Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid A dream you dream alone is only a dream. A dream you dream together is reality.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2010-2011. A dream you dream alone is only a dream. A dream you dream together is reality."

Transcriptie

1 Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid - A dream you dream alone is only a dream. A dream you dream together is reality. John Lennon

2

3 Milieubeleid Houten een duurzame en gezonde leefomgeving Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid -: Zichtbaar Duurzaam in de Samenleving

4 Inleiding Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid - Ambities Op 15 december 2009 heeft de gemeenteraad het Milieubeleidsplan vastgesteld. Het Milieubeleidsplan schetst het toekomstbeeld van een gezond en duurzaam Houten in In 2040 is Houten de stilste en schoonste gemeente rondom Utrecht. Houten klimaat- en energieneutraal. Houten nog steeds een van de meest natuurlijke gemeenten rondom Utrecht met volop groen en water. duurzaam materiaalgebruik en (lokale) kringlopen gemeengoed in Houten. In de periode leggen we een stevig fundament voor deze ambities. We zetten onze eerste stappen in de goede richting èn waken voor een stapje terug. In dit Uitvoeringsprogramma - staan de stappen die we tijdens de eerste tranche van deze collegeperiode zullen zetten. Voor elke activiteit formuleren we een eigen doel en in de vorm van de vier icoontjes is te zien aan welke ambitie een activiteit bijdraagt. Focus -: Zichtbaar Duurzaam De mogelijkheden zijn eindeloos. De activiteitencatalogus bij het Milieubeleidsplan getuigt hier al van. En bovendien dienen zich geregeld nieuwe initiatieven en ideeën aan. Helaas kunnen we niet alles (tegelijk) doen. Elk jaar opnieuw staan we voor de keuze waar we onze focus leggen. Voor dit Uitvoeringsprogramma -hebben we gekozen voor het thema Zichtbaar Duurzaam. We willen Houtenaren laten zien èn ervaren wat duurzaamheid is en hoe we Houten duurzamer kunnen maken. Daarom maken we vooral werk van activiteiten en projecten, die duurzaam gedrag stimuleren of waarin Houtenaren duurzaamheid kunnen ervaren. Dit zijn soms acties van de gemeente zelf en vaak juist acties van andere Houtenaren (bedrijven, bewoners), waar de gemeente een bijdrage aan levert. HOUTBAAR Bij de selectie van activiteiten hebben we één centraal uitgangspunt gehanteerd: de activiteiten moeten HOUTBAAR zijn. HOUTBAAR heeft hier meerdere betekenissen. In de eerste plaats de letterlijke betekenis(sen) 1 van houdbaar: 1. verdedigbaar, 2. te bewaren, goed te houden. Een zeer toepasselijk synoniem voor 1 Bron: Van Dale online. houdbaar in de tweede betekenis is duurzaam. In de tweede plaats staat HOUTBAAR voor de criteria die leidend zijn geweest bij de selectie: HOUTens: Zoveel mogelijk activiteiten doen we samen met de Houtense samenleving en/of andere overheden. De nadruk ligt op (maximale) ondersteuning van initiatieven die een bijdrage kunnen leveren aan de Houtense duurzaamheidsdoelstellingen. Betrouwbaar: Lopende activiteiten en initiatieven worden voortgezet. Bestaande afspraken met de Raad en externe partijen zijn leidend. All-inclusive: Duurzaamheid moet integraal onderdeel van (gemeentelijke) projecten worden. Daar zijn soms (op de korte termijn) extra investeringen voor nodig. Dat geld is er niet altijd. Dan maken we binnen de projecten (financiële) ruimte om ze een duurzame invulling te geven. Aansprekend: Activiteiten zijn zichtbaar, en inspireren en stimuleren tot duurzaam gedrag. Met activiteiten binnen de gemeentelijke organisatie wil de gemeente nadrukkelijk invulling geven aan haar voorbeeldfunctie. Realistisch: Activiteiten moeten bruikbaar zijn en worden uitgevoerd met de bestaande personeelsformatie en bestaande budgetten. We gaan daarom ook zoveel mogelijk gelijk op met de inspanningen van anderen. We zullen aansluiten bij (relevante) regionale, provinciale of landelijke projecten. En we zullen goede voorbeelden van anderen vertalen naar en introduceren in de Houtense context. Om de invulling van het eerste criterium duidelijk te maken staan bij elke activiteit de betrokkenen (binnen en buiten de gemeentelijke organisatie) benoemd. Met het oog op het laatste criterium geven we bij de verschillende activiteiten ook de (geschatte) personele inzet, kosten èn de dekking weer. Als het activiteiten zijn waarvan duurzaamheid een onderdeel is, hebben we hier alleen de getallen en bedragen voor duurzaamheid staan. Thema s De activiteiten zijn geclusterd in vijf groepen. Deze groepen zijn vooral gerelateerd aan de verschillende rollen die de gemeente bij een project of activiteit kan vervullen. Bijvoorbeeld initiërend, informerend of ondersteunend. Elke groep heeft een eigen thema meegekregen. De vijf thema s zijn: Vastgesteld in de collegevergadering van 14 september 2

5 Inleiding Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid - Duurzaam samenwerken Dit zijn activiteiten die de gemeente samen met anderen ontplooit. Die anderen kunnen een andere overheid (provincie of andere gemeente) zijn. Maar vaak zijn het Houtense bedrijven, instellingen (woningcoöperatie, zorginstelling), groeperingen of inwoners. Voor een deel zijn dit activiteiten waarvoor het initiatief bij anderen dan de gemeente ligt (de gemeente ondersteunt). Voor een ander deel zijn het activiteiten waarvoor de gemeente de Houtense samenleving nodig heeft om van die activiteiten een succes te maken. Duurzaam informeren, stimuleren & ontzorgen Dit zijn activiteiten waarmee de gemeente Houten informatie over duurzaamheid gemakkelijker toegankelijk wil maken voor haar inwoners en bedrijven. Ten eerste om de kennis over duurzaamheid te vergroten, maar ook om te stimuleren tot duurzamer gedrag. Met sommige activiteiten gaat de gemeente zelfs een stap verder door inwoners en/of bedrijven te helpen invulling te geven aan duurzaamheid. Duurzame kaders stellen Eén van de kerntaken van een gemeente is het ontwikkelen van beleid, het stellen van kaders. Onder dit thema staan beleidsdocumenten die opgesteld (moeten) worden in / en waarin duurzaamheid een belangrijke plaats inneemt. Duurzaam integreren Dit zijn projecten van de gemeente (gemeente initieert en regisseert) met in eerste instantie een ander doel dan duurzaamheid. In deze projecten liggen echter wel (grote) kansen op het gebied van duurzaamheid. Duurzaam doen Dit zijn activiteiten van de gemeente (gemeente initieert en regisseert) die primair op duurzaamheid gericht zijn. Op de volgende pagina s vindt u voor elk thema een korte toelichting op de activiteiten binnen dat thema en een tabel met een overzicht van de geplande activiteiten. Activiteiten aanbod versus capaciteit om het uit te voeren In dit uitvoeringsplan hebben wij bewust overgeprogrammeerd. De reden hiervoor is dat de gemeentelijke ondersteuningsuren beperkt zijn. Daarvoor willen we ons focussen op die activiteiten waarvoor we partners in de Houtense samenleving kunnen vinden. Omdat nu nog niet bekend is bij welke activiteiten dit het geval zal zijn, hebben we een breed scala aan activiteiten opgenomen, mede ook om vraag uit te lokken. Vastgesteld in de collegevergadering van 14 september 3

6 Duurzaam samenwerken Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid - Duurzaam samenwerken Dit zijn activiteiten die de gemeente samen met anderen ontplooit. Die anderen kunnen een andere overheid (provincie of andere gemeente) zijn. Maar vaak zijn het Houtense bedrijven, instellingen (woningcoöperatie, zorginstelling), groeperingen of inwoners. We willen zoveel mogelijk activiteiten samen met de Houtense samenleving ontplooien. Duurzaamheid wordt pas echt duurzaam als het door de Houtenaren wordt gezien als iets van henzelf. Daarom gaan we voor alle gemeentelijke ideeën en initiatieven (of die van andere overheden) zoeken naar partners binnen onze samenleving die met ons deze ideeën willen uitdragen, doorontwikkelen of willen exploiteren. Het is natuurlijk mooi als inwoners of bedrijven gemeentelijke initiatieven overnemen, maar nog mooier is het als zij zelf met ideeën komen, die ze met of beter nog zonder hulp van de gemeente tot bloei willen. Daarom zal een deel van de activiteiten gericht zijn op het bij elkaar brengen van mensen die belang hebben bij de gemeentelijke initiatieven, waarbij we nadrukkelijk kijken of zij het initiatief willen overnemen van de gemeente. Een ander deel richt zich juist op het uitdagen van de samenleving om zelf ideeën te ontwikkelen, waarbij we als gemeente hoogstens een ondersteunende rol willen hebben. Bedrijven Een mooi voorbeeld van beide bovengenoemde aspecten zien we bij duurzame energie: we onderzoeken de kansen voor een lokaal duurzaam energiebedrijf (werknaam H-DEC). Ook al zijn we als gemeente nu een van de initiatiefnemers, de idee is wel dat het eigendom uiteindelijk in handen van de Houtense samenleving komt. Tegelijkertijd bekijken we hoe we een lokaal particulier initiatief (ADEM), dat zich richt op de productie van duurzame energie, kunnen faciliteren en of er synergie is met de H-DEC. Verder neemt de gemeente deel aan het uitvoeringsconvenant Betere bereikbaarheid en parkeermogelijkheden Molenzoom. Binnen dit convenant wisselen de gemeente en bedrijven aan de Molenzoom kennis en ervaringen uit over mobiliteitsmanagement. Bijvoorbeeld over het gebruik van deelauto s voor dienstreizen en over Het Nieuwe Werken (flexplekken, thuiswerken, etc.). Zo verbeteren we samen de bereikbaarheid van het centrum van Houten, op een duurzame manier. Een duurzaam Houten kan niet zonder een actief betrokken bedrijfsleven. Met hen willen wij de kansen voor duurzame producten en duurzame productiemogelijkheden verkennen. En we bekijken of er bijvoorbeeld samenwerkingsverbanden zijn om deze vernieuwingen goed in de markt te zetten. Dergelijke samenwerkingsverbanden willen we vormgeven in duurzaamheidsplatforms. Als start organiseren we begin een klimaattop met het Houtense bedrijfsleven. Dit zal een tweejaarlijks terugkerend evenement worden (afgewisseld met de tweejaarlijkse milieu- en klimaatdag). Het eerste jaar zal het accent liggen op ideeën, kansen en goede voorbeelden. Bedrijven moeten het nut en plezier van duurzaam werken zien. We hopen na verloop van tijd steeds meer concrete resultaten te zien, zodat we kunnen zeggen: Houten werkt duurzaam! Inwoners Gericht op de inwoners stellen we een wedstrijd in rond een duurzaam onderwerp. Een soort talentenjacht voor en met de Houtenaren. Met veel aandacht voor de presentatie van de ingediende ideeën. De beste ideeën zullen we helpen realiseren. Ook aan dit vervolg zullen we aandacht blijven besteden. Voor denken we aan het onderwerp energiebesparing. Dit onderwerp sluit aan bij het Klimaatstraatfeest, dat jaarlijks op landelijk niveau georganiseerd wordt. Dit evenement zullen we blijven promoten en ondersteunen. Algemeen Ten slotte zullen we een klankbordgroep duurzaamheid instellen. Deze klankbordgroep volgt de uitvoering van het milieubeleidsplan, adviseert over te ondernemen acties en houdt het college een duurzame spiegel voor. De exacte invulling en opzet van de klankbordgroep zullen we in het najaar van uitwerken, zodat de groep in van start kan gaan. De samenstelling van deze klankbordgroep vormt een afspiegeling van de Houtense samenleving. Vastgesteld in de collegevergadering van 14 september 4

7 Duurzaam samenwerken Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid - Waarmee zijn we eind tevreden? Bedrijven Ten minste 5 aansprekende voorbeelden van bedrijven die hun bedrijfsvoering of producten verduurzaamd hebben Ten minste 2 duurzaamheidsplatforms waarop geïnteresseerde bedrijven ideeën uitwisselen en proberen via samenwerken of denken tot nieuwe ideeën te komen Een geslaagde klimaattop (minimaal 30 deelnemers, die er een dikke 7 voor geven) Als een lokaal energiebedrijf haalbaar is, de eerste concrete producten en voldoende lokale participatie (nog te concretiseren) Een actieve deelname in het uitvoeringsconvenant Molenzoom, waarbij door zowel de gemeente als de andere bedrijven de meerwaarde van onze deelname ervaren wordt. Inwoners Een geslaagde beste idee van Houten -competitie met tenminste 10 onderscheidende ideeën Ten minste 5 particuliere initiatieven Algemeen Een actieve klankbordgroep Vastgesteld in de collegevergadering van 14 september 5

8 Duurzaam samenwerken Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid - Betrokkenen Inzet Activiteit Bijdrage aan ambities: Jaar Doelstelling Gemeente Anderen Uren Geld ( ) Dekking Bedrijven: Klimaattop met lokaal bedrijfsleven (incl. businesscases) Opzetten duurzaamheidsplatforms Ondersteunen duurzame initiatieven ondernemers Houtense Duurzame Energie Coöperatie (H-DEC) ADEM Deelnemen aan uitvoeringsconvenant Molenzoom Inwoners: Ondersteunen duurzame initiatieven particulieren Wedstrijd Het duurzaamste idee van Houten Algemeen: Klankbordgroep duurzaamheid 30 bedrijven gaan aan de slag met duurzaamheid Minimaal 2 platforms waarin (structureel) wordt samengedacht en samengewerkt Elk jaar minimaal 2 nieuwe initiatieven steunen die bijdragen aan onze ambities Houtense Duurzame Energie Coöperatie operationeel voor 2012 Locale duurzame energieproductie voor 2012 Betere bereikbaarheid van de Molenzoom en kennis over Het Nieuwe werken Elk jaar minimaal 1 nieuw initiatief steunen dat bijdraagt aan onze ambities RBL, BCJ Div. bedrijven (n.t.b.) SLOK RBL Div. bedrijven SLOK RBL PM PM PM RBL, BCJ Eneco, Viveste, nieuwe participanten Budget Energie RBL, VTH ADEM P&O, RBL Minimaal 10 zinvolle inzendingen RBL, BCJ Ideeën & feedback van de Houtense samenleving op het duurzaamheidsbeleid Div. bedrijven Molenzoom RBL PM PM PM Inwoners, lokale media SLOK RBL, BCJ Div. leden (n.t.b.) Budget Energie Vastgesteld in de collegevergadering van 14 september 6

9 Duurzaam informeren, stimuleren & ontzorgen Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid - Duurzaam informeren, stimuleren & ontzorgen Dit zijn activiteiten waarmee de gemeente Houten informatie over duurzaamheid gemakkelijker toegankelijk wil maken voor haar inwoners en bedrijven. Ten eerste om de kennis over duurzaamheid te vergroten, maar ook om te stimuleren tot duurzamer gedrag. We willen voor het realiseren van de milieudoelstellingen een fors beroep doen op initiatieven uit de samenleving. We realiseren ons dat daarvoor veel kennis, tijd en soms ook geld nodig is. Daarom zetten wij stevig in op het informeren, stimuleren en in sommige gevallen zelfs ontzorgen van Houtense bedrijven, scholen, verenigingen en inwoners. Uiteraard benutten we daarvoor ook onze bestaande contacten met de Houtense samenleving. Bijvoorbeeld met de milieuwerkgroepen, Transition Town Houten, de Fietsersbond en winkeliersverenigingen. Die kanalen zijn bij uitstek geschikt voor het stimuleren en identificeren van kansrijke, nieuwe initiatieven. Maar we gaan meer doen. En juist die niet reguliere acties willen we in dit Uitvoeringsprogramma specifiek benoemen. Bedrijven Richting bedrijven zetten we in op energiebesparing. Daarvoor lanceren we in een Energieloket voor bedrijven. Dat zal in ieder geval een virtueel loket (website) worden, dat ondernemers helpt de weg te vinden in de veelheid van technische mogelijkheden, subsidies, aanbieders etc. Maar het virtuele loket moet ook een middel worden om ervaringen te delen. Op de wall of fame kunnen bedrijven laten zien welke ideeën zij hebben ontplooid die misschien ook interessant zijn voor anderen. Uiteraard willen we daar als gemeente ook een bijdrage aan leveren. Na(ast) het virtuele loket hopen we ook een meer fysiek loket te realiseren waarbij we bedrijven in contact brengen met deskundigen (bijvoorkeur uit Houten zelf) die meer specifiek advies kunnen geven. Omdat de beste kansen voor duurzaamheid er zijn bij de start van een nieuw bedrijf of bij de bouw van een nieuw pand, willen we ook actief in gesprek met bedrijven die zich in Houten vestigen. Zo kunnen met hen bekijken welke kansen er zijn om zich vanaf de start als duurzame ondernemer (of ondernemer in duurzaamheid) te profileren. Ook moet er iets van een (virtuele) welkomstbrief komen waarin we hen uitnodigen om mee te werken aan onze milieu- en klimaatambities en hoe zij daarbij geholpen kunnen worden. Omdat de energieprestatie-eisen voor nieuwe woningen per 1 januari aanmerkelijk worden aangescherpt (de zogenaamde EPC-norm wordt 0,6), willen we met de bouwkolom (van projectontwikkelaars en aannemers tot makelaars en kopersbegeleiders) in gesprek over wat daar bij komt kijken en hoe we dit letterlijk en figuurlijk aan de klanten gaan verkopen. Deze nieuwe huizen komen steeds dichter bij de huizen die we nodig hebben om Houten klimaatneutraal te maken en dat mag best wel wat positieve aandacht hebben. Inwoners Ook om particulieren te informeren over energiebesparing en duurzame energie wordt er in een virtueel en fysiek Energieloket geopend. Ook hier staan tips voor energiebesparing centraal, zowel via gedragsverandering als door technische maatregelen. Uiteraard zullen ook de subsidiemogelijkheden niet ontbreken. Het Energieloket zal kleinschalig beginnen met een website, maar wordt langzaam uitgebreid. De exacte invulling werken we de komende maanden uit. Het toekomstige Houtense Duurzame Energiebedrijf kan hierin mogelijk ook een rol krijgen. Momenteel neemt Houten deel aan een belevingsonderzoek onder bewoners van huizen met duurzame installaties (bijv. zonnepanelen of warmtepompen). Met dit onderzoek willen we kennis vergaren over de ervaringen met, het gedrag en de motivatie van mensen voor duurzame elementen in huis. Deze kennis zullen we benutten bij toekomstige activiteiten en in de inhoud van het Energieloket. Om inwoners te stimuleren zelf een bijdrage te leveren aan een gezond en duurzaam Houten sluiten we weer aan bij enkele landelijke evenementen, die aansporen tot milieubewust gedrag: de Landelijke Opschoondag (onderdeel van het plusproject Zwerfafval), de Nationale Compostdag, Nacht van de Nacht en de Europese Mobiliteitsweek. Voor de Europese mobiliteitsweek zetten we in op een autoloze zondag op een deel van de rondweg. Onze NME-activiteiten voor schoolgaande kinderen (leskisten, buitenlessen, etc.) passen binnen deze campagne. Deze reguliere activiteiten blijven ook de komende periode gewoon doorgaan. Daarnaast ontwikkelt NME in twee nieuwe lespakketten: één voor het bos Nieuw Wulven en één bij het nieuwe natuurpad. Het natuurpad is een avontuurlijke speelplek/ontdekkingsroute voor kinderen, die in aan de Keercamp aangelegd wordt. Ten slotte start in het najaar van een samenwerkingsproject met Vakwerk Houten en Stichting Collusie. Stichting Collusie leidt elk jaar 4 Vastgesteld in de collegevergadering van 14 september 7

10 Duurzaam informeren, stimuleren & ontzorgen Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid - uitkeringsgerechtigden op tot energieadviseur. Zij gaan huishoudens binnen de gemeente Houten gratis energieadviezen geven, waarbij we ons vooral willen richten op de mensen met lage inkomens en ouderen, die een stijging van de energieprijzen het hardst in hun portemonnee zullen voelen. Bij dit project snijdt het mes aan twee kanten: de uitkeringsgerechtigden krijgen een opleiding die hun kans op een (nieuwe) baan vergroot, inwoners krijgen gratis energieadvies en kunnen zo maatregelen nemen om energie te besparen. Dat draagt ook bij aan klimaatambities van de gemeente. Gemeentelijke organisatie Voor de ondersteuning van de NME-activiteiten is een geschikte locatie onontbeerlijk. Vanwege het op termijn verdwijnen van de huidige NME-locatie op de Keercamp zal gezocht worden naar een nieuwe locatie. Binnen de gemeentelijke organisatie gaan we stappen zetten naar een duurzamere bedrijfsvoering (zie Duurzame kaders stellen en Duurzaam doen). Daar moeten en kunnen alle medewerkers een bijdrage aan leveren. Door ook als gemeentelijke organisatie deel te nemen aan een aantal (landelijke) campagnes zoals Rij 2 op 5 en Fietsen scoort willen we onze medewerkers informeren over de kansen die er zijn (op het werk en thuis) en hen enthousiasmeren en stimuleren om eigen activiteiten te ondernemen. Duurzaamheid wordt een thema bij de introductie van nieuwe medewerkers, maar ook bij andere leertrajecten. Bijvoorbeeld in de nieuwe leergang voor coördinatoren. Er komt een aparte interne campagne over duurzaam werken. Onderdeel daarvan wordt de permanente warme truiendag vanaf (de thermostaat gaat niet eenmalig, maar permanent een graadje lager). En om duurzaamheid beter in de organisatie te verankeren, onderzoeken we of het expliciet benoemd kan worden als aspect bij projectmatig werken. Bovendien is duurzaamheid een integraal thema in de uitwerking van het collegeprogramma. Waarmee zijn we eind tevreden? Bedrijven Een operationeel virtueel Energieloket Ten minste 10 bedrijven, die aangeven via dit loket tot verduurzaming te zijn gekomen Ten minste 10 gesprekken met bedrijven die zich in Houten willen vestigen of een nieuw bedrijfsonderkomen willen realiseren Een gezamenlijke campagne van de bouwkolom in Houten om de EPC 0.6- woning te promoten Inwoners Een operationeel virtueel Energieloket 300 gratis energiescans voor minderdraagkrachtigen, waarvan in ten minste 100 gevallen de bewoners ook daadwerkelijk energiebesparende maatregelen hebben genomen Door een verhoging van de inzamelfrequentie van plastic afval naar 1x per 2 weken worden de burgers ontzorgt die geen ruimte hebben om de plastic zakken tijdelijk op te slaan. Dit zal hopelijk ook weer leiden tot een hoger inzamelresultaat Ten minste 75% van de kinderen tussen 4 en 12 jaar nemen deel aan NMEactiviteiten, waaronder activiteiten in het bos Nieuw Wulven en het nieuwe natuurpad Gemeentelijke organisatie 40% van de medewerkers heeft meegedaan aan één van de (landelijke) campagnes Duurzaamheid is een vast thema in het introductieprogramma van de nieuwe medewerkers Vastgesteld in de collegevergadering van 14 september 8

11 Duurzaam informeren, stimuleren & ontzorgen Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid - Bedrijven: Betrokkenen Activiteit Bijdrage aan ambities: Jaar Doelstelling Gemeente Anderen Uren Geld ( ) Dekking Energiebesparing bedrijven Virtueel energieloket met informatie over energiebesparing Extra actie richting nieuwkomers ("welkomstpakket"/gesprek) Gesprek met bouwkolom over promoten EPC-norm nieuwbouw Inwoners: Energieloket (virtueel & fysiek) met informatie over energiebesparing Gratis energie-adviezen door uitkeringsgerechtigden Belevingsonderzoek duurzame huizen Hogere frequentie plastic inzameling Landelijke campagnes: Plusproject Zwerfafval (incl. Landelijke opschoondag) Ten minste 10 bedrijven per jaar voeren duurzame maatregelen door RBL, VTH Laagdrempelige ontsluiting van informatie Agentschap NL, RBL, BCJ, VTH over duurzame energie & energiebesparing Energiecentrum SLOK 20% van de bedrijven dat zich in Houten Energiecentrum MKB RBL vestigt gaat aan de slag met duurzaamheid MKB SLOK Nieuwbouw voldoet aan EPC 0,6 en kopers weten dit RBL, VTH Laagdrempelige ontsluiting van informatie over duurzame energie & energiebesparing 200 advies met in 50% van de gevallen uitgevoerde adviezen. 100 kton CO 2- besparing per jaar Kennis vergaren over ervaring, motivatie & gedrag bewoners duurzame huizen RBL, BCJ, VTH Provincie Utrecht, Agentschap NL, Meer met Minder Inzet SLOK RBL, Vakwerk, SZ St. Collusie SLOK RBL Hogere scheidingsfractie plastic OW Stimuleren inwoners om hun eigen leefomgeving schoon te houden div. gemeenten, De Kock & Partners Inwoners, inzamelaar PM OW Inwoners Afvalstoffen heffing Subsidie Aanpak Zwerfafval Budget Afval Bewustwording inwoners van voordelen Nationale compostdag OW Inwoners gescheiden inzameling GFT-afval Bewustwording inwoners van duurzame Europese mobiliteitsweek RBL, OW, BCJ scholen SLOK vormen van mobiliteit Bewustwording inwoners van lichtvervuiling Budget Nacht van de nacht OW, FZ, PGA, RBL div. bedrijven & energiebesparing milieuzorg Vastgesteld in de collegevergadering van 14 september 9

12 Duurzaam informeren, stimuleren & ontzorgen Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid - Betrokkenen Activiteit Bijdrage aan ambities: Jaar Doelstelling Gemeente Anderen Uren Geld ( ) Dekking Natuur- en Milieu Educatie (NME) Ontwikkelen nieuwe lespakketten (o.a. Nieuw Wulven) Aanleg Natuurpad Kinderen beleven & leren over natuur en duurzame leefomgeving Kinderen beleven & leren over natuur en duurzame leefomgeving Kinderen beleven & leren over natuur en duurzame leefomgeving Inzet RBL Buitenwijs RBL RBL, OW, BCJ Buitenwijs, provincie Utrecht Kinderboerderij, PSZ t Hummeltjeshonk 10 PM RAAMsubsidie Budgetten OW, NME, Recreatie, Milieuzorg Zoeken naar nieuwe NME-locatie Nieuwe NME-locatie voor de lange termijn RBL, PBA PM 25 PM PM Lespakket doe meer met afval Afvalscheiding door kinderen (en hun incl. bezoek afvalscheidingstation ouders) OW AVU, scholen Organisatie Nationale Boomfeestdag Het planten van bomen door schoolklassen OW scholen - PM PM Gemeentelijke organisatie: Campagne duurzaam werken Bewustwording medewerkers van duurzame manier van werken RBL, BCJ, P&O PM PM Warme truiendag (permanent) Bewustwording medewerkers van div. bedrijven & FZ, RBL energiebesparing scholen Rij 2 op 5 & Fietsen scoort Elk jaar wordt minstens km woonwerkverkeer met de fiets afgelegd Milieuzorg Budget P&O, RBL Introductie nieuwe medewerkers Elke nieuwe medewerker kent de duurzaamheidsambities en handelt ernaar P&O, RBL Leergang voor coördinatoren De coördinatoren kennen de duurzaamheidsambities en handelen ernaar P&O, RBL Uitwerking collegeprogramma Duurzaamheid als integraal thema in de uitwerking van het collegeprogramma CCS, RBL Projectmatig werken Duurzaamheid als integraal onderdeel van projectmatig werken P&O, RBL, POW Vastgesteld in de collegevergadering van 14 september 10

13 Duurzame kaders stellen Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid - Duurzame kaders stellen Eén van de kerntaken van een gemeente is het ontwikkelen van beleid, het stellen van kaders. Onder dit thema staan beleidsdocumenten die opgesteld (moeten) worden in / en waarin duurzaamheid een belangrijke plaats inneemt. Beleid om het beleid, dat is niet duurzaam. Dat levert alleen een berg papier op, die in eerste instantie in een la en uiteindelijk in de papierbak verdwijnt. Maar om inwoners en bedrijven gericht met duurzaamheid aan de slag te laten gaan is er wel beleid nodig. De spelregels moeten duidelijk zijn: wat kan er wel of niet in Houten en waarom? We staan aan het begin van de transitie naar een duurzaam Houten. Het is goed om nu al na te denken wat we in de toekomst wel en niet willen. Aan welke eisen moet bijvoorbeeld een mini-windturbine doen? Kun je op elke plek in Houten warmte-koude-opslag toepassen? Heb je een vergunning nodig voor een oplaadpunt voor elektrisch vervoer bij je bedrijfspand? Er is voor iemand die goed wil doen, niets vervelender dan er achteraf achter te komen dat je de verkeerde dingen hebt gedaan. Om wildgroei en ongelukken te voorkomen stellen we voor verschillende duurzame ontwikkelingen nu de kaders vast. Visie Rond het thema duurzame mobiliteit is het relevant dat in onze visie op het openbaar vervoer in Houten wordt geactualiseerd. Openbaar vervoer is één van de vormen van duurzame mobiliteit. We willen vastleggen hoe we (de mogelijkheden voor) openbaar vervoer binnen Houten zien. Kaders Voor de volgende onderwerpen willen we kaders en hulpmiddelen ontwikkelen: miniwindturbines, opwekken van duurzame energie, licht & donkerte (lichtvervuiling en energiebesparing), oplaadpalen voor elektrisch vervoer (auto s, scooters, fietsen). Voor het thema geluid hebben we een wettelijke verplichting om het beleid te actualiseren. Dat moet uiterlijk in 2013 en daarvoor zal in begonnen worden met het actualiseren van de geluidskaarten. Parallel hieraan zullen we ook inventariseren hoe het gesteld is met de luchtkwaliteit in Houten. Uit deze inventarisatie moet duidelijk worden of dit onderwerp actie behoeft. Nieuwe thema s waarmee in / een aanvang zal worden gemaakt zijn biodiversiteit, gebiedsgericht stankbeleid en licht & donkerte. Voor biodiversiteit kijken we hoe we bij de inrichting van Houten en haar buitengebied rekening kunnen houden met aspecten die een gevarieerdere flora en fauna bevorderen. We willen in ieder geval een bijdrage leveren aan het stoppen van de teruggang in biodiversiteit. En waar mogelijk willen we binnen onze gemeentegrenzen de biodiversiteit een stimulans geven. Dat willen we in ieder geval doen voor de bijenstand in Houten. Voor gebiedsgericht stankbeleid gaan we de noodzaak en mogelijkheden verkennen. De visie voor het Eiland van Schalkwijk is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Bij licht & donkerte gaat het om het tegengaan van lichthinder en het bevorderen van donkertegebieden in het buitengebied. Dit alles gekoppeld aan het aspect energiebesparing. Voor biodiversiteit en licht & donkerte zal het accent liggen op het benoemen van aandachtspunten waarmee de gemeentelijke organisatie, maar ook bedrijven en inwoners rekening kunnen houden. In - gaan we ook meteen aan de slag met ten minste één biodiversiteitsproject. Is tenslotte het jaar van de biodiversiteit. Indien mogelijk proberen we in dit project de aanbevelingen rond licht & donkerte toe te passen. Daarnaast willen we kijken of we in enkele gebieden met overdadige verlichting (Houten-Vinex) of lichthinder (sportvelden) al direct maatregelen kunnen nemen. Beleid betekent ook dat we aangeven voor welke thema s initiatiefnemers op ondersteuning vanuit de gemeente mogen rekenen. Zo willen we via speciaal vestigingsbeleid meer duurzame bedrijven in Houten krijgen. Dat kunnen nieuwe bedrijven zijn, maar het kan ook gaan om Houtense bedrijven, die hun bedrijfsvoering of producten verduurzamen. Actieplannen Direct gerelateerd aan het milieubeleidsplan (MBP) zullen in drie actieplannen het licht zien. Ten eerste (de implementatie van) het communicatieplan, dat als bijlage bij dit uitvoeringsprogramma is ontwikkeld. Het communicatieplan bestaat uit twee delen: het interne communicatieplan (gericht op de medewerkers van de gemeente) en het externe communicatieplan (gericht op de bevolking en bedrijven van Houten). Het tweede plan is het monitoringsplan. Het doel van dit plan is dat we systematisch gaan vastleggen welke successen (of juist niet) er behaald zijn. Ook willen we een Staat van het Houtens Klimaat maken, waarin wij bijv. kengetallen over energiegebruik, duurzame energie, afvalproductie, bezit duurzame auto s etc. willen gaan vastleggen. We onderzoeken daarbij of GPR Gebouw in Houten ingevoerd kan worden als maatstaf voor duurzaam bouwen. De informatie over het Vastgesteld in de collegevergadering van 14 september 11

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten Doelstelling Actie Doorlooptijd Wat gaan we doen Eigenaarschap Eigen organisatie 20% energiebesparing t.o.v. 2015 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen 20% transitie naar hernieuwbare energie t.o.v.

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013.

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. 1 Samenvatting Definitie duurzaamheid volgens Brundtland Aanmelden als Millenniumgemeente Speerpunten:

Nadere informatie

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Natuur en Milieufederatie Flevoland heeft ook dit jaar weer een verkenning gedaan naar het klimaatneutrale gehalte van de

Nadere informatie

Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014

Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014 Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014 Natuur en Milieufederatie Flevoland heeft ook dit jaar weer een verkenning gedaan naar het klimaatneutrale gehalte van de

Nadere informatie

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres Samen op weg naar een klimaatneutraal Den Haag Rabin Baldewsingh wethouder duurzaamheid gemeente Den Haag 27 juni SBR congres Den Haag Ambitie Den Haag klimaatneutraal in 2040 CO 2 -emissie reduceren door:

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015

Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015 Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015 Projectcode GEMEENTE 1 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen Doelstelling Het verbeteren van de energieprestatie van gemeentelijke gebouwen door 3%

Nadere informatie

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020 UITVOERINGSPROGRAMMA Het Uitvoeringsprogramma van het Milieubeleidsplan omvat negentien projecten waarin de verschillende milieurelevante thema s en de vier benoemde doelgroepen (inwoners, bedrijven, samenkomen.

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

Energievisie Borne 22 september 2011. Michel Leermakers Linda Rutgers Twence. Co Kuip HVC. www.twence.nl

Energievisie Borne 22 september 2011. Michel Leermakers Linda Rutgers Twence. Co Kuip HVC. www.twence.nl Energievisie Borne 22 september 2011 Michel Leermakers Linda Rutgers Twence Co Kuip HVC Inhoud van vanochtend Gemeente Borne Visie Twence Werkwijze Energievisie Resultaten Huidige energieconsumptie Bronpotentieel

Nadere informatie

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Inhoud presentatie 0. Hoe omgaan met ambities 1. Wat is het Ecomunitypark 2. Voor wie is het park 3. Van samenwerking

Nadere informatie

Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente

Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente Onderdeel 1. Gegevens en indicatoren van het evenement Gegevens Evenement Naam: Datum: Korte Omschrijving Bezoekers: Deelnemers:

Nadere informatie

Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020. Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020

Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020. Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020 Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020 Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1 Inleidend 1.2 Energievisie Hoeksche Waard 2. Activiteiten

Nadere informatie

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede Wijk bij Duurstede, 16 september 2013 Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo Van: Wethouder Robbert Peek Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede behandeld door Jelger Takken toestelnummer 609 bijlagen

Nadere informatie

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy.. regjw. /3. 00 0 60 3 5 proowverartw.: 'So ~- INQEKDMEN Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013 GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..si Zon Op School Initiatiefvoorstel aan de Raad Jos Reinhoudt, GroenLinl

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 22 januari 2013 Agendanummer : 15 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : Schutten Voorstel aan de raad Onderwerp : Nota Langedijk

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling:

Duurzame ontwikkeling: Duurzaam Tynaarlo Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Our common future 1987)

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid

gemeente Eindhoven Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid gemeente Eindhoven Inboeknummer Beslisdatum B&W Dossiernummer Bijlage bij RIB Einddoelen programma Duurzaamheid Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid Energie

Nadere informatie

ROUTEKAART DUURZAAM OSS

ROUTEKAART DUURZAAM OSS ROUTEKAART DUURZAAM OSS 2025-2030 Duurzaam Oss Alle gemeentelijke gebouwen energieneutraal of energieleverend in 2025 Bestaande woningen en gebouwen energiezuiniger maken Verduurzamen verkeer en vervoer

Nadere informatie

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN Foto: Jeroen Mul/Flickr, Creative Commons JA: STEVIG INZETTEN OP BETAALBAAR EN GOED WONEN VOOR IEDEREEN! De afgelopen jaren is er dankzij

Nadere informatie

Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst

Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst r 2018 Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst Versie: Definitief (inclusief aangenomen amendementen) Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst Pagina 1 van 6 Inhoudsopgave 1. Verrekijker 2018 2. Essentie Duurzaamheidvisie

Nadere informatie

7-PUNTENPLAN 2013-2014

7-PUNTENPLAN 2013-2014 7-PUNTENPLAN 2013-2014 oplegger bij het meerjarig actieplan DUURZAME WADDENEILANDEN OP WEG NAAR EEN ENERGIEKE TOEKOMST IN 2020 1 1. Inleiding Dit 7-punten plan is een oplegger bij het meerjarig actieplan

Nadere informatie

Verslag van de informatieavond over het Milieubeleidsplan Wijk bij Duurstede

Verslag van de informatieavond over het Milieubeleidsplan Wijk bij Duurstede Verslag van de informatieavond over het Milieubeleidsplan Wijk bij Duurstede Datum: Onderwerp: Aanwezig: Notulist: 26 oktober 2009, 19.30-21.30 uur Milieubeleidsplan Wijk bij Duurstede Henk Muis, wethouder

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren Jaarverslag 2013 Van pionieren naar realiseren 1 1.1 1.2 1.2.1 1.2.2 2 2.1 2.2 2.3 Inhoudsopgave 1. Bestuur ECD Het bestuur van de ECD, in 2013 bestaande uit dhr. D.A. van Steensel (HVC) en dhr. H.P.A.

Nadere informatie

Vragenlijst met scores in procenten

Vragenlijst met scores in procenten Vragenlijst met scores in procenten Het percentage tussen haakjes is het aandeel respondenten dat de vraag heeft beantwoord. De gemeente Amersfoort wil als stad in 2030 CO2-neutraal te zijn. Dit betekent

Nadere informatie

Duurzame campus. Wat maakt Wageningen Campus duurzaam? NDDHO 20 mei 2016, Erna Maters & Joke Luttik

Duurzame campus. Wat maakt Wageningen Campus duurzaam? NDDHO 20 mei 2016, Erna Maters & Joke Luttik Duurzame campus Wat maakt Wageningen Campus duurzaam? Tips and tricks voor het verduurzamen van een universiteitsterrein NDDHO 20 mei 2016, Erna Maters & Joke Luttik Inhoud Wat maakt de campus duurzaam?

Nadere informatie

In actie voor duurzaamheid!

In actie voor duurzaamheid! In actie voor duurzaamheid! Ontwerp Actieplan Duurzaamheid Vastgesteld door Gedeputeerde Staten van Utrecht d.d. 5 februari 2008 1 Inleiding Duurzaamheid: een verantwoordelijkheid van iedereen Duurzaamheid

Nadere informatie

2016-728. Initiatiefvoorstel Sport en duurzaamheid

2016-728. Initiatiefvoorstel Sport en duurzaamheid 2016-728 Initiatiefvoorstel Sport en duurzaamheid Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Commissie Omgevingsbeleid op 23 maart 2016 - Provinciale Staten op 13 april 2016 - fatale beslisdatum: 13 april

Nadere informatie

Beleving van milieu 2012

Beleving van milieu 2012 Beleving van milieu 2012 Gemeente Amersfoort Zwaantina van der Veen Oktober 2012 Milieubewust handelen is gewoner geworden. Er zit groei in de mate waarin Amersfoorters een bijdrage leveren om de stad

Nadere informatie

Hoe gaan zorginstellingen om met het energievraagstuk?

Hoe gaan zorginstellingen om met het energievraagstuk? Hoe gaan zorginstellingen om met het energievraagstuk? Conclusies nav onderzoek in Opdracht van agentschap NL Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dit rapport is bestemd voor de organisatie

Nadere informatie

Overijssel kleurt groen in 2020

Overijssel kleurt groen in 2020 Overijssel kleurt groen in 2020 Natuur en Milieu Overijssel Circulaire economie Vitale leefomgeving Kracht van de samenleving Waarom een groen Overijssel? Winst voor iedereen: Vitale leefomgeving voor

Nadere informatie

Bestaand budget ja/ nee. Extra budget tov huidig per jr. Bestaande capaciteit ja/nee. ja nes Binnen extra uren communicatie en coördinatie

Bestaand budget ja/ nee. Extra budget tov huidig per jr. Bestaande capaciteit ja/nee. ja nes Binnen extra uren communicatie en coördinatie Speerpunt/ onderwerp Doelstelling speerpunt Verantwoordelijk Team/onderdeel activiteiten Bestaand budget / nee Extra budget tov huidig per jr Bestaande capaciteit /nee Extra Capaciteit tov huidig per jr

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18 1 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18 Voor raadsvergadering d.d.: 19-03-2013 Agendapunt: 06 Onderwerp:

Nadere informatie

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Enexis: energie in goede banen Even if you doubt the evidence, providing incentives for energy-efficiency and clean energy are the right thing to do

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma duurzaamheid gemeente Lingewaard 2014-2015

Uitvoeringsprogramma duurzaamheid gemeente Lingewaard 2014-2015 1 Uitvoeringsprogramma duurzaamheid gemeente Lingewaard 2014-2015 Geactualiseerde versie januari 2014 Thema's Projectnr. Interne Acties urenlast Kosten 2014 2014 2015 totaal Kosten 2015 Subsidie van derden

Nadere informatie

: Communicatie Subsidieverordening Maatregelenplan Duurzaamheid

: Communicatie Subsidieverordening Maatregelenplan Duurzaamheid Memo Aan : Van : Rienk Sijbrandij Bureau : Ruimtelijke Ordening, Wonen en Milieu Datum : 29 november 2011 Onderwerp : Communicatie Subsidieverordening Maatregelenplan Duurzaamheid De gemeenteraad van Strijen

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

Naar een klimaatneutrale sportvereniging

Naar een klimaatneutrale sportvereniging Naar een klimaatneutrale sportvereniging Leidraad voor het maken van een eigen projectplan of Plan van Aanpak Inleiding Steeds meer sportverenigingen met een eigen accommodatie komen in actie om energie

Nadere informatie

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Sabine van Galen-Avegaart Agenda 1. De opgave Zutphen energieneutraal 2. Resultaat van ons beleid in cijfers 3. Wat hebben we in 2010-2011

Nadere informatie

ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Afdelingshoofd/hoofd BMO: R. Schaatsbergen Paraaf : Paraaf:

ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Afdelingshoofd/hoofd BMO: R. Schaatsbergen Paraaf : Paraaf: ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS Datum B&W-vergadering : 17-11-2009 Openbaar Onderwerp : subsidie voor verbetering energieverbruik en binnenklimaat scholen Portefeuillehouder(s) : P. C. Tange Afdelingshoofd/hoofd

Nadere informatie

Riedsútstel. Underwerp Duurzaamheidsbeleid 2014-2018

Riedsútstel. Underwerp Duurzaamheidsbeleid 2014-2018 Riedsútstel Ried : 22 januari 2015 Status : Opiniërend/Besluitvormend Eardere behandeling : Informerend d.d. 6 november 2014 Agindapunt : 10 Portefúljehâlder : M. van der Veen Amtner : mw. R.M.A. van Sonsbeek

Nadere informatie

Evaluatie Uitvoeringsprogramma 2009-2012 versie: 29-jan Doelen Doelstelling bereikt? reductie

Evaluatie Uitvoeringsprogramma 2009-2012 versie: 29-jan Doelen Doelstelling bereikt? reductie Evaluatie Uitvoeringsprogramma 2009-2012 versie: 29-jan Doelen Doelstelling bereikt? reductie Project Doelstelling wel deels niet anders ingevuld CO2- uitstoot verlaging woon- /bdrf.lasten creatie nieuw

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Heel Rhenen duurzaam!

Heel Rhenen duurzaam! Zaterdag 21 mei 2016 Heel Rhenen duurzaam! Op zaterdag 21 mei houden wij samen de tweede duurzame dag in de gemeente Rhenen. In en om het Huis van de gemeente is dan weer de duurzame markt. Hier vindt

Nadere informatie

Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt

Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt Gerben van Lunteren, Feike van der Zandt, Aernoud Olde, Renske den Exter, Raoul Santibanez Gemeenten: Blaricum, Bussum, Hilversum, Huizen, Laren, Muiden, Naarden,

Nadere informatie

Duurzaamheid - enquête Bo-Ex Panel

Duurzaamheid - enquête Bo-Ex Panel Duurzaamheid - enquête Bo-Ex Panel Duurzaamheid speelt een steeds belangrijkere rol in onze maatschappij. Vaak vanuit het besef dat het verstandig is om anders om te gaan met onze aarde. Op het gebied

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE 1 PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE BIJEENKOMST 3 DECEMBER 2015 Programma Duurzaam Landgraaf TON ANCION WETHOUDER GEMEENTE LANDGRAAF RONALD BOUWERS PROJECTLEIDER DUURZAAMHEID WIE ZIJN WIJ? PROJECTTEAM

Nadere informatie

RAADSINFORMATIEBRIEF 2012-27

RAADSINFORMATIEBRIEF 2012-27 RAADSINFORMATIEBRIEF 2012-27 Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4027804 Aan : Gemeenteraad Datum : 6 maart 2012 Portefeuillehouder Wethouder S. van 't Erve Programma 3. Stedelijk beheer en Milieu

Nadere informatie

Samen werken aan een klimaatbestendige en energieneutrale gemeente

Samen werken aan een klimaatbestendige en energieneutrale gemeente Samen werken aan een klimaatbestendige en energieneutrale gemeente 3 Doel 1: Een klimaatbestendig en energieneutraal Sliedrecht 4 Mileubeleidsplan en uitvoeringsprogramma 2010-2011 De gemeente vindt duurzaamheid

Nadere informatie

Pagina 2 van 5. Financiële toelichting Lasten / baten Dekking in. Plan van aanpak Groene Energie in de Schappen

Pagina 2 van 5. Financiële toelichting Lasten / baten Dekking in. Plan van aanpak Groene Energie in de Schappen Adviescommissie 4 april 2011 Dagelijks bestuur 13 april 2011 Algemeen bestuur 14 december 2011 Aantal bijlagen: 1 Agendapunt: 22 Onderwerp: Groene Energie in Spaarnwoude Het algemeen bestuur besluit: 1.

Nadere informatie

Wat willen we bereiken?

Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Omschrijving: Dit collegeproduct omvat de beleidsactiviteiten en projecten in het kader van duurzaamheid (niet zijnde duurzame energie) waarop binnen de gemeente Eindhoven wordt

Nadere informatie

Onderzoek Ondernemerspanel: Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Onderzoek Ondernemerspanel: Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2012 1 (15) Onderzoek Ondernemerspanel: Auteur Tineke Brouwers Het onderzoek Op 26 april 2012 kregen alle leden van het Ondernemerspanel van dat moment (352 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Een 10 puntenplan gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen

Een 10 puntenplan gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen Een 10 puntenplan voor gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen Doet uw gemeente voldoende aan het klimaatprobleem? Iedere aanpak van het klimaatprobleem begint lokaal. Internationaal

Nadere informatie

Februari 2010. Kadernotitie duurzame ontwikkeling Smallingerland 2009 2012

Februari 2010. Kadernotitie duurzame ontwikkeling Smallingerland 2009 2012 Februari 2010 Kadernotitie duurzame ontwikkeling Smallingerland 2009 2012 Inleiding Het college van Smallingerland heeft de nota Duurzame Ontwikkeling in Smallingerland, periode 2009-2012 vastgesteld

Nadere informatie

Raadscommissievoorstel

Raadscommissievoorstel Raadscommissievoorstel Status: Voorbereidend besluitvormend Agendapunt: 7 Onderwerp: Meerjarenprogramma Duurzaamheid 2014-2015 Datum: 12 november 2013 Portefeuillehouder: dhr. N.L. Agricola Decosnummer:

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

VNG Raadsledencampagne

VNG Raadsledencampagne Duurzaam Drimmelen VNG Raadsledencampagne Klimaat niet zonder de Raad Invloed raadsleden Borging beleid Collegiaal bestuur Collegeakkoord 2010-2014 Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

Gebieden Energie Neutraal

Gebieden Energie Neutraal Gebieden Energie Neutraal Kennismaken met het programma GEN Liesbeth Schipper 27 september 2012 Inhoud Achtergrond Opzet GEN programma GEN Nieuwbouw Energieconcept Ontwikkel en businessmodel Omgeving GEN

Nadere informatie

Klimaatakkoord Rijk en UvW

Klimaatakkoord Rijk en UvW Klimaatakkoord Rijk en UvW Politieke en beleidsmatige context (klimaatbeleid) Rafaël Lazaroms 25 mei 2010 1 Inhoud presentatie Voorstellen Internationaal en nationaal klimaatbeleid Positie waterschappen

Nadere informatie

Werkgroep Duurzame Energie

Werkgroep Duurzame Energie AANLEIDING Tijdens de raadsvergadering van 7 juni 2011 heeft de gemeenteraad raadsbreed een motie aangenomen, waarin het college wordt opgedragen een raadsconferentie te organiseren over de mogelijkheid

Nadere informatie

BURGERPANEL CAPELLE OVER

BURGERPANEL CAPELLE OVER BURGERPANEL CAPELLE OVER duurzaamheid Mei 2015 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de 14 e peiling met het burgerpanel van Gemeente Capelle aan den IJssel. Deze peiling ging over duurzaamheid.

Nadere informatie

Waste Away Challenge. www.urbanseeds.nl. www.urbanseeds.nl urbanseeds_nl urbanseeds.nl. T e l : 0 6 4 4 0 6 2 4 2 1

Waste Away Challenge. www.urbanseeds.nl. www.urbanseeds.nl urbanseeds_nl urbanseeds.nl. T e l : 0 6 4 4 0 6 2 4 2 1 www.urbanseeds.nl Waste Away Een afvalstrijd tussen middelbare scholen www.urbanseeds.nl urbanseeds_nl urbanseeds.nl T e l : 0 6 4 4 0 6 2 4 2 1 Waste Away De Waste Away is het startpunt voor middelbare

Nadere informatie

Ir. G.N. Sweringa (Truus)

Ir. G.N. Sweringa (Truus) Verduurzaming Woningmarktdebat woningbestand Apeldoorn 15 april 2010 Ir. G.N. Sweringa (Truus) Directeur Bestuurder 7-5-2010 1 MISSIE OFW Het bieden van een kansrijke woon- en leefomgeving voor mensen

Nadere informatie

Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst

Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst Infomoment Ranst 23 september 2015 20u 1 Ranst timing 1. Voorstelling project aan schepencollege + goedkeuring: 12/2 2. werkgroep energie & klimaat: 19/3

Nadere informatie

Startnotitie samenwerking Land van Cuijk gemeenten op het gebied van energie, klimaat & duurzaamheid

Startnotitie samenwerking Land van Cuijk gemeenten op het gebied van energie, klimaat & duurzaamheid Wij gaan voor groen! Startnotitie samenwerking Land van Cuijk gemeenten op het gebied van energie, klimaat & duurzaamheid 1. Aanleiding Al vele jaren wordt in de regio Noordoost Brabant samengewerkt aan

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 5 januari 2009 AGENDA NR. 6

VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 5 januari 2009 AGENDA NR. 6 VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 5 januari 2009 AGENDA NR. 6 VOORSTEL 1. Het vaststellen van het Milieubeleidsplan 2009 2012 een het daarin opgenomen milieu-uitvoeringsprogramma 2009; 2. Het beschikbaar stellen

Nadere informatie

Deel 3: voorbeeldaanpak bedrijven en maatschappelijk vastgoed

Deel 3: voorbeeldaanpak bedrijven en maatschappelijk vastgoed Deel 3: voorbeeldaanpak bedrijven en maatschappelijk vastgoed Inhoud 1. Maak van uw gemeente een Energieke Regio... 2 2. De start... 3 3. Het vervolg... 4 4. Aanbod... 5 1 1. Maak van uw gemeente een Energieke

Nadere informatie

De burgemeester, Mr. J.H.C. van Zanen

De burgemeester, Mr. J.H.C. van Zanen voorstel aan de raad Opgesteld door Stadswerken Kenmerk 15.503838 Vergadering Gemeenteraad Vergaderdatum 25 juni 2015 Jaargang en nummer 2015 59 Geheim Nee Afval is Grondstof. Beleidsnota 2015-2018 Het

Nadere informatie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten Algemene doelstelling Utrecht Vernieuwt - Krachtwijken Verbetering van de woon- en leefsituatie van een aantal buurten in Utrecht, de Krachtwijken in het bijzonder: Kanaleneiland, Overvecht, Ondiep, Zuilen-Oost

Nadere informatie

Brugge. 3 juni 2015. Kris Van Dijck Burgemeester Dessel

Brugge. 3 juni 2015. Kris Van Dijck Burgemeester Dessel Brugge 3 juni 2015 Kris Van Dijck Burgemeester Dessel 9.500 inwoners 27 km² Landelijk maar Nucleaire industrie Opslag nucleair afval Witzand winning Sportgemeente Dessel en Witgoor Sport BMX Sportpark

Nadere informatie

Transition Town Castricum filmavond 19 mei 2011. Visie op voedsel

Transition Town Castricum filmavond 19 mei 2011. Visie op voedsel Transition Town Castricum filmavond 19 mei 2011 Visie op voedsel WAT KAN IK IK DOEN? Cursus Permacultuur organiseren in Castricum en zelf meedoen Seizoenbewuster kopen Zinvolle planten in de tuin en beter

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID donderdag 19 maart 2015 Duurzaamheid Duiding en context Groningen heeft de ambitie om in 2035 een energieneutrale stad te zijn.

Nadere informatie

Bekendheid en waardering klimaatcampagne Puur Hoorn Gemeente Hoorn December 2009

Bekendheid en waardering klimaatcampagne Puur Hoorn Gemeente Hoorn December 2009 Bekendheid en waardering klimaatcampagne Puur Hoorn Gemeente Hoorn December 2009 De gemeente Hoorn heeft 2009 uitgeroepen tot het jaar van het klimaat. Onder het motto Puur Hoorn lanceerde de gemeente

Nadere informatie

Samen naar een klimaatneutraal spoor. Frans Slats Thijs Cloosterman

Samen naar een klimaatneutraal spoor. Frans Slats Thijs Cloosterman Samen naar een klimaatneutraal spoor Frans Slats Thijs Cloosterman Samen? Vervoerders en infrabeheerders moeten samenwerken voor optimale CO 2 reductie 1+1=3 Samen naar een klimaatneutraal spoor 1 2 De

Nadere informatie

Lokale aanpak energiebesparing. Particuliere woningen

Lokale aanpak energiebesparing. Particuliere woningen Lokale aanpak energiebesparing Particuliere woningen Gertjan Brand Gernand Plaggenmars verbinder, organisator en adviseur combineert theorie en praktijk: strategie, beleid, uitvoering resultaat praktische

Nadere informatie

WIJKAANPAK BERKUM STIMULEREN VAN ENERGIE BESPARING IN HET WONINGBESTAND VAN DE ZWOLSE WIJK BERKUM

WIJKAANPAK BERKUM STIMULEREN VAN ENERGIE BESPARING IN HET WONINGBESTAND VAN DE ZWOLSE WIJK BERKUM STIMULEREN VAN ENERGIE BESPARING IN HET WONINGBESTAND VAN DE ZWOLSE WIJK BERKUM OVER BERKUM Geschiedenis en ligging Berkum is een grote wijk in het oosten van Zwolle. Ten oosten van Berkum stroomt de rivier

Nadere informatie

Onderverdeeld naar sector bedraagt het energieverbruik procentueel: 32% 18%

Onderverdeeld naar sector bedraagt het energieverbruik procentueel: 32% 18% Aan: gemeenteraad Van: B&W Datum: 9 november 2009 Betreft: Motie 134 "Meetbare stappen Duurzame Energie" In de raadsvergadering van 22 april 2009 is naar aanleiding van het onderwerp Duurzaamheidsplan

Nadere informatie

De ondergrond als basis voor een duurzame toekomst.

De ondergrond als basis voor een duurzame toekomst. De ondergrond als basis voor een duurzame toekomst. Bodemenergie in Haarlem Marc van Someren (Bodem en Water Consultancy) 14 februari 2012 ILB Congres Media Plaza - Utrecht De ondergrond als basis voor

Nadere informatie

Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV

Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV inhoud. Voorstelrondje Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV UKR en UKP- NESK prijs Hart van Oijen Onze gedachte over biogas Zijn wij op de goede weg? Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV Bewust en

Nadere informatie

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Ondersteuningsprogramma Energie uw kenmerk ons kenmerk ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 bijlage(n) 2 datum 20 maart

Nadere informatie

Een leefbare, goed bereikbare en duurzaam onderhouden stad Daar zorgen wij voor

Een leefbare, goed bereikbare en duurzaam onderhouden stad Daar zorgen wij voor Een leefbare, goed bereikbare en duurzaam onderhouden stad Daar zorgen wij voor Trots Een prettig leefbare, goed bereikbare en duurzaam onderhouden stad. Dat is waar Spaarnelanden voor staat. En met dat

Nadere informatie

Strategisch Thema. -Duurzame stad-

Strategisch Thema. -Duurzame stad- Strategisch Thema -Duurzame stad- Modules Samenvatting 1 Houding Nijmegenaren 2 Energieopwekking en -verbruik 3 Omgaan met grondstoffen 5 Duurzame mobiliteit 6 Milieukwaliteit en leefomgeving 7 Datum:

Nadere informatie

Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL)

Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL) Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL) Inleiding De primaire functie van openbare verlichting is een bijdrage te leveren aan verkeersveiligheid en de sociale veiligheid op

Nadere informatie

Historiek. LOKALE AGENDA 21 - Leuven. Milieuconvenant. Resultaten. Acties. Duurzaam beleid in convenant. Agenda 21 van UNCED, Rio 92

Historiek. LOKALE AGENDA 21 - Leuven. Milieuconvenant. Resultaten. Acties. Duurzaam beleid in convenant. Agenda 21 van UNCED, Rio 92 LOKALE AGENDA 21 - Leuven Historiek Presentatie voor delegatie van stad en gemeenten van het Brussels Gewest Agenda 21 van UNCED, Rio 92 3 aanleidingen in Leuven ondertekening milieuconvenant 1997-1999

Nadere informatie

Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer

Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer StadsOntwikkeling Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer Raadsinformatieavond 4 januari 2011 6-1-2011 1 Schoon vervoer en goederenvervoer in Collegeprogramma 2010 2014 OV én fiets Zo schoon

Nadere informatie

Advies Energiebesparing

Advies Energiebesparing Advies April 2015 2 1 Advies in hoofdlijnen Het advies 1. Waarom doen huurders wel of niet mee aan energiebesparende en -opwekkende maatregelen. 2. Hoe zijn huurders te verleiden tot energiebesparende

Nadere informatie

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart Presentatie Duurzame Energie Podiumbijeenkomst 17 maart Energie-opgave 2 Kader: Mondiaal Lokaal Klimaatakkoord Parijs (2015) Ministerie EZ/ NL Energie Neutraal 2050 Provinciaal uitvoeringsprogramma (2016)

Nadere informatie

uitvoeringsprogramma ZONBOX 2014-2015 Milieu-uitvoeringsprogramma AANLEIDING MOTIE DUURZAAMHEID

uitvoeringsprogramma ZONBOX 2014-2015 Milieu-uitvoeringsprogramma AANLEIDING MOTIE DUURZAAMHEID Milieu-uitvoeringsprogramma uitvoeringsprogramma ZONBOX 2014-2015 2015 AANLEIDING Door stijgen energieprijzen en aandacht voor klimaatveranring is energiebesparing en opwekken van duurzame energie een

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in uw regio? bedrijvencoöperatie?

Nadere informatie