KWALITEIT & DIVERSITEIT RECHTSWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK IN NEDERLAND

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KWALITEIT & DIVERSITEIT RECHTSWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK IN NEDERLAND"

Transcriptie

1 KWALITEIT & DIVERSITEIT RECHTSWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK IN NEDERLAND Rapport van de Evaluatiecommissie Rechtswetenschappelijk Onderzoek 2009

2 2009 Vrije Universiteit Amsterdam Reproductie van (delen van) het rapport voor niet-commerciële doeleinden is toegestaan. Voor reproductie voor commerciële doeleinden dient toestemming van de Vrije Universiteit verkregen te worden. 2

3 VOORWOORD Voor u ligt het rapport van de Evaluatiecommissie Onderzoek Rechtsgeleerdheid. Dit rapport geeft een evaluatie van het Nederlands onderzoek in de rechtswetenschap in de periode Het Disciplineoverleg Rechtsgeleerdheid (DRG) heeft in het late najaar van 2008 mij aangewezen als verantwoordelijk decaan voor de organisatie van de visitatie van het onderzoek. Prof. dr. A.W. Koers was op dat moment beschikbaar als beoogd voorzitter. Gezamenlijk hebben wij, in ruggespraak met het DRG, de opdracht aan de commissie geformuleerd en de commissie samengesteld. Daarbij is gezocht naar gezaghebbende deskundigen in de wetenschappelijke wereld, die tegelijkertijd voldoende afstand tot de faculteiten hadden om een objectief oordeel te kunnen waarborgen. Complicerende factor binnen de juridische discipline is daarbij dat veel onderzoek in de Nederlandse taal wordt gepubliceerd, zodat naar Nederlandstalige leden moest worden gezocht. In april 2009 is de commissie formeel ingesteld en direct aan de slag gegaan. De planning was ambitieus, in de eerste helft van 2010 moest het rapport gereed zijn. Dit heeft een zware druk gelegd op de commissie zelf, maar ook op de faculteiten en instituten die binnen een strakke tijdsplanning hun zelfstudies hebben aangeleverd. Evaluatiecommissies hebben een belangrijke taak, zij bewaken immers mede de kwaliteit van het onderzoek aan de Nederlandse universiteiten. Hun taak is in het algemeen al niet eenvoudig: het vellen van een objectief oordeel over onderzoek over een periode van zes jaar. De taak van de Evaluatiecommissie Rechtsgeleerdheid is zo mogelijk nog complexer. Immers, binnen de rechtswetenschap bestaan geen citatieindexen, noch een kwalificatie van de publicatiemedia, die voor nog enigszins objectieve maatstaven kunnen zorgen. Alles komt dus aan op het oordeel van de leden van de commissie. Deze commissie heeft grote stapels publicaties doorgenomen, naast de zelfstudies die door de faculteiten en instituten zijn opgesteld. Daarbij werd de commissie ook geconfronteerd met een verandering in onderzoekscultuur die juist in de gevisiteerde periode ook binnen de juridische discipline heeft plaatsgevonden: een meer internationale oriëntatie en (meer) samenwerking met andere disciplines. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de publicatiecultuur, ook het referentiekader is hierdoor ten dele veranderd, waarbij geldt dat binnen de discipline de toegevoegde waarde van deze veranderingen verschillend wordt gepercipieerd. Kortom, de commissie heeft absoluut geen eenvoudige taak gehad, maar heeft binnen de ambitieuze planning haar oordeel weten te vormen en in het voorliggende rapport tot uiting gebracht. Namens de decanen van de Faculteiten Rechtsgeleerdheid dank ik de Evaluatiecommissie Rechtsgeleerdheid voor de zorgvuldige wijze waarop zij zich van haar taak heeft gekweten, en voor de enorme inzet die nodig is geweest om het proces in de ambitieuze tijdsplanning af te ronden, onder de voortvarende leiding van de voorzitter. Albert Koers dank ik persoonlijk voor de zeer constructieve, integere en plezierige wijze waarop ik met hem heb kunnen samenwerken. prof. mr. Anja Oskamp Decaan Faculteit Rechtsgeleerdheid Vrije Universiteit Amsterdam 3

4 4

5 EXECUTIVE SUMMARY Composition and procedures In April 2009 the Executive Boards of nine Netherlands universities with faculties of law jointly established a Committee to evaluate the quality of legal research at their respective institutions in the years 2003 to Members of the Committee were: dr. A.W. Koers, professor emeritus Utrecht University, Chair; dr. E.A. Alkema, honorary professor Leiden University; dr. L.J.A. Damen, honorary professor University of Groningen; dr. E. Dirix, professor K.U. Leuven, judge Hof van Cassatie, Belgium; dr. A. Hammerstein, judge Hoge Raad, Netherlands; dr. A.Ph.C.M. Jaspers, professor emeritus Utrecht University; dr. R.H. Lauwaars, former member Raad van State, Netherlands, member Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences, dr. S. Parmentier, professor K.U. Leuven; and dr. P.J.I.M. de Waart, professor emeritus VU University Amsterdam. The evaluation procedure had to comply with the Standard Evaluation Protocol (SEP) adopted by the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW), the Netherlands Organisation for Scientific Research (NWO) and the Association of Universities in the Netherlands (VSNU), as well as by an adaptation of (part of) SEP specifically for legal research (SEPR). As SEP and SEPR essentially assume that an evaluation procedure deals with one institution or discipline at a time, whereas this evaluation procedure would involve all legal research at nine institutions, a special Protocol ( Draaiboek ) was developed and adopted by the nine Executive Boards for the purpose of streamlining the evaluation procedure while maintaining the rules and principles laid down in SEP and SEPR. With some minor adjustments, the evaluation procedure was carried out in accordance with this Protocol. The first meeting of the Evaluation Committee took place on 19 May 2009 and the last meeting on 19 May On 2 June 2010 the final report was submitted to the Executive Board of the VU University of Amsterdam as the representative of all Executive Boards. In its report the Committee outlines how it has operated, also for the purpose of accountability. Important elements of the Committee s internal procedures included: all institutes and programs will be examined and evaluated by more than one member; the final outcome for any institute or program will be determined by the full Committee in plenary session; the overall score of an institute or program will be determined in the light of an overall assessment of its performance and not through mathematically averaging the partial scores; and all texts will be initially drafted by the members of the Committee themselves. All in all the Committee met nine times over a one-year period. A discipline in transition In recent years legal research in the Netherlands has undergone fundamental changes, partly as a result of external drivers, but also as a result of the policies and actions of the nine faculties of law. Such changes may by summed up in the statement that Netherlands legal scholarship has now become a true science of the law. In its report the Committee outlines ten developments that constitute the core of this transition. 5

6 1. From a national towards an international focus Law has become international and so has legal research. And this not just as an abstract policy objective, but as a fact of life. 2. From single- towards multi- and interdisciplinarity Responding to the needs of modern society, legal research and legal researchers increasingly cooperate with other disciplines. 3. From implicit traditions towards methodology There now is much more focus on methodological questions in general and on accounting for the research methods used. 4. From individualism towards research programs Recognizing that it must address increasingly complex issues, legal research is now overwhelmingly organized in the form of programs. 5. From a pyramid towards a two-layer structure More research volume is invested in PhD candidates supervised by professors, implying that mid-career research positions disappear. 6. From overhead financing towards competitive financing The traditional system of funding research as an overhead on funds allocated for teaching is being replaced by research funding through competition. 7. From university funding towards funding from contract research. Legal research is also increasingly funded through contracts with third parties that seek specific analysis and/or information. 8. From service orientation towards a purpose in itself Now that legal research has to compete for funding, there may be a tendency to invest less in supporting legal teaching and legal practitioners. 9. From a monopoly towards competition for students If competition for students increases, faculties may be inclined to direct more resources to legal teaching at the expense of legal research. 10. From laissez faire towards policies and control Legal research has become the object of a great deal of policy- and decisionmaking with research programs as focal points. After reviewing these developments, the report also examines some specific issues: the nature of legal research programs, the efficiency and effectiveness of PhD programs, systems for peer review and ranking and the evaluation of legal research. On the last item, the Committee makes the point that an evaluation procedure involving all legal research at nine universities takes so much time that it may become increasingly difficult to organize it again in the future. SWOT-analysis As part of the evaluation procedure all research programs had to present a SWOTanalysis to the Committee. Therefore, it would seem fair then that the Committee itself presents a SWOT-analysis of legal research in the Netherlands as a whole. Overall and most important: the quality of legal research in the Netherlands is high, while major advances have been made since the last evaluation procedure took place in Of course, there are ups and there are downs, but there are more ups than downs. And if the Committee classified a particular research program in the down category, the response of the faculty concerned in relation to the draft evaluation texts usually indicates that the faculty is already aware of the problem and has taken corrective action. 6

7 The overall conclusion of the Committee on the quality of legal research in the Netherlands is not only positive: the Committee is also optimistic for the future as the advances made in the past are likely to continue well into the future. However, there is one development that has the potential to radically disrupt this optimistic scenario: a further reduction of research funding from university sources, especially if such a reduction would be implemented abruptly so that faculties would not have the time to increase funding from other sources. Since the previous evaluation procedure in 2002 the total number of legal researchers has hardly increased from about 595 full time equivalents in 2002 to about 610 in The fact that in the same period most faculties significantly increased funding from contract research funded by third parties can therefore only lead to the conclusion that there has been a significant reduction of funding from university sources, i.e. the overhead on the funds received by faculties for teaching. As such overhead funding will be further reduced in the years to come, it seems likely that an ever larger part of the research portfolio of the Netherlands faculties of law will be determined by market forces. Apart from these financial issues, there are good reasons to be positive and optimistic. - The need to generate an ever larger part of research funding from non-university sources and especially from contract research did not prevent real advances in terms of quality, while quantity remained stable. - In many faculties a new generation has entered the stage and, if given the chance, these newly appointed research leaders will rejuvenate existing programs and develop innovative new programs. - The focus of legal research has become much more international and this puts legal research and legal researchers in a good position to take advantage of the ongoing processes of globalization and Europeanization. - The position of legal research in the whole of academic disciplines is stronger than before due to the increasing focus and expertise of legal researchers in relation to methodological issues and methodological accountability. - Organizing legal research in programs is no longer the object of rearguard actions, but is now seen as a way to ensure and enhance the quality of legal research in a world that is ever more interlinked and complex. - In all faculties legal research is the object of a great deal of policy- and decisionmaking, not just on paper, but also in practice. Quality monitoring systems are an important component of these arrangements. All these results have been achieved through the efforts of the nine faculties of law and the universities of which they form part. It is up to the faculties and universities to decide how to build on the foundations that have been laid in the past couple of years. If this Committee may express a wish for the future, it would be that the nine faculties seek ways to strengthen cooperation. There are many issues that are better addressed collectively than individually. In the title of this report the Committee tries to express what is considers the two most prominent characteristics of present day legal research in the Netherlands: Quality and Diversity, both with a capital. May these characteristics hold true for the future! 7

8 8

9 INHOUDSOPGAVE DEEL I: ALGEMENE BESCHOUWINGEN EN CONCLUSIES WERKWIJZE EN VERANTWOORDING 1. Samenstelling Opdracht Werkwijze Draaiboek en mid-term reviews Zelfstudies en kernpublicaties Kwantitatieve informatie en overzichten Commentaar faculteiten en Colleges van Bestuur Beoordeling Ontvankelijkheid Checklists en criteria Verschillende perspectieven Soorten publicaties Bibliometrische gegevens 29 DISCIPLINE IN TRANSITIE 5. Inleiding Ontwikkelingen Van nationale naar internationale focus Van mono- naar multi- en interdisciplinair Van vanzelfsprekendheid naar methodologie Van individueel onderzoek naar programmering Van een piramide naar een twee-lagen-structuur Van opslagfinanciering naar NWO-competitie Van eerste en tweede naar derde, vierde en vijfde geldstroom Van dienstverlening naar doel op zichzelf Van onderwijsmonopolie naar competitie Van laissez faire naar beleid en sturing Capita selecta Onderzoeksprogramma s Promotierendementen Peer review en ranking tijdschriften Onderzoeksevaluaties 48 ALGEMENE CONCLUSIES 8. Inleiding Stand van zaken Sterk Zwak De toekomst Kansen Risico s Eindoordeel 61 9

10 DEEL II: BEOORDELINGEN INSTITUTEN EN PROGRAMMA S ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM Het domein van de rechter Lex Mercatoria Rechten van de mens Veiligheid en toezicht Behavioural approaches of contract and tort Fiscale autonomie en haar grenzen 93 RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN Onderzoekcentrum Onderneming & Recht 105 Onderzoekcentrum voor Staat en Recht Centrum voor Migratierecht Rechtspleging De grondwet Internationaal en Europees recht Strafrecht in een bestuurde omgeving Ethische grondslagen van het recht Relatievermogrnesrecht (Centrum voor Notarieel recht) 137 RIJKSUNIVERSITEIT GRONINGEN Kwaliteit van besluitvorming Interdisciplinaire rechtswetenschap Integratie van rechtssferen Kwaliteit van fiscale regelgeving voor ondernemers Aan de grenzen van de nationale staat Internationalisering en rationalisering van strafrecht Criminaliteit en geweld in het publieke domein Naar een internationaal bruikbaar Nederlands ondernemingsrecht Romeinsrechtelijke grondslagen van het Nederlandse privaatrecht Bronnen van het Byzantijns-Romeins recht From European marketplace to European Union Efficiëntie van rechtsarrangementen 186 UNIVERSITEIT LEIDEN Vraagstukken van vermogensrecht Geschillenbeslechting Sociale cohesie, multiculturalisme en globalisering Grenzen van fiscale soevereiniteit Veiligheid en recht Securing the rule of law in a World of Multi-level jurisdiction Hervorming van de sociale regelgeving 221 UNIVERSITEIT MAASTRICHT Inbreng in de Onderzoekschool Ius Commune Globalisation and human rights Strafrecht en criminologie in een multinationaal krachtenveld

11 UNIVERSITEIT UTRECHT The prospects of European private law European public law Human rights in a world of conflict and diversity Criminal law and fundamental values in a changing world Environmental law 270 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM Amsterdam Center for International Law Amsterdams Instituut voor Privaatrecht Centrum voor Milieurecht Hugo Sinzheimer Instituut Instituut voor Informatierecht 305 UNIVERSITEIT VAN TILBURG Center for Transboundary Legal Development Center for Company Law Centrum voor Aansprakelijkheidsrecht Centrum voor Wetgevingsvraagstukken Nederlandse strafrechtspleging in Europa Tilburg Institute for Law, Technology and Society Tilburg Law and Economics Center International Victimology Institute Tilburg 351 VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM Rechtshandhaving in de risicosamenleving IT en recht Rechtsbeginselen in internationale context Migratierecht: tussen burgerschap en mensenrechten Publieke en private belangen in balans 382 DEEL III: BIJLAGEN 1. Cijfermatige overzichten van het onderzoek Overzicht cijfermatige uitkomsten beoordeling Enkele opmerkingen over peer-review en ranking Draaiboek onderzoeksevaluatie Overzicht van enkele relevante publicaties Curricula vitae leden evaluatiecommissie Overzicht van gebruikte afkortingen

12 12

13 DEEL I ALGEMENE BESCHOUWINGEN EN CONCLUSIES 13

14 14

15 Het is nu voor de derde keer dat het onderzoek van de negen Nederlandse juridische faculteiten landelijk geëvalueerd wordt. Het rapport van de commissie-van Gerven van 1996 droeg de titel Rechtsgeleerdheid en dat was ook de titel van het rapport van de commissie-ten Kate van Deze commissie breekt met die traditie en heeft niet alleen gekozen voor een andere titel, maar ook voor het gebruik van de term rechtswetenschap. Daarmee wil de commissie tot uitdrukking brengen dat mede door het werk van haar voorgangers, maar vooral door de inzet van de faculteiten het juridische onderzoek in Nederland de afgelopen jaren een aantal fundamentele veranderingen heeft ondergaan: van rechtsgeleerd onderzoek naar rechtswetenschappelijk onderzoek. Hierna zal op die veranderingen nader worden ingegaan in een hoofdstuk over Discipline in transitie. In dit hoofdstuk komen ook enkele bijzondere onderwerpen aan de orde onder de aanduiding Capita selecta. Veel, zo niet bijna alles, van wat in het hoofdstuk aan de orde komt, is naar voren gekomen in de gesprekken die de commissie in oktober 2010 voerde met de faculteiten. Vast agendapunt in die gesprekken was hoe de faculteiten aankeken tegen de toekomst van het rechtswetenschappelijk onderzoek in Nederland en dat leverde een schat aan informatie en meningen op. Deze Algemene Beschouwingen en Conclusies eindigen met een SWOT-analyse van de rechtswetenschap in Nederland anno 2009: als in de evaluatie van alle programmaleiders wordt gevraagd een SWOT-analyse op te stellen, mag dat ook verwacht worden van deze commissie. Eerst echter een hoofdstuk over de werkwijze van de commissie en de verantwoording daarvan. 1 1 Het hoofdstuk Werkwijze en verantwoording van deze Algemene Beschouwingen en Conclusies wordt volledig door alle leden van de commissie onderschreven. Bij de andere twee hoofdstukken ( Discipline in transitie en Algemene conclusies ) worden niet alle daarin ingenomen standpunten onderschreven door elk lid van de commissie. 15

16 WERKWIJZE EN VERANTWOORDING 1. Samenstelling Nadat prof. dr. A.W. Koers, emeritus hoogleraar aan de Universiteit Utrecht, in januari 2009 had laten weten in principe beschikbaar te zijn voor het voorzitterschap van de commissie, werd in februari 2009 begonnen met het selecteren van de andere leden. Aan de decanen van de deelnemende faculteiten werd gevraagd namen van gekwalificeerde kandidaten door te geven aan prof. mr. A. Oskamp, decaan van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Vrije Universiteit Amsterdam, die namens het Disciplineoverleg Rechtsgeleerdheid optrad als coördinator van het voorbereidingstraject. De lijst die dit opleverde, omvatte meer dan honderd kandidaten en werd aan de decanen toegezonden met de vraag aan te geven aan welke kandidaten zij de voorkeur gaven, terwijl hen ook de gelegenheid werd geboden kenbaar te maken welke kandidaten op bezwaren zouden stuiten. Rekening houdend met de voorkeuren en, in een enkel geval, de bezwaren van de decanen, werden de kandidaten vervolgens gegroepeerd naar achtergrond en ervaring. In overleg met de beoogde voorzitter werd besloten te kiezen voor een commissie met minimaal acht en maximaal tien leden. Dit betekende dat gezocht moest worden naar leden met een brede achtergrond in, respectievelijk, privaatrecht en ondernemingsrecht, staats- en bestuursrecht, strafrecht en criminologie, en internationaal en Europees recht. Als de expertise van de commissie op bepaalde gebieden tekort zou schieten, zou de commissie externe referenten moeten kunnen inschakelen. Andere overwegingen bij het samenstellen van de commissie waren: in elk geval twee buitenlandse leden, naast (emeriti-)hoogleraren, ook leden uit de rechtspraktijk met een wetenschappelijke achtergrond en minimaal twee vrouwelijke leden. Ondanks intensieve pogingen bleek dit laatste een onmogelijke opgave te zijn. Elk van de uitdrukkelijk en soms meerdere keren aangezochte vrouwelijke kandidaten bleek in de aantoonbare en zeer te billijken onmogelijkheid te verkeren het lidmaatschap van de commissie te aanvaarden. In haar eerste vergadering sprak de commissie uit die uitkomst te betreuren, maar te accepteren dat het uiterste was gedaan om vrouwelijke leden te werven. In april 2009 werd bij gelijkluidend besluit van de negen betrokken Colleges van Bestuur bevestigd in een brief aan de leden van de commissie van 19 mei 2009 van het College van Bestuur van de Vrije Universiteit Amsterdam de volgende commissie ingesteld: - Prof. dr. A.W. Koers, emeritus hoogleraar UU, voorzitter - Prof. mr. E.A. Alkema, honorair hoogleraar UL - Prof. mr. L.J.A. Damen, honorair hoogleraar RUG - Prof. dr. E. Dirix, hoogleraar KU Leuven, raadsheer Hof van Cassatie - Mr. A. Hammerstein, raadsheer Hoge Raad - Prof. mr. A.Ph.C.M. Jaspers, emeritus hoogleraar UU - Mr. R.H. Lauwaars, voormalig lid Raad van State, lid KNAW - Prof. dr. S. Parmentier, hoogleraar KU Leuven - Prof. mr. P.J.I.M. de Waart, emeritus hoogleraar VU 16

17 De ambtelijke ondersteuning van de commissie werd in handen gelegd van: 2 - Mevrouw dr. B.M. van Balen, projectleider QANU, adviseur en redactie - Mevrouw J.M. van der Schuijt, beleidsmedewerker VU, secretariaat - Mr. drs. C.J. Wolswinkel, promovendus VU, wiskundige en statisticus Daarnaast werd een aantal externe referenten ingeschakeld als de commissie meende niet over de expertise te beschikken die nodig was om alle aspecten van een programma te kunnen beoordelen. 2. Opdracht In de brief van 19 mei 2009 van het College van Bestuur van de Vrije Universiteit Amsterdam wordt de opdracht van de commissie als volgt omschreven: De commissie heeft als opdracht een onafhankelijk oordeel te vellen over de kwaliteit, productiviteit, relevantie en vitaliteit/haalbaarheid van het rechtswetenschappelijk onderzoek aan de deelnemende universiteiten. Voor de uitvoering van de onderzoeksvisitatie is het Draaiboek Evaluatie Rechtswetenschappelijk Onderzoek 2009 opgesteld en geaccordeerd door de CvB s van de deelnemende universiteiten. 3 Omdat het onderzoek van de negen faculteiten is georganiseerd in instituten en programma s zij het soms onder afwijkende aanduidingen betekende deze opdracht dat de commissie zich voor de taak gesteld zag te oordelen over onderzoek dat georganiseerd was in negen instituten en in zestig programma s. 4 Door de decanen van de deelnemende faculteiten was al eerder bepaald (met instemming van de beoogde voorzitter) dat de commissie voor de jaren 2003, 2004 en 2005 diende uit te gaan van de reeds aanwezige mid-term reviews over die periode en dat de voor deze evaluatie op te stellen zelfstudies uitsluitend betrekking zouden hebben op de jaren 2006, 2007 en Werkwijze 3.1. Draaiboek en mid-term reviews Vanaf het begin stond vast dat het Standard Evaluation Protocol (SEP) van de KNAW, NWO en de VSNU en het daarop gebaseerde SEP-Rechtsgeleerdheid (SEPR) de werkwijze van de commissie zouden moeten bepalen. Echter, qua opzet en vooral qua organisatie gaat het SEP uit van een evaluatie van één enkele discipline of onderzoeksgroep binnen één enkele instelling, terwijl de onderhavige evaluatie 2 Stichting Quality Assurance Netherlands Universities te Utrecht. 3 De Universiteit Utrecht heeft een Departement Rechtsgeleerdheid als onderdeel van de Faculteit REBO. Op de omslag van de zelfstudies van het Departement wordt evenwel verwezen naar Faculteit Rechtsgeleerdheid, hetgeen de commissie sterkt in haar besluit om, uitsluitend vanwege overwegingen van stijl, hierna niet voortdurend te spreken over de faculteiten en het departement, maar het te houden bij de faculteiten, daaronder dus steeds begrepen het Departement Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Utrecht. 4 Ter vergelijking: aan de voorgangers van deze commissie de commissie-van Gerven en de commissie- Ten Kate werden respectievelijk 127 en 103 programma s voorgelegd. 17

18 betrekking zou moeten hebben op al het onderzoek van alle negen Nederlandse juridische faculteiten. Eén gevolg daarvan was dat het onmogelijk zou zijn de in het SEP voorziene bezoeken op locatie af te leggen op de wijze die het SEP aangeeft: de werklast daarvan zou prohibitief zijn. 5 Een tweede gevolg was dat, ingevolge de richtlijnen van het SEPR, de commissie geconfronteerd zou kunnen worden met meer dan 5000 pagina s aan zelfstudies voor in totaal ongeveer 70 programma s en instituten plus enkele duizenden te beoordelen kernpublicaties, waaronder vele boeken en verzamelwerken. In het licht van deze bijzondere omstandigheden stelde de beoogde voorzitter van de commissie in februari 2009 een concept-draaiboek op waarin gebaseerd op het SEP en SEPR concreet werd aangegeven wat de opzet en de maximale omvang diende te zijn van de aan te leveren zelfstudies, hoeveel kernpublicaties er per programma maximaal aan de commissie voorgelegd konden worden en volgens welke (krappe) tijdslijn de faculteiten en de commissie zouden moeten gaan werken om de evaluatie binnen een jaar te kunnen afronden. De werkbezoeken op locatie werden vervangen door een week waarin de commissie de faculteiten zou ontvangen om met elk van hen de vragen door te nemen die bij de commissie gerezen waren naar aanleiding van de mid-term reviews en de zelfstudies. Het concept-draaiboek werd half februari 2009 voorgelegd aan de decanen en het bleek, met enige aanpassingen, aanvaardbaar te zijn voor alle faculteiten, ook voor de faculteiten van de Universiteit Leiden en van de Universiteit Maastricht. Deze twee faculteiten hadden aanvankelijk aarzeling over deelname aan de evaluatie, omdat hun onderzoek nog zeer recent reeds was beoordeeld, hetzij door een eigen externe evaluatiecommissie (Leiden), hetzij in het kader van de hererkenningsaanvraag van de onderzoeksschool Ius Commune bij de KNAW (Maastricht). Met de Maastrichtse faculteit werden nadere afspraken gemaakt over de door die faculteit aan te leveren stukken. 6 Na acceptatie door alle decanen en Colleges van Bestuur stelde de (toen nog) beoogde voorzitter van de evaluatiecommissie het Draaiboek voorlopig vast met als ingangsdatum 1 maart In haar eerste vergadering van 19 mei 2009 stemde ook de commissie formeel in met het Draaiboek. Op verzoek van het College van Bestuur van de RUG werd naderhand in juni 2009 de werkwijze bij het beoordelen van de conceptrapportages nog enigszins aangepast. Die laatste versie van het Draaiboek is opgenomen als Bijlage 5. In haar eerste vergadering op 19 mei 2009 stelde de commissie ook vast voor welke faculteiten, instituten en/of programma s bepaalde leden van de commissie zich dienden te verschonen vanwege belangenverstrengeling of de schijn daarvan. Bij elke toewijzing van taken aan de leden van de commissie, maar ook bij elke bespreking binnen, of beoordeling door, de commissie daarna is steeds rekening gehouden met de zo vastgelegde conflicts of interests. 5 In totaal negen faculteiten, één reisdag en twee dagen bezoek leidt tot een tijdsbeslag van 27 dagen, dat wil zeggen ruim vijf weken van vijf dagen full time. 6 Voor nadere bijzonderheden over die afspraken, zie hierna bij de beoordeling van de programma s van de Universiteit Maastricht. 18

19 In die eerste vergadering bepaalde de commissie eveneens de werkwijze bij het beoordelen van de inmiddels ontvangen mid-term reviews over de jaren 2003, 2004 en Na een eerste, verkennende bespreking van de beoordelingscriteria van het Draaiboek (identiek aan die van SEP), werd het volgende besloten: - Alle commissieleden nemen de mid-term reviews van alle faculteiten door en, mede op basis van input van de andere leden, stelt één commissielid, als rapporteur, een preadvies op voor een bepaalde faculteit. - Mede op basis van de zo opgestelde preadviezen, bespreekt de commissie de midterm reviews in een tweede vergadering, te beleggen in augustus 2009, en legt de uitkomsten daarvan vast per faculteit. - Er wordt niet afzonderlijk gerapporteerd over de mid-term reviews, omdat de beoordeling daarvan opgaat in de beoordeling van het onderzoek over de gehele periode De commissie besloot verder de afgesproken werkverdeling, alsmede andere hierna eventueel af te spreken werkverdelingen tussen de leden niet naar buiten te zullen brengen, omdat zij als geheel verantwoordelijk is voor de uiteindelijk vast stellen beoordelingen en conclusies. In haar vergadering van 31 augustus 2009 besprak de commissie de mid-term reviews aan de hand van de preadviezen per faculteit. De uitkomsten daarvan werden vastgelegd als input voor de eindbeoordelingen. De commissie tekent wel aan dat er zich hierbij een probleem voordeed dat inherent is aan het systeem van mid-term reviews: enerzijds waardeert de commissie het dat een faculteit consequenties verbond aan de uitkomsten van de mid-term review, anderzijds werd het naarmate die consequenties radicaler waren lastiger voor de commissie het onderzoek te beoordelen als één geheel over de volledige periode van zes jaren. Dit werd helemaal lastig als in de loop van die periode een (deel)programma ingrijpend werd herzien of zelfs opgeheven als gevolg van een negatieve mid-term beoordeling en er halverwege de rit een ander (deel)programma werd gestart Zelfstudies en kernpublicaties In de vergadering van 31 augustus stelde de commissie ook vast op welke wijze de voor oktober geplande gesprekken met de faculteiten zouden worden voorbereid. - Alle leden van de commissie nemen alle zelfstudies door, waarbij met het oog op continuïteit elk commissielid bijzondere aandacht geeft aan de faculteit waarvoor hij eerder, als rapporteur, een preadvies opstelde in relatie tot de uitkomsten van de mid-term reviews. - Het doornemen van de (inmiddels ook ontvangen) zelfstudies is in deze fase niet primair gericht op beoordeling, maar op het identificeren van onderwerpen en vragen waarover de commissie met de faculteiten zou willen spreken. Beoordeling komt pas echt aan de orde na die gesprekken. - De vragen van de leden van de commissie worden per faculteit verzameld door de rapporteur en doorgegeven aan de voorzitter die, in samenspraak met de leden, een 19

KWALITEIT & DIVERSITEIT RECHTSWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK IN NEDERLAND

KWALITEIT & DIVERSITEIT RECHTSWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK IN NEDERLAND KWALITEIT & DIVERSITEIT RECHTSWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK IN NEDERLAND Rapport van de Evaluatiecommissie Rechtswetenschappelijk Onderzoek 2009 2009 Vrije Universiteit Amsterdam Reproductie van (delen van)

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Bestuurlijke hantering onderzoeksbeoordelingen aan de UvT 2009-2015

Bestuurlijke hantering onderzoeksbeoordelingen aan de UvT 2009-2015 Bestuurlijke hantering onderzoeksbeoordelingen aan de UvT 2009-2015 In het najaar van 2007 hebben de besturen van VSNU, NWO en KNAW besloten tot aanpassing van het Standard Evaluation Protocol (SEP) 1.

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Erasmus School of Law

Erasmus School of Law Erasmus School of Law Research Mid-Term Review 2012 Mid-Term Review Research 2012 Onderdeel van de six year evaluation cycle Onderzoek 2009-2011 Interne en lichte procedure Volgens landelijk SEP protocol

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Pascale Peters (Radboud Universiteit) Laura den Dulk (Universiteit Utrecht) Judith de Ruijter (A&O Consult)

Pascale Peters (Radboud Universiteit) Laura den Dulk (Universiteit Utrecht) Judith de Ruijter (A&O Consult) Mag ik thuiswerken? Een onderzoek naar de attitudes van managers t.a.v. telewerkverzoeken Pascale Peters (Radboud Universiteit) Laura den Dulk (Universiteit Utrecht) Judith de Ruijter (A&O Consult) Nederland

Nadere informatie

Tools voor verdere versterking van examencommissies

Tools voor verdere versterking van examencommissies Tools voor verdere versterking van examencommissies 9 maart 2016 dr.ir. Ludo van Meeuwen mr. Esther de Brouwer Welkom Wat gaan we doen? voorstelronde trainers voorstelronde trainers/deelnemers naam functie

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Inspectie beleid GDP Guideline. Ageeth Dekker Senior Inspecteur

Inspectie beleid GDP Guideline. Ageeth Dekker Senior Inspecteur Inspectie beleid GDP Guideline Ageeth Dekker Senior Inspecteur Agenda 1. Inleiding 2. Groothandelsvergunning 3. GDP inspecties, rapportage en certificaat 4. Samenvatting 5. Vragen 2 Inleiding Nieuwe GDP

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 +

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 + Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B / B + Het mondeling voor Engels Havo duurt 5 minuten en bestaat uit een gesprek met je docent waarin de volgende onderdelen aan de orde komen: *Je moet een stukje

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

Gebruik van GRI-indicatoren voor interne sturingsprocessen. Mark van Rijn 14 October 2004

Gebruik van GRI-indicatoren voor interne sturingsprocessen. Mark van Rijn 14 October 2004 Gebruik van GRI-indicatoren voor interne sturingsprocessen Mark van Rijn 14 October 2004 Een jaar geleden... Heineken verwijderd uit DJSI STOXX Positie binnen FTSE4Good onder druk Heineken scoort laag

Nadere informatie

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ EXPLANATORY NOTES TO THE LEGAL MERGER PROPOSAL Het bestuur van: The management board of: Playhouse Group N.V., een naamloze Vennootschap, statutair gevestigd te Amsterdam,

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

ABLYNX NV. (de Vennootschap of Ablynx )

ABLYNX NV. (de Vennootschap of Ablynx ) ABLYNX NV Naamloze Vennootschap die een openbaar beroep heeft gedaan op het spaarwezen Maatschappelijke zetel: Technologiepark 21, 9052 Zwijnaarde Ondernemingsnummer: 0475.295.446 (RPR Gent) (de Vennootschap

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Inhoud Deze pdf bevat de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages van sectie II, deel 3 HRA:

Inhoud Deze pdf bevat de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages van sectie II, deel 3 HRA: Handleiding Regelgeving Accountancy Engelstalige voorbeeldteksten Inhoud Deze pdf bevat de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages van sectie II, deel 3 HRA: 1.1.1.4: Goedkeurende controleverklaring,

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Lieke van der Scheer, Department of Philosophy Lieke van der Scheer ISOQOL

Lieke van der Scheer, Department of Philosophy Lieke van der Scheer ISOQOL Lieke van der Scheer, Department of Philosophy Lieke.vanderScheer@utwente.nl Lieke van der Scheer ISOQOL 14-11-2014 1 De stem van patiënten Elisa Garcia Simone van der Burg (Nijmegen) Lieke van der Scheer

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

Creatief onderzoekend leren

Creatief onderzoekend leren Creatief onderzoekend leren De onderwijskundige: Wouter van Joolingen Universiteit Twente GW/IST Het probleem Te weinig bèta's Te laag niveau? Leidt tot economische rampspoed. Hoe dan? Beta is spelen?

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446 File ID 446446 Filename Titlepage SOURCE (OR PART OF THE FOLLOWING SOURCE):

Nadere informatie

Doorstroom vrouwelijke top wetenschappers: SPP en HR-analytics

Doorstroom vrouwelijke top wetenschappers: SPP en HR-analytics bureau van de universiteit human resources 20-06-2016 1 20-06-2016 1 Doorstroom vrouwelijke top wetenschappers: SPP en HR-analytics VNSU seminar Gender, 21 juni 2016 Marion Stolp, directeur Human Resources

Nadere informatie

Studiebegeleiding & tutoraat

Studiebegeleiding & tutoraat Studiebegeleiding & tutoraat Patricia Post-Nievelstein, Head Tutor, University College Utrecht Richard van den Doel, Senior Tutor, University College Roosevelt Oscar van den Wijngaard, Coordinator Academic

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Tilburg University. Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing

Tilburg University. Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing Tilburg University Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing Publication date: 1982 Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013 Update Empowermentproject Kenia september 2013 Het Empowerment-project in Kenia van de Rotaryclub Rhenen-Veendaal begint aan de derde fase: een derde en laatste bezoek, met een Empowerment workshop voor

Nadere informatie

Markt- en marketingonderzoek aan Nederlandse universiteiten Verhallen, T.M.M.; Kasper, J.D.P.

Markt- en marketingonderzoek aan Nederlandse universiteiten Verhallen, T.M.M.; Kasper, J.D.P. Tilburg University Markt- en marketingonderzoek aan Nederlandse universiteiten Verhallen, T.M.M.; Kasper, J.D.P. Published in: Tijdschrift voor Marketing Publication date: 1987 Link to publication Citation

Nadere informatie

Het opschorten van de handel op de Amsterdamse Effectenbeurs Kabir, M.R.

Het opschorten van de handel op de Amsterdamse Effectenbeurs Kabir, M.R. Tilburg University Het opschorten van de handel op de Amsterdamse Effectenbeurs Kabir, M.R. Published in: Bedrijfskunde: Tijdschrift voor Modern Management Publication date: 1991 Link to publication Citation

Nadere informatie

De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner

De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner The association between momentary affect and sexual desire: The moderating role of partner

Nadere informatie

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers The Influence of Cognitive Stimulation in the Form of Active Learning on Mental Health

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1996 Nr. 209

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1996 Nr. 209 25 (1996) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1996 Nr. 209 A. TITEL Protocol tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Tsjechische Republiek tot wijziging van de Overeenkomst

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Maagdenhuisbezetting 2015

Maagdenhuisbezetting 2015 Maagdenhuisbezetting 2015 Genoeg van de marktwerking en bureaucratisering in de publieke sector Tegen het universitaire rendementsdenken, dwz. eenzijdige focus op kwantiteit (veel publicaties, veel studenten,

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander 2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander HOI 2.0 introduction Importance HOI currency Future print = HOI 2.0 HOI 2.0 Print: Décomplexation/more simple Digital: New set-up Core values HOI Accountability

Nadere informatie

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5)

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Hester A. Lijphart Eerste begeleider: Dr. E. Simon Tweede

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

De Invloed van Religieuze Coping op. Internaliserend Probleemgedrag bij Genderdysforie. Religious Coping, Internal Problems and Gender dysphoria

De Invloed van Religieuze Coping op. Internaliserend Probleemgedrag bij Genderdysforie. Religious Coping, Internal Problems and Gender dysphoria De Invloed van Religieuze Coping op Internaliserend Probleemgedrag bij Genderdysforie Religious Coping, Internal Problems and Gender dysphoria Ria de Bruin van der Knaap Open Universiteit Naam student:

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy on Sociosexuality Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie op Sociosexualiteit Filiz Bozkurt First supervisor: Second supervisor drs. J. Eshuis dr. W. Waterink

Nadere informatie

Klachtenregeling. Directeur De directeur van Pool Management & Organisatie b.v.

Klachtenregeling. Directeur De directeur van Pool Management & Organisatie b.v. Klachtenregeling Inleiding Klachtenregeling Pool Management Academy inzake cursussen, trainingen, opleidingen, coaching of begeleidingstrajecten, uitgevoerd door Pool Management Academy in opdracht van

Nadere informatie

The MSc programme and the regular Erasmus MC MD curriculum

The MSc programme and the regular Erasmus MC MD curriculum The MSc programme and the regular Erasmus MC MD curriculum In September 2008, Erasmus MC has implemented the Bachelor/Masters structure (BaMa) in its regular medical curriculum (codename ErasmusArts 2008

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten

Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten CBM-I bij Faalangst in een Studentenpopulatie 1 Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten Cognitive Bias Modification of Interpretation Bias for Students with Test Anxiety

Nadere informatie

1. Is de standaard duidelijk over de werkzaamheden die mogen worden uitgevoerd.? Zo nee, graag toelichten waarom niet.

1. Is de standaard duidelijk over de werkzaamheden die mogen worden uitgevoerd.? Zo nee, graag toelichten waarom niet. Reactie op Consultatiedocument Standaard 4400N Met belangstelling heb ik kennis genomen van het consultatiedocument Standaard 4400N. Ik maak graag gebruik van de mogelijkheid om te reageren op dit document.

Nadere informatie

Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid

Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Artikel 1 Toepassingsbereik Dit reglement is van toepassing op scripties in: a. de masteropleidingen Nederlands Recht, Fiscaal Recht, Internationaal en Europees

Nadere informatie

Tilburg University. Huishoudelijk gedrag en stookgasverbruik van Raaij, Fred; Verhallen, T.M.M. Published in: Economisch Statistische Berichten

Tilburg University. Huishoudelijk gedrag en stookgasverbruik van Raaij, Fred; Verhallen, T.M.M. Published in: Economisch Statistische Berichten Tilburg University Huishoudelijk gedrag en stookgasverbruik van Raaij, Fred; Verhallen, T.M.M. Published in: Economisch Statistische Berichten Publication date: 1980 Link to publication Citation for published

Nadere informatie

Toetsing en beoordeling en de beperkte opleidingsbeoordeling

Toetsing en beoordeling en de beperkte opleidingsbeoordeling Toetsing en beoordeling en de beperkte opleidingsbeoordeling Conferentie Onderwijsinspectie, Amersfoort, 20 mei 2015 Sietze Looijenga, QANU In deze workshop: Hoe wordt in visitaties aandacht besteed aan

Nadere informatie

Procrustes analyse (1) Steenkamp, J.E.B.M.; van Trijp, J.C.M.; Verhallen, T.M.M.

Procrustes analyse (1) Steenkamp, J.E.B.M.; van Trijp, J.C.M.; Verhallen, T.M.M. Tilburg University Procrustes analyse (1) Steenkamp, J.E.B.M.; van Trijp, J.C.M.; Verhallen, T.M.M. Published in: Tijdschrift voor Marketing Publication date: 1989 Link to publication Citation for published

Nadere informatie

Windows Server 2003 EoS. GGZ Nederland

Windows Server 2003 EoS. GGZ Nederland Windows Server 2003 EoS GGZ Nederland Inleiding Inleiding Op 14 juli 2015 gaat Windows Server 2003 uit Extended Support. Dat betekent dat er geen nieuwe updates, patches of security releases worden uitgebracht.

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 8 december 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als jeeen onderdeel

Nadere informatie

Beta s rol in toekomstige PhD programma s

Beta s rol in toekomstige PhD programma s Sessie Lunteren, over Verleden, heden en toekomst van het PhD onderwijs Beta s rol in toekomstige PhD programma s Geert-Jan van Houtum Wetenschappelijk directeur van Onderzoeksschool Beta voor Operations

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN

ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN PETS D1570 Groei door Inspiratie ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN Frank van der Meijden Public Image Coordinator zone 13A&C, 18B OPLOSSING? Alternatieve vormen Club bijeenkomsten: Oplossing voor

Nadere informatie

Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het. Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in.

Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het. Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in. Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in Vlaanderen Mindfulness as an Additional Resource for the JD R Model to Explain

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek

Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek Prof dr JJM van Delden Julius Centrum, UMC Utrecht j.j.m.vandelden@umcutrecht.nl Inleiding Medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

OPLEIDINGS- EN BEGELEIDINGSPLAN

OPLEIDINGS- EN BEGELEIDINGSPLAN OPLEIDINGS- EN BEGELEIDINGSPLAN VOOR PROMOVENDI DIE AANGESTELD ZIJN OP DE FACULTEIT DER RECHTSGELEERDHEID VAN DE UNIVERSITEIT LEIDEN * (zoals bedoeld in artikel 6.8 van de CAO Nederlandse Universiteiten

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Over dit formulier About this form Waarom dit formulier? Dit formulier is bestemd

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie