Bijlage 4. Hierbij ontvangt u ter informatie de Prestatieafspraken TiU.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bijlage 4. Hierbij ontvangt u ter informatie de Prestatieafspraken TiU."

Transcriptie

1 Bijlage 4 Hierbij ontvangt u ter informatie de Prestatieafspraken TiU.

2 Tilburg University - Understanding Society Prestatieafspraken 1

3 INHOUDSOPGAVE 1. Tilburg University: historisch perspectief en huidige context 3 2. Onderzoek Hoge wetenschappelijke kwaliteit Scherp onderzoekprofiel Onderwijs Onderwijskwaliteit en rendement Scherp onderwijsprofiel Excellentie en differentiatie Versterken internationalisering Verbeteren aansluiting onderwijs arbeidsmarkt Valorisatie Investeren in individuen Investeren in netwerken Knowledge based professionalisering en ontwikkeling Bijdragen aan concrete vragen op de korte termijn Aanpak : verankeren valorisatie in beleid en organisatie Indirecte kosten 36 2

4 1. TILBURG UNIVERSITY: HISTORISCH PERSPECTIEF EN HUIDIGE CONTEXT Tilburg University werd opgericht in 1927 als Roomsch Katholieke Handelshoogeschool. In 1938 ging zij Katholieke Economische Hogeschool heten, in 1963 Katholieke Hogeschool Tilburg (KHT). In 1986 wijzigde de KHT haar naam in Katholieke Universiteit Brabant (KUB), in 2001 aangepast in Universiteit van Tilburg (UvT); het adjectief 'katholieke' is terug te vinden in de ondertitel geïnspireerd vanuit de katholieke traditie. In 2010 werd de internationale naam Tilburg University (TiU) de officiële naam. De universiteit is nog steeds een zogenoemde 'bijzondere universiteit'. Tilburg University (TiU) is gespecialiseerd in mens- en maatschappijwetenschappen en de humaniora. Tilburg University is gehuisvest op een compacte en moderne campus waar thans ruim studenten onderwijs volgen aan vijf schools: Economics and Management (TiSEM), Law (TLS), Social and Behavioral Sciences (TSB), Humanities (TSH) en Catholic Theology (TST). De zesde School, TiasNimbas Business School, verzorgt het post-experience onderwijs. Naast de schools omvat Tilburg University Netspar (Network for Studies on Pensions, Aging and Retirement) en het Instituut voor Arbeidsmarktvraagstukken (IVA). Daarnaast is Tilburg University financieel en/of personeel nauw verbonden met het op de campus gevestigde Nexus-instituut en met CentERdata. Dit complex laat de focus op de mens- en maatschappijwetenschappen zien en stelt Tilburg University in staat vrijwel steeds alle benodigde disciplines aan tafel te brengen om integrale visies te ontwikkelen op maatschappelijke vraagstukken. Tilburg University is een research universiteit met een eigen profiel. Ze doet zowel aan vermeerdering en vernieuwing van kennis via (het doen, het publiceren en valoriseren van) onderzoek, als aan overdracht van kennis via het onderwijs. De verbinding tussen onderwijs en onderzoek is sterk aanwezig, ook in het bacheloronderwijs. Tilburg University hanteert als motto: Understanding Society. Met dit motto als basis wil zij meer inzicht bieden in maatschappelijke vraagstukken en daarmee bijdragen aan een betere samenleving. Tilburg University houdt daarbij de wetenschappelijke standaarden van onafhankelijkheid en objectiviteit hoog. 3

5 Ingeschreven studenten Totaal aantal studenten Bachelorstudenten Masterstudenten Premasterstudenten Nationalititeiten Opleidingen Bacheloropleidingen Masteropleidingen * waarvan Engelstalige opleidingen Diploma's BA/MA MA PHD Promovendi 1) 300 fte 296 fte Internationale promovendi 35% 35% Promoties Personeel Totaal fte fte Wetenschappelijk personeel 908 fte 986 fte Professoren 196 fte 188 fte Financieel Totale budget 193 mln volgt Opdrachten 58 mln volgt 1) exclusief buitenpromovendi Tabel 1: Tilburg University in cijfers Onderzoek Tilburg University staat een multidisciplinaire benadering in het onderzoek voor: hedendaagse problemen laten zich niet vanuit één enkel perspectief bestuderen. Daarbij gaat zij echter wel uit van een gedegen disciplinaire basis. Om in de nationale en internationale competitie voorop te kunnen lopen, laat Tilburg University de beste multidisciplinaire centra zich doorontwikkelen tot Centers of Excellence; internationale topinstituten met een bewezen excellente onderzoekskwaliteit van internationale faam. Maar ook een fors aantal van de Tilburgse disciplinaire wetenschapsprogramma s mag worden gerekend tot de internationale top en ook zij zijn daarmee leidend in Nederland. Onderwijs Tilburg University biedt academische opleidingen aan waarin een duidelijke verbinding wordt gelegd van het onderwijs met het onderzoek. Studenten krijgen daardoor inzicht in de meest recente kennis. Hen wordt tevens een onderzoekende en kritische, reflecterende houding bijgebracht. 4

6 Tilburg University bereidt haar studenten voor op een verantwoordelijke positie in de samenleving. Studenten leren de verkregen kennis op een adequate en zorgvuldige wijze in te zetten voor de samenleving. Studenten worden opgeleid tot goed burgerschap dat wil zeggen tot het dragen van verantwoordelijkheid als hoger opgeleiden/ leidinggevenden in de samenleving. In haar onderwijs heeft Tilburg University als doel studenten te leren om op verschillende manieren eigen en andermans opvattingen kritisch te bevragen, de samenleving te begrijpen en deze van dienst te zijn. Ze gaat daarbij uit van sociale waarden, die geworteld zijn in de christelijke en humanistische tradities van de Europese cultuur. Tilburg University hecht er steeds belang aan de onderwijskwaliteit te verhogen. De rendementen van de studieprestaties moeten hoog zijn en het percentage studie-uitval zo laag mogelijk. Tegelijkertijd wil Tilburg University geen concessies doen aan de kwaliteit van het onderwijs. Daarom investeert Tilburg University in instroomselectie, onderwijsverbetering en -intensivering. Tilburg University heeft haar inzet neergelegd in een Onderwijsvisie die zich kenmerkt door de verbinding tussen onderwijs en onderzoek, een interactieve benadering, aanspreekbare studenten en gekwalificeerde docenten in een internationale omgeving. Verhoging van de onderwijskwaliteit kan alleen als de studentenaantallen worden beheerst. Zeker bij afnemende financiële mogelijkheden is het niet mogelijk om sterk groeiende/wisselende studentenaantallen van goed onderwijs te voorzien. De infrastructuur en de onderwijsmethode laten dit niet toe en kwalitatief goede docentuur kan niet voortdurend voor andere kwantitatieve opgaven worden ingericht. Daarbij moet worden opgemerkt dat het verhogen van de onderwijskwaliteit, het onderwijsniveau èn tegelijkertijd van de rendementen eisen stelt aan de studentenpopulatie. Het zonder meer toelaten van studenten zal daarom meer en meer worden afgebouwd. Van studenten die wel zijn toegelaten, wordt vanaf de start een stevige inzet verwacht; de norm voor het Bindend Studieadvies zal verder worden opgetrokken van 42 ECTS in 2011 tot 48 ECTS in Bovendien krijgt excellentie in het onderwijs ruime aandacht. In het afgelopen decennium heeft de universiteit geïnvesteerd in verschillende initiatieven ter ondersteuning van excellentiebij studenten. Tilburg University erkent daarbij verschillende invalshoeken voor excellentie (academisch, bestuurlijk, ondernemerschapgericht en maatschappelijk). Het aandeel internationale studenten aan Tilburg University stijgt al jaren gestaag. Tilburg University is zeer verheugd over de groeiende internationale belangstelling. De groeiende groep buitenlandse studenten draagt bij aan een kwalitatief betere studentenpopulatie. Bovendien bereidt het onderwijs in een internationale omgeving goed voor op de globaliserende arbeidsmarkt. Valorisatie Met de slogan Understanding Society ziet Tilburg University het als haar taak een wetenschappelijke bijdrage te leveren aan de maatschappij. Dat betekent, dat Tilburg University de resultaten van het 5

7 onderzoek waar mogelijk ook praktisch bruikbaar wil maken voor de samenleving. Die verbinding ontstaat niet vanzelf, maar dient actief te worden aangebracht door het opereren in (kennis)netwerken. Dat er evidence based te leren valt van onze wetenschappelijke resultaten is niet overal bekend. Maatschappelijke ogen zijn op dit gebied meer gericht op β-medisch dan op α en γ. Om die reden participeert Tilburg University in een veelheid van regionale initiatieven, waar die verbinding gestalte krijgt (o.a. Brainport, Midpoint Brabant, BCE en Starterslift). Onder de noemer van Social Innovation wordt zo in triple-helix-verband gewerkt aan de economische en menselijke kant van innovaties. Daarnaast kent Tilburg University ook een aantal eigen initiatieven, die aan deze ontwikkeling bijdragen (bv. TiasNimbas, Tranzo, Netspar, het starterscentrum, het Loket MKB, de wetenschapswinkel, de studentenorganisaties Unipartners en Integrand, het Loket Ondernemer en Recht, CentERdata en IVA). Samenwerking binnen het hoger onderwijs Tilburg University werkt op allerlei wetenschaps- en onderwijsgebieden samen met andere instellingen. Per project/onderwerp wordt hierbij de meest passende partner gezocht. Voor een aantal projecten ligt samenwerking in regio-/brainport-verband voor de hand, en voor andere initiatieven liggen de partners elders. Ook internationaal participeert Tilburg University in diverse verbanden, soms op universitair niveau en vaak ook op de schaal van de schools. Tilburg University wil haar schaal behouden als één van haar sterke bouwstenen voor een echte academische gemeenschap. Benchmarks laten zien, dat alle internationaal gerenommeerde universiteiten een vergelijkbare of kleinere schaal hebben in de vergelijkbare disciplines. Ook dat laat zien dat selectie nodig is. Verbeteropgave De permanente aandacht binnen Tilburg University voor kwaliteit van onderzoek en onderwijs in de afgelopen jaren betekent niet dat er de komend periode niets hoeft te gebeuren. Als lerende organisatie rekent Tilburg University het tot haar verantwoordelijkheid om te blijven werken aan verbetering. In het komende decennium zet Tilburg University in op intensivering van onderwijs en vergroten van studierendement, op versterking en focussing van het disciplinaire en multidisciplinaire onderzoek, en op verankering van valorisatie in organisatie en beleid. Deze verbeteropgaven en de aanpak om deze te realiseren, worden beschreven in de volgende hoofdstukken. Tilburg University acht realisatie van de genoemde doelstellingen voor 2016 uitvoerbaar wanneer zij daarvoor de middelen krijgt die in het kader van de prestatieafspraken beschikbaar zijn. Voor verdere doorgroei en ontwikkeling zijn echter meer (overheids)investeringen in onderwijs en onderzoek een voorwaarde. 6

8 2. ONDERZOEK Tilburg University is actief op het terrein van de α- en γ-wetenschappen met als motto Understanding Society. Binnen dit brede domein heeft Tilburg University een eigen onderzoeksportfolio opgebouwd. De ontwikkeling van het portfolio is een permanent en dynamisch proces. Tilburg University staat voor een aanpak waarin de inhoud van het portfolio en de kwaliteit ervan, primair de verantwoordelijkheid zijn van onderzoekers; zij zijn als professionals op hun terrein leidend in dat proces. Wel stelt Tilburg University kaders waarbinnen de ontwikkeling van het onderzoek plaatsvindt en formuleert de (kwaliteits)eisen waaraan het onderzoek moet voldoen. Wetenschappelijke kwaliteit Centraal in de aanpak staat een scherp kwaliteitsbeleid als kader voor het wetenschappelijke onderzoek. Alleen onderzoek dat wetenschappelijk aan de maat is, krijgt binnen Tilburg University de ruimte zich verder te ontwikkelen. Logischerwijs doorloopt een onderzoekslijn een aantal fasen: een aanloopfase waarin onderzoekers de kans krijgen een onderzoekslijn op te zetten en een onderzoeksgroep en - structuur op te bouwen, een moment waarop de kwaliteit van het onderzoek zich moet bewijzen, en daarna afhankelijk van de resultaten een fase waarin onderzoekers hun lijn verder kunnen ontwikkelen/consolideren, dan wel de opdracht krijgen om aanpassingen aan te brengen, of om het onderzoek af te bouwen. Tilburg University legt daarbij de lat hoog. Alleen onderzoek dat in evaluaties een score van ten minste 4 uit 5 scoort, mag doorgaan. Voor de zogenoemde Centres of Excellence geldt dat deze binnen hun veld tot de top 3 van Europa moeten behoren, of een aanzienlijke kans hebben om hier binnen afzienbare tijd toe te behoren. Maatschappelijke inbedding Het tweede element in deze aanpak is de rol die de maatschappelijke inbedding van het onderzoek speelt. Het motto Understanding Society geeft aan dat Tilburg University belang hecht aan de maatschappelijke invalshoek van het onderzoek. Deze invalshoek krijgt in theorie op drie manieren vorm. Tilburg University werkt permanent aan vernieuwende concepten waarin deze drie, hieronder beschreven, manieren op een vruchtbare wijze met elkaar worden verbonden. Maatschappij als onderwerp van onderzoek: Dit thema is intrinsiek verbonden met het domein waarin het Tilburgse onderzoek zich afspeelt: α- en γ- wetenschappen. De maatschappij, de culturele, sociale, juridische en economische structuren daarin, en de mensen die de maatschappij maken, zijn in deze disciplines direct onderwerp van onderzoek. 7

9 Evenwicht tussen fundamenteel onderzoek en onderzoek met een maatschappelijke toepassingshorizon: Ondanks de intrinsieke link is het niet geheel vanzelfsprekend dat de resultaten van het onderzoek hun weg vinden naar diezelfde maatschappij, die daarmee haar voordeel zou kunnen doen. Tilburg University staat voor een onderzoeksportfolio waarin een evenwicht is tussen fundamenteel onderzoek, waarin de grenzen van de wetenschappelijke kennis worden opgezocht en verlegd, en onderzoek waarin directer aansluiting wordt gezocht met concrete maatschappelijke vragen die op de korte of middellange termijn om antwoorden vragen (zie ook hoofdstuk 4). Kennisoverdracht Tevens hecht Tilburg University er belang aan dat onderzoekers inspanningen plegen om hun resultaten, of die nu van fundamentele aard zijn of een duidelijker toepassingsmogelijkheid hebben, te vertalen naar de maatschappij. Daarbij kan het enerzijds gaan om een vertaling naar een professionele, zakelijke context, waarin de resultaten benut kunnen worden bij de ontwikkeling van nieuwe producten of diensten. Anderzijds gaat het ook om benutting van wetenschappelijke kennis en inzichten in het maatschappelijk debat. 2.1 Hoge wetenschappelijke kwaliteit Basis voor alles wat aan Tilburg University gebeurt is de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek. Om deze kwaliteit te kunnen blijven waarborgen, voert Tilburg University een kwaliteitsbevorderend beleid langs een aantal lijnen: promotiebeleid, tenure track-systeem, hoogleraarsbenoemingen, onderzoeksvisitaties en vier-uit-vif-beleid, actieve deelname aan nationale en Europese competitieve subsidie-instrumenten en ontwikkeling van Centers of Excellence Aanpak Promotiebeleid Excellent onderzoek begint bij excellente onderzoekers. Tilburg University hecht daarom veel waarde aan de kwaliteit van de promotieopleiding; deze is in Tilburg dan ook hoog. Er is de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de ontwikkeling van kwalitatief hoogwaardige Graduate Schools. Dit heeft er onder meer toe geleid dat twee van de vier Graduate Schools een toekenning hebben gekregen binnen het NWO- Graduate Programme: CenTER Graduate School (TiSEM) en de Tilburg Graduate Law School (TLS). De kwaliteit van de promotieopleiding is uiteraard mede afhankelijk van de kwaliteit van de promovendi die daarin instromen. Gelukkig is Tilburg University doorgaans in de gelukkige omstandigheid dat zij daarvoor streng kan selecteren: gemiddeld zijn er voor een beschikbare promotieplaats 10 à 15 belangstellende kandidaten, vaak afkomstig uit alle delen van de wereld. 8

10 Tenure Track systeem Tilburg University staat op het standpunt dat talentvolle onderzoekers de ruimte moeten krijgen om hun onderzoek te ontwikkelen. Daartoe heeft Tilburg University in 1996 als eerste in Nederland het tenure track-systeem ingevoerd; aanvankelijk binnen Tilburg School of Economics and Management, maar inmiddels is dit systeem TiU-breed uitgerold. Startende wetenschappers komen via een tenure track binnen. Via duidelijke criteria, transparante prestatieafspraken op onderzoek en onderwijs, en duidelijke begeleiding, wordt binnen zes jaar helder welke wetenschappers een vaste plek verdienen. Ervaring leert dat 60 procent van de tenure trackers bevorderd wordt tot minimaal assistant professor (UD). De overige 40 procent wordt met ondersteuning naar een andere baan begeleid. Ook deze laatste groep vindt bij andere instellingen gretig aftrek. Dit beleid heeft duidelijk zijn vruchten afgeworpen en zijn bestaansrecht bewezen. Beleid hoogleraarsbenoemingen Tilburg University kent geen leerstoelenplan; bevordering tot hoogleraar vindt plaats op basis van een strenge beoordeling van onderzoeksprestaties (en onderwijs- en bestuurlijke kwaliteiten) van individuele onderzoekers. De beoordelingscommissie laat zich daarbij adviseren door drie internationale referenten. Op deze manier weet Tilburg University goede wetenschappers aan zich te binden. Vrouwen aan de top Tilburg University wil ook door diversiteit kwaliteit bevorderen, en stimuleert daarom de toename van het aantal vrouwen in hogere functies. Tilburg University heeft zich aan deze diversiteitsdoelstelling gecommitteerd door het charter Talent naar de Top te ondertekenen. Actieve deelname aan nationale en Europese competitieve subsidie-instrumenten Tilburg University stimuleert actieve deelname van haar onderzoekers in alle belangrijke nationale en internationale subsidieregelingen, met name NWO-Vernieuwingsimpuls, ERC-Grants en KP7. Ter ondersteuning en stimulering van onderzoekers die een aanvraag willen indienen, werkt Tilburg University met een interne (advies)commissie die conceptaanvragen beoordeelt. Ook biedt Tilburg University onderzoekers die uiteindelijk na indiening hoog scoren maar hun aanvraag vanwege beperkte middelen niet gehonoreerd zien, een tegemoetkoming voor de inspanning die met de voorbereiding van de aanvraag was gemoeid. Onderzoeksvisitaties en vier-uit-vijf-beleid Net als alle onderzoek in Nederland worden de onderzoeksprogramma s van Tilburg University elke zes jaar door een internationale commissie van wetenschappers beoordeeld. Tilburg University geeft er daarbij de voorkeur aan dat deze visitaties in landelijk verband plaatsvinden, zodat vergelijking tussen de 9

11 verschillende onderzoeksprogramma s mogelijk is. Voor een retrospectief en prospectief beeld van deze onderzoeksvisitaties vindt drie jaar na een beoordeling ook een mid term review plaats. Tilburg University hanteert het vier-uit-vijf-kwaliteitsbeleid. Van onderzoeksprogramma s die lager dan een vier scoren, wordt verwacht dat er op zeer korte termijn een actieplan komt om de kwaliteit op het vereiste niveau te brengen, dan wel dat het programma niet wordt gecontinueerd. Alle onderzoeksprogramma s die een score lager dan vier hebben behaald worden dus grondig gereorganiseerd of afgebouwd. Centers of Excellence Tot slot zet Tilburg University in op de ontwikkeling van Centers of Excellence. Sinds 2003 heeft Tilburg University de ontwikkeling van multidisciplinaire onderzoeksinstituten gefaciliteerd. In het Strategisch Plan heeft Tilburg University zich voorgenomen een aantal multidisciplinaire onderzoekscentra te laten doorontwikkelen tot een universitair Center of Excellence, met bijbehorende vervolgfinanciering. Alleen multidisciplinaire onderzoeksinstituten die op hun onderzoeksterrein tot top 3 van Europa behoren, komen in aanmerking voor de status van Center of Excellence. De uiteindelijke keuze hiervan ligt in handen van een externe beoordelingscommissie die speciaal voor deze beoordelingen wordt samengesteld. Op dit moment hebben twee onderzoeksinstituten de status van Center of Excellence verkregen: Netspar en Intervict Resultaten en ambities Dat dit scherpe kwaliteitsbeleid zijn vruchten afwerpt, blijkt uit diverse indicatoren. Promoties Sinds 2007 is het aantal promoties aan Tilburg University toegenomen van 83 tot 131 per jaar; een stijging van bijna 60 procent Figuur 1: Ontwikkeling promoties Tilburg University 2007 t/m

12 De verwachting is dat deze stijgende lijn in de toekomst, bij ongewijzigd (financieel) beleid, door blijft zetten. Een groei naar 140 promoties in 2015 is daarbij haalbaar. Indicator Aantal promoties per jaar Tabel 2: Aantal promoties per jaar Internationale onderzoeksrankings De kwaliteit van het Tilburgse onderzoek blijkt ook uit een aantal onderzoeksrankings, waarvoor universiteiten wereldwijd met elkaar worden vergeleken, zoals Times Higher Education, QS, Sjanghai en Taiwan, in het bijzonder de discipline rankings voor Business Research, Economic Research, Economics & Business, Social Sciences en Arts & Humanities geven hierbij relevante informatie. In de afgelopen drie jaar is de positie van Tilburg University gestegen op deze specifieke rankings al neemt de concurrentie sterk toe. Ranking Wereld 2011 Europees 2011 THE World University Ranking QS World University Ranking QS World University Ranking Economics & Econometrics QS World University Ranking Statistics & Operational Research QS World University Ranking Accounting & Finance QS World University Ranking Sociology Sjanghai (ARWU) Economics & Business top Sjanghai (ARWU) Social Sciences top Taiwan Social Sciences top Social Sciences Research Network (SSRN) Economic departments 1 1 Social Sciences Research Network (SSRN) Law Schools 6 1 Dallas World Ranking Business Research 38 3 Tilburg World Ranking Economic Research 24 4 Tabel 3: Tilburg University - wereldpositie en Europese positie op een aantal onderzoeksrankings 2011 Daarnaast blijkt de kwaliteit uit een aantal kwaliteitgerelateerde prestatie-indicatoren dichter bij huis. Tilburg University stimuleert haar onderzoekers actief deel te namen in de Vernieuwingsimpuls en de ERC-Grants. Ook zijn Tilburgse onderzoekers zeer actief binnen Europese/KP7-onderzoeksconsortia, m.n. binnen de thema s ICT, Social Sciences and Humanities, Energy en Security. In tabel 4 zijn de prestaties opgenomen voor de periode , en de streefwaarden voor de totale periode

13 Indicator Aantal talentsubsidies nationaal (NWO-Vernieuwingsimpuls) 5 Vici 8 Vidi 19 Veni 9 Vici 15 Vidi 30 Veni Aantal ERC-Grants (Starting Grants, Advanced Grants) 1 Starting Grant 1 Advanced Grant 5 Starting Grants 3 Advanced Grants Aantal contracten Kaderprogramma s (KP6 en KP7) 31 KP7-contracten 40 KP7-contracten + H2020- contracten Tabel 4: Prestaties Tilburg University in competitieve subsidieprogramma s en Tilburg University is ook actief in verscheidene nationale en internationale onderzoeksconsortia. Meest prestigieus is het SHARE-project waarin het Maatschappelijk Topinstituut Netspar en CentERdata participeren. Met het SHARE-project hebben zij in het zevende kaderprogramma reeds 2,4 miljoen euro verkregen. In 2011 heeft het SHARE-consortium bovendien als eerste in Europa de status van European Research Infrastructure Consortium (ERIC) verkregen Aanpak Om de voorgenomen 140 promoties te realiseren zet Tilburg University de komende jaren in op verbetering van de begeleiding van promovendi. Dat krijgt onder andere vorm door de afspraak om altijd te werken met twee begeleiders. Ook zullen buitenpromovendi, waarvan Tilburg University er traditioneel relatief veel heeft, ondanks hun externe status nauwer betrokken worden bij de activiteiten in de Graduate Schools. Om de genoemde streefwaarden te behalen zet Tilburg University zijn huidige kwaliteitsbeleid voort. Het vier-uit-vijf-kwaliteitsbeleid blijft ook de komende jaren leidend bij de bestuurlijke afhandeling van onderzoeksvisitaties. Het uitgangspunt is dat Tilburg University inzet op excellente resultaten in bij voorkeur landelijke onderzoeksvisitaties. Tilburg University streeft ernaar met de Centres of Excellence tot de top 3 van Europa te behoren. Het beleid rondom Centers of Excellence wordt in de komende periode gecontinueerd. Het is niet de verwachting dat alle huidige multidisciplinaire onderzoekscentra kunnen doorgroeien tot een Center of Excellence. Tilburg University verwacht dat nog maximaal drie instituten deze status kunnen verwerven, wat het totaal op vijf zal brengen. 12

14 2.2 Scherp onderzoeksprofiel Tilburg University heeft een scherp onderzoeksprofiel in de α- en γ-wetenschappen, dat zowel wetenschappelijke kwaliteit en actualiteit weerspiegelt, als een link heeft met maatschappelijke vragen. Het portfolio ontwikkelt zich binnen een matrix van disciplinaire onderzoeksprogramma s, geschraagd door het strikte kwaliteitsbeleid zoals geschetst in 2.1, en multidisciplinaire instituten waarin de verbinding met de maatschappelijke omgeving tot uitdrukking komt Aanpak Tilburg University is in tegenstelling tot de meeste andere Nederlandse universiteiten al een gespecialiseerde universiteit. De focus van het onderzoek ligt op de maatschappij- en gedragswetenschappen en de humaniora. Het onderzoeksprofiel wordt gevormd door een matrix van disciplinaire onderzoeksprogramma s en multidisciplinaire instituten. Deze matrix is ontstaan via het eerder beschreven beleid gebaseerd op de combinatie van wetenschappelijke kwaliteit en maatschappelijke inbedding. Tilburg University heeft in de periode in totaal 15,5 miljoen euro geïnvesteerd in de multidisciplinaire instituten. Voorwaarde was dat deze instituten een derde van hun middelen buiten de instelling verwierven. De matrixaanpak heeft het grote voordeel dat onderzoekers een stevige verankering hebben in de funderende monodisciplines, maar tegelijkertijd in multidisciplinair verband (kunnen) werken, om zo recht te doen aan de complexiteit van maatschappelijke vraagstukken Resultaten en ambities Disciplinaire onderzoeksprogramma s De afgelopen zes jaar hebben de volgende onderzoeksprogramma s van Tilburg University een score van 4,5 of hoger (uit 5) gescoord bij hun onderzoeksbeoordelingen: TiSEM Finance TiSEM Econometrics TiSEM Organization TiSEM Marketing TiSEM Microeconomics TLS Tilburg Institute for Interdisciplinary Studies of Civil law and Conflict Resolution TSB Latent Variable Models TSB Developmental Psychology (Conscious & Unconscious Processing)

15 TSB Social & Cultural Dynamics TSH Making Sense (Linguistic Architecture/Language, Knowledge & Interaction) TLS Tilburg Institute for Law, Technology and Society ,75 TLS Tilburg Law and Economics Center ,75 TSH Communication & Cognition (Discourse Studies/Multimodality & Cognition) ,75 TiSEM Accounting ,5 TiSEM Computerized Information Systems ,5 TiSEM Operations Research ,5 TiSEM Macroeconomics ,5 TLS Center for Company Law ,5 TSB Relational Perspectives on Adaptive organizations ,5 Tabel 5: Onderzoeksprogramma s met een score van 4,5 of hoger (uit 5) bij onderzoeksbeoordelingen Multidisciplinaire onderzoeksinstituten Naast deze disciplinaire programma s heeft Tilburg University op dit moment twaalf multidisciplinaire instituten. Netspar Network of Pensions, Aging and Retirement Intervict International Victimology Institute Tilburg Tilec Tilburg Law and Economics Center Tiber Tilburg Institute for Behavioral Economics Research Babylon Center for Studies of the Multicultural Society CoRPS Center of Research on Psychology in Somatic Diseases TiLPS Tilburg Center for Logic and Philosophy of Science CIR Center for Innovation Research EBC European Banking Center Reflect Research Institute for Flexicurity, Labor Market Dynamics and Social Cohesion TICC Tilburg center for Cognition and Communication TSC Tilburg Sustainability Center Tabel 6: Multidisciplinaire onderzoeksinstituten Al deze multidisciplinaire instituten worden eveneens ieder drie jaar extern geëvalueerd. Hun voortbestaan is ook slechts mogelijk als zij voldoen aan het vier-uit-vijf-beleid. 14

16 2.2.3 Aanpak Het vernieuwen en afbouwen van onderzoeksprogramma s is een dynamisch proces waarbij Tilburg University voortdurend inspeelt op in- en externe ontwikkelingen in Nederland, Europa en daarbuiten. Dat is ook onze reputatie. De werkwijze zoals in dit hoofdstuk beschreven zal ook in de komende jaren worden voortgezet. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat de context voor groei beperkt is. De middelen bij NWO waarvoor Tilburg University zich redelijkerwijs kan kwalificeren, nemen af. De mogelijkheden in Europa worden bemoeilijkt door de grote matchingsverplichtingen die daaraan gekoppeld zijn. Op dit moment wordt van universiteiten gevraagd bij te dragen aan het nationale beleid op het gebied van de topsectoren. Ook worden universiteiten gevraagd aansluiting te zoeken bij de Grand Challenges die de EU heeft geformuleerd. Graag zet Tilburg University haar unieke expertise hiervoor in. Aansluiting topsectorenbeleid Het topsectorenbeleid van het ministerie van EL&I is sterk gericht op de β- en medische wetenschappen, waarbij Tilburg University vanuit haar onderzoeksprofiel beperkt aansluiting heeft. Wel onderzoekt Tilburg University mogelijkheden om, met name via de aanpak van NWO, te participeren in de topsectoren. Ook steunt Tilburg University in dat kader de Nationale Sociale Infrastructuur Agenda. Door social innovation kunnen de α- en γ-wetenschappen een onmisbare bijdrage leveren aan alle sectoren van het topsectorenbeleid. Deze bijdrage vanuit de α- en γ-wetenschappen acht Tilburg University essentieel voor het welslagen van veel van de technische innovaties. Tilburg University heeft daarom op dat punt een concreet aanbod gedaan aan de minister van EL&I om deze visie in te brengen in de topsectoren-aanpak. Aansluiting Grand Challenges In 2014 gaat het nieuwe Europese onderzoeksprogramma Horizon 2020 van start. Tot die tijd zal Tilburg University actief blijven participeren in KP7. Tilburg University wil met zijn onderzoekszwaartepunten, Centers of Excellence en multidisciplinaire onderzoekscentra aansluiten bij de grand challenges. Voor Tilburg University zijn twee grand challenges in het bijzonder relevant: The health, demographic change and well-being challenge en Inclusive, innovative and secure societies. Tilburg University zet actief in op verwerving van subsidies binnen deze grand challenges. Doelstelling is dat alle multidisciplinaire onderzoekscentra en Centers of Excellence in 2015 actief zijn in minstens een van deze challenges of serieuze pogingen hebben gedaan hieraan een bijdrage te leveren. Om de aansluiting zo groot mogelijk te maken, wil Tilburg University actief participeren in de groepen die de Calls for Proposals voorbereiden. 15

17 3. ONDERWIJS Het onderwijs aan Tilburg University heeft een hoog academisch gehalte. Er is er een sterke verbinding tussen onderwijs en onderzoek. Dit betekent dat aan Tilburg University het onderwijs wordt verzorgd door docenten die ook zelf wetenschappelijk onderzoek verrichten. Dit geeft de studenten kennis van en inzicht in de meest recente stand van zaken op hun gebied(en). Daarbij wordt aan de studenten vanaf het begin van de opleiding een onderzoekende, kritische en reflecterende houding bijgebracht. Dit gebeurt door studenten niet alleen de actuele stand van zaken van de wetenschap binnen het gekozen vakgebied aan te leren, maar ook door hen expliciet de methoden, vaardigheden en attituden aan te leren om kritisch te reflecteren over dit vakgebied. Verder is in de opleidingen een multidisciplinair perspectief ingebouwd. Bovendien bereidt Tilburg University haar studenten voor op een verantwoordelijke positie in de samenleving. Studenten leren de verkregen kennis op een adequate, zorgvuldige en kritische wijze in te zetten voor de samenleving. Studenten worden opgeleid tot goed burgerschap, dat wil zeggen tot het dragen van verantwoordelijkheid als hoger opgeleiden/leidinggevenden in de samenleving. In haar onderwijs heeft Tilburg University als doel studenten te leren om op verschillende manieren eigen en andermans opvattingen kritisch te bevragen, de samenleving te begrijpen en deze van dienst te zijn. Ze gaat daarbij uit van sociale waarden, die geworteld zijn in de christelijke en humanistische tradities van de Europese cultuur. Tilburg University heeft de ambitie de studierendementen te verhogen en het percentage studie-uitval zoveel mogelijk te verlagen. Tilburg University wil dit realiseren door de kwaliteit en het niveau van het onderwijs te verhogen. Door het onderwijs uitdagender en intensiever te maken wil Tilburg University de studenten tot een meer actieve studiehouding aanzetten en hen stimuleren het beste uit hun mogelijkheden te halen. Dit gebeurt langs drie wegen. Ten eerste wil Tilburg University het academisch gehalte van het onderwijs verder verhogen. Dit gebeurt door de verbinding tussen onderwijs en onderzoek, zowel via de docentuur als via de inhoudelijke opbouw van het onderwijs, verder te versterken. Ten tweede zal het onderwijs intensiever worden. Ten derde worden maatregelen genomen om de studentenaantallen en de kwaliteit van de instroom te beheersen. Tilburg University wil op langere termijn nog sterker investeren in kleinschalig en interactief onderwijs. Dit past bij een research universiteit, omdat de verbinding met onderzoek essentieel is voor inhoud en vorm van het gegeven onderwijs. Dat betekent niet alleen, dat het onderwijsaanbod intrinsiek een verbinding legt met actuele onderzoeksresultaten, maar ook, dat de student gedurende de studie zelf deel neemt aan en ervaring opdoet met onderzoek. Het model geeft daarnaast invulling aan het begrip 16

18 academische gemeenschap, omdat de student niet als consument, maar als participant in het proces van leren en onderzoeken wordt beschouwd. 3.1 Onderwijskwaliteit en rendement Kwaliteit van het onderwijs is bij Tilburg University een van de belangrijkste issues. Goed onderwijs is de resultante van een optimale combinatie van studenten, docenten, onderwijsprogramma s en faciliteiten. Tilburg University vindt het belangrijk dat studenten gedurende hun studie ruimte krijgen zich breed te ontwikkelen, maar bevordert daarnaast ook het studierendement. Tilburg University streeft naar maximaal c+1, waarbij de uitloop bij voorkeur wordt benut voor academische vorming on top of of voor andere activiteiten waarmee studenten zich kunnen onderscheiden Aanpak Tilburg University werkt op verschillende manieren aan kwaliteitsverbetering in het onderwijs. Dat begint met het werven van gekwalificeerde en gemotiveerde studenten die bereid zijn zelf flink te investeren in hun opleiding. Tilburg University verwacht veel van deze studenten, maar zij krijgen daar ook wat voor terug. Het onderwijs aan Tilburg University wordt verzorgd door docenten die vakinhoudelijk en didactisch sterk zijn. Zij verzorgen onderwijs waarin studenten worden uitgedaagd zich intensief te verdiepen in de inhoud van hun vakgebied. Ook wordt studenten vanaf het begin van de opleiding een onderzoekende, kritische en reflecterende houding bijgebracht. Het onderwijs worden ondersteund door goede faciliteiten. Studenten kunnen rekenen op een goede begeleiding en (niet-vrijblijvende) monitoring van hun studieprestaties. Concreet zet Tilburg University een aantal instrumenten in om de onderwijskwaliteit te versterken. Numerus fixus en decentrale selectie Voor een aantal grote opleidingen (Psychologie, Economics en International Business Administration) geldt een numerus fixus. Voor deze opleidingen wordt ook decentraal geselecteerd. Bindend studieadvies Tilburg University hanteert al sinds 2004 het bindend studieadvies (BSA). Aanvankelijk gold daarvoor een norm van 36 ECTS; met ingang van 1 september 2011 geldt daarvoor universiteitsbreed een norm van 42 ECTS. Uitgangspunt is dat studenten die de norm hebben gehaald, geschikt zijn voor de studie en deze ook zullen afronden. Studie-uitval in het 2 e en 3 e jaar is op Tilburg University dan ook gering. Het BSA wordt op dit moment geëvalueerd. Een monitoringgroep onder leiding van de Rector Magnificus volgt de effecten van de verhoging van de BSA-norm en de intensivering van het onderwijs, en gebruikt 17

19 deze bij de besluitvorming over de verdere verhoging van de BSA-norm met ingang van het komende of daarop volgende studiejaar. Onderwijskwalificaties Met ingang van 1 januari 2010 zijn alle nieuw aangestelde (universitair) docenten met een aanstelling van > 0,6 fte verplicht een basiskwalificatie onderwijs te behalen. Ook zittende docenten met een minder goede beoordeling zijn verplicht een onderwijskwalificatietraject te volgen. Tilburg University kiest er niet voor alle docenten tot een BKO-toets te dwingen; voor goede docenten heeft dit onvoldoende toegevoegde waarde. Uitwisseling en peer review in het onderwijs Faculteiten organiseren onderwijslunches/middagen voor hun docenten waar ervaringen en best practices worden uitgewisseld. Een in december 2011 georganiseerde TiU-brede onderwijsmiddag, voor en door docenten, was een groot succes en wordt jaarlijks gecontinueerd. Ook wordt binnen Tilburg University geëxperimenteerd met peer review in het onderwijs: docenten zijn aanwezig bij elkaars onderwijs en voorzien elkaar van feedback. Onderwijsintensivering Ter ondersteuning van de ambities op het punt van onderwijsintensivering zijn de afgelopen jaren extra middelen beschikbaar gesteld via het Fonds Beleidsinitiatieven. Met behulp van deze extra middelen is een groot aantal projecten gerealiseerd met name in (het eerste jaar van) de bachelorprogramma s Resultaten en ambities De situatie met betrekking tot onderwijskwaliteit en rendement laat zich beschrijven aan de hand van een aantal indicatoren, die tevens de ambitie van Tilburg University voor de komende jaren weergeven. NVAO-accreditatie Alle onderwijsprogramma s van Tilburg University zijn van goede kwaliteit en positief beoordeeld door de NVAO en in geval van TiSEM en TiasNimbas ook door de AACSB. Tilburg University verwacht in het najaar van 2012 de instellingsaccreditatie te verkrijgen. Het keurmerk dat tot uitdrukking brengt dat de Tilburg University een doeltreffend systeem van kwaliteitszorg heeft, waarmee zij de kwaliteit van haar opleidingen kan garanderen. 18

20 Docentkwaliteit In tabel 7 is weergegeven het aandeel docenten met een basiskwalificatie onderwijs: Indicator - docenten Aandeel docenten (WP) met een basiskwalificatie onderwijs op 4,5% 15% het totaal aantal docenten (WP) Tabel 7: Kwaliteit docenten Onderwijsintensiteit Een indicator voor de intensiteit van het onderwijs is het aantal contacturen/gestructureerde uren, zoals gedefinieerd door OCW/ReviewCommissie. Deze indicator laat het volgende beeld zien: Indicator Gemiddeld aantal contacturen per week in het eerste jaar van de bacheloropleidingen bij 30 onderwijsweken Gemiddeld aantal contacturen per week in het eerste jaar van de bacheloropleidingen bij 40 onderwijsweken Tabel 8: Contacturen 12,8 13,3 9,8 10,0 Tilburg University is van mening dat het aantal contacturen maar ten dele iets zegt over de kwaliteit en intensiteit van het onderwijs. In haar onderwijsvisie (2012) beschrijft Tilburg University haar ideale onderwijs, dat door onderzoek wordt gedreven, interactief is en de studenten voorbereidt op een globaliserende arbeidsmarkt. Deze visie dient als vertrekpunt voor de aanpak in de komende jaren gericht op verdere intensivering van het onderwijs (zie 3.1.3). Daarbij spelen andere elementen een rol dan eenvoudigweg het verhogen van het aantal contacturen. Uitval, studieswitch en diplomarendement De vraag of Tilburg University erin slaagt een optimaal samenspel te realiseren tussen de verschillende variabelen die gezamenlijk de onderwijskwaliteit bepalen, kan worden beantwoord aan de hand van een drietal output indicatoren (zie tabel 9): uitval na het eerste jaar, switch na het eerste jaar, en diplomarendement na vier jaar. Tilburg University vindt diplomarendement de belangrijkste; daar wordt dan ook in het bijzonder op gestuurd. 19

Advies Universiteit van Tilburg

Advies Universiteit van Tilburg Advies Universiteit van Tilburg De Reviewcommissie (hierna commissie) heeft kennisgenomen van het voorstel van de Universiteit van Tilburg (hierna UvT) dat het College van Bestuur met zijn brieven van

Nadere informatie

Understanding Society

Understanding Society Understanding Society Understanding Society Onze onderwijsprogramma s voor excellente en ambitieuze studenten Joop Vianen Conferentie Studiesucces in het hoger onderwijs 3 maart 2010 Onze onderwijsprogramma

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

Tilburg Tilburg University University Postbus 90153 5000 LE Tilburg www.tilburguniversity.edu Jaarverslag Jaarverslag 2013 2013

Tilburg Tilburg University University Postbus 90153 5000 LE Tilburg www.tilburguniversity.edu Jaarverslag Jaarverslag 2013 2013 Jaarverslag 2013 Jaarverslag Tilburg University 2013 Stichting Katholieke Universiteit Brabant Warandelaan 2 5037 AB Tilburg Telefoonnummer: 013-466 9111 E-mail: info@tilburguniversity.edu 1 in- houdsopgave

Nadere informatie

Strategisch plan. Internationalisering. Excellent Onderwijs. Ambities voor 2010-2013 Samenvatting. Betrokken bij de samenleving

Strategisch plan. Internationalisering. Excellent Onderwijs. Ambities voor 2010-2013 Samenvatting. Betrokken bij de samenleving 2010 2013 Strategisch plan en innovatie Ambities voor 2010-2013 Samenvatting Excellent Onderwijs Betrokken bij de samenleving Internationalisering werkomgeving Missie De Universiteit van Tilburg inspireert

Nadere informatie

Mekelweg 4, kamer LB02.800 2628 CD Delft 015-2781430 j.vandeluitgaarden-ninaber@tudelft.nl

Mekelweg 4, kamer LB02.800 2628 CD Delft 015-2781430 j.vandeluitgaarden-ninaber@tudelft.nl Pagina 1/5 Mekelweg 4, kamer LB02.800 2628 CD Delft 015-2781430 j.vandeluitgaarden-ninaber@tudelft.nl Aan: TU Delft, College van Bestuur Van: Betreft: Prestatieafspraken TU Delft Datum: 2 januari 2011

Nadere informatie

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour In deze bijlage zijn feiten en cijfers opgenomen over het hoger onderwijs die illustratief kunnen zijn voor de discussies in de

Nadere informatie

Instellingsbeleid doelstellingen en profiel

Instellingsbeleid doelstellingen en profiel Instellingsbeleid doelstellingen en profiel 1 Inleiding 2 Beleid 3 Onderwijs 4 Onderzoek 5 Beroepspraktijk en regio 6 Kwaliteit is mensenwerk 7 Operational Excellence 8 Bestuur 9 Raad van Toezicht 10 Financiën

Nadere informatie

het verschil korte versie

het verschil korte versie het verschil maken Strategisch plan 2014-2017 korte versie Maria José Recalde Vela Studente en president van AWAKE COLOFON Tilburg University Postbus 90153 5000 LE Tilburg Telefoonnummer: 013-466 9111

Nadere informatie

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichtingsdag Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde PROGRAMMA Bedrijfskunde@VU: hoe, wat en waarom? Prof. dr. W.E.H. Dullaert, Opleidingsdirecteur bachelor bedrijfskunde

Nadere informatie

UNIVERSITEITSRAAD. Onderwijsbeleid. n.v.t.

UNIVERSITEITSRAAD. Onderwijsbeleid. n.v.t. UNIVERSITEITSRAAD UR: Behandeling op: Agendapunt: 1260 02-12-11 5 Onderwerp: Aard: Dienst: Datum: Paraaf: Voorstel invoering harde knip Instemming CS/S&P 9 november 2011 Aan: Van: Beleidscontext: Budgettair

Nadere informatie

Profiel leden Stichtingsbestuur, Algemeen

Profiel leden Stichtingsbestuur, Algemeen MEMO Aan: Van: Voorzitter Stichtingsbestuur Legal Affairs Datum: 28 maart 2014 Onderwerp: Profielschetsen SB, Concept 3 Voor de invulling van de toezichthoudende functie van het Stichtingsbestuur van TiU

Nadere informatie

Advies Rijksuniversiteit Groningen

Advies Rijksuniversiteit Groningen Advies Rijksuniversiteit Groningen De Reviewcommissie (hierna commissie) heeft kennisgenomen van het voorstel van de Rijksuniversiteit Groningen (hierna RUG) dat het College van Bestuur van de RUG met

Nadere informatie

Advies Wageningen Universiteit

Advies Wageningen Universiteit Advies Wageningen Universiteit De Reviewcommissie (hierna commissie) heeft kennisgenomen van het voorstel van Wageningen Universiteit (hierna WU) dat het College van Bestuur met zijn brieven van 6 mei

Nadere informatie

Titel in het Engels: Administrative Law Publiekrecht, sectie Bestuursrecht (in oprichting)

Titel in het Engels: Administrative Law Publiekrecht, sectie Bestuursrecht (in oprichting) Structuurrapport Leerstoel Bestuursrecht 1 Algemene informatie Titel: Bestuursrecht Titel in het Engels: Administrative Law Afdeling: Publiekrecht, sectie Bestuursrecht (in oprichting) Omvang: 1.0 fte

Nadere informatie

Richtlijn beoordeling onderzoeksmasters vanaf 1 september 2015. 23 april 2015

Richtlijn beoordeling onderzoeksmasters vanaf 1 september 2015. 23 april 2015 Richtlijn beoordeling onderzoeksmasters vanaf 1 september 2015 23 april 2015 Parkstraat 28 Postbus 85498 2508 CD Den Haag P.O. Box 85498 2508 CD The Hague The Netherlands T +31 (0)70 312 2300 info@nvao.net

Nadere informatie

De JB heeft binnen de UvA twee belangrijke partners: a. De Faculteit b. de UB

De JB heeft binnen de UvA twee belangrijke partners: a. De Faculteit b. de UB Meerjarenplan 2014-2016 Juridische Bibliotheek In 2016 zal de JB met de Faculteit naar het Roeterseiland verhuizen. Dit meerjarenplan beperkt en richt zich op de periode dat we ons enerzijds voorbereiden

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing Nieuwe opleiding is): Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing bestaande opleiding Nevenvestiging

Nadere informatie

MAAK KENNIS MET CRIMINOLOGIE FACULTEIT DER RECHTSGELEERDHEID PROF.DR.MR. WIM HUISMAN

MAAK KENNIS MET CRIMINOLOGIE FACULTEIT DER RECHTSGELEERDHEID PROF.DR.MR. WIM HUISMAN MAAK KENNIS MET CRIMINOLOGIE FACULTEIT DER RECHTSGELEERDHEID PROF.DR.MR. WIM HUISMAN LIQUIDATIE NIJMAN Waarom liquidaties? Vechtsport & georganiseerde misdaad Criminele inlichtingen Forenisische opsporing

Nadere informatie

Basisgegevens opleidingsbeoordelingen Indicatoren en definities. 19 februari 2015

Basisgegevens opleidingsbeoordelingen Indicatoren en definities. 19 februari 2015 Basisgegevens opleidingsbeoordelingen Indicatoren en definities 19 februari 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Basisgegevens hbo-bacheloropleidingen 4 2.1 Voltijd hbo-ba 4 2.2 Deeltijd en duaal hbo-ba 5 3 Basisgegevens

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

Artikel Tekst 2.1 Toelatingseisen opleiding Voor toelating tot de opleiding Mediastudies komt in aanmerking de bezitter van

Artikel Tekst 2.1 Toelatingseisen opleiding Voor toelating tot de opleiding Mediastudies komt in aanmerking de bezitter van Opleidingsspecifieke deel OER, 2016-2017 Opleiding / programma: Mediastudies/ Film- en televisiewetenschap; New Media and Digital Culture (voorheen Nieuwe media en digitale cultuur, see English EER) Artikel

Nadere informatie

Kerncijfers. Onderwijs. Onderzoek [ 6 ]

Kerncijfers. Onderwijs. Onderzoek [ 6 ] [ 6 ] Kerncijfers Onderwijs Studenten 2010/2011 2011/2012 2012/2013 2013/2014 2014/2015 Instroom propedeuse bachelor 3.857 4.153 4.541 5.222 4.937 Deelnemers excellentie 7,2% 6,3% 6,0% 7,9% 10,4% Contacturen

Nadere informatie

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Economie en Bedrijfseconomie Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde ( FEWEB) Opbouw van studie door prof. dr. Henri de Groot (programmadirecteur)

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 S AMENVATTI NG Ok t ober2015 Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma

Nadere informatie

Code of Conduct. Omgangsregels van de Universiteit Utrecht

Code of Conduct. Omgangsregels van de Universiteit Utrecht Code of Conduct Omgangsregels van de Universiteit Utrecht Welke uitgangspunten geven richting aan ons gedrag? INLEIDING De Code of Conduct is het kader voor gedrag en reflectie voor medewerkers en studenten

Nadere informatie

Kwaliteitskaart onderwijs Felipe Salve

Kwaliteitskaart onderwijs Felipe Salve Kwaliteitskaart onderwijs Felipe Salve Collega s aan het woord Aanleiding Deelprojecten Conclusies inventarisatie Verbeteracties Kwaliteitskaart Kwaliteitsproces Aanleiding Instellingsaccreditatie Onvrede

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 819 Tijdelijke regels betreffende experimenten in het hoger onderwijs op het gebied van vooropleidingseisen aan en selectie van aanstaande studenten

Nadere informatie

Formulier 31-05-2012. 1. Persoonlijke gegevens

Formulier 31-05-2012. 1. Persoonlijke gegevens Nederlandse Onderzoekschool voor Theologie en Religiewetenschap Netherlands School for Advanced Studies in Theology and Religion (NOSTER) Aanmeldingsformulier promovendi Promovendi die verbonden zijn aan

Nadere informatie

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Inhoud 5 Voorwoord 7 Inleiding 8 Professionele

Nadere informatie

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Gezondheid, Sport en Welzijn Masteropleiding Medical Imaging/ Radiation Oncology Verschillende studies laten zien dat de druk op de gezondheidszorg

Nadere informatie

Borging kwaliteit en functioneren examencommissies

Borging kwaliteit en functioneren examencommissies Borging kwaliteit en functioneren examencommissies Wageningen University 20 mei 2015, Prof. Dr. Martin Kropff Rapport Verdere Versterking Aanleidingen voor mijn verhaal:! Rapport onderwijsinspectie Vraag:

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma 2012-2013

Verkiezingsprogramma 2012-2013 Verkiezingsprogramma 2012-2013 UVASOCIAAL 5 mei 2012 UVASOCIAAL streeft naar keuzevrijheid, kwaliteit, gelijkheid en betrokkenheid, de belangrijkste voorwaarden voor een goede universiteit! Inleiding UVASOCIAAL

Nadere informatie

Profielschets Rector Magnificus Universiteit Maastricht

Profielschets Rector Magnificus Universiteit Maastricht Profielschets Rector Magnificus Universiteit Maastricht Based in Europe, focused on the world. Maastricht University is a stimulating environment. Where research and teaching are complementary. Where innovation

Nadere informatie

Beleidsplan 2014-2015. Facultaire Studentenraad Maatschappij- en Gedragswetenschappen

Beleidsplan 2014-2015. Facultaire Studentenraad Maatschappij- en Gedragswetenschappen Beleidsplan 2014-2015 Facultaire Studentenraad Maatschappij- en Gedragswetenschappen Voorwoord De Facultaire Studentenraad Maatschappij- en Gedragswetenschappen (FSR FMG) 2014 2015 bestaat uit twaalf betrokken

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie BIJLAGE 3 Achtergrondinformatie Diplomarendement Daling diplomarendement voltijd hbo-bacheloropleidingen De trend die de Inspectie van het Onderwijs de afgelopen jaren signaleerde in het hbo zet door:

Nadere informatie

De Gespecialiseerde Professional

De Gespecialiseerde Professional Top Talent Programma Excellentietraject: Facility Management F-MEX De Gespecialiseerde Professional Academie: HBS Saxion University of Applied Science Auteur: Benedicte de Vries Datum: 13-07-2015 1 Programma:

Nadere informatie

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies IPS EXCELLENTIE STUDIEJAAR 2014-2015 Domein Health Instituut Paramedische Studies 2 Instituut Paramedische Studies Domein Health Excellentieprogramma s Paramedische Studies Uitdagende talentprogramma s

Nadere informatie

Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING FFTR 2014-2015

Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING FFTR 2014-2015 Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING FFTR 2014-2015 Deel 2 Opleidingsspecifiek deel: Master Theologie Deze onderwijs- en examenregeling (OER-FFTR) treedt

Nadere informatie

Strategisch sturen in stedelijke gebiedsontwikkeling MCD. master city developer

Strategisch sturen in stedelijke gebiedsontwikkeling MCD. master city developer Strategisch sturen in stedelijke gebiedsontwikkeling MCD master city developer Ontwikkel een eigen visie Werk je in stedelijke gebiedsontwikkeling of herstructurering dan is de MCD opleiding voor jou een

Nadere informatie

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde wo bedrijfskunde Goede managers komen altijd aan de bak, ook in tijden van crisis. Maar nu het herstel tegen lijkt te vallen moet je wel voorbereid zijn op verrassingen. Veel bedrijfskunde-opleidingen

Nadere informatie

Verschillen tussen Economische opleidingen

Verschillen tussen Economische opleidingen Verschillen tussen Economische opleidingen Economie (en Bedrijfseconomie) Bedrijfseconomie Fiscale Economie Econometrics and Operations Research Economics Afkorting EBE BE FE EOR ECO IBA Wat is de voertaal?

Nadere informatie

Public Administration Arbeidsmarkt

Public Administration Arbeidsmarkt Public Administration Maar liefst 33 masters staan voor je klaar als je je bachelor politicologie, bestuurskunde of internationale betrekkingen hebt gehaald. Maak daar maar eens een keuze uit. Ga je voor

Nadere informatie

Management & Organisatie

Management & Organisatie Management & Organisatie Algemeen De opleiding Bedrijfskunde MER (deeltijd) wordt verzorgd door het Instituut voor Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen. Steeds meer krijgen organisaties te maken met

Nadere informatie

Pre-masterprogramma. Negen masterspecialisaties

Pre-masterprogramma. Negen masterspecialisaties Pre-masterprogramma Maakt u plannen voor een masteropleiding Psychologie? Heeft u een afgeronde vierjarige hbo-opleiding of een driejarige bachelor wo-opleiding? Dan kan, voor sommigen van u, het eenjarige

Nadere informatie

VERKORT VERKIEZINGSPROGRAMMA Leidse Universitaire Verkiezingen 21 april t/m 7 mei 2009

VERKORT VERKIEZINGSPROGRAMMA Leidse Universitaire Verkiezingen 21 april t/m 7 mei 2009 VERKORT VERKIEZINGSPROGRAMMA Leidse Universitaire Verkiezingen 21 april t/m 7 mei 2009 Inleiding De SGL hecht grote waarde aan bondige en duidelijke taal. Een verkiezingsprogramma is vaak lang en uitgebreid

Nadere informatie

STUDIEGIDS MASTER THEOLOGIE ALGEMEEN

STUDIEGIDS MASTER THEOLOGIE ALGEMEEN STUDIEGIDS MASTER THEOLOGIE ALGEMEEN Inhoud Eindkwalificaties... 2 Afstudeerrichtingen... 3 Structuur van de opleiding... 3 Beroepsperspectief... 3 Excellentietraject... 4 Toelating en inschrijving...

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 524 Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie Nr. 214 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

STUDIEGIDS PREMASTERPROGRAMMA ACCOUNTING & CONTROL

STUDIEGIDS PREMASTERPROGRAMMA ACCOUNTING & CONTROL Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde STUDIEGIDS PREMASTERPROGRAMMA ACCOUNTING & CONTROL Cursusjaar 2015-2016 Versie september 2015 2015 Vrije Universiteit, Amsterdam PREMASTERPROGRAMMA

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag. Bijlage 8

Samenvatting aanvraag. Bijlage 8 Samenvatting aanvraag Bijlage 8 Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing

Nadere informatie

Aspasia. Call for proposals. Rondes Vidi en Vici met besluitvorming in 2016

Aspasia. Call for proposals. Rondes Vidi en Vici met besluitvorming in 2016 Call for proposals Aspasia Rondes Vidi en Vici met besluitvorming in 2016 Den Haag, april 2016 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inhoud 1 Inleiding 1 1.1 Achtergrond 1 1.2 Beschikbaar

Nadere informatie

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Science De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Waarom een brede natuurwetenschappelijke opleiding? Je krijgt een brede natuurwetenschappelijke basis met vakken uit de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 400 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2013 Nr. 132 BRIEF

Nadere informatie

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze

Nadere informatie

B. OPLEIDINGSSPECIFIEK DEEL VAN DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING VAN DE DUALE PROGRAMMA NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN

B. OPLEIDINGSSPECIFIEK DEEL VAN DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING VAN DE DUALE PROGRAMMA NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN B. OPLEIDINGSSPECIFIEK DEEL VAN DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING VAN DE DUALE MASTEROPLEIDING TAALWETENSCHAPPEN 90 EC PROGRAMMA NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN 2015-201 Deel

Nadere informatie

Monitor beleidsmaatregelen 2014. Anja van den Broek

Monitor beleidsmaatregelen 2014. Anja van den Broek Monitor beleidsmaatregelen 2014 Anja van den Broek Maatregelen, vraagstelling en data Beleidsmaatregelen Collegegeldsystematiek tweede studies uit de Wet Versterking besturing inclusief uitzonderingen

Nadere informatie

Overgangsregels 2014-2015. Page 1

Overgangsregels 2014-2015. Page 1 Inhoudsopgave MSc Accounting MSc Econometrics and Mathematical Economics MSc Economomics MSc Finance MSc Fiscale economie MSc Information Management MSc International Management MSc International Business

Nadere informatie

Datum 2 april 2013 Betreft Beleidsreactie op de evaluatie van de islam- en imamopleidingen in Nederland

Datum 2 april 2013 Betreft Beleidsreactie op de evaluatie van de islam- en imamopleidingen in Nederland a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

HU GERICHT IN BEWEGING

HU GERICHT IN BEWEGING HU GERICHT IN BEWEGING Organisatieontwikkeling HU het verhaal - versie maart 2016 - Agenda Waar komen we vandaan? Waarom gaan we veranderen? Wie willen we zijn? Hoe gaan we dit bereiken? Wat verandert

Nadere informatie

Onderwijs en Kennisoverdracht

Onderwijs en Kennisoverdracht Onderwijs en Kennisoverdracht Ontwikkelingen in de duurzame landbouw in Suriname Prof. Tiny van Boekel, Decaan voor Onderwijs/Vice-rector, Wageningen University & Research Centre, NL Inhoud lezing Ontwikkelingen

Nadere informatie

Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit

Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit 7 november 2015 Bètabreed - waarom zou ik bètabreed gaan? Multidisciplinair combineer vakgebieden: Behoefte bij bedrijfsleven en in onderzoek:

Nadere informatie

DE NIEUWE BACHELOR OPLEIDING

DE NIEUWE BACHELOR OPLEIDING DE NIEUWE BACHELOR OPLEIDING STUDIESUCCES: DE VRIJBLIJVENDHEID VOORBIJ Diagnose Doelstellingen Maatregelen Waar staan we? Effectmeting 2 DIAGNOSE - KERNPROBLEEM Lage studierendementen in de bachelor opleidingen

Nadere informatie

g r a d u a t e s c h o o l UNIVERSITEIT VOOR HUMANISTIEK

g r a d u a t e s c h o o l UNIVERSITEIT VOOR HUMANISTIEK g r a d u a t e s c h o o l UNIVERSITEIT VOOR HUMANISTIEK De Graduate School van de Universiteit voor Humanistiek (UvH) biedt een vierjarige promotieopleiding, die uitmondt in een wetenschappelijk proefschrift

Nadere informatie

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Logistiek en economie Hva techniek HVA TECHNIEK Logistiek en Economie 2013-2014 Het muziekfestival staat op de kalender, de artiesten zijn geboekt. Maar hoe komen al die onderdelen

Nadere informatie

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 De Nationale Studenten Enquête (NSE) is een grootschalig landelijk onderzoek waarin jaarlijks alle Bachelor en Master studenten in het hoger onderwijs gevraagd

Nadere informatie

Excellente docent in de mbo-praktijk

Excellente docent in de mbo-praktijk Excellente docent in de mbo-praktijk Uitwisseling scholen HU 7 maart 2014 ROCMN P&O 5-3-2014 1 ROC Midden Nederland Profiel: Kwaliteit, kleinschaligheid en persoonlijk contact Nauwe verbinding met regionale

Nadere informatie

LERAREN- OPLEIDINGEN Voorlichtingsbijeenkomst 26 mei 2015

LERAREN- OPLEIDINGEN Voorlichtingsbijeenkomst 26 mei 2015 LERAREN- OPLEIDINGEN Voorlichtingsbijeenkomst 26 mei 2015 Science Education and Communication Leraar vho maatschappijleer en maatschappijwetenschappen PROGRAMMA 3TU M-SEC: eerstegraads lerarenopleidingen

Nadere informatie

Onderzoek naar Honors programma s op Saxion

Onderzoek naar Honors programma s op Saxion Onderzoek naar Honors programma s op Saxion Studiekeuzeconferentie Toegankelijk, Talent en Living Technology Simone van der Donk MSc Onderzoeksgroep Dr. Mark Gellevij Coördinatie en eindredactie Simone

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

4. De bezitter van het diploma van de bacheloropleiding Liberal Arts & Sciences van de

4. De bezitter van het diploma van de bacheloropleiding Liberal Arts & Sciences van de Opleidingsspecifieke deel OER, 2015-2016 Opleiding / programma: Mediastudies/ Film- en televisiewetenschap; Nieuwe media en digitale cultuur Artikel Tekst 2.1 Toelatingseisen opleiding Alle studenten die

Nadere informatie

Voor het programma van de opleiding gelden geen aanvullende toelatingsvoorwaarden.

Voor het programma van de opleiding gelden geen aanvullende toelatingsvoorwaarden. Opleidingsspecifiek deel Art.2.1 toelatingseisen opleiding Toelaatbaar tot de opleiding is de bezitter van een Nederlands of een buitenlands diploma van hoger onderwijs die aantoont te beschikken over

Nadere informatie

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Luuk Dijkstra (l.dijkstra@uu.nl) Bachelorvoorlichtingsdagen november 2015 Opbouw presentatie Inleiding Kenmerken van de opleiding De studie

Nadere informatie

Talententrajecten op maat bij Bedrijfskunde MER

Talententrajecten op maat bij Bedrijfskunde MER Talententrajecten op maat bij Bedrijfskunde MER Inleiding 1. Wat is excellentie/honours? 2. Hoe vult BKM excellentie in (incl. geschiedenis)? 3. Het toekomstige onderwijskader m.b.t. excellentie 4. Ervaringen

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 2015-2016 Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte Deze onderwijs- en examenregeling (OER-FFTR) treedt

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Beoordelingskader Bijzonder (Kwaliteits)Kenmerk Ondernemen

Beoordelingskader Bijzonder (Kwaliteits)Kenmerk Ondernemen Beoordelingskader Bijzonder (Kwaliteits)Kenmerk Ondernemen september 2013 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordeling van het bijzonder kenmerk ondernemen 5 3 Beoordeling standaarden 10 pagina 2 1 Inleiding Vanuit

Nadere informatie

Onze visie WAT WIJ UITDRAGEN: ONZE VISIE

Onze visie WAT WIJ UITDRAGEN: ONZE VISIE Over ons - 2016 Onze visie WAT WIJ UITDRAGEN: VRIJHEID VAN GEEST, DENKEN EN MENINGSUITING ONGEBONDEN ONTWIKKELING VAN DE WETENSCHAP VERANTWOORDELIJKHEID JEGENS DE SAMENLEVING INTEGRITEIT IN WERK EN GEDRAG

Nadere informatie

BEDRIJFSKUNDE MER 2015-2016

BEDRIJFSKUNDE MER 2015-2016 BEDRIJFSKUNDE MER 2015-2016 PROGRAMMA De opleiding Bedrijfskunde MER Wat kun je met Bedrijfskunde MER? Na je opleiding Je profiel Studieprogramma Onderwijsvisie Bedrijfskunde MER Toelatingseisen Studiekeuzeproces

Nadere informatie

Voorlichting Econometrie & Operationele Research. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichting Econometrie & Operationele Research. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichting Econometrie & Operationele Research Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Vier bacheloropleidingen Bedrijfskunde Econometrie & Operationele Research Economie en Bedrijfseconomie

Nadere informatie

Profielschets. Teamleider vwo bovenbouw

Profielschets. Teamleider vwo bovenbouw Profielschets Teamleider vwo bovenbouw Rotterdam, 2016 Profielschets Teamleider vwo bovenbouw (LD) Libanon Lyceum Omvang: 1,0 fte met een beperkte lesgevende taak. Vooraf Het Libanon Lyceum in Rotterdam

Nadere informatie

Bestuurlijke afspraken over ontvlechting van de Educatieve Faculteit Amsterdam

Bestuurlijke afspraken over ontvlechting van de Educatieve Faculteit Amsterdam Bestuurlijke afspraken over ontvlechting van de Educatieve Faculteit Amsterdam Bijlage bij brief HO/BL/2005/6586 1. Preambule Het College van Bestuur van de Hogeschool van Amsterdam en het College van

Nadere informatie

Uitgebreide Pilot Nominaal = Normaal aan de Erasmus Universiteit Rotterdam

Uitgebreide Pilot Nominaal = Normaal aan de Erasmus Universiteit Rotterdam Uitgebreide Pilot Nominaal = Normaal aan de Erasmus Universiteit Rotterdam Tussenrapportage onderzoek (februari 2013) Dr. Gerard Baars Dr. Brian Godor Ing. Peter Hermus Drs. Rick Wolff In samenwerking

Nadere informatie

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Universiteit

Nadere informatie

Programmeerkader masterprogramma s

Programmeerkader masterprogramma s Programmeerkader masterprogramma s Deze notitie biedt het kader voor de programmering van de masteropleidingen en programma s voor 2015-2016. Vanwege de dringende noodzaak tot bezuinigingen en de heel

Nadere informatie

Stimulering Europees Onderzoek

Stimulering Europees Onderzoek Call for proposals Stimulering Europees Onderzoek 2015 Den Haag, juli 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inhoud 1 Inleiding 1 1.1 Achtergrond 1 1.2 Beschikbaar budget 1 1.3 Geldigheidsduur

Nadere informatie

TU/e Bachelor College Herontwerp bacheloropleidingen. VSNU Conferentie Studiesucces 13 juni 2012 dr. Diana Vinke en drs.

TU/e Bachelor College Herontwerp bacheloropleidingen. VSNU Conferentie Studiesucces 13 juni 2012 dr. Diana Vinke en drs. TU/e Bachelor College Herontwerp bacheloropleidingen VSNU Conferentie Studiesucces 13 juni 2012 dr. Diana Vinke en drs. Jim Bergmans Inhoud presentatie Grote veranderingen in het TU/e bacheloronderwijs

Nadere informatie

Advies Technische Universiteit Delft

Advies Technische Universiteit Delft Advies Technische Universiteit Delft De Reviewcommissie (hierna commissie) heeft kennisgenomen van het voorstel van de Technische Universiteit Delft (hierna TUD) dat het College van Bestuur met zijn brieven

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

zondag 3 november 2013 POLIS Minor Voorlichting Development Commissie

zondag 3 november 2013 POLIS Minor Voorlichting Development Commissie POLIS Minor Voorlichting Development Commissie Indeling bachelor Major + Minor Systeem: Major: 162 ects Minor 18 ects + Bachelor 180 ects Inhoudsopgave Verschillende soorten Minors: Standaard minors binnen

Nadere informatie

Subsector pedagogische opleidingen

Subsector pedagogische opleidingen Samenvatting... 2 Gemiddeld in aantal en inschrijvingen... 2 Meeste instroom in hbo-... 3 Weinig uitval... 3 Relatief minder switchers... 3 Hoog rendement in hbo-bachelor en wo-master... 3 Accreditatie-uitkomsten:

Nadere informatie

Longitudinaal cohort onderzoek naar rendementsveranderingen als gevolg van een interventie

Longitudinaal cohort onderzoek naar rendementsveranderingen als gevolg van een interventie Longitudinaal cohort onderzoek naar rendementsveranderingen als gevolg van een interventie Gerda Korevaar 1#, Gijs van Duijn *, Roeland van der Rijst * & Dato de Gruijter * # Faculteit der Rechtsgeleerdheid,

Nadere informatie

BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP FACULTEIT DER SOCIALE WETENSCHAPPEN

BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP FACULTEIT DER SOCIALE WETENSCHAPPEN BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP FACULTEIT DER SOCIALE WETENSCHAPPEN VOORLICHTING BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP > Wat is Bestuurs- en organisatiewetenschap (B&O)? > Zo zit je opleiding in elkaar

Nadere informatie

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Naar transparanter hoger onderwijs Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Samenvatting van het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk hoger onderwijs Toegang vanuit [1] Eerste cyclus Tweede

Nadere informatie

PROFIEL. Lid Raad van Toezicht profiel Onderwijs. Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland

PROFIEL. Lid Raad van Toezicht profiel Onderwijs. Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland PROFIEL Lid Raad van Toezicht profiel Onderwijs Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland PublicSpirit drs. Marylin E.A. Demers Senior consultant Amersfoort, november 2015 Organisatie & context Het

Nadere informatie

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional.

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional. Sinds een tiental jaren hebben we opleidingsvormen ontwikkeld die recht doen aan zowel vakbekwaamheid als praktijkkennis van aanstaande leraren. In toenemende mate doen we dat op basis van opleiden in

Nadere informatie

Dames en heren studenten,

Dames en heren studenten, Dames en heren studenten, De wereld van morgen heeft jullie nodig, hard nodig. Hopelijk zonder deze prachtige, blije dag te verstoren, wil ik even stil staan bij het feit dat onze wereld, en dus ook Nederland,

Nadere informatie

Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten

Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten Subgroep Informatievaardigheden van de UKB werkgroep Learning Spaces Anneke Dirkx (UL) Marjolein

Nadere informatie