Delflandse Enterprise Architectuur. Versie 1.0

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Delflandse Enterprise Architectuur. Versie 1.0"

Transcriptie

1 Delflandse Enterprise Architectuur Versie 1.0 Opstellers: Steven Ham Aster Hupkes Jan Middelburg Marlies van Steenbergen (Sogeti) Renzo Wouters (Sogeti) Status: Concept Datum: 3 september 2010 Kopie:

2 Managementsamenvatting In het strategisch informatieplan is architectuur gepositioneerd als één van de fundamenten van het informatiehuis van Delfland. De Delflandse Enterprise Architectuur (DEA) heeft als doel om te komen tot een efficiënte, effectieve en toekomstvaste informatievoorziening. De DEA beschrijft met behulp van principes en modellen waar de informatievoorziening aan moet voldoen en wat de belangrijkste onderdelen van de informatievoorziening zijn. Door deze zaken op een samenhangende en gestructureerde wijze vast te leggen, wordt het makkelijker voor besluitvormers om de juiste keuzes in de informatievoorziening te maken binnen programma s en projecten. De DEA bestaat uit principes en modellen. De modellen, die zowel de huidige ( IST ) als de gewenste situatie ( SOLL ) weergeven, dragen bij aan het verkrijgen van inzicht. De principes, die aangeven welke eisen Delfland aan de informatievoorziening stelt, dragen bij aan het sturen. Dit is weergegeven in onderstaande figuur. IST principes SOLL De DEA bevat de volgende modellen. - Procesmodel; - Objectenmodel; - Functionaliteitenmodel; - Technisch model. Op basis van deze basismodellen is bovendien een aantal gecombineerde modellen opgesteld, die de relaties tussen de verschillende modellen weergeven. - Logisch informatiesystemenmodel - Processen - functionaliteiten - Functionaliteiten - objecten Binnen de DEA zijn principes op 6 niveaus geordend: - Strategische uitgangspunten; - Algemene principes; - Business principes; - Informatie principes; - Technische principes; - Beveiligings- en beheerprincipes. Met de eerste versie van de DEA zijn de kaders neergelegd waar de toekomstige informatievoorziening aan dient te voldoen. Daarmee is echter nog niet automatisch geborgd dat Delfland de architectuur inzet bij veranderingstrajecten, om te zorgen dat de gekozen oplossingen voldoen aan deze kaders. Het proces dat hiervoor moet worden ingericht noemen we Werken onder architectuur. Bij het werken onder architectuur is het van belang dat wijzigingen binnen de informatievoorziening altijd worden getoetst aan de architectuur. Dit wordt bereikt door het procesmatig inbedden van de architectuurtoets bij wijzigingen in de informatievoorziening. Het proces werken onder architectuur is in dit document slechts globaal beschreven; dit dient in de praktijk nog verder uitgewerkt en aangevuld te worden. Datum: 3 september 2010 pagina 2 van 42

3 Inhoud Managementsamenvatting 2 1. Inleiding Aanpak architectuurtraject Opbouw van dit document 5 2. Delflandse Enterprise Architectuur Inleiding Architectuurverankering Architectuurprincipes Architectuurmodellen Gelaagde architectuur Uitgangspunten voor de architectuur Business architectuur Business Principes Business Modellen Procesmodel Informatie architectuur Informatie Principes Informatie Modellen Objectenmodel Functionaliteitenmodel Technische architectuur Technische Principes Technische Modellen lagenmodel Netwerkmodel Beveiliging en beheer Gecombineerde modellen Processen functionaliteiten Functionaliteiten objecten Logisch informatiesystemenmodel Gebruik van de architectuur Werken (z)onder architectuur Project Start Architectuur Architectuur als stuurinstrument 42 Datum: 3 september 2010 pagina 3 van 42

4 1. Inleiding In het strategisch informatieplan is architectuur gepositioneerd als één van de fundamenten van het informatiehuis van Delfland. Figuur 1 Het 'informatiehuis' van Delfland Delfland heeft behoefte om meer structuur en samenhang te realiseren in de informatievoorziening. In het verleden is vaak voor elk probleem een eigenstandige oplossing geïmplementeerd, met als resultaat een enorme wildgroei in applicaties met soms (deels) overlappende functionaliteit en gegevens die op meerdere plekken worden bijgehouden. De hoeveelheid gegevens binnen Delfland groeit exponentieel, terwijl het in sommige situaties lastig blijkt te zijn om de juiste informatie boven tafel te krijgen. Hierdoor is het noodzakelijk om de informatievoorziening beter te structureren, zowel qua opslag als qua transport (of uitwisseling). Architectuur is een belangrijk hulpmiddel voor Delfland om enerzijds meer structuur en samenhang binnen en anderzijds een beter inzicht in de informatievoorziening te realiseren. Architectuur beschrijft op globaal niveau de structuur van de verschillende componenten van de informatievoorziening (processen, gegevens, applicaties, informatiefuncties) en beschrijft daarnaast de samenhang daartussen. Hierdoor wordt het makkelijker om de impact van wijzigingen op de informatievoorziening snel en goed te kunnen bepalen. Dit document beschrijft de eerste versie van de Delflandse Enterprise Architectuur (DEA), die in de zomermaanden van 2010 tot stand is gekomen. Deze eerste versie zal in de komende periode verder aangevuld en uitgediept worden. Het belangrijkste aspect blijft echter het daadwerkelijk gebruik maken van de architectuur. Hiervoor wordt in dit document ook de eerste aanzet gegeven (zie hoofdstuk 9). Datum: 3 september 2010 pagina 4 van 42

5 1.1 Aanpak architectuurtraject Het opstellen van deze eerste versie van de DEA is uitgevoerd door het projectteam architectuur in de periode mei tot en met augustus Uitgangspunten voor de gekozen aanpak zijn dat er snel een eerste resultaat kan worden opgeleverd, terwijl het beslag op de capaciteit in de organisatie minimaal is. De aanpak op hoofdlijnen was als volgt: o 3 workshops met de stuurgroep I&A; o Voorbereiding van de workshops met de werkgroep I&A; o Het tussenresultaat is afgestemd met de portefeuillehouder en gepresenteerd in het DMT. De stuurgroep I&A bestaat uit de (plv.) secretaris-directeur en 3 DMT-leden. De werkgroep I&A bestaat uit een brede vertegenwoordiging uit het I&A-domein: senior I-adviseurs, functioneel (applicatie) beheerders, concerncontrol, KAM, DIV en ICTservices. 1.2 Opbouw van dit document Allereerst wordt in Hoofdstuk 2 een toelichting gegeven op de Delflandse Enterprise Architectuur. Hoofdstuk 3 beschrijft de Strategische uitgangspunten en de Algemene principes. In Hoofdstuk 4 wordt de Business architectuur behandeld, met de bijbehorende principes en het processenmodel. Hoofdstuk 5 beschrijft de Informatie Architectuur en hoofdstuk 6 de technische architectuur. Hoofdstuk 7 bevat principes op het gebied van beveiliging en beheer. In hoofdstuk 8 zijn de gecombineerde modellen opgenomen. In hoofdstuk 9 ten slotte, worden handvatten geboden voor het toepassen van de architectuur en de inrichting van het proces Werken onder architectuur. Datum: 3 september 2010 pagina 5 van 42

6 2. Delflandse Enterprise Architectuur 2.1 Inleiding De Delflandse Enterprise Architectuur (DEA) heeft als doel om te komen tot een efficiënte, effectieve en toekomstvaste informatievoorziening. De DEA beschrijft met behulp van principes en modellen waar de informatievoorziening aan moet voldoen en wat de belangrijkste onderdelen van de informatievoorziening zijn. Door deze zaken op een samenhangende en gestructureerde wijze vast te leggen, wordt het makkelijker voor besluitvormers om de juiste keuzes in de informatievoorziening te maken binnen programma s en projecten. De DEA geeft ook handreikingen om knelpunten in de huidige informatievoorziening aan te pakken door overzicht en samenhang te creëren. Voorbeelden van dergelijke knelpunten zijn het veelvuldig gebruik van papier en spreadsheets, het bijhouden van schaduwadministraties en het probleempje-systeempje syndroom (voor elk probleem een nieuw systeem). Hierdoor is vaak grote inspanning vereist om correcte en geïntegreerde informatie uit de systemen te verkrijgen. Ook maakt dit het soms lastig om processen op elkaar af te stemmen en is het niet altijd gemakkelijk om in te spelen op veranderende omstandigheden. Een van de zaken waar de DEA bij helpt is het realiseren van meer standaardisatie en het signaleren van ongewenste redundantie in applicaties en gegevensopslag. Dit maakt het mogelijk de kwaliteit en uitwisseling van gegevens te verbeteren en borgen en een mogelijke vermindering van het aantal applicaties te realiseren. Architectuur is een stuurinstrument om te borgen dat de inrichting van de informatievoorziening optimaal wordt en blijft voor het realiseren van de organisatiedoelen. Binnen Delfland hanteren we de volgende definitie van architectuur: Architectuur is een consistent geheel van modellen en principes dat richting geeft aan de ontwikkeling van de organisatie, processen, informatievoorziening en technische infrastructuur (bron: DYA). In deze eerste versie van de DEA ligt daarbij de nadruk op de informatievoorziening en technische infrastructuur. Zoals aangegeven bestaat de DEA uit principes en modellen. De modellen, die zowel de huidige ( IST ) als de gewenste situatie ( SOLL ) weergeven, dragen bij aan het verkrijgen van inzicht. De principes, die aangeven welke eisen Delfland aan de informatievoorziening stelt, dragen bij aan het sturen. Dit is weergegeven in Figuur 2. IST principes SOLL Figuur 2 DEA is een combinatie van modellen en principes Het totaal aan principes geeft weer welke eisen Delfland stelt aan haar informatievoorziening. De modellen laten vanuit verschillende gezichtspunten zien hoe verschillende onderdelen van Delfland met elkaar samenhangen. Principes en modellen zijn complementair aan elkaar: het toepassen van de principes leidt tot modellen en, andersom, modellen zijn gebaseerd op bepaalde principes. Datum: 3 september 2010 pagina 6 van 42

7 2.2 Architectuurverankering Aangezien Delfland niet in isolatie opereert, is de DEA ook niet in isolatie opgesteld, maar verankerd in reeds bestaande architecturen. De Nederlandse Overheids Referentie Architectuur (NORA) is de algemene referentie architectuur voor de gehele overheid, maar staat daarbij een verdieping toe per domein. Gemeentes, provincies en ook waterschappen 1 ontwikkelen eigen referentie architecturen binnen de kaders van de NORA. De samenhang tussen de verschillende architecturen staat in de figuur hieronder weergegeven. INTERNATIONALE STANDAARDEN EUROPEAN INTEROPERABILITY FRAMEWORK NEDERLANDSE OVERHEID REFERENTIE ARCHITECTUUR DOMEIN REFERENTIE ARCHITECTUUR (Gemeenten, Provincies, Waterschappen etc.) BEDRIJFSREFERENTIE ARCHITECTUUR (Delfland) PROJECT ARCHITECTUUR Figuur 3 Samenhang tussen architecturen Voor de ordening van de verschillende onderdelen van de architectuur maken we binnen Delfland gebruik van het architectuurraamwerk uit de NORA, dat is weergegeven in Figuur 4. Figuur 4 Het aangevulde NORA raamwerk 1 De referentie architectuur voor de waterschappen wordt de WILMA (Waterschaps Informatie en Logische Model Architectuur) genoemd en is momenteel in ontwikkeling. De verwachting is dat de WILMA in 2011 beschikbaar komt. Datum: 3 september 2010 pagina 7 van 42

8 De hoofdindeling in het NORA raamwerk is business architectuur, informatie architectuur en technische architectuur (de drie rijen in het raamwerk). De business architectuur bevat principes en modellen op het gebied van organisatie, diensten & producten en processen. De informatie architectuur bevat principes en modellen op het gebied van applicaties, gegevens en informatie-uitwisseling. De technische architectuur bevat principes en modellen op het gebied van technische componenten, gegevensopslag en netwerk. In de DEA hanteren we deze zelfde indeling. Om echter principes en modellen op het gebied van business, informatie en techniek op te stellen, zijn er wel strategische kaders nodig. Deze strategische kaders afkomstig uit het Waterbeheerplan en de Kadernota 2011 vormen de uitgangspunten op basis waarvan keuzes gemaakt worden in de architectuur. Om een expliciete koppeling te kunnen leggen tussen de strategische kaders en de keuzes en principes voor de architectuur, is een vertaling gemaakt in de vorm van Strategische uitgangspunten en Algemene principes (zie Figuur 4): o Strategische uitgangspunten zijn vooral extern gericht: wat Delfland wil bereiken en welk beeld naar buiten wordt gegeven; o Algemene principes zijn meer intern gericht: de organisatie die Delfland wil zijn om de strategische uitgangspunten te bereiken. Voor het definiëren van de principes en modellen die het raamwerk invullen, is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaand materiaal. Geput is uit: - Waterbeheerplan ; - Kadernota 2011; - Strategisch Informatieplan ; - Nederlandse Overheids Referentie Architectuur (NORA); - Waterschaps Informatie Architectuur (WIA); - Gezamenlijke Visie op ICT van Het Waterschapshuis; - Uitwisselingsmodel AQUO van de IDsW. Datum: 3 september 2010 pagina 8 van 42

9 2.3 Architectuurprincipes De principes van de DEA zijn opgebouwd volgens een vast stramien: Naam Korte weergave van het principe, Bijvoorbeeld Geen redundante functionaliteit. Statement Het daadwerkelijke principe. Het statement heeft de vorm van een voorschrift en is zo verwoord dat het toetsbaar is. Bijvoorbeeld Delfland zorgt ervoor dat benodigde functionaliteit slechts door één informatiesysteem wordt ondersteund. Rationale De motivatie voor het principe: waarom is dit principe van belang voor Delfland. Bijvoorbeeld Door functionaliteit maar in één informatiesysteem te realiseren, zijn minder informatiesystemen nodig wat kosten kan besparen en zijn aanpassingen makkelijker door te voeren. Consequenties De gevolgen van het hanteren van het principe: wat moet Delfland doen om dit principe te realiseren. Bijvoorbeeld Delfland gebruikt maar één Document Management Systeem, bij standaardpakketten wordt expliciet vastgesteld welke functionaliteit van het pakket binnen Delfland gebruikt wordt en welke niet en functionaliteiten worden zo ontworpen dat ze in meerdere processen gebruikt kunnen worden. Eigenaar De senior manager die belanghebbende is bij het naleven van het principe. De eigenaar is degene die zich hard maakt voor het principe en degene naar wie geëscaleerd wordt bij overtreding van het principe. Verwijzing Een verwijzing naar andere principes waar dit principe een relatie mee heeft. In dit document zijn in de hoofdstukken 4, 5, 6 en 7 voor de leesbaarheid alleen naam en statement opgenomen. De volledige tekst van de principes is opgenomen in het referentiedocument Architectuurprincipes. Zoals aangegeven zijn de principes onderverdeeld in businessprincipes, informatieprincipes en technische principes. Daarnaast zijn er principes op het gebied van beveiliging en beheer. Al deze principes zijn een afgeleide van de strategische uitgangspunten en algemene principes. Daarnaast hebben de principes ook onderling relaties: de technische principes maken de informatieprincipes mogelijk en de informatieprincipes ondersteunen de businessprincipes. Dit is weergegeven in Figuur 5. Strategische uitgangspunten Algemene principes Beheer- en beveiligingsprincipes Business principes Informatie principes Technische principes Afgeleide principes Figuur 5 Samenhang tussen de verschillende typen principes Datum: 3 september 2010 pagina 9 van 42

10 2.4 Architectuurmodellen De DEA bevat de volgende modellen. - Procesmodel Een weergave van de hoofdprocessen die door Delfland worden uitgevoerd. Het procesmodel is belangrijk voor de informatievoorziening, omdat de processen bepalen wat de informatiebehoefte van Delfland is. In die zin vormt het procesmodel de kapstok voor alle overige modellen. - Objectenmodel Een weergave van de zaken (objecten) waarover Delfland gegevens vastlegt om haar taken te kunnen vervullen. Gegevens over objecten worden vastgelegd en gebruikt in processen. Daarbij is het belangrijk te beseffen dat gegevens regelmatig ook door andere processen worden gebruikt. Dat betekent dat gegevens op een open wijze moeten worden vastgelegd. - Functionaliteitenmodel Een weergave van de functionaliteiten die door de informatievoorziening ondersteund (kunnen) worden. Een functionaliteit is een afgebakende en zelfstandig uit te voeren activiteit. Een functionaliteit kan binnen verschillende processen gebruikt worden, bijvoorbeeld het plannen van werkzaamheden. Over het algemeen bewerkt een functionaliteit bepaalde gegevens. - Technisch model Een weergave van de onderlinge samenhang tussen de verschillende technische componenten waarop de informatiesystemen draaien. Het procesmodel, objectenmodel en functionaliteitenmodel geven weer welke kernprocessen, objecten en functionaliteiten van belang zijn voor Delfland om haar opgaven te realiseren. In die zin vormen deze modellen een tijdloos kader. De wijze waarop processen worden uitgevoerd, gegevens worden vastgelegd en functionaliteiten worden ondersteund met applicaties ontwikkelt zich continu. Deze ontwikkeling kan worden weergegeven door de actuele of gewenste invulling af te beelden op de kernmodellen. In de bijlage Applicatie inventarisatie is dit gedaan door de huidige applicaties af te beelden op de drie modellen. Dit geeft de huidige situatie van het applicatielandschap van Delfland weer. Op een vergelijkbare manier kan de gewenste situatie verbeeld worden, eventueel via een aantal tussenfasen. Op basis van deze modellen is bovendien een aantal gecombineerde modellen opgesteld, die de relaties tussen de verschillende modellen weergeven. - Logisch informatiesystemenmodel Een weergave van hoe in de toekomst informatiesystemen gezamenlijk de informatievoorziening van Delfland kunnen invullen. Informatiesystemen zijn een combinatie van gerealiseerde functionaliteiten en beheerde gegevens. De afbakening van informatiesystemen in het logisch informatiesystemenmodel is gebaseerd op de informatieprincipes. Het geeft een ideale informatievoorziening weer. - Processen - functionaliteiten Een afbeelding van de functionaliteiten op de processen. Het model geeft weer welke processen gebruik maken van welke functionaliteiten. - Functionaliteiten - objecten Een afbeelding van de objecten op de functionaliteiten. Dit model geeft weer welke functionaliteit welke objecten beheert. Dat betekent dat alleen via die functionaliteit de (initiële) vastlegging gebeurt van het object. Deze gecombineerde modellen verschaffen extra inzicht, door relaties tussen de modellen zichtbaar te maken. Zo geeft het afbeelden van de objecten op de functionaliteiten aan in welke functionaliteiten welke gegevens ontstaan. Het afbeelden van de functionaliteiten op de processen geeft aan welke functionaliteiten door meerdere processen gebruikt worden (generieke functionaliteiten) en welke specifiek zijn voor een proces (specifieke functionaliteiten). Dit leidt tot keuzes met betrekking tot generieke Delflandbrede applicaties versus specifieke applicaties voor één proces. Datum: 3 september 2010 pagina 10 van 42

11 2.5 Gelaagde architectuur Figuur 6 Drie-lagen architectuur In bovenstaande figuur is in één overzicht het globale resultaat van het architectuurtraject weergegeven. Belangrijk in dit overzicht is de opdeling in drie lagen: processen, functionaliteit en gegevens. Delfland bereikt haar resultaten door het uitvoeren van bedrijfsprocessen. Binnen die bedrijfsprocessen worden gegevens geregistreerd, aangepast en verwerkt die nodig zijn voor het bereiken van het resultaat. Zo wordt binnen het proces Vergunningverlening een vergunning geregistreerd. Om die gegevens te kunnen verwerken is (geautomatiseerde) functionaliteit nodig. De functionaliteit ondersteunt geautomatiseerd het bedrijfsproces door verwerking van de in het bedrijfsproces benodigde gegevens. De lagen zijn duidelijk van elkaar gescheiden. Dat levert een aantal voordelen op. Het zorgt ten eerste voor meer flexibiliteit in en toekomstvastheid van de informatievoorziening binnen Delfland. Door op deze manier te kijken naar de informatievoorziening wordt voorkomen dat elke verandering in een bedrijfsproces leidt tot een nieuw informatiesysteem met bijbehorende vastlegging van gegevens. Daarmee wordt het syndroom van het probleempje systeempje voorkomen en wordt hergebruik van functionaliteit en gegevens beter mogelijk. Een tweede voordeel is de betere betrouwbaarheid van de gegevens. De gegevenslaag laat zien welke gegevensobjecten belangrijk zijn voor de bedrijfsvoering van Delfland. Deze gegevensobjecten worden gezien als unieke bron van informatie, de waarheid. Dat betekent dat een gegeven slechts door één functionaliteit wordt vastgelegd en dat meerdere functionaliteiten en processen dit gegeven kunnen gebruiken (eenmalige opslag, meervoudig gebruik). Hiermee wordt dubbele vastlegging van dezelfde soort gegevens voorkomen, is gebruik van eenmaal vastgelegde gegevens betrouwbaarder en is rapportage en sturing op meerderde manieren (bijvoorbeeld proces- en programmasturing) mogelijk. Datum: 3 september 2010 pagina 11 van 42

12 3. Uitgangspunten voor de architectuur In het vorige hoofdstuk zijn principes gedefinieerd als uitspraken die richting geven aan de gewenste inrichting van de informatievoorziening. Deze principes komen uiteraard niet uit de lucht vallen, maar zijn gerelateerd aan de strategie en de doelstellingen van Delfland. In dit hoofdstuk staan de strategische uitgangspunten en de algemene principes weergegeven, die richting geven aan de overige architectuurprincipes. De strategische uitgangspunten en algemene principes zijn vooral afgeleid van het Waterbeheerplan en de Kadernota Figuur 7 Het aangevulde NORA raamwerk In het document Architectuurprincipes zijn de onderstaande principes verder uitgewerkt, inclusief de rationale en de consequenties. Principe Statement Strategische uitgangspunten 1. Schoon water Delfland is verantwoordelijk voor schoon en gezond water in zijn kanalen, sloten daar waar dit bijdraagt aan de leefbaarheid van het gebied. 2. Voldoende water Delfland zorgt dat het watersysteem en het beheer en onderhoud op orde zijn zodat het beheergebied beter bestand is tegen extreem natte en extreem droge situaties en Delfland het reguliere beheer en onderhoud efficiënt kan uitvoeren. 3. Stevige dijken Delfland draagt zorg voor stevige dijken om zijn beheersgebied te beschermen tegen overstromingen. 4. Gezuiverd afvalwater Delfland draagt zorg voor het zuiveren van afvalwater, in overeenstemming met de Europese normen. 5. Instrumentarium Delfland zet haar instrumenten optimaal in om te zorgen dat de kerntaken zo efficiënt en effectief mogelijk kunnen worden uitgevoerd. 6. Professionele organisatie, Delfland heeft het imago van een modern en vooruitstrevend autoriteit op watergebied waterschap en wordt gezien als autoriteit op het gebied van water. Datum: 3 september 2010 pagina 12 van 42

13 Principe Algemene principes 1. Uitvoeringsorganisatie met een wettelijke taak Statement Delfland is een uitvoeringsorganisatie met een wettelijke taak op het gebied van waterbeheer. Deze wettelijke taak is primair richtinggevend voor alle activiteiten. 2. Effectgericht Delfland stemt te nemen maatregelen af op het vereiste effect. 3. Gebiedsgericht Delfland pakt beleid en uitvoering integraal aan, door per gebied alle aspecten mee te nemen. 4. Marktgericht Delfland gedraagt zich in haar zakelijke contacten en samenwerkingsrelaties als een marktpartij. 5. Operational Excellence Delfland voert haar processen op een efficiënte manier uit, tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten. 6. Standaardisatie Delfland maakt gebruik van standaarden en generieke voorzieningen. 7. Flexibiliteit Delfland is voorbereid op het tijdig kunnen inspelen op veranderende omstandigheden. 8. Koppeling inhoud en geld Delfland streeft ernaar de verantwoordelijkheid voor de inhoud en voor het geld te beleggen bij één verantwoordelijke eigenaar. 9. Samenwerking Delfland zoekt actief de samenwerking, zowel intern als extern, om zijn opgave te realiseren. 10. Innovatief Delfland is een innovatief waterschap, mits dat bijdraagt aan de eigen opgave. 11. Klantgericht Delfland gaat mee met de binnen de e-overheid en NORA geformuleerde wijze van het omgaan met klanten. 12. Transparantie Delfland is in de uitoefening van haar opgaven transparant naar klanten, (keten)partners, bestuurders en medewerkers. 13. Duurzaamheid Delfland voert zijn taken op een maatschappelijk verantwoorde wijze uit en levert zo een bijdrage aan een duurzame, leefbare en veilige maatschappij. Datum: 3 september 2010 pagina 13 van 42

14 4. Business architectuur De business architectuur richt zich op de organisatie van Delfland, met de producten en diensten die worden geleverd en de processen waarmee deze producten en diensten worden voortgebracht 2. Figuur 8 Positionering Business Architectuur 4.1 Business Principes De business principes zijn onderverdeeld in organisatie, diensten & producten en processen. Principe Statement Business Principes - Organisatie 1. Vraaggestuurde organisatie Delfland is een vraaggestuurde organisatie die met beide benen in de samenleving staat. 2. Bestuur bepaalt Bij Delfland is het bestuur de partij die beslist, vaststelt en stuurt. 3. Organisatiesturing langs 2 assen; Delfland hanteert meerdere invalshoeken van organisatiesturing binnen via de lijn en via programma s haar besturingsmodel; zowel via de lijn als via programma s. 4. Programmamanagement Delfland gebruikt programmamanagement om te sturen op de realisatie van de doelen in het WBP. 5. Integraal management Delfland gebruikt integraal management om te sturen op de interne organisatie. 6. Prestatiemanagement Delfland gebruikt prestatiemanagement om alle collectieve initiatieven en activiteiten te richten op de succesvolle realisatie van organisatiedoelen én individuele doelen. 7. Externe verantwoording Delfland legt externe verantwoording af over de taakuitvoering aan de stakeholders 8. Samenwerkingsverbanden met Delfland kiest voor het aangaan van samenwerkingsverbanden met externe partijen externe partijen, als dit voldoende voordelen oplevert. 2 In dit document wordt de productenstructuur BBP niet beschreven. Zie hiervoor de documentatie van de Unie van Waterschappen. Datum: 3 september 2010 pagina 14 van 42

15 Business Principes Diensten en Producten 1. BBP structuur Delfland gebruikt voor rapportage en benchmarking de BBP structuur. 2. Eenduidige producten en diensten Delfland streeft bij de inrichting van producten en diensten naar eenduidigheid en standaardisatie. 3. Digitale kanalen Delfland levert haar producten en diensten bij voorkeur via digitale kanalen. Business Principes Processen 1. 24x7 uitvoering van primaire Delfland richt de processen voor het uitvoeren van haar kerntaken processen zodanig in dat deze waar nodig volcontinu uitgevoerd kunnen worden. 2. Digitale processen Delfland zorgt ervoor dat processen, inclusief de door de klant geïnitieerde processen, zoveel mogelijk digitaal plaatsvinden. 3. Klant heeft inzicht in status Delfland geeft haar klanten volledig inzicht in de status van het proces en de gegevens die over hen zijn geregistreerd. 4. WIA processen als uitgangspunt Delfland gaat bij de procesinrichting uit van de WIA hoofdprocessen. 5. Procesbesturing met KPI s Bij het ontwerp van processen worden KPI s gedefinieerd ten behoeve van de procesbesturing. 4.2 Business Modellen De business architectuur bevat één model: het procesmodel Procesmodel Het procesmodel geeft de hoofdprocessen weer die door Delfland worden uitgevoerd. Het procesmodel is belangrijk voor de informatievoorziening, omdat de processen bepalen wat de informatiebehoefte van Delfland is. In die zin vormt het procesmodel de kapstok voor alle overige modellen. Het procesmodel is integraal overgenomen van de projectgroep Hoofdprocessen/AO. Datum: 3 september 2010 pagina 15 van 42

16 Besturende processen Besturing Relatiebeheer Innovatie Opstellen en actualiseren strategie en organisatiebeleid Beleid vertalen in maatregelen, activiteiten en middeleninzet Opstellen jaarlijkse plannen t.a.v. prestaties en resultaten Opbouwen en onderhouden externe relaties Afhandelen van meldingen en klachten Verkennen ontwikkelingen en kansen Uitvoeren verkennend onderzoek Intern beheersen (control) Verantwoorden Primaire processen Regelgeving Planvorming Opstellen en beheren legger Opstellen en actualiseren verordeningen Opstellen en actualiseren beleidsregels Opstellen en actualiseren themagerichte plannen Opstellen en actualiseren gebiedsgerichte plannen Beïnvloeden, toetsen en anticiperen op plannen van derden Opstellen en actualiseren waterakkoorden Opstellen en actualiseren calamiteitenplannen Opleiden en oefenen (Water)gebiedsbeheer Bestrijden calamiteit Waterkeringenbeheer Plannen en ontwerpen Aanleggen, verwerven, nieuwbouwen Onderhouden Beheren Watersysteembeheer Plannen en ontwerpen Plannen en ontwerpen Aanleggen, verwerven, nieuwbouwen Aanleggen, verwerven, nieuwbouwen Onderhouden Afvalwaterzuivering Onderhouden Beheren Beheren Calamiteitenbeheersing Vergunningverlening Handhaving Houden vooroverleg Toetsen aanvraag Opstellen ontwerpvergunning Ontvangen en verwerken bedenkingen Verlenen vergunning Plannen uitvoeren toezicht Repressieve handhaving Ontvangen en verwerken van meldingen WVO Belastingheffing en invordering Actualiseren basisgegevens Opleggen aanslagen Verwerken bezwaren en beroepen Verwerken verzoeken Invorderen Ondersteunende processen Communicatie Financiën Juridische zaken Technologie Personeel Informatie Huisvesting Organisatie Figuur 9 Procesmodel Datum: 3 september 2010 pagina 16 van 42

17 5. Informatie architectuur Figuur 10 Positionering Informatie Architectuur 5.1 Informatie Principes De informatie principes zijn onderverdeeld in medewerkers & applicaties, berichten & gegevens en informatie-uitwisseling. Principe Statement Informatie Principes Medewerkers en applicaties 1. Geen redundante functionaliteit Delfland zorgt ervoor dat benodigde functionaliteit slechts door één informatiesysteem wordt ondersteund. 2. Beschikbaarheid Delfland stemt de ondersteuning en beschikbaarheid van informatiesystemen informatiesystemen af op de behoefte van de bedrijfsprocessen. 3. Open source Bij gelijke geschiktheid heeft open source de voorkeur. 4. Hergebruik voor kopen Bij vernieuwing van de informatievoorziening vindt realisatie van functionaliteiten plaats in de volgorde: 1. Hergebruik van binnen Delfland reeds bestaande voorzieningen; 2. Kopen van standaardvoorzieningen. 5. standaardpakketten voor Voor de ondersteunende processen worden standaardpakketten ondersteunende processen gebruikt. 6. Software ondersteuning Delfland gebruikt alleen bewezen software waarvan de ondersteuning is gegarandeerd gegarandeerd. 7. Presentatie via webtechnologie Presentatie van gegevens naar extern gebeurt via Webtechnologie. 8. Applicaties passen binnen Delfland Nieuwe applicaties moeten passen binnen de geldende standaarden van standaarden Delfland. 9. Eigenaarschap applicaties Elke applicatie heeft een eigenaar in de business. 10. Procesondersteuning door Delfland gebruikt workflow voor ondersteuning van de workflow bedrijfsprocessen. 11. Software maakt gebruik van Nieuw aan te schaffen software voldoet aan open standaarden. open standaarden 12. Afbakening functionaliteiten Applicaties zijn zoveel mogelijk opgebouwd uit zelfstandig uitvoerbare stukken afgebakende functionaliteit. 13. Gebruik van mobiele apparaten Bij aanschaf van nieuwe toepassingen wordt, waar zinvol, rekening gehouden met eventueel gebruik in het veld op mobiele apparaten. 14. Proeftuin voor innovatie Innovatieve ontwikkelingen vinden plaats in een proeftuin gescheiden van de productieomgeving. 15. Software en gegevens bij Bij de aanschaf van nieuwe water hardware, zoals meetapparatuur en aanschaf van water hardware overige instrumenten, dient expliciet bepaald te worden of de bijbehorende software en gegevensopslag past binnen de architectuur. Datum: 3 september 2010 pagina 17 van 42

18 Informatie Principes Berichten en gegevens 1. Heldere verantwoordelijkheden Voor alle gegevensclusters van Delfland worden de drie rollen van gegevensbeheer gegevenseigenaar, gegevensbeheerder en functioneel applicatiebeheerder expliciet belegd bij verschillende personen. 2. Eenduidige definities Voor alle gegevens bestaat een eenduidige definitie waarover overeenstemming is tussen de verschillende gebruikers in de organisatie. 3. Integrale gegevensbehoefte vastgelegd 4. Gegevens afgestemd op behoefte processen 5. Gegevenskwaliteit afgestemd op behoefte processen Er is voor alle kerngegevens en voor gegevens uit de authentieke basisregistraties altijd een actueel, integraal en gedetailleerd beeld van de wensen en eisen die alle verschillende gebruikers van dit type gegevens hebben. Delfland onderhoudt alleen die gegevens waarvan de toegevoegde waarde binnen één of meerdere bedrijfsprocessen kan worden aangetoond. De kwaliteit van de gegevens (actualiteit, volledigheid, nauwkeurigheid, uniformiteit) is zodanig geborgd dat dit voorziet in de integrale behoefte van de bedrijfsprocessen. Gegevens worden eenmalig opgeslagen en beheerd bij de bron en kunnen meervoudig worden gebruikt. 6. Eenmalige opslag, meervoudig gebruik 7. Metagegevens De gegevens zijn voorzien van metagegevens ten behoeve van beheer en de ontsluiting van informatie. 8. Gegevens bruikbaar voor De gegevens zijn op zodanige manier vastgelegd dat ze vanuit meerdere invalshoeken meerdere invalshoeken te benaderen zijn. 9. Vertrouwelijkheid Delfland garandeert dat informatie alleen toegankelijk is voor bevoegde personen en alleen wordt gebruikt voor het doel waarvoor zij is verzameld. Informatie Principes Informatie-uitwisseling 1. Gegevensuitwisseling volgens open standaarden 2. Gegevensleveringsovereenkomsten Gegevens worden volgens landelijke, en bij voorkeur open, standaarden opgeslagen om uitwisseling van gegevens mogelijk te maken. Voor elk geval van gegevensuitwisseling, intern en extern, wordt een gegevensleveringsovereenkomst opgesteld tussen leverancier en afnemer met afspraken over kwaliteit, betekenis, frequentie en vorm van levering. Uitwisseling van kerngegevens gebeurt geautomatiseerd. 3. Automatische gegevensuitwisseling 4. Doelgericht gebruik services Informatie-uitwisseling gebeurt door middel van services bij uitwisseling met externe partijen en bij meervoudige afname binnen de organisatie. 5.2 Informatie Modellen De informatie architectuur bevat twee modellen: het objectenmodel en het functionaliteitenmodel Objectenmodel Het objectenmodel geeft de zaken (objecten) weer waarover Delfland gegevens vastlegt ten einde haar taken te kunnen vervullen. Gegevens over objecten worden vastgelegd en gebruikt in processen. Daarbij is het belangrijk te beseffen dat gegevens regelmatig worden gebruikt door andere processen dan waarin ze worden vastgelegd. Dat betekent dat gegevens op een open wijze moeten worden vastgelegd. Een object is iets in de werkelijkheid (abstract of fysiek) dat voor Delfland belangrijk is om gegevens over vast te leggen. Het objectenmodel laat deze objecten in relatie tot elkaar zien. Ieder hoofdobject is verdeeld in verschillende subobjecten. Het model is van belang om twee redenen: 1. Het levert een eenduidige indeling van begrippen en hun definities. 2. Het biedt een overzicht van alle objecten die nodig (en voldoende) zijn om het primaire proces van Delfland uit te kunnen voeren. Het model kan vervolgens gebruikt worden om te toetsen of 1. Een beoogde verandering (bijvoorbeeld het introduceren van een nieuwe applicaties) past binnen de gehanteerde begripsindeling en -definitie; 2. Een beoogde verandering niet leidt tot dubbel vastlegging van hetzelfde (sub)object; 3. Consolidatie van applicaties die hetzelfde object vastleggen en beheren mogelijk is (bijvoorbeeld twee verschillende applicaties die meetgegevens vastleggen). Datum: 3 september 2010 pagina 18 van 42

19 Relatie Regel Beheeractie Beleidsregel Keur Besluit Project Werkorder Plan Standaard Verordening Vergunning Legger Beheerobject Hand havings maatregel Strategisch plan Tactisch plan Grondwater Kabel / leiding Water huishouding Vernieuwing Vaarweg Ontwerp Staat Geografie Kunstwerk Plan van derden Operationeel plan Waterkering Riolering Vastgoed element Meting Afwijking Toetsing Inspectie Calamiteit Klacht Meetwaarde Incident Regelgever Leverancier Klant Partner Figuur 11 Objectenmodel Datum: 3 september 2010 pagina 19 van 42

20 Toelichting op het objectenmodel Centraal in het model staat het object Beheerobject. Het Beheerobject is daarmee ook het centrale, belangrijkste object binnen de primaire taak van Delfland; het object waaromheen alle processen en informatievoorziening zijn georganiseerd. Een Beheerobject is een abstract of fysiek fenomeen in de werkelijkheid dat van belang is voor de uitoefening van de taken van Delfland. Denk daarbij aan een waterkering, een vaarweg of een gemaal. Van elk Beheerobject ligt het ontwerp, de staat en de geografie vast. Om de taken van Delfland uit te kunnen voeren zijn objecten nodig die direct zijn gerelateerd aan het Beheerobject. Een Plan beschrijft een voorstel voor verandering die (mogelijk) invloed heeft op de Beheerobjecten. Een Regel legt normen op aan het ontwerp en het gebruik (door een Relatie) van Beheerobjecten. Een Meting wordt uitgevoerd om te kunnen bepalen of een Beheerobject (of een geheel aan Beheerobjecten) zich in de juiste staat bevindt (conform een Regel). Een Afwijking is een constatering dat een Beheerobject afwijkt van de gewenste staat (verkregen uit een Meting of gemeld door een Relatie). Een Beheeractie moet ervoor zorgen dat een Beheerobject weer in de juiste staat wordt gebracht (na een geconstateerde Afwijking of conform een Regel). In onderstaande tabel wordt elk hoofdobject en de bijbehorende subobjecten voorzien van een definitie 3. BEHEEROBJECT Definitie Een BEHEEROBJECT is een abstract, kunstmatig of natuurlijk fenomeen, dat van belang is voor de uitoefening van de taken van een waterschap. Subobjecten KUNSTWERK Een kunstmatig tot stand gekomen werk dat van belang is binnen de waterhuishouding. WATERHUISHOUDING <definitie volgt> KABEL/LEIDING <definitie volgt> GRONDWATER <definitie volgt> VAARWEG <definitie volgt> WATERKERING Een BEHEEROBJECT dat water tegenhoudt. RIOLERING <definitie volgt> VASTGOED ELEMENT <definitie volgt> Attributen ONTWERP Een beschrijving van de (toekomstige) werkelijkheid van een BEHEEROBJECT. STAAT De actuele toestand van een BEHEEROBJECT. GEOGRAFIE De locatie van een BEHEEROBJECT op het aardoppervlak. Relaties METING Een METING meet de actuele staat van een BEHEEROBJECT. REGEL Een REGEL geeft de kaders aan voor vernieuwing, gebruik door een RELATIE, beheer en onderhoud van een BEHEEROBJECT. BEHEERACTIE Een BEHEERACTIE is AFWIJKING Een AFWIJKING is een constatering dat een BEHEEROBJECT mogelijk niet functioneert zoals deze geacht wordt te functioneren. PLAN Een PLAN bevat het voornemen veranderingen aan te brengen in een BEHEEROBJECT (of aan het geheel van BEHEEROBJECTen). 3 Een aantal definities zal op een later tijdstip nog moeten worden toegevoegd. Datum: 3 september 2010 pagina 20 van 42

21 REGEL Definitie Een REGEL is een voorschrift dat geldt voor vernieuwing, gebruik, onderhoud en beheer van een BEHEEROBJECT, van toepassing voor (RELATIEs van) het WATERSCHAP. Subobjecten BELEIDSREGEL <definitie volgt> BESLUIT Vastgesteld plan (bron: van Dale) STANDAARD Vaststaand, erkend voorbeeld of model (bron: van Dale), dat geldt als norm of richtlijn. VERORDENING Door het bestuur van het WATERSCHAP uitgevaardigde bindende regeling. (bron: van Dale) KEUR Een verordening met regels die het WATERSCHAP hanteert bij de bescherming van waterkeringen, watergangen en bijbehorende kunstwerken. (bron: Wikipedia) LEGGER Document of dossier waarin de belangrijkste kenmerken van alle waterlopen, kunstwerken ed en de keurbegrenzingen van een bepaald waterschapsgebied staan. VERGUNNING Een officiële (noodzakelijke) toestemming van het WATERSCHAP om een bepaalde in principe verboden activiteit uit te voeren op een BEHEEROBJECT. BEHEERACTIE Definitie Subobjecten PROJECT Een tijdelijke organisatie bedoeld voor het invoeren van een grote verandering aan een (geheel van) BEHEEROBJECT(en). WERKORDER Een reguliere actie voor het doorvoeren van een verandering een BEHEEROBJECT. HANDHAVINGS MAATREGEL Een corrigerende maatregel genomen door een WATERSCHAP na constatering van een overtreding van een RELATIE van een bepaalde REGEL. AFWIJKING Definitie Een AFWIJKING is een kennisgeving van een gebeurtenis, geconstateerde waarneming of een geconstateerd feit met betrekking tot een aangelegenheid die verband houdt met de taken van het WATERSCHAP. (bron: Aquo-lex), verkregen van een RELATIE of door een METING. Subobjecten CALAMITEIT Een constatering van een ramp binnen het WATERSCHAP. KLACHT Een kennisgeving van een ontevredenheid over het WATERSCHAP door een RELATIE. INCIDENT Een constatering van een afwijking van de normale operatie van een BEHEEROBJECT. METING Definitie Een METING is een kwantitatieve toestand van een BEHEEROBJECT. Subobjecten INSPECTIE Controle op het naleven van of voldoen aan de REGELs in het gebruik en beheer van een BEHEEROBJECT. TOETSING <definitie volgt> MEETWAARDE Automatisch verkregen METING. PLAN Definitie Een PLAN is een voornemen van een WATERSCHAP of RELATIE dat invloed heeft op de taken van het WATERSCHAP. Subobjecten VERNIEUWING <definitie volgt> STRATEGISCH PLAN <definitie volgt> TACTISCH PLAN <definitie volgt> OPERATIONEEL PLAN <definitie volgt> PLAN VAN DERDEN <definitie volgt> Datum: 3 september 2010 pagina 21 van 42

22 RELATIE Definitie Een zakelijke betrekking van het WATERSCHAP met een persoon of organisatie buiten het WATERSCHAP. Subobjecten REGELGEVER Diegene die regelgevingen, van belang voor het waterschap opstelt. KLANT Afnemer van een dienst van het waterschap. PARTNER Een persoon of bedrijf dat in samenwerking met het waterschap diensten levert aan een KLANT. LEVERANCIER Een persoon of bedrijf dat diensten levert aan het waterschap Functionaliteitenmodel Het functionaliteitenmodel geeft de functionaliteiten weer die door de informatievoorziening ondersteund (kunnen) worden. Een functionaliteit is een afgebakende en zelfstandig uit te voeren activiteit. Een functionaliteit kan doorgaans binnen verschillende processen gebruikt worden, bijvoorbeeld het plannen van werkzaamheden. Over het algemeen bewerkt een functionaliteit bepaalde gegevens. Een functionaliteit wordt geleverd door één of meerdere informatiesystemen. In het functionaliteitenmodel zijn deze functionaliteiten gegroepeerd tot clusters van logisch bij elkaar horende functionaliteiten. Het model geeft een totaaloverzicht van alle functionaliteiten die nodig zijn om de primaire taken van Delfland uit te kunnen voeren. Het model is van belang omdat daarmee een scheiding wordt aangebracht tussen de bedrijfsprocessen en informatiesystemen. Een informatiesysteem is een combinatie van door het informatiesysteem geleverde functionaliteiten en door het informatiesysteem beheerde objecten. In de praktijk komt het vaak voor dat een proces direct verbonden is met een bepaald informatiesysteem (bijvoorbeeld een applicatie voor vergunningverlening en handhaving, waarin functionaliteiten voor het beheren van relaties, voor documenten en werkorders is geïntegreerd). Het nadeel daarvan is dat daardoor dezelfde functionaliteit in verschillende informatiesystemen voorkomt (omdat dezelfde functionaliteit in verschillende processen nodig is). Door nu de functionaliteiten (en objecten) onafhankelijk van de informatiesystemen te visualiseren, wordt het gemakkelijker om functionaliteiten te benoemen die voor hergebruik in aanmerking komen. Datum: 3 september 2010 pagina 22 van 42

23 Rapporteren en analyseren Programma management Integreren, aggregeren en rapporteren (complex) analyseren Communiceren en presenteren Content management Ontvangen meldingen Aannemen melding In behandeling nemen melding Relatie beheer Planning werkzaamheden Workflow Management Document Management Geografische Informatie verwerking Onder houden en beheren Meten Beoordelings proces Verzamelen / registreren meetgegevens Modelleren Besluit vormings proces Valideren meetgegevens Bewaken status uitvoering (incl. derden) Ontsluiten meetgegevens Modelleren dynamische systemen Planning werkzaam heden Beheren werkvoorraad Signaleren afwijking (alarmering) Modelleren statische systemen Vergunningverlening en handhaving Algemene communicatie Communicatie individuele meldingen Ontvangen informatie van externe relaties Beheren relatie gegevens Vastleggen contact met relaties Creëren document Beheren digitaal archief Opbouwen en ontsluiten dynamische geografie Opbouwen en ontsluiten statische geografie Combineren model met geografische data Bewaken staat beheerobject Asset management Ontwerpen Bedienen Ontwerpen beheerobject Aansturen beheerobject Beheren vergunningen Ondersteuning handhaving Ondersteunende functionaliteit Middelen beheer Personeels management Project management Verwerken en betalen factuur Planning en control Invorderen Contract- en service management Figuur 12 Functionaliteitenmodel Datum: 3 september 2010 pagina 23 van 42

24 Toelichting op het functionaliteitenmodel Ontvangen meldingen 4 Aannemen melding In behandeling nemen melding Workflow Management Beoordelingsproces Besluitvormingsproces Bewaken status uitvoering (incl. derden) Beheren werkvoorraad Planning werkzaamheden Planning werkzaamheden Relatiebeheer Beheren relatiegegevens Vastleggen contact met relaties Communiceren en presenteren Algemene communicatie Communicatie individuele meldingen Ontvangen informatie van externe relaties Content Management Geografische informatieverwerking Opbouwen en ontsluiten van dynamische geografie Opbouwen en ontsluiten van statische geografie Combineren model met geografische data Meten Verzamelen / registreren meetgegevens Valideren meetgegevens Ontsluiten meetgegevens Signaleren afwijking (alarmering) Modelleren Modelleren dynamische systemen Modelleren statische systemen Het registreren en zo nodig compleet maken van een melding, gedaan door een relatie Het toekennen van de melding aan de juiste behandelaar Het besturen/bewaken van het proces van het ambtelijk goedkeuren van een voorgenomen actie Het besturen/bewaken van het proces van het bestuurlijk goedkeuren van een voorgenomen actie Het bewaken van de voortgang van de uitvoering van (reguliere) werkzaamheden Het toewijzen van werkzaamheden aan medewerkers en het beheren van de individuele werkvoorraad Het inplannen van een goedgekeurde (reguliere) actie Het vastleggen en onderhouden van gegevens over relaties (burgers, bedrijven en ketenpartners) van Delfland Het vastleggen van een contactmoment met een bepaalde relatie van Delfland Het communiceren van een boodschap aan een breed publiek (zowel intern als extern) Het communiceren van een boodschap aan een (groep van) individu(en) Het ontvangen van (digitale) informatie van externe relaties Het beheren van de inhoud van de website en intranet van Delfland Het samenstellen en beschikbaar stellen van geografische, realtime veranderende informatie Het samenstellen en beschikbaar stellen van geografische, statische, informatie Het koppelen van geografische informatie aan beheerobjecten ten behoeve van modellering Het verzamelen en registreren van meetgegevens over de staat van een beheerobject Het valideren van de correctheid en betrouwbaarheid van meetgegevens Het beschikbaarstellen van geregistreerde en gevalideerde meetgegevens Het afgeven van een signaal dat uit de geregistreerde en gevalideerde meetgegevens blijkt dat een bepaalde norm wordt overschreven Het vervaardigen van modellen van dynamische systemen, zoals het watersysteem van Delfland Het vervaardigen van modellen van statische systemen, zoals een model voor de sterkteberekening van een waterkering 4 Ontvangen meldingen is feitelijk een combinatie van Relatiebeheer en Workflowmanagement, maar wordt hier apart genoemd om te benadrukken dat dit een generieke functionaliteit is. Datum: 3 september 2010 pagina 24 van 42

25 Onderhouden en beheren Bewaken staat beheerobject Assetmanagement Documentmanagement Creëren document Beheren digitaal archief Rapporteren en analyseren 5 Programmamanagement 6 Integreren, aggregeren en rapporteren (Complex) analyseren Ontwerpen Ontwerpen beheerobject Bedienen Aansturen beheerobject PIOFAH Middelenbeheer Personeelsmanagement Projectmanagement Verwerken en betalen factuur Planning en control Invorderen Contract- en servicemanagement Vergunningverlening & Handhaving Beheren vergunningen Ondersteuning handhaving Het continu bijhouden van de toestand waarin een bepaald beheerobject zich bevindt Het tijdens de totale levenscyclus van een beheerobject zorgen dat het beheerobject zich in de juiste toestand bevindt Het initieel aanmaken van een document, met bijbehorende metagegevens Het beheren van de levenscycli van alle documenten binnen het digitale archief Het beheersen van een samenhangend geheel aan veranderingen, die gericht zijn op het bereiken van een specifiek doel Het integreren en aggregeren van informatie vanuit verschillende bronnen en van verschillende aard en daarover rapporteren Het analyseren van informatie vanuit verschillende bronnen en van verschillende aard (voor het ontdekken van trends, afwijkingen, e.d.) Het maken van een ontwerp van een nieuw te realiseren beheerobject Het op afstand in de juiste toestand brengen van een beheerobject Het beheren van de ondersteunende middelen voor de uitoefening van de taak van Delfland Het verwerken van informatie over het in- en externe personeel van Delfland Het beheersen van een (eenmalige) verandering Het verwerken en betalen van een factuur De voorbereiding van financieel-economisch beleid en de controle op de uitvoering ervan Het vorderen van een uitstaande schuld van een relatie van Delfland Het opstellen en beheren van contracten en serviceafspraken met leveranciers en partners Het vastleggen, beheren, analyseren en rapporteren ten behoeve van het vergunningenproces Het analyseren en rapporteren ten behoeve van het handhavingsproces 5 Dit betreft managementinformatie. Operationeel rapporteren is niet als aparte functionaliteit opgenomen, omdat ieder informatiesysteem een dergelijke functionaliteit standaard levert. 6 Programmamanagement betreft het rapporteren en analyseren op programmaniveau. Hieronder valt niet het Projectmanagement. Datum: 3 september 2010 pagina 25 van 42

26 6. Technische architectuur Figuur 13 Positionering Technische Architectuur 6.1 Technische Principes De technische principes zijn onderverdeeld in technische componenten, gegevensopslag en netwerk. Principe Statement Technische Principes Technische componenten 1. proven en supported software Delfland gebruikt bewezen ( proven ) technologie, waarvoor support is gegarandeerd. 2. 7*24 beschikbaarheid door Delfland voert alle bedrijfskritische technische componenten dubbel uit redundantie om 7*24 beschikbaarheid te kunnen garanderen. 3. Werkplek is roaming Werkplekken bij Delfland zijn zodanig ingericht dat elke medewerker van Delfland deze kan gebruiken. 4. Centraal beheerbare oplossingen Delfland realiseert alleen oplossingen die vanuit één punt beheerd kunnen worden. 5. Portfolio op basis van need to Het IT portfolio van Delfland is gericht op het kunnen uitvoeren van de have kerntaak van Delfland. 6. Alleen toegang trusted devices Delfland onderscheid verschillende toegangsniveaus voor verschillende doelgroepen en devices. 7. N+1 redundantie MER en SERs Delfland richt serverruimtes bedrijfszeker in doordat uitval van essentiële componenten kan worden opgevangen. 8. Green IT Delfland streeft naar een duurzamen inrichting van de ICT omgeving. 9. Anytime, anywhere Het is mogelijk om de eindgebruikersfunctionaliteit van systemen tijden plaatsonafhankelijk beschikbaar te stellen, met zo min mogelijk specifieke eisen aan de werkplek van de gebruiker. 10. Sector standaarden Delfland conformeert zich aan standaarden binnen de sector waterschappen (o.m. via Het Waterschapshuis). 11. Gestandaardiseerde Delfland streeft naar een geüniformeerde en gestandaardiseerde infrastructuur technische infrastructuur. 12. Single Sign On Een medewerker hoeft zich slechts eenmaal aan te melden op het netwerk om toegang te verkrijgen tot al zijn applicaties. 13. Gescheiden omgevingen voor Innovatieve ontwikkelingen worden ondersteund vanuit een aparte innovatie technische omgeving, los van productie. Datum: 3 september 2010 pagina 26 van 42

27 Principe Statement Technische Principes Gegevensopslag 1. Scheiding rekenkracht en Delfland realiseert dataopslag en rekenkracht nooit op dezelfde dataopslag hardware. 2. Eenmalig opslaan van gegevens Delfland streeft ernaar om (ongestructureerde) gegevens eenmalig te bewaren. Technische Principes Netwerk 1. Eén gezamenlijk Netwerk voor KA Het netwerk van Delfland (LAN en WAN) ondersteunt en TA Kantoorautomatisering (KA), Technische automatisering (TA), koppelingen daartussen en koppelingen met andere netwerken. 2. Eén routeringsprotocol Het netwerk van Delfland (LAN en WAN) maakt gebruikt van één marktstandaard voor de routering van het netwerkverkeer. 6.2 Technische Modellen De technische architectuur bevat twee modellen: het 4-lagenmodel en het netwerkmodel lagenmodel Delfland hanteert een 4-lagenmodel voor de ICT infrastructuur. In de volgende figuur is dit weergegeven. Het model is gebaseerd op de visie van een dubbelvoudig (redundant) rekencentrum. Dit houdt in dat de storage, server infrastructuur gebalanceerd is verdeeld over twee rekencentrumlocaties. Hiermee is invulling gegeven aan het begrip Uitwijk. De aparte component uitwijk komt hiermee te vervallen. Uitbreidingen op en wijzigingen in de infrastructuur worden volgens het 4-lagenmodel doorgevoerd. Datum: 3 september 2010 pagina 27 van 42

28 Figuur 14 Het 4-lagen model Datum: 3 september 2010 pagina 28 van 42

29 Het 4-lagen model onderscheidt de volgende lagen. Laag 1: Storage Alle apparatuur en programmatuur voor de opslag, back-up en restore van alle data, evenals van test- en uitwijkvoorzieningen voor de opslag. Hieronder valt het Storage Area Netwerk (SAN) en het back-up SAN, de Virtual Tape Library (VTL) voor de backup van de opgeslagen gegevens en de tape-library voor de back-up op tape. Laag 2: Back-end In de Back-end laag van het 4-Lagen Model worden met name de kritische netwerk servers opgenomen. Hieronder vallen onder andere: Alle (virtuele) servers voor databases, mail en agenda; (virtuele) Servers ten behoeve van test- en uitwijkvoorzieningen; (virtuele) Servers ten behoeve van het beheer van deze laag; Alle (virtuele) domainservers; Alle (virtuele) servers voor de active directorie. Laag 3: Front-end Dit betreft: Alle (virtuele) servers voor webapplicaties, het kennisnet; (virtuele) Servers voor server based computing (Citrix); Servers met zgn. virtuele omgevingen (VMWare) voor applicaties; (virtuele) Servers voor virus bescherming; (virtuele) Servers voor de test- en uitwijk testvoorzieningen; (virtuele) Servers voor het beheer van deze laag. Laag 4: Access Toegang tot de ICT-infrastructuur van Delfland zowel van intern Delfland als van buiten Delfland. Dit betreft: Alle (virtuele) servers voor authenticatie en autorisatie (Netilla); Alle (virtuele) servers voor firewalls; Alle (virtuele) servers voor intrusiondetection; Alle (virtuele) servers in het DMZ. Het LAN en het WAN maken ook onderdeel uit van de accesslaag. De LAN en WAN laag richt zich met haar oplossingen op de beveiliging van de ICT-infrastructuur, haar gebruikers en de beveiligde toegang tot applicaties en netwerken. LAN :Het Local Area Network, de passieve en actieve netwerkcomponenten binnen de verschillende gebouwen van Delfland. WAN: Het Wide Area Network, de netwerkcomponenten ten behoeve van de communicatie tussen de verschillende gebouwen van Delfland en ten behoeve van de communicatie met apparatuur in het veld. Voor de Automatiseringstrategie en het Meerjaren Automatiseringplan wordt binnen Delfland de volgende op het lagenmodel gebaseerde rubricering gebruikt. Storage Servers, onderverdeeld in o Back-end o Front-end Access Clients Alle apparatuur die in de PDC wordt aangeboden (desktops, laptops, PDA s, etc.) en waarmee medewerkers de applicaties die zij nodig hebben voor het uitvoeren van hun werk kunnen benaderen en evt. bedienen. Telefonie Alle apparatuur die in de PDC wordt aangeboden (Smartphones, GSM s, telefoons etc.) en waarmee medewerkers de applicaties die zij nodig hebben voor het uitvoeren van hun werk kunnen benaderen en evt. bedienen. Beheer Managen en monitoren van alle lagen. Staat dwars op alle onderstaande lagen. Testvoorzieningen Serverruimtes Datum: 3 september 2010 pagina 29 van 42

30 6.2.2 Netwerkmodel Het netwerkmodel geeft op hoog niveau inzicht in de opbouw van de Netwerkinfrastructuur van Delfland. Het geeft inzicht in: De wijze waarop de hoofdlocaties van Delfland zijn ontsloten; De wijze waarop de koppeling met het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard is gerealiseerd; De wijze waarop kleine locaties, thuisplekken en mobiele werkplekken op het netwerk van Delfland zijn aangesloten; De wijze waarop internettoegang is gerealiseerd; Waar en hoe ringnetwerk of dubbele aansluiting redundantie is gerealiseerd; Capaciteit van de verbinding tussen de locaties. Het netwerkmodel voor de technische infrastructuur is gebaseerd op de visie van een dubbelvoudig (redundant) rekencentrum. Dit rekencentrum is geprojecteerd op de locaties Delft (Delftechpark) en Vlaardingen. Figuur 15 Netwerkmodel Datum: 3 september 2010 pagina 30 van 42

31 7. Beveiliging en beheer Beveiliging en beheer zijn architectuurdimensies die als het ware dwars staan op de dimensies business, informatie en techniek. Beveiliging en beheer hebben namelijk op alle drie typen architectuur betrekking. Onderstaande tabel geeft de architectuurprincipes weer die gedefinieerd zijn voor beveiliging en beheer. Principe Beveiligingsprincipes 1. Voldoen aan de Code voor Informatiebeveiliging Statement Delfland voldoet aan de door de overheid gestelde standaarden voor informatiebeveiliging (NEN 27002). Principe Statement Beheerprincipes 1. Beheer volgens standaarden Beheeractiviteiten worden ingericht volgens standaard beheermethoden. 2. Scheiding van test- en Voor elke applicatie is er minimaal een test-/acceptatie- en een productieomgevingen productieomgeving beschikbaar. In voorkomende gevallen worden er aparte test- en acceptatieomgevingen beschikbaar gesteld. 3. Vastleggen eigenaar en Delfland legt van alle elementen uit het raamwerk ( 9-vlakjes ) vast wie organisatie van beheer eigenaar van het element is en op welke wijze dit wordt beheerd. 4. Pro-actief beheer Delfland monitort de ICT dienstverlening en reageert pro-actief op verstoringen. 5. Dienstverlening conform SLA Beheeractiviteiten worden geleverd op basis van vooraf afgesproken Service Level Agreements (SLA). 6. Onderscheid testfasen Bij het testen wordt onderscheid gemaakt in verschillende testfasen met elk hun eigen doelen en testers. 7. Voorrangsprotocol bij uitval van systemen Indien er sprake is van een situatie waarbij de beschikbaarheid van systemen geheel of grotendeels wegvalt, is er een vaste volgorde waarin de systemen weer worden hersteld. De volgorde van het herstel van de systemen is als volgt; Tijdens een calamiteit 1. Tijdens een calamiteit hebben alle informatiesystemen die nodig zijn voor het oplossen van die calamiteit voorrang. Dit omvat zowel systemen voor de bediening van de infrastructuur als ondersteunende systemen zoals MS Office. Buiten een calamiteit 2. Alle systemen voor de bediening van de infrastructuur. Dit omvat zowel de Technische automatisering als onderliggende infrastructuur zoals het netwerk. 3. Alle systemen die nodig zijn tijdens een calamiteit. Dit omvat zowel informatiesystemen van de primaire processen als kantoorapplicaties zoals Office en Communicatiehulpmiddelen. 4. Overige bedrijfskritische informatiesystemen, zoals GIDS. 5. Alle overige systemen. 8. Gecombineerde modellen 8.1 Processen functionaliteiten In Figuur 16 worden de functionaliteiten afgebeeld op de processen. Het model toont in welke processen welke functionaliteiten worden gebruikt. Functionaliteiten die aan de rand (rechts onder) van de blokken besturende processen en primaire processen zijn geplaatst, zijn generieke functionaliteiten en worden door alle in dat blok genoemde processen gebruikt. Datum: 3 september 2010 pagina 31 van 42

32 Met behulp van het model kan het volgende duidelijk worden gemaakt: 1. Welke processen welke functionaliteit gebruiken (zodat bijvoorbeeld duidelijk is welke processen geraakt worden als een informatiesysteem die die functionaliteit levert, een verandering ondergaat). 2. Of een beoogde verandering in ondersteuning van de bedrijfsprocessen ingevuld kan worden met reeds bestaande functionaliteit; 3. Waar in het bestaande informatiesysteemlandschap overlap bestaat in functionaliteit of waar juist witte vlekken te onderkennen zijn. Opstellen en actualiseren strategie en organisatiebeleid Opstellen jaarlijkse plannen t.a.v. prestaties en resultaten Besturende processen Besturing Relatiebeheer Innovatie Beleid vertalen in maatregelen, activiteiten en Opbouwen en Verkennen Afhandelen van Uitvoeren verkennend middeleninzet onderhouden externe ontwikkelingen en meldingen en klachten onderzoek relaties kansen Intern beheersen (control) Verantwoorden Rapporteren en analyseren Relatiebeheer Rapporteren en analyseren Workflow management Planning werkzaamheden Communiceren en presenteren Documentmanagement Regelgeving Primaire processen Planvorming Opstellen en beheren legger Opstellen en actualiseren verordeningen Opstellen en actualiseren beleidsregels Opstellen en actualiseren themagerichte plannen Opstellen en actualiseren gebiedsgerichte plannen Beïnvloeden, toetsen en anticiperen op plannen van derden Opstellen en actualiseren waterakkoorden Opstellen en actualiseren calamiteitenplannen (Water)gebiedsbeheer Opleiden en oefenen Ontwerpen Modelleren Onderhouden en Modelleren beheren Waterkeringenbeheer Onderhouden en beheren Meten Bestrijden calamiteit Plannen en ontwerpen Aanleggen, verwerven, nieuwbouwen Onderhouden Beheren Ontvangen meldingen Plannen en ontwerpen Plannen en ontwerpen Watersysteembeheer Aanleggen, verwerven, Onderhouden nieuwbouwen Afvalwaterzuivering Aanleggen, verwerven, Onderhouden nieuwbouwen Bedienen Beheren Bedienen Beheren Calamiteitenbeheersing Vergunningverlening Handhaving Houden vooroverleg Toetsen aanvraag Opstellen ontwerpvergunning Ontvangen en verwerken bedenkingen Verlenen vergunning Plannen uitvoeren toezicht Repressieve handhaving Ontvangen en verwerken van meldingen WVO Ontvangen meldingen Relatiebeheer Vergunningverlening en handhaving Vergunningverlening en handhaving Relatiebeheer Belastingheffing en invordering Actualiseren basisgegevens Opleggen aanslagen Verwerken bezwaren en beroepen Verwerken verzoeken Invorderen Geografische informatieverwerking Workflow management Planning werkzaamheden Communiceren en presenteren Documentmanagement Figuur 16 Combinatiemodel processen en functionaliteiten Datum: 3 september 2010 pagina 32 van 42

33 8.2 Functionaliteiten objecten In Figuur 17 zijn de objecten afgebeeld op de functionaliteiten. De figuur geeft weer welke functionaliteit welke objecten beheerd. Dat betekent dat alleen via die functionaliteit de (initiële) vastlegging gebeurt van het object. Een object kan slechts door één functionaliteit worden beheerd. In een aantal gevallen wordt eenzelfde object echter in meerdere functionaliteiten beheerd, bijvoorbeeld Beheerobject. Daarvoor geldt dat een deel van de gegevens van het object door de ene functionaliteit wordt beheerd en een andere deel door een andere functionaliteit. Bijvoorbeeld het beheer van geografische gegevens van een Beheerobject vindt plaats binnen de functionaliteit Geografische Informatieverwerking en het beheer van het ontwerp van het Beheerobject binnen de functonaliteit Ontwerpen. Datum: 3 september 2010 pagina 33 van 42

34 Figuur 17 Combinatiemodel functionaliteiten en objecten Datum: 3 september 2010 pagina 34 van 42

Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden DELFLANDSE ENTERPRISE ARCHITECTUUR. Datum 31 januari 2011. Bijlagen 2 Zaaknummer 21049

Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden DELFLANDSE ENTERPRISE ARCHITECTUUR. Datum 31 januari 2011. Bijlagen 2 Zaaknummer 21049 agendapunt 3.a.2 925039 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden DELFLANDSE ENTERPRISE ARCHITECTUUR Portefeuillehouder Haersma Buma, M.A.P. van Datum 31 januari 2011 Aard bespreking Opiniërend Bijlagen

Nadere informatie

Delflandse Enterprise Architectuur BIJLAGE 1. Applicatie Inventarisatie

Delflandse Enterprise Architectuur BIJLAGE 1. Applicatie Inventarisatie Delflandse Enterprise Architectuur BIJLAGE 1 Applicatie Inventarisatie Opstellers: Steven Ham Aster Hupkes Jan Middelburg Marlies van Steenbergen (Sogeti) Renzo Wouters (Sogeti) Status: Concept Datum:

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Presentatie NORA/MARIJ

Presentatie NORA/MARIJ Presentatie NORA/MARIJ 6 november 2009 Peter Bergman Adviseur Architectuur ICTU RENOIR RENOIR = REgie NuP Ondersteuning Implementatie en Realisatie Overzicht presentatie Families van (referentie-)architecturen

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013 VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND 31 augustus 2013 CONTEXT Delfland wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiende interne en externe vraag naar (innovatieve)

Nadere informatie

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting Verbinden Bestuurlijke Samenvatting Verbinding Burgers en bedrijven verwachten dat de overheid er voor hen is in plaats van andersom. Ze willen samenhangende en begrijpelijke communicatie van de overheid

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

I&A Integraal bestuurd

I&A Integraal bestuurd I&A Integraal bestuurd I&A-besturingsmodel samenvatting Datum: 25-04-2014 Versie: 1.0 1 Doelstellingen van het I&A-besturingsmodel De positie van informatievoorziening en automatisering (I&A) de afgelopen

Nadere informatie

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening.

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. Foto: Mugmedia Het Kadaster gaat de levering van kadastrale informatie ingrijpend vernieuwen. Het huidige proces van verwerken van kadastrale

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

Parafering besluit DMT 16-04-2014 - - D&H 27-05-2014 B Conform Geparafeerd door: Wijngaart, P.I.M. van den

Parafering besluit DMT 16-04-2014 - - D&H 27-05-2014 B Conform Geparafeerd door: Wijngaart, P.I.M. van den agendapunt 3.b.6 1136495 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden I&A BESTURINGSMODEL Portefeuillehouder Haersma Buma, M.A.P. van Datum 27 mei 2014 Aard bespreking Besluitvormend Afstemming BDV/MBDV

Nadere informatie

Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst. Het Rotterdamse E-depot

Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst. Het Rotterdamse E-depot Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst Het Rotterdamse E-depot Stand van zaken Het Stadsarchief Rotterdam heeft twee opdrachten: Als informatiebeheerder van Rotterdam, klaarstaan voor de digitale

Nadere informatie

Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis'

Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis' Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis' versie 30 augustus 2013 De beschikbaarheid van betrouwbare digitale overheidsinformatie is de basis voor het goed kunnen

Nadere informatie

Notitie Programma Digitaal Werken

Notitie Programma Digitaal Werken Notitie Programma Digitaal Werken Onderwerp Programma Digitaal Werken: aanschaf en implementatie Zaaksysteem Suite en Suite voor Vergunningen, Toezicht & Handhaving. Huidige situatie Amstelveen werkt met

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA)

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA) READ: de informatiestrategieaanpak van (SKA) INLEIDING HET SPANNINGSVELD TUSSEN KORTETERMIJNVERWACHTINGEN EN LANGETERMIJNBEHOEFTEN In veel bedrijven volgen businessgerelateerde veranderingen elkaar snel

Nadere informatie

Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens?

Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens? INTEGRATIE PLATFORM Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens? Met het Neuron Integratie Platform kunt u uw informatievoorziening op betrouwbare en efficiënte

Nadere informatie

Dienstverlening Procesmanagement. Informatiemanagement. 18 september 2014

Dienstverlening Procesmanagement. Informatiemanagement. 18 september 2014 Dienstverlening Procesmanagement Informatiemanagement 18 september 2014 Veel vragen gesteld en beantwoord, zoals: Wat draagt informatiemanagement bij aan dienstverlening? Visie dienstverlening en digitaal

Nadere informatie

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Abstract Modelleren op basis van de open standard ArchiMate is een goed uitgangspunt voor

Nadere informatie

Bedrijfsvoering en informatievoorziening; een geïntegreerde aanpak

Bedrijfsvoering en informatievoorziening; een geïntegreerde aanpak Bedrijfsvoering en informatievoorziening; een geïntegreerde aanpak door J.P. van Tongeren, van Tongeren & Trimp organisatie en informatiearchitecten te Den Haag Vóóraf Door de redactie is ons gevraagd

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Meerkeuzevragen (40 punten) Vraag Antwoord Verwijzing naar vindplaats in studiemateriaal

Meerkeuzevragen (40 punten) Vraag Antwoord Verwijzing naar vindplaats in studiemateriaal Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Het antwoordmodel dient als indicatie voor de corrector. Meerkeuzevragen (40 punten) Vraag Antwoord Verwijzing naar vindplaats in

Nadere informatie

Werkatelier Informatiebeleid 2016-2020 Komen tot een actueel, gedragen en verbonden informatievoorziening

Werkatelier Informatiebeleid 2016-2020 Komen tot een actueel, gedragen en verbonden informatievoorziening Native Consulting heeft een 4-daagse praktische en interactieve workshop ontwikkeld over ICT-beleid in relatie tot de gemeentelijke strategie. U komt niet alleen om te luisteren naar nieuwe kennis en inzichten,

Nadere informatie

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI getronicspinkroccade.nl Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI Machteld Meijer Zeist, 3 oktober 2006 Inhoud Domeinen en modellen Functioneel beheer en BiSL Rol van BiSL in SPI 1 Goed functioneel

Nadere informatie

BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR

BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR DB-vergadering 08-02-2010 BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR vraag van uit de vergadering van dagelijks bestuur dagelijks bestuur

Nadere informatie

[functie] De functie die verantwoordelijk is voor het beheren van applicaties. [zaak] Een methode of maatregel om een risico te managen.

[functie] De functie die verantwoordelijk is voor het beheren van applicaties. [zaak] Een methode of maatregel om een risico te managen. Applicatiebeheer het beheren van applicaties. [functie] De functie die verantwoordelijk is voor het beheren van applicaties. Beheer (beheren) Control Onder de activiteit applicatiebeheer valt de ontwikkeling,

Nadere informatie

Voorbeeld data-architectuur principes Bert Dingemans

Voorbeeld data-architectuur principes Bert Dingemans Voorbeeld data-architectuur principes Voorbeeld data-architectuur principes Bert Dingemans Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 2 Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Principes... 4 Alle lagen... 4 Bedrijfsarchitectuur...

Nadere informatie

Datamanagement in de vierde toetsronde: naar een efficiënte koppeling tussen dagelijks gegevensbeheer en de toetsing

Datamanagement in de vierde toetsronde: naar een efficiënte koppeling tussen dagelijks gegevensbeheer en de toetsing Datamanagement in de vierde toetsronde: naar een efficiënte koppeling tussen dagelijks gegevensbeheer en de toetsing Huibert-Jan Lekkerkerk (IHW) Kin Sun Lam (Deltares) Beter informatiemanagement kan!

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid Leo Ruijs 20 SEPTEMBER 2011 INNOVATIEDAG MANSYSTEMS Service8 B.V. Stelling ITIL BEPERKT DE EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID VAN MEDEWERKERS EN HEEFT DAARMEE EEN NEGATIEVE

Nadere informatie

Conclusie: voor elke organisatie die dit nastreeft is het goed besturen en beheersen van de bedrijfsprocessen

Conclusie: voor elke organisatie die dit nastreeft is het goed besturen en beheersen van de bedrijfsprocessen 1 Waarom? : Succesvol zijn is een keuze! Organisaties worden door haar omgeving meer en meer gedwongen om beter te presteren. Voornamelijk wordt dit ingegeven door de klant die haar eisen en wensen m.b.t.

Nadere informatie

Applicatie Architectuur en ICT-Infrastructuur

Applicatie Architectuur en ICT-Infrastructuur Applicatie Architectuur en ICT-Infrastructuur ISBN 978 90 72446 17 6 2010 Uitgeverij Het Glazen Oog Over de uitgave van dit document 2 Deze uitgave Dit document is een digitale versie van een hoofdstuk

Nadere informatie

Processen en juridische aspecten LV WOZ

Processen en juridische aspecten LV WOZ Processen en juridische aspecten LV WOZ LV WOZ Inlichtingen Peter van den Heuij T 070-3427816 p.p.a.heuij@minfin.nl Datum 23 mei 2011 Auteur Ruud Kathmann Bijlage: Inleiding Voor de aanbesteding van de

Nadere informatie

Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009

Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009 Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009 Project Management met Teamcenter 2007 Door: Ramon van Raak Beheert u complexe projecten dan weet u als geen ander dat de projectvoorbereiding de basis legt

Nadere informatie

Programma. Ontwikkelingen. Kansen. Hoe pak je dat aan? Waar willen jullie het over hebben?

Programma. Ontwikkelingen. Kansen. Hoe pak je dat aan? Waar willen jullie het over hebben? ICT en Vastgoed Programma Ontwikkelingen Kansen Hoe pak je dat aan? Waar willen jullie het over hebben? Wie ben ik? Loopbaan IT biedt vastgoedbedrijven concurrentievoordelen RealEstateIT helpt deze voordelen

Nadere informatie

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult Procesmanagement Waarom processen beschrijven Algra Consult Datum: 22 oktober 2009 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. WAAROM PROCESMANAGEMENT?... 3 3. WAAROM PROCESSEN BESCHRIJVEN?... 3 4. PROCESASPECTEN...

Nadere informatie

Deelprojectplan. Bestuurlijke Informatie Voorziening

Deelprojectplan. Bestuurlijke Informatie Voorziening Deelprojectplan Bestuurlijke Informatie Voorziening Beheersing van risico s en verbetering van de besturing van de Hogeschool van Utrecht, door middel van effectieve en efficiënte informatiestromen, als

Nadere informatie

Registratie Data Verslaglegging

Registratie Data Verslaglegging Registratie Data Verslaglegging Registratie Controleren en corrigeren Carerix helpt organisaties in het proces van recruitment en detachering. De applicatie voorziet op een eenvoudige wijze in de registratie

Nadere informatie

Ordening van processen in een ziekenhuis

Ordening van processen in een ziekenhuis 4 Ordening van processen in een ziekenhuis Inhoudsopgave Inhoud 4 1. Inleiding 6 2. Verantwoording 8 3. Ordening principes 10 3.0 Inleiding 10 3.1 Patiëntproces 11 3.2 Patiënt subproces 13 3.3 Orderproces

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

Aanleiding Maatregelenpakket uit 2008 ter verbetering van de ICT/GIS functie (DB 8-12-2008).

Aanleiding Maatregelenpakket uit 2008 ter verbetering van de ICT/GIS functie (DB 8-12-2008). voorstel aan dagelijks bestuur routing met data: overleg portefeuillehouder : 9 november 2010 dagelijks bestuur : vergaderdatum commissie wb : datum commissie bcwvm : datum algemeen bestuur : datum ab

Nadere informatie

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 16 januari 2014 Doetinchem Agenda Introductie Aanleiding Samenvatting handreiking Uitkomsten workshop netwerkbijeenkomst Afsluiting 2 Introductie

Nadere informatie

NORA Sessie 5. 29 mei 2013 in Amersfoort Agenda en een samenvatting. Jaap van der Veen

NORA Sessie 5. 29 mei 2013 in Amersfoort Agenda en een samenvatting. Jaap van der Veen NORA Sessie 5 29 mei 2013 in Amersfoort Agenda en een samenvatting Jaap van der Veen Agenda 29-5-2013 1. Welkom 2. Presentatie Eric Brouwer en Joris Dirks over Kennismodel NORA-Wiki en hoe we onze informatie

Nadere informatie

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen Missie-Visie Het succes van de leerling is de reden van ons bestaan.

Nadere informatie

Whitepaper Intranet 2

Whitepaper Intranet 2 Intranet 2 Maakt uw oranisatie kleiner Inleiding - Wat is Intranet 2? Laat u direct uit de droom helpen: Intranet 2 is niet iets fundamenteel nieuws. Uiteindelijk is het nog steeds een middel om bepaalde

Nadere informatie

Marlin Family. Marlin

Marlin Family. Marlin PCA Mobile PCA Mobile Organisatie PCA Mobile BV maakt deel uit van de Mobile Solution Group en biedt met ruim 40 enthousiaste collega s een veelomvattend pakket van innovatieve en gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten Op weg naar de Gemeentelijke Service Bus Danny Greefhorst Gemeenten worden geconfronteerd met allerlei ontwikkelingen die van

Nadere informatie

De beheerrisico s van architectuur

De beheerrisico s van architectuur De beheerrisico s van architectuur Een overzicht van de ArChimate Risico Extensie versie 0.2 Bert Dingemans Inleiding Het implementeren van een (enterprise) architectuur brengt altijd risico s met zich

Nadere informatie

19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR. 17 november 2010. Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA. Wat heb ik er aan?

19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR. 17 november 2010. Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA. Wat heb ik er aan? 19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR 17 november 2010 Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA Wat heb ik er aan? 1 NORA Gemma architectuur RSGB Waar gaat dat allemaal over? Doel: Duidelijkheid creëren

Nadere informatie

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling Voorbeelden generieke inrichting Versie 1.1 Datum 19/12/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl Documentbeheer

Nadere informatie

Taakcluster Operationeel support

Taakcluster Operationeel support Ideeën en plannen kunnen nog zo mooi zijn, uiteindelijk, aan het eind van de dag, telt alleen wat werkelijk is gedaan. Hoofdstuk 5 Taakcluster Operationeel support V1.1 / 01 september 2015 Hoofdstuk 5...

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

Functiebeschrijving Technische Architect

Functiebeschrijving Technische Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie

Praktijkinstructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131)

Praktijkinstructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131) instructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131) pi.cin08.4.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen

Nadere informatie

Voorstel aan de Raad. Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 8 juni 2005 / 121/2005

Voorstel aan de Raad. Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 8 juni 2005 / 121/2005 Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 8 juni 2005 / 121/2005 Onderwerp Budgetverschuiving voor gemeentelijke voorziening DIVA Programma / Programmanummer Concernsturing / 8110 Portefeuillehouder

Nadere informatie

Functieprofiel: Medewerker Gebouw en Techniek Functiecode: 0702

Functieprofiel: Medewerker Gebouw en Techniek Functiecode: 0702 Functieprofiel: Techniek Functiecode: 0702 Doel Uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden, het doen van aanpassingen, alsmede bedienen van installaties/machines, binnen geldende werkprocessen en afspraken

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden

ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden Drechtsteden Technische Architectuur (DTA) ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden Status : Definitief 1.0 Redactie : DTA Datum : 29-08-2007 1 Versiebeheer

Nadere informatie

Rijkspas: veiligheid en flexibiliteit. ID-ware, C. Borgmann, MSc Heerhugowaard 24 november 2011

Rijkspas: veiligheid en flexibiliteit. ID-ware, C. Borgmann, MSc Heerhugowaard 24 november 2011 Rijkspas: veiligheid en flexibiliteit ID-ware, C. Borgmann, MSc Heerhugowaard 24 november 2011 24-11-2011 Profile Consultancy Services State of the art software solutions Project implementation Life-cycle

Nadere informatie

Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties

Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties DKTP Informatie Technologie Veembroederhof 1 1019 HD Amsterdam Telefoon 020 427 52 21 Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties Voor de meeste projectgroepen die software ontwikkelen vormt

Nadere informatie

SVHT-IT. Mission statement

SVHT-IT. Mission statement SVHT-IT Mission statement Wij leveren oplossingen en diensten aan het MKB op het gebied van ICT, waarbij service, flexibiliteit en een persoonlijke relatie met de klant voorop staan SVHT-IT is een onderneming

Nadere informatie

Hengelo, april 2013. 02 Gedragscode Twence

Hengelo, april 2013. 02 Gedragscode Twence Gedragscode Twence Twence in Hengelo is een (inter)nationale speler op de markt van grondstoffen en duurzame energie met hoogwaardige verwerking van afvalstromen en biomassa. Met innovatieve technieken

Nadere informatie

Qsuite in een mobiele applicatie. Geschikt voor telefoon en tablet

Qsuite in een mobiele applicatie. Geschikt voor telefoon en tablet Qsuite in een mobiele applicatie Geschikt voor telefoon en tablet Er is geen stoppen meer aan Het internetgebruik in de wereld neemt iedere dag toe. IT is overal,. Internet is steeds meer, vaker en sneller

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Personeelsmanagement HRM 1 Inleiding Waar gaat het om? Uw mensen zijn uw meest waardevolle bezit. U spaart tijd noch geld om uw mensen de erkenning te geven die zij

Nadere informatie

Agendapunt 7f van de vergadering van het Algemeen Bestuur van 18 december 2015.

Agendapunt 7f van de vergadering van het Algemeen Bestuur van 18 december 2015. Ter info (AB) Afdeling: Team: Bedrijfsbureau Beh.door: Bos, M.G. Port.houder: DB, Agendapunt 7f van de vergadering van het Algemeen Bestuur van 18 december 2015. Memo Informatiebeveiliging Inleiding Met

Nadere informatie

GEMMA 2 Informatiearchitectuur

GEMMA 2 Informatiearchitectuur GEMMA 2 Informatiearchitectuur Cocreatiesessie 2, maandag 18 mei 2015, IGLUU Den Haag Jeffrey Gortmaker (KING) Inhoud Plenaire Toelichting GEMMA 2 IA Plenaire discussie obv vragen Borrel Waarom GEMMA 2

Nadere informatie

Lifecycle Management: opereren onder architectuur. Jan Willem van Veen jwvveen@archixl.nl

Lifecycle Management: opereren onder architectuur. Jan Willem van Veen jwvveen@archixl.nl Lifecycle Management: opereren onder architectuur Jan Willem van Veen jwvveen@archixl.nl Agenda Introductie mijzelf en ArchiXL Korte inleiding Lifecycle Management methodiek Inzicht in status Inzicht in

Nadere informatie

Is uw klantervaring consistent? CSB voert na zomer cross channel onderzoek uit

Is uw klantervaring consistent? CSB voert na zomer cross channel onderzoek uit Is uw klantervaring consistent? De kanalen waarlangs klanten en organisaties met elkaar in verbinding staan ontwikkelen zich snel en worden steeds diverser. lenen zich in toenemende mate voor gebruik in

Nadere informatie

GEMMA 2 Informatiearchitectuur Cocreatiesessie 1, donderdag 2 april 2015, Regardz de Eenhoorn, Amersfoort

GEMMA 2 Informatiearchitectuur Cocreatiesessie 1, donderdag 2 april 2015, Regardz de Eenhoorn, Amersfoort GEMMA 2 Informatiearchitectuur Cocreatiesessie 1, donderdag 2 april 2015, Regardz de Eenhoorn, Amersfoort Jeffrey Gortmaker (KING) Inhoud 14:30-15:00 Plenaire Toelichting GEMMA 2 IA 15:00-15:45 Discussie

Nadere informatie

Projectmanagement De rol van een stuurgroep

Projectmanagement De rol van een stuurgroep Projectmanagement De rol van een stuurgroep Inleiding Projecten worden veelal gekenmerkt door een relatief standaard projectstructuur van een stuurgroep, projectgroep en enkele werkgroepen. De stuurgroep

Nadere informatie

Data Governance van visie naar implementatie

Data Governance van visie naar implementatie make connections share ideas be inspired Data Governance van visie naar implementatie Frank Dietvorst (PW Consulting) deelprogrammamanager Caesar - Vernieuwing Applicatie Landschap Leendert Paape (SAS

Nadere informatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie 10 juni 2010 A.W. Siebenga MBA Directeur van ICT Samenwerking Zuidwest Fryslân De andere overheid werkt samen! ICT shared services

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN.

WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN. WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN. COMPLIANCE RADAR De Compliance Radar helpt gemeenten een brug te slaan tussen beleidsdoelstellingen en uitvoering. Door

Nadere informatie

Kernwaarden versus principes. Johan Hobelman Nieuwegein, november 2011

Kernwaarden versus principes. Johan Hobelman Nieuwegein, november 2011 Kernwaarden versus principes Johan Hobelman Nieuwegein, november 2011 Enkele definities van architectuurprincipes: Fundamentele organisatiespecifieke keuzes Richtinggevende afspraken Regels en richtlijnen

Nadere informatie

Benny Prij. NAF Insight 6 juli 2009

Benny Prij. NAF Insight 6 juli 2009 Architectuurprincipes bij TKP Benny Prij NAF Insight 6 juli 2009 1 Agenda Over TKP Diensten Bedrijfsfuncties Architectuurprincipes bij TKP Enterprise-architectuurprincipes Referentie-architectuurprincipes

Nadere informatie

De kracht van BI & Architectuur

De kracht van BI & Architectuur Samen boeken we succes De kracht van BI & Architectuur in de praktijk Business Intelligence Symposium 2009 Emiel van Bockel BI Awards 2009 2 Voorstellen Emiel van Bockel - Manager Information Services

Nadere informatie

Evaluatie P&C Cyclus Projectdefinitie

Evaluatie P&C Cyclus Projectdefinitie Evaluatie P&C Cyclus 2014 Projectdefinitie februari 2015 INLEIDING Als onderdeel van het implementatietraject CGM is in 2013 in de 3 afzonderlijke raden van Cuijk, Grave en Mill en st Hubert besloten tot

Nadere informatie

PQR Lifecycle Services. Het begint pas als het project klaar is

PQR Lifecycle Services. Het begint pas als het project klaar is PQR Lifecycle Services Het begint pas als het project klaar is IT wordt een steeds crucialer onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering. Waar u ook bent, het moet altijd beschikbaar en binnen bereik zijn.

Nadere informatie

Missie en visie. BTG/TGG verbindt organisaties in hun gezamenlijke belangen in het domein van ICT en telecommunicatie

Missie en visie. BTG/TGG verbindt organisaties in hun gezamenlijke belangen in het domein van ICT en telecommunicatie BTG 2016 Missie en visie BTG/TGG verbindt organisaties in hun gezamenlijke belangen in het domein van ICT en telecommunicatie BTG/TGG organiseert hiertoe: Structurele lobby tussen overheid, leveranciers

Nadere informatie

Bouwblokken Kantoor. Bouwblokken voor de versnelling van ontwikkeling van IV-ondersteuning voor kantoorprocessen

Bouwblokken Kantoor. Bouwblokken voor de versnelling van ontwikkeling van IV-ondersteuning voor kantoorprocessen Bouwblokken Kantoor Bouwblokken voor de versnelling van ontwikkeling van IV-ondersteuning voor kantoorprocessen NORA Gebruikersraad 3 februari 2015 Victor Akkersdijk Vraag van B/CAO: Welke bouwblokken?

Nadere informatie

Efficiency door de BRP?

Efficiency door de BRP? Efficiency door de BRP? VIAG Congres 7 oktober 2013 Efficiency door de BRP? Samenwerking in de regio Alkmaar Door Alex Huisman (adviseur Informatievoorziening & automatisering gemeente Langedijk) Applicatiesanering

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

De kracht van Middelgroot. Klik hier voor praktijkvoorbeelden

De kracht van Middelgroot. Klik hier voor praktijkvoorbeelden De kracht van Middelgroot Klik hier voor praktijkvoorbeelden De kracht van het programma e-dienstverlening Wat is: Het programma e-dienstverlening? In de gemeente Waalwijk wordt gewerkt met een elektronisch

Nadere informatie

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Presentatie Privacy Binnen het programma doorontwikkeling veiligheidshuizen is Privacy een belangrijk onderwerp.

Nadere informatie

KFI en KPI: overeenkomsten, verschillen en raakvlakken

KFI en KPI: overeenkomsten, verschillen en raakvlakken KFI en KPI: overeenkomsten, verschillen en raakvlakken Ministerie van Financiën, Begrotingszaken Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Personeelsmanagement Rijksdienst Inhoudsopgave

Nadere informatie

Generieke I Toets & Advies module functioneel

Generieke I Toets & Advies module functioneel module functioneel Deze template ondersteunt onderzoek door professionals (architecten en adviseurs) naar de mate van genericiteit van functionaliteit van informatiediensten. Het onderzoeksresultaat, de

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

nemen van een e-depot

nemen van een e-depot Stappenplan bij het in gebruik nemen van een e-depot CONCEPT VOOR FEEDBACK Bijlage bij Handreiking voor het in gebruik nemen van een e-depot door decentrale overheden 23 juli 2015 Inleiding Dit stappenplan

Nadere informatie

Medewerker administratieve processen en systemen

Medewerker administratieve processen en systemen processen en systemen Doel Voorbereiden, analyseren, ontwerpen, ontwikkelen, beheren en evalueren van procedures en inrichting van het administratieve proces en interne controles, rekening houdend met

Nadere informatie

Uitgangspunten procescriteria: waar dienen ze wel en waar dienen ze niet toe? Methode: hoe zijn de criteria opgebouwd en hoe zijn we daartoe gekomen?

Uitgangspunten procescriteria: waar dienen ze wel en waar dienen ze niet toe? Methode: hoe zijn de criteria opgebouwd en hoe zijn we daartoe gekomen? 5 Procescriteria In dit hoofdstuk komen achtereenvolgens aan de orde: Uitgangspunten procescriteria: waar dienen ze wel en waar dienen ze niet toe? Methode: hoe zijn de criteria opgebouwd en hoe zijn we

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Auteur: Remy Stibbe Website: http://www.stibbe.org Datum: 01 mei 2010 Versie: 1.0 Whitepaper implementatie workflow in een organisatie 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

1 Dienstbeschrijving all-in beheer

1 Dienstbeschrijving all-in beheer 1 Dienstbeschrijving all-in beheer De all-in beheer overeenkomst van Lancom is modulair opgebouwd. U kunt bij Lancom terecht voor deelgebieden zoals helpdesk ondersteuning of backup, maar ook voor totale

Nadere informatie

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision Werkplekvisie Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision De essentie De gebruiker centraal Verschillende doelgroepen Verschillende toepassingen Verschillende locaties Het beschikbaar

Nadere informatie

Procesmanagement. Hoe processen beschrijven. Algra Consult

Procesmanagement. Hoe processen beschrijven. Algra Consult Procesmanagement Hoe processen beschrijven Algra Consult Datum: juli 2009 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. ORGANISATIE VAN PROCESMANAGEMENT... 3 3. ASPECTEN BIJ HET INRICHTEN VAN PROCESMANAGEMENT...

Nadere informatie

Functionaliteitenbeheer

Functionaliteitenbeheer Organisatie Functionaliteit 1 Richtinggevend Sturend Uitvoerend Het gaat hier om het initiëren van en zorgdragen voor de uitwerking en verandering van de gewenste wijzigingen aan de informatievoorziening.

Nadere informatie

Functiebeschrijving Business Architect

Functiebeschrijving Business Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager architectuur van

Nadere informatie