Programma Arbeid en Gezondheidszorg Eindproduct Maart 2015

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Programma Arbeid en Gezondheidszorg Eindproduct Maart 2015"

Transcriptie

1 Geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorg Het verbeteren van de relatie tussen arbeid en zorg Inleiding Macropotentieel van 26 miljard euro door huidige non-participatie De gezondheidszorg voor weknemers in Nederland is gefragmenteerd vorm gegeven. Enerzijds kennen we de reguliere zorg, gericht op het behandelen van lichamelijke of psychische aandoeningen van alle burgers, inclusief werknemers. Anderzijds is er bedrijfsgezondheidszorg, georganiseerd vanuit de werkgever en gericht op het beschermen en bevorderen van de gezondheid van werknemers in relatie tot hun werk en werkomstandigheden (arbeidsparticipatie/duurzame inzetbaarheid). Deze twee vormen van zorg worden weliswaar los en onafhankelijk van elkaar georganiseerd maar zijn niet los van elkaar te zien. De inspanningen binnen de reguliere zorg hebben immers een invloed op de duurzame inzetbaarheid (arbeidsparticipatie) van de werknemer en daarmee op de bedrijfsgezondheidszorg. Andersom heeft de situatie op de werkvloer invloed op de gezondheid van de werknemer en daarmee op de zorgvraag binnen de reguliere zorg. Deze relatie tussen de reguliere zorg en de bedrijfsgezondheidszorg, omschrijft wat we bedoelen met arbeid en zorg. Er is een toenemende behoefte om mensen langer gezond, fit en productief aan het werk te houden. Participatie is een basisvoorwaarden voor een sterke economie. Uit tal van onderzoeken blijkt dat de samenwerking tussen de reguliere zorg en bedrijfsgezondheidszorg beter kan. De kosten van nonparticipatie zijn ten tijde van dit onderzoek geschat op meer dan 26 miljard euro per jaar. 1 Deze kosten komen ten laste van meerdere partijen: de gezondheidszorg/de zorgverzekeraars, de werkgevers, de verzuimverzekeraars en natuurlijk van de werknemer zelf. Deze kosten zijn het hoogst voor kosten van de gezondheidszorg, gevolgd door presenteïsme, verzuim en uitval uit het arbeidsproces (alleen WIA meegerekend). Uit ander onderzoek blijkt dat 21,5% volgens werknemers van het verzuimpercentage gezien kan worden als vermijdbaar. 2 Efficiencyverbeteringen kunnen enorme besparingen opleveren. 3 Bij bijvoorbeeld verzuim, waar 21,5% vermijdbaar is, kan het ruim 1 miljard euro per jaar opleveren. Het voorkomen van 20% onnodige en onjuiste zorg, kan in potentie 2 miljard euro per jaar opleveren. Tal van oplossingsrichtingen zijn de afgelopen jaren langsgekomen De geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorg (zorg gericht op het snijvlak van arbeid en zorg) is in beweging. In 2012 bijvoorbeeld heeft de SER in het advies Stelsel voor gezond en veilig werken als belangrijk knelpunt het ontbreken van een goede relatie tussen bedrijfsgezondheidszorg en reguliere zorg genoemd. In 2012 heeft het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) om die reden aan KPMG Plexus gevraagd een scenariostudie uit te voeren naar de arbeidsgerelateerde zorg. 4 Deze scenariostudie was erop gericht om de rol en positie van de bedrijfsgezondheidszorg zodanig aan te passen dat dit een verbetering met zich mee brengt voor de arbeidsgerelateerde zorg. Op basis van deze 1 Romy Steenbeek, Wendela Hooftman, Goedele Geuskens, Cees Wevers (2010): Objectiveren van gezondheidsgerelateerde non-participatie en de vermijdbare bijdrage van de gezondheidszorg hieraan 2 Kremer A.M., Steenbeek R. (2010): Avoidable sickness absence in a Dutch working population. J Occup Rehabil, pp Samenvatting literatuur gebruik in rapport Objectiveren van gezondheidsgerelateerde non-participatie en de vermijdbare bijdrage van de gezondheidszorg hieraan 4 KPMG Plexus (2013): Scenariostudie arbeidsgerelateerde zorg

2 scenariostudie heeft de Minister van SZW de SER om een advies gevraagd. 5 De SER schrijft in haar persbericht van 5 september 2014: Grotere effectiviteit en efficiency van zorg kunnen minder verzuim, minder uitval en minder zorgkosten met zich brengen en daarmee ook minder kosten voor werkgevers, werknemers en de samenleving. 6 In september 2014 heeft de SER een ontwerpadvies gepresenteerd. 7 In dit ontwerpadvies staat een integrale aanpak binnen de arbeidsgerelateerde zorg centraal in de oplossingsrichtingen die worden aangedragen. De SER stipt aan dat de arbeidsgerelateerde zorg kwalitatief beter moet, met aandacht voor het toegenomen belang van duurzame inzetbaarheid van werkenden. De SER merkt op dat grotere effectiviteit en efficiency van zorg bijdraagt aan minder verzuim, minder uitval en minder kosten voor zowel de werkgever, de werknemer als de samenleving. Naast de ontwikkelingen op beleidsniveau, is er ook steeds meer beweging gaande vanuit het zorgaanbod. In februari 2014 tekenden de voorzitters van de LHV, NHG, NVAB en KNMG een verklaring voor werk en gezondheid. In deze verklaring is afgesproken dat huisartsen en bedrijfsartsen in het belang van de patiënt - in goede samenwerking - zullen bijdragen aan het behoud van of terugkeer naar geschikt werk. Verder zien we steeds meer initiatieven of proeftuinen waarin zorgaanbieders zich meer richten op behoud van of terugkeer naar werk. Ondanks alle geformuleerde oplossingsrichtingen en inspanningen gericht op het verbeteren van de relatie tussen arbeid en zorg is er nog steeds winst te behalen. Daar gaat het programma Arbeid & Gezondheidszorg van Instituut Gak over. Wij richten ons hier verder op de potentie aan de te behalen (gezondheids)winst. Het programma Arbeid & Gezondheidszorg heeft als doel de potentiele winst te behalen TNO, Universiteit Maastricht en KPMG Plexus zijn eind 2008 het zesjarige programma Arbeid & Gezondheidszorg gestart, gefinancierd door Instituut Gak. De focus van dit programma is het analyseren en het doorbreken van het systeemfalen op het gebied van gezondheidszorg en arbeid. Er zijn aanwijzingen dat het systeem gezondheidszorg en arbeid faalt: het collectief van actoren (overheid, verzekeraars, werkgevers, werknemers, professionals) blijkt onvoldoende in staat om de beoogde gezonde en duurzame productieve arbeidsdeelname van werkenden te bevorderen. De centrale vragen (verwerkt in twee thema s) in dit onderzoeksprogramma zijn daarmee: 1. Wat zijn kenmerken en oorzaken van het systeemfalen op het gebied van arbeid en zorg? (thema 1) 2. Wat zijn mogelijke oplossingen om deze knelpunten te doorbreken? (thema 2) Binnen thema 1 zijn de volgende knelpunten naar voren gekomen 8 : De complexiteit van de marktstructuur, van de informatie over kwaliteit, van transactiekosten en de onzekerheid bij de actoren zijn oorzaken van systeemfalen. 5 Toekomst van de arbeidsgerelateerde zorg, referentie: (bijlage is de scenariostudie van KPMG Plexus) 6 Persbericht SER (september 2014): SER wil kwalitatief betere arbeidsgerelateerde zorg 7 SER (september 2014): Toekomst Arbeidsgerelateerde zorg 8 C.W.J. Wevers, J. van Genabeek (2010): Meer oog voor arbeid in de gezondheidszorg. Een theoretische verkenning naar belemmeringen en mogelijke oorzaken van de blinde vlek voor arbeid in de zorg

3 De kosten en baten van investeringen en activiteiten op het gebied van gezondheidszorg en arbeid zitten op verschillende niveaus en bij verschillende actoren. De complexiteit van het systeem zorgt voor een bounded rationality bij alle actoren. De institutionele en organisatorische omgeving waarin de professionele dienstverlening plaatsvindt, geeft eveneens aanleiding tot systeemfalen. Er is te veel monodisciplinaire gerichtheid en te weinig aandacht voor arbeidsrelevante factoren. Vraagsturing komt onvoldoende tot zijn recht. Externe partijen (overheid, politiek en publiek) stellen steeds hogere eisen aan het systeem en er zijn minder middelen beschikbaar. De uitkomsten vanuit thema 1 vormen de basis voor de invulling van thema 2. In thema 2 gaat het om het opzetten en evalueren van een aantal experimenten en evalueren van best practices, met als doel de in thema 1 beschreven knelpunten structureel te doorbreken. Een onderdeel van het oplossen van de knelpunten binnen thema 2, is ook het ontwikkelen en implementeren van geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorgproducten (titels op basis waarvan zorgverzekeraars en zorgaanbieders afspraken kunnen maken over de te leveren zorg, met aandacht voor arbeid) met als doel oplossingen voor het systeemfalen in de reguliere zorg structureel in te bedden. We hebben ons gericht op geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorgproducten vanuit de veronderstelling dat zonder een vehikel voor integrale en (potentieel) structurele financiering van innovatieve zorg- en ondersteuningsarrangementen het systeemfalen niet kan worden doorbroken. Bovendien verbinden de producten de verschillende actoren betrokken bij het systeemfalen met elkaar. Dit document gaat verder in op deze geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorgproducten en hoe dit in de praktijk werkt. In het volgende hoofdstuk lichten we toe hoe we tot implementatie van geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorgproducten kunnen komen. Het laatste hoofdstuk geeft tenslotte concrete handvatten voor de implementatie: de handleiding voor collectiviteiten met daarin geïntegreerd de zorginkoopspecificatie.

4 Implementatie van geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorg Het Nederlandse zorgstelsel kent drie hoofdrolspelers, afgebeeld in onderstaande zorgdriehoek : zorggebruikers, zorginkopers (de betalers) en zorgaanbieders. Zorggebruikers (patiënten) (burgers) Zorginkopers (Betalers) Zorgaanbieders Als we deze zorgdriehoek vertalen naar de arbeidsgerelateerde zorg bezien vanuit de reguliere zorg, kennen we de volgende drie hoofdrolspelers: De zorggebruikers: de werkgevers en werknemers, zij vragen om arbeidsgerelateerde zorg; De zorginkopers: de zorgverzekeraars, zij kopen de reguliere zorg in en organiseren hiermee het aanbod; De zorgaanbieders: de reguliere zorgaanbieders waarmee de zorgverzekeraars afspraken maakt over het aanbod. Werkgevers kunnen via de collectiviteiten bij zorgverzekeraars een stevige positie innemen. Collectiviteiten zijn groepen die voor hun achterban een collectieve zorgverzekering hebben afgesloten bij de zorgverzekeraar. Collectiviteiten zijn voor een zorgverzekeraar van groot belang omdat ze hieraan een belangrijk deel (71% 9 ) van hun verzekerde populatie ontlenen. Werkgevers c.q. collectiviteiten kunnen hierdoor een duidelijke vraag voor geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorgproducten bij de zorgverzekeraar neerleggen. Zorgverzekeraars zijn vervolgens gebaat bij een passend zorgaanbod voor deze groep collectief verzekerden. De manier om vervolgens afspraken over de geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorgproducten te maken, is via de zorginkoop. Door het kiezen van een passende prestatie, bekostigingsstructuur en passende kwaliteitsmaten, heeft de verzekeraar de mogelijkheid om breder te sturen dan alleen op zorgkosten: ook de bredere maatschappelijke doelstelling van participatie kan zo worden ingevuld. Een belangrijk element in de sturing door de zorgverzekeraar is de 9 KPMG Plexus (2014): Evaluatie Zorgverzekeringswet

5 zorginkoopspecificatie. Een zorginkoopspecificatie is een document dat door zorgverzekeraars als leidraad gebruikt wordt bij het inkopen van zorg. In de specificaties zijn minimale voorwaarden en na te streven doelen geformuleerd op het gebied van veiligheid, kwaliteit, patiëntgerichtheid en doelmatigheid. Hiermee is de zorginkoopspecificatie een middel om tot implementatie van geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorgproducten te komen. Bovenstaande laat zien hoe de verschillende actoren van de zorgdriehoek met elkaar verbonden worden door geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorgproducten om het systeemfalen te doorbreken. De werkgever of collectiviteit is de partij die vanuit de zorggebruiker de vraag kan articuleren. De zorgverzekeraar is vervolgens de partij die de vraag moet vertalen tot inkoopspecificaties om met de zorgaanbieder afspraken te maken die aansluiten bij de behoefte van een grote groep verzekerden. De zorgaanbieder verbindt zich via de afspraken met de zorgverzekeraar aan het leveren van passende zorg gericht op de behoefte van de desbetreffende groep. Om tot implementatie van geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorgproducten te kunnen komen, is op twee punten ondersteuning nodig. Ten eerste ondersteuning van werkgevers/collectiviteiten. Deze groep dient geholpen te worden om tot een duidelijke vraagarticulatie richting de verzekeraar te komen. Vervolgens dient de zorgverzekeraar ondersteund te worden om tot betekenisvolle afspraken met zorgaanbieders te komen. In dit project hebben we een handleiding ontwikkeld die op beide punten ondersteuning biedt. De handleiding is een instrument dat de werkgever/collectiviteit helpt om de juiste vraag bij de zorgverzekeraar neer te leggen. Tevens helpt de handleiding in de gesprekken tussen zorgverzekeraar en werkgever/collectiviteit doordat het opstellen van een zorginkoopspecificatie onderdeel van de handleiding is.

6 De handleiding om tot afspraken over geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorgproducten te komen Een handleiding is een hulpmiddel voor werkgevers c.q. collectiviteiten om de vraag naar geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorg scherp te krijgen, deze vraag richting de zorgverzekeraar te formuleren, samen met de zorgverzekeraar te sturen hoe deze actie eruit ziet en tenslotte de effecten van de vernieuwde zorg in kaart te (laten) brengen. Aangezien de zorginkoopspecificaties als leidraad voor de zorginkoop gelden, richten we ons binnen de handleiding ook op het formuleren van deze specificatie. De handleiding geven we vorm middels twaalf stappen. In stap negen geven we daarbij aan hoe de inkoopspecificatie vorm gegeven kan worden. De zorgverzekeraar heeft hier dubbel baat bij omdat hij op deze manier niet alleen stuurt op de duurzame inzetbaarheid van de werknemers (en daarmee een aantrekkelijke zorgverzekeraar is), andersom heeft duurzame inzetbaarheid ook effect op de (verlaagde)zorgkosten. Onderstaand allereerst de twaalf stappen. Daarna geven we stap voor stap aan hoe tot invulling te komen. We sluiten dit hoofdstuk af met een praktijkvoorbeeld waarbij de stappen uit de handleiding reeds zijn doorgelopen. 1 Maak scherp uit welke doelgroep je achterban bestaat 2 Laat zien hoe het huidige zorgpad eruit ziet 3 Maak inzichtelijk tegen welke grootste zorgproblemen deze doelgroep aanloopt 4 Als mogelijk, kwantificeer de problemen in termen van geld 5 Maak inzichtelijk welke evidence of behoefte er is om het zorgpad te verbeteren 6 Geef de huidige strategie van de zorgverzekeraar bij het inkopen van de relevante zorg weer 7 Laat zien wat de GAP is tussen de huidige zorginkoop en de wenselijke zorginkoop 8 Ga op basis van bovenstaande in gesprek met de zorgverzekeraar 9 Zorg dat de resultaten van vernieuwd zorgaanbod zo veel mogelijk meetbaar zijn 10 Maak samen met de verzekeraar een plan hoe het relevante zorgaanbod te beïnvloeden is 11 Communiceer over de resultaten met de achterban (en zorgverzekeraar) 12 Blijf in gesprek met de zorgverzekeraar om ook voor de volgende jaren de stijgende lijn vast te houden! Stap 1: maak scherp uit welke doelgroep je achterban bestaat Elke achterban is anders. Om optimale impact te hebben, is het belangrijk om goed voor ogen te hebben welke doelgroepen binnen je branche of organisatie het meeste pre- en absenteïsme veroorzaken. Uit eerder onderzoek van TNO Kwaliteit van leven, zijn de doelgroepen die het meeste pre- en absenteïsme veroorzaken geïdentificeerd (bezien over alle werkenden) 10 : Psychische klachten Astma- en bronchitis Klachten aan het bewegingsapparaat Hart en vaatziekten 10 Migraine en zware hoofdpijnen is ook grote veroorzaker van pre- en absenteïsme genoemd.

7 Aandoeningen van maag- en darmkanaal Dit zijn echter grote groepen aandoeningen, met elk een veelheid aan diagnosen. Om met een zorgverzekeraar uiteindelijk tot een goed geïntegreerd arbeidsgerelateerd zorgproduct te komen, is het nodig om verder te specificeren naar diagnoses per groep van aandoeningen. Een manier om dit te doen, is door te kijken naar een combinatie van hoge prevalentie en langdurige of ernstige klachten die leiden tot hoog verzuim. Ook kan het helpen om vervolgens te kiezen voor een diagnose waarbij de diagnostiek en behandeling helder omschreven is. Dit vergroot de slagingskans op de korte termijn. Binnen het programma Arbeid en Gezondheidszorg hebben we ter illustratie bovenstaande gedaan. Onderstaande tabel is de keuze voor de diagnoses toegelicht. Groep aandoeningen Gekozen diagnose Representatie Psychische klachten Depressie Psychische klachten vormen een belangrijke oorzaak voor absenteïsme en presenteïsme onder werknemers. 11 Depressie is met een lifetime prevalentie van 18,7% de meest voorkomende specifiek omschreven aandoening binnen psychische klachten. Daarnaast is 15,2% van de patiënten in Nederland met depressie werkeloos of arbeidsongeschikt. 12 Astma- en bronchitis Chronic Obstructive Pulmonal Disease (COPD) COPD is de vijfde oorzaak van verzuim onder de Nederlandse beroepsbevolking. 13 De arbeidsparticipatiegraad onder COPD-patiënten is veel lager dan onder de algemene Nederlandse beroepsbevolking. 14 Klachten aan het bewegingsapparaat Aspecifieke lage rugpijn Uit onderzoek uit 2005 van de RIVM bleek dat circa 2,4 miljoen Nederlanders lage rugklachten hadden die langer dan 3 maanden duurden. Er is tevens geschat dat in 2000 circa 7,3 miljoen verzuimde werkdagen waren toe te schrijven aan lage rugklachten 15 Hart en vaatziekten Acuut Myocard Infarct (AMI) AMI zorgt voor een jaarlijks verlies aan arbeidsproductiviteit van 48,4 miljoen euro. 16 Aandoeningen van maag- en darmkanaal Irritatable Bowel Syndrome (IBS) PDS leidt tot beperkingen in het werk die aanleiding geven tot participatieproblemen. Mensen met IBS verzuimen dagen per jaar meer dan mensen zonder IBS de Graaf, R., Tuithof, M., van Dorsselaer, S. & ten Have, M. (2011). Verzuim door psychische en somatische aandoeningen bij werkenden. Resultaten van NEMESIS-2. Utrecht, Trimbos-instituut. 12 De Graaf R, Ten Have M, Van Dorsselaer S. De psychische gezondheid van de Nederlandse bevolking. NEMESIS-2: Opzet en eerste resultaten. Trimbos Instituut. Netherlands Institute of Mental Health and Addiction. Utrecht, Zorgstandaard COPD. Long Alliantie Nederland Van Houtum L, Heijmans M. Factsheet. Astma-/COPD-monitor. Nivel. Oktober Aspecifieke lage rugklachten: omvang en gevolgen. Centrum voor Preventie- en Zorgonderzoek PZO 2005/07. RIVM 16 Impact in cijfers. Maatschappelijke impact van de Nederlandse hartstichting: acute hartinfarcten November NHG-Standaard Prikkelbaredarmsyndroom (PDS) (Eerste herziening) Van der Horst HE, De Wit NJ, Quartero AO, Muris JWM, Berger MY, Bijkerk CJ, Geijer RMM, Woutersen-Koch H.

8 Stap 2: laat zien hoe het huidige zorgpad eruit ziet Vanuit de gekozen doelgroepen in stap 1, is het mogelijk om de huidige zorgpaden te beschrijven. Dit kan bijvoorbeeld door te kijken naar de vigerende richtlijn. Binnen het programma Arbeid en Gezondheidszorg is dit gedaan voor alle vijf de gekozen diagnoses. We lichten er hier één diagnose uit: depressie. Er is gekeken naar de Multidisciplinaire Richtlijn Depressie zoals door het Trimbos Instituut is opgesteld. 18 Het reguliere zorgtraject voor een depressie (> 3 maanden) zoals het is beschreven in de algoritmes van het Trimbos instituut, heeft een vast verloop. In het reguliere zorgtraject wordt er volgens de algoritmes van het Trimbos Instituut in de diagnostische fase reeds aandacht besteed aan de werksituatie en consequenties van de klachten op de werkvloer. Bij het afsluiten van het traject is weer aandacht voor de individuele re-integratie waarbij het maatschappelijk functioneren ondersteund kan worden. Ook wordt aandacht besteedt aan terugvalpreventie waardoor indirect aandacht is voor verzuimpreventie. Volgens het algoritme van Trimbos is het tevens aan te bevelen om leidinggevenden (middenkader) bij te scholen op het onderwerp arbeid en depressie, zodat zij vroege verschijnselen van een depressie kunnen vaststellen bij hun werknemers. Zij kunnen dan tijdig ingrijpen met een advies ten aanzien van werktaken en verwijzing naar de bedrijfsarts voor advies. Het huidige zorgtraject is onderstaand visueel weergegeven op basis van de algoritmes die zijn opgesteld door het Trimbos instituut. 18 ALGORITME DEPRESSIEVE EPISODE LANGER DAN 3 MAANDEN VERVOLG (VERSIE 2010). Datum Goedkeuring: , Verantwoording: Trimbos-instituut, Versie: 1.0

9 Stap 3: maak inzichtelijk tegen welke grootste zorgproblemen deze doelgroep aanloopt Deze stap hebben we binnen het programma gedaan op basis van de richtlijn zelf. Een groot aantal werknemers dat werkeloos is door depressie, wil wel werken maar wordt daarin gehinderd door hun klachten. In de Multidisciplinaire Richtlijn Depressie wordt hierover het volgende geschreven: In het onderzoek van Lerner e.a. (2004) 19 naar de uitkomsten van werkresultaten onder werknemers die niet van plan waren te stoppen met werk bleek dat zij die een depressie hadden het slechter deden dan werknemers zonder depressie en werknemers met reumatoïde artritis. De scores voor presenteïsme waren bij de depressie/groep slechter en dat betrof bijv. moeite met tijdmanagement, moeite met mentale en interpersoonlijke werkeisen en moeite met output tasks. De uitkomst van dit onderzoek geeft aan dat er een behoefte is aan interventies, als aanvulling op de huidige behandelprogramma s, om zo werknemers met een depressie te leren omgaan met de problemen die ze ervaren bij specifieke werktaken. 19 Lerner D, Adler DA, Chang H, Lapitsky L, Hood MY, Perissinotto C, et al. Unemployment, Job Retention, and Productivity Loss Among Employees With Depression. Psychiatr Serv 2004; 55(12);

10 Hieruit constateren we dat er in de richtlijn wel aandacht is voor arbeid (zie stap 2), maar dat er evengoed behoefte is aan interventies die helpen om werknemers met een depressie beter te laten presteren. Kortom, het benoemen van de factor arbeid in de richtlijn an sich is voor aanbieders niet genoeg om passende interventies aan te bieden. In de richtlijn zijn ook geen indicatoren opgenomen die zijn gericht op verzuimreductie en/of preventie. Stap 4: als mogelijk, kwantificeer de problemen in termen van geld Hiermee wordt bedoeld: wat kost het je organisatie/je achterban dat de zorg voor de gekozen doelgroep (nog) niet optimaal verloopt? Idealiter wordt hiervoor een rekensom gemaakt met zowel de kosten voor de werkgever (absenteïsme en als het kan ook presenteïsme) als de kosten voor de zorgverzekeraar (onnodige zorg). Deze stap is lastig maar helpt wel om uiteindelijk alle partijen te overtuigen om de factor arbeid mee te nemen binnen de reguliere zorg. Stap 5: maak inzichtelijk welke evidence of behoefte er is om het zorgpad te verbeteren Om vanuit het huidige zorgtraject in staat te zijn om te sturen op verzuimreductie en preventie, is een aanvulling op de huidige behandeling vereist. Er is een behoefte aan interventies die mensen met een depressie leert omgaan met de problemen die ze ervaren bij specifieke werktaken. In de huidige richtlijn is arbeid wel opgenomen maar zijn geen specifieke vereiste ten aanzien van de organisatie van zorg opgenomen of specifieke interventies/behandelingen voorgesteld direct gericht op inzetbaarheid. Er kan op twee manieren aan bovenstaande behoefte voldaan worden. De eerste manier is om expliciete voorwaarden of behandelingen gericht op inzetbaarheid op te nemen in de richtlijn. Een tweede manier is dat de zorgverzekeraar strakker stuurt op het naleven van de richtlijn (richtlijn compliance). Deze manier is een mogelijkheid omdat arbeid onderdeel is van de richtlijn. Een zorgverzekeraar kan middels de zorginkoop sturen op een concrete invulling van de factor arbeid, bijvoorbeeld door het toevoegen van uitkomstindicatoren gericht op verzuimreductie en/of preventie. Onderstaand is de DBC depressie aangevuld met enkele arbeidsgerelateerde interventies. Dit is slechts een voorbeeld van hoe het zorgpad eruit zou kunnen zien. Middels de uitkomstindicatoren kan een zorgverzekeraar hierop sturen. Belangrijk uitgangspunt is dat de basis reeds gelegd is in de richtlijn. Een actievere sturing van de zorgverzekeraar kan resulteren in een aangepast zorgpad.

11 Stap 6: geef de huidige strategie van de zorgverzekeraar bij het inkopen van de relevante zorg weer Deze stap is erop gericht om te laten zien op basis waarvan de zorgverzekeraar op dit moment zorg inkoopt. In de huidige specificaties 20 zijn in grote lijnen vormgegeven door minimale voorwaarden en na te streven doelen te formuleren op het gebied van veiligheid, kwaliteit, patiëntgerichtheid en doelmatigheid. De huidige inkoopspecificaties zijn voor een deel ziekte specifiek: voor die aandoeningen waar de zorgverzekeraar tot concrete(re) zorginkoopafspraken wil komen, zijn inkoopspecificaties gedefinieerd. Daarnaast geven de zorginkoopspecificaties ook informatie over de algemene inkoopstrategie van de zorgverzekeraar, zoals inkoopmodellen, contracten, beleid en beleidsprioriteiten. De huidige diagnose specifieke zorginkoopspecificaties geven de voorwaarden voor de zorgverzekeraar aan, om het contract af te sluiten. Daarnaast zijn er doelstellingen opgenomen die de zorgverzekeraar wenst af te spreken. Als er indicatoren zijn opgenomen, ligt de aandacht voornamelijk op proces- en structuurindicatoren, we zien nog weinig echte uitkomsten (concrete resultaten van de zorg) terug in de doelstellingen. Daarnaast richt de inkoopspecificatie zich puur op de zorgkant en is er (nog) geen concrete aandacht voor de omstandigheden van de patiënt, zoals arbeid. Onderstaand een voorbeeld van een zorginkoopspecificatie zoals in 2014 door een grote zorgverzekeraar opgesteld. Duidelijk in dit voorbeeld (net zoals andere zorginkoopspecificaties van andere zorgverzekeraars) is dat aandacht voor arbeid nog ontbreekt. 20 Zie bijvoorbeeld Inkoopbeleid medisch specialistische zorg 2014 van Achmea

12 Diabetes mellitus huidige inkoopspecificaties (medisch specialistische zorg) Voorwaardenorwaarden: Maakt uw instelling in 2014 concrete schriftelijke afspraken met 100% van de zorggroepen en GEZ-en in het adherentiegebied over consultatie, verwijzing en terugverwijzing bij diabetes, op basis van de kaders beschreven in de LTA van 2012? - Als het niet lukt met één of enkele zorggroepen of GEZ-en tot afspraken te komen, dan informeert u Achmea. Registreert uw instelling per 1 oktober 2014 minimaal de volledige kernset van het NAD in een specifiek daartoe uitgerust systeem? Is het aantal volwassen patiënten met diabetes type 1 minimaal 150? Is het aantal volwassen patiënten met diabetes type 1 met een insulinepomp minimaal 60? Is het aantal kinderen met diabetes type 1 minimaal 150? Is het aantal kinderen met diabetes type 1 met een insulinepomp minimaal 50? Volgt uw instelling in principe de strakke indicatiestelling conform CVZ? Registreert uw instelling alle RT-CGM patiënten in Basisstructuur Innovatief Diabetes Onderzoek Nederland (Bidon)? Garandeert u dat wordt voldaan aan de gestelde criteria voor een gekwalificeerd diabetescentrum conform het protocol Indicatiecriteria voor vergoeding van Real Time Continue Glucose Monitoring van de Nederlandse Diabetes Federatie? Levert u per jaar het aantal verstrekte CGM per verzekerde aan aan Achmea? Plus certificaat Is er per 1 januari 2014 minimaal 1 fte diëtist specifiek voor diabetes beschikbaar per 800 diabetespatiënten? Doelstellingen rondom arbeid en zorg Ontbreken nog voor deze aandoening. Stap 7: laat zien wat de GAP is tussen de huidige zorginkoop en de wenselijke zorginkoop Stap 7 is een conclusie van stap 5 en stap 6. Uitgaande van de zorginkoopspecificatie zoals bij stap 6 getoond, voegen we onderstaand een voorbeeld in hoe deze inkoopspecificatie aangevuld kan worden zodat de factor arbeid wel is opgenomen. Noot hierbij is dat niet iedereen die zorg ontvangt extra aandacht voor arbeid nodig heeft. De aanbieder moet bij iedere patiënt afwegen in hoeverre aandacht voor arbeid noodzakelijk is. Doel is dat de zorginkoopspecificatie de zorgaanbieders stimuleert om waar nodig- activiteiten uit te voeren die bijdragen aan arbeid en arbeidsparticipatie. De collectiviteit/werkgever kan op deze manier invloed uitoefenen op inkoopspecificaties die relevant zijn voor de betreffende populatie.

13 Diabetes mellitus huidige inkoopspecificaties (medisch specialistische zorg) Voorwaardenorwaarden: Maakt uw instelling in 2014 concrete schriftelijke afspraken met 100% van de zorggroepen Hier en arbeid toevoegen GEZ-en in het adherentiegebied over consultatie, verwijzing en terugverwijzing bij diabetes, door op afspraken met basis van de kaders beschreven in de LTA van 2012? - Als het niet lukt met één of enkele werkgever/bedrijfsarts zorggroepen of GEZ-en tot afspraken te komen, dan informeert u Achmea. of arbeidsdeskundigen Registreert uw instelling per 1 oktober 2014 minimaal de volledige kernset van het NAD toe in een te voegen specifiek daartoe uitgerust systeem? Is het aantal volwassen patiënten met diabetes type 1 minimaal 150? Is het aantal volwassen patiënten met diabetes type 1 met een insulinepomp minimaal 60? Is het aantal kinderen met diabetes type 1 minimaal 150? Hier arbeid toevoegen door ervaringsmaten Is het aantal kinderen met diabetes type 1 met een insulinepomp minimaal 50? voor Volgt uw instelling in principe de strakke indicatiestelling conform CVZ? arbeidsgerelateerde Registreert uw instelling alle RT-CGM patiënten in Basisstructuur Innovatief Diabetes Onderzoek zorg op te nemen Nederland (Bidon)? Garandeert u dat wordt voldaan aan de gestelde criteria voor een gekwalificeerd diabetescentrum conform het protocol Indicatiecriteria voor vergoeding van Real Time Continue Glucose Hier arbeid toevoegen door te Monitoring van de Nederlandse Diabetes Federatie? verwijzen naar een Levert u per jaar het aantal verstrekte CGM per verzekerde aan aan Achmea? bewezen interventie (richtlijn) Plus certificaat Is er per 1 januari 2014 minimaal 1 fte diëtist specifiek voor diabetes beschikbaar per 800 diabetespatiënten? Doelstellingen Doelstellingen: Ontbreken nog voor deze aandoening. Hier arbeid toevoegen door de keten te verruimen naar arbeid (bijvoorbeeld bedrijfsarts/werkgever) Hier arbeid toevoegen door specifieke KPI s die bewezen relevant zijn (naast somatische uitkomstmaten) Stap 8: Ga op basis van bovenstaande in gesprek met de zorgverzekeraar Deze stap is essentieel om vanuit samenwerking de zorg te verbeteren. Allereerst moet de zorgverzekeraar bereid zijn de inkoopspecificaties aan te passen, op een manier die past bij de strategie van de zorgverzekeraar. De inkoopspecificaties zijn een leidraad voor de zorginkoop, de verzekeraar dient dus ook bij zorginkoop consistent te zijn in zijn verhaal. Stap 9: zorg dat de resultaten van vernieuwd zorgaanbod zo veel mogelijk meetbaar zijn

14 Iedereen die je spreekt, is het erover eens. Patiënten, cliënten, verzekeraars, gemeenten, professionals zelf: er moet betaald worden voor kwaliteit in plaats van voor volume. Dit gebeurt nu nog maar sporadisch. Steeds vaker worden instellingen juist weer (vrijwillig) gebudgetteerd, en goed presterende instellingen worden niet beloond voor excellente uitkomsten. Vaak zijn er wel al afspraken over minimumkwaliteitseisen, maar echt betalen voor het resultaat van geleverde zorg is nog uitzondering. 21 De werkgevers hebben wel duidelijk zicht op uitkomstmaten zoals absenteïsme, presenteïsme, productiviteit, duur- en deelherstel, etc. Een echte stimulans om te investeren, voor zowel de zorgverzekeraar als eventueel de werkgever, is het zien van resultaat. Het doel van het vernieuwde zorgaanbod is dat de zorg invloed heeft op de duurzame inzetbaarheid van de werknemers. Maar ook dat deze duurzame inzetbaarheid effect heeft op de zorgkosten. De enige manier om er achter te komen of de verwachte resultaten ook werkelijkheid worden, is door transparantie over de resultaten. Door bij de zorginkoop al afspraken te maken over de te leveren transparantie en kwaliteit, is het mogelijk om de resultaten achteraf te meten. Gegevens over zorggebruik (welke zorg en welke (totale) kosten) dienen gecombineerd te worden met gegevens die iets zeggen over de duurzame inzetbaarheid. Uiteraard kan dit op persoonsniveau, maar op de kortere termijn (in verband met privacy issues) is het waarschijnlijk beter haalbaar om te koppelen op sector- of organisatieniveau, al dan niet door gebruik te maken van een Trusted Third Party (TTP). Onderstaande indicatoren zijn voorbeelden van indicatoren voor inzetbaarheid die kunnen worden beïnvloed door de zorg. Deze gecombineerd met gegevens over zorggebruik geven een schat aan informatie over de resultaten van zorg en kunnen hiermee onderscheidend werken tussen verschillende zorgaanbieders. Percentage van de werknemers dat na een [vooraf vastgestelde] periode na het stellen van de diagnose terugkeert naar werk op het productiviteitsniveau van voor het verzuim; Gemiddelde duur van eerste dag van verzuim tot eerste dag van herintrede (ongeacht % productiviteit bij herintrede); Mate van productiviteit bij eerste dag van herintrede; Recidieven na herintrede; Percentage werknemers / patiënten waarbij zich in de afgelopen 12 maanden 2 of meer exacerbaties hebben voorgedaan; Percentage van de werknemers dat een [vooraf vastgestelde] periode na het stellen van de diagnose terugkeert naar werk op het productiviteitsniveau van voor het verzuim. De gemiddelde arbodienst heeft bovenstaande indicatoren beschikbaar of kan deze op eenvoudige wijze beschikbaar maken. Stap 10: maak samen met de verzekeraar een plan hoe het relevante zorgaanbod te beïnvloeden is Zoals gezegd kan de zorgverzekeraar via zorginkoopafspraken sturen op de kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid van zorg. Door het kiezen van een passende prestatie, bekostigingsstructuur en passende kwaliteitsmaten, heeft de verzekeraar de mogelijkheid om breder te sturen dan alleen op zorgkosten. Via de zorginkoopspecificaties kan de zorgverzekeraar richtlijn compliance afdwingen daar 21 KPMG Plexus (2014): Betalen voor kwaliteit

15 waar arbeid reeds als onderdeel van zorg is opgenomen. Daarnaast is het een belangrijke stap om te komen tot het meten van uitkomsten en hier binnen de zorginkoop ook gevolg aan te geven. Dit kan ofwel door het zorgaanbod te selecteren aan de hand van de geleverde resultaten, ofwel door het aanbod te helpen beter te worden. Hiermee is de zorgverzekeraar dus een belangrijke partij om tot vernieuwd zorgaanbod te komen. In gesprek met de zorgverzekeraar is het mogelijk om voor beide partijen tot een passend plan te komen zodat er een win-win situatie kan ontstaan. Het plan dient rekening te houden met de doelstellingen van beide betrokken partijen. Per zorgverzekeraar maar zeker ook per aandoening/beroepsgroep, zal gezocht moeten worden naar de juiste manier om tot resultaten te komen. Stap 11: communiceer over de resultaten met de achterban (en zorgverzekeraar) Aangezien de resultaten een goede stimulans zijn om de ingezette koers door te zetten, is het van groot belang de resultaten niet alleen te meten maar ook transparant te maken naar alle betrokken partijen. Dit lijkt voor zich te spreken maar is een minstens zo belangrijke stap om de knelpunten structureel te blijven aanpakken! Stap 12: blijf in gesprek met de zorgverzekeraar om ook voor de volgende jaren de stijgende lijn vast te houden! Bovenstaande stappen zijn geen eenmalige exercitie. Het is belangrijk om, samen met alle betrokken partijen, de koers te monitoren en samen te bepalen of de focus nog steeds op de juiste elementen ligt en of de oplossingen nog steeds het beoogde resultaat brengen. Praktijkvoorbeeld Stichting IZZ en coöperatie VGZ Bovenstaande twaalf stappen hebben we grotendeels in de praktijk doorgelopen met Stichting IZZ. Stichting IZZ is een collectief van werkgevers en werknemers in de zorg. Hierbij treedt Stichting IZZ op als belangenbehartiger namens haar leden: zorgmedewerkers met een collectieve IZZ Zorgverzekering. Stichting IZZ maakt namens het collectief afspraken over de inhoud, premie en service van de IZZ Zorgverzekering met de uitvoerend zorgverzekeraar (Coöperatie VGZ). Stichting IZZ geeft vorm aan de inhoud van de IZZ Zorgverzekering op basis van de behoefte van zorgmedewerkers en het werken in de zorg. Hiernaast doet Stichting IZZ onderzoek naar mogelijkheden om de gezondheid en inzetbaarheid van zorgmedewerkers te verbeteren. Daarvoor werkt zij samen met sociale partners en zorgorganisaties. De verkregen inzichten en kennis worden vervolgens gedeeld met de zorgsector. Het bestuur van Stichting IZZ bestaat uit vertegenwoordigers van aangesloten werkgevers- en werknemersorganisaties in de zorg. De werkgevers worden vertegenwoordigd door: Jeugdzorg Nederland, NVZ Vereniging van Ziekenhuizen, GGZ Nederland, Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland en ActiZ. De werknemers door: Abvakabo FNV, CNV Publieke Zaak, NU'91 en de Federatie van Beroepsorganisaties in de Zorg. Bijna een half miljoen Nederlanders hebben een collectieve zorgverzekering bij IZZ, waarvan werkend direct in de zorg. Stichting IZZ heeft met leden inzicht in het zorggebruik van deze groep. Stichting IZZ doet jaarlijks onderzoek naar de zorgbehoefte van de zorgmedewerkers. Stichting

16 IZZ verwacht dat coöperatie VGZ vervolgens gaat voor een onderscheidend en positief zorginkoopbeleid voor de IZZ Zorgverzekering. Daarbij is coöperatie VGZ, net als Stichting IZZ, gebaat bij een passend zorgaanbod voor de groep collectief verzekerde zorgmedewerkers. Stap 1: maak scherp uit welke doelgroep je achterban bestaat De meest geconsumeerde arbeidsrelevante zorgsoort voor zorgmedewerkers is fysiotherapie. Maar liefst 85% van de zorgmedewerkers ervaart klachten aan het bewegingsapparaat. Voor problemen aan het bewegingsapparaat heeft 54% in het afgelopen jaar minimaal één zorgverlener geconsulteerd (fysiotherapeut 38%, huisarts 26%). Het gebruik van fysiotherapie onder zorgmedewerkers is 1,5 maal hoger dan het gebruik van fysiotherapie voor gemiddeld werkend Nederland. Tussen de branches zijn er grote verschillen in fysiotherapiegebruik. Omgerekend naar gemiddelde kosten per medewerkers is het verschil tussen het hoogste (gehandicaptenzorg ) en laagste (ziekenhuiszorg ) gebruik per branche Tussen zorgorganisaties onderling lopen de (onverklaarbare) verschillen zelfs op tot een factor zeven. Daarnaast volgt uit de onderzoeken dat er een relatie bestaat tussen zorggebruik, ziekteverzuim en medewerker- en patiënttevredenheid in de ziekenhuisbranche. Er is een hoog ziekteverzuim zichtbaar bij organisaties met een hoog percentage fysiotherapiegebruikers. Bij dezelfde groep is tevens een lagere medewerker- en patiënttevredenheid gemeten. Naast klachten aan het bewegingsapparaat heeft 14% van de zorgmedewerkers vaak of altijd last van conflicten tussen werk en privé. Van de zorgmedewerkers is 5,5% emotioneel uitgeput. Dit mondt uit in een bovengemiddeld gebruik van psychologische zorg in de zorgsector (17% heeft minimaal 1 zorgverlener geconsulteerd voor psychische klachten). Bij zorgmedewerkers waarbij emotionele belasting, emotionele uitputting of het werk-privé conflict toeneemt, neemt ook de kans op zorggebruik voor psychische gezondheidsklachten toe. Door Stichting IZZ is gekeken met welke diagnose te starten om samen met VGZ de arbeidsgerelateerde zorg te verbeteren. Stichting IZZ heeft als eerste gekeken naar de mate waarin de diagnose voorkomt en de impact van de gezondheidsklachten. Daarnaast of de factor arbeid al een plaats heeft in de reguliere richtlijnen van de verschillende beroepsgroepen. Stichting IZZ is daarbij uitgekomen op klachten aan de arm, nek en/of schouder omdat hier binnen de huidige richtlijnen aandacht voor arbeid is. Stap 2: laat zien hoe het huidige zorgpad eruit ziet Stichting IZZ heeft gekeken naar de richtlijnen van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF) en het Nederlands Huisarts Genootschap (NHG). KNGF-richtlijn: Klachten aan de arm, nek en/of schouder (KANS) NHG-standaard: Schouderklachten https://www.nhg.org/standaarden/samenvatting/schouderklachten#idm Binnen de richtlijnen is arbeid opgenomen en op alle relevante onderdelen is aandacht voor arbeid omschreven.

17 Stap 3: maak inzichtelijk tegen welke grootste zorgproblemen deze doelgroep aanloopt Het probleem en de uitdaging zit dus niet in het omschreven zorgpad maar, gezien de bestaande gezondheidsklachten, in de uitvoering van de zorg in praktijk. Het grootste zorgprobleem c.q. uitdaging is het (laten) naleven van de richtlijn door de zorgverlener. Welke bijdrage kunnen Stichting IZZ en coöperatie VGZ leveren zodat de zorgverlener de factor arbeid meeneemt in het reguliere zorgtraject? Stap 4: als mogelijk, kwantificeer de problemen in termen van geld Stichting IZZ heeft in haar onderzoeken naar zorggebruik inzichtelijk gemaakt wat de verschillen in zorgkosten voor bijvoorbeeld fysiotherapie zijn per branche en ook wat de verschillen tussen instellingen in een branche zijn. Ook heeft Stichting IZZ inzichtelijk wat de verzuimpercentages zijn als gevolg van de klachten en hoe de werknemerstevredenheid is opgebouwd. Deze informatie tezamen geeft meer body aan het onderbouwen van de bestaande problematiek. Stap 5: maak inzichtelijk welke evidence of behoefte er is om het zorgpad te verbeteren Er is behoefte aan zorg voor de werkende met KANS klachten welke bijdraagt aan verzuimreductie en - preventie. In de richtlijn is opgenomen dat zowel de diagnostiek als behandeling gericht dienen te zijn op de belastbaarheid en inzetbaarheid van de werkenden. Ook is benoemd dat er afstemming met de bedrijfsarts nodig is als er sprake is van (gedeeltelijke) re-integratie. Er is niet direct behoefte om het theoretische zorgpad te verbeteren, wel is er behoefte aan het beter naleven van de richtlijn. Er is daarom behoefte aan het concreet maken van hetgeen de richtlijn voorschrijft. (Meer) aandacht voor arbeid binnen de zorg en meer aandacht voor zorg binnen de arbeid, kan de kwaliteit van zorg verbeteren, de zorgkosten verminderen, de inzetbaarheid vergroten en het verzuim laten afnemen. Om de tekst in de richtlijn concreter te maken, kunnen er bijvoorbeeld proceseisen aan de zorgaanbieder gesteld worden. Een voorbeeld is om te eisen dat er, in het geval van (gedeeltelijke) re-integratie, een behandelplan is opgesteld met de bedrijfsarts. Of dat er in het behandelplan met de patiënt aandacht is voor afstemming met de werkgever/bedrijfsarts ten behoeve van de inzetbaarheid. Verder is er behoefte aan sturing op de factor arbeid als uitkomstmaat. Deze sturing is nodig binnen de eerste lijn, met de nadruk op de (reguliere) fysiotherapie en zijdelings huisartsen en GGZ zorg. Zoals aangegeven is er een relatie tussen zorggebruik, verzuim en tevredenheid bij werknemers. Werknemers in zorg hebben een grotere kans te verzuimen en een lagere tevredenheid. Het doel van de zorg is om de inzetbaarheid en tevredenheid juist te verhogen. Door hier op te sturen kan de zorg verbeteren. Voorbeelden van uitkomsten waar op gestuurd kan worden om dit te bereiken zijn: het percentage van de werknemers dat na een [vooraf vastgestelde] periode na het stellen van de diagnose terugkeert naar werk op het productiviteitsniveau van voor het verzuim en werknemerstevredenheid van de populatie bij de betreffende aanbieder. Stap 7: laat zien wat de GAP is tussen de huidige zorginkoop en de wenselijke zorginkoop Stichting IZZ heeft hierover het volgende geschreven: De zorgverzekeraar (VGZ) heeft verschillende mogelijkheden om te sturen op aandacht voor arbeid binnen de zorg en daarmee op het verminderen van non-participatie en het beantwoorden van de behoefte van werknemers en werkgevers. Bijvoorbeeld door te kiezen voor, of het stimuleren van een passend zorgaanbod, door een passende bekostigingsstructuur en door passende kwaliteitsmaten. Via zorginkoop afspraken over de manier van bekostigen en de te behalen kwaliteitsdoelstellingen (uitkomsten incl. factor arbeid), kan Coöperatie VGZ direct sturen op de kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid van zorg. De afspraken kunnen

18 betrekking hebben op het proces (proces compliance) maar ook op de uitkomsten (gewenste uitkomsten van het zorgproces ook gericht op participatie). Stichting IZZ heeft geconcludeerd dat fysiotherapie de afgelopen jaren geen warme aandacht heeft ontvangen van de zorgverzekeraar en dat er meer behoefte is aan een specifiek zorginkoopbeleid gericht op de IZZ verzekerden. Er is bij Stichting IZZ dus behoefte aan meer sturing door Coöperatie VGZ waardoor de duurzame inzetbaarheid gestimuleerd wordt. Deze sturing kan plaatsvinden door in de zorginkoopspecificatie voor de fysiotherapeuten meer aandacht te schenken aan de factor arbeid. Zie verder stap 6 voor voorbeelden. Stap 8: Ga op basis van bovenstaande in gesprek met de zorgverzekeraar Stichting IZZ is op verschillende niveaus, directie, propositiemanagement en zorginkoop, het gesprek met Coöperatie VGZ aangegaan over hoe de bestaande knelpunten kunnen worden opgelost en arbeid meer binnen de reguliere zorg geïntegreerd kan worden. Daar is uit gekomen dat de partijen zich samen willen richten op het bereiken en borgen van gedragsverandering bij zorgaanbieders zodat er meer aandacht voor arbeid binnen de zorg is. De ambitie is om de verbeterde aandacht voor de factor arbeid per geïmplementeerd te hebben binnen de zorg gericht op klachten aan arm, nek en/of schouder, oftewel KANS. In voorgaande is inzichtelijk gemaakt dat veel medewerkers in de zorg lichamelijke klachten hebben, KANS is hierbij veel voorkomend in de doelgroep. Met de focus op KANS raakt het primair de beroepsgroepen fysiotherapie, huisartsen en zijdelings de GGZ. Stap 9 tot en met 12 moeten nog gezet worden. Stichting IZZ wil met Coöperatie VGZ op korte termijn concrete stappen zetten zodat per 2016 en verder de zorginkoop voor fysiotherapeuten (en dan in ieder gericht op KANS) meer gericht is op arbeid en meer passend bij de IZZ verzekerden. Op verschillende niveaus is inmiddels afstemming gaande hierover. Allereerst is de aandacht gericht op het aanpassen van de zorginkoopspecificaties, van daaruit kunnen afspraken gemaakt worden over het meten en communiceren van uitkomsten. Lange termijn doel is om de aandacht voor arbeid niet alleen te beperken tot KANS maar verder uit te breiden naar die gebieden waar de IZZ achterban behoefte aan heeft.

Beurs van Berlage, 24 juni 2013. TRACING/BIDON in RTCGM Achtergrond Structuur Blik op eerste resultaten

Beurs van Berlage, 24 juni 2013. TRACING/BIDON in RTCGM Achtergrond Structuur Blik op eerste resultaten Beurs van Berlage, 24 juni 2013 TRACING/BIDON in RTCGM Achtergrond Structuur Blik op eerste resultaten Onderwerpen BIDON TRACING Ontwikkeltrajekt RTCGM Plaats van TRACING in het ontwikkelproces van RTCGM

Nadere informatie

Jaarrapport Zorggebruik 2013. Managementsamenvatting. Inzicht in (arbeidsrelevant) zorggebruik van zorgmedewerkers

Jaarrapport Zorggebruik 2013. Managementsamenvatting. Inzicht in (arbeidsrelevant) zorggebruik van zorgmedewerkers Jaarrapport Zorggebruik 2013 Managementsamenvatting Inzicht in (arbeidsrelevant) zorggebruik van zorgmedewerkers 2 Jaarrapport Zorggebruik 2013 Managementsamenvatting In dit Jaarrapport Zorggebruik is

Nadere informatie

Onderzoeksprogramma ARBEID & GEZONDHEIDSZORG

Onderzoeksprogramma ARBEID & GEZONDHEIDSZORG ONDERZOEKSPROGRAMMA ARBEID & GEZONDHEIDSZORG 1 Onderzoeksprogramma ARBEID & GEZONDHEIDSZORG Weergave van de resultaten April 2015 e 2 ONDERZOEKSPROGRAMMA ARBEID & GEZONDHEIDSZORG 3 Onderzoeksprogramma

Nadere informatie

Chronische longziekten en werk

Chronische longziekten en werk Chronische longziekten en werk Mensen met een longziekte hebben meer moeite om aan het werk te blijven of een betaalde baan te vinden dan de rest van de bevolking. Slechts 42% van de mensen met COPD heeft

Nadere informatie

Geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorg

Geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorg Geïntegreerde arbeidsgerelateerde zorg Werkconferentie 2 april 2015 kpmgplexus.nl Agenda Opening Programma Arbeid en Gezondheidszorg Spreker 1: Dominique Vijverberg Spreker 2: Ab Klink Spreker 3: Bianca

Nadere informatie

Chronische longziekten en werk

Chronische longziekten en werk Chronische longziekten en werk Mensen met een longziekte hebben meer moeite om aan het werk te blijven of een betaalde baan te vinden dan de rest van de bevolking. Slechts 42% van de mensen met COPD heeft

Nadere informatie

DE TOEKOMST VAN ARBEIDSGERELATEERDE ZORG. Romy Steenbeek Bianca de Klerk Marc Aelberts Marloes van der Klauw Lennart van der Zwaan

DE TOEKOMST VAN ARBEIDSGERELATEERDE ZORG. Romy Steenbeek Bianca de Klerk Marc Aelberts Marloes van der Klauw Lennart van der Zwaan DE TOEKOMST VAN ARBEIDSGERELATEERDE ZORG Romy Steenbeek Bianca de Klerk Marc Aelberts Marloes van der Klauw Lennart van der Zwaan VAN ZIEKTE EN ZORG NAAR GEZONDHEID EN GEDRAG De Gezondheidszorg staat onder

Nadere informatie

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken OEFENTOETS 1 Dit document bevat een uitwerking van de eindopdracht behorende bij de Praktijkcursus Gezondheidszorg, namelijk het schrijven van een verbeterplan voor de zorg aan chronisch zieke patiënten

Nadere informatie

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd Toetsingskader Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Van goede zorg verzekerd 2 Het Toetsingskader voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Het Toetsingskader voor

Nadere informatie

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd Toetsingskader Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Van goede zorg verzekerd 2 Het Toetsingskader voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Het Toetsingskader voor

Nadere informatie

Samenvatting onderzoek Zorg en Gezondheid

Samenvatting onderzoek Zorg en Gezondheid Samenvatting onderzoek Zorg en Gezondheid Aanleiding en achtergrond van het onderzoek Goede gezondheidszorg wordt steeds belangrijker: ook in Nederland nemen problemen als overgewicht, diabetes en hartproblemen

Nadere informatie

Deelrapportage 1: Opzet van het project. Project verandering van spijs. TNO Kwaliteit van Leven. TNO-rapport. KvL/APRO/2007.

Deelrapportage 1: Opzet van het project. Project verandering van spijs. TNO Kwaliteit van Leven. TNO-rapport. KvL/APRO/2007. TNO Kwaliteit van Leven TNO-rapport KvL/APRO/2007.198/11410/Hef/stn Deelrapportage 1: Opzet van het project Arbeid Polarisavenue 151 Postbus 718 2130 AS Hoofddorp www.tno.nl/arbeid T 023 554 93 93 F 023

Nadere informatie

Fysiotherapie bij patiënten met Hart-, Vaat- en / of Longaandoeningen, een blik naar de toekomst

Fysiotherapie bij patiënten met Hart-, Vaat- en / of Longaandoeningen, een blik naar de toekomst Fysiotherapie bij patiënten met Hart-, Vaat- en / of Longaandoeningen, een blik naar de toekomst 24 april 2013, Deventer Leendert Tissink Msc Fysiotherapeut Van Zuilichem / Partners Oud Gastel; Docent

Nadere informatie

Integrale bekostiging multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2, VRM, COPD)

Integrale bekostiging multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2, VRM, COPD) BELEIDSREGEL Integrale bekostiging multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2, VRM, COPD) Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg

Nadere informatie

Psycho-sociale gezondheid - Bouwstenen voor bereik

Psycho-sociale gezondheid - Bouwstenen voor bereik Psycho-sociale gezondheid - Bouwstenen voor bereik Verslag van het seminar Depressiepreventie en lage SES: hoe verhogen we het bereik? 16 november 2010 bij Trimbos Inleiding & aanleiding Jaarlijks worden

Nadere informatie

Informatie bijeenkomst

Informatie bijeenkomst Informatie bijeenkomst De zorg geborgd in Noord en Oost Groningen 9 september 2013 Agenda informatiebijeenkomst 9 september 1) Opening 2) Terugkijken werkconferentie 26 april 3) Impressie data-analyse

Nadere informatie

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES Mentale veerkracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES In de (top)sport is het een vast gegeven; wil je succesvol zijn als sporter dan investeer je in techniek en conditie, maar ook in mentale

Nadere informatie

Persoonsgerichte preventie: wie, wat, waar, hoe. Roderik Kraaijenhagen NIPED, Amsterdam

Persoonsgerichte preventie: wie, wat, waar, hoe. Roderik Kraaijenhagen NIPED, Amsterdam Persoonsgerichte preventie: wie, wat, waar, hoe Roderik Kraaijenhagen NIPED, Amsterdam Chronic disease burden - hart- en vaatziekten - diabetes - COPD - depressie / angst - obesitas Adequate preventie

Nadere informatie

Contractvormen in de curatieve GGZ

Contractvormen in de curatieve GGZ 1 Contractvormen in de curatieve GGZ Drs. Marja Appelman Jan Sonneveld, MSc Drs. Johan Visser Mr. Mirjam de Bruin SiRM Strategies in Regulated Markets Nieuwe Uitleg 24 2514 BR Den Haag Den Haag, 26 februari

Nadere informatie

Bedrijfs- en Arbeidsfysiotherapie. Samen werken aan gezond werk!

Bedrijfs- en Arbeidsfysiotherapie. Samen werken aan gezond werk! Bedrijfs- en Arbeidsfysiotherapie Samen werken aan gezond werk! Samen werken aan gezond werk De vitaliteit van een bedrijf of organisatie is voor een groot deel afhankelijk van de werknemers. Gezonde werknemers

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Is onze zorg over De Zorg een terechte zorg?

Is onze zorg over De Zorg een terechte zorg? Is onze zorg over De Zorg een terechte zorg? 09-04-2013 Peter Spaans Achmea, partner van de Unie KBO 1 De zorg is feitelijk zeer succesvol.. 2 2 3 3 3 Nederlanders leven langer gezond Mede dankzij betere

Nadere informatie

Overzicht Financiering eerste lijn

Overzicht Financiering eerste lijn Overzicht Financiering eerste lijn Wat gaan we doen? Terugblik inventarisatie ZonMw onder 22 praktijkprojecten Overzicht financieringsbronnen Goed voorbeeld In dialoog met Waarom deze workshop? Quickscan

Nadere informatie

Zorgstandaarden en ketenzorg : integrale zorg voor chronisch zieken

Zorgstandaarden en ketenzorg : integrale zorg voor chronisch zieken Zorgstandaarden en ketenzorg : integrale zorg voor chronisch zieken Masterclass Eerstelijns Bestuurders 15 oktober 2010, Tulip Inn, Amersfoort Reinout van Schilfgaarde Kenmerken zorgstandaard Ziekte met

Nadere informatie

Van inzicht naar actie. Vitaliteitvoordezorg.nl. Nu met benchmark voor Ziekenhuizen, VVT, GGZ en GHZ!

Van inzicht naar actie. Vitaliteitvoordezorg.nl. Nu met benchmark voor Ziekenhuizen, VVT, GGZ en GHZ! Vitaliteit voor de zorg 3 Vitaliteitvoordezorg.nl Nu met benchmark voor Ziekenhuizen, VVT, GGZ en GHZ! Gericht sturen op vitaliteit en inzetbaarheid van zorgmedewerkers Van inzicht naar actie Veel zorginstellingen

Nadere informatie

Planmatige aanpak contracteren en evalueren. Menzis, AnderZorg en Azivo

Planmatige aanpak contracteren en evalueren. Menzis, AnderZorg en Azivo Planmatige aanpak contracteren en evalueren Menzis, AnderZorg en Azivo Versie definitief 05 oktober 2012 Ook in 2013 en 2014 wil Menzis gerichter en frequenter monitoren in hoeverre de doelstellingen,

Nadere informatie

Selectief contracteren? Prima, maar beperk mijn keuzevrijheid niet! Verzekerden en verzekeraars over selectief contracteerbeleid

Selectief contracteren? Prima, maar beperk mijn keuzevrijheid niet! Verzekerden en verzekeraars over selectief contracteerbeleid Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Romy Bes, Anne Brabers, Margreet Reitsma-van Rooijen en Judith de Jong. Selectief contracteren? Prima, maar beperk mijn

Nadere informatie

Met elkaar voor elkaar, beleidskader chronische zorg

Met elkaar voor elkaar, beleidskader chronische zorg Met elkaar voor elkaar, beleidskader chronische zorg Eric Koster Cluster coördinator chronische ziekten en screeningen. Lid Kernteam vernieuwing chronische zorg. Chronisch ziekenbeleid: 1. Waarom 2. Ambitie

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken OEFENTOETS 2 Dit document bevat een uitwerking van de eindopdracht behorende bij de Praktijkcursus Gezondheidszorg, namelijk het schrijven van een verbeterplan voor de zorg aan chronisch zieke patiënten

Nadere informatie

en psychosociale werkkenmerken voorspellen wie van de nog actief werkende bedrijfsen/

en psychosociale werkkenmerken voorspellen wie van de nog actief werkende bedrijfsen/ Moe! Studies naar hulpzoekend gedrag laten zien dat het besluit om een arts te bezoeken doorgaans het resultaat is van een complex proces. Niet alleen gezondheidsgerelateerde, maar ook sociale, culturele

Nadere informatie

Medewerkers gezond aan het werk houden

Medewerkers gezond aan het werk houden Medewerkers gezond aan het werk houden CZ Interventie Expert 2016 Uw medewerkers krijgen de beste interventies op maat Medewerkers gezond aan het werk houden Medewerkers kunnen door gezondheidsklachten

Nadere informatie

Rekenmodel voor integrale bekostiging

Rekenmodel voor integrale bekostiging Rekenmodel voor integrale bekostiging Spreker: Marjolein Dijns-van der Hoek 10 november 2009 Leerhotel het Klooster, Amersfoort Financiering 2010 -Integrale bekostiging -Ketenfinanciering/ DBC s -Kostprijsberekeningmodel

Nadere informatie

Objectiveren van gezondheidsgerelateerde nonparticipatie en de vermijdbare bijdrage van de gezondheidszorg

Objectiveren van gezondheidsgerelateerde nonparticipatie en de vermijdbare bijdrage van de gezondheidszorg TNO Kwaliteit van Leven TNO-rapport Arbeid Polarisavenue 151 Postbus 718 2130 AS Hoofddorp www.tno.nl/arbeid T 023 554 93 93 F 023 554 93 94 2010.171/13738.01.01 Objectiveren van gezondheidsgerelateerde

Nadere informatie

Innovatie in de Zorg en in de farmacie

Innovatie in de Zorg en in de farmacie Innovatie in de Zorg en in de farmacie niets nieuws onder de horizon, wel bitter noodzakelijk Patrick Edgar Senior Manager Zorginkoop Is innovatie in de zorg nodig? Het gaat toch goed? Nederlanders leven

Nadere informatie

Minutenschema zorgprogramma COPD (excl. Astma) 2015-2016

Minutenschema zorgprogramma COPD (excl. Astma) 2015-2016 Minutenschema zorgprogramma COPD (excl. Astma) 2015-2016 Inleiding Het minutenschema voor ketenzorg COPD is gebaseerd op het zorgprofiel voor ketenzorg COPD van de Stichting Ketenkwaliteit COPD uit juni

Nadere informatie

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans!

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Eric Koster Clustercoördinator chronische ziekten en screeningen, directie Publieke Gezondheid Lid kernteam Inhoud 1. Aanleiding 2. Aanpak

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid en de rol van de zorg

Duurzame inzetbaarheid en de rol van de zorg Duurzame inzetaarheid en de rol van de zorg Romy Steeneek Duurzame inzetaarheid Zorgverleners: rol ij gezonder en langer kunnen werken Werk is een elangrijk deel van het leven Werk evordert welzijn Werk

Nadere informatie

Hoe haalt een extra productieve werknemer gezond en werkend zijn pensioen?

Hoe haalt een extra productieve werknemer gezond en werkend zijn pensioen? Hoe haalt een extra productieve werknemer gezond en werkend zijn pensioen? Lex Burdorf hoogleraar determinanten van volksgezondheid Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam Langer

Nadere informatie

VGZ Bedrijfszorgpakket Optimaal

VGZ Bedrijfszorgpakket Optimaal VGZ Bedrijfszorgpakket Optimaal U kunt nu gebruikmaken van VGZ Bedrijfszorg, om gezond en plezierig te blijven werken! Uw werkgever maakt gebruik van VGZ Bedrijfszorg van Zorgverzekeraar VGZ. VGZ Bedrijfszorg

Nadere informatie

Toetsingskader. Voor de langdurige zorg. Van goede zorg verzekerd

Toetsingskader. Voor de langdurige zorg. Van goede zorg verzekerd Toetsingskader Voor de langdurige zorg Van goede zorg verzekerd 2 Het Toetsingskader voor de langdurige zorg Het Toetsingskader voor de langdurige zorg 3 Wat is het Toetsingskader? Het Toetsingskader is

Nadere informatie

Integrale bekostiging multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2, VRM, COPD)

Integrale bekostiging multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2, VRM, COPD) BELEIDSREGEL BR/CU-7012 Integrale bekostiging multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2, VRM, COPD) Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening

Nadere informatie

Preventief Medisch Onderzoek, wat moet je er mee als arbeidshygiënist

Preventief Medisch Onderzoek, wat moet je er mee als arbeidshygiënist Preventief Medisch Onderzoek, wat moet je er mee als arbeidshygiënist Maart 2015 Drs.ing. Jolanda Willems MBA, drs. Toin van Haeren, bedrijfsarts, drs. Rik Menting, bedrijfsarts, drs. Edo Houwing, arbeids-

Nadere informatie

Arbeidsrevalidatie. Huizen en Almere

Arbeidsrevalidatie. Huizen en Almere Arbeidsrevalidatie Huizen en Almere Arbeidstraining bij De Trappenberg is voor werknemers met chronische pijnklachten aan het houdings- en bewegingsapparaat zonder duidelijke oorzaak, al dan niet gecombineerd

Nadere informatie

Ons kenmerk Onderwerp Datum LK/212 Reactie consultatiedocument 5-6-2012 Bekostiging van huisartsenzorg en geïntegreerde zorg

Ons kenmerk Onderwerp Datum LK/212 Reactie consultatiedocument 5-6-2012 Bekostiging van huisartsenzorg en geïntegreerde zorg Nederlandse Zorgautoriteit Postbus 3017, 3502 GA Utrecht Ons kenmerk Onderwerp Datum LK/212 Reactie consultatiedocument 5-6-2012 Bekostiging van huisartsenzorg en geïntegreerde zorg Geachte dr. E.A.A.

Nadere informatie

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden Opbouw De visie van zorgverzekeraars Jaarcongres V&VN, 10 april 2015 Marianne Lensink Het stelsel en de rol van zorgverzekeraars Opgaven voor de toekomst: - minder meer zorguitgaven - transparantie over

Nadere informatie

Betere zorg met minder kosten. Vitaal Vechtdal. 17 september 2015 Congres proeftuinen VWS

Betere zorg met minder kosten. Vitaal Vechtdal. 17 september 2015 Congres proeftuinen VWS Betere zorg met minder kosten. Vitaal Vechtdal 17 september 2015 Congres proeftuinen VWS 1 Armoede te lijf met Ommen Samen Sterk 2 Druk op de gemeenschap Burger is op zoek naar overzicht en grip Instituties

Nadere informatie

Workshop Pijnmanagement? Eerst beter bewegen, dan pas minder pijn. Congres Het venijn van pijn; een veelzijdige benadering. Drachten 2 februari 2012

Workshop Pijnmanagement? Eerst beter bewegen, dan pas minder pijn. Congres Het venijn van pijn; een veelzijdige benadering. Drachten 2 februari 2012 Congres Het venijn van pijn; een veelzijdige benadering Drachten 2 februari 2012 Missie: integrale en evidence-based diagnostiek en probleemanalyse op reïntegratie gerichte behandeling cliënten met klachten

Nadere informatie

Digitaal gezondheidsmanagement. voor uw hele organisatie. IZA Bedrijfszorg. Voor werkgevers. Goed voor elkaar D3253-201311

Digitaal gezondheidsmanagement. voor uw hele organisatie. IZA Bedrijfszorg. Voor werkgevers. Goed voor elkaar D3253-201311 Digitaal gezondheidsmanagement voor uw hele organisatie IZA Bedrijfszorg Voor werkgevers Goed voor elkaar D3253-201311 IZA Bedrijfszorg gaat digitaal! Ook voor gezondheidsmanagement biedt internet nieuwe

Nadere informatie

1 0 SGL 2013. Ministerie van Sociale Zaken en. Werkgelegenheid

1 0 SGL 2013. Ministerie van Sociale Zaken en. Werkgelegenheid 3! Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag Aan de voorzitter van de Sociaal Economische Raad Ir. W. Draijer 2509 LK DEN HAAG Postbus 90405 Postbus 90801

Nadere informatie

De huisarts: uw regisseur van de zorg! Esther van Engelshoven, algemeen directeur Hozl Wiro Gruisen, manager Regioregie CZ

De huisarts: uw regisseur van de zorg! Esther van Engelshoven, algemeen directeur Hozl Wiro Gruisen, manager Regioregie CZ De huisarts: uw regisseur van de zorg! Esther van Engelshoven, algemeen directeur Hozl Wiro Gruisen, manager Regioregie CZ Conferentie Duurzame Zorg, Kasteel Vaeshartelt 20 november 2012 Traditie van samen

Nadere informatie

NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer?

NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer? NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer? Gezonde Zorg, Gezonde Regio Gelf Jan Wieringa: Voorzitter proeftuin Gezonde Zorg, Gezonde Regio Bestuurder Rijncoepel www.gzgr.nl Agenda Inleiding

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 25 883 Arbeidsomstandigheden Nr. 236 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELE- GENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Ketenzorg en integrale bekostiging: waar gaan we naar toe? Integrale bekostiging Een zorg minder of meer?

Ketenzorg en integrale bekostiging: waar gaan we naar toe? Integrale bekostiging Een zorg minder of meer? Ketenzorg en integrale bekostiging: waar gaan we naar toe? Integrale bekostiging Een zorg minder of meer? Geert Groenenboom, senior manager zorginkoop eerste lijn Achmea Divisie Zorg & Gezondheid 14 juni

Nadere informatie

2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving

2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving Kennis over Ketenzorg Externe analyse, financiering 2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving In dit hoofdstuk verkennen we de externe omgeving die van invloed is op de vraag of het voor

Nadere informatie

Veranderende zorgvraag - de visie van VWS

Veranderende zorgvraag - de visie van VWS 1 Veranderende zorgvraag - de visie van VWS Congres DiabeteszorgBeter 3 oktober 2008, Zeist Fred Krapels Hoofd Eerstelijns- en Ketenzorg, tvs plv. Directeur Curatieve Zorg Ministerie van VWS Toename chronische

Nadere informatie

Vrije keuze van zorgaanbieders van belang bij het kiezen van een polis Margreet Reitsma-van Rooijen, Anne E.M. Brabers en Judith D.

Vrije keuze van zorgaanbieders van belang bij het kiezen van een polis Margreet Reitsma-van Rooijen, Anne E.M. Brabers en Judith D. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Reitsma-van Rooijen, M., Brabers, A.E.M., Jong, J.D. de. Vrije keuze van zorgaanbieders van belang bij het kiezen van een

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Besluit van houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met de aanpassing van het verplicht eigen risico en de uitbreiding van de groep verzekerden met meerjarige, onvermijdbare zorgkosten

Nadere informatie

Toegankelijkheid en betaalbaarheid dure geneesmiddelen gaan hand in hand met elkaar Expertmeeting ziekenhuisfarmacie

Toegankelijkheid en betaalbaarheid dure geneesmiddelen gaan hand in hand met elkaar Expertmeeting ziekenhuisfarmacie Toegankelijkheid en betaalbaarheid dure geneesmiddelen gaan hand in hand met elkaar Expertmeeting ziekenhuisfarmacie Alexander Bybau 17 mei 2016 Agenda Zilveren Kruis, even voorstellen Visie en ambitie

Nadere informatie

TRANSITIE IN DE GGZ Introductie van de basis ggz

TRANSITIE IN DE GGZ Introductie van de basis ggz TRANSITIE IN DE GGZ Introductie van de basis ggz Fennie Zwanepol, directeur Indigo Centraal, 4 november 2013 / 1 2 vragen Wat is in 2020 de ideale situatie in Lelystad op het gebied van de basis-ggz? Waar

Nadere informatie

Last van uw rug, nek of armen? Zijn uw klachten niet goed te verklaren? Voelt u zich vaak lusteloos of vermoeid?

Last van uw rug, nek of armen? Zijn uw klachten niet goed te verklaren? Voelt u zich vaak lusteloos of vermoeid? Last van uw rug, nek of armen? Zijn uw klachten niet goed te verklaren? Voelt u zich vaak lusteloos of vermoeid? Verzuimt u regelmatig? Werken is gezond De Gezonde Zaak De Gezonde Zaak is al 25 jaar actief

Nadere informatie

Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017

Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017 Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017 Inleiding De Nederlandse Vereniging voor Urologie (NVU) heeft als doel kwaliteitsverbetering te bewerkstelligen bij iedere uroloog ten gunste van iedere patiënt.

Nadere informatie

Zorg voor de mantelzorger

Zorg voor de mantelzorger Zorg voor de mantelzorger Het geven van zorg aan je naasten is een taak van ons allen. Dat verwacht de overheid ook van ons. Maar voor zorgmedewerkers is mantelzorg verlenen een extra gezondheidsrisico.

Nadere informatie

Factsheet Integrale gebiedsaanpak. Trekker: regio Achterhoek

Factsheet Integrale gebiedsaanpak. Trekker: regio Achterhoek Factsheet Integrale gebiedsaanpak Trekker: regio Achterhoek Menzis en gemeenten werken samen om tot samenhangende hulp, ondersteuning en zorg in dorpen te komen Wie? Zorgverzekeraar Menzis, de gemeente

Nadere informatie

Is uw instelling klaar voor de overgang. Deze whitepaper biedt een samenvatting van de veranderingen die de

Is uw instelling klaar voor de overgang. Deze whitepaper biedt een samenvatting van de veranderingen die de Is uw instelling klaar voor de overgang naar volledige prestatiebekostiging in 2015? Deze whitepaper biedt een samenvatting van de veranderingen die de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden binnen de geneeskundige

Nadere informatie

Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden

Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden Samenvatting Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden Nieuwe biotechnologische methoden, met name DNA-technieken, hebben de vaccinontwikkeling verbeterd en versneld. Met

Nadere informatie

perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea

perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea 1 2 3 Zorgkostenstijging is van alle jaren maar extra waakzaamheid geboden Ontwikkeling zorguitgaven

Nadere informatie

Benchmark 2012. Vitaliteitvoordezorg.nl. Gericht sturen op vitaliteit en inzetbaarheid van zorgmedewerkers

Benchmark 2012. Vitaliteitvoordezorg.nl. Gericht sturen op vitaliteit en inzetbaarheid van zorgmedewerkers voordezorg.nl Gericht sturen op vitaliteit en inzetbaarheid van zorgmedewerkers Benchmark 2012 Samenvatting onderzoek vitaliteit hoofdverzekerden IZZ 2 IZZ Samenvatting voordezorg.nl IZZ Samenvatting voordezorg.nl

Nadere informatie

arbo 42 11-10-2013 17:27:30

arbo 42 11-10-2013 17:27:30 arbo 42 11-10-2013 17:27:30 e brengen een hoge werkdruk vaak in verband met een breed scala aan gezondheids- en veiligheidsrisico s, variërend van vermoeidheid en fysieke klachten tot hartziekten of ongelukken

Nadere informatie

Inkoopbeleid Stoppen met Roken 2013 binnen de Integrale bekostiging

Inkoopbeleid Stoppen met Roken 2013 binnen de Integrale bekostiging Inkoopbeleid Stoppen met Roken 2013 binnen de Integrale bekostiging 1 Algemeen Met ingang van 2013 verandert de vergoeding voor Stoppen-met-Roken begeleiding (SMR). De vergoeding van gedragsmatige ondersteuning

Nadere informatie

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Ernstige Psychische Aandoeningen (EPA) Definitie consensus groep EPA¹ - Sprake van psychische stoornis

Nadere informatie

Arbeidsrevalidatie Folder voor werkgevers

Arbeidsrevalidatie Folder voor werkgevers Arbeidsrevalidatie Folder voor werkgevers Arbeidsrevalidatie Revant, uw partner bij verzuim! Heeft u medewerkers die al langere tijd fysieke en/of psychische klachten hebben waardoor zij hun werk niet

Nadere informatie

KWALITEITSCRITERIA BEWEEGACTIVITEITEN VOOR MENSEN MET EEN CHRONISCHE ZIEKTE

KWALITEITSCRITERIA BEWEEGACTIVITEITEN VOOR MENSEN MET EEN CHRONISCHE ZIEKTE KWALITEITSCRITERIA BEWEEGACTIVITEITEN VOOR MENSEN MET EEN CHRONISCHE ZIEKTE GEFORMULEERD VANUIT PATIËNTPERSPECTIEF Alliantie Chronisch zieken: Astma Fonds De Hart&Vaatgroep Diabetesvereniging Nederland

Nadere informatie

Zorgketen c.q. Netwerkaanpak actieve leefstijl. Anneke Hiemstra en Marloes Aalbers, NISB

Zorgketen c.q. Netwerkaanpak actieve leefstijl. Anneke Hiemstra en Marloes Aalbers, NISB Zorgketen c.q. Netwerkaanpak actieve leefstijl Anneke Hiemstra en Marloes Aalbers, NISB Ketenaanpak / netwerkaanpak actieve leefstijl De oplossing om meer mensen met een hoog gezondheidsrisico in beweging

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-7073

BELEIDSREGEL BR/CU-7073 BELEIDSREGEL Stoppen-met-rokenprogramma Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels

Nadere informatie

Sites voor de intramurale fysiotherapie

Sites voor de intramurale fysiotherapie Sites voor de intramurale fysiotherapie In bijgaand document een overzicht van sites waarop informatie is te vinden over onderwerpen die van belang kunnen zijn voor de intramuraal werkende fysiotherapeut.

Nadere informatie

Nieuwsbrief Coöperatie VGZ Digitale contractering GGZ 28 juli 2014

Nieuwsbrief Coöperatie VGZ Digitale contractering GGZ 28 juli 2014 In deze nieuwsbrief van Coöperatie VGZ vindt u actuele informatie rondom digitale contractering Curatieve Geestelijke Gezondheidszorg. Wordt u gecontracteerd door het regionale inkoopteam, dan is deze

Nadere informatie

Factsheet Kwetsbare ouderen: Extramuralisering. Trekker: gemeente Arnhem

Factsheet Kwetsbare ouderen: Extramuralisering. Trekker: gemeente Arnhem Factsheet Kwetsbare ouderen: Extramuralisering Trekker: gemeente Arnhem Arnhem zet zich samen met Menzis en gemeenten in om kwetsbare ouderen langer thuis te laten wonen Wie? Zorgverzekeraar Menzis, de

Nadere informatie

Wlz Zorginkoopbeleid 2016. drs. Ineke Wever, manager Zorg ZN

Wlz Zorginkoopbeleid 2016. drs. Ineke Wever, manager Zorg ZN Wlz Zorginkoopbeleid 2016 drs. Ineke Wever, manager Zorg ZN Wlz 01-01-2015 De Wlz is sinds 1 januari 2015 een feit. Met de invoering van deze wet staan drie onderling samenhangende doelstellingen centraal:

Nadere informatie

Visie op de rol van de zorggroep

Visie op de rol van de zorggroep Beleid Integrale Zorg 2014 e.v. Zorggroep RCH 09 september 2013

Nadere informatie

Vrouwen lopen zichzelf vaak voorbij

Vrouwen lopen zichzelf vaak voorbij Vrouwen lopen zichzelf vaak voorbij Vrouwen lopen zichzelf vaak voorbij. Dit kan leiden tot vervelende gezondheidsklachten, waar vaak weinig aandacht aan besteed wordt. Zo blijkt uit een onderzoek van

Nadere informatie

De toekomst van de zorg in een vergrijzende samenleving

De toekomst van de zorg in een vergrijzende samenleving De toekomst van de zorg in een vergrijzende samenleving Nieuwe visie op zorg noodzakelijk! Stijgende vraag naar zorg Kostengroei Grote vraag naar zorgpersoneel Verwachtingen burgers Meer eigen regie in

Nadere informatie

Facts & Figures Dementie

Facts & Figures Dementie Facts & Figures Dementie Inleiding Door de demografische ontwikkelingen neemt het aantal mensen met dementie de komende decennia sterk toe. Mensen worden steeds ouder en er komen meer ouderen. Omdat dementie

Nadere informatie

Inventarisatie behoeften van

Inventarisatie behoeften van Inventarisatie behoeften van werkenden met een chronisch ziekte overzicht behoeften In dit deel van het onderzoek brengen we de behoefte aan praktische ondersteuning in kaart van werkenden met een chronische

Nadere informatie

Diagnostische technieken door optometristen gehanteerd behoren tot te verzekeren prestaties. De optometrist verricht diagnostiek in de oogheelkundige

Diagnostische technieken door optometristen gehanteerd behoren tot te verzekeren prestaties. De optometrist verricht diagnostiek in de oogheelkundige Onderwerp: Samenvatting: Soort uitspraak: Diagnostische technieken door optometristen gehanteerd behoren tot te verzekeren prestaties De optometrist verricht diagnostiek in de oogheelkundige zorg. Een

Nadere informatie

Alternatief voor Regeerakkoord Regie in eigen hand door persoonsgebonden en persoonsvolgende bekostiging

Alternatief voor Regeerakkoord Regie in eigen hand door persoonsgebonden en persoonsvolgende bekostiging 13-0010/mh/rs/ph Alternatief voor Regeerakkoord Regie in eigen hand door persoonsgebonden en persoonsvolgende bekostiging Gevraagde actie: - Deelt u de filosofie van Regie in eigen hand? - Bent u bereid

Nadere informatie

HANDLEIDING INDICATORENONTWIKKELING

HANDLEIDING INDICATORENONTWIKKELING HANDLEIDING INDICATORENONTWIKKELING VERSIE VOOR WERKGROEPLEDEN Versie juni 2013 VERANTWOORDING De handleiding indicatorenontwikkeling voor werkgroepleden is gemaakt door medewerkers van het Kennisinstituut

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 december 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 december 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Cijfers over dementie

Cijfers over dementie Cijfers over dementie Inleiding Door de demografische ontwikkelingen neemt het aantal mensen met dementie de komende decennia sterk toe. Mensen worden steeds ouder en er komen meer ouderen. Omdat dementie

Nadere informatie

Gezonde wijk Overvecht (GWO)

Gezonde wijk Overvecht (GWO) Gezonde wijk Overvecht (GWO) 3 juni 2010, VWS Inspiratiedag Sabine Quak, Gemeente Utrecht, GG&GD Judith vd Mast, Agis Zorgverzekeringen Petra van Wezel, Overvecht Gezond! Opbouw presentatie Gezonde wijk

Nadere informatie

Verzekerd van vrije keuze.

Verzekerd van vrije keuze. Verzekerd van vrije keuze. Zorgdialoog: Kiezen en sturen op kwaliteit? 19 maart 2015 De krachten en machten in het zorgveld Rol van de zorgverzekeraar Ontwikkelingen (op het gebied van kwaliteit) Hoe verder

Nadere informatie

Regiebehandelaar & Kwaliteitsstatuut

Regiebehandelaar & Kwaliteitsstatuut Regiebehandelaar & Kwaliteitsstatuut Niet meer Insurance Based werken? Joost Walraven, Klinisch Psycholoog / Manager Zorg Hoofddocent management KP-opleiding blog.walraven@gmail.com NVGzP 25 juni 2015

Nadere informatie

Stap voor stap weer aan het werk

Stap voor stap weer aan het werk Stap voor stap weer aan het werk Re-integratie en diagnose van arbeidsbelastbaarheid Volwassenenrevalidatie Kinderrevalidatie Arbeidsrevalidatie Rijndam Rijndam is hét medisch geneeskundig revalidatiecentrum

Nadere informatie

Duurzame Re-integratie

Duurzame Re-integratie Duurzame Re-integratie van mensen met aanhoudende vermoeidheidsklachten Margot Joosen Monique Frings-Dresen Judith Sluiter Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid Academisch Medisch Centrum, Amsterdam

Nadere informatie

Interventies Houdings- en Bewegingsapparaat

Interventies Houdings- en Bewegingsapparaat Interventies Houdings- en Bewegingsapparaat 2013 Re. Entry is samenwerkingspartner binnen FIT Return (zie www.fit-return.nl) 1 Arbeid en Belastbaarheid Intake Fysiek (Arbeids- Bedrijfsfysiotherapeut) De

Nadere informatie

Elementen voor een toekomstgericht stelsel van arbeidsgerelateerde zorg

Elementen voor een toekomstgericht stelsel van arbeidsgerelateerde zorg Commissie Arbeidsomstandigheden ARBO/1028 3 januari 2014 Elementen voor een toekomstgericht stelsel van arbeidsgerelateerde zorg 1. Inleiding In vervolg op de commissievergadering van 14 november is in

Nadere informatie

SAMENVATTING Depressie en verzuim Voorspellers voor verzuim en werkhervatting hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

SAMENVATTING Depressie en verzuim Voorspellers voor verzuim en werkhervatting hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 Samenvatting SAMENVATTING SAMENVATTING Depressie en verzuim Ongeveer 15% van de Nederlandse bevolking krijgt eens in zijn of haar leven een depressie. Het hebben van een depressie beïnvloedt het leven

Nadere informatie

Generalistische Basis GGZ. in de. praktijk

Generalistische Basis GGZ. in de. praktijk Generalistische Basis GGZ in de praktijk Hans Kamsma, 28 augustus/11 september 2013 De Geschiedenis De kosten voor de GGZ waren sinds 2002 meer dan verdubbeld. De zorg was niet transparant. Er was een

Nadere informatie