met een rijke cultuur, waaronder het volksdansen. Elke streek in Turkije kent zijn eigen dans. Het is leuk om dit zien, maar zeker zo leuk om zelf mee te doen. De volksdanscursus begint op zondag 24 februari a.s. in Buurthuis Laares. We beginnen met dansen uit de streek Zuid-Oost Turkije. Wie voor iedereen vanaf 16 jaar. Plaats Buurthuis Laares Start 24 februari 2002 Wanneer Zondag van uur Kosten per maand inclusief één kop koffie of thee ( E-pas ) Begeleider Dhr. Çetin Turan Aanmelding Ali Yayla (Bewonersondersteuner) Stichting SCW Oost-Binnen Tulpstraat ZJ Enschede telefoon Kookcursus op 18 februari U vindt koken leuk en u wilt samen met anderen multicultureel koken? Dat kan! Niet alleen koken, maar ook eten. U gaat onder begeleiding van twee vrijwilligers koken en daarna is het lekker smullen. Dit alles gebeurt onder het motto "zelf koken, zelf eten". Vanaf 18 februari op maandagavond 2002, om de twee weken. Wanneer van tot uur. Waar Buurthuis Galvani, Franklinstraat 16 Enschede, telefoon Kosten per keer Pagina 7 Belangstelling? Dan aanmelden bij Ali Yayla (Bewonersondersteuner) Stichting SCW Oost-Binnen Tulpstraat ZJ Enschede telefoon Bewonersondersteuner Gerrit-Jan Scholten Voorlichting Surinaamse gemeenschap op 15 februari Op vrijdag 15 februari 2002 organiseert 'Namaste,' één van de organisaties voor Surinamers in Enschede, een voorlichtingsavond over de rechtzaak die gedupeerden hebben aangespannen tegen de overheid en het vuurwerkbedrijf Fireworks. Wij krijgen vragen zoals Hoe lang gaat de rechtszaak nog duren? Wat is gederfde levensvreugde? Kan ik naar de gemeente Enschede gaan met mijn advocaat en de hele zaak schikken voor een bepaald bedrag? En wat dan als ik na 4 jaar werkloos wordt of arbeidsongeschikt omdat ik alles niet goed verwerkt hebt?

8 Pagina 8 Wij gaan het hebben over de immateriële schade. Dus over schadevergoeding wegens gederfde levensvreugde, inkomensverlies en dergelijke. Het gaat om de civiele rechtszaak (en niet de strafzaak) die de Surinaamse gedupeerden samen met andere slachtoffers hebben aangespannen tegen de overheid en het vuurwerkbedrijf. Zoals u weet wordt de rechtszaak gevoerd door een advocatencollectief. Programma Spreker is de heer Albert Vasse, voorzitter van de Belangenvereniging Slachtoffers Vuurwerkramp Enschede (BSVE). De avond begint om uur. U bent van harte welkom in het gebouw van de SPE aan de Kerkstraat 84 te Glanerbrug, tel Er is nog een serie van voorlichtingsactiviteiten gepland. Op 15 februari wordt u daar verder over geïnformeerd. Voor informatie over de bijeenkomst kunt u contact opnemen met: De heer S. Salikram, telefoon / of Mevrouw G. Jagai, telefoon , dagelijks tussen en uur. Oproep: vrijwilligers nodig om gezellige avond te organiseren Op vrijdag 22 maart willen wij als bewonersondersteuners een gezellige ontmoetingsavond in de Roef organiseren. Hiervoor hebben wij mensen nodig die het leuk vinden om ons te helpen bij de organisatie en uitvoering. Mensen die geïnteresseerd zijn kunnen zich melden bij Ali Yayla of Dennis Wiggers. Natuurlijk kunt u ons ook bellen met goede tips!! Dennis Wiggers Ali Yayla De Roef Stichting Oost-binnen Pastoor Geertmanstraat 17 Tulpstraat BZ Enschede 7514 ZJ Enschede telefoon: telefoon: verkocht, hebben terugkeerders nog steeds voorrang. Onderdeel van de richtlijn is dat het terugbouwen ook financieel mogelijk wordt gemaakt. De Stichting Stadsherstel gaat beoordelen of een woning hersteld kan worden, of dat volledige herbouw noodzakelijk is. Ondernemers, kunstenaars en verenigingen Er zijn ook richtlijnen vastgesteld voor ondernemers en kunstenaars en de verenigingen die ten tijde van de ramp in het gebied waren gevestigd. In de gesprekken met ondernemers en kunstenaars wordt ingegaan op de nieuwe huur- of koopsituatie, het aantal vierkante meters dat nodig is en de beste locatie voor hun activiteiten. Door verschillende oorzaken, zoals onder meer een betere kwaliteit van de nieuwbouw, zullen hogere huurof koopprijzen gelden. Hiervoor wordt met betrokkenen naar een oplossing gezocht. Bedrijven die in een hoge milieucategorie zitten, en dus overlast of gevaar kunnen opleveren voor de directe omgeving, kunnen niet terugkeren in Roombeek. In overleg wordt gezocht naar een nieuwe locatie. Met verenigingen zijn al gesprekken gaande. Huurders (Oud)huurders van woningcorporaties Domijn en De Woonplaats hebben ook het eerste recht op terugkeer in de nieuw te bouwen huurwoningen. Tot de oplevering van de woningen kunnen ze beslissen of ze al dan niet willen terugkeren. Uitgifte van kavels voor eigenaar-bewoners in Roombeek In de richtlijnen is ook de toewijzing van kavels in Roombeek opgenomen. In Roombeek is het streven om 50% van de koopwoningen te ontwikkelen in particulier opdrachtgeverschap. Dit betekent dat in de deelplannen van Roombeek ongeveer 500 kavels komen voor mensen die hun eigen woning willen (laten) bouwen. Bij toewijzing van de kavels hebben huidige eigenaren en oud-eigenaren / bewoners voorrang. Noteer vast in uw agenda: vrijdag 22 maart: Gezellige avond in de Roef!!!!! Terugkeerrichtlijnen Roombeek Burgemeester en Wethouders hebben de terugkeerrichtlijnen voor eigenaar-bewoners, ondernemers, kunstenaars en verenigingen in Roombeek vastgesteld. De richtlijnen vormen het uitgangspunt voor gesprekken met alle betrokkenen die de komende jaren willen terugkeren naar Roombeek. Eigenaar-bewoners Alle voormalige eigenaren van een woning, ook degenen die hun perceel al aan de gemeente hebben verkocht, krijgen de mogelijkheid te beslissen of ze willen terugkeren naar Roombeek. In eerste instantie wordt gekeken of terugkeer op het voormalige perceel mogelijk is. In sommige gevallen is dat niet (helemaal) mogelijk. Terugkopen van het eigen perceel kan tot 1 april van dit jaar. Als mensen besluiten om niet op hun eigen perceel terug te keren, vervalt niet de mogelijkheid van terugkeer. Later in het proces, als er andere kavels worden uitgegeven of woningen worden Het Projectbureau Wederopbouw heeft inmiddels ongeveer 250 brieven gestuurd naar oud eigenaar / bewoners van Roombeek met de vraag of ze gebruik willen maken van de terugkeerregeling. Eind januari hadden 55 mensen gereageerd. De stand van zaken was als volgt: 10 personen willen terugkeren, 6 twijfelen nog, 34 willen niet terug, 5 hadden nooit verkocht en willen blijven.

9 Ooggetuigen schrijven Later in een huurhuis en over een maand gaan we weer verhuizen. Nu naar ons nieuwe huis, waar we hopenlijk heel lang blijven wonen. Het is al bijna klaar. Da's wel heel veel verhuizen in zo'n korte tijd.' 'Toen kwam de eerste knal en de ramen vielen eruit. Mama heeft Maarten uit de kinderwagen gepakt en wij zijn met z'n allen naar binnen gegaan. We zaten allemaal in de gang bij de voordeur, het slot van de voordeur knalde eruit en vloog onder mama haar voeten. Ik was heel erg overstuur, ik sprong wel een meter de lucht in' Moeder Yvonne geeft aan dat ze de laatste tijd pas weer een beetje tot rust komt. 'In het begin heb je zoveel aan je hoofd. Er is geen mogelijkheid om tot rust te komen. Er was de baby, school van de kinderen, het nieuwe huis. Ik had de eerste maanden heel erg veel last van flashbacks. Dan leek het net alsof ik weer terug was in het rampgebied. Ik greep mijn baby weer en vloog in paniek naar de hal. Dat deed ik immers op die rampdag ook. Ik wilde mijn pasgeboren baby na de ramp dan ook niet meer loslaten. Ik had Maarten de hele dag bij me.' Yvonne wilde opschrijven wat er door haar hoofd ging. Ze wilde haar verhaal kwijt, zodat anderen ook konden lezen wat ze meemaakte. Er moet niet vergeten worden wat er gebeurd is. Yvonne: 'De eerste maanden heb ik niet over mijn ervaringen kunnen praten. Dat kostte me veel moeite. Het opschrijven van mijn verhaal was voor mij nodig, terwijl ik helemaal geen schrijver ben. Nu was het belangrijk.' Familie van der Zwaan Marcel van der Zwaan en zijn moeder Yvonne moesten 13 mei 2000 rennen voor hun leven. Een erg ingrijpende gebeurtenis. Toen Yvonne de oproep van de bibliotheek zag, om een ooggetuigenverslag van de ramp op te sturen, deed ze dat meteen. Marcel zag zijn moeder bezig en vond dit ook een goed plan. Zodoende schreven moeder en zoon allebei een uitgebreid verslag over hun belevenissen op die zwarte zaterdag. Hun huis raakten ze erbij kwijt, maar gelukkig raakte niemand van het vijfkoppige gezin gewond. 'Ik sprong wel een meter in de lucht' Marcel was 9 jaar toen de klap zijn huis verwoeste. De nu 11-jarige jongen zit onverstoorbaar op de bank in het 'nieuwe' huurhuis. 'Ik heb uit mezelf meegedaan aan de actie van de bieb. Ik wilde er graag over schrijven. Ik maakte wel vaker verhaaltjes, ook in mijn dagboek.' Volgens moeder Yvonne (38 jaar) was hij op het moment van de ramp helemaal in paniek. 'Marcel was heel erg met zichzelf bezig en heeft gelukkig niet zoveel ellende gezien.' Dat is ook te lezen in het verhaal van Yvonne en Marcel. Yvonne beschrijft haar vlucht uit het verwoeste huis aan de Dr. J. van Damstraat heel gedetailleerd. Van een bebloed hoofd tot een hond die in brand staat. Alle beelden zijn voor eeuwig op haar netvlies gebrand. Marcel schrijft daar niet zoveel over. Alleen het begin van het drama is vrijwel gelijk in beide verslagen: een gelukkig jong gezinnetje, net een baby erbij van 5 weken, dat op een prachtige zaterdag in de tuin geniet. Marcel geeft aan dat hij dacht dat hij dood zou gaan. 'Soms denk ik nog wel eens aan die dag. Dan wordt ik verdrietig, vooral om mezelf.' Hij dacht ook dat zijn eigen huis zou afbranden. Hij zag zoveel vuur om zich heen. Gelukkig is dat niet gebeurd. De meeste spullen zijn gered. Zelfs de cavia, de twee hamsters en het konijn. Die zijn door een vriendelijke motoragent uit de tuin gered, waar ze al enkele dagen in hun buitenkooi op het gras stonden. Marcel: 'Mijn trein was wel een beetje verroest, want er zat een lek in het dak bij mijn slaapkamer. Ik was blij dat we onze spullen weer konden ophalen, want ik liep al de hele week in dezelfde korte broek. Toen hebben we een tijd in de flat van mijn tante gewoond. 'Op straat hoorde je mensen schreeuwen en gillen, sirenes, stank, het werd donker. De angst was verschrikkelijk. Wat is er aan de hand? Kom ik hier nog wel weg? De angst beheerst je lichaam. Het gevoel van onmacht en wanhoop, ademnood en lichaamstrillingen komen op. De gedachte van: 'Leeft Maarten nog wel.' Je kijkt naar je kinderen, de eerste gedachte is 'wegwezen hier.' Volgens Yvonne is het per persoon erg verschillend hoe iemand op zo'n tragedie reageert. 'Mijn man kon de gebeurtenissen gelukkig snel een plaatsje geven. Hij was wel erg onder de indruk van de verhalen van mij en Marcel. Marcel heeft er minder moeite mee gehad dan mijn middelste zoon, Laurenzo. Hij is nu zes jaar en heeft er na 13 mei continu over gepraat. Hij verzon er ook hele verhalen bij. Laurenzo heeft een favoriete knuffel 'Poenie'. Deze knuffel heeft hij altijd bij zich. Ook tijdens de vlucht op 13 mei. Dat is een geluk bij een ongeluk geweest. Het kapotgeknuffelde konijn heeft alles meegemaakt en dat is voor Laurenzo een hele troost. Mijn oudste zoon, Marcel, had gelukkig vriendjes met wie hij kon praten. Dat heeft hij ook veel gedaan. We hopen straks met z'n vijven in het nieuwe huis de broodnodige rust en veiligheid te vinden. Daar zijn we allemaal wel aan toe.' De actie 'Ooggetuigen' is het initiatief van de Bibliotheek Enschede. Er heeft een oproep gestaan in de Media, zoals Tubantia en de toenmalige Bewoners Nieuwsbrief, om mensen aan te moedigen hun ooggetuigenverslag van de vuurwerkramp op te sturen. De actie werd uitgeschreven rond de herdenking in mei Pagina 9

10 Hoe gaat het nu met..? Deze vraag wordt in deze rubriek gesteld aan mensen die op de één of andere manier tijdens of na de vuurwerkramp op een bijzondere manier letterlijk in beeld zijn geweest. Wim en Elly ter Horst waren ten tijde van de ramp in hun huis aan de Deurningerstraat. Elly kreeg de schuifpui over zich heen, terwijl Wim het kozijn van het zolderdakraam plotseling om zijn nek had hangen. Nadat ze zelf wat geblust hadden, kreeg het stel in de gaten dat ze maar beter heel vlug konden vertrekken. Elly had glaswonden, ook een grote in haar voet. Ondersteund door haar man strompelde ze dus voort. De brandblusser nog in de hand, want die hadden ze net gebruikt om het tuinstel en het dak te blussen. In de Walhofstraat werden de twee opgemerkt door een fotograaf van Tubantia. Pagina 10 Wim: 'Ik weet nog wel dat deze foto is gemaakt. Vanuit mijn ooghoek zag ik iemand door de hurken gaan en een foto nemen. Ik dacht op dat moment: 'die zal wel in de krant komen.' deel door waterschade verloren ging. 'Dat was erg hard', zegt Wim. 'Toen we wegvluchtten uit het rampgebied, hadden we geen idee dat we nooit meer in dat huis zouden wonen. Het was een fijn huis en we hadden er ook graag langer willen blijven wonen.' Na een aantal omzwervingen heeft de familie ter Horst eindelijk wat meer rust gevonden. Sinds 15 december wonen ze in een nieuw gebouwd huis aan het Voortmansplein in Enschede-Noord. Het gezin heeft de ramp een plek kunnen geven. 'Alleen als je erover na gaat denken wordt het moeilijk', zegt Wim. Elly vervolgt: 'Je komt erachter dat het heel anders had kunnen lopen, het leven is zo betrekkelijk. Wij hebben gelukkig geen dierbaren verloren, alleen een huis en de spullen erin. Luxe is dan betrekkelijk. Met de kinderen gaat het gelukkig weer goed, ook op school. We hebben een fijn nieuw huis. Alles is nieuw te kopen.' Elly: 'De volgende dag zagen we de foto inderdaad staan in de extra zondagseditie van Tubantia. Dat was erg vreemd. Je herkent jezelf eigenlijk niet. Je hebt zo'n vreemde gezichtsuitdrukking.' Dochter Leah (11) en zoon Joram (9) waren op het moment van de ramp niet bij hun ouders. Ze waren bij een vriendinnetje aan de Renbaanstraat. In de WC zochten ze daar een veiliger heenkomen. Ze moesten rennen voor hun leven. 'Ik kreeg bijna een dakpan op mijn hoofd', weet Leah te vertellen. Elly was één van de uitgekozen gedupeerden die prins Willem-Alexander en zijn verloofde Máxima mocht ontmoeten. Aan het koppel kon Elly haar verhaal vertellen. 'Dat was een hele bijzondere ervaring, zo'n kans krijg je nooit weer.' Leah zegt: 'Ik had een brief geschreven over wat ik heb meegemaakt en die heeft Mama aan Willem-Alexander gegeven. Ik denk wel dat ie hem heeft gelezen. Leuk hè.' Het moment zelf was erg angstig. Wim wist niet goed waar de kinderen waren en maakte zich daar zorgen over. Elly was ervan overtuigd dat ze goed opgevangen waren en had op dat moment absoluut niet het besef wat voor een vernietigende kracht de explosie had. Ze maakte zich ook erge zorgen om het kapotte huis: 'Hoe krijgen we het huis heel om er weer snel met z'n vieren te kunnen wonen? Dat was een vraag die ik mezelf steeds stelde. We hadden twee dagen daarvoor nieuw thermopane gekregen.' Kort nadat de foto genomen werd, is Elly naar het ziekenhuis gebracht om haar wonden te laten hechten. Het huis aan de Deuningerstraat was helaas niet meer te redden. Het brandde voor een deel af, terwijl het andere

11 Geld van FC Twenthe heeft al een goede bestemming Op zaterdag 19 januari ontving burgermeester Mans uit handen van de voorzitters van FC Twente en Borussia Mönchengladbach twee royale cheques. Dit geldbedrag van in totaal euro, was afkomstig van twee oefenwedstrijden die de beide teams tegen elkaar speelden. Het bedrag was bedoeld voor gedupeerden van de vuurwerkramp. De burgemeester stelde het beschikbaar aan de directeur van basisschool de Toermalijn, Jacky Willems. Zij heeft er een prima bestemming voor. Pagina 11...vervolg op pagina 14 Beeld van een kunstenaar: Persheng Warzandegan De kunstenaar van het kunstwerk van deze maand is Persheng Warzandegan. De43-jarige kunstenares is geboren in Iran. Ze heeft in verschillende steden in de wereld gewoond en gewerkt, o.a. Tabriz, Teheran en Esfahan. Sinds 1988 woont Persheng in Nederland. Hier begon ze met haar studie aan de AKI. In 1995 studeerde ze af in de vakken schilderen en fotografie en in 1996 in keramiek. In 1999 werd haar werk geselecteerd voor Keranova, een groot evenement op het gebied van moderne Nederlandse keramiek. Het werk van dit evenement is in Amsterdam en Arnhem tentoongesteld. Ze heeft meerdere keren in Nederland geëxposeerd, maar ook in Japan en de Verenigde Staten. Op 13 mei 2000 raakte Persheng Warzandegan haar huis, studio en bijna al haar werk kwijt. '13 mei was een nachtmerrie. Soms ben ik toevallig in de buurt van het rampgebied, en als ik dan de straat zie waar we gewoond hebben, krijg ik het benauwd. Alles is plat. Onze woning aan de Kroedhöftestraat bestaat niet meer. Onze bezittingen zijn verbrand. De mooiste foto's van mijn kinderen, de foto's van mijn eigen kindertijd, de Iraanse diploma's. Ik kan ze nergens terugvragen of - krijgen. Ik heb de draad weer opgepakt. Ik ben weer aan het werk. Het kost me alleen veel moeite om me te concentreren. Ik schrik snel van geluiden. Ik ben nog steeds kwaad op degenen die de ramp veroorzaakt hebben, die zoveel families zoveel verdriet bezorgd hebben. Als ik terugdenk aan die angstige momenten met mijn dochter onder de trap toen ons huis ontplofte, voel ik mij weer in de hel.' 'Na de ramp wilde ik niet over de gebeurtenissen schilderen. Ik heb dit schilderij (origineel 70 x 110 cm, acryl op doek) juist in heldere kleuren geschilderd met veel blauw. Het heet 'Box of MemorY'. Iedereen kan er iets anders in zien. Iedereen kan er een andere herinnering bij hebben.'

12 Pagina 12

13 Enschede, Roomweg, augustus 2001 Cees Elzenga Pagina 13

14 ...vervolg Geld van FC-Twenthe heeft al een goede bestemming Pagina 14 De Toermalijn heeft in oktober 2001 een extra bijgebouw geopend voor verschillende activiteiten. Het geld voor de inrichting ontbrak nog. Met het gebaar van de voetbalclubs kunnen ze het oude, bijeengeraapte meubilair afschaffen en gloednieuwe spullen kopen. Ook komen er extra speeltoestellen op de speelplaats van de peuters te staan. Willems: 'Onze school heeft een bijzondere positie in stadsdeel Noord. Veel van de leerlingen en ouders zijn gedupeerd door de vuurwerkramp. Van een school vereist dat extra oplettendheid. We hebben veel aandacht geschonken aan het verwerken van deze traumatische gebeurtenis. Ouders en kinderen zien de school nu als een veilige plek. Ze kunnen hier terecht met hun problemen. We wilden het geldbedrag van deze geweldige actie dan ook graag voor de kinderen gebruiken. We hadden maar op de helft gerekend en dit is mooi meegenomen.' 'Het is heerlijk om hier te werken' De Toermalijn is een zogenaamde Brede School. Voor de ramp was dit besluit al genomen door de gemeente en na de ramp werd de beslissing alleen maar versneld. Er bleek behoefte te zijn aan extra opvang en aandacht. Jacky Willems: 'De hoofdtaak van de Toermalijn blijft natuurlijk het onderwijs. Daarnaast worden er verschillende activiteiten georganiseerd die als voorwaarde hebben dat ze het leren van de kinderen verbeteren. Zo worden op deze school cursussen in de Nederlandse taal gegeven voor buitenlandse ouders, er wordt aandacht besteed aan sport en creativiteit na schooltijd, er komt een digitaal trapveldje, er zijn cursussen opvoedingsondersteuning en voedingsleer voor de ouders en er is een schoolmaatschappelijk werker aangesteld. Kortom net iets meer dan dat een 'gewone' school kan bieden. Er zijn nu ook plannen om een ouderkamer op te richten waar ouders hun eigen plekje in de school kunnen krijgen. De Toermalijn functioneert prima als Brede School en dat is erg motiverend. Het is heerlijk om hier te werken.' Brandweerauto Dat de ramp er flink heeft ingehakt bij de kinderen mag duidelijk zijn. Alles lijkt weer goed te gaan, maar er hoeft maar iets te gebeuren en de paniek slaat toe. Jacky Willems: 'De kinderen zijn erg snel bang. Als er een brandweerauto langsrijdt, is het al mis. Daarom hebben we een gigantische speelgoedbrandweerauto op het speelplein laten plaatsen, zodat ze de brandweer niet alleen met de ramp associëren. Na de gebeurtenissen in New York op 11 september was de paniek op de Toermalijn ook groot. Veel kinderen dachten dat het oorlog zou worden. Ze zagen die immense gebouwen instorten op TV. Ze weten zelf hoe dat is. Ze hebben het in levende lijve meegemaakt. De kinderen hebben zich erg onveilig gevoeld. Ze zijn geconfronteerd met gevaar in een veilige plek, zoals hun huis. Dat begrijpen ze niet goed. We zullen altijd rekening moeten houden met de kinderen die dit hebben meegemaakt. Dat is een zware taak. We helpen ze om hun angst te overwinnen en de mooie nieuwe spullen zullen daar zeker bij helpen.' De Rally van Roombeek Vrijdag 25 januari was het Projectbureau Wederopbouw even in handen van een groot aantal jongeren. De Rally van Roombeek vond plaats. Ruim 50 jongeren gingen in groepjes van ongeveer vier personen vanaf het Projectbureau op weg in een personenauto met chauffeur. Reden: Projecten en instellingen bezoeken om informatie te krijgen over wat er in de omgeving gedaan wordt voor jongeren. Doel: projecten voor jongeren ontwerpen in de nieuw te bouwen wijk. Als je de jongeren bij binnenkomst vraagt waarom ze meedoen, is het antwoord vaak hetzelfde: 'Vrij van school'. Dit zegt ook de 16-jarige Daniël, om even later te vervolgen dat hij het ook wel interessant vindt, omdat het toch een deel van je stad is, waar je wat over mag zeggen. De organisatie van de dag is in handen van het Projectbureau Wederopbouw in samenwerking met 'Spil' uit Zwolle. Marien van Schijndel van Spil probeert de dag georganiseerd te laten verlopen. Om half 10 's morgens komen de jongeren bij elkaar. Marien probeert uit te leggen wat de bedoeling is van de Rally van Roombeek: 'Jullie gaan een bezoek brengen aan verschillende instellingen en projecten in deze buurt. Dat kan een atelier of digitaal trapveldje zijn, een jeugdhonk of een woningcorporatie. Iedere groep legt verschillende bezoekjes af. Jullie mogen allemaal ideeën opdoen tijdens deze bezoeken. Vraag je gastheer of gastvrouw het hemd van het lijf. Tegen tienen vertrekken de groepjes met hun chauffeur per auto naar de verschillende bestemmingen. Een deel van de auto's is ter beschikking gesteld door autodealers in de buurt. Op bezoek bij de politie Rond lunchtijd komen de jongeren terug. Er staat een lunchbuffet voor hen klaar en de groepjes kletsen onderling even bij. De 15-jarige Gijs heeft met zijn groepje drie projecten bezocht. Hij heeft een rondleiding gehad bij Jarabee, Bureau Halt en de politie Noord. 'We hebben bij de politie geleerd hoe de agenten in een wijk omgaan met jongeren en vandalisme. De wijkagent vertelde wat hij kan doen voor een wijk als Roombeek. We hebben het ook gehad over een Jongeren Opvang Punt, een JOP. Dat vond ons groepje een goed idee. Dat nemen we mee.'...vervolg op pagina 16

15 Het moment van... Enschede, 2002 Cees Elzenga Pagina 15 Ze gingen op bezoek bij de politie, Buro Halt, Jarabee, woningcorporaties, een jeugdhonk en veel andere instellingen. Tijdens de Ralley van Roombeek stonden jongeren centraal. De informatie die ze zochten en vonden moest de basis vormen voor toekomstplannen voor Roombeek. Wordt het een skate-park of een disco of...? Op deze manier gaat de nieuwe wijk ook leven voor jongeren. Werkelijk alles was uit de kast gehaald om er een leerzame dag van te maken. Niet alleen met petten en buttons, maar ook raadsleden waren aanwezig. Zij luisterden aandachtig. Eind maart gaan jongeren en raadsleden op herhaling. Dan wordt het serieus. De raadsleden gaan dan uitleggen welke initiatieven in hun ogen haalbaar en betaalbaar zijn.

16 ...vervolg op De Rally van Roombeek Na de pauze mogen de jongeren opschrijven wat zij leuke ideeën voor de nieuwe wijk vinden. Dat kan een project zijn dat ze net hebben gezien, maar ook een zelfverzonnen idee. Ideeën 'vliegen' in het rond: 'Een discotheek', wordt er geroepen. 'Nee, een skate-park', zegt de ander. Iedereen heeft wel een ingeving en de pamfletten worden stevig beschreven. Van Schijndel: 'Wij willen bereiken dat de mensen die het beleid maken een beeld krijgen van de visie van jongeren. Op een dag als deze komen er natuurlijk een hoop leuke initiatieven boven tafel. We willen de jongeren laten zien dat zij ook wat te vertellen hebben. De ideeën worden allemaal bekeken door de Raadscommissie Wederopbouw. Op 20 maart nodigen we de jongeren weer uit in het Projectbureau Wederopbouw. De Raadscommissie heeft dan alle initiatieven in overweging genomen en kan meer vertellen over de haalbaarheid van de projecten. Misschien dat het dan al duidelijk is welke projecten er gaan starten.' Skate-park in Roombeek Om vier uur is de officiële afsluiting. De groepen met jongeren hebben erg hun best gedaan. De kantine van het projectbureau hangt vol met pamfletten. De groene stroken in de wijk zijn onder anderen ingevuld met een zwemvijver, jongerenradio, een sport en spel park, een jeugdhonk en een overdekte voetbalkooi. Naast de tekening van de kooi staat erg optimistisch geschreven: 'Dan organiseren we een toernooi en de winnaar mag tegen FC Twente!' Ook hangt er een complete tekening van een skate-park. Tom Feringa uit de Laares is hier de maker van. Hij wil heel graag een skate-park in de buurt. 'Ik verzamel handtekeningen voor ons idee. Het lijkt iedereen erg leuk en ik denk dat het ook wel doorgaat.' 'Niet vergaderen, gewoon doen' De reacties van de jongeren zijn over het algemeen positief. Charity (15): 'Ik vond het erg leuk vandaag. Het duurde niet te lang en het was gezellig. Ik denk ook dat er wel wat met onze ideeën gedaan wordt. Ik heb vroeger in Roombeek gewoond en ik ga er straks weer wonen. Ik hoop dus dat de ideeën gebruikt worden.' Ook Marien van Schijndel is tevreden met het resultaat: 'De meerderheid van de jongeren was erg serieus. Het motto vandaag was: niet vergaderen, gewoon doen. Een aantal raadsleden Wederopbouw liep zelf tussen de tafels door om de verschillende zelfgemaakte projecten te bekijken. Dat is een leuke manier van aandacht en het werkt veel beter. De nieuwe wijk wordt op deze manier levend voor de jongeren. Pagina 16 Uitslag getroffenenmonitor Vuurwerkramp nog steeds van grote invloed op het leven van Enschedeërs. In de maanden september en oktober van het afgelopen jaar is in opdracht van de gemeente Enschede een telefonische enquête gehouden onder mensen. Dit waren door de vuurwerkramp gedupeerde particulieren, gedupeerde ondernemers, maar ook overige Enschedeërs. De gemeente wil op deze manier onderzoeken of de inwoners en ondernemers tevreden zijn over de fase na de vuurwerkramp. Lukt het de gedupeerden om hun leven weer op te pakken? Om deze vraag te kunnen beantwoorden werden de praktische hulp, het welbevinden, de schadeafwikkeling, de wederopbouw van het rampgebied en de herdenkingsactiviteiten onderzocht. Het onderzoek wordt vier jaar lang jaarlijks rond september bij dezelfde personen herhaald. Hierdoor is het mogelijk om na te gaan of er verbetering optreedt in de situatie van gedupeerden. Het onderzoek wordt uitgevoerd door onderzoeksbureau I&O Research. Begin februari werd de uitslag van dit onderzoek gepresenteerd. Alle deelnemers kregen een uitgebreide samenvatting van het onderzoek thuisgestuurd. Conclusies De hoofdconclusie van de getroffenenmonitor luidt dat de vuurwerkramp nog steeds van grote invloed is op het leven van veel Enschedeërs. Zowel lichamelijk, sociaal als materieel werkt de ramp nog steeds sterk door in het persoonlijk leven van verschillende groepen getroffenen. Mensen die vanwege de ramp moesten verhuizen, de ontheemden, kampen vaker met problemen dan overige gedupeerden. Ook blijkt uit het onderzoek dat de gemeente Enschede na de ramp voldoende maatregelen heeft genomen om de burgers weer een gevoel van veiligheid te geven. Dit is de mening van veel gedupeerden, maar ook de mening van de gemiddelde Enschedeër. Ontheemden vinden minder vaak dan andere gedupeerden dat de gemeente Enschede na de ramp voldoende maatregelen heeft genomen om de burgers weer een gevoel van veiligheid te geven. De vuurwerkramp heeft wel geleid tot een sterke toename in de behoefte aan psychosociale zorg. Deze toename is vooral te zien bij ontheemden en in iets mindere mate bij de overige getroffenen. Ondernemers, allochtonen, jongeren en ouderen wijken op verschillende manieren af van andere groepen getroffenen. De helft van de getroffen ondernemers kampt nog met één of meerdere problemen die met de ramp hebben te maken. Verder is gebleken dat allochtonen vaker een beroep doen op het aanbod van psychosociale nazorg. Ook is vastgesteld dat in veel getroffen gezinnen kinderen last hebben van lichamelijke of geestelijke klachten. Tenslotte bleek dat ouderen relatief vaak met lichamelijke klachten kampen als gevolg van de ramp. De vuurwerkramp heeft een uitstralingseffect gehad dat verder reikt dan de direct getroffenen. Ook onder inwoners van Enschede die geen lichamelijk letsel opliepen en geen materiële schade hebben geleden, heeft de vuurwerkramp sporen achtergelaten. Belangstellenden kunnen de publieksversie van de getroffenenmonitor ophalen bij het Informatie- en Adviescentrum, geopend van 8.30 tot uur. Voor meer informatie kunt u bellen met Marlies Bongers, onderzoeker bij I&O Research,

17 Wobbe met de wondermuts - O. Preusler B en C boeken Ik voel me zo alleen - B. Moses De bende van Wezel - L. Bate Kleuren in het donker - M. van Eeden Een hut voor dag en nacht - L. L. Bouwers Van mij mogen ze opvliegen - C. Hafkamp Vallen en opstaan - G. Beckman Wel kleur bekennen - T. Lennon Eenzaamheid Iedereen voelt zich wel eens eenzaam: volwassenen en kinderen. Je kunt je eenzaam voelen omdat je heel weinig mensen om je heen hebt, maar ook omdat je weinig echt contact hebt met de mensen om je heen. Plezier hebben en zorgen delen, daar heb je andere mensen bij nodig. Juist door de vuurwerkramp zijn veel mensen hun vertrouwde omgeving met zijn bekende plekken en mensen opeens kwijtgeraakt. Dit heeft er bij sommige mensen voor gezorgd dat de contacten via de buurt minder vanzelfsprekend zijn geworden en dat ze zich eenzaam zijn gaan voelen. Anderen voelen zich alleen staan in de veelheid van veranderingen en procedures die er na die tijd op hen afkwamen. Eenzaamheid is voor geen twee mensen hetzelfde. Sommige mensen houden van veel drukte om zich heen, anderen trekken zich liever wat terug, maar iedereen beleeft eenzaamheid als een naar gevoel. Ze gaan over De boeken die hier besproken worden hebben allemaal iets te maken met het onderwerp eenzaamheid en hoe mensen, jong en oud, hiermee omgaan. Soms is het in de boeken heel herkenbaar en duidelijk aanwezig, in andere boeken ligt dit onderwerp minder aan de oppervlakte. In de meeste boeken zie je dat het mensen lukt om uit hun cirkel van eenzaamheid te komen. Mocht je nog meer boeken over eenzaamheid willen lezen, dan kun je bij de openbare bibliotheek ( ) hier meer informatie over krijgen. Volwassenen Alle warmte van de wereld (Streekroman) - M. van Hoorn Als zijn ouders door een ongeval om het leven zijn gekomen, wordt Tom opgenomen door een bevriend echtpaar. Bij tijden kan hij zich soms eenzaam en onbegrepen voelen. In het begin heeft hij moeite om zich aan zijn pleegouders te hechten uit angst ook hen te verliezen. Toch groeit er in de loop der jaren een diep genegenheid tussen hun drieën. Eenzaamheid overwinnen, een positieve relatie met jezelf en met anderen opbouwen. Eenzaamheid - D. Wolf Uit onderzoek is bekend dat de helft van alle alleenlevende volwassenen en meer dan een kwart van alle gehuwden zich eenzaam voelt. Sommigen zijn al heel lang eenzaam, terwijl anderen lijden onder een tijdelijke eenzaamheid. Dit boek gaat in op onderwerpen als: waar eenzaamheidsgevoelens vandaan komen; waarom iemand zich zelfs in gezelschap eenzaam kan voelen; waarom positieve zelfwaardering belangrijk is. Dit boek geeft ook praktische handvatten; hoe je je bij anderen betrokken kunt voelen of hoe je je weer voor anderen open kunt stellen. Over twee maanden komen in deze rubriek een aantal boeken over het thema "Verslaving" aan bod. Heb je zelf een boek gelezen dat in deze rubriek past? Een boek waar anderen ook iets aan kunnen hebben? Dan horen we dit graag! Jetty Siemerink Gezondheidsvoorlichter GGD Nazorg Vuurwerkramp Telefoon: Pagina 17 Kinderen Leon en Bob - S. James Prentenboek over Leon en zijn beste vriend Bob. Hij slaapt op Leons kamer. Hij ontbijt met Leon en hij loopt met hem naar school. Leon en Bob doen altijd alles samen. Maar op een dag komt er een nieuwe buurjongen en is Leon verdwenen. Tenminste... De mooiste vis van de zee - M. Pfister Omdat de mooiste vis van de zee al zijn schatten voor zichzelf wil houden, vinden de anderen vissen hem niet aardig. Maar dat verandert als de vis zich anders gaat opstellen. Sfeervol prentenboek met waterverfillustraties waarop glitterende hologrammen zijn aangebracht. De eenzame vogelverschrikker - T. Preston Een vogelverschrikker voelt zich eenzaam omdat alle dieren bang voor hem zijn. Maar de sneeuw helpt hem vriendjes te vinden. Prentenboek met tekeningen in reliëf. Mijn vriendin, de koningin - L. de Kat Nikkie's oma voelt zich eenzaam in het bejaardenhuis. Nikkie probeert haar op te vrolijken door een feest te geven. Ze nodigt de koningin zelfs uit. Mediant Nazorg Vuurwerkramp - Afdeling Preventie Telefoon:

18 Verkiezingen en visies op veiligheid Woensdag 6 maart zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Iedere volwassen Enschedeër hoort dan eigenlijk een bezoek aan het stemhokje te brengen. De redactie van '13 mei Opnieuw Beginnen' heeft de 11 politieke partijen, die in Enschede meedoen aan de verkiezingen, gevraagd naar het onderwerp veiligheid uit hun partijprogramma. Op welke manier willen zij de veiligheid in Enschede in de komende 4 jaar vergroten? En hoe denken ze dat te bereiken? Pagina 18 PVDA Het motto is: de stad moet veiliger; sta voor je stad! De gemeente is tekort geschoten in het bewaken van de veiligheid van haar inwoners. Er had bij S.E. Fireworks gewoon nooit zoveel zwaar vuurwerk in zeecontainers mogen liggen. We weten sindsdien dat we veel meer aandacht moeten geven aan handhaving van de wettelijke voorschriften die gericht zijn op het bewaken van veiligheid. Leefbare, veilige en bereikbare wijken en goede sociale voorzieningen moeten nog hoger op de politieke agenda komen. Dat is de mening van de Enschedese PvdA-fractie. Wij brengen de aandacht voor veiligheid in praktijk door ervoor te zorgen dat de gemeente: risicovolle bedrijven verplaatst, vergunningen en bestemmingsplannen maakt die zij handhaaft en klachten van burgers serieus neemt. Het is aan de politiek om duidelijk te maken dat regels ertoe doen. De overheid raakt haar geloofwaardigheid kwijt als zij haar eigen regels niet serieus neemt. Harde keuzes op dat gebied betekenen dat we daar voldoende geld voor uit moeten trekken. Meer aandacht voor handhaving vereist lef en rechtlijnigheid. En openheid over alles wat er in de stad rondom veiligheid gebeurt, dus alle informatie moet op internet komen en opvraagbaar zijn in het stadskantoor. Wij hopen dat we de kans krijgen om dit in de komende vier jaar waar te maken. VVD Veiligheid was één van de verkiezingsthema's van de VVD bij de verkiezingen in Dankzij eindeloos aanhouden van VVD-raadslid Siska van der Aa is de Lipperkerkstraat flink aangepakt en bezig weer een leefbare straat te worden. De VVD-wethouder heeft in zijn stadsdeel noord ervoor gezorgd dat de criminaliteit, vooral door jonge Marokkanen, flink verminderd is. Voor een deel kun je die problemen oplossen met welzijnswerkers, maar voor een ander deel alleen met een keiharde aanpak door de politie. De vuurwerkramp heeft laten zien dat wij als gemeente vreselijk gefaald hebben bij de controle van gevaarlijke bedrijven. De nieuw aangetreden VVD wethouder van milieu Gerrit-Jan Kok heeft er dus geen gras over laten groeien. Twee grote professionele vuurwerkbedrijven zijn uitgekocht, zodat Enschede nu alleen nog verkooppunten voor consumentenvuurwerk heeft. Er is een inventarisatie gemaakt van alle bedrijven met grote risico's. U vindt ze op de website van de gemeente. Als gevolg hiervan zijn inmiddels twee LPG-tankstations uitgekocht en andere zullen ongetwijfeld volgen. Tegelijkertijd zijn alle milieucontroles verscherpt, vooral van bedrijven met grote risico's. De komende jaren moeten er nog meer maatregelen worden genomen, hetzij verplaatsing of uitkoop, dan wel aanscherping van voorschriften en controles. En de gemeente zal voortaan beter moeten luisteren naar signalen uit de bevolking. CDA Al voor de vorige gemeenteraadsverkiezingen stond bij het CDA het begrip veiligheid duidelijk op de agenda en na de vuurwerkramp van 13 mei 2000 is dit uiteraard nog versterkt. Voor de komende raadsperiode zetten wij dit voort. Op vele gebieden moet in de komende jaren gewerkt worden aan goede regelingen en een verbetering van de handhaving van de regels. Na het in beeld brengen van risico's bij bedrijven is het nu zaak om die risico's terug te dringen. Voorop staan daarbij de LPG-stations. Deze pompstations moeten uit de wijken verdwijnen. Dat zal veel geld kosten, maar het zal de veiligheid sterk verhogen. De wenselijkheid van het aanbrengen van routes voor gevaarlijke stoffen zal opnieuw onderzocht moeten worden. De invoering van 30-kilometer zones zal gevolgd moeten worden door snelheidscontroles in die straten waar (voortdurend) te hard wordt gereden. De afronding van de invoering van 30-kilometer zones dient gevolgd te worden door een voorlichtingscampagne over de bijbehorende verkeersregels. Evaluatie van de invoering moet in de komende raadsperiode plaats vinden. De verkeersveiligheid in de nabijheid van scholen en op de routes naar scholen moet alle aandacht houden. Allerlei andere aspecten van veiligheid dienen breed onze aandacht te krijgen. We denken daarbij o.a. aan sociale veiligheid, veiligheid van de bebouwde omgeving en inbraakpreventie. Justitie in de buurtprojecten verdient ondersteuning, moet uitgebouwd worden en verweven zijn met hulpverlening in de buurt. De veiligheid in het buitengebied is een belangrijk item en het is wenselijk dat dit onderwerp hoog op de politieke

19 agenda komt te staan. Vooral veilige en logische fietsverbindingen zijn in dat verband belangrijk. Groen Links Groen Links vindt veiligheid heel belangrijk en heeft in haar verkiezingsprogramma daar duidelijk aandacht voor. Vooral sinds de ramp op 13 mei 2000 is het onderwerp actueel. Veiligheid is een primaire behoefte van mensen en was natuurlijk ook voor die tijd al een heel belangrijk thema. Materieel gezien moet veiligheid gewaarborgd zijn; wegen, huizen, bedrijven etc. moeten veilig zijn. Hiervoor bestaan regels en wetten. Het is belangrijk dat die goed worden nageleefd en dat daarop controle is. Een strikte, duidelijke en consequente handhaving van vergunningen Risicovolle bedrijven mogen niet gevestigd zijn in wijken en moeten worden verplaatst naar locaties aan de rand van de stad, zoals de Marssteden Inrichting en beheer van de omgeving met oog voor de sociale veiligheid Ook tussen mensen onderling moeten situaties veilig zijn zowel binnenshuis als buiten op straat. Om onvrede, woede en agressie te voorkomen is het belangrijk te streven naar wederzijds begrip en respect voor elkaar. Groen Links vindt het belangrijk dat de politie een bredere taak krijgt en aanspreekbaar is. De politieagent is geen enge man of vrouw maar een vraagbaak bij zorgen en problemen. In het basisprogramma van Groen Links vindt u uitgebreid waar Groen Links voor staat en wat zij op gebied van veiligheid de komende raadsperiode van plan is. D66 D66 Enschede denkt bij veiligheid voornamelijk aan twee zaken; een gemeente die met effectief beleid mensen een veilige basis biedt en eigen verantwoordelijkheid van mensen stimuleert. Bij opstellen van beleid en regels, is het voor D66 noodzakelijk dat vooraf wordt nagedacht over praktische uitvoerbaarheid en controleerbaarheid. D66 wil afrekenen met het gedogen van overtredingen op wetten en vergunningen. Dit geeft een verkeerd signaal af aan mensen. Een "niet-gedoog" mentaliteit moet dé cultuur worden binnen alle lagen in gemeentelijke en ambtelijke organisaties. D66 stelt voor dat toezichthouders op vergunningen direct onder verantwoordelijkheid van brandweer of politie vallen. Daarnaast wil D66 Enschede een risicomanagementteam instellen, dat per wijk een integraal veiligheidsplan opstelt. Een belangrijke (spil)functie in dit team is weggelegd voor wijkraden en (signalen van) burgers. Uiteraard horen risicovolle bedrijven niet in woonwijken thuis. D66 vindt dat mensen ook zelf hun verantwoordelijkheid moeten nemen om onveilige situaties te voorkomen. Dus regels als licht op de fiets, houden aan de maximumsnelheid en zorgvuldig omgaan met (chemisch) afval, moeten serieus worden genomen. Zorg voor veiligheid in je directe leefomgeving straalt over op de totale samenleving in onze stad. Samen maken en houden we Enschede veilig. Burgerbelangen Algemeen kenmerk Burgerbelangen: de veiligheid van en de dienstbaarheid aan de burger loopt als een rode draad door ons programma. In ons programma komen twee aspecten van veiligheid specifiek naar voren, te weten: 1. veiligheid m.b.t geweld, misdrijf, omgeving, risicovollebedrijven 2. veiligheid in verband met het verkeer Voortdurende aandacht voor de motivatie van de politie bij het vervullen van haar zware taak is van wezenlijk belang. Er dient een 24-uurs bemanning en telefonische bereikbaarheid van de wijkbureaus te worden gerealiseerd, zonder extra kosten. Bij parkeerplaatsen en onveilige plekken moeten videocamera's worden geplaatst. De samenwerking tussen de Nederlandse- en Duitse politie dient te worden versterkt, met name bij de criminaliteitsbestrijding. Het gevoel van onveiligheid tast de kwaliteit van de samenleving aan. Door constante bijstelling van de prioriteiten van de politie dient optimale zorg aan de bestrijding van de criminaliteit besteed te worden. Meer politie op straat kan een preventieve werking hebben. Straatverlichting en goede positionering van fietspaden zijn zeer belangrijk. Om het veiligheidsgevoel van de burger te vergroten is de inzet van stadswachten van belang. Ook heeft dit een preventieve functie ten aanzien van vernielingen. Het project Senioren en Veiligheid dient ingebed te worden in het gemeentelijke veiligheidsbeleid. De door de AOV/Unie 55 + en Enschede NU aangenomen motie met betrekking tot risicovolle bedrijven wordt continu op uitvoering gecontroleerd. Stadspartij Veiligheid is... Herstel en handhaving van normen en waarden in ons Enschede! Stoppen met de busracebaan cultuur! Geen verkeersbelemmeringen of obstakels op de wegen! Meer bevoegdheden (na extra opleidingen) voor de stadswachten! De binnenstad open voor het verkeer waardoor meer sociale controle verkregen wordt! Veilig gevoel! Taxistandplaatsen rond de Grote Kerk! Veilig gevoel! Fietsers zonder licht ter plekke beboeten! Ter plaatse ventielen verwijderen zodat zij verder moeten lopen! Dat het effect van deze acties verrassend zal blijken te werken! Het gevoel dat men krijgt om bij voorkeur op de zaterdag of tijdens de koopavonden 'graffity-kunstenaars' bezig te zien met de verplichte schoonmaak van de vuiligheid die zij op andermans perceel spoten! Duidelijk zichtbaar voor iedereen: vernielzucht, dronkenschap en criminaliteit hardhandig aanpakken! Veilig gevoel! Geen gettovorming in de woonwijken! Veiligheid = leefbaarheid! Afschaffen van het gedoogbeleid en de softe aanpak van criminelen, relschoppers en vandalen ongeacht geloof, huidskleur en afkomst! In iedere wijk het bank- of postkantoortje 'om de hoek!' De afbraak van ruïnes en slooppanden in onze stad! Mega-boetes voor hen die afval dumpen op tijden en plaatsen waar dit verboden is! Idem voor floddergedrag in wijken of buurten! Antwoord krijgen op vragen gesteld aan gemeente en politie. De aanblik van schone straten en pleinen in onze gemeente! Een overheid die controleert, haar verantwoordelijkheid neemt, niet liegt, en gedane beloftes nakomt! Ten allen tijde! Pagina 19

20 ChristenUnie De ChristenUnie wil bouwen aan vertrouwen. Na de vuurwerkramp bleek dat er grote fouten gemaakt zijn. Fouten gemaakt, door het bedrijf S.E.Fireworks, door de rijksoverheid en door de gemeente Enschede. Het vertrouwen in de overheid is ernstig geschaad. De overheid is in de handhaving van de veiligheid te kort geschoten. Rampen in Enschede en Volendam waren daar de belangrijkste, meest zichtbare en trieste resultaten van. Maar het probleem speelt bijna overal. Nederland is doordrongen van de gedoogcultuur. Door het aanpakken van die cultuur wil de ChristenUnie werken aan herstel van vertrouwen. Want handhaving van de rechtsorde en het beschermen van de burgers is één van de kerntaken van de overheid. Onveiligheid, onleefbaarheid en criminaliteit vragen om een krachtige bestrijding. Herstel van vertrouwen in het gemeentebestuur is wat de ChristenUnie betreft het centrale thema voor de komende raadsperiode. Wij willen bouwen aan vertrouwen. Vertrouwen op de overheid: dat is geen vanzelfsprekende zaak. Vertrouwen op de overheid houdt ook in - daar moeten we eerlijk in zijn - vertrouwen op feilbare mensen. Het is onze stellige overtuiging, dat we er met vertrouwen op mensen, op onszelf, uiteindelijk niet mee komen. De ChristenUnie zoekt zijn vertrouwen daarom niet in de mens, maar zoekt het hogerop: bij God. in risico, geluids- en geurnormen zijn niet voor niets opgesteld. Het rapport Oosting was in dit opzicht duidelijk genoeg. Wat heeft de gemeente hiervan geleerd? Men sprak het Mea Culpa uit en beloofde beterschap. Doch wat zien wij nu. Men is druk bezig om bedrijven (thans op het Euregio bedrijvenpark in Glanerbrug) die vallen in de categorie 4 (=100 meter van woonbebouwing) en 5 (=500 meter van woonbebouwing) om te schalen naar categorie 3 (=ca. 50 meter van woonbebouwing), welke trouwens volgens Enschedese begrippen ca. 30 meter is. Hierbij merken wij op dat S.E. Fireworks behoorde tot de categorie 4. Zijn er soms plannen om in de toekomst hier een woonwijk te vestigen? SAVE (Socialistisch Alternatief voor Enschede) keurt dit beleid ten zeerste af. Er moet juist gekeken worden naar de veiligheid en de overlast. Dit om elk risico in de toekomst uit te sluiten. Het kan en mag niet zo zijn dat de gemeente het gemeentelijke grondbedrijf oncontroleerbaar haar gang laat gaan. Om Marjorie Koning uit Volendam bij de stille tocht te Volendam in januari 2001 vrij te citeren: 'Waarom moet de veiligheid van mensen wijken voor economische belangen, belangenverstrengeling en gemakzucht.' Pagina 20 NCPN Voor de Nieuwe Communistische Partij Nederland wordt veiligheid het beste bereikt als er gerechtigheid is. Zolang er geen gerechtigheid is, ontstaan situaties als bij de vuurwerkramp: een middenstander die steeds uitbreidt, een controleur die niet controleert, en figuren die gek zijn op brandstichten. De schuldige van deze ramp is op de eerste plaats degene die op deze plek willens en wetens brand stichtte. Terwijl de gemeente in deze woonwijk nooit twintig containers met vuurwerk had mogen toestaan. Omdat er op de plaats van een bepaalde zeecontainer een enorme krater was, denkt de NCPN dat er niet alleen vuurwerk heeft gelegen. De NCPN heeft toendertijd in een open brief aan burgemeester en wethouders gevraagd of er sprake was van een geheime opslagruimte uit de Koude Oorlog. Er zijn in Nederland immers nog steeds dergelijke opslagplaatsen, waarvan uitsluitend burgemeesters op de hoogte zijn. De NCPN vindt dat alle slachtoffers; ook bedrijven, zelfstandigen en kunstenaars, op korte termijn, al hun schade vergoed moeten krijgen. De gemeente dient verzekeringsmaatschappijen en de landelijke overheid, ook minister president Kok, zover te krijgen. Dit is haar morele en politieke plicht. Voor de NCPN zijn veiligheid en veilige arbeidsomstandigheden belangrijk. De NCPN zet zich in voor goede wet- en regelgeving en controle op de uitvoering ervan. Groen, Vrij en Blij Er word veel over veiligheid gepraat en geschreven de laatste jaren. Na de vuurwerkramp van 13 mei in Enschede, werd het thema veiligheid een zeer veel besproken item. De zaken die in dat kader werden besproken waren meestal vergunningen inzake opslag, werkzaamheden en de locatie van een bedrijf, alsmede de rol die het bestuur van de gemeente daarin heeft. Na de ramp in New York draaide men de discussie over veiligheid richting de openbare orde. Meer politie, minder burgerrechten, hogere straffen en angst voor elkaar is het antwoord van onze bestuurders. Jazeker we moeten waken voor dubieuze praktijken. Maar, dat hoeft niet te leiden tot onverdraagzaamheid en angst voor elkaar. De bestuurlijke verantwoordelijkheden ontlopen geeft geen gevoel van geborgenheid bij de mensen. De straten vol "blauw" en betutteling geeft onze jeugd geen vertrouwen maar wekt eerder hun agressie. Groen, Vrij en Blij stelt voor dat wij ons allen bezinnen op wat verantwoordelijkheid, verdraagzaamheid en geborgenheid inhouden. Het lijkt ons de bedoeling dat eenieder zich "veilig thuis" voelt daar waar hij of zij zich verblijft in de woning en op straat. Wie je ook bent en wat je ook is overkomen, je zult altijd behoefte hebben aan geborgenheid en acceptatie door je medemensen. SAVE Risicovolle bedrijven: Na 13 mei 2000 zijn wij ons zeer bewust geworden wat voor een gevaar bepaalde bedrijven teweeg kunnen brengen. De categorie indeling voor bedrijven

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Na de schok... Informatie voor ouders

Na de schok... Informatie voor ouders Na de schok... Informatie voor ouders Niemand is echt voorbereid op een schokkende gebeurtenis en als het gebeurt heeft dat voor iedereen ingrijpende gevolgen. Als kinderen samen met hun ouders een aangrijpende

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

De draad weer oppakken

De draad weer oppakken De draad weer oppakken na een ingrijpende gebeurtenis 0900-0101 (lokaal tarief) Slachtofferhulp N e d e r l a n d Een ingrijpende gebeurtenis, zoals een misdrijf of verkeersongeluk, zet uw leven in meer

Nadere informatie

Gedwongen opname met een IBS of RM *

Gedwongen opname met een IBS of RM * Gedwongen opname met een IBS of RM * Informatie voor cliënten Onderdeel van Arkin Inleiding In deze folder staat kort beschreven wat er gebeurt als u gedwongen wordt opgenomen. De folder bevat belangrijke

Nadere informatie

jongeren vanaf 12 jaar

jongeren vanaf 12 jaar Na de schok... de draad weer oppakken Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar die betrokken zijn geweest bij een schokkende of ingrijpende gebeurtenis. Na de schok de draad weer oppakken Informatie voor

Nadere informatie

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

April 2013. Beste allemaal, Burgemeester Aboutaleb op bezoek

April 2013. Beste allemaal, Burgemeester Aboutaleb op bezoek April 2013 Beste allemaal, Burgemeester Aboutaleb op bezoek Wat een geweldige feestweek! De hele week heeft in het teken gestaan van de kroning van prins Willem Alexander tot Koning van ons land. Maandagmorgen

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Wonen

Spreekopdrachten thema 4 Wonen Spreekopdrachten thema 4 Wonen Opdracht 1 bij 4.1 ** Uitleg voor de docent: Op de volgende pagina vind je een blad met plaatjes. Knip de plaatjes uit en doe ze in een envelop. Geef elk tweetal een envelop.

Nadere informatie

Babylichaamstaal. Van te vroeg geboren baby s

Babylichaamstaal. Van te vroeg geboren baby s Babylichaamstaal Van te vroeg geboren baby s Inleiding Voor een pasgeboren baby is lichaamstaal de eerste en enige manier om te vertellen wat hij wel of niet prettig vindt. Omdat hij nog niet kan praten,

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Voorwoord 7 Leeswijzer 9

Voorwoord 7 Leeswijzer 9 Inhoudsopgave Voorwoord 7 Leeswijzer 9 Deel I Traumatische ervaringen 1 Wat kinderen kunnen meemaken 15 2 De reacties van kinderen op trauma 21 3 De impact op het gezin en de school 33 Deel II Kinderen

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

Take a look at my life 9

Take a look at my life 9 Take a look at my life 9 Verslaafd aan foto,s maken. Elke dag weer mijn mobiel uit me zak halen en foto,s maken van de dingen die ik mee maak of tegenkom. Er zijn al zoveel mensen die gebruik maken van

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL I N T E R I E U R W Wonen op de Windrichtingen IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL Tekst: ANNEMIE WILLEMSE Foto s: JAN VERLINDE 22 TIJDLOOS TIJDLOOS 23 Na een zoektocht naar de ideale bouwgrond, gingen

Nadere informatie

Protocol verdriet en rouw voor de basisschool

Protocol verdriet en rouw voor de basisschool Protocol verdriet en rouw voor de basisschool Inleiding Dit protocol brengt punten onder de aandacht die in het geval van overlijden of ernstig (ongeneeslijk) ziek worden van een kind, een medewerker of

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Wie maalt om de molens?

Wie maalt om de molens? deel 1 Dag 1 Er is een ongeluk gebeurd vandaag, met meneer Swarteschaep. Eind van de middag was ik zakken graan naar binnen aan het sjouwen. De baas was op de stelling aan het werk. Ineens hoorde ik een

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Een kind helpen. na een misdrijf of verkeersongeluk. Slachtofferhulp 0900-0101. (lokaal tarief) na een misdrijf of een verkeersongeluk

Een kind helpen. na een misdrijf of verkeersongeluk. Slachtofferhulp 0900-0101. (lokaal tarief) na een misdrijf of een verkeersongeluk Een kind helpen na een misdrijf of verkeersongeluk Slachtofferhulp H E L P T na een misdrijf of een verkeersongeluk 0900-0101 (lokaal tarief) Een misdrijf of een verkeersongeluk kan een diepe indruk bij

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Voor kleuters is het belangrijk om een knuffel vast te houden, het geeft houvast, een knuffel troost, geeft vertrouwen, een veilig gevoel.

Voor kleuters is het belangrijk om een knuffel vast te houden, het geeft houvast, een knuffel troost, geeft vertrouwen, een veilig gevoel. Pasen Wat lijkt het lang geleden dat we met Kerst de geboorte van Jezus vierden. Het thema van Pasen is vasthouden en loslaten. Om te ontdekken dat het geloof in Jezus houvast biedt, moeten de mensen om

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Na de schok... Informatie voor leerkrachten

Na de schok... Informatie voor leerkrachten Na de schok... Informatie voor leerkrachten Niemand is echt voorbereid op een schokkende gebeurtenis en als het gebeurt heeft dat ingrijpende gevolgen. Als leerkrachten samen met kinderen een aangrijpende

Nadere informatie

De naam van het kindertehuis is Visatorii Dat betekent dromen. De droom werd een nachtmerrie.

De naam van het kindertehuis is Visatorii Dat betekent dromen. De droom werd een nachtmerrie. De naam van het kindertehuis is Visatorii Dat betekent dromen. De droom werd een nachtmerrie. Op 12 mei 2009 werden we gebeld met de mededeling dat er brand was geweest in het kindertehuis. Aanvankelijk

Nadere informatie

De MS van Tess Als elke dag onzeker is

De MS van Tess Als elke dag onzeker is Morgen gaan we naar de huisarts, zegt haar moeder s middags. Ik weet niet wat er met je is. Je bent zo moe de laatste tijd. En nu heb je ook nog last van je oog. De juf zegt dat ik misschien een bril moet,

Nadere informatie

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al:

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al: Niet meer overgeven Vaak is de eerste zin die de klant uitspreekt een aanwijzing voor de hulpvraag. Paula zat nog maar net toen ze zei: ik ben bang om over te geven. Voor deze angst is een mooie naam:

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Nieuwsbrief 14, september 2010

Nieuwsbrief 14, september 2010 Stichting WoonMere Nieuwsbrief 14, september 2010 Redactie: Mariska Elfrink Hallo allemaal, Eindelijk is het dan gebeurt: we zijn verhuist naar ons eigen appartement! Inmiddels wonen we hier alweer een

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 1 Vera Kleuskens groep 7 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Inleiding... 4 1. Wat is E.H.B.O... 5 2. E.H.B.O. vereniging... 6 3. Cursus... 7+8+9 4. Reanimatie en A.E.D....

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT ROOS Roos (27) is zeer slechtziend. Ze heeft een geleidehond, Noah, een leuke, zwarte labrador. Roos legt uit hoe je het beste met geleidehond en zijn baas

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag?

Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag? Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag? Publieksversie Ga zo veel mogelijk door met uw normale dagelijkse activiteiten. Dat geeft u het gevoel dat u de baas bent over de situatie. Dit is ook

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Hulp bij het herstel. Als slachtoffer kunt u bij. Slachtofferhulp Nederland terecht. voor kosteloze ondersteuning op

Hulp bij het herstel. Als slachtoffer kunt u bij. Slachtofferhulp Nederland terecht. voor kosteloze ondersteuning op Hulp bij het herstel Als slachtoffer kunt u bij Slachtofferhulp Nederland terecht 0900-0101 (lokaal tarief) voor kosteloze ondersteuning op emotioneel, praktisch en juridisch gebied. Bent u slachtoffer

Nadere informatie

Hulp bij het herstel. Als slachtoffer kunt u bij. Slachtofferhulp Nederland terecht. voor kosteloze ondersteuning op

Hulp bij het herstel. Als slachtoffer kunt u bij. Slachtofferhulp Nederland terecht. voor kosteloze ondersteuning op Hulp bij het herstel Als slachtoffer kunt u bij Slachtofferhulp Nederland terecht voor kosteloze ondersteuning op emotioneel, praktisch en juridisch gebied. Bent u slachtoffer van een misdrijf, zoals een

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Hoe schrijf ik tekst voor mijn website?

Hoe schrijf ik tekst voor mijn website? Hoe schrijf ik tekst voor mijn website? Heb je een eigen website, maar worstel je met de teksten die je daarop kwijt wil? Volg dan dit stappenplan. Met een paar handige tips kom je vast een heel eind.

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Bevindingen getroffenen en betrokkenen monstertruck-drama

Bevindingen getroffenen en betrokkenen monstertruck-drama Bevindingen getroffenen en betrokkenen monstertruck-drama Resultaten van drie belrondes onder getroffenen en betrokkenen van het monstertruckdrama op 28 september 2014 F.D.H. Koedijk, A. Kok Bevindingen

Nadere informatie

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement 51 51 HOOFDSTUK 4 Te huur WOORDEN 1 1 Ik woon in een flat op de vierde.... a verdieping b appartement 2 Het is een rijtjeshuis met een grote woonkamer en drie.... a tuinen b slaapkamers 3 Mijn woonkamer

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING...

maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING... maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING... 1 Gegevens leerling Naam Adres Postcode Woonplaats Geboortedatum Telefoon Afdeling/leerweg Gegevens school Naam Schoolbegeleider Adres Plaats Telefoon

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

Help, mijn papa en mama gaan scheiden!

Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Joep ligt in bed. Hij houdt zijn handen tegen zijn oren. Beneden hoort hij harde boze stemmen. Papa en mama hebben ruzie. Papa en mama hebben vaak ruzie. Ze denken

Nadere informatie

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Inleiding Voor u ligt het rapport met de uitkomst van de tevredenheidsmeting uitgevoerd door de afdeling BK&I van ZhgN onder deelnemers

Nadere informatie

Ik zocht een oude woning en die heb ik gevonden

Ik zocht een oude woning en die heb ik gevonden 1 kopen bestaande bouw villa nooitgedacht Een rijksmonument via Marktplaats Ik zocht een oude woning en die heb ik gevonden Het huis van Marian Sluimers stond al vijf jaar leeg toen zij het in 2009 kocht

Nadere informatie

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Zakelijke gegevens: 1. Titel van het boek: De jongen in de gestreepte pyjama. 2. Het boek heeft geen ondertitel. 3. De auteur van het boek is John Boyne 4. Het

Nadere informatie

Verslagen partijen 2 e ronde

Verslagen partijen 2 e ronde Verslagen partijen 2 e ronde Geschreven door Dewi van den Bos Het Roode Hert en de rest van het bestuur van het toernooi kunnen niet aansprakelijk gesteld worden. 13 april 2012, 6 e en laatste speelavond

Nadere informatie

Een gelukkige huisvrouw

Een gelukkige huisvrouw Een gelukkige huisvrouw Voordat ik zwanger was, was ik een gelukkige huisvrouw, ik had alles wat ik wilde. En daarvoor hoefde ik geen dag te werken. Want werken, dat deed mijn man Harry al. Harry zat in

Nadere informatie

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16 Inhoud Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7 Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11 Activiteit 03: Acting out 16 Activiteit 04: Schuld 22 Activiteit 05: Angst 26 Activiteit 06: Verdriet

Nadere informatie

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Veilig Thuis Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Een stukje uitleg Dat je samen met papa/mama, of een andere persoon in dit boekje gaat werken is niet zo maar. Dat komt omdat

Nadere informatie

Introductie. Dansvoorstelling

Introductie. Dansvoorstelling Door: John van Sambeek Introductie Ja, je ziet het goed. Daar is alweer een nieuwe schoolkrant! De schoolkrantredactie bestaande uit allemaal leerlingen heeft in een paar weken tijd veel leuke en interessante

Nadere informatie

Het huis Anubis - Hoofdstuk 1

Het huis Anubis - Hoofdstuk 1 Het huis Anubis - Hoofdstuk 1 Het is 7 uur in de ochtend. Het is een dag nadat Nienke de traan van Isis aan Anchesenamon had gegeven. Nienke was al vroeg wakker, want ze kon niet meer slapen. Ze had weer

Nadere informatie

1 e rapport mee. Vanaf 14.30 uur start de voorjaarsvakantie Start 1 e schooldag na de vakantie

1 e rapport mee. Vanaf 14.30 uur start de voorjaarsvakantie Start 1 e schooldag na de vakantie NIEUWSBRIEF nummer 4, Januari-februari 2015 Kalender December Ma 2 & di 3 feb Activiteiten De kinderen uit groep 1 t/m 8 zijn vrij. De leerkrachten hebben twee studiedagen. De kinderen uit de Cobogroepen

Nadere informatie

Eikenhorst (kliniek) Informatie voor patiënten. Eikenhorst

Eikenhorst (kliniek) Informatie voor patiënten. Eikenhorst Eikenhorst (kliniek) Informatie voor patiënten Eikenhorst Je komt mogelijk binnenkort op Eikenhorst. Daar is alles anders en nieuw vergeleken met waar je nu woont. Om je te laten wennen aan al dat nieuwe,

Nadere informatie

Inhoudsopgave...2. Voorwoord...3. Inleiding...3. Hoofdstukken...4. 1. Wat is een verpleeghuis?...4. 2. De geschiedenis van het verpleeghuis...

Inhoudsopgave...2. Voorwoord...3. Inleiding...3. Hoofdstukken...4. 1. Wat is een verpleeghuis?...4. 2. De geschiedenis van het verpleeghuis... Naam: School: Groep: 8 Laurens Tap De Trinoom Datum: 10 december 2012 Hoofdstuk: Inhoudsopgave Pagina 1 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave...2 Voorwoord...3 Inleiding...3 Hoofdstukken...4 1. Wat is een verpleeghuis?...4

Nadere informatie

Een moeilijk woord voor Natuurbrug is Ecoduct. Wat dat nu precies is, legt de schrijver Frank van Pamelen hieronder nog eens uit.

Een moeilijk woord voor Natuurbrug is Ecoduct. Wat dat nu precies is, legt de schrijver Frank van Pamelen hieronder nog eens uit. Ecoduct Een moeilijk woord voor Natuurbrug is Ecoduct. Wat dat nu precies is, legt de schrijver Frank van Pamelen hieronder nog eens uit. Ecoduct Wat is dat dan precies, een ecoduct? Zo vroeg een jonge

Nadere informatie

Gewoon meedoen! www.estinea.nl

Gewoon meedoen! www.estinea.nl Gewoon meedoen! Hoe wil jij meedoen? Dat vragen we aan iedereen die bij Estinea komt voor ondersteuning bij wonen, werken of leren. Meedoen in de samenleving - op je eigen niveau en je eigen manier - levert

Nadere informatie

Dag 3: We hebben even geen tijd om verslag te doen - we schamen ons

Dag 3: We hebben even geen tijd om verslag te doen - we schamen ons Dag 3: We hebben even geen tijd om verslag te doen - we schamen ons Dag allemaal, Helaas moeten wij even afwijken van het schema. Vanavond hebben wij de bbq bij Light into Europe en kunnen dan geen verslag

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

Elk seizoen een nieuw interieur

Elk seizoen een nieuw interieur 52 Stijlvol Wonen B i n n e n k i j k e n Elk seizoen een nieuw interieur De kans dat Anke en Geert ooit uitgekeken raken op hun interieur, is wel heel erg klein. De inrichting wordt namelijk regelmatig

Nadere informatie

Tijdens de lessen loop ik rond en probeer ik de leerlingen te helpen, vragen te beantwoorden, tips te geven en de leerlingen wat te leren.

Tijdens de lessen loop ik rond en probeer ik de leerlingen te helpen, vragen te beantwoorden, tips te geven en de leerlingen wat te leren. Fase 1 Reflectie week 1 Wat gedaan De eerste week meteen alleen voor een nieuwe klas en een nieuwe les opstarten. Hoe zullen de leerlingen reageren? Hoe hoog is het niveau? Hoe is de werkhouding? Zijn

Nadere informatie

Projectbureau Roombeek Ruud Lutjenhuis Voortsweg 133 7523 CD Enschede Tel 053-4848334 Email: r.lutjenhuis@enschede.nl www.roombeek.

Projectbureau Roombeek Ruud Lutjenhuis Voortsweg 133 7523 CD Enschede Tel 053-4848334 Email: r.lutjenhuis@enschede.nl www.roombeek. Projectbureau Roombeek Ruud Lutjenhuis Voortsweg 133 7523 CD Enschede Tel 053-4848334 Email: r.lutjenhuis@enschede.nl www.roombeek.nl Joop Hofman Allianties 1e Weerdsweg 10 7412 WS Deventer Tel. +31- (0)570-671387

Nadere informatie

De meester is een Vampier

De meester is een Vampier De meester is een Vampier Door Wout Terpstra Het is maandag en Tom werd wakker. Hij vindt het altijd heel leuk op school. Maar vandaag weet hij het niet. Want ze krijgen een nieuwe meester. Tom!Tom! Ben

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Elk jaar op de ochtend van 14 augustus is er een korte plechtigheid in de ontvangsthal van de oude Tweede Kamer. Een kleine groep

Nadere informatie

Voorbeeldbrief bij de ontvoering van een leerling

Voorbeeldbrief bij de ontvoering van een leerling Datum Voorbeeldbrief bij de ontvoering van een leerling Voorbeeldbrief aan ouders Beste ouders, Afgelopen zaterdag werd..., leerling uit de groep van..., ontvoerd. Na een urenlange zoekactie, waarbij politie,

Nadere informatie

Ervaringen van deelnemers Individuele begeleiding

Ervaringen van deelnemers Individuele begeleiding PRAKTIJK VOOR VERLIESVERWERKING Wilma Luyke Doetinchem Ervaringen van deelnemers Individuele begeleiding "Ik kan U vertellen dat ik in zak en as zat voordat ik bij Wilma aanklopte. Mijn vrouw is plotseling

Nadere informatie

Lieve allemaal, December 2012

Lieve allemaal, December 2012 Want zij zijn uitgegaan ter wille van den Naam 3 Joh. vers 7 Lieve allemaal, December 2012 Ze zeggen altijd dat december een drukke maand is, die voorbij vliegt. Terugkijkend naar onze december maand vinden

Nadere informatie

Korenpraatjes. Jaargang 19 No.28.

Korenpraatjes. Jaargang 19 No.28. Korenpraatjes Jaargang 19 No.28. 4 december 2014 www.qliqprimair.nl BS De Korenaar 1. Vanuit de directie 2. Informatie uit de groepen 3. Vanuit de OC 4. Vanuit de MR 5. Verslag vanuit de klassen 6. Kalender

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

U heeft bij de Nationale ombudsman een klacht ingediend. En dan?

U heeft bij de Nationale ombudsman een klacht ingediend. En dan? U heeft bij de Nationale ombudsman een klacht ingediend. En dan? U heeft bij de Nationale ombudsman een klacht ingediend. En dan? U heeft bij de Nationale ombudsman een klacht ingediend. Daarna hoort u

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Thema Op het werk. Demet TV. Lesbrief 8. De eerste werkdag

Thema Op het werk. Demet TV. Lesbrief 8. De eerste werkdag Thema Op het werk. Demet TV Lesbrief 8. De eerste werkdag Deze les gaat over de eerste werkdag. gaat voor het eerst werken bij een snoepfabriek. Hij komt binnen en maakt kennis met de chef. De chef vertelt

Nadere informatie

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS?

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Inhoud WELKE INFORMATIE VIND JE IN DIT BOEKJE? Bladzijde 3 - Waarom een boekje over je buurt? Bladzijde 4 - Ontdek je buurt Bladzijde 6 - Een buurtkaart

Nadere informatie

Secundaire traumatisering

Secundaire traumatisering SECTORFONDSEN ZORG EN WELZIJN Secundaire traumatisering In de welzijnssector Informatie voor werknemers Weer een verhaal over incest: ik kan er niet meer tegen Als ik zo n lieve vader op de crèche zie,

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad.

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad. Een dode De voetbalwedstrijd is afgelopen. Het stadion is bijna leeg. Het is koud, de zon schijnt bleek. Munck staat op de tribune van vak H en staart naar de dode man op de bank. Wat vreselijk, denkt

Nadere informatie

PORTRET FOTOGRAFIE SUSANNE MIDDELBERG. Susanne. Middelberg

PORTRET FOTOGRAFIE SUSANNE MIDDELBERG. Susanne. Middelberg PORTRET FOTOGRAFIE SUSANNE MIDDELBERG Susanne Middelberg Een harde werker met een spontane en warme persoonlijkheid, dat is de fotografe die we zien in de serie Wonderwoman. Susanne Middelberg heeft ook

Nadere informatie

De avonturen van Duitse hangoor konijn Bassie

De avonturen van Duitse hangoor konijn Bassie De avonturen van Duitse hangoor konijn Bassie Eerste druk, 2013 2013 Janco en Marja Schat Corrector: Daniëlla Schat isbn: 9789048431069 nur: 284 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl

Nadere informatie

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan ggz voor doven & slechthorenden Verslaving Als iemand niet meer zonder... kan Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving Herkent u dit? Veel mensen gebruiken soms

Nadere informatie