MASTERPROEF NOTARIAAT

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MASTERPROEF NOTARIAAT"

Transcriptie

1 Universiteit Gent Academiejaar Faculteit van de Rechtsgeleerdheid Master in het Notariaat Masterproef Successierechten MASTERPROEF NOTARIAAT Schenking met voorbehoud van vruchtgebruik en artikel 9 W.Succ. Geert Wullepit Stamnummer: Promotor: Professor N. Geelhand

2 INHOUDSOPGAVE INLEIDING HOOFDSTUK I. DE GEMENGDE INSCHRIJVING AFDELING 1. RATIO LEGIS VAN ARTIKEL 9 W.SUCC. AFDELING 2. EFFECTEN AAN TOONDER OF OP NAAM. 1. Ruime interpretatie van de fiscale wet. 2. De gedematerialiseerde effecten. AFDELING 3. DE INSCHRIJVING. 1. Methodes van inschrijving. 2. De opening van een bankrekening. 3. Inschrijving als bevestiging van de onderliggende rechtshandeling. AFDELING 4. VOOR HET VRUCHTGEBRUIK OP NAAM VAN DE OVERLEDENE EN VOOR DE BLOTE EIGENDOM OP NAAM VAN EEN DERDE. 1. Ruime interpretatie van het begrip derde. 2. Enge interpretatie van het begrip vruchtgebruik. HOODSTUK II. HET VERMOEDEN VAN BEDEKTE BEVOORDELING. AFDELING 1. WEERLEGBAAR VERMOEDEN. AFDELING 2. DE SCHENKING MET VOORBEHOUD VAN VRUCHTGEBRUIK. 1. Kenmerken eigen aan alle schenkingen. 2. De notariële schenking. 3. De handgift. 1. Begrip. 2. De handgift met voorbehoud van vruchtgebruik: een contradictio in terminis. 3. Alternatieven voor een handgift met voorbehoud van vruchtgebruik. 4. Bewijs van de handgift. 4. De onrechtstreekse schenking. 1. De bankgift. 2. Schenking van aandelen op naam via het register van aandelen. 5. Voor buitenlandse notaris verleden schenkingsakte. 1. Rechtmatige vorm van belastingsontwijking. 2. De vlucht naar Nederland. 2

3 6. De onderhandse schenking. 7. De vermomde schenking. HOOFDSTUK III. DE HEFFING VAN DE SUCCESSIERECHTEN. BESLUIT BIBLIOGRAFIE 3

4 INLEIDING. 1. Steeds meer mensen doen aan vermogensplanning, en terecht zou ik zo zeggen. A. VERBEKE heeft overschot van gelijk wanneer hij zegt dat het erop aankomt zo arm mogelijk te sterven. 1 Een goeie successieplanning begint bij het doen van schenkingen, maar niet blindelings. Men moet eerst aan zichzelf denken. Ten eerste moet men ervoor zorgen voldoende geld achter de hand te hebben om een zorgeloze oude dag in te gaan. Voor een bedrijfsleider situeert het probleem zich meestal op een ander niveau dan het louter financiële. Het gebeurt niet zelden dat na de schenking van de aandelen aan de kinderen, het bedrijf tenonder gaat aan megalomane beslissingen of wanbeheer. Psychologisch is het vrij zwaar dragen voor de bedrijfsleider om z n bedrijf waarvoor hij z n hele leven lang gewerkt heeft, kapot te zien gaan. De angst daarvoor wordt het baronsyndroom 2 genoemd. De angst geen mooie oude dag te kunnen beleven, noemt men het naaktheidssyndroom. Deze angsten kunnen mijns inziens worden weggenomen door het schenken met voorbehoud van vruchtgebruik. 2. Het duivelse artikel 9 W.Succ. mag niet uit het oog worden verloren. Artikel 9 W.Succ. viseert de verkrijgingen door de erflater voor het vruchtgebruik en door een derde voor de blote eigendom. Artikel 9 W.Succ. onderscheidt twee fundamenteel verschillende hypotheses. Het eerste deel van artikel 9 W.Succ, de roerende of onroerende goederen, verkregen ten bezwarenden titel voor het vruchtgebruik door de overledene en voor de blote eigendom door een derde, wordt in de rechtsleer aangeduid als de gesplitste aankoop vruchtgebruik-blote eigendom. Essentieel hierbij is dat het om een verkrijging ten bezwarende titel gaat, wat betekent dat een schenking buiten het toepassingsgebied valt van de eerste zinsnede van artikel 9 W.Succ. Niettegenstaande de problematiek van de gesplitste aankoop een zeer boeiend en uitdagend juridisch vraagstuk is en de laatste jaren heel wat stof heeft doen opwaaien in de rechtsleer en notariële praktijk, ga ik hier niet verder op in aangezien ik hierna op zoek zal gaan naar het verband tussen artikel 9 W.Succ. en de schenking met voorbehoud van vruchtgebruik. 1 A. VERBEKE, Combi-schenking, in H. CASMAN, Y-H. LELEU en A. VERBEKE (eds.), Eigenzinnig familiaal vermogensrecht. Actualia-schenkingen 2, Gent, Larcier, 2005, (125) nr. 1, p A. VERBEKE, Combi-schenking, in H. CASMAN, Y-H. LELEU en A. VERBEKE (eds.), Eigenzinnig familiaal vermogensrecht. Actualia-schenkingen 2, Gent, Larcier, 2005, (125) nr. 3, p

5 De tweede situatie die artikel 9 W.Succ. in werking stelt is minder bekend. De wettekst spreekt van effecten aan toonder of op naam, ingeschreven voor het vruchtgebruik op naam van de overledene en voor de blote eigendom op naam van een derde worden, voor de heffing van het uit hoofde van de nalatenschap van de overledene eisbaar successierecht en recht van overgang bij overlijden, geacht in volle eigendom in dezes nalatenschap voorhanden te zijn en door de derde als legaat te zijn verkregen, tenzij het bewezen wordt dat de verkrijging of de inschrijving niet een bedekte bevoordeling ten behoeve van de derde is. De wetgever vermoedt dat de volle eigendom van de effecten toebehoorde aan de vruchtgebruiker en via deze gemengde inschrijving een bedekte bevoordeling wordt gerealiseerd. Daarom zal bij het overlijden van de vruchtgebruiker, de derde successierechten betalen op de volle eigendom, tenzij de blote eigenaar bewijst dat hij reeds vóór de inschrijving van effecten blote eigenaar was. Hoe hij die blote eigendom heeft verworven doet niet terzake. Met andere woorden, de verwerving mag zijn oorsprong vinden in een rechtshandeling ten bezwarende of ten kosteloze titel. Het is precies deze laatste hypothese die hierna verder wordt besproken. 3. Ruime aandacht zal hierna gaan naar de analyse van de verschillende begrippen uit artikel 9 W.Succ. Wat wordt precies bedoeld met effecten? Vallen daar de gedematerialiseerde aandelen onder? Is het effectief voldoende, zoals een vooraanstaand rechtsgeleerde bepleit, dat de opening van een bankrekening volstaat voor de inwerkingstelling van artikel 9 W.Succ? Er zal worden bekeken of een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik, voorafgaand aan de inschrijving, volstaat om het vermoeden van artikel 9 W.Succ. te weerleggen. Dit zal voor elke schenkingsvorm afzonderlijk gebeuren: de notariële schenking, de handgift, de bankgift, de voor een buitenlandse notaris verleden schenkingsakte en de vermomde schenking. Een kort woordje volgt over de formeel nietige onderhandse schenking. 5

6 HOOFDSTUK I. DE GEMENGDE INSCHRIJVING AFDELING 1. RATIO LEGIS VAN ARTIKEL 9 W.SUCC. 4. Het doel dat met artikel 9 W.Succ. wordt beoogd, bestaat erin te vermijden dat een persoon de blote eigendom van z n effecten laat inschrijven op naam van de persoon aan wie hij het goed na z n dood wil nalaten. Strikt genomen leidt het aanwassen van het vruchtgebruik bij de blote eigendom niet tot de heffing van successierechten. De wetgever zag in dat het voor de burgers zeer makkelijk zou worden zich aan de successierechten te ontrekken en daarom werd het fictief legaat van artikel 9 W.Succ. ingevoerd. De goederen worden geacht voor de volle eigendom deel uit te maken van de nalatenschap van de schenker. Zonder de vruchtgebruikconstructie zou het goed immers tot het actief van de nalatenschap behoren en successierechten opeisbaar maken. 3 Wanneer de derde er niet in slaagt het tegenbewijs te leveren, maar het wel vaststaat dat de vruchtgebruiker werkelijk het vruchtgebruik heeft uitgeoefend, is artikel 12 W.Succ. aan de orde. Artikel 12 W.Succ. houdt in dat de heffingsgrondslag van artikel 9 W.Succ., de volle eigendom, wordt verminderd met de waarde van het genoten vruchtgebruik in functie van het aantal volledige jaren genot. AFDELING 2. EFFECTEN AAN TOONDER OF OP NAAM. 1. Ruime interpretatie van de fiscale wet. 5. Niettegenstaande de Belgische rechtspraak 4 en rechtsleer 5 het principe van de strikte interpretatie van de fiscale wet huldigt, worden niet enkel de effecten aan toonder of op naam geviseerd door artikel 9 W.Succ. Aan de oorsprong van deze ruime interpretatie ligt de Memorie van Toelichting bij de Wet van 11 oktober 1919 die expliciet melding maakt van placements d argent en creances hypothécaires. 6 Algemeen wordt aangenomen dat artikel 9 W.Succ. ook van toepassing is op geldplaatsingen op bankrekeningen, schuldvorderingen en bewaargevingen, telkens gedaan op naam van de erflater voor het vruchtgebruik en op naam van de derde voor de blote eigendom. 7 3 M. DONNAY, Commentaar op het wetboek der successierechten, Brussel, Van Buggenhoudt, 1948, nr. 339, p Cass. 14 januari 1935, Pas. 1935, I, S. VAN CROMBRUGGE, De grondregels van het Belgisch fiscaal recht, Kalmthout, Biblo, 2005, nr. 8, p. 19; 6 M. DONNAY, Commentaar op het wetboek der successierechten, Brussel, Van Buggenhoudt, 1948, nr. 357, p E. SPRUYT, J. RUYSSEVELDT en P. DONS, Praktijkgids successierecht en planning, Kapelle-op-den-bos, Toth, 2003, nr. II/3330, p

7 Artikel 9 W.Succ. is niet enkel van toepassing op de ingeschreven effecten, maar ook op de effecten die ter vervanging van de ingeschreven effecten door de vennootschap zouden worden uitgegeven. Wanneer men kosteloos of nagenoeg kosteloos aandelen ontvangt van de vennootschap bovenop de reeds ingeschreven aandelen, dan zal de ontvanger der successierechten ook daarop artikel 9 W.Succ. mogen toepassen Niettegenstaande een ruime meerderheid van de rechtspraak 9 en de rechtsleer 10 menen dat geldbeleggingen onder de noemer effecten valt, lijkt me dat flagrant in strijd te zijn met het beginsel van de strikte interpretatie van de fiscale wet. Artikel 9 W.Succ. is als fictiebepaling reeds een uitzonderingsbepaling, wat betekent dat een restrictieve interpretatie des te meer een noodzaak is. 11 Daarenboven wordt in de Memorie van Toelichting weliswaar melding gemaakt van geldbeleggingen in hypothecaire en andere schuldvorderingen, van een bankrekening vindt men niets terug in de voorbereidende werken. 12 H. DERYCKE sluit zich niet aan bij de meerderheidsstrekking binnen de rechtsleer 13 Hij verwerpt, mijns inziens terecht, de al te ruime interpretatie van het begrip effect uit artikel 9 W.Succ. Dat de fiscale administratie het begrip effect ruim interpreteert wekt geen verbazing, aangezien hun streefdoel er in feite op neerkomt zoveel mogelijk successierechten te innen, maar van de rechtsgeleerden mag een kritischer houding worden verwacht. De tijd lijkt me aangebroken dat er een moedige burger, geconfronteerd met de toepassing van artikel 9 W.Succ. op gelden, opstaat en de beschikbare rechtsmiddelen uitput zodanig dat het Hof van Cassatie zich kan uitspreken over het begrip effect in het kader van artikel 9 W.Succ. Op die manier zou de ontvanger van successierechten z n gedragspatroon 8 VAN ACOLEYEN, O, Successierecht, I, Brussel, Fiscale Hogeschool, 1976, nr. 139, p. 178; L. WEYTS, Notarieel fiscaal recht, II, in Notarieel Recht, Antwerpen, Kluwer, 1997, nr. 447, p Brussel 22 maart 1949, Rec. Gen. Enr. Not. 1949, A. CULOT, Manuel des droits de succession, in Cahiers de fiscalité pratique., Brussel, Larcier, 2006, nr. 255, p. 232 ; J. DECUYPER en J. RUYSSEVELDT, Successierechten , I, Mechelen, Kluwer, 2008, nr. 319, p. 224; L. WEYTS, Notarieel fiscaal recht, II, in Notarieel Recht, Antwerpen, Kluwer, 1997, nr. 446, p COLSON, V., À propos du champ d application de l article 9 du Code des droits de succession, RGF 2003, afl. 3, nr E. DE WILDE d ESTMAEL, Article 9 du Code des droits de succession : quand doit-on ouvrir le compte démembré en usufruit/nue propriété destiné à recevoir les valeurs données par acte notarié?, Rec. Gén. Enr. Not. 2008, (165) H. DERYCKE, De toepassing van artikel 9 W. Succ. op effecten: pleidooi voor fiscale hygiene, TEP 2007, afl. 5, (487) 490, nr

8 waarschijnlijk aanpassen en als ook dat geen ommekeer teweegbrengt, lijkt het de hoogste tijd voor een wetgevend ingrijpen. A priori ben ik niet tegen de toepassing van de fictiebepaling op geldplaatsingen, mits de wetgever er expliciet melding van maakt in het Wetboek van Successierechten. De burger moet zich niet zomaar neerleggen bij dergelijke ongrondwettelijke interpretatie van de fiscale wet. Overeenkomstig artikel 170 GW kan geen belasting worden ingevoerd dan door een wet. De successierechten in België zijn al extreem hoog, dat de burger zich niet nog eens extra in de luren moet laten leggen. We moeten elke kans grijpen om de ontvanger der successierechten juridisch aan te vallen. Voor effecten die op een effectenrekening worden geplaatst, mag artikel 9 W.Succ., naar mijn mening wel doorgang vinden, 14 want uiteindelijk draait het daar om effecten en niet zomaar om gelden. 2. De gedematerialiseerde effecten. 7. Gedematerialiseerde effecten bestaan niet materieel. Hun bestaan blijkt uit de boeking op een rekening op naam van de eigenaar. Toch mag men ze niet beschouwen als een bijzondere circulatievorm van effecten op naam, maar werkelijk als een afzonderlijke vorm van effecten Niettegenstaande de gedematerialiseerde effecten niet expliciet in artikel 9 W.Succ. worden genoemd, lijken ze mij toch moeilijk aan de toepassing ervan te kunnen ontsnappen. 16 Strikt genomen gaat de opgebouwde redenering bij gelden hier evenzeer op, maar toch meen ik enige nuance te moeten aanbrengen. Ingevolge de wet op de afschaffing van de effecten aan toonder 17, moeten de effecten aan toonder uitgegeven vóór 1 januari 2008, ten laatste op 31 december 2013 worden omgezet in aandelen op naam of gedematerialiseerde effecten. De band die bestaat tussen effecten aan toonder die in artikel 9 W.Succ. uitdrukkelijk worden genoemd en gedematerialiseerde effecten, blijkt ondermeer uit het feit 14 Zie ook H. DERYCKE, De toepassing van artikel 9 W. Succ. op effecten: pleidooi voor fiscale hygiene, TEP 2007, afl. 5, (487) nr. 622, p MEULEMANS, D. en DE BRABANDER, A., De schenking van (genoteerde) effecten, T.Fin.R. 2001, nr. 45, p CONTRA B. COLMANT, S. DE GEYTER, M. DELBOO en P. LALEMAN, La suppression des titres au porteur-70 questions et réponses, Louvain-la-Neuve, Anthémis, 2007, 129; M. DELBOO en D. HERBOSCH, Afschaffing van de effecten aan toonder: overzicht en eerste analyse, TFR 2006, afl. 310, (831) nr. 21, p. 837 ; H. DERYCKE, De toepassing van artikel 9 W. Succ. op effecten: pleidooi voor fiscale hygiene, TEP 2007, afl. 5, (487) nr. 623, p. 491; J. RUYSSEVELDT, Analyse van de schenkingsakte bij de aangifte nalatenschap, in L. MAES, H. DE CNIJF, H. en L. DE BROECK (eds.), Fiscaal Praktijkboek. Indirecte belastingen , Mechelen, Kluwer, 2008, (77) Wet 14 december 2005 houdende afschaffing van de effecten aan toonder, B.S. 6 februari 2006,

9 dat effecten die op een effectenrekening zijn geboekt, van rechtswege worden omgezet in gedematerialiseerde effecten. Het lijkt mij verre van onrealistisch dat de rechters in de toekomst zullen oordelen dat artikel 9 W.Succ. eveneens op gedematerialiseerde effecten van toepassing is. Binnen de rechtsleer is P. DE PAGE alleszins overtuigd van de toepasbaarheid van artikel 9 W.Succ. op de in gedematerialiseerde vorm omgezette effecten aan toonder, zonder dat de wet daarvoor moet worden gewijzigd. 18 De Estate planners houden er alleszins best rekening mee dat de gedematerialiseerde effecten mogelijks onder artikel 9 W.Succ. vallen. De restrictieve interpretatie volgen, betekent dat vanaf 1 januari 2014, het moment van het volledig verdwijnen van de effecten aan toonder, artikel 9 W.Succ. quasi geen toepassing meer zal kennen. Niettegenstaande ik, wat betreft de gedematerialiseerde effecten, de ruime interpretatie verdedig, wens ik deze vaststelling in geen geval als argument aan te voeren. AFDELING 3. DE INSCHRIJVING. 1. Methodes van inschrijving. 9. De inschrijving van effecten kan op diverse wijzen gebeuren. De meest voor de hand liggende methode is de inschrijving in het obligatie-en aandelenregister naar aanleiding van de uitgifte of de overdracht van effecten. 19 De inschrijving die plaatsvindt op het moment van de vennootschapsoprichting of een kapitaalverhoging valt niet onder de gemengde inschrijving. Desalniettemin is artikel 9 W.Succ. erop van toepassing, zij het dan door dergelijke verwerving als gesplitste aankoop te kwalificeren Naast de inschrijving in een aandelenregister ontsnapt ook de inschrijving in een effectenrekening niet aan de toepassing van artikel 9 W.Succ. De handelingen die in dit verband aanleiding geven tot de toepassing van artikel 9 W.Succ. zijn de creditering van de effectenrekening met de effecten of het ontstaan van de door de wet geviseerde eigendomsverhouding over een effectenrekening waarin reeds effecten zijn opgenomen P. DE PAGE, La supression des titres au porteur et la planification patrimoniale, Rev. not. b. 2008, (198) nr. 37, p Luik 22 december 1971, Rec. Gén. Enr. Not. 1972, H. DERYCKE, De toepassing van artikel 9 W. Succ. op effecten: pleidooi voor fiscale hygiene, TEP 2007, afl. 5, (487) nr. 627, p H. DERYCKE, De toepassing van artikel 9 W. Succ. op effecten: pleidooi voor fiscale hygiene, TEP 2007, afl. 5, (487) nr. 628, p

10 11. Naast de inschrijving in het aandelen-en obligatieregister loopt men ook bij de bewaargeving van effecten het risico successierechten te moeten betalen op grond van artikel 9 W.Succ. 22 Dit is geen uitbreiding van het begrip effecten, want achter de bewaargeving gaat een inschrijving bij de bewaarnemer schuil. 23 Het kan zowel over een open of gesloten bewaargeving gaan De inschrijving is aan geen enkele vormvereiste onderworpen. In geen geval moeten effecten aan toonder voorafgaandelijk in effecten op naam worden omgezet. 25 De termijn tussen het moment van de inschrijving en het overlijden van de vruchtgebruiker is volstrekt irrelevant. Het is bijgevolg niet analoog aan artikel 7 W.Succ., waar als vereiste wordt gesteld dat de verwerving zich moet hebben voorgedaan in de periode van drie jaar vóór het overlijden opdat het fictief legaat van artikel 7 W.Succ. van toepassing zou zijn. Ook het tijdstip waarop de inschrijving gebeurde is irrelevant. De inschrijving mag zelfs dateren van vóór de inwerkingtreding van de wet van 11 oktober 1919 waaruit artikel 9 W.Succ. is ontstaan. 26 De toepassing van artikel 9 W.Succ. vereist ex artikel 14, 1 W.Succ. wel dat de blote eigenaar langer leeft dan de vruchtgebruiker. 2. De opening van een bankrekening. 13. Voor P. DE PAGE betekent de opening van een bankrekening in de door de wet geviseerde eigendomsverhouding, zelfs zonder dat er geld of effecten op worden geplaatst, de in werking stelling van artikel 9 W.Succ. 27 Met dit standpunt staat hij vrij geïsoleerd. 22 Gent 15 december 1966, T.Not. 1967, H. DERYCKE, De toepassing van artikel 9 W. Succ. op effecten: pleidooi voor fiscale hygiene, TEP 2007, afl. 5, (487) nr. 629, p. 493 CONTRA E. SPRUYT, J. RUYSSEVELDT en P. DONS, Praktijkgids successierecht en planning, Kapelle-op-den-bos, Toth, 2003, nr. II/3330, p P. DE BRUYNE, Schenking van delen en aandelen, V&F 1997, (99) A. CULOT, Cahiers de fiscalité pratique. Manuel des droits de succession, Brussel, Larcier, 2006, nr. 255, p. 233 ;E. SPRUYT, J. RUYSSEVELDT en P. DONS, Praktijkgids successierecht en planning, Kapelle-opden-bos, Toth, 2003, nr. II/3330, p L. WEYTS, Notarieel fiscaal recht, II, in Notarieel Recht, Antwerpen, Kluwer, 1997, nr. 448, p H. DERYCKE, De toepassing van artikel 9 W. Succ. op effecten: pleidooi voor fiscale hygiene, TEP 2007, afl. 5, (487) nr. 643, p. 499; P. DE PAGE, La supression des titres au porteur et la planification patrimoniale, Rev. not. b. 2008, (198) nr. 38, p. 220 CONTRA E. DE WILDE d ESTMAEL, Article 9 du Code des droits de succession : quand doit-on ouvrir le compte démembré en usufruit/nue propriété destiné à recevoir les valeurs données par acte notarié?, Rec. Gén. Enr. Not. 2008, (165) 167 ; E. SPRUYT, De schenking: het paradepaard van de successieplanning, AFT 2008, afl. 8-9, (17) nr. 143, p. 71; E. SPRUYT, Schenking van een private effectenportefeuille met voorbehoud van vruchtgebruik: op welk tijdstip de nieuwe gemengde effectenrekening openen?, Notariaat 2008, afl. 12, (8)

11 Het vermoeden van artikel 9 W.Succ. geldt ten vroegste vanaf het moment van de creditering van de rekening met effecten. 28 P. DE PAGE gaat in deze volledig door de bocht, aangezien zijn visie erop neerkomt dat een bankrekening wordt gelijkgesteld met een effect. Zelfs indien men nog zou aanvaarden dat geldplaatsingen op een bankrekening, artikel 9 W.Succ. toepasbaar maakt, dat betekent nog niet dat de rekening op zich kan worden gelijkgesteld met een effect. Pas op het moment dat er effecten op de rekening worden ingeschreven kan er sprake zijn van verarming van de vruchtgebruiker en verrijking van de blote eigenaar. 29 Ten eerste, wanneer er niets wordt op ingeschreven is er geen voorwerp om te belasten. 30 Bovendien houdt zoals gezegd artikel 9 W.Succ. een vermoeden van bedekte bevoordeling in. De opening van een bankrekening verbergt niets, het is een louter neutrale handeling. Het is slechts wanneer effecten worden ingeschreven dat er eventueel sprake kan zijn van een bevoordeling. Wat zou trouwens het nut zijn van het feit dat artikel 9 W.Succ. reeds van toepassing zou zijn vanaf het moment van de opening van de bankrekening? Ten tweede: als er nog niet werd overgeschreven en de vruchtgebruiker van de lege rekening overlijdt vóór de inschrijving, dan zal datgene wat men van plan is over te schrijven, belast worden op grond van de gewone regels van het Wetboek Successierechten en is daarvoor geen fictiebepaling nodig. 3. Inschrijving als bevestiging van de onderliggende rechtshandeling. 14. Algemeen wordt aangenomen dat het louter materiële feit van de inschrijving het vermoeden van een bedekte bevoordeling creëert. Het is voldoende dat de vruchtgebruiker vóór de inschrijving volle eigenaar was en dat een derde zich heeft verrijkt met de blote eigendom tengevolge de inschrijving. 31 De verarming en de verrijking moeten met andere woorden het gevolg zijn van de inschrijving H. DERYCKE, De toepassing van artikel 9 W. Succ. op effecten: pleidooi voor fiscale hygiene, TEP 2007, afl. 5, (487) nr 622, p E. DE WILDE d ESTMAEL, Article 9 du Code des droits de succession : quand doit-on ouvrir le compte démembré en usufruit/nue propriété destiné à recevoir les valeurs données par acte notarié?, Rec. Gén. Enr. Not. 2008, (165) H. DERYCKE, De toepassing van artikel 9 W. Succ. op effecten: pleidooi voor fiscale hygiene, TEP 2007, afl. 5, (487) nr. 645, p J. DECUYPER en J. RUYSSEVELDT, Successierechten , I, Mechelen, Kluwer, 2008, nr. 321, p. 224; E. SPRUYT, J. RUYSSEVELDT en P. DONS, Praktijkgids successierecht en planning, Kapelle-op-den-bos, Toth, 2003, nr. II/3330, p. 124; L. WEYTS, Notarieel fiscaal recht, II, in Notarieel Recht, Antwerpen, Kluwer, 1997, nr. 447, p. 362; E. SPRUYT, De schenking: het paradepaard van de successieplanning, AFT 2008, afl. 8-9, (17) nr. 142, p O. VAN ACOLEYEN, Successierecht, I, Brussel, Fiscale Hogeschool, 1976, nr. 139, p

12 De fiscale administratie en de rechtsleer steunen zich daarvoor in het bijzonder op de administratieve beslissing van 1 augustus 1962 waarin wordt gesteld La présomption de l article 9 du Code des droits de succession s attache ( ) aussi au fait matériel de l immatriculation des titres ( ). 15. Ook hier neemt H. DERYCKE een afwijkend standpunt in. Er wordt onterecht gesteund op deze administratieve beslissing. Aan de inschrijving ligt steeds een andere rechtshandeling ten grondslag. Via de inschrijving wordt de onderliggende rechtshandeling, die de oorzaak is van de splitsing vruchtgebruik-blote eigendom bevestigt of brengt de opdeling tot stand. Uit de administratieve beslissing mag enkel worden afgeleid dat het voor de ontvanger van successierechten irrelevant is of die onderliggende rechtshandeling een verrichting om niet dan wel ten bezwarende titel is Voor het feit dat de inschrijving geen louter materieel en feitelijk gegeven is, vindt men steun in artikel 9 W.Succ. zelf. De slotzin luidt als volgt: tenzij het bewezen wordt dat de verkrijging of de inschrijving niet een bedekte bevoordeling ten behoeve van een derde is. Een bevoordeling impliceert een rechtshandeling en geen louter feitelijk gegeven. Dit betekent dat de inschrijving zelf de uiting van een rechtshandeling is en dus niet zomaar een louter materieel gegeven. Bovendien zou dat betekenen dat wanneer een willekeurige derde onterecht een inschrijving doet, artikel 9 W.Succ. reeds van toepassing zou zijn, hetgeen absurd is. 34 De inschrijving in een register van aandelen op naam van de overdracht, is slechts een publiciteitsmaatregel, waarvan een andere rechtshandeling de grondslag vormt H. DERYCKE, De toepassing van artikel 9 W. Succ. op effecten: pleidooi voor fiscale hygiene, TEP 2007, afl. 5, (487) nr. 632, p H. DERYCKE, De toepassing van artikel 9 W. Succ. op effecten: pleidooi voor fiscale hygiene, TEP 2007, afl. 5, (487) nrs , p B. WAUTERS, Onrechtstreekse schenking/voorwerp/aandelen op naam, in A. VERBEKE, F. BURSSENS en H. DERYCKE, H. (eds.), Estate Planning. Boek 2: Vermogensplanning met effect bij leven: Schenking., Gent, Larcier, 2009, nr. 351, p

13 AFDELING 4. VOOR HET VRUCHTGEBRUIK OP NAAM VAN DE OVERLEDENE EN VOOR DE BLOTE EIGENDOM OP NAAM VAN EEN DERDE. 1. Ruime interpretatie van het begrip derde. 17. Artikel 9 W.Succ. spreekt over de verkrijging van de blote eigendom op naam van een derde. Artikel 14, 2 W.Succ. stelt dat artikel 9 W.Succ. niet van toepassing is indien de derde niet behoort tot de soort van personen vermeld in de alinea s 1,2 en 3 van artikel 33 W.Succ. Anders gesteld: voor de toepasbaarheid van artikel 9 W.succ. moet de derde een erfgenaam, een legataris, een begiftigde of een tussenpersoon zijn. Het beoordelingstijdstip is het moment van het overlijden van de vruchtgebruiker. 36 Men hoeft de hoedanigheid met andere woorden nog niet te hebben op datum van de inschrijving. 37 Of men met een tussenpersoon te doen heeft, wordt beoordeeld op de dag van de inschrijving van de effecten én op de dag van het overlijden. 38 Met begiftigden worden de begunstigden van een contractuele erfstelling bedoeld. De begunstigden van een schenking onder de levenden vallen buiten het toepassingsgebied van artikel 9 W.Succ Deze begrippen dienen zeer ruim te worden geïnterpreteerd. Zo behouden de wettelijke erfgenamen hun statuut van erfgenaam, niettegenstaande men via uiterste wilsbeschikking of contractuele erfstelling zou zijn onterfd. Onder het begrip legatarissen verstaat men alle legatarissen: algemene legatarissen, legatarissen ten algemene titel en bijzondere legatarissen, zelfs al zouden deze personen het legaat verwerpen. Belangrijke opmerking hierbij is dat de fictieve legatarissen ex artikel 4, 7 en 8 W.Succ. buiten het toepassingsgebied van artikel 9 W.Succ. vallen. 40 Burgerrechtelijk zijn dit immers geen legatarissen. 41 Ex artikel 911 lid 2 BW worden de ouders, de kinderen, de afstammelingen, de echtgenoot en de wettelijk samenwonende van de erfgenaam/legataris/begiftigde als tussenpersoon 36 E. SPRUYT, J. RUYSSEVELDT en P. DONS, Praktijkgids successierecht en planning, Kapelle-op-denbos, Toth, 2003, nr. II/3375, p Gent 4 april 1968, Rec. Gén. Enr. Not. 1969, Adm. Besl. 23 januari 1959 nr. EE/77.054, Rep. RJ, nr. 14/ M. DONNAY, Commentaar op het wetboek der successierechten, Brussel, Van Buggenhoudt, 1948, nr. 342, p D. DE GROOT en T. WUSTENBERGS, Handboek registratie- en successierechten, in Fiscale Handboeken, Antwerpen, Intersentia, 2008, Brussel 20 juni 1967, Rec. Gén. Enr. Not. 1968, nr

14 beschouwd. Ex artikel 1100 BW wordt daaraan iedere persoon van wie de erfgenaam vermoedelijk erfgenaam is, toegevoegd. 2. Enge interpretatie van het begrip vruchtgebruik. 19. Uit het antwoord van de Minister van Financiën op een parlementaire vraag, blijkt dat de vestiging van het vruchtgebruik en de blote eigendom op het zelfde moment moet gebeuren. 42 Daarin wordt ook bevestigd dat het over een werkelijk recht van vruchtgebruik moet gaan: Luidens de tekst zelf van artikel 9 wordt bovendien vereist dat de overledene een daadwerkelijk vruchtgebruik bezit. Dat artikel kan bijgevolg geen toepassing vinden indien de overledene enkel een recht van gebruik of bewoning heeft bekomen. 43 In tegenstelling tot wat het geval is in de registratierechten, is er geen algemene gelijkstelling tussen de rechten van gebruik en bewoning enerzijds en het recht van vruchtgebruik anderzijds in de successierechten Uit artikel 621 in fine BW kan worden afgeleid dat vruchtgebruik een einde kan nemen door de eenzijdige afstand door de vruchtgebruiker van z n rechten. Het vermoeden van artikel 9 W.Succ. kan niet worden weerlegd door afstand te doen van het vruchtgebruik. 45 Verzaken aan het vruchtgebruik versterkt alleen nog maar het vermoeden van een bedekte bevoordeling. De fiscale administratie eigent zich het recht toe om de ware aard van de afstand te bewijzen, zelfs via elementen vreemd aan de akte. 46 De blote eigenaar kan niet ontkomen aan artikel 9 W.Succ. door zijn rechten vóór het overlijden van de vruchtgebruiker te vervreemden. 47 Wanneer de toekomstige erfgenaam de blote eigendom overdraagt aan de erflater, dan zal de heffing van successierechten niet langer gebeuren op grond van artikel 9 W.Succ. 48 De volle eigendom zal de erfgenaam dan gewoon toekomen als 42 J. DECUYPER en J. RUYSSEVELDT, Successierechten , I, Mechelen, Kluwer, 2008, nr. 318, p Vr. en Antw. Kamer , 7 mei 1985, 2733 (Vr. nr. 240 DETIEGE) 44 E. SPRUYT, De juridische aspecten, in BERQUIN, H. en SPRUYT, E. (eds.), Praktijkgids K.M.O.- Overdracht, Mechelen, Kluwer, 2002, 276; A. VERBEKE en A. NIJS, Voorbehoud van gebruik en bewoning: civiel en fiscaal, in A. VERBEKE, F. BUYSSENS, en H. DERYCKE, (eds.), Estate Planning. Boek 2: Vermogensplanning met effect bij leven: Schenking, Gent, Larcier, 2005, Rb. Ieper 2 april 1990, Rec. Gén. Enr. Not. 1991, 25; A. CULOT, Comment échapper au piège de l article 9 du code des droits de succession?, Rec. Gén. Enr. Not. 1995, (281) Adm. Besl. 9 november 1993, Rep. RJ, R. 131/ E. SPRUYT, J. RUYSSEVELDT en P. DONS, Praktijkgids successierecht en planning, Kapelle-op-den-bos, Toth, 2003, nr. II/3410, p A. CULOT, Comment échapper au piège de l article 9 du code des droits de succession?, Rec. Gén. Enr. Not. 1995, (281)

15 deel van de nalatenschap. A fortiori zal het leeghalen van de rekening niet aanvaard worden door de ontvanger der successierechten. HOODSTUK II. HET VERMOEDEN VAN BEDEKTE BEVOORDELING. AFDELING 1. WEERLEGBAAR VERMOEDEN. 21. Het vermoeden ex artikel 9 W.Succ. heeft geen iuris et de iure-karakter. 49 De derde kan aan de heffing ex artikel 9 W.Succ. ontkomen door het bewijs te leveren dat hij reeds vóór de inschrijving blote eigenaar was van de effecten 50 en dat deze verkrijging regelmatig is verlopen. 51 Artikel 9 W.Succ. is van toepassing indien de verarming en verrijking uitsluitend door de inschrijving wordt bewerkstelligd. 52 De inschrijving mag dus in feite slechts een loutere bevestiging zijn van de reeds voor de inschrijving bestaande toestand en niet de schenking zelf inhouden. De blote eigendom moet met andere woorden verkregen zijn vóór de inschrijving en niet door de inschrijving Niettegenstaande de administratieve beslissing van 10 juli 2002 strikt genomen betrekking heeft op een geval van gesplitste aankoop, kan er toch worden uit afgeleid dat wanneer de schenking en de inschrijving gelijktijdig gebeuren, successierechten zullen worden geheven ex artikel 9 W.Succ. De administratieve beslissing stipuleert dat de schenking van de middelen moet hebben plaatsgevonden vóór de verrichting bedoeld in artikel 9. Dit kan worden doorgetrokken naar de hypothese van de inschrijving van effecten. 54 Deze beslissing was positief voor de rechtsonderhorige in die zin dat het nu vaststaat dat de bevoordeling die 49 Rb. Bergen 9 februari 2000, FJF, nr. 2001/ A. CULOT, Droits de succession et de mutation par décès taxe compensatoire des droits de succession, in G. DE LEVAL, J-F. TAYMANS en M. RENARD-DECLAIRFAYT, (eds.) Rép.Not., XV, II, Brussel, Larcier, 2009, nr. 359, p Adm. Besl. 10 juli 2002; J. DECUYPER en J. RUYSSEVELDT, Successierechten , I, Mechelen, Kluwer, 2008, nr. 326, p. 227; H. DERYCKE, De toepassing van artikel 9 W. Succ. op effecten: pleidooi voor fiscale hygiene, TEP 2007, afl. 5, (487) nr. 638, p J. DECUYPER en J. RUYSSEVELDT, Successierechten , I, Mechelen, Kluwer, 2008, p. 227, nr. 326, p A. CULOT, Droits de succession et de mutation par décès taxe compensatoire des droits de succession, in G. DE LEVAL, J-F. TAYMANS en M. RENARD-DECLAIRFAYT, (eds.) Rép.Not., XV, II, Brussel, Larcier, 2009, nr. 359, p H. DERYCKE, De toepassing van artikel 9 W. Succ. op effecten: pleidooi voor fiscale hygiene, TEP 2007, a afl. 5, (487) nr. 641, p

16 artikel 9 W.Succ. tracht te bestrijden kan worden weerlegd door precies het bewijs te leveren van een voorafgaande schenking, hetgeen tot dan toe door A. CULOT werd betwist De inschrijving mag niet meer zijn dan een loutere bevestiging van de reeds bestaande toestand. De inschrijving zelf vermomt dan immers geen legaat of liberaliteit in hoofde van de derde. 56 Artikel 9 drukt het uit als volgt: tenzij het bewezen wordt dat de verkrijging of de inschrijving niet een bedekte bevoordeling ten behoeve van de derde is. Of de blote eigendom om niet dan wel onder bezwarende titel werd verkregen is irrelevant. Hierna wordt enkel de hypothese behandeld waarbij de eigendom via een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik was overgedragen. Een schenking van blote eigendom voorafgaand aan de inschrijving verhindert de toepassing van artikel 9 W.Succ. 57 Als men artikel 9 W.Succ. wil ontwijken, is het van essentieel belang de effecten pas in te schrijven na de schenking en ervoor te zorgen dat het bewijs van de schenking vaste datum heeft vóór de inschrijving Het tegenbewijs kan door alle middelen van gemeen recht, uitgezonderd de eed worden geleverd. 59 Eenvoudige beweringen zijn onvoldoende. 60 Een verklaring uitgaande van de schenker dat hij met voorbehoud van vruchtgebruik heeft geschonken is een bewijsmogelijkheid. Men laat de verklaring best registreren tegen het algemeen vast recht, zodanig dat het document vaste datum krijgt Heel vaak gaat aan de inschrijving een rechtsgeldige schenking vooraf maar slaagt de derde er niet in daarvan het bewijs te leveren. Slaagt de derde er niet in het tegenbewijs te leveren, dan zal artikel 9 W.Succ. van toepassing zijn, niettegenstaande de inschrijving in de 55 A. CULOT, Comment échapper au piège de l article 9 du code des droits de succession?, Rec. Gén. Enr. Not. 1995, (281) 299 CONTRA G. KLEYNEN, A propos d'une étrange prise de position concernant l'art. 9 du Code des droits de succession, RGF 1995, I. VERHULST, Inschrijving van effecten en toepassing van het artikel 9 Wetboek Successierechten, (noot onder Rb. Luik 13 september 2007), TFR 2008, afl. 347, (830) Luik 9 mei 1995, Rec. Gén. Enr. Not. 1995, 304, noot; Rb. Verviers 17 februari 1992, Not. Fisc. M. 1993, afl. 1, Vr. en Antw. Kamer , 22 januari 1996, 1909 (Vr. nr. 168 HUTS); H. PELGROMS, Artikel 9 W.Succ.: Bezint eer ge begint, in C. CASTELEIN, A. VERBEKE en L. WEYTS (eds.), Notariele Clausules: Liber Amicorum Professor Johan Verstraete, Antwerpen, Intersentia, 2007, (493) nr. 26, p J. DECUYPER en J. RUYSSEVELDT, Successierechten , I, Mechelen, Kluwer, 2008, nr. 323, p. 225; E. SPRUYT, J. RUYSSEVELDT en P. DONS, Praktijkgids successierecht en planning, Kapelle-op-den-bos, Toth, 2003, p. 130, nr. II/ M. DONNAY, Commentaar op het wetboek der successierechten, Brussel, Van Buggenhoudt, 1948, nr. 361, p L. WEYTS, Notarieel fiscaal recht, II, in Notarieel Recht, Antwerpen, Kluwer, 1997, nr. 458, p

17 realiteit zou neerkomen op de loutere uitvoering van de schenking. 62 Wanneer men in het bewijs slaagt, is de inschrijving op naam van de erflater en erfgenaam/legataris/begiftigde een louter formeel gevolg van de schenking en kunnen geen successierechten worden geheven op grond van artikel 9 W.Succ Supra werd reeds vermeld dat P. DE PAGE de opening van een bankrekening gelijkstelt met inschrijving. Dit heeft ook z n gevolgen op het leveren van het tegenbewijs. De schenking met voorbehoud van vruchtgebruik zal moeten gebeuren voor de opening van de bankrekening, zoniet kan men ontsnappen aan artikel 9 W.Succ., want de schenking zal dan gebeuren na de inschrijving. Mocht een rechter P. DE PAGE volgen, wat wel zeer onwaarschijnlijk is, zal dit zeer grote gevolgen hebben. Daarom is het aangewezen om nooit ter voorbereiding van de op gang zijnde schenking, reeds een rekening te openen in de verhouding vruchtgebruik/blote eigendom, wat in de praktijk nochtans veel het geval is. Alleszins moet worden vermeden dat er wordt gestort op de nieuw geopende rekening. Anderzijds kan het toch zo moeilijk niet zijn aan te tonen dat een voorafgaande opening van de bankrekening geen bedekte bevoordeling inhoudt. 64 Zoals eerder aangegeven, ben ik, net zoals andere rechtsgeleerden, niet eens met P. De Page: het doet er weinig toe of de rekening werd geopend vóór of na de schenkingsakte. 65 Zowel de notariële schenking, de handgift, de onrechtstreekse schenking, de voor een buitenlandse notaris verleden schenkingsakte, de vermomde schenking als de formeel nietige onderhandse schenking komen aan bod. 62 L. WEYTS, Notarieel fiscaal recht, II, in Notarieel Recht, Antwerpen, Kluwer, 1997, nr. 458, p F. DEREME, Les donations mobilières abordées sous deux angles particuliers: les donations d'oeuvres d'art la donation avec réserve d'usufruit d'un portefeuille de titres, Rec.gén.enr.not. 2000, (497) ; H. DERYCKE, De toepassing van artikel 9 W. Succ. op effecten: pleidooi voor fiscale hygiene, TEP 2007, afl. 5, (487) nr. 639, p.497; E. SPRUYT, Schenking van een private effectenportefeuille met voorbehoud van vruchtgebruik: op welk tijdstip de nieuwe gemengde effectenrekening openen?, Notariaat 2008, afl. 12, (8) H. PELGROMS, Artikel 9 W.Succ.: Bezint eer ge begint, in C. CASTELEIN, A. VERBEKE en L. WEYTS (eds.), Notariele Clausules: Liber Amicorum Professor Johan Verstraete, Antwerpen, Intersentia, 2007, nr. 26, p H. CASIER en N. LABEEUW, Een hand- of bankgift met voorbehoud van vruchtgebruik Een never ending story?, Successierechten , afl. 10, (8) 10; H. DERYCKE, De toepassing van artikel 9 W. Succ. op effecten: pleidooi voor fiscale hygiene, TEP 2007, afl. 5, (487) nr. 645, p. 500; E. DE WILDE d ESTMAEL, Article 9 du Code des droits de succession : quand doit-on ouvrir le compte démembré en usufruit/nue propriété destiné à recevoir les valeurs données par acte notarié?, Rec. Gén. Enr. Not. 2008, (165) 167 ; E. SPRUYT, De schenking: het paradepaard van de successieplanning, AFT 2008, afl. 8-9, (17) nr. 143, p. 71 CONTRA O. VAN ACOLEYEN, Successierecht, I, Brussel, Fiscale Hogeschool, 1976, nr. 139, p

18 AFDELING 2. DE SCHENKING MET VOORBEHOUD VAN VRUCHTGEBRUIK. 1. Kenmerken eigen aan alle schenkingen. 27. Alle schenkingen moeten een verarming van de schenker en een verrijking van de begiftigde tot gevolg hebben. 66 Dit is echter niet voldoende: de schenker moet het inzicht hebben gehad om de begiftigde te begunstigen 67 en de verrijking moet met de verarming verbonden zijn. 68 In principe zijn alle schenkingen onherroepbaar. De belangrijkste uitzonderingen zijn de herroepbaarheid tussen echtgenoten (artikel 1096 BW), de herroepbaarheid wegens ondankbaarheid en niet-vervulling van de voorwaarden. Het recht van terugkeer wordt eveneens meer en meer toegepast. Aangezien de schenking een overeenkomst is, moeten alle grondvereisten van een geldige overeenkomst worden nageleefd, met name de geldige toestemming, de bekwaamheid tot beschikken en ontvangen, de geoorloofde oorzaak en het geoorloofd voorwerp. Hierop dieper ingaan, zou ons te ver leiden. In tegenstelling tot wat bij andere overeenkomsten het geval is, moet een schenking uitdrukkelijk aanvaard worden en dit tijdens het leven van de schenker. 2. De notariële schenking. 28. In principe moet elke schenking op straffe van nietigheid via een notariële akte gebeuren. 69 De schenking is een vormgebonden rechtshandeling, hetgeen betekent dat de vormvereisten tegelijk geldigheidsvereisten zijn. Tijdens het leven van de schenker is de sanctie de absolute nietigheid. 70 De gebreken kunnen niet worden hersteld. 71 De schenking zal opnieuw moeten worden gedaan, nu conform artikel 931 e.v. BW Na het overlijden van de schenker wordt de nietigheid relatief van aard. 72 Elk van hen kan dan voor zichzelf de nietigheid bevestigen 66 Cass. 3 april 1970, Rev. Not. B. 1970, 606, noot. 67 Bergen 2 december 1981, Rev. Not. B. 1982, W. PINTENS, K. VANWINCKELEN en J. DU MONGH, Schets van het familiaal vermogensrecht, Antwerpen, Intersentia, 2006, nrs , p Art. 931 BW 70 Cass. 14 mei 1981, Pas. 1981, I, Art BW 72 Art BW 18

19 De aanwezigheid van twee getuigen is niet langer vereist ex artikel 10 Organieke Wet Notariaat. 73 Ex artikel 19, 1 W.Reg. dient elke voor een Belgische notaris verleden akte te worden geregistreerd. Naar aanleiding van de registratie van deze akte zullen schenkingsrechten worden geheven. 74 Voor de heffing van de schenkingsrechten maakt het geen verschil uit of het gaat over een zuivere schenking, dan wel een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik. De registratierechten zullen in elk geval op de volle eigendom worden geheven. 75 Over de verenigbaarheid van een notariële schenking met een voorbehoud van vruchtgebruik bestaat de minste twijfel: Het is de schenker geoorloofd zich het genot of het vruchtgebruik van de geschonken roerende of onroerende goederen voor te behouden, of daarover ten voordele van een ander te beschikken. (artikel 949 BW) 29. In het geval van een schenking daterend van voor de inschrijving van de effecten hoeft men artikel 9 W.Succ. niet te vrezen. Overeenkomstig artikel 938 BW is de schenking voltrokken en de eigendom overgegaan vanaf het moment van het verlijden van de notariële schenkingsakte. De levering van de schenking, die in feite neerkomt op de inschrijving, doet men best pas na het verlijden van de authentieke akte, zoniet zou de fiscale administratie kunnen argumenteren dat de schenking plaatsvond na de inschrijving en artikel 9 W.Succ. bijgevolg ten volle van toepassing verklaren. 76 Een gedateerde notariële akte is het middel bij uitstek om het vermoeden ex artikel 9 W.Succ. te weerleggen. 77 Qua rechtszekerheid is de notariële schenking de beste schenkingsvorm, maar het kent zijn prijskaartje. Toch valt dit nog goed mee, zeker in het geval dat de begiftigde een persoon is die aan de 45%-55%-65%- tarieven wordt belast in de successierechten. Voor schenkingen onder levenden van roerende goederen betaalt men in de rechte lijn, tussen echtgenoten en tussen samenwonenden 3%. 78 Voor schenkingen aan andere 73 Wet 16 maart 1803 tot regeling van het Notarisambt, Bull., 258, nr Art. 131 W.Reg. 75 Art. 133 lid 3 W.Reg. juncto art. 48 W.Reg.; A. NIJS, hep 2005 p 367 nr. 595; E. SPRUYT, De schenking: het paradepaard van de successieplanning, AFT 2008, afl. 8-9, afl. 10, (20) nr. 432, p H. PELGROMS, Artikel 9 W.Succ.: Bezint eer ge begint, in C. CASTELEIN, A. VERBEKE en L. WEYTS (eds.), Notariele Clausules: Liber Amicorum Professor Johan Verstraete, Antwerpen, Intersentia, 2007, (493) nr. 28, p J. RUYSSEVELDT, Analyse van de schenkingsakte bij de aangifte nalatenschap, in L. MAES, H. DE CNIJF, H. en L. DE BROECK (eds.), Fiscaal Praktijkboek. Indirecte belastingen , Mechelen, Kluwer, 2008, (77) Art. 132 W.Reg. 19

20 personen bedraagt het tarief 7%. 79 Voor het schenken van effecten die minstens 10% van de stemrechten in de algemene vergadering of van de totaliteit van de aandelen van de vennootschap vertegenwoordigen, betaalt men 2% mits aan de voorwaarden in artikel 140bis en 140ter W.Reg. is voldaan. 30. Wanneer de inschrijving vooraf zou gaan aan de notariële schenkingsakte, dan zal deze akte niet de hoedanigheid van authentieke schenking hebben. Die notariële akte zal in feite enkel het vermoeden ex artikel 9 W.Succ. bevestigen. 31. Het zal van groot belang zijn dat de geschonken effecten in de notariële schenkingsakte worden gepreciseerd. Het is aangewezen de nummers op te geven van de effecten en te vermelden of ze al dan niet volstort zijn. 80 H. PELGROMS acht het niet noodzakelijk het rekeningnummer in de schenkingsakte te vermelden. 81 Daarenboven moet overeenkomstig artikel 948 BW een beschrijvende schatting, ondertekend door schenker en begiftigde, aan de akte worden gehecht. Deze verplichting geldt ook voor buitenlandse akten maar niet voor de hand- en bankgiften. 82 Voor roerende goederen aanvaardt de rechtspraak ook andere schenkingsvormen: de gift van hand tot hand, de onrechtstreekse schenking en de vermomde schenking. 83 Aangezien de gemengde inschrijving ex artikel 9 W.Succ. betrekking heeft op roerende goederen zal ook aandacht uitgaan naar de andere schenkingsvormen. 3. De handgift. 1. Begrip. 32. De handgift is een volwaardige schenking. 84 De geldigheid ervan wordt unaniem aanvaard 85, niettegenstaande het een contra legem-constructie is Art W.Reg. 80 D. MEULEMANS en A. DE BRABANDER, De schenking van (genoteerde) effecten, T.Fin.R. 2001, (86) nr H. PELGROMS, Artikel 9 W.Succ.: Bezint eer ge begint, in C. CASTELEIN, A. VERBEKE en L. WEYTS (eds.), Notariele Clausules: Liber Amicorum Professor Johan Verstraete, Antwerpen, Intersentia, 2007, (493) nr. 28, p H. CASMAN, Notarieel Familierecht, Gent, Mys en Breesch, 1991, nr. 1166, p H. DE PAGE, Traité élémentaire de droit civil belge, VIII, Brussel, Bruylant, 1962, nr C. VAN HEUVERSWYN, de handgift: geldigheidsvoorwaarden, in A. VERBEKE, F. BURSSENS en H. DERYCKE, H. (eds.), Estate Planning. Boek 2: Vermogensplanning met effect bij leven: Schenking., Gent, Larcier, 2009, nr. 248, p Cass. 14 maart 1889, Pas. 1889, I, 147; Cass. 5 februari 1863, Pas. 1863, I, M. MOREAU, Over handgiften en bankgiften, AFT 1999, 2. 20

www.mentorinstituut.be Een goed plan draagt inzicht en perspectief

www.mentorinstituut.be Een goed plan draagt inzicht en perspectief www.mentorinstituut.be Een goed plan draagt inzicht en perspectief vastgoed Brussel, 16 november 2013 J. Ruysseveldt 2 Agenda Problematiek bij overdracht Via klassieke technieken: schenking, verkoop, inbreng,

Nadere informatie

1. (Een gewone) hand- en/of bankgift

1. (Een gewone) hand- en/of bankgift 1. (Een gewone) hand- en/of bankgift 1.1. WAT HOUDT ZO N HAND- OF BANKGIFT PRECIES IN? 1.1.1. Schenken zonder schenkingsrechten! Schenking is in principe notarieel. Dat is in ieder geval het basisprincipe

Nadere informatie

Voor- en nadelen van aankopen van vastgoed in blote eigendom en vruchtgebruik

Voor- en nadelen van aankopen van vastgoed in blote eigendom en vruchtgebruik Masterproef Voor- en nadelen van aankopen van vastgoed in blote eigendom en vruchtgebruik Frédéric Verrue Universiteit Gent Faculteit Rechtsgeleerdheid Master Notariaat Promotor: Prof. Dr. A. Wylleman

Nadere informatie

1. HET ERFRECHT VAN DE LANGSTLEVENDE ECHTGENOOT EN HET WETTELIJK OF CONVENTIONEEL RECHT VAN TERUG- KEER 2

1. HET ERFRECHT VAN DE LANGSTLEVENDE ECHTGENOOT EN HET WETTELIJK OF CONVENTIONEEL RECHT VAN TERUG- KEER 2 HOOFDSTUK 1 DE WISSELWERKING TUSSEN SCHENKINGEN EN UITERSTE WILSBESCHIKKINGEN Annelies Wylleman Hoofddocent Vakgroep Burgerlijk Recht Universiteit Gent Notaris Lise Voet Assistent Vakgroep Burgerlijk Recht

Nadere informatie

Auteur. Onderwerp. Datum

Auteur. Onderwerp. Datum Auteur Henri Derycke Advocaat Derycke advocatenkantoor & C Onderwerp Artikel 9 W. Succ. Datum september 2000 Copyright and disclaimer Gelieve er nota van te nemen dat de inhoud van dit document onderworpen

Nadere informatie

Hoe beveilig ik mijn partner?

Hoe beveilig ik mijn partner? Hoe beveilig ik mijn partner? Brussel, 22 oktober 2011 2 Agenda Planning tussen partners Samenwonenden Echtgenoten Civiel- en fiscaal statuut Instrumenten Van testament tot contract 3 Wettelijke bescherming

Nadere informatie

DE OVERGANG ONDER LEVENDEN OM NIET VAN ROERENDE GOEDEREN DE VORM VAN EEN SCHENKING

DE OVERGANG ONDER LEVENDEN OM NIET VAN ROERENDE GOEDEREN DE VORM VAN EEN SCHENKING DE OVERGANG ONDER LEVENDEN OM NIET VAN ROERENDE GOEDEREN DE VORM VAN EEN SCHENKING De wettelijke vorm om een schenking te doen is de notariële akte. De uitzonderingen op dit principe zijn onder andere:

Nadere informatie

Fictielegaat niet ongrondwettelijk

Fictielegaat niet ongrondwettelijk Fictielegaat niet ongrondwettelijk Alain Nijs Anton van Zantbeek Alain Verbeke 1 259. Op 26 april heeft het Arbitragehof zijn arrest gewezen met betrekking tot een beroep tot vernietiging ingesteld tegen

Nadere informatie

DE INTERACTIE TUSSEN DE SCHENKINGS- EN DE SUCCESSIERECHTEN

DE INTERACTIE TUSSEN DE SCHENKINGS- EN DE SUCCESSIERECHTEN Faculteit Rechtsgeleerdheid MASTERPROEF DE INTERACTIE TUSSEN DE SCHENKINGS- EN DE SUCCESSIERECHTEN Prof. dr. N. Geelhand Promotor Master Notariaat Academiejaar 2009-2010 Sofie Mestdagh Stamnummer 20024362

Nadere informatie

Inhoud. Inhoud... Titel 1. Juridische aspecten... 1. Hoofdstuk 1. Algemeen... 1

Inhoud. Inhoud... Titel 1. Juridische aspecten... 1. Hoofdstuk 1. Algemeen... 1 p. Inhoud... V Titel 1. Juridische aspecten.... 1 Hoofdstuk 1. Algemeen... 1 Hoofdstuk 2. Algemene beschouwingen over de schenking onder de levenden... 2 Afdeling 1. Definitie...... 2 Afdeling 2. Grondvereisten

Nadere informatie

DE OORZAAK VAN EISBAARHEID VAN DE SUCCESSIERECHTEN...

DE OORZAAK VAN EISBAARHEID VAN DE SUCCESSIERECHTEN... Successierechten 1. INLEIDING...2 A. OMSCHRIJVING...2 B. ONDERSCHEID...2 1 Het eigenlijk successierechten...2 2 Het recht van overgang bij overlijden...2 3 Oneigenlijke gewestelijke belasting...2 4 Ontstaan

Nadere informatie

20031805 Academiejaar 2008-2009. De schenking van roerende goederen bij notariële akte

20031805 Academiejaar 2008-2009. De schenking van roerende goederen bij notariële akte Kathleen Mortier Master Notariaat 20031805 Academiejaar 2008-2009 De schenking van roerende goederen bij notariële akte Prof. Dr. Jan Bael Opstellen van akten 1 INHOUDSTAFEL I. Inleiding. 4 II. De schenking..4

Nadere informatie

Gesplitste aankoop van onroerend goed (vruchtgebruik/blote eigendom) als techniek van successieplanning

Gesplitste aankoop van onroerend goed (vruchtgebruik/blote eigendom) als techniek van successieplanning Isabelle Cobbaut Master Notariaat 2008 2009 Masterproef Notariaat Successierechten Prof. Geelhand de Merxem Gesplitste aankoop van onroerend goed (vruchtgebruik/blote eigendom) als techniek van successieplanning

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL WOORD VOORAF... CONTRACTEN ONDER VOORWAARDE ALAIN VERBEKE & IRIS VERVOORT... 1

INHOUDSTAFEL WOORD VOORAF... CONTRACTEN ONDER VOORWAARDE ALAIN VERBEKE & IRIS VERVOORT... 1 voorwerk.fm Page vii Monday, October 11, 2004 3:26 PM INHOUDSTAFEL WOORD VOORAF....................................... v CONTRACTEN ONDER VOORWAARDE ALAIN VERBEKE & IRIS VERVOORT.........................

Nadere informatie

www.mentorinstituut.be

www.mentorinstituut.be www.mentorinstituut.be Fiscaal misbruik in vermogensstructurering en successieplanning Brussel, 20 oktober 2012 J. Ruysseveldt 2 Agenda Nieuwe fiscale misbruikbepaling inzake registratie- en successierechten

Nadere informatie

HOOFDSTUK 4. De reserve

HOOFDSTUK 4. De reserve HOOFDSTUK 4 De reserve 35. Grondbeginsel De wet (BW, art. 913 en volgende) legt een reserve vast ten gunste van sommige wettelijke erfgenamen (de wettige bloedverwanten in opgaande lijn, de bloedverwanten

Nadere informatie

berekening en tarieven

berekening en tarieven Page 1 of 6 Leven - Schenken en Erven Schenkingsrechten in Vlaanderen: tarieven Net zoals bij successies worden de heffingen op schenkingen, de belastbare basis en de eventuele vrijstellingen door elk

Nadere informatie

Is familiale vermogens- en successieplanning voortaan een fiscaal misbruik? Verduidelijking door de fiscus

Is familiale vermogens- en successieplanning voortaan een fiscaal misbruik? Verduidelijking door de fiscus Is familiale vermogens- en successieplanning voortaan een fiscaal misbruik? Verduidelijking door de fiscus Op 1 juni 2012 is de nieuwe algemene anti-misbruikbepaling op het gebied van registratie- en successierechten

Nadere informatie

Het Vlaams Decreet van 19 december 2003 in werking sinds 1 januari 2004 wijzigt het schenkingsrecht in Vlaanderen.

Het Vlaams Decreet van 19 december 2003 in werking sinds 1 januari 2004 wijzigt het schenkingsrecht in Vlaanderen. DE NIEUWE VLAAMSE SCHENKINGSRECHTEN Wettelijk kader Het Vlaams Decreet van 19 december 2003 in werking sinds 1 januari 2004 wijzigt het schenkingsrecht in Vlaanderen. Tariefherschikking : art 131 W.Reg

Nadere informatie

Conventioneel recht van terugkeer met en zonder optie bij schenkingen

Conventioneel recht van terugkeer met en zonder optie bij schenkingen Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2013-14 Conventioneel recht van terugkeer met en zonder optie bij schenkingen Masterproef van de opleiding Master in het Notariaat Ingediend door

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE ADLOCUTIO ROGERUM DILLEMANS HONORIFICANS FAMILIAAL VERMOGENSBEHEER IN RECENTE NATIONALE EN EUROPESE RECHTSPRAAK

INHOUDSOPGAVE ADLOCUTIO ROGERUM DILLEMANS HONORIFICANS FAMILIAAL VERMOGENSBEHEER IN RECENTE NATIONALE EN EUROPESE RECHTSPRAAK INHOUDSOPGAVE ADLOCUTIO ROGERUM DILLEMANS HONORIFICANS... v FAMILIAAL VERMOGENSBEHEER IN RECENTE NATIONALE EN EUROPESE RECHTSPRAAK Walter PINTENS...1 I. Inleiding...3 II. Huwelijksvoordelen...4 1. Artikel

Nadere informatie

Masterproef De gesplitste aankoop met een voorafgaande schenking in het licht van de antimisbruikbepalingen

Masterproef De gesplitste aankoop met een voorafgaande schenking in het licht van de antimisbruikbepalingen 2013 2014 FACULTEIT RECHTEN master in de rechten Masterproef De gesplitste aankoop met een voorafgaande schenking in het licht van de antimisbruikbepalingen Promotor : Prof. dr. Elly VAN DE VELDE Copromotor

Nadere informatie

SUCCESSIEPLANNING VIA SCHENKINGEN BIJ EEN PERSOON DIE NIET GEZOND IS VAN GEEST

SUCCESSIEPLANNING VIA SCHENKINGEN BIJ EEN PERSOON DIE NIET GEZOND IS VAN GEEST Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2013-2014 SUCCESSIEPLANNING VIA SCHENKINGEN BIJ EEN PERSOON DIE NIET GEZOND IS VAN GEEST Masterproef van de opleiding Master in de rechten Ingediend

Nadere informatie

4.1. Vooraf: soorten adoptie... 4. 4.2. De adoptanten gezamenlijk... 4 4.3. Eén adoptant... 5. 5.1. Wat is voogdij?... 5

4.1. Vooraf: soorten adoptie... 4. 4.2. De adoptanten gezamenlijk... 4 4.3. Eén adoptant... 5. 5.1. Wat is voogdij?... 5 Inhoudstafel Deel 1: Het beheer over de goederen van het minderjarige kind 1. Belang... 1 2. Wie is minderjarig?... 1 3. Bevoegdheid van de ouders... 2 3.1. Ouderlijk gezag... 2 3.2. Wettelijk genot...

Nadere informatie

KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN FACULTEIT RECHTSGELEERDHEID

KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN FACULTEIT RECHTSGELEERDHEID KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN FACULTEIT RECHTSGELEERDHEID Academiejaar 2013-2014 Generation skipping Masterscriptie ingediend door Elise HENNEUSE Bij het eindexamen voor de graad van MASTER IN HET NOTARIAAT

Nadere informatie

DE SUCCESSIE- EN SCHENKINGSRECHTEN: OFFICIËLE TARIEVEN

DE SUCCESSIE- EN SCHENKINGSRECHTEN: OFFICIËLE TARIEVEN DE SUCCESSIE- EN SCHENKINGSRECHTEN: OFFICIËLE TRIEVEN De successie- en schenkingsrechten verschillen per gewest.. DE SUCCESSIERECHTEN EN DE SCHENKINGSRECHTEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 1. SUCCESSIERECHTEN

Nadere informatie

MASTERPROEF: DE SCHENKING VAN ROERENDE GOEDEREN BIJ NOTARIËLE AKTE

MASTERPROEF: DE SCHENKING VAN ROERENDE GOEDEREN BIJ NOTARIËLE AKTE Academiejaar 2009-2010 MASTERPROEF: DE SCHENKING VAN ROERENDE GOEDEREN BIJ NOTARIËLE AKTE Promotor: Prof. J. Bael Ann-Sophie Buyck Facultieit Rechtsgeleerdheid Gent 20021932 VOORWOORD Aan het einde gekomen

Nadere informatie

Structuur van het volume Schenking

Structuur van het volume Schenking Voorwoord Inbedding Dit boek is het tweede volume van het Handboek Estate Planning, Algemeen Deel. In de voorgaande pagina s kon u nadere uitleg en toelichting vinden bij het globale concept van dit handboek.

Nadere informatie

HANDBOEK BURGERLIJK RECHT

HANDBOEK BURGERLIJK RECHT RENE DEKKERS HANDBOEK BURGERLIJK RECHT DEEL IV Huwelijksstelsels - Erfrecht - Giften DERDE UITGAVE BEWERKT DOOR HELENE CASMAN Gewoon Hoogleraar Vrije Universiteit Brussel Hoogleraar Université Libre de

Nadere informatie

Begripsbepaling H OOFDSTUK

Begripsbepaling H OOFDSTUK H OOFDSTUK Begripsbepaling I 1. WETTELIJKE DEFINITIE Artikel 1075 van het Belgisch Burgerlijk Wetboek (hierna BW) bepaalt: De vader, de moeder en andere bloedverwanten in de opgaande lijn kunnen hun goederen

Nadere informatie

FAQ Schenkingen en Legaten

FAQ Schenkingen en Legaten FAQ Schenkingen en Legaten SCHENKINGEN EN LEGATEN AAN DOMINIEK SAVIO Waarom kiezen voor Dominiek Savio voor een schenking of (duo)legaat? Dominiek Savio wil voor kinderen, jongeren en volwassenen met een

Nadere informatie

Registratierechten op schenkingen in familiaal verband in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Hélène Casman

Registratierechten op schenkingen in familiaal verband in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Hélène Casman fam.vermogensrecht.book Page i Wednesday, June 1, 2005 12:41 PM i Registratierechten op schenkingen in familiaal verband in Vlaanderen, Brussel en Wallonië Hélène Casman Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen

Nadere informatie

Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent. Academiejaar 2009-10. De problematiek van de reserve bij schenking

Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent. Academiejaar 2009-10. De problematiek van de reserve bij schenking Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2009-10 De problematiek van de reserve bij schenking Masterproef van de opleiding Master in de rechten Ingediend door VAN HEYGHEN CAMILLE (Studentennr.

Nadere informatie

Inhoudstafel. 1. Vier schenkingstechnieken... 1

Inhoudstafel. 1. Vier schenkingstechnieken... 1 Inhoudstafel 1. Vier schenkingstechnieken... 1 1.1. Handgift... 1 1.1.1. Wat is het?... 1 1.1.2. Wat is het verschil met een cadeau?.... 1 1.1.3. Hoe doet u concreet een handgift en hoeveel kost dat?....

Nadere informatie

De registratierechten in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest

De registratierechten in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest 1 De registratierechten in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest Deel 6 3.1.8 Korting (abattement) op de heffingsgrondslag in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest A Algemeen Voor aankopen van onroerende

Nadere informatie

De overdracht van familiale ondernemingen Artikelen 140 bis W. Reg en 60/1 Vl. W. Succ.

De overdracht van familiale ondernemingen Artikelen 140 bis W. Reg en 60/1 Vl. W. Succ. De overdracht van familiale ondernemingen Artikelen 140 bis W. Reg en 60/1 Vl. W. Succ. 22 april 2014 Jan Tuerlinckx Advocaat-Vennoot Stephanie Gabriel Advocaat De continuïteit van ondernemingen kan in

Nadere informatie

Een zeer goedkope koop vs. een schenking met zware last

Een zeer goedkope koop vs. een schenking met zware last Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2012-2013 Een zeer goedkope koop vs. een schenking met zware last Masterproef van de opleiding Notariaat Ingediend door De Bruyn Chloë (00706652)

Nadere informatie

Schenken door (Neder)Belgen bij de Nederlandse notaris

Schenken door (Neder)Belgen bij de Nederlandse notaris Schenken door (Neder)Belgen bij de Nederlandse notaris Eerst tien jaar weg uit Nederland... Voor Nederbelgen heeft schenken over het algemeen pas zin als men meer dan tien jaar weg is uit Nederland. De

Nadere informatie

Ann Claes Manager Wealth Services Beobank 14 november 2015

Ann Claes Manager Wealth Services Beobank 14 november 2015 Beobank Workshop Successieplanning in samenwerking met EY Private Client Services Ann Claes Manager Wealth Services Beobank 14 november 2015 Hoe kan u uw vermogensplanning veiligstellen door middel van

Nadere informatie

DE VERPLICHTING TOT REGISTRATIE...

DE VERPLICHTING TOT REGISTRATIE... Registratierechten 1. INLEIDING...2 A. OMSCHRIJVING...2 B. DRIE SOORTEN REGISTRATIERECHTEN...2 1 Het algemeen vast recht ( 25)...2 2 Specifieke vaste rechten...2 3 Evenredige rechten...2 2. DE VERPLICHTING

Nadere informatie

De onherroepelijkheid van de schenking: de lege lata en de lege ferenda

De onherroepelijkheid van de schenking: de lege lata en de lege ferenda Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 201213 De onherroepelijkheid van de schenking: de lege lata en de lege ferenda Masterproef van de opleiding Master in het notariaat Ingediend

Nadere informatie

moneytalk Mediargus met docroom pdf SCHENKEN U doet er verstandig aan uw successie te plannen. GET

moneytalk Mediargus met docroom pdf SCHENKEN U doet er verstandig aan uw successie te plannen. GET moneytalk SCHENKEN U doet er verstandig aan uw successie te plannen. GET SUCCESSIEPLANNING VOOR ROERENDE EN ONROERENDE GOEDEREN SCHENKEN DOET U GOEDKOOP Als u wilt vermijden dat uw kinderen een hoge erf

Nadere informatie

INHOUD. Hoofdstuk IV. Ongeldigheid van het huwelijkscontract... 48 TITEL II DE VERSCHILLENDE HUWELIJKSSTELSELS... 51

INHOUD. Hoofdstuk IV. Ongeldigheid van het huwelijkscontract... 48 TITEL II DE VERSCHILLENDE HUWELIJKSSTELSELS... 51 INHOUD BOEK VIII. HUWELIJKSSTELSELS.... 1 Inleiding... 3 TITEL I HET HUWELIJKSCONTRACT.... 5 Hoofdstuk I. Inleiding.... 5 Hoofdstuk II. Inhoud van het huwelijkscontract.... 10 Afdeling I. Huwelijksovereenkomsten....

Nadere informatie

Wat kan u betekenen voor de maatschappelijke dienstverlening van de stad Geraardsbergen?

Wat kan u betekenen voor de maatschappelijke dienstverlening van de stad Geraardsbergen? OCMW Geraardsbergen Wat kan u betekenen voor de maatschappelijke dienstverlening van de stad Geraardsbergen? Bent u begaan met de maatschappij? Zeker en vast! Heeft u er al eens aan gedacht om een gift

Nadere informatie

Handboek Estate Planning Bijzonder Deel... Voorwoord... De auteurs... Verkrijgingen door de langstlevende echtgenoot via huwelijkcontract...

Handboek Estate Planning Bijzonder Deel... Voorwoord... De auteurs... Verkrijgingen door de langstlevende echtgenoot via huwelijkcontract... Inhoudsopgave Handboek Estate Planning Bijzonder Deel..................... Voorwoord.............................................. De auteurs............................................... i iii v DEEL

Nadere informatie

nalatenschap Een manier om het leven verder te zetten

nalatenschap Een manier om het leven verder te zetten De nalatenschap Een manier om het leven verder te zetten Aan uw testament werken is niet altijd gemakkelijk. Het is echter voor ieder van u de enige manier om te garanderen dat uw wensen perfect gerespecteerd

Nadere informatie

Wat is een schenking? De handgift. Schenking per overschrijving

Wat is een schenking? De handgift. Schenking per overschrijving Wat is een schenking? Een schenking is een overeenkomst waarbij een schenker gratis en onherroepelijk afstand doet van een roerend of onroerend goed ten gunste van een begiftigde, en waarbij de begiftigde

Nadere informatie

Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent. Academiejaar 2010-2011

Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent. Academiejaar 2010-2011 Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2010-2011 Om welke fiscale redenen (successierechten) een goed doel niet tot algemene legataris aanstellen, wel tot bijzondere legataris (omgekeerd

Nadere informatie

De anti-misbruikbepaling in de registratie- en successierechten Invloed op technieken van successieplanning

De anti-misbruikbepaling in de registratie- en successierechten Invloed op technieken van successieplanning De anti-misbruikbepaling in de registratie- en successierechten Invloed op technieken van successieplanning door Karl Ruts, Leo Stevens & Cie A. TOEPASSELIJKE WETTEKSTEN ANTI-MISBRUIKBEPALINGEN Door de

Nadere informatie

Omzendbrief 2014/2 ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Omzendbrief 2014/2 /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Omzendbrief 2014/2 /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Omzendbrief betreffende art. 3.17.0.0.2 van de Vlaamse Codex

Nadere informatie

Antimisbruikbepaling - Fiscaal misbruik - Toepassingsgevallen - Registratie- en successierecht

Antimisbruikbepaling - Fiscaal misbruik - Toepassingsgevallen - Registratie- en successierecht Circulaire nr. 5/2013 (vervangt Circ. Nr. 8/2012) dd. 10.04.2013 Antimisbruikbepaling - Fiscaal misbruik - Toepassingsgevallen - Registratie- en successierecht Federale Overheidsdienst FINANCIEN Algemene

Nadere informatie

Adders onder het gras bij een gesplitste aankoop

Adders onder het gras bij een gesplitste aankoop Adders onder het gras bij een gesplitste aankoop De zgn. gesplitste aankoop van een onroerend goed door ouders en kinderen is een efficiënte manier om later veel successierechten te besparen. Nu de fiscus

Nadere informatie

Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14

Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14 Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14 Testamenten en legaten Een gebaar voor het leven 1 IS ER LEVEN NA DE DOOD? DE DOOD IS EEN DEEL VAN HET LEVEN. MAAR WAT GEBEURT ER MET MIJN BEZIT ALS

Nadere informatie

Handboek Estate Planning Bijzonder Deel... Voorwoord...

Handboek Estate Planning Bijzonder Deel... Voorwoord... Inhoudstafel Handboek Estate Planning Bijzonder Deel..................... Voorwoord.............................................. i iii ALGEMEEN DEEL........................................... 1 Inleiding.................................................

Nadere informatie

Auteur. Onderwerp. Datum

Auteur. Onderwerp. Datum Auteur Greenille Onderwerp Nieuwe fictiebepaling veroorzaakt "collateral damage" Enkele voorbeelden Datum 10 februari 2005 Copyright and disclaimer Gelieve er nota van te nemen dat de inhoud van dit document

Nadere informatie

DE SCHENKING VAN ROERENDE GOEDEREN MET FIDEÏ-COMMIS DE RESIDUO

DE SCHENKING VAN ROERENDE GOEDEREN MET FIDEÏ-COMMIS DE RESIDUO Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2009-2010 DE SCHENKING VAN ROERENDE GOEDEREN MET FIDEÏ-COMMIS DE RESIDUO Masterproef van de opleiding Master in het Notariaat Ingediend door Elissa

Nadere informatie

nr. 360 van BART SOMERS datum: 16 juli 2015 aan ANNEMIE TURTELBOOM Overdracht familiebedrijf - Schenkingsrechten

nr. 360 van BART SOMERS datum: 16 juli 2015 aan ANNEMIE TURTELBOOM Overdracht familiebedrijf - Schenkingsrechten SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 360 van BART SOMERS datum: 16 juli 2015 aan ANNEMIE TURTELBOOM VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BEGROTING, FINANCIËN EN ENERGIE Overdracht familiebedrijf

Nadere informatie

www.mentorinstituut.be

www.mentorinstituut.be www.mentorinstituut.be Weg met Napoleon erfenissen op maat! Finance Day, 1 juni 2013 2 Agenda Voorstellen justitieminister Beleidsnota 9 januari 2013 Belgisch erfrecht: ingewikkeld star niet aangepast

Nadere informatie

Een goed doel opnemen in uw testament? Voordelen. Alles is goed geregeld. Uw nalatenschap krijgt een zinvolle bestemming.

Een goed doel opnemen in uw testament? Voordelen. Alles is goed geregeld. Uw nalatenschap krijgt een zinvolle bestemming. Een goed doel opnemen in uw testament? Voordelen Alles is goed geregeld. Uw nalatenschap krijgt een zinvolle bestemming. Uw begunstigden genieten van een fiscaal voordeel. Informatiebrochure 1 Een goed

Nadere informatie

Aanwas van vruchtgebruik of Terugval van vruchtgebruik van Geschonken Goederen

Aanwas van vruchtgebruik of Terugval van vruchtgebruik van Geschonken Goederen Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2013-2014 Aanwas van vruchtgebruik of Terugval van vruchtgebruik van Geschonken Goederen Masterproef van de opleiding Master in de rechten Ingediend

Nadere informatie

SCHENKINGEN. Schenking onder last Onrechtstreekse schenking Handgift / Bankgift

SCHENKINGEN. Schenking onder last Onrechtstreekse schenking Handgift / Bankgift SCHENKINGEN Schenking onder last Onrechtstreekse schenking Handgift / Bankgift INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... INLEIDING... 1 DE SCHENKING... 1.1 DEFINITIE EN ESSENTIËLE KENMERKEN... 1.2 SCHENKING VERSUS

Nadere informatie

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen 35 Enkele belangrijke begrippen en afkortingen De volgende lijst geeft een beknopte omschrijving 3 van enkele juridische termen die in dit boek aan bod komen, en dient enkel om die begrippen beter te kunnen

Nadere informatie

OVEREENKOMST TOT OVERDRACHT VAN AANDELEN (Kort naamloze vennootschap)

OVEREENKOMST TOT OVERDRACHT VAN AANDELEN (Kort naamloze vennootschap) 1 OVEREENKOMST TOT OVERDRACHT VAN AANDELEN (Kort naamloze vennootschap) TUSSEN : De naamloze vennootschap naar Belgisch recht,, met maatschappelijke zetel te, en ingeschreven bij de Kruispuntbank der Ondernemingen

Nadere informatie

A. Algemeen 13. B. Vorm en voorwerp van de schenking 15. C. Grenzen en modaliteiten 32

A. Algemeen 13. B. Vorm en voorwerp van de schenking 15. C. Grenzen en modaliteiten 32 Inhoud 1. Voorwoord 11 2. De schenking 13 A. Algemeen 13 Vraag 1 Wat is een schenking? 13 B. Vorm en voorwerp van de schenking 15 Vraag 2 Onder welke vorm kan men een schenking verrichten? 15 Vraag 3 Zijn

Nadere informatie

INHOUD. Deel I. Privaatrechtelijke aspecten... 1

INHOUD. Deel I. Privaatrechtelijke aspecten... 1 Deel I. Privaatrechtelijke aspecten..... 1 Hoofdstuk 1. Wettelijk kader van het samenwonen.... 3 1. Wet inwerkingtreding......... 5 2. Civielrechtelijk begrip wettelijke samenwoning..... 5 3. Verklaring

Nadere informatie

Auteur. Onderwerp. Datum

Auteur. Onderwerp. Datum Auteur Alain Verbeke Buitengewoon Hoogleraar Leuven, Antwerpen, Tilburg Advocaat Philippe & Partners Onderwerp Vruchtgebruik: creatief met rechthebbenden Datum 1999 Copyright and disclaimer Gelieve er

Nadere informatie

I. Inleiding: de maatschap: successie planning met behoud van inkomsten en controle. 2. Belangrijkste kenmerken van een burgerlijke maatschap...

I. Inleiding: de maatschap: successie planning met behoud van inkomsten en controle. 2. Belangrijkste kenmerken van een burgerlijke maatschap... Inhoudstafel I Inleiding: de maatschap: successie planning met behoud van inkomsten en controle II De burgerlijke maatschap 1 Wat is een maatschap wettelijk kader 2 2 Belangrijkste kenmerken van een burgerlijke

Nadere informatie

Deel 1 - U bent gehuwd. Wat betekent dit voor uw bezittingen?

Deel 1 - U bent gehuwd. Wat betekent dit voor uw bezittingen? Inhoudstafel Voorwoord 1 Deel 1 - U bent gehuwd Wat betekent dit voor uw bezittingen? 1 U bent gehuwd zonder huwelijks contract 5 11 Wat betekent dit eigenlijk? 5 12 Welke goederen zijn van wie? 5 121

Nadere informatie

Eric Spruyt 23.09.2012

Eric Spruyt 23.09.2012 Op late(re) leeftijd vastgoed kopen is niet zo n goed idee, althans niet op het vlak van de successierechten. De kinderen zullen het huis of appartement immers aantreffen in de erfenis van de ouders en

Nadere informatie

Bedenkingen bij schenkingen van onroerende goederen tussen echtgenoten. Hoe verrekenen ten tijde van de afwikkeling van de nalatenschap?

Bedenkingen bij schenkingen van onroerende goederen tussen echtgenoten. Hoe verrekenen ten tijde van de afwikkeling van de nalatenschap? Bedenkingen bij schenkingen van onroerende goederen tussen echtgenoten. Hoe verrekenen ten tijde van de afwikkeling van de nalatenschap? Elisabeth DE NOLF en Bénédicte VAN DER HEYDE Nieuwsbrief Notariaat,

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling M&D Seminars Onderwerp Studiedag beleggingsverzekeringen - meerkeuzevragenlijst Datum 18 september 2001 Copyright and disclaimer Gelieve er nota van te nemen dat de inhoud van dit document onderworpen

Nadere informatie

Is er leven na de dood?

Is er leven na de dood? Is er leven na de dood? DE DOOD IS EEN DEEL VAN HET LEVEN. MAAR WAT GEBEURT ER MET MIJN BEZIT ALS IK NU PLOTS ZOU OVERLIJDEN? WAT HEB IK EN AAN WIE WIL IK WAT GEVEN? OF LAAT IK ALLES AAN DE STAAT? IS ER

Nadere informatie

Vlaamse Codex Fiscaliteit Enkele fictiebepalingen in de Vlaamse erfbelasting: een tussentijdse balans van de (on)bedoelde wijzigingen

Vlaamse Codex Fiscaliteit Enkele fictiebepalingen in de Vlaamse erfbelasting: een tussentijdse balans van de (on)bedoelde wijzigingen Nr. 4 Jaargang weken 12 en 13 2015 Verschijnt tweewekelijks, behalve in juli en augustus Afgiftekantoor Brussel X P309710 inhoud Vlaamse Codex Fiscaliteit Enkele fictiebepalingen in de Vlaamse erfbelasting:

Nadere informatie

Er wordt verwezen naar de Circulaire nr. 4 van 4 mei 2012. Huidige circulaire wijzigt in niets deze eerste circulaire. * * *

Er wordt verwezen naar de Circulaire nr. 4 van 4 mei 2012. Huidige circulaire wijzigt in niets deze eerste circulaire. * * * Federale Overheidsdienst FINANCIEN Algemene Administratie van de PATRIMONIUMDOCUMENTATIE Sector registratie Dienst VI - Directies VI/8&9 Dossier nr. EE/L.214 Antimisbruikbepaling Toepassing gevallen fiscaal

Nadere informatie

RECENTE ONWIKKELINGEN INZAKE SUCCESSIEPLANNING

RECENTE ONWIKKELINGEN INZAKE SUCCESSIEPLANNING 1 RECENTE ONWIKKELINGEN INZAKE SUCCESSIEPLANNING De voorbije maanden waren er op het vlak van de Vlaamse fiscaliteit weer diverse wijzigingen die hun belang hebben voor successieplanning. Wij selecteerden

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner

Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner 44 Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner Dag zei ik tegen haar dag kom Ik je nog eens tegen, glimlachend Maar de wind blies weg Haar gezicht in het water En ik knikte en ik werd onzichtbaar In het stille

Nadere informatie

Seminarie Estate Planning

Seminarie Estate Planning Seminarie Estate Planning Uw Vermogen, mooi gestructureerd Wat is Estate Planning? Vermogensbeheer in de ruime zin van het woord > beleggingsadvies (banken), >pure successieplanning (louter fiscaal), Planning

Nadere informatie

NIEUWSFLASH SUCCESSIERECHTEN OP AFKOOPWAARDE LEVENSVERZEKERINGEN

NIEUWSFLASH SUCCESSIERECHTEN OP AFKOOPWAARDE LEVENSVERZEKERINGEN NIEUWSFLASH SUCCESSIERECHTEN OP AFKOOPWAARDE LEVENSVERZEKERINGEN Dit nieuwsbericht is enkel voor informatie doeleinden bestemd. Ondanks het feit dat aan dit nieuwsbericht de gebruikelijke zorg is besteed,

Nadere informatie

INHOUD VOORWOORD... KRONIEK FAMILIAAL VERMOGENSRECHT Coördinatie Prof. Dr. JOHAN DU MONGH... 1. Primair huwelijksvermogensstelsel VEERLE ALLAERTS...

INHOUD VOORWOORD... KRONIEK FAMILIAAL VERMOGENSRECHT Coördinatie Prof. Dr. JOHAN DU MONGH... 1. Primair huwelijksvermogensstelsel VEERLE ALLAERTS... INHOUD VOORWOORD... v DEEL I. KRONIEK FAMILIAAL VERMOGENSRECHT Coördinatie Prof. Dr. JOHAN DU MONGH... 1 Hfdst. I. Primair huwelijksvermogensstelsel VEERLE ALLAERTS... 3 I. Algemeen... 3 II. Verplichting

Nadere informatie

DOSSIER. De Burgerlijke Maatschap

DOSSIER. De Burgerlijke Maatschap DOSSIER De Burgerlijke Maatschap U wil uw beleggingsportefeuille nu al aan uw kinderen schenken, maar tegelijk wenst u ook controle te blijven houden en inkomsten te ontvangen? In dat geval kan de burgerlijke

Nadere informatie

Kunnen de hoge schenkingsrechten bij schenking van een onroerend goed omzeild worden via de verkoopovereenkomst?

Kunnen de hoge schenkingsrechten bij schenking van een onroerend goed omzeild worden via de verkoopovereenkomst? Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2008-2009 Kunnen de hoge schenkingsrechten bij schenking van een onroerend goed Masterproef van de opleiding Master in het Notariaat Ingediend

Nadere informatie

Successieplanning via levensverzekering en huwelijkscontract. Brussel, 23 oktober 2010

Successieplanning via levensverzekering en huwelijkscontract. Brussel, 23 oktober 2010 Successieplanning via levensverzekering en huwelijkscontract Brussel, 23 oktober 2010 Inhoud Agenda 1. Successieplanning via levensverzekering 2. Belang huwelijkscontract Instrumenten Instrumenten tot

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2012/8 De boekhoudkundige verwerking van de inbreng in eigendom in een Belgische burgerlijke maatschap die niet de rechtsvorm heeft aangenomen van een handelsvennootschap

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling Moore Stephens Informatief www.moorestephens.be Onderwerp Successieplanning: gesplitste aankoop terug in de running Datum 14 augustus 2013 Copyright and disclaimer De inhoud van dit document

Nadere informatie

Het bewijs van de gezondheid of ongezondheid van geest van de testator of schenker en de problematiek van het medisch beroepsgeheim

Het bewijs van de gezondheid of ongezondheid van geest van de testator of schenker en de problematiek van het medisch beroepsgeheim Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2010-11 Het bewijs van de gezondheid of ongezondheid van geest van de testator of schenker en de problematiek van het medisch beroepsgeheim Masterproef

Nadere informatie

16 februari 2015. Deze omzendbrief vervangt vanaf 1 januari 2015 de omzendbrief 2014/2. Inhoudstabel

16 februari 2015. Deze omzendbrief vervangt vanaf 1 januari 2015 de omzendbrief 2014/2. Inhoudstabel Omzendbrief 2015/1 ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Omzendbrief betreffende art. 3.17.0.0.2

Nadere informatie

Auteur. Onderwerp. Datum

Auteur. Onderwerp. Datum Auteur Christine Van Heuverswyn Uittreksel Handboek Estate Planning Vermogensplanning met effect bij leven Huwelijk en samenwoning www.larcier.be Onderwerp Huwelijksvermogensrecht en vennootschap: ongewenste

Nadere informatie

Erfrecht. Wie erft wat?

Erfrecht. Wie erft wat? Erfrecht. Wie erft wat? Alle vragen rond erfenis en testament, kort en begrijpelijk uitgelegd. Iven De Hoon Wie erft wat? Alle vragen rond erfenis en testament, kort en begrijpelijk uitgelegd. Lees nu

Nadere informatie

privé-vermogenvermogen

privé-vermogenvermogen FAMILIAAL VERMOGENSRECHT VENNOOTSCHAPSRECHT Inleiding Prof. Dr. Johan Du Mongh KU Leuven Advocaat Johan Du Mongh 1 Johan Du Mongh 2 Het huwelijksgoederenrecht speelt op het ogenblik van inbreng van privé-vermogenvermogen

Nadere informatie

Burgerlijk recht. Leg volgende begrippen uit, die nodig zijn om bovenstaande artikels te begrijpen.

Burgerlijk recht. Leg volgende begrippen uit, die nodig zijn om bovenstaande artikels te begrijpen. 4. Erfrecht L E E R D O E L S T E L L I N G E N Je kan - de basisprincipes van de erfregeling opzoeken en illustreren met voorbeelden; - de successierechten berekenen voor een aantal erfenissen; - de schenking

Nadere informatie

ARTIKEL 918 B.W. ALS MOGELIJK INSTRUMENT VAN VERMOGENSPLANNING 1 . M. PUELINCKX-COENE

ARTIKEL 918 B.W. ALS MOGELIJK INSTRUMENT VAN VERMOGENSPLANNING 1 . M. PUELINCKX-COENE ARTIKEL 918 B.W. ALS MOGELIJK INSTRUMENT VAN VERMOGENSPLANNING 1. M. PUELINCKX-COENE Bij vermogensplannig kan men verschillende objectieven nastreven. Ik ga vandaag uit van de volgende niet zo ongewone

Nadere informatie

Successieplanning. Jan Van Ermengem Notaris te Meerhout

Successieplanning. Jan Van Ermengem Notaris te Meerhout Successieplanning Jan Van Ermengem Notaris te Meerhout Inhoud 1. Hoe wordt het huwelijksvermogen verdeeld bij overlijden? 2. Hoe wordt de nalatenschap verdeeld? 3. Hoe worden successierechten berekend?

Nadere informatie

Stiefkinderen en geadopteerde kinderen in het schenkings- en successierecht (met interne vergelijking tussen de gewesten)

Stiefkinderen en geadopteerde kinderen in het schenkings- en successierecht (met interne vergelijking tussen de gewesten) FACULTEIT RECHTSGELEERDHEID Master Notariaat Academiejaar 2008-2009 Vakgroep fiscaal recht Successierechten Prom. Prof. Dr. N. Geelhand Comm. Prof. Dr. A. Wylleman & H. Baert Stiefkinderen en geadopteerde

Nadere informatie

Gecontroleerd schenken aan uw kind voor de bouw of aankoop van een huis of verbouwingen

Gecontroleerd schenken aan uw kind voor de bouw of aankoop van een huis of verbouwingen Gecontroleerd schenken aan uw kind voor de bouw of aankoop van een huis of verbouwingen Bij een belangrijke investering (bv. verbouwingen) zou u uw kind graag sponsoren, maar u wilt ook zeker zijn dat

Nadere informatie

Het duo-legaat als instrument voor successieplanning

Het duo-legaat als instrument voor successieplanning Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2013-2014 Het duo-legaat als instrument voor successieplanning Masterproef van de opleiding Notariaat Ingediend door Mertens Julie (00804151)

Nadere informatie

1. Onterven. 2. Generatiesprong

1. Onterven. 2. Generatiesprong 1. Onterven Ik leef in onmin met mijn moeder, die een huis bezit en verscheidene bankrekeningen heeft. Kan zij bewerkstelligen dat mij helemaal niets zou toekomen? Neen. Kinderen kunnen niet volledig onterfd

Nadere informatie

Inhoudstafel. 1. De handgift... 1. 2. De bankgift... 6

Inhoudstafel. 1. De handgift... 1. 2. De bankgift... 6 Inhoudstafel 1. De handgift... 1 1.1. Wanneer is een handgift mogelijk en wanneer niet?... 1 1.1.1. Wat kunt u schenken via een handgift?... 1 1.1.2. Wat is niet mogelijk?... 1 1.2. Hoe zorgt u voor een

Nadere informatie

HANDBOEK SUCCESSIERECHTEN

HANDBOEK SUCCESSIERECHTEN Fiscale Handboeken HANDBOEK SUCCESSIERECHTEN Dirk DE GROOT intersentia Antwerpen - Cambridge INHOUD I. Inleiding: kenmerken en toepassingsgebied 1 1. Kenmerken 1 1.1. Indirecte belasting 1 1.2. Belasting

Nadere informatie

ERFENIS, SCHENKING EN SUCCESSIERECHTEN. Advocaten Meersman & Van Keer Willem Tellstraat 22 9000 GENT 09 225 80 30

ERFENIS, SCHENKING EN SUCCESSIERECHTEN. Advocaten Meersman & Van Keer Willem Tellstraat 22 9000 GENT 09 225 80 30 ERFENIS, SCHENKING EN SUCCESSIERECHTEN. Advocaten Meersman & Van Keer Willem Tellstraat 22 9000 GENT 09 225 80 30 ERVEN. 1. Erfgenamen kun je kiezen voor zover de reservataire erfgenamen hun deel krijgen.

Nadere informatie