Eindrapport. Thema Installaties 1. Module (vakcode): Beroepsproduct: Groep: Periode: Ingeleverd op: Projectl(e)id(en): Ingeleverd door: Tutor:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eindrapport. Thema Installaties 1. Module (vakcode): Beroepsproduct: Groep: Periode: Ingeleverd op: Projectl(e)id(en): Ingeleverd door: Tutor:"

Transcriptie

1 1 Eindrapport Thema Installaties 1 Module (vakcode): Beroepsproduct: Groep: Periode: Ingeleverd op: Projectl(e)id(en): Ingeleverd door: Tutor: Thema Installaties 1 - THIN1 Eindrapport WP28A2 Blok 2.1 Donderdag 21 april 2011 Kevin Hasper ( ), Sanne Heinen ( ), Leen Hoogendoorn ( ), Martijn Huis ( ), Chris Ignacius ( ), Patrick IJsveld ( ), Stefan Immerzeel ( ) en Roger Yapo ( ) Patrick IJsveld Joep de Groot

2 2 Eindrapport Thema Installaties 1 WP28A2 s-gravenhage Haagsche Hogeschool

3 3 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Samenvatting 5 3. Opdrachtbeschrijving 6 4. Vermogensvraag 7 5. Concept keuze Onderbouwing keuze Uitwerking en beschrijving installatie Uitwerking en beschrijving componenten Kostenberekening Tekeningen en schema s Conclusies en aanbevelingen 20 Bijlagen 21 I. Onderzochte alternatieven 22 II. Literatuurlijst 24

4 4 1. Inleiding Tegenwoordig word er steeds meer aandacht besteed aan energiezuinig leven. Daarom zijn er ook steeds meer bedrijven die zich hierin verdiepen en duurzame producten ontwikkelen. Het doel van dit rapport is daarom van deze producten een zelfvoorzienende eenheid voor levering van elektriciteit, verwarming en koeling voor een verenigingspand te ontwikkelen. Daarom moest er een onderzoek gedaan worden naar welke soorten koel- energie- en verwarming- systemen er nu bestaan, wat zijn de voor en nadelen van deze systemen, en natuurlijk welke de goedkoopste zal zijn. Verder kunt u in dit verslag lezen welke soorten energie -, verwarming -, koel - en ventilatiesysteem er gekozen zijn en waarom deze systemen goed zijn voor het verenigingspand.

5 5 2. Samenvatting Het doel van dit project is een zelfvoorzienende eenheid voor de levering van elektriciteit, verwarming en koeling te ontwikkelen voor het verenigingspand. In dit rapport word dan ook beschreven of zo een zelfvoorzienende eenheid voor het verenigingspand te realiseren is en zo ja welke technieken daarvoor in aanmerking komen. De achtereenvolgende onderdelen van het eindrapport gaan in op de aspecten van zelfvoorzienendheid van een pand, zoals: - de vermogensvraag: wat is er precies nodig aan vermogen in het verenigingspand en welke systemen kunnen dit vermogen produceren. - concept keuze: waarom is er voor dit concept gekozen, hoe komt de installatie eruit te zien en hoe werken de componenten. - kostenberekening: hoeveel gaat het gekozen systeem kosten en worden de kosten dan binnen het budget gehouden. - tekeningen en schema s: door de tekeningen en schema s krijg je een goed overzicht van hoe het systeem in elkaar zit en waar het systeem precies komt in het verenigingspand. De conclusie is dat er mogelijkheden zijn om met verschillende technieken een pand zelfvoorzienend te maken. Voor het verenigingspand van HSRV Pelargos is er gekozen om voor een systeem te gaan die gebruik maakt van zonnecellen, HRe-Ketels en zonneboilers. Er is voor dit systeem gekozen omdat het zelfvoorzienend, betrouwbaar en milieuvriendelijk is.

6 6 3. Opdrachtbeschrijving In dit blok gaan we verder met de kennismaking van de opleiding werktuigbouwkunde. Het thema waar we onze aandacht op gaan richten is de installatietechniek/energie. We moeten in de rol als adviseur werkend voor een energietechnisch adviesbureau een zelfvoorzienende eenheid voor de levering van elektriciteit/verwarming/koeling voor een botenloods met aangrenzende sociëteitsruimte ontwikkelen. Hiervoor moeten we eerst een overzicht van de huidige gecombineerde elektriciteit/warmte opwekkingsystemen maken. In dit overzicht komt een verklaring van de werking, efficiëntie en inzet, achterliggende processen en de toekomstverwachtingen van deze systemen. Ook moet er een overzicht van de huidige systemen op gebied van verwarming en koeling in de installatie techniek gemaakt worden. Met deze informatie kunnen we een pakket van eisen gaan samenstellen om de zelfvoorzienende eenheid te ontwikkelen. Aan de hand van het PVE wordt er een systeem ontworpen, die wordt uitgewerkt met behulp van een keuze verantwoording, schema s, verklaring van de werking en een kort financieel plaatje.

7 7 4. Vermogensvraag Om een installatie te kunnen ontwerpen moet er gekeken worden naar hoeveel vermogen er wordt gevraagd door het verenigingspand. Ook moet er afzonderlijk worden gekeken naar de gevraagde hoeveelheid warmte en elektriciteit. Dit omdat warmte ook op andere manieren kan worden opgewekt waar niet tegelijkertijd elektriciteit wordt opgewekt, zoals bij zonnecollectoren. Warmte Om de hoeveelheid vermogen van warmte te berekenen moeten we eerst de oppervlakte en inhoud van het gebouw inschatten. Hiervoor hebben wij de bouwtekeningen gebruikt die de opdrachtgever online heeft geplaatst. Het gebouw heeft een lengte van 43 meter, en is 11,5 meter breed. De hoogte hebben wij geschat op ongeveer 3 meter. Dit komt neer op m 2. Hier gaat nog 164,62m² af, vanwege de trap bovenop het gebouw. De totale inhoud is hierdoor 1336,88m². De gemiddelde temperatuur is ongeveer 22graden Celsius, en daarbij hoort volgens internet de regel 85W per m² m³ 85W = ,8W 113,6348kW. Dit is dus nodig voor de verwarming. Verlichting De verlichting die gekozen is voor het belichten van het verenigingspand is led verlichting. Deze keuze is gemaakt omdat led verlichting het hoogste rendement heeft als je het over verlichting hebt. Ook zorgt dit licht voor meer sfeer dan tl-buizen die veel worden gebruikt in kantoren en schoolgebouwen. Bron: Led lampen hebben een rendement van 50%, of te wel de helft van het opgenomen vermogen wordt omgezet in licht. Bij een gloeilamp is dit slechts 10%. Soort lamp Licht opbrengst Led lampen 50% Spaar lampen 35% Gloeilampen 10% Oftewel 90% van de energie van een gloeilamp wordt omgezet in warmte, waar een lamp eigenlijk niet voor bedoeld is (hij moet immers licht geven). Voor het verenigingspand hebben we een lichtsterkte van 500 lux nodig. Deze 500 lux wordt over een oppervlakte van 43 11,5 = 494,5m² belicht. Om te bereken hoeveel vermogen we kwijt zijn aan het belichten van het verenigingspand maken we gebruik van de volgende formule: E = Φ/A Waarin: E = verlichtingssterkte in lux Φ = invallende lichtstroom in lumen A = ontvangend oppervlak in m²

8 8 Voor het verenigingspand is 500 lux nodig dus E = 500. Daarnaast is de oppervlakte van het verenigingspand 43 11,5 = 494,5m² dus A 494,5m². Als we deze gegevens in de formule van hierboven invullen krijgen we het volgende: 500 = Φ/494,5m² ,5m² = Φ ,5m² = lumen Om het verenigingspand te belichten hebben we dus een lichtstroom van lumen nodig. Een led lamp met een vermogen van 6 watt geeft een lichtstroom 400 lumen, dus om het vermogen voor het verenigingspand te berekenen moeten we het volgende sommetje maken /400 = 618, ,125 6 = 3708,75 watt Voor de belichting van het verenigingspand hebben we dus een vermogen van 3708,75watt nodig aan led lampen. Elektriciteit Voor het benodigde hoeveelheid vermogen voor elektriciteit moeten we het vermogen van alle apparaten in het gebouw optellen. Al deze apparaten opgeteld leiden tot een bepaald vermogen dat ook wel het piekvermogen wordt genoemd. Het piekvermogen is het vermogen dat alleen gebruikt wordt als alle apparatuur tegelijkertijd aanstaat. Apparaat Tv 75 watt Twee Koelkasten/vriezers 570 Audio Installatie 1000 Twee tapkolommen 736 Verlichting 3708,75 Waterkoker 2025 (Een computer met randapparatuur) Vijf computers met randapparatuur Koffiezetapparaat 2650 Beamer 200 Printer 480 Spelcomputer 200 DVD speler 29 Magnetron/oven 2000 ( = 241) = 1205 Vaatwasser 0,97kW 970 Frituur 1500 Airco 1,2Kw 1200 Keramische kookplaat 5250 Afzuigkap 80 TOTAAL Tabel 4.1 Elektrisch piekvermogen 19,429kW.

9 9 Uit tabel 4.1 blijkt dat het piekvermogen, het vermogen als alle apparatuur tegelijk aanstaat, 19,429kW is. Dit is ongeveer 20kW, aangezien we rekening moeten houden met vermogen die wordt gevraagd door overige apparatuur die aangesloten zit in stopcontacten. Apparaat Tv 75 watt Twee Koelkasten/vriezers 570 Twee tapkolommen 736 Verlichting 3708,75 Koffiezetapparaat 2650 (Een computer met randapparatuur) Vijf computers met randapparatuur Beamer 200 Printer 480 ( = 241) = 1205 Airco 1,2Kw 1200 TOTAAL Tabel 4.2 Elektrisch nominaal vermogen 10,825 kw Omdat het piekvermogen slecht tijdelijk wordt afgenomen is het handig om te kijken naar het nominaal vermogen (tabel 4.2). Dit is het gemiddelde vermogen dat wordt afgenomen. Over het algemeen wordt er maar even gebruik gemaakt van een koffiezetapparaat en een waterkoker, en slecht zelden staan ze gelijk aan. Ook de Audio Installatie wordt weinig gebruikt, namelijk alleen op de donderdagavond als er feest is in de socialiteit. Apparatuur zoals koelkasten, computers en airco worden veelvuldig gebruikt en zorgen voor de hoogte van het nominale vermogen. Het nominale vermogen is ongeveer 10,825kW. Ook hier moeten we rekening houden met vermogen die wordt gevraagd door overige apparatuur die aangesloten zit in stopcontacten. Hierdoor is het nominale vermogen rond de 11kW Douches Wij zijn uitgegaan van 25 man die tegelijk 70 liter water per persoon verbruiken. Dit komt neer op 1750 Liter water wat van 13 graden Celsius naar 50 graden Celsius verwarmt moet worden. Dit kost in de tijd dat er gedoucht wordt(10min) 11kWh.

10 10 Figuur 4.1 Energieverbruik verwarming In figuur 4.1 is te zien hoeveel kwh er gemiddeld wordt gebruikt voor de verwarming van het pand. In de winter zit dit rond het piekvermogen van 114kW, en in de zomermaanden is dit veel lager, omdat er overdag geen verwarming nodig is. Figuur 4.2 Energieverbruik elektriciteit In figuur 4.2 is te zien hoeveel energie er wordt afgenomen voor de elektriciteit in het gebouw. In de winter wordt er meer elektriciteit gebruikt omdat de mensen vaker binnen zitten door het weer, in de zomer wordt er minder elektriciteit afgenomen omdat de mensen dan vaker aan het roeien zijn en minder binnen zitten. In de zomervakantie zakt het stroomverbruik tot bijna 0 vanwege de zomerstop. Dan is er alleen nog een beetje elektriciteit nodig voor de koelkast en het alarm.

11 11 5. Conceptkeuze 5.1 Onderbouwing keuze Er is gekozen voor het concept met de zonnecellen, zonnecollectoren en de HRe ketels. Er is juist voor dit concept gekozen omdat dit milieuvriendelijk is, en tegelijkertijd is er een backup systeem ingebouwd. Hierdoor is de installatie ook betrouwbaarder dan de andere concepten die zijn uitgewerkt in het conceptrapport. 5.2 Uitwerking en beschrijving installatie Het concept wat wij gekozen hebben voor de installatie van het verenigingspand, moet zoveel mogelijk zelfvoorzienend zijn. De installatie moet een elektrisch vermogen kunnen leveren van 11kWh, dit is het geschatte nominale vermogen, en een thermisch vermogen van 114kWh.We hebben gebruik gemaakt van een combinatie van verschillende technieken, om ervoor te zorgen dat er een back-up systeem aanwezig is. Op het dak worden zonnecollectoren en zonnecellen geplaatst. De zonnecollectoren leveren de warmte voor de douches, en de zonnecellen de elektriciteit. De warmte voor de radiatoren wordt geregeld door de HRe ketels. Ook helpen, in de zomermaanden, de zonnecollectoren mee aan de CV zodra er niemand aan het douchen is. De HRe ketels leveren ook nog 5kW aan elektriciteit. De overtollige stroom wordt opgeslagen in het net zodat er nog wat terugverdient kan worden. Zodra het nacht is en de zonnecellen niets meer leveren, en de ketels niet genoeg opwekken. Kan er weer stroom uit het net gehaald worden. Hierdoor levert het gebruik van zonnecellen ook nog wat op. 5.3 Uitwerking en beschrijving componenten De zonnecollectoren Een zonnecollector heeft als functie zonne-energie omzetten in warmte zodat het water wat er doorheen stroomt wordt verwarmt. De zonnecollector wordt op het dak aangesloten en aangesloten op een transportmedium om zo de opgevangen warmte te vervoeren. Het transportmedium(water) wordt naar een opslagvat/boiler vervoert. De vlakke plaatcollector wordt het meest gebruikt, en is opgebouwd uit een aantal onderdelen: De absorber: Dit is een zwarte plaat die de warmte van de zon opslaat en meer warmte opneemt dan dat deze afgeeft aan de omgeving. Een isolerende bak: Deze bak zorgt ervoor dat de absorber niet veel warmte kwijtraakt aan de omgeving. Een afdekplaat: Deze sluit de bak af zodat er zo min mogelijk warmte verloren gaat. Metalen/koperen buizen: Deze zorgen ervoor dat het water onder de absorber door kan stromen zodat het water op kan warmen. Het verkrijgen van warmte begint bij de lichtenergie die de zon uitstraalt. Deze energie wordt geabsorbeerd door de absorber. De absorber wordt warmer en geeft warmte-energie af aan het water. Een zonnecollector heeft een rendement van 85%. Dit wil zeggen dat 85% van de zonneenergie die op de zonnecollector valt wordt omgezet in warmte. Hoe hoger het optisch rendement, hoe meer zonne-energie er wordt omgezet in effectieve warmte. Per verbruik van 100 liter warm water aan 50 C per dag moet er tussen de 1,1 en 1,5 m2 zonnecollectoroppervlak worden voorzien.

12 12 Zonnecellen Zonnecellen worden gemaakt door een laag van silicium te nemen. Dit wordt als halfgeleider gebruikt. Voor het maken van de zonnecellen wordt er uit drie soorten silicium gekozen, namelijk: monokristallijn silicium, polykristallijn silicium of amorf silicium. Vervolgens wordt er aan de bovenkant een laag fosfor en aan de onderkant een laag borium toegevoegd. Als laatste stap wordt het geheel tussen twee glasplaten gezet. Deze glasplaten dienen als bescherming. Als de zon schijnt word het lichtenergie van de zon omgezet in elektrische energie doordat de elektronen onder de invloed van straling van de zon gaan bewegen en zo elektriciteit opwekken. Nadat de elektriciteit is opgewekt word het getransporteerd naar een transformator. De transformator zet op zijn beurt het opgewekte elektriciteit om in 230V. Het rendement van de zonnecellen is nog niet zo hoog. Bij de meest gebruikte commerciële zonnecel is het rendement 14%. Ketels en Micro WKK (HRe Ketels) Een ketel heeft als functie warmte op te wekken. Dit word gedaan door gas te verbranden dat van het gasnet afkomt en zo water op te warmen dat zich in een bak erboven bevind. Bij dit proces wordt gestreefd naar zo min mogelijk warmte verlies. De laatste decennia is het rendement van een cv-ketel door stijgende energieprijzen steeds belangrijker geworden. De nieuwste ontwikkeling op cv-ketel gebied is een gecombineerde ketel die de warmtevraag van de woning voorziet, en die met de restwarmte elektriciteit opwekt. Dit gebeurt doormiddel van een micro-wkk (HR ketel met een kleine stirlingmotor). Een micro-wkk kan de helft tot driekwart van de gemiddelde elektriciteit consumptie leveren. Figuur 5.1 Energie diagram De micro WKK werkt ook op gas, dus het gas verbruik zal iets stijgen als je een WKK in huis plaats. Dit word weer gecompenseerd door de energie die je ervoor terug krijgt. Het plaatsen van een micro WKK is simpel. Het werkt eigenlijk hetzelfde als een gewone HR ketel alleen er moet nog een extra meter geplaatst worden voor het overtollige stroom. Dit gaat dan vervolgens weer terug naar het net. De WKK slaat net als bij een normale ketel aan als er om energie (warmte) gevraagd wordt. WTW-unit WTW-unit staat voor Warmte terug win unit. Dit systeem is een ventilatie systeem wat de warmte uit de vervuilde lucht haalt en weer in de schone lucht pompt. Dit levert een rendement op van rond de 60%. Het zorgt voor een goede ventilatie en warme ruimte. De ventilatie punten zijn: Keuken Toiletten Douches

13 13 Dit zijn de ruimtes die de ventilatie nodig hebben. De andere ruimtes worden door middel van natuurlijke ventilatie verzorgt. Hierboven afgebeeld staat een grafiek met de opwekking van de elektrische energie en de warmte energie. In de wintermaanden zullen de zonnecellen nog wel elektriciteit opwekken (wel minder maar de zon zal gewoon blijven schijnen). De zonnecollectoren zullen echter zo goed als geen warmte energie opwekken omdat het daarvoor buiten gewoon te koud is. (Zonnepanelen worden in kwp (kilowattpiek) gerekend) 6. Kostenberekening Om te bepalen wat het systeem gaat kosten, moet je weten wat er nodig is. De botenloods zal ongeveer 12 uur per dag open zijn. Dit komt neer op deze berekening: Voor elektriciteit een nominaal vermogen van: 11kW 12h=132kW Per 12uur Voor verwarming: 114kW 12h=1368kW Per 12uur Dit betekend dat er per dag voor de elektriciteit met een nominaal vermogen van 11kW een vermogen van 132kW nodig is. Voor de verwarming komt dit neer op een vermogen van 1368kW Per dag. Dit zijn de verbruiken tijdens de drukste tijd van het jaar. In de zomer zal

14 14 bijvoorbeeld een winterstop zijn van zo n 2 weken. Hierbij zal het verbruik van de verwarming minimaal zijn, en de elektriciteit ook niet veel(koelkasten etc.) Zonnecellen Wij houden er in ons concept rekening mee dat je op een normale dag van 8:00 18:00 licht voor de zonnecellen hebt(gemiddeld over de seizoenen) en dat er van 8:00 tot 20:00 in de loods,gezeten wordt. Met als uitzondering donderdag dan is er tot 0:00 vermogen nodig. Nu heb je dus 2 uur per dag, 4 dagen per week, dus 8 uur. Plus een keer 6 uur opgeslagen vermogen in de buffer. Je hebt dus 14 uur gebufferd elektrisch vermogen nodig. In het weekend zit er niemand in de botenloods dus is er voor 20uur gebufferd aan vermogen. Hieruit nemen wij de beslissing om een systeem te maken wat constant(met deze tijden) 11kW aan elektrisch vermogen kan leveren. Met een piek van 20kW. Dit is dus voor elektriciteit: 11kW met pieken van 20kW De zonnecellen kosten per geïnstalleerde kw gemiddeld 5000,-. Dit komt bij ons systeem er op neer dat het: = ,- Zonnecollectoren De zonnecollectoren in ons systeem zijn bedoeld voor de douches in de zomer en, als er niet gedoucht wordt, voor de CV. Wij zijn uitgegaan van 25 man die tegelijk 70 liter water per persoon verbruiken. Dit komt neer op 1750 Liter water wat van 13 graden Celsius naar 50 graden Celsius verwarmt moet worden. Dit kost in de tijd dat er gedoucht wordt(10min) 11kWh. De 11kWh die de zonnecollectoren kunnen leveren zodra er niemand aan het douchen is gaat naar de CV. De kosten voor een systeem met 11kWh zijn zeer verschillend per systeem. Een goede schatting is: 5000,- Omdat dit een relatief klein systeem is. Hier komen nog installatie kosten die kunnen oplopen tot 1500,-. HRe ketel De zonnecollector kan ongeveer op ongeveer 40 dagen warmte leveren aan de CV. Dit is een schatting naar aanleiding van de schema s van het KNMI. In deze 40 dagen helpt de zonnecollector voor ongeveer 11kWh mee. En de HRe ketels doen de rest, hierdoor zullen de stookkosten iets lager liggen. Wij kiezen voor de HRe-ketels waarvan op de volgende pagina de specificaties zijn afgebeeld in figuur 6.1:

15 15 Figuur 6.1 Specificaties HRe-ketel Met een benodigd vermogen van 114kW, en een ketel die 24kW levert: 114/24 = 4,75 We hebben dus 5 ketels nodig, dit komt neer op een prijs van: = Euro. WTW-unit De totale inhoud van de ruimtes die in aanmerking komen voor de WTW unit is De nodige ventilatie in een gebouw is: Bron: Het Bouwbesluit stelt in afdeling 3.10 van het Bouwbesluit de volgende eisen aan de ventilatiecapaciteit van een woning Ruimte Eis Verblijfsgebied > 0,9 dm 3 /s per m 2 vloeroppervlakte met een minimum van 7 dm 3 /s Verblijfsruimte > 0,7 dm 3 /s per m 2 vloeroppervlakte met een minimum van 7 dm 3 /s Toiletruimte > 7 dm 3 /s Badruimte > 14 dm 3 /s

16 16 Keuken > 21 dm 3 /s (opstelplaats max. 15 kw) Meterruimte > 2 dm 3 /s per m 3 netto-inhoud van de meterruimte, met een minimum van 2 dm 3 /s De ventilatie is ongeacht de inhoud van de ruimte. Het is een standaard maat voor ventilatie voor de verschillende ruimtes Voor de toilet ruimte wordt dit 7 dm 3 /s = 25,2 m³ per uur. Voor de badruimte wordt dit 14 dm 3 /s = 50,4 m³ per uur. En voor de keuken wordt dit 21 dm 3 /s = 75,6 m³ per uur. Dus dit wordt totaal minimaal 151,2 m³ per uur. Wij kiezen hierdoor voor deze unit: recu-novo v (verticaal) 30 (300m3/hr) Dit systeem heeft een prijs van 2000,- en een rendement van 60%. Door dit systeem kun je tijdens de hete zomermaanden en tijdens een feest genoeg ventileren, namelijk dubbel zoveel al het minimaal aanbevolen. Totale kosten Investeringskosten Zonnecellen: ,- Zonnecollectoren: 6 500,- HRe Ketel: ,- WTW-unit: 2 000,- Overige installatiekosten: 2 000, Totaal ,- Maandelijkse kosten: 150,-

17 17 7. Tekeningen en schema s Om een goed overzicht te krijgen van het systeem zijn schema s noodzakelijk. Ook wordt het systeem aangesloten aan de hand van dit soort schema s. Het eerste schema (Figuur 7.1) geeft een overzicht van de manieren waarop de zonne-energie en gas wordt omgevormd tot stroom. Hierin is het noodzakelijk dat de energie van de zonnepanelen opgeslagen word in de accu s. Waarna ze als de stroom nodig is omgezet worden in de AC/DC omvormer in de juiste spanning en voltage. En daarna word de stroom in het elektrisch distributie paneel naar alle stopcontacten en dergelijke geleid in het verenigingspand. Figuur 7.1 Schema elektriciteit Op de volgende pagina staat het schema van de warmte installatie (Figuur 7.2). Hierop is te zien met welke manieren zonne-energie en gas wordt omgezet in warmte waarmee het verenigingspand kan worden voorzien van verwarming(vloer). Met deze globale tekening kunnen installateurs de verwarming in het verenigingspand zien en kunnen ze hiermee inschatten wat voor onderdelen er nodig zijn, en hoe ze het moeten aansluiten.

18 Figuur 7.2 Warmte installatie 18

19 19 Verder is er nog een ruimte nodig waar alle apparatuur kan staan die nodig is om dit allemaal te realiseren. Daarom word er een gedeelte wat eigenlijk in gebruik was voor berging en toiletten gebruikt. Verder worden naast het dakterras, de zonnecollectoren en zonnecellen geplaatst. Zie hiervoor figuur 7.3 Figuur 7.3 plattegrond 8. Conclusies en aanbevelingen Na het project waarin wij een installatie hebben ontworpen zijn wij tot de conclusie gekomen dat het ontworpen concept haalbaar is. Dit komt door de relatief lage kosten van de gehele installatie, en omdat de installatie zich voor een klein deel terugverdiend. Bovendien is de installatie milieuvriendelijk doordat het grootste deel van de stroom wordt opgewekt door middel van zonne-energie. Door middel van het stroom op te slaan in het net, is er ook s avonds wanneer de zonnepanelen geen stroom opwekken, voldoende stroom. En als de zonnecollectoren s avonds geen warmte meer opleveren, zorgen de HRe ketels voor het warme water. Door deze twee back-up systemen is de installatie zeer betrouwbaar. Het systeem is zeer geschikt voor het pand van de studentenvereniging omdat dit systeem aan alle vasten eisen voldoet. Daarnaast is het systeem zowel zelfvoorzienend, betrouwbaar en milieuvriendelijk.

20 20 II. Literatuurlijst Studiewijzer Installatietechniek Bouwtekeningen https://blackboard.hhs.nl/webapps/portal/frameset.jsp?tab_id=_2_1&url=%2fwebapps%2fbla ckboard%2fexecute%2flauncher%3ftype%3dcourse%26id%3d_12814_1%26url%3d Sites over zonnepanelen Sites over HRe-keters Bronnen voor WTW unit: Informatie over vermogensberekeningen Bron voor led verlichting:

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptips die watt opleveren samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptip 1 Waterbesparende douchekop (max. 8L per minuut doe de emmerproef om dit te testen) ± 90 p.j. De groenste

Nadere informatie

Energiesprong concepten

Energiesprong concepten Energiesprong concepten Aan: Van: Martijn Winnen Kamiel Jansen Datum: 29 09 11 Betreft:: Concepten energiesprong A damse School woningen Uitgangssituatie Voor de energiesprong berekeningen zijn we uitgegaan

Nadere informatie

De zon in het zwembad

De zon in het zwembad De zon in het zwembad Inleiding Het zwembad Aquarius staat in de gemeente Tienhuizen. Toen het zwembad in 1963 gebouwd werd speelde de energiekosten en het milieu nog niet zo n belangrijke rol. Inmiddels

Nadere informatie

Installatie overzicht bij EPC-concepten

Installatie overzicht bij EPC-concepten Installatie overzicht bij EPC-concepten Dit boekje geeft een overzicht van de belangrijkste installaties zoals die nu op de markt aanwezig zijn. PelserHartman probeert u een zo volledig mogelijk overzicht

Nadere informatie

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016,

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Beste, Bedankt voor het invu llen van de Energiescan. Voor u ligt het adviesrapport. Op basis

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Project Installatietechniek Conceptrapport

Project Installatietechniek Conceptrapport Project Installatietechniek Conceptrapport Filmhuis Lumen Delft Module: THIN3 Product: Conceptrapport Groep: WP27A + WP27B Groepsnaam: Filmhuis 4 Periode: Blok 3 Ingeleverd op: 21-03-2014 Groepsleden:

Nadere informatie

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3.

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3. Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. CO₂ uitstoot (ton per jaar ) Investeringen

Nadere informatie

2. Factoren onderzoeken die invloed hebben op het vermogen van de zonnecellen

2. Factoren onderzoeken die invloed hebben op het vermogen van de zonnecellen Experiment 2 2. Factoren onderzoeken die invloed hebben op het vermogen van de zonnecellen Inleiding In deze experimentenreeks ga je onderzoeken welke factoren een effect hebben op het geleverde vermogen

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur

Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur Alles wat je moet weten: - Hoe de juiste beslissing te nemen bij de aankoop van energie zuinige apparatuur. INHOUD 1. Introductie

Nadere informatie

Warmwater collectorsystemen

Warmwater collectorsystemen Warmwater collectorsystemen Warmwater collectorsystemen. Warmwater collectorsystemen zijn vloeistof gevulde installaties waar vloeistof door de buizen in de collector stroomt. Om de buizen in de collector,

Nadere informatie

Verdeling gemiddeld energieverbruik NL. Auto (benzine)

Verdeling gemiddeld energieverbruik NL. Auto (benzine) Warmtepomp Het gebruik van verwarming en warm water bepalen een zeer groot deel van het energieverbruik van een woning. Het gebruik van een warmtepomp is een (gedeeltelijk of volledig) alternatief voor

Nadere informatie

PV-Systemen. Introductie. De Installatie. PV-Systemen 1/10

PV-Systemen. Introductie. De Installatie. PV-Systemen 1/10 PV-Systemen 1/10 PV-Systemen Introductie In afgelegen gebieden waar geen elektriciteit ter beschikking staat kunnen PV-installaties worden toegepast. PV is een afkorting van Photo Voltage. Door middel

Nadere informatie

De meest gehoorde vraag is ; hoe lang de WhisperGen wel niet moet draaien om voldoende energie te leveren voor een gehele installatie.

De meest gehoorde vraag is ; hoe lang de WhisperGen wel niet moet draaien om voldoende energie te leveren voor een gehele installatie. Veel gestelde vragen Er worden ons veelvuldig vragen gesteld over de werking en toepassing van de WhisperGen in scheeps- en woning installaties. De meest voorkomende ze zullen hieronder behandeld worden.

Nadere informatie

Uitgevoerd door: Caubergh Huygen, Lowexnet

Uitgevoerd door: Caubergh Huygen, Lowexnet Uitgevoerd door: Caubergh Huygen, Lowexnet In opdracht van Platform energietransitie Gebouwde Omgeving, Innovatiewerkgroep, 2007 Inhoudsopgave 2 1. Inleiding 2. Het concept 3 - - - - - - 3. Contouren voor

Nadere informatie

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Samen besparen we ons rijk Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam GREEN PACKAGE Energie uit de lucht - 100% duurzaam Het comfort van vloerverwarming, koeling en warmtapwater in een duurzaam energiesysteem voor bij u thuis. Frisse Lucht Green Package, duurzame energie

Nadere informatie

PV-Systemen. PV-systemen 1/11. Freddy Alferink, 2003

PV-Systemen. PV-systemen 1/11. Freddy Alferink, 2003 PV-systemen 1/11 PV-Systemen Freddy Alferink, 2003 In afgelegen gebieden waar geen elektriciteit ter beschikking staat kunnen PV-installaties worden toegepast. PV is een afkorting van Photo Voltage. Door

Nadere informatie

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL Klimaatmakers Veilig en vertrouwd! Warmte en ventilatie zijn essentieel voor een heerlijk klimaat in uw woning.

Nadere informatie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie 2 Bosch Solar Bosch: dat klinkt bekend én vertrouwd! Geen wonder, want miljoenen mensen over de hele wereld gebruiken de producten van Bosch. Dag in, dag

Nadere informatie

EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN Wim van den Bogerd EERST NOM PROJECT 2013 RIJSWIJK Woonwijken met gezonde, energiezuinige en kwalitatief hoogstaande woningen waar het fantastisch

Nadere informatie

Vermijden van verliezen bij het gebruik van industriële restwarmte

Vermijden van verliezen bij het gebruik van industriële restwarmte Vermijden van verliezen bij het gebruik van industriële restwarmte Exergie eenvoudig uitgelegd In opdracht van AgentschapNL Divisie NL Energie en Klimaat CCS B.V. Welle 36 7411 CC Deventer The Netherlands

Nadere informatie

Fotovoltaïsche installaties Autonome systemen

Fotovoltaïsche installaties Autonome systemen Fotovoltaïsche installaties Autonome systemen Autonome PV systemen Het principe van een autonoom PV systeem baseert zich op onderstaand schema: Regelaar Junction box principe Junction box + Junction box

Nadere informatie

Technische Kennis Dag 2014. Zonne-energie Henk Meijer

Technische Kennis Dag 2014. Zonne-energie Henk Meijer Technische Kennis Dag 2014 Zonne-energie Henk Meijer Zonne-energie Wat gaan we behandelen? Energie van de zon Indirect gebruik zonne-energie Direct gebruik zonne-energie Zonnepanelen en collectoren Passieve

Nadere informatie

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen.

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Energie besparen en meer wooncomfort Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

EnergieBesparen. Alle tips in een overzicht. Pascal Wierckx

EnergieBesparen. Alle tips in een overzicht. Pascal Wierckx EnergieBesparen Alle tips in een overzicht Pascal Wierckx Inleiding De meeste huishoudens betalen teveel voor hun energierekening. Door eenvoudige tips op te volgen kan met weinig moeite veel geld bespaard

Nadere informatie

7 STAPPEN VOOR ENERGIEBESPARING IN EEN TANGRAMHUIS:

7 STAPPEN VOOR ENERGIEBESPARING IN EEN TANGRAMHUIS: TANGRAMHUIS 7 STAPPEN VOOR ENERGIEBESPARING IN EEN TANGRAMHUIS: 1 - ZON - Maak gebruik van de zon, de enige kostenloze energieleverancier! Onze woningen worden naar de zon georiënteerd, dat wil zeggen

Nadere informatie

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

K I N J O Y K I N R O O I. 14 februari 2013

K I N J O Y K I N R O O I. 14 februari 2013 K I N J O Y K I N R O O I 14 februari 2013 I N D E X 1. LOCATIE 1.1 ligging projectgebied 1.2 locatie 1.3 bestaande situatie 1.5 ligging waterwoningen 2. EILAND 2.1 eiland 3. WATERWONING 3.1 situatie

Nadere informatie

www.pletteinstallaties.nl Bosch Solar zonne-energie

www.pletteinstallaties.nl Bosch Solar zonne-energie 1 Bosch Solar zonne-energie 2 Bosch: dat klinkt bekend én vertrouwd! Geen wonder, want miljoenen mensen over de hele wereld gebruiken de producten van Bosch. Dag in, dag uit. Huishoudelijke apparaten,

Nadere informatie

Waarop letten bij het kiezen van een zonneboiler?

Waarop letten bij het kiezen van een zonneboiler? Waarop letten bij het kiezen van een zonneboiler? Inleiding Een zonneboiler bestaat uit de drie volgende hoofdbestanddelen: - de zonnecollector(en): het meest zichtbare onderdeel - de boiler of opslagvat

Nadere informatie

Wonen in De Bron. Comfortabel en energiezuinig wonen 2 december 2009 Renate van Paassen Willem Bastein

Wonen in De Bron. Comfortabel en energiezuinig wonen 2 december 2009 Renate van Paassen Willem Bastein Wonen in De Bron Comfortabel en energiezuinig wonen 2 december 2009 Renate van Paassen Willem Bastein Onderwerpen Introductie Installaties in uw woning Warmte- en koudeopslag Warmtepomp Ventilatie VENDU

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie

Verwarmen en koelen met de zon

Verwarmen en koelen met de zon Noodzaak alternatieve energiebronnen neemt toe Energieprijzen: 1996-008 Vergelijk CPI, Gasprijs en Electra (1996 = 100) 350 300 36 Verwarmen en koelen met de zon 50 33 197! 00 Index 150 19 De meest duurzame

Nadere informatie

[Samenvatting Energie]

[Samenvatting Energie] [2014] [Samenvatting Energie] [NATUURKUNDE 3 VWO HOOFDSTUK 4 WESLEY VOS 0 Paragraaf 1 Energie omzetten Energiesoorten Elektrisch energie --> stroom Warmte --> vb. de centrale verwarming Bewegingsenergie

Nadere informatie

Het Heijmans Bright House is een concept van Heijmans in samenwerking met Van Helmond Zuidam Architecten en AERspire. Uitgangspunt van het concept is

Het Heijmans Bright House is een concept van Heijmans in samenwerking met Van Helmond Zuidam Architecten en AERspire. Uitgangspunt van het concept is Het Heijmans Bright House is een concept van Heijmans in samenwerking met Van Helmond Zuidam Architecten en AERspire. Uitgangspunt van het concept is dat comfort en energiezuinigheid hand in hand moeten

Nadere informatie

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis.

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. Introductiedatum: 1 november 2010. Inhoudsopgave Het belang van duurzame innovatie

Nadere informatie

Duurzaam Soesterkwartier

Duurzaam Soesterkwartier Duurzaam Soesterkwartier Inhoudsopgave: Zonne-energie overzicht dia 1) Zonnepaneel installatie 2) Opstelling zonnepanelen 3) Opbrengst installatie 4) Opbrengst voor eigen gebruik 5) Panelen onderhouden

Nadere informatie

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2)

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2) les omschrijving 12 Theorie: Halfgeleiders Opgaven: halfgeleiders 13 Theorie: Energiekosten Opgaven: Energiekosten 14 Bespreken opgaven huiswerk Opgaven afmaken Opgaven afmaken 15 Practicumtoets (telt

Nadere informatie

De toekomst is zeker. met Nefit Zonnestroom. Begrippenlijst

De toekomst is zeker. met Nefit Zonnestroom. Begrippenlijst N e f i t h o u d t N e d e r l a n d w a r m De toekomst is zeker met Nefit Zonnestroom Begrippenlijst Autonoom systeem (standalone) - op zichzelf staand systeem bestaand uit zonnepanelen, regelunit en

Nadere informatie

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat.

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Een nieuwe, zuinige ketel? Denk er nu al over na! Is uw ketel oud aan het worden? Wacht niet totdat hij stuk

Nadere informatie

6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement

6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement 6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement Opgave 9 Het rendement bereken je met E nuttig en E in. E nuttig is de hoeveelheid energie die nodig is het water op te warmen. E in is de hoeveelheid energie

Nadere informatie

BEDRIJFSBEZOEK ALFERINK

BEDRIJFSBEZOEK ALFERINK 8-10-2015 MARIANUM BEDRIJFSBEZOEK ALFERINK Sander Kolkman, Lars Onstenk, Max Hummelink, Patrick Zieverink 5 VWO Inleiding: Op woensdag 23 september zijn wij naar Alferink op bedrijfsbezoek geweest. Alferink

Nadere informatie

Fig1.9 Zonne-energie: voorbeeldproefje

Fig1.9 Zonne-energie: voorbeeldproefje Zonne-energie Inleidende proef Doelstelling Het is de bedoeling om kort maar bondig de werking van een zonnepaneel uit te leggen. Daarna wordt de werking vlug gedemonstreerd wordt aan de hand van een kleine

Nadere informatie

Meten = weten Instructie voor leerkrachten

Meten = weten Instructie voor leerkrachten Meten = weten Instructie voor leerkrachten Dit opdrachtenblad Meten = Weten is ontwikkeld als een voorproefje voor het lespakket Zonnepanelen op school. Het opdrachtenblad is zelfstandig te gebruiken.

Nadere informatie

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Het hoofddoel is: het omlaag brengen van uw energierekening door gedragsinvloeden & techniek én het produceren van duurzame energie;

Nadere informatie

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015 Duurzame systemen Comfortabel genieten, maximale energiebesparing 01-10 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Onbezorgde luxe, duurzaam leven! Energiezuinig dankzij bodem-, lucht- en zonnewarmte

Nadere informatie

Comfortabel én milieuvriendelijk wonen. Met Nuon Stadswarmte en ComfortKoeling

Comfortabel én milieuvriendelijk wonen. Met Nuon Stadswarmte en ComfortKoeling Comfortabel én milieuvriendelijk wonen Met Nuon Stadswarmte en ComfortKoeling Comfortabel koel of warm met oog voor het milieu Gefeliciteerd! Uw nieuwe woning kunt u zeer eenvoudig en comfortabel verwarmen

Nadere informatie

Energie weetjes. Stand-by functie is sluipverbruiker:

Energie weetjes. Stand-by functie is sluipverbruiker: Energie weetjes Het stroomverbruik is tussen 1950 en 2004 vervijfvoudigd. Dit komt vooral door een toename van het aantal wasdrogers, magnetrons, vaatwassers en computers in huis. In de Nederlandse huishoudens

Nadere informatie

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. Dashboard onderdelen CO₂ uitstoot (ton per

Nadere informatie

Introductie. Ernst van Tongeren. Directeur Besseling Installatietechniek

Introductie. Ernst van Tongeren. Directeur Besseling Installatietechniek Introductie Ernst van Tongeren Directeur Besseling Installatietechniek Programma 1. Presentatie duurzame technieken (E. vantongeren) 2. Bouwkundige randvoorwaarden (H. Nieman) 3. Presentatie praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

foto : Project voorbeeld Straat Postcode /plaats Opdrachtgever Telefoon Contactpersoon Agent Rapport Behandeld door Sterk.co

foto : Project voorbeeld Straat Postcode /plaats Opdrachtgever Telefoon Contactpersoon Agent Rapport Behandeld door Sterk.co foto Project Straat Postode /plaats Opdrachtgever Straat Postcode /plaats Telefoon Contactpersoon Telefoon Agent Rapport Behandeld door Telefoon Sterk.co Rekenmodule basis gegevens Project nr Inhoud M3

Nadere informatie

Monitoren energieverbruik

Monitoren energieverbruik Offerte SLIMMER Huis Sanne Kruithoven & Peter Vlierbes Haarlem Situatie: Sanne Kruithoven en Peter Vlierbes wonen samen met hun zoon in een moderne tweeonder-een-kapwoning aan de Postelstraat 94, 1234

Nadere informatie

Actief bezig met de I-CE!

Actief bezig met de I-CE! Actief bezig met de I-CE! Speciaal voor dorpshuizen heeft inrg een aantal leuke tips en weetjes over energiebesparing verzameld! In deze mail geeft inrg een aantal tips en weetjes over de I-CE die onlangs

Nadere informatie

D2Recool. Duurzaam klimaatsysteem voor een comfortabel binnenklimaat. Product informatie

D2Recool. Duurzaam klimaatsysteem voor een comfortabel binnenklimaat. Product informatie D2Recool Duurzaam klimaatsysteem voor een comfortabel binnenklimaat Product informatie D2Recool: Duurzame en effectieve klimaatbeheersing De D2Recool productlijn is één van de klimaatsystemen van Dutch

Nadere informatie

Wie is Woonlinie Het project duurzame isolatietechnieken oplossingen in de installaties van de woningen Monitoren

Wie is Woonlinie Het project duurzame isolatietechnieken oplossingen in de installaties van de woningen Monitoren Wie is Woonlinie Woonlinie is een middelgrote woningcorporatie actief in het Land van Heusden en Altena en Zaltbommel. Totaal verhuurt Woonlinie ongeveer 4200 woningen. Daarnaast bouwt de vastgoed afdeling

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Verwarming, koeling, warm water en ventilatie in uw woning

Verwarming, koeling, warm water en ventilatie in uw woning Verwarming, koeling, warm water en ventilatie in uw woning Uw woning is aangesloten op een collectief, duurzaam energiesysteem. Deze installatie verwarmt in de winter, koelt in de zomer en zorgt voor warm

Nadere informatie

Project Installatietechniek Onderzoeksrapport

Project Installatietechniek Onderzoeksrapport Project Installatietechniek Onderzoeksrapport Filmhuis Lumen Delft Module: THIN3 Product: Onderzoeksrapport Groep: WP27A + WP27B Groepsnaam: Filmhuis 4 Periode: Blok 3 Ingeleverd op: 07-03-14 Groepsleden:

Nadere informatie

Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen

Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen KLIMAATGARANT Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen De energie van morgen vandaag in huis Project in Rijswijk Een energieneutrale woning: het kan! Binnenkort start de verkoop van

Nadere informatie

Samen Besparen we ons Rijk

Samen Besparen we ons Rijk Samen Besparen we ons Rijk Voor iedere geïnteresseerde bewoner van de Rivierenwijk deel 1 te Deventer DE BEWONERSCOMMISSIE ZET ZICH VOOR U IN! Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door de

Nadere informatie

Centrumvoorzieningen voor. recreatie + camping. Esbi Huis neemt u alle bouwzorg uit handen

Centrumvoorzieningen voor. recreatie + camping. Esbi Huis neemt u alle bouwzorg uit handen Centrumvoorzieningen voor recreatie + camping Esbi Huis neemt u alle bouwzorg uit handen Goed in bouw en realisatie van centrumge Landgoed De Hellendoornse Berg Ervaren specialist In de afgelopen decennia

Nadere informatie

De gesloten kas. finale opdracht voor de. Alympiade 2008

De gesloten kas. finale opdracht voor de. Alympiade 2008 De gesloten kas finale opdracht voor de Alympiade 2008 Garderen, 14 en 15 maart 2008 1 VOORAF: WERKWIJZER FINALE WISKUNDE A-LYMPIADE 2008 Lees eerst de volledige tekst van de opdracht door zodat je weet

Nadere informatie

Duurzame stroom in het EcoNexis huis

Duurzame stroom in het EcoNexis huis Groepsopdracht 1, vmbo Duurzame stroom in het EcoNexis huis Vooraf Er zijn steeds meer mensen op de wereld. En die hebben gemiddeld ook steeds meer geld te besteden. Daarom is er steeds meer energie nodig.

Nadere informatie

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3!

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3! Voor het welzijn van kind en school Klas 3! Wat is energie Energie heb je nodig om iets te doen. Je hebt het nodig om een auto mee te kunnen laten rijden, een huis mee te verwarmen of een fabriek mee te

Nadere informatie

Module 4 Energie. Vraag 3 Een bron van "herwinbare" energie is: A] biomassa B] de zon C] steenkool D] aardolie E] bewegend water

Module 4 Energie. Vraag 3 Een bron van herwinbare energie is: A] biomassa B] de zon C] steenkool D] aardolie E] bewegend water Module 4 Energie Vraag 1 Wat hoort bij het indirect energieverbruik van een apparaat? Kies het BESTE antwoord A] De energie wat het apparaat nuttig verbruikt. B] De energie die het apparaat niet nuttig

Nadere informatie

Cursus Elektriciteit besparen. 1. Inleiding 2. Energiebesparing 3. Quiz 4. Antwoorden

Cursus Elektriciteit besparen. 1. Inleiding 2. Energiebesparing 3. Quiz 4. Antwoorden Cursus Elektriciteit besparen 1. Inleiding 2. Energiebesparing 3. Quiz 4. Antwoorden DUW Parkstad DUW is een initiatief van Stichting EnviAA in samenwerking met: DUW Parkstad Wij geven gratis en onafhankelijk

Nadere informatie

ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL

ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO 2 -zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

1 ENERGIEBESPARING, WAAROM EIGENLIJK?

1 ENERGIEBESPARING, WAAROM EIGENLIJK? Naam:... 1 ENERGIEBESPARING, WAAROM EIGENLIJK? Waarom is energiebesparing belangrijk? En wat is het precies waar we op moeten besparen? Energie Zonder energie staat alles stil. Dit begint al bij je eigen

Nadere informatie

Nieuwbouw. Steile Bank en Urkerstraat. Woonfolder

Nieuwbouw. Steile Bank en Urkerstraat. Woonfolder Nieuwbouw Steile Bank en Urkerstraat Woonfolder Lemmer, een oud vissersdorp met maritiem karakter Lemmer is gelegen in de fusiegemeente De Friese Meren, provincie Friesland. Het is één van Frieslands bekendste

Nadere informatie

De cijfers worden in GJ (GigaJoule) uitgedrukt. Dit is de eenheid van Warmte. Ter vergelijk, 1 GJ komt overeen met 278 kwh of +/- 32 m3 gas.

De cijfers worden in GJ (GigaJoule) uitgedrukt. Dit is de eenheid van Warmte. Ter vergelijk, 1 GJ komt overeen met 278 kwh of +/- 32 m3 gas. Project: woningen Maasbommel Datum: april 2014 Onderwerp: jaarrapportage nr. 4 Inleiding Eind februari 2013 zijn de drie woning in Maasbommel opgeleverd aan de huurders van Woonstichting De Kernen. Deze

Nadere informatie

Het Varken als kachel. I r. M a u r i c e O r t m a n s

Het Varken als kachel. I r. M a u r i c e O r t m a n s Het Varken als kachel I r. M a u r i c e O r t m a n s Hoeveel warmte produceren varkens? Vo e lbare w a rmteproductie: B ig 23 kg: 4 2 Wa t t Vleesva rken 11 0 k g: 1 2 7 Wa t t K raamzeug: 3 7 5 Wa t

Nadere informatie

Lekker wonen, lagere lasten

Lekker wonen, lagere lasten Lekker wonen, lagere lasten Lees hoe u energie kunt besparen met het energiepakket van Woonservice. Het energiepakket Een huishouden is gemiddeld 150,- per maand kwijt aan energie. Dat is een kwart van

Nadere informatie

ZONNE - PANELEN INFORMATIE. Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929

ZONNE - PANELEN INFORMATIE. Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929 ZONNE - PANELEN INFORMATIE Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929 www.bruggink-bv.nl Oktober 2012 ZONNE - PANELEN 1. Algemene informatie Inhoud 2. Landelijke subsidieregeling, afkomstig

Nadere informatie

aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort

aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort aurostepplus Meer comfort terwijl u energie bespaart Duurzaam douchen en baden dat kan met de aurostepplus zonneboiler. De aurostepplus van Vaillant zorgt

Nadere informatie

Startadvies Energiebesparing

Startadvies Energiebesparing Startadvies Stephanusplein 1, 7772 BR Hardenberg Startadvies : Op basis van de besparingscheck (zie bijlage) heeft uw woning een indicatief energielabel F. Het energielabel voor woningen loopt van A tot

Nadere informatie

Alternatieve energiebronnen

Alternatieve energiebronnen Alternatieve energiebronnen energie01 (1 min, 5 sec) energiebronnen01 (2 min, 12 sec) Windenergie Windmolens werden vroeger gebruikt om water te pompen of koren te malen. In het jaar 650 gebruikte de mensen

Nadere informatie

Aanmelding voor thermografisch onderzoek

Aanmelding voor thermografisch onderzoek Aanmelding voor thermografisch onderzoek Hiermee bevestig ik de opdracht voor het verrichten van een thermografisch onderzoek. Naam : Adres : Postcode + woonplaats : Telefoon nummer : Woning : Tussenwoning

Nadere informatie

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis Energiebesparingswijzer STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012 Geld besparen met handige energietips voor thuis Energie besparen, snel verdiend! Ieder jaar betaal je veel geld voor een warm huis,

Nadere informatie

Steek Energie in je huis

Steek Energie in je huis Steek Energie in je huis 9 oktober 2012 Breda 1 Bouwbedrijf Boot B.V. Bouwbedrijf Boot is actief in de woningbouw (particulier, ontwikkeling), zorg huisvesting en utiliteit (scholen, kantoren, bedrijfsgebouwen).

Nadere informatie

EINDRAPPORT WP28A1 23-3-2012

EINDRAPPORT WP28A1 23-3-2012 23-3-2012 WP28A1 EINDRAPPORT Project groep: AjmalKamal Ewout de Jongh Lennart van Koppen Mohammed Al Jobori Pieter de Leede Robert Kraaijvanger Stefan Huijsman Vincent Hupkes Joèlsten Koeks Laurens-Jan

Nadere informatie

SABOP A Groep WH11.C.1

SABOP A Groep WH11.C.1 SABOP A Groep WH11.C.1 4/12/14 S. Kaptein A-J. Houweling J. Hop M. van der Jagt T. Jansen D. Janse F. Kappelhof S. Younan T. Hooftman Naam document: SABOP A Groep: WH11.C.1 Opdrachtgever: De Haagse Hogeschool

Nadere informatie

Bespaartips. 1 persoon 2317 2 personen 3424 3 personen 4092 4 personen 4604 5 personen 5292 6 personen 5430

Bespaartips. 1 persoon 2317 2 personen 3424 3 personen 4092 4 personen 4604 5 personen 5292 6 personen 5430 Zonnepanelen Agenda Bespaartips Wat zijn de materialen in zonnepanelen Wattpiek Dakoriëntatie Uitgangspunten aanschaf zonnepanelen Teruglevering (salderen) Wanneer betaal je niet teveel Wat betaal je als

Nadere informatie

Energie opties Jouw adres,

Energie opties Jouw adres, Jouw Naam Jouw adres Jouw plaats YECT energie report 18 Dec 2014 Energie opties Jouw adres, De inschatting van de energie veranderingen bij jullie thuis leveren jullie 1.000,- Euro per jaar op. Voorgestelde

Nadere informatie

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant?

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Energie verwarming en SWW Stijgende prijzen woningen zonder spouwisolatie Woningen met enkel glas Woningen zonder dakisolatie 2 1 Energie elektriciteit

Nadere informatie

Duurzaamheid. Complex Duinstate

Duurzaamheid. Complex Duinstate Duurzaamheid Complex Duinstate Kaatsheuvel Maart 2010 Leerling Hans van Ierland Casade Woondiensten 09-03-2010 Docent Ellen Venhuizen Wijkwerk niveau 3 fase 3 helicon opleidingen 1 Inhoud Bladzijde: Inleiding

Nadere informatie

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen Hier vergelijk je de verschillende producten van de verschillende energieleveranciers. Zo kun je zien wat

Nadere informatie

VRAGENLIJST ENERGIESCAN HORECA

VRAGENLIJST ENERGIESCAN HORECA VRAGENLIJST ENERGIESCAN HORECA Introductie Met deze vragenlijst kunnen wij een eerste inschatting maken van de mogelijkheden om energie te besparen. Door het formuleer zo volledig mogelijk in te vullen,

Nadere informatie

Duurzaam wonen zonder gas of stadsverwarming 15 april 2014 Piet Vink Centrum, Den Haag

Duurzaam wonen zonder gas of stadsverwarming 15 april 2014 Piet Vink Centrum, Den Haag Duurzaam wonen zonder gas of stadsverwarming 15 april 2014 Piet Vink Centrum, Den Haag Hilbrand Does www.energiegarant.nl september2013 Agenda 19:30-19:50: Inloop 19:50-20:00: Opening en introductie door

Nadere informatie

OVERAL, variatie vanuit de kern. LES- BRIEF 3v/4hv. De zonne-energiecentrale van Fuentes de Andalucía

OVERAL, variatie vanuit de kern. LES- BRIEF 3v/4hv. De zonne-energiecentrale van Fuentes de Andalucía OVERAL, variatie vanuit de kern LES- BRIEF 3v/4hv De zonne-energiecentrale van 1 Zonne-energie is in overvloed beschikbaar maar het is nog niet zo eenvoudig om die om te zetten naar elektrische energie.

Nadere informatie

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool Naam: Thijs Groep: 6/7 School: St.Willibrordusschool 1 Voorwoord Voor je ligt het werkstuk van Thijs. Dit werkstuk gaat over zonne-energie. Ik kwam op het idee voor dit onderwerp toen papa en mama ook

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. en energieomzetting

Hoofdstuk 3. en energieomzetting Hoofdstuk 3 Energie en energieomzetting branders luchttoevoer brandstoftoevoer koelwater condensator stoomturbine generator transformator regelkamer stoom water ketel branders 1 Energiesoort Omschrijving

Nadere informatie

Infogids zonnepanelen

Infogids zonnepanelen Infogids zonnepanelen Inhoudstabel Wat zijn zonnepanelen?... 1 De werking van zonnepanelen... 2 Waarmee moet u rekening houden?... 2 De kostprijs van zonnepanelen... 3 Financiële steun bij aankoop zonnepanelen...

Nadere informatie

Projectgegevens. Openbaar Belang Binnengasthuisstraat 1 8022 NH, Zwolle T. (038) 45 67 222 E. info@openbaarbelang.nl. Projectteam PROJECT

Projectgegevens. Openbaar Belang Binnengasthuisstraat 1 8022 NH, Zwolle T. (038) 45 67 222 E. info@openbaarbelang.nl. Projectteam PROJECT Daglicht Projectgegevens PROJECT De groene verbinding Nieuwbouw 15 duurzame woningen Pallandtmarke te Zwolle OPDRACHTGEVER Openbaar Belang Binnengasthuisstraat 1 8022 NH, Zwolle T. (038) 45 67 222 E. info@openbaarbelang.nl

Nadere informatie

Notitie Betreft Power2Nijmegen Inleiding figuur 1: overzicht ecodorp Vraagstelling

Notitie Betreft Power2Nijmegen Inleiding figuur 1: overzicht ecodorp Vraagstelling Notitie Aan : Ad Vlems, Bert Lagerweij Van : Arjan van Bon Datum : 28 augustus 2012 Kopie : Anne Pronk Onze referentie : 9X3809.A2/N00001/110412/Nijm2 HASKONING NEDERLAND B.V. BUILDINGS Betreft : Power2Nijmegen

Nadere informatie

Itho Daalderop Zonneboilers en zonnecollectoren. product-

Itho Daalderop Zonneboilers en zonnecollectoren. product- Itho Daalderop Zonneboilers en zonnecollectoren product- 2 De zonneboilers van Itho Daalderop Itho Daalderop heeft twee verschillende soorten zonneboilers; de Solior en de Voorverwarmer. De Solior is een

Nadere informatie

Het ontwerpen van een

Het ontwerpen van een Het ontwerpen van een ventilatiesysteem André Meester Alusta natuurlijke ventilatietechniek Het ontwerpen van een ventilatiesysteem Bepaling capaciteit toe en afvoer volgens bouwbesluit Aanvullende eisen

Nadere informatie

Vervanging van de CV-ketel: wat zijn de opties?

Vervanging van de CV-ketel: wat zijn de opties? Vervanging van de CV-ketel: wat zijn de opties? Frans Vonk frans.vonk@040energie.nl 1 Presentatie indeling Verwarmings systeem: Vermogen van de ketel (solo) Radiatoren en watertemperatuur Thermostaat Warm

Nadere informatie