September Militaire Systemen & Technologie Faculteit Militaire Wetenschappen Nederlandse Defensie Academie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "September 2009. Militaire Systemen & Technologie Faculteit Militaire Wetenschappen Nederlandse Defensie Academie"

Transcriptie

1 September 2009 Militaire Systemen & Technologie Faculteit Militaire Wetenschappen Nederlandse Defensie Academie

2 Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus RA Utrecht Telefoon: Fax: Internet: QANU Tekst en cijfermateriaal uit deze uitgave mogen, na toestemming van QANU en voorzien van bronvermelding, door middel van druk, fotokopie, of op welke andere wijze dan ook, worden overgenomen. 2 QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie

3 Inhoudsopgave Voorwoord 5 Voorwoord voorzitter visitatiecommissie 7 Deel I Algemeen deel 9 Deel II Opleidingsrapport 13 Bijlagen 47 Bijlage A: Curricula vitae van de commissieleden 49 Bijlage B: Domeinspecifiek referentiekader 51 Bijlage C: Bezoekprogramma 55 QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie 3

4 4 QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie

5 VOORWOORD Dit rapport is onderdeel van de kwaliteitsbeoordeling van universitaire bachelor- en masteropleidingen in Nederland. Het doel van het rapport is om een betrouwbaar beeld te geven van de resultaten van de voor beoordeling voorgelegde opleiding, alsmede een terugkoppeling te geven naar de interne kwaliteitszorg van de betrokken organisatie en als basis te dienen voor de accreditatie van de betrokken opleiding door de Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO). De stichting Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) beoogt onafhankelijke, objectieve en kritische beoordelingen te laten plaatsvinden en opbouwende kritiek te leveren, zo veel mogelijk uitgaande van een gestandaardiseerde set van kwaliteitscriteria met oog voor specifieke omstandigheden. De Visitatiecommissie Militaire Systemen & Technologie van QANU heeft haar taken met grote toewijding uitgevoerd. De opleiding is beoordeeld op een grondige en zorgvuldige manier en binnen een duidelijk beoordelingskader. Wij verwachten dat de oordelen en de aanbevelingen in zorgvuldige overweging zullen worden genomen door de betrokken opleiding, het Faculteitsbestuur en het College van Bestuur. Wij zeggen dank aan de voorzitter en de leden van de visitatiecommissie voor hun bereidheid deel te nemen aan deze beoordeling en voor de toewijding waarmee ze hun taak hebben uitgevoerd. Ook gaat onze dank uit naar de staf van de betrokken afdelingen aan de faculteit voor hun inspanningen en hun medewerking aan deze beoordeling. Quality Assurance Netherlands Universities mr. C.J. Peels directeur drs. J.G.F. Veldhuis voorzitter bestuur QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie 5

6 6 QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie

7 VOORWOORD VOORZITTER VISITATIECOMMISSIE Dit rapport beschrijft de evaluatie van de bacheloropleiding Militaire Systemen & Technologie van de Nederlandse Defensie Academie. De visitatiecommissie heeft de kwaliteit van het studieprogramma, de bijbehorende procedures en resultaten beoordeeld conform het Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs van de NVAO. De commissie waardeert de gedegen voorbereiding van het visitatiebezoek door de Faculteit Militaire Wetenschappen. Het zelfevaluatierapport gaf een goed beeld van de opleiding, haar kwaliteit en de bijbehorende procedures. Tijdens het bezoek was er sprake van open en zinvolle discussies met alle betrokkenen: management, ondersteunende staf, docenten, studenten en alumni. De opleiding bleek bereid alle gevraagde informatie direct ter beschikking te stellen aan de commissie. Het studieprogramma is goed doordacht en is uitdagend en motiverend voor de studenten. Het onderwijs aan en de begeleiding van de studenten is van een hoog niveau en biedt daardoor uitstekende kansen om de studie in de daarvoor gestelde tijd af te ronden. De opleiding biedt uitgebreide mogelijkheden voor geschikte afgestudeerden om een vervolgopleiding te volgen op MSc-niveau. De commissie ondersteunt de visie van de opleiding om dergelijke masteropleidingen te volgen aan algemene universiteiten. De opleiding heeft blijk gegeven open te staan voor kritiek en op basis daarvan tot verbeteringen te komen. Dit biedt mogelijkheden om de opleiding in de toekomst nog verder te verbeteren. Graag wil ik mijn waardering uitspreken voor de grote inzet en waardevolle bijdragen van de leden van de visitatiecommissie aan deze evaluatie. Prof. ir. J. Klein Woud Voorzitter visitatiecommissie Militaire Systemen & Technologie QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie 7

8 8 QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie

9 DEEL I: ALGEMEEN DEEL QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie 9

10 1. Algemeen deel: Samenstelling en werkwijze van de commissie Inleiding De Faculteit Militaire Wetenschappen (FMW) van de Nederlandse Defensie Academie (NLDA) heeft QANU gevraagd om een beoordeling uit te voeren van haar wobacheloropleidingen. In 2008 is de opleiding Militaire Bedrijfswetenschappen aan deze FMW gevisiteerd. Deze beoordeling is uitgevoerd in het kader van de aanwijzingsprocedure en zal door de FMW gebruikt worden om een aanvraag te doen om door de minister van OCW als instelling voor hoger onderwijs aangewezen te worden. De visitatie van de bacheloropleiding Militaire Systemen & Technologie heeft formeel de vorm van een toets nieuwe opleiding. Omdat de opleiding al een aantal jaar bestaat, is voor de visitatie het Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs van de NVAO (verder te noemen NVAO-kader) gebruikt. Samenstelling van de commissie De samenstelling van de commissie is tot stand gekomen in overleg met de opleiding Militaire Systemen & Technologie, het bestuur van de Faculteit Militaire Wetenschappen, het bestuur van QANU en de NVAO. De NVAO is geraadpleegd voor de samenstelling van de commissie, omdat deze visitatie formeel een toets nieuwe opleiding is. De procedure heeft geresulteerd in de volgende commissie: Prof.ir. J. (Hans) Klein Woud, emeritus hoogleraar Maritieme werktuigkunde aan de TU Delft (voorzitter); Generaal majoor b.d. ir. L. (Lex) Besselink, voormalig directeur Wapensystemen en Bedrijven van de Defensie Materieel Organisatie; Prof.ir. P. (Peter) Hoogeboom, hoogleraar Radar Earth Observation aan de TU Delft; Kolonel IMM P. (Peter) Lodewyckx, dr.ir., lid van de directie en docent van de Koninklijke Militaire School in Brussel, België; Prof.dr. R. (Roland) Vandenberghe, emeritus hoogleraar Onderwijsbeleid en vernieuwing, Katholieke Universiteit Leuven, België; R. (Roel) Rutgers Bsc, student Bouwkunde TU Delft (student-lid). Als secretaris van de commissie fungeerde drs. S.E. (Saskia) Tiethoff, medewerker van het bureau van QANU. Voor de curricula vitae van de leden van de commissie wordt verwezen naar bijlage A. Taakstelling Op grond van het instellingsbesluit, d.d. 22 juni 2009, was het de taak van de commissie om op basis van de door de opleiding aangeleverde informatie en door het voeren van verschillende gesprekken tijdens het visitatiebezoek: 1. een oordeel te geven over de verschillende kwaliteitsaspecten van de opleiding, zoals beschreven in het NVAO-kader; 2. op basis daarvan vast te stellen of de opleiding naar het oordeel van de commissie voldoet aan de criteria voor basiskwaliteit; 3. de aspecten van de opleiding te identificeren die naar het oordeel van de commissie voor verbetering vatbaar zijn. 10 QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie

11 Voorbereiding Ten behoeve van de beoordeling heeft de opleiding een zelfevaluatierapport (verder te noemen zelfstudie) opgesteld. De zelfstudie bevat een analyse en beschrijving van de opleiding aan de hand van het NVAO-kader. Daarnaast bevat het rapport een reflectie op de sterke en zwakke kanten van de opleiding. De opleiding heeft de commissie tevens een omvangrijk dossier met aanvullende documenten en achtergrondinformatie ter beschikking gesteld. Bij de zelfstudie heeft de opleiding een lijst gevoegd van de bachelorscripties die door studenten van de opleiding geschreven zijn. Uit deze lijst heeft elk commissielid twee scripties geselecteerd en toegestuurd gekregen. Bij deze scripties ontvingen zij ook de door de opleiding ingevulde afstudeerformulieren, zodat de commissie zich een beeld kon vormen over de wijze waarop de beoordeling tot stand gekomen is. De commissie heeft de opleiding verzocht om voor het bezoek toegang te krijgen tot de elektronische leeromgeving TeleTop. Ongeveer een week voor het bezoek heeft de commissie de inloggegevens voor TeleTop toegestuurd gekregen. De opleiding heeft de commissie tevens toegang verschaft tot de elektronische cursusdossiers. De commissie heeft de opleiding verzocht om tijdens het bezoek inzicht te geven in het volgende informatiemateriaal: voorlichtingsmateriaal, studiemateriaal, voorbeelden van werkstukken, portfolio s, scriptiehandleiding, evaluatieverslagen, toetsmaterialen, verslagen van vergaderingen van de opleidingscommissie en examencommissie en beleidsstukken. Een deel van dit materiaal was al onderdeel van het informatiepakket dat de commissie voor het bezoek ontvangen heeft. Startvergadering en bezoek Het bezoek vond plaats op 22 en 23 juni 2009 in Den Helder en heeft anderhalve dag geduurd. Aan het begin van het bezoek werd de startvergadering gehouden. Tijdens deze vergadering werd de commissie geïnstalleerd door de directeur van QANU, mr. C.J. Peels. Voorafgaand aan het bezoek zijn de bepalingen in de onafhankelijkheidsverklaring van QANU onder de aandacht van de commissieleden gebracht. Tijdens de startvergadering is de onafhankelijkheid van de commissieleden individueel besproken; alle commissieleden hebben een toelichting gegeven op hun positie ten opzichte van de opleiding. Er is bij geen van de commissieleden een belemmering voor een onafhankelijke oordeelsvorming geconstateerd. Daarmee is de visitatie Militaire Systemen & Technologie naar het oordeel van QANU omgeven met voldoende onafhankelijkheidswaarborgen. De commissie heeft tijdens de startvergadering de concepttekst besproken van het door haar opgestelde domeinspecifiek referentiekader. Tijdens de startvergadering heeft de commissie ook de zelfstudie en de door de commissie gelezen bachelorscripties besproken. Hierbij werden specifieke aandachtspunten geïnventariseerd. Een spreekuur was onderdeel van het bezoekprogramma. Tijdens dit spreekuur, dat van tevoren breed is aangekondigd en waarvoor men zich vertrouwelijk bij de secretaris van de commissie kon aanmelden, werd aan belanghebbenden de mogelijkheid geboden om in vertrouwen met de sommisse te spreken. Van dit spreekuur is geen gebruikgemaakt. Het bezoek is door de opleiding uitstekend georganiseerd. De gesprekken met de delegaties waren plezierig en open. De commissie heeft haar onderzoek goed kunnen uitvoeren, zij QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie 11

12 heeft kunnen beschikken over alle noodzakelijke informatie en heeft zich volledig op de hoogte kunnen stellen van de stand van zaken bij de opleiding. QANU heeft het formele instellingsbesluit van de commissie verzonden naar de daarvoor in aanmerking komende instanties, zoals het College van Bestuur, het Faculteitsbestuur, de NVAO, de VSNU en het ministerie van OCW. Beoordelingsschaal De zes onderwerpen uit het NVAO-kader zijn beoordeeld volgens een tweepuntsschaal: voldoende of onvoldoende. Voor de beoordeling van de 21 facetten uit het kader is een vierpuntsschaal gehanteerd, waarbij de commissie de standaard beslisregels van QANU gevolgd heeft. Deze beslisregels zijn: de beoordeling onvoldoende wijst erop dat het facet beneden de gestelde verwachting ligt en dat beleidsaandacht op dit punt nodig is; de beoordeling voldoende houdt in dat het facet beantwoordt aan de basisstandaard of basisnorm; de beoordeling goed houdt in dat het niveau van het facet uitstijgt boven de basiskwaliteit; de beoordeling excellent houdt in dat voor het facet een niveau wordt gerealiseerd waardoor de beoordeelde opleiding zowel nationaal als internationaal als een voorbeeld van goede praktijk kan functioneren. Vaststellen van de rapportage De concepttekst van het beoordelingsrapport van de opleiding is per voorgelegd aan de commissieleden. Na verwerking van het commentaar van alle commissieleden is de tekst per vastgesteld. Het conceptrapport is vervolgens voor commentaar op feitelijke onjuistheden aangeboden aan de faculteit. De reactie hierop is door de commissie besproken en wanneer daartoe in de ogen van de commissie aanleiding bestond, zijn aanpassingen gemaakt in de formulering van de tekst. 12 QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie

13 DEEL II: OPLEIDINGSRAPPORT QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie 13

14 14 QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie

15 2. Rapport over de bacheloropleiding Militaire Systemen & Technologie van de Nederlandse Defensie Academie Administratieve gegevens Bacheloropleiding Militaire Systemen & Technologie: Naam opleiding: CROHO-nummer: Niveau: Oriëntatie: Studielast: Graad: Variant(en): Locatie(s): Einddatum accreditatie: Militaire Systemen & Technologie n.v.t. bachelor wo 180 EC Bachelor of Science voltijd Den Helder (en Breda) n.v.t. Het bezoek van de visitatiecommissie Militaire Systemen & Technologie aan de Faculteit Militaire Wetenschappen van de Nederlandse Defensie Academie vond plaats op 22 en 23 juni Structuur en organisatie van de faculteit De Nederlandse Defensie Academie (NLDA) is ontstaan uit een fusie van de verschillende opleidingsinstellingen van Defensie en is in november 2005 opgericht. Bij oprichting van de NLDA zijn de faculteiten van het Koninklijk Instituut voor de Marine (KIM) en de Koninklijke Militaire Academie (KMA) samengevoegd tot de Faculteit Militaire Wetenschappen (FMW). De FMW is verantwoordelijk voor het verzorgen van vijf wetenschappelijke bacheloropleidingen. De wetenschappelijke bacheloropleidingen zijn een deel van de lange officiersopleiding of militair-wetenschappelijke opleiding (MWO), die een duur van vier tot vijf jaar heeft. De MWO bestaat uit een wetenschappelijke bacheloropleiding, een militaire opleiding en een vaktechnische opleiding (VTO). De militaire opleiding en een vaktechnische opleiding worden verzorgd door KIM en KMA, de bacheloropleidingen door de FMW, die voor de bacheloropleidingen een onafhankelijke verantwoordelijkheid heeft. Bij de inrichting van de FMW is rekening gehouden met de eisen die de Wet op het Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek (WHW) stelt aan de bestuurlijke organisatie van universiteiten. Voor de faculteit is een aangepaste bestuursstructuur opgezet om de onafhankelijkheid en de academische vrijheid te waarborgen: voor de bedrijfsvoering valt de FMW onder de Commandant NLDA, maar voor alle andere aspecten onder een College van Bestuur (CvB). Onder het CvB ressorteert het Faculteitsbestuur (FB), onder voorzitterschap van de decaan. Dit bestuur bestaat verder uit twee portefeuillehouders, respectievelijk voor onderwijs en onderzoek, aangevuld met een secretaris. De FMW bestaat uit negen kennissecties: Sensor-,Wapen- en Commandosystemen (SEWACO); QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie 15

16 Militaire Platformsystemen (MPS); Navigatie Technologie (NAV); Management, Organisatie en Defensie Economie (MODE); Logistiek en Informatie (L&I); Militaire Gedragswetenschappen en Filosofie (MGF); Militaire Operationele Wetenschappen (MOW); Militaire Geschiedenis en Strategie (MGS); Internationale Veiligheidsstudies (IVS). De secties SEWACO, MPS en NAV zijn gebundeld in het cluster Military Technical Sciences en verzorgen het grootste deel van het onderwijs binnen de bacheloropleiding Militaire Systemen & Technologie Het beoordelingskader Doelstellingen opleiding F1: Domeinspecifieke eisen De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij de eisen die door (buitenlandse) vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden aan een opleiding in het betreffende domein (vakgebied/discipline en/of beroepspraktijk). Beschrijving De bacheloropleiding Militaire Systemen & Technologie (MS&T) is een zelfstandig onderdeel van de militair-wetenschappelijke opleiding (MWO) tot officier in verschillende startfuncties. Naast de bacheloropleiding (die hier onderwerp van beoordeling is) bestaat de MWO uit de vakopleiding, de militaire of maritieme scholing en de persoonsvorming (die geen onderwerp van beoordeling vormen). De verschillende onderdelen van de MWO hebben verschillende doelstellingen en eindtermen. De opleiding MS&T hanteert de volgende eindtermen: Competentiecategorie 1: Kennis en inzicht (D1) 1 De technisch-wetenschappelijk opgeleide officier (TWOO) is deskundig, bezit expertise op het gebied van de militaire systemen en technologie. Hij beschikt over kennis van en inzicht in de essentiële feiten, concepten, principes en theorieën die relevant zijn voor de gekozen technisch-wetenschappelijke specialisatie en over kennis van en inzicht in de randvoorwaarden en beperkingen die bij een deskundig oordeel gehanteerd zullen moeten worden. Binnen deze categorie realiseert de TWOO gedurende de opleiding de volgende eindtermen: 1. kennis van de grondslagen in de wiskunde, natuurwetenschappen en technologie. Hier ligt de basis voor een kwantitatieve benadering; 2. specifieke domeinkennis op het gebied van de militaire systemen en algemene kennis van het technische en ingenieursvakgebied; 3. specialistische kennis op een deelgebied binnen de militaire systemen, door middel van verdiepende en profileringsvakken; 4. kennis van en inzicht in de optimale inzet en inzetbaarheid van militaire systemen, alsmede de interactie tussen operator en systeem; 5. basiskennis van onderzoeks- en ontwerpmethoden (modellering, simulatie); 1 Met D1 tot D5 geeft de opleiding aan op welke van de vijf Dublin-descriptoren de competentiecategorie betrekking heeft. 16 QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie

17 6. kennis van en inzicht in de bedrijfskunde en managementtechnieken, met het oog op de latere beroepscontext. Competentiecategorie 2: Domeinspecifieke vaardigheden (D2) De TWOO handelt creatief en innovatief bij het oplossen van problemen en bij het specificeren en ontwerpen van systemen, componenten en processen. Hij past de expertise toe. Hij hanteert een kwantitatieve en integrale benadering om een professioneel oordeel uit te kunnen spreken met afweging van kosten, voordelen, veiligheid, kwaliteit, betrouwbaarheid, uitwendige vorm en milieueffecten. Hij ontwikkelt daartoe de volgende competenties: 1. een technisch-wetenschappelijk probleem onderzoeken: een probleem (her)formuleren; een probleem analyseren; een probleem met beperkte complexiteit oplossen, de oplossingsrichting aangeven voor complexe problemen; bestaande systemen, componenten en processen evalueren en aanpassen; eenvoudige systemen, componenten en processen specificeren en ontwerpen bij een bekende behoefte; 2. onderzoeksvaardigheden toepassen: de principes van kennisopbouw hanteren; bronnenonderzoek (gedrukt en elektronisch); een experiment ontwerpen ten behoeve van data-acquisitie; gegevens analyseren en interpreteren; 3. praktische vaardigheden: ontwikkelen en toepassen van de gereedschapskist met hulpmiddelen, technieken en apparatuur (inclusief software). Competentiecategorie 3: Algemene vaardigheden en kwaliteiten (D2, D3, D4, D5) Deze categorie bestaat uit competenties om te kunnen functioneren op het niveau van de TWOO, maar zijn niet direct gerelateerd aan de beroepscontext: 1. academische en professionele vaardigheden. Deze omvatten: (D2) nieuwe technologie in de werkomgeving implementeren en de technische bedrijfsvoering aanpassen; doelmatig gebruik van ICT-hulpmiddelen; inzicht in de beperkingen en randvoorwaarden rondom technische problemen (gezondheid en milieu, de beroepspraktijk, de politiek, wetgeving, financiële en praktische haalbaarheid, onzekerheden en risico s); (D3) professionele oordeelsvorming; verantwoordelijkheid dragen; bewust zijn van relevante hedendaagse kwesties; (D4) effectief communiceren in de Nederlandse en Engelse taal, mondeling en schriftelijk; samenwerken in een team; (D5) bewust van de noodzaak en in staat om nieuwe kennis te verwerven en zich verder te ontwikkelen; een vragende attitude; 2. professionele kwaliteiten. De professionele beroepshouding wordt gekenmerkt door: (D2) middelen en tijd efficiënt en effectief inzetten; vernieuwend handelen in het ontwerpproces; (D3) risico s afwegen; bewust van de beroepsmatige en ethische verantwoordelijkheden; bewust van de sociale en economische context van de beroepspraktijk; bewust van de gevolgen van technisch-wetenschappelijk handelen; een veilige werkwijze toepassen en uitdragen; 3. persoonskenmerken. Relevante kenmerken van een succesvolle TWOO worden ontwikkeld en gestimuleerd: (D5) zelfstandig werkend, naast teamplayer; ondernemend; probleemoplossend; creatief; gemotiveerd en gedisciplineerd; kritisch en analytisch ingesteld; nieuwsgierig; integer; een zelfstandige geest. Aan de totstandkoming van deze eindtermen heeft de door de opleiding uitgevoerde benchmark bijgedragen. In deze benchmark zijn het programma en de eindtermen van de opleiding vergeleken met studieprogramma s die toegang geven tot dezelfde masteropleidingen als de opleiding MS&T en met inhoudelijk vergelijkbare civiele en militaire opleidingen in het buitenland. De volgende opleidingen zijn betrokken bij de benchmark: de QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie 17

18 civiele opleidingen Elektrotechniek, Technische Informatica en Maritieme Techniek aan de Technische Universiteit Delft (TU Delft), Werktuigbouwkunde en Elektrotechniek aan de Katholieke Universiteit Leuven (KUL) en de militaire opleidingen van de Belgische Koninklijke Militaire School (KMS) en van de United States Naval Academy (USNA). In de zelfstudie staan de uitkomsten van deze benchmark beschreven. Hieruit blijkt dat de doelstellingen van de opleiding MS&T ten opzichte van deze opleidingen vergelijkbaar zijn. De opleiding streeft ernaar de benchmark in de toekomst elke zes jaar uit te voeren. Aan het tot stand komen van de eindtermen hebben ook de door de opleiding opgestelde beroepsprofielen bijgedragen. Deze beroepsprofielen vloeien voort uit een analyse van de typische functies waarin de afgestudeerde technisch-wetenschappelijk opgeleide officier (TWOO) terechtkomt. De beroepsprofielen zijn opgenomen als bijlage bij de zelfstudie. Zij beschrijven welke competenties nodig zijn voor het uitvoeren van diverse technische functies binnen de krijgsmacht. Onder andere uit deze competentieprofielen zijn de eindtermen van de bacheloropleiding gedestilleerd. Een ander deel van deze competenties is in het nonbachelordeel van de MWO ondergebracht. De term non-bachelor omvat alle nietwetenschappelijke delen van de MWO, namelijk de vakopleiding, de militaire of maritieme scholing en de persoonsvorming. Deze onderdelen vinden grotendeels plaats in aparte perioden. Via de NLDA-raad is het werkveld betrokken geweest bij het opstellen van de beroepsprofielen en daarmee indirect bij de totstandkoming van de eindtermen van de opleiding. Oordeel Uit de bovenstaande beschrijving blijkt dat de opleiding zowel binnen- en buitenlandse als civiele en militaire vakgenoten (impliciet of expliciet) heeft betrokken bij het opstellen van de eindtermen van de opleiding. De commissie constateert dat de opleiding afgezien hiervan een breed netwerk heeft om te bepalen of de eindtermen aan de eisen van de beroepspraktijk blijven voldoen. Door dit netwerk en door de nauwe betrokkenheid van de beroepspraktijk bij de opleiding en haar medewerkers bestaat voor de commissie de garantie dat de eindtermen aan de eisen van vakgenoten en de beroepspraktijk voldoen en zullen blijven voldoen. Bij de inrichting van de opleiding is met het werkveld besproken uit welke elementen een wetenschappelijke technische basisopleiding zou moeten bestaan. Dit heeft geleid tot een goede aansluiting van (het programma en) de eindtermen op de eisen van de beroepspraktijk. De commissie heeft geconstateerd dat de eindtermen aansluiten bij de eisen aan een bacheloropleiding in het militair-technische domein. Zoals hierboven beschreven hebben de beroepsprofielen aan de domeinspecifieke aspecten van de eindtermen ten grondslag gelegen. De studenten verwerven niet alleen kennis van de grondslagen in de wiskunde, natuurwetenschappen en technologie, maar ook specifieke domeinkennis op het gebied van de militaire systemen en algemene kennis van het technische en ingenieursvakgebied. Tijdens de verdiepings- en profileringsfase vergaren de studenten meer specialistische kennis op een deelgebied binnen de militaire systemen. Uit de benchmark bleek dat de mate waarin de opleiding aandacht besteedt aan bovengenoemde aspecten overeenkomt met vergelijkbare civiele opleidingen. De commissie ziet daarin een bevestiging dat de opleiding aansluit op de eisen die gesteld worden aan een opleiding in het technische domein. Bacheloropleiding Militaire Systemen & Technologie: het oordeel van de commissie is voldoende. 18 QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie

19 F2: Niveau: Bachelor en Master De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een Bachelor of een Master. Beschrijving In de zelfstudie geeft de opleiding aan dat de Dublin-descriptoren leidend zijn geweest bij het opstellen van de eindtermen. De Dublin-descriptoren beschrijven het eindniveau van de bachelor aan de hand van vijf competentiegebieden: kennis en inzicht, toepassen van kennis en inzicht, oordeelsvorming, communicatie en leervaardigheden. Per eindterm heeft de opleiding aangegeven welke Dublin-descriptoren eraan ten grondslag liggen. Daarnaast zijn voor het bepalen van het niveau van de opleiding de Criteria voor academische bachelor en master curricula geraadpleegd. In Competentiecategorie 1 van de eindtermen staat beschreven wat studenten leren op het gebied van kennis en inzicht (Dublin-descriptor 1). Deze kennis leren zij vervolgens toe te passen, zoals beschreven in Competentiecategorie 2 van de eindtermen (Dublin-descriptor 2): zij verwerven onderzoeksvaardigheden en leren die toe te passen. Uit Competentiecategorie 3 van de eindtermen blijkt dat studenten komen te beschikken over algemene wetenschappelijke vaardigheden, die betrekking hebben op oordeelsvorming (Dublindescriptor 3), communicatie (Dublin-descriptor 4) en leervaardigheden (Dublin-descriptor 5). Oordeel De commissie heeft vastgesteld dat de formulering van de eindtermen duidelijk maakt dat in de opleiding minimaal bachelorniveau beoogd wordt. De commissie bevestigt dat de Dublindescriptoren duidelijk ten grondslag hebben gelegen aan de eindtermen, en herkent daarnaast in de eindtermen het niveau dat in de Criteria voor Academische Bachelor en Master Curricula voor een bacheloropleiding beschreven is. De commissie stelt hiermee vast dat de eindtermen van de opleiding aansluiten bij algemene en internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een bachelor. Bacheloropleiding Militaire Systemen & Technologie: het oordeel van de commissie is voldoende. F3: Oriëntatie WO: De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij de volgende beschrijvingen van een Bachelor en een Master: De eindkwalificaties zijn ontleend aan eisen vanuit de wetenschappelijke discipline, de internationale wetenschapsbeoefening en voor daarvoor in aanmerking komende opleidingen de relevante praktijk in het toekomstige beroepenveld. Een WO-bachelor heeft de kwalificaties voor toegang tot tenminste één verdere WO-studie op masterniveau en eventueel voor het betreden van de arbeidsmarkt. Een WO-master heeft de kwalificaties om zelfstandig wetenschappelijk onderzoek te verrichten of multi- en interdisciplinaire vraagstukken op te lossen in een beroepspraktijk waarvoor een WO-opleiding vereist is of dienstig is. Beschrijving De opleiding oriënteert zich op de militaire en technisch-wetenschappelijke beroepspraktijk. Zij heeft een brede technisch-wetenschappelijke oriëntatie, die overeenkomt met wat gebruikelijk is aan civiele universiteiten. Algemene wetenschappelijke vaardigheden komen in de eindtermen aan de orde. Er is ook aandacht voor onder meer communicatieve vaardigheden, samenwerkingsvaardigheden en ethiek. Afgestudeerden aan de opleiding MS&T hebben brugloze aansluiting op momenteel circa twintig masteropleidingen in binnen- en buitenland. Met het juiste pakket aan keuze- en profileringsvakken binnen de bacheloropleiding kunnen studenten doorstromen naar QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie 19

20 opleidingen aan de volgende instellingen: verschillende masteropleidingen aan de faculteiten 3ME (Werktuigbouwkunde, Maritieme Techniek en Technische Materiaalwetenschappen), EWI (Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica) en L&R (Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek) van de TU Delft. In het buitenland hebben studenten toegang tot de masteropleiding Polytechniek aan de Koninklijke Militaire School in Brussel en verschillende masteropleidingen aan het Institute of Engineering Surveying and Space Geodesy van de University of Nottingham, de Defence Academy van Cranfield University en de Naval Postgraduate School in Monterey. Na het volgen van een aansluitprogramma van 30 EC hebben studenten eveneens toegang tot de masteropleiding Operations Research and Management aan de Faculteit Economische Wetenschappen en Econometrie van de UvA. Oordeel De commissie heeft de eindtermen van de opleiding bestudeerd en geconstateerd dat de eindtermen inderdaad ontleend zijn aan eisen vanuit de wetenschappelijke discipline en de internationale wetenschapsbeoefening. De afgestudeerde aan de opleiding beschikt volgens de omschrijving in de eindtermen over kennis van en inzicht in de concepten en theorieën die relevant zijn voor een technisch-wetenschappelijk expert. Hij verwerft een brede technische basis en verwerft de vaardigheden om technische problemen te (her)formuleren en te analyseren en om problemen met een beperkte complexiteit op te lossen. De commissie heeft geconstateerd dat de eindtermen en het daarop gebaseerde studieprogramma MS&T het mogelijk maken dat studenten doorstromen naar diverse vervolgopleidingen op masterniveau. Uit de gesprekken met studenten die zijn doorgestroomd naar een masteropleiding bleek dat hun eindkwalificaties bij het verlaten van de bacheloropleiding goed aansloten op de instroomeisen van de masteropleidingen (cf. F20). Bacheloropleiding Militaire Systemen & Technologie: het oordeel van de commissie is voldoende. Oordeel over het onderwerp Doelstellingen opleiding Op basis van de beoordelingen per facet komt de commissie tot een samenvattend oordeel over het onderwerp Doelstellingen opleiding. Voor de bacheloropleiding Militaire Systemen & Technologie is het oordeel voldoende Programma Beschrijving van het programma De bacheloropleiding begint met de Gemeenschappelijke Officiersopleiding (GOO) van 30 EC. Alle studenten aan de Faculteit Militaire Wetenschappen (FMW) volgen tijdens de GOO dezelfde inleidingen in de krijgswetenschappen, bedrijfswetenschappen, militaire systemen en operaties. Tevens wordt de basis gelegd voor de leerlijnen academische vaardigheden: wetenschapsfilosofie, communicatieve vaardigheden Nederlands (CVN), communicatieve vaardigheden Engels (CVE) en methoden en technieken van onderzoek (MTO). Deze algemene wetenschappelijke vakken worden vervolgens in de rest van het curriculum in verschillende vakken geïntegreerd. Verder is het studieprogramma van de opleiding MS&T verdeeld in vakkenclusters, die thematisch en wat betreft diepgang met elkaar samenhangen. Achtereenvolgens volgen studenten de clusters: (technisch-wetenschappelijke) grondslagen, verdiepende vakken, integrerende vakken, verbredende vakken, profileringsvakken. 20 QANU / Militaire Systemen & Technologie, Nederlandse Defensie Academie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Postacademische Opleiding Militair Juridische Dienst Krijgsmacht

Postacademische Opleiding Militair Juridische Dienst Krijgsmacht Postacademische Opleiding Militair Juridische Dienst Krijgsmacht Nederlandse Defensie Academie Inleiding Sinds 2007 verzorgt de Nederlandse Defensie Academie (NLDA) de Postacademische Opleiding Militair

Nadere informatie

Politicologie Faculteit der Sociale Wetenschappen. Universiteit Leiden

Politicologie Faculteit der Sociale Wetenschappen. Universiteit Leiden Politicologie Faculteit der Sociale Wetenschappen Universiteit Leiden April 2010 Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht Telefoon: 030

Nadere informatie

Politicologie Faculteit der Maatschappijen Gedragswetenschappen. Universiteit van Amsterdam

Politicologie Faculteit der Maatschappijen Gedragswetenschappen. Universiteit van Amsterdam Politicologie Faculteit der Maatschappijen Gedragswetenschappen Universiteit van Amsterdam Februari 2010 Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503

Nadere informatie

Januari 2009. Militaire Bedrijfswetenschappen Faculteit Militaire Wetenschappen Nederlandse Defensie Academie

Januari 2009. Militaire Bedrijfswetenschappen Faculteit Militaire Wetenschappen Nederlandse Defensie Academie Januari 2009 Militaire Bedrijfswetenschappen Faculteit Militaire Wetenschappen Nederlandse Defensie Academie Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

Richtlijn voor het schrijven van een zelfevaluatierapport voor een beperkte opleidingsbeoordeling

Richtlijn voor het schrijven van een zelfevaluatierapport voor een beperkte opleidingsbeoordeling Richtlijn voor het schrijven van een zelfevaluatierapport voor een beperkte opleidingsbeoordeling Versie 1.0.3, 1 mei 2012 QANU (Quality Assurance Netherlands Universities) Catharijnesingel 56 Postbus

Nadere informatie

December 2009. Islamitische geestelijke verzorging Islamitische Universiteit Rotterdam

December 2009. Islamitische geestelijke verzorging Islamitische Universiteit Rotterdam December 2009 Islamitische geestelijke verzorging Islamitische Universiteit Rotterdam Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht Telefoon:

Nadere informatie

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland 17 december 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Wanneer een Toets Nieuwe Opleiding? 4 3 Werkwijze Toets Nieuwe Opleiding 5 4 Aanvraagdossier ten behoeve van

Nadere informatie

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Het is aan het beoordelingspanel om te bepalen of deze toelichting relevant is bij de beoordeling van de onderhavige

Nadere informatie

QANU september 2010. Onderwijsvisitatie Medische Informatiekunde Universiteit van Amsterdam

QANU september 2010. Onderwijsvisitatie Medische Informatiekunde Universiteit van Amsterdam QANU september 2010 Onderwijsvisitatie Medische Informatiekunde Universiteit van Amsterdam Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht Telefoon:

Nadere informatie

Additionele beoordeling Faculteit der Rechtsgeleerdheid Universiteit Maastricht

Additionele beoordeling Faculteit der Rechtsgeleerdheid Universiteit Maastricht Additionele beoordeling Faculteit der Rechtsgeleerdheid Universiteit Maastricht Dit rapport hoort bij het rapport Rechtsgeleerdheid (VSNU, juli 2004) van de ongedeelde opleiding Nederlands Recht, Fiscaal

Nadere informatie

Politicologie Faculteit der Managementwetenschappen. Radboud Universiteit Nijmegen

Politicologie Faculteit der Managementwetenschappen. Radboud Universiteit Nijmegen Politicologie Faculteit der Managementwetenschappen Radboud Universiteit Nijmegen Februari 2010 Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 2015-2016 Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte Deze onderwijs- en examenregeling (OER-FFTR) treedt

Nadere informatie

Wijsbegeerte van een bepaald wetenschapsgebied Faculteit der Wijsbegeerte Vrije Universiteit Amsterdam

Wijsbegeerte van een bepaald wetenschapsgebied Faculteit der Wijsbegeerte Vrije Universiteit Amsterdam Wijsbegeerte van een bepaald wetenschapsgebied Faculteit der Wijsbegeerte Vrije Universiteit Amsterdam Mei 2007 Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035

Nadere informatie

Informatiekunde. Faculteit der Economie en Bedrijfswetenschappen. Universiteit van Tilburg

Informatiekunde. Faculteit der Economie en Bedrijfswetenschappen. Universiteit van Tilburg Informatiekunde Faculteit der Economie en Bedrijfswetenschappen Universiteit van Tilburg April 2010 Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht

Nadere informatie

Toetsing en beoordeling en de beperkte opleidingsbeoordeling

Toetsing en beoordeling en de beperkte opleidingsbeoordeling Toetsing en beoordeling en de beperkte opleidingsbeoordeling Conferentie Onderwijsinspectie, Amersfoort, 20 mei 2015 Sietze Looijenga, QANU In deze workshop: Hoe wordt in visitaties aandacht besteed aan

Nadere informatie

Bijlage V. Bij het advies van de Commissie NLQF EQF. Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en Dublin descriptoren.

Bijlage V. Bij het advies van de Commissie NLQF EQF. Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en Dublin descriptoren. Bijlage V Bij het advies van de Commissie NLQF EQF Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en. Tabel ter vergelijking NLQF niveaus 5 t/m 8 en Dublindescriptoren NLQF Niveau 5 Context Een onbekende, wisselende

Nadere informatie

Onderwijsvisitatie Economie Erasmus Universiteit Rotterdam

Onderwijsvisitatie Economie Erasmus Universiteit Rotterdam Onderwijsvisitatie Economie Erasmus Universiteit Rotterdam QANU, december 2009 Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht Telefoon: 030

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling

Onderwijs- en examenregeling Onderwijs- en examenregeling geldig vanaf 1 september 2010 Opleidingsspecifiek deel: Bacheloropleiding: Slavische talen en culturen Deze Onderwijs- en examenregeling is opgesteld overeenkomstig artikel

Nadere informatie

Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA

Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Voor de Bacheloropleidingen Bio-exact Natuurkunde en Sterrenkunde, Scheikunde, Wiskunde

Nadere informatie

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accred tatie aan de opleiding wo-master Computer Science van de Open Universiteit

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accred tatie aan de opleiding wo-master Computer Science van de Open Universiteit n ede rl an ds - u I a a mse a ccre ditati eor ga ni sati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accred tatie aan de opleiding wo-master Computer Science van de Open Universiteit datum 31 iuli

Nadere informatie

Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING FFTR 2014-2015

Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING FFTR 2014-2015 Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING FFTR 2014-2015 Deel 2 Opleidingsspecifiek deel: Master Theologie Deze onderwijs- en examenregeling (OER-FFTR) treedt

Nadere informatie

Wijsbegeerte. Faculteit der Wijsbegeerte Vrije Universiteit Amsterdam

Wijsbegeerte. Faculteit der Wijsbegeerte Vrije Universiteit Amsterdam Wijsbegeerte Faculteit der Wijsbegeerte Vrije Universiteit Amsterdam Januari 2010 Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht Telefoon: 030

Nadere informatie

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen 22 november 2011 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordeling van het bijzonder kenmerk ondernemen 5 2.1 Uitgangspunten voor de beoordeling van het bijzonder

Nadere informatie

Beknopte instructies voor het schrijven van een zelfevaluatierapport basiskwaliteit

Beknopte instructies voor het schrijven van een zelfevaluatierapport basiskwaliteit Beknopte instructies voor het schrijven van een zelfevaluatierapport basiskwaliteit QANU (Quality Assurance Netherlands Universities) Leidseveer 35 Postbus 8035 3503 RA UTRECHT T 030-2363800 F 030-2363805

Nadere informatie

Mei 2007. Liberal arts & sciences Faculteit Geesteswetenschappen Universiteit Utrecht

Mei 2007. Liberal arts & sciences Faculteit Geesteswetenschappen Universiteit Utrecht Mei 2007 Liberal arts & sciences Faculteit Geesteswetenschappen Universiteit Utrecht Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht Telefoon:

Nadere informatie

Sociologie. Faculteit der Sociale Wetenschappen, Erasmus Universiteit Rotterdam

Sociologie. Faculteit der Sociale Wetenschappen, Erasmus Universiteit Rotterdam Sociologie Faculteit der Sociale Wetenschappen, Erasmus Universiteit Rotterdam Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht Telefoon: 030

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 200 X Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2004 Nr. 66 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE

Nadere informatie

Tandheelkunde. Faculteit Medische Wetenschappen Rijksuniversiteit Groningen

Tandheelkunde. Faculteit Medische Wetenschappen Rijksuniversiteit Groningen Tandheelkunde Faculteit Medische Wetenschappen Rijksuniversiteit Groningen Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht The Netherlands Telefoon: 030

Nadere informatie

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Informatievergadering Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Wie zijn we? Besluit Vlaamse Regering Visitatieprotocol Planning ZER en beoordelingskader Visitatieproces Visitatiecommissie 23/04/2014 2

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden &

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

Mei 2007. Liberal arts & sciences Bacheloropleiding Bèta-gamma Instituut voor Interdisciplinaire Studies Universiteit van Amsterdam

Mei 2007. Liberal arts & sciences Bacheloropleiding Bèta-gamma Instituut voor Interdisciplinaire Studies Universiteit van Amsterdam Mei 2007 Liberal arts & sciences Bacheloropleiding Bèta-gamma Instituut voor Interdisciplinaire Studies Universiteit van Amsterdam Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel

Nadere informatie

Additionele beoordeling Faculteit der Rechtsgeleerdheid Universiteit Utrecht

Additionele beoordeling Faculteit der Rechtsgeleerdheid Universiteit Utrecht Additionele beoordeling Faculteit der Rechtsgeleerdheid Universiteit Utrecht Dit rapport hoort bij het rapport Rechtsgeleerdheid (VSNU, juli 2004) van de ongedeelde opleiding Nederlands Recht, Notarieel

Nadere informatie

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal Vakbeschrijvingen derde jaar EBM: In het derde jaar volg je enkele verdiepende vakken, schrijf je de bachelorscriptie en heb je een vrije keuzeruimte. Je kunt deze ruimte invullen met keuzevakken (o.a.

Nadere informatie

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor se a ccreditati eorganísati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor Psychologie van de Rijksuniversiteit Groningen datum 23 januari 201 3 onderwerp Defìnitief

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

Additionele beoordeling Faculteit der Rechtsgeleerdheid Vrije Universiteit

Additionele beoordeling Faculteit der Rechtsgeleerdheid Vrije Universiteit Additionele beoordeling Faculteit der Rechtsgeleerdheid Vrije Universiteit Dit rapport hoort bij het rapport Rechtsgeleerdheid (VSNU, juli 2004) van de ongedeelde opleiding Nederlands Recht en Notarieel

Nadere informatie

DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Algemene cultuurwetenschappen, 2014-2015

DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Algemene cultuurwetenschappen, 2014-2015 DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Algemene cultuurwetenschappen, 2014-2015 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze regeling bestaat uit

Nadere informatie

Beoordelingskader Bijzonder (Kwaliteits)Kenmerk Ondernemen

Beoordelingskader Bijzonder (Kwaliteits)Kenmerk Ondernemen Beoordelingskader Bijzonder (Kwaliteits)Kenmerk Ondernemen september 2013 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordeling van het bijzonder kenmerk ondernemen 5 3 Beoordeling standaarden 10 pagina 2 1 Inleiding Vanuit

Nadere informatie

Januari 2010. Wijsbegeerte. Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit Leiden

Januari 2010. Wijsbegeerte. Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit Leiden Januari 2010 Wijsbegeerte Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit Leiden Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht Telefoon: 030

Nadere informatie

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor se acqed tati eorgantsat e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie van de Universiteit Utrecht datum

Nadere informatie

Bijlage A Competenties van de opleiding

Bijlage A Competenties van de opleiding Bijlage A Competenties van de opleiding A.1 Curriculum opleiding Werktuigbouwkunde Bouwstenen Stenden Hogeschool heeft de strategische keuze gemaakt om al haar opleidingen op te bouwen met behulp van (deels

Nadere informatie

De OU kiest een nieuwe koers. Lex Bijlsma 23 november 2013

De OU kiest een nieuwe koers. Lex Bijlsma 23 november 2013 De OU kiest een nieuwe koers Lex Bijlsma 23 november 2013 Accreditatie en visitaties Bachelor Informatiekunde: gevisiteerd 4 april 2012 Accreditatie definitief 13 juni 2013 Master Software Engineering:

Nadere informatie

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende.

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende. College van Bestuur van de Christelijke Hogeschool Windesheim Postbus 10090 8000 GB ZWOLLE Besluit datum 10 februari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde van de Christelijke

Nadere informatie

Archiveren toetsen. Toetsadviescommissie, Johan Jeuring Faculteit Bètawetenschappen Januari 2012

Archiveren toetsen. Toetsadviescommissie, Johan Jeuring Faculteit Bètawetenschappen Januari 2012 Archiveren toetsen Toetsadviescommissie, Johan Jeuring Faculteit Bètawetenschappen Januari 2012 Moeten we toetsen archiveren? Welke onderdelen? Waarom moeten we dat doen? Hoe lang moeten we dat doen? Wie

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit datum 19 januari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde ons kenmerk NVAO/20050113/CT

Nadere informatie

10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij

10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij 10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij 10.1 Inleiding Dit hoofdstuk bevat gedetailleerde informatie over de doelstellingen, eindkwalificaties en opbouw van de Masteropleiding Filosofie & Maatschappij.

Nadere informatie

~ ~,Y1VQ0 _~ nederlands - vlaamse accreditatieorganisatie

~ ~,Y1VQ0 _~ nederlands - vlaamse accreditatieorganisatie ~ ~,Y1VQ _~ nederlands - vlaamse accreditatieorganisatie Technische Universiteit Eindhoven College van bestuur Postbus 513 56 MB EINDHOVEN Nummer : T3 - ktgek. : Actie : T - w datum 24 november 28 onderwerp

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek.

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. In de BEROEPSCOMPETENTIES CIVIELE TECHNIEK 1 2, zijn de specifieke beroepscompetenties geformuleerd overeenkomstig de indeling van het beroepenveld.

Nadere informatie

Handreiking voor het schrijven van een kritische reflectie voor een beperkte opleidingsbeoordeling

Handreiking voor het schrijven van een kritische reflectie voor een beperkte opleidingsbeoordeling Handreiking voor het schrijven van een kritische reflectie voor een beperkte opleidingsbeoordeling September 2015 QANU (Quality Assurance Netherlands Universities) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503

Nadere informatie

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-master Mediastudies van de Universiteit van Amsterdam

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-master Mediastudies van de Universiteit van Amsterdam s e a ccr e ditati eorga ni sdt e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-master Mediastudies van de Universiteit van Amsterdam datum 31 maart 2014 onderwerp Definitief

Nadere informatie

DLR Domeinspecifieke Leerresultaten (DLR) van de Master in Industriële Wetenschappen: Elektronica ICT

DLR Domeinspecifieke Leerresultaten (DLR) van de Master in Industriële Wetenschappen: Elektronica ICT KULeuven Opleidingen : Master in Industriële Wetenschappen: Elektronica ICT Master in Industrial Sciences: Electronic Engineering DLR Domeinspecifieke Leerresultaten (DLR) van de Master in Industriële

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling

Onderwijs- en examenregeling Onderwijs- en examenregeling geldig vanaf 1 september 2010 Opleidingsspecifiek deel: Bacheloropleiding: Hebreeuwse en Joodse studies Deze Onderwijs- en examenregeling is opgesteld overeenkomstig artikel

Nadere informatie

Toetsplan Bachelor CIW 2014-2015

Toetsplan Bachelor CIW 2014-2015 Toetsplan Bachelor CIW 2014-2015 BA 1 CIW Blok 1 Blok 2 Blok 3 Blok 4 7 collegewekeweken blok 1 weken blok 2 weken blok 3 3 toetsweken 7 college- hertoetsweek 2 toetsweken 7 college- hertoetsweek 2 toetsweken

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011. Deel B. HOOFDSTUK 1 - Doelstellingen en eindtermen van de opleiding

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011. Deel B. HOOFDSTUK 1 - Doelstellingen en eindtermen van de opleiding UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011 Deel B MASTEROPLEIDING SOFTWARE ENGINEERING 1 september 2010 HOOFDSTUK

Nadere informatie

Concept. Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA

Concept. Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA Versie juli 2013 Concept Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders April 2012 0 Inhoud Gebruikte begrippen en afkortingen... 2 Inleiding... 5 Opbouw

Nadere informatie

Elektrotechniek 2010. Faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica. Universiteit Twente

Elektrotechniek 2010. Faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica. Universiteit Twente Elektrotechniek 2010 Faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica Universiteit Twente Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht Telefoon:

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2010/2011 Master Gezondheidszorgpsychologie

Onderwijs- en examenregeling 2010/2011 Master Gezondheidszorgpsychologie Onderwijs- en examenregeling 2010/2011 Master Gezondheidszorgpsychologie Voor de Onderwijs- en examenregeling van de Master Gezondheidszorgpsychologie wordt verwezen naar de Onderwijs- en examenregeling

Nadere informatie

DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Duitse taal en cultuur, 2014-2015

DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Duitse taal en cultuur, 2014-2015 DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding e taal en cultuur, 2014-2015 1 - Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze regeling bestaat uit deel A en

Nadere informatie

Risicomanagement. Faculteit Management en Bestuur

Risicomanagement. Faculteit Management en Bestuur Risicomanagement Faculteit Management en Bestuur Universiteit Twente QANU / Risicomanagement, Universiteit Twente 1 Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus

Nadere informatie

Richtlijn beoordeling onderzoeksmasters vanaf 1 september 2015. 23 april 2015

Richtlijn beoordeling onderzoeksmasters vanaf 1 september 2015. 23 april 2015 Richtlijn beoordeling onderzoeksmasters vanaf 1 september 2015 23 april 2015 Parkstraat 28 Postbus 85498 2508 CD Den Haag P.O. Box 85498 2508 CD The Hague The Netherlands T +31 (0)70 312 2300 info@nvao.net

Nadere informatie

Wijsbegeerte van een bepaald wetenschapsgebied Faculteit der Wijsbegeerte Rijksuniversiteit Groningen

Wijsbegeerte van een bepaald wetenschapsgebied Faculteit der Wijsbegeerte Rijksuniversiteit Groningen Wijsbegeerte van een bepaald wetenschapsgebied Faculteit der Wijsbegeerte Rijksuniversiteit Groningen Mei 2007 Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035

Nadere informatie

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze

Nadere informatie

Onderwijskunde. Faculteit Sociale Wetenschappen Universiteit Utrecht

Onderwijskunde. Faculteit Sociale Wetenschappen Universiteit Utrecht Onderwijskunde Faculteit Sociale Wetenschappen Universiteit Utrecht QANU, augustus 2012 Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht Telefoon:

Nadere informatie

B. OPLEIDINGSSPECIFIEK DEEL VAN DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING VAN DE DUALE PROGRAMMA NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN

B. OPLEIDINGSSPECIFIEK DEEL VAN DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING VAN DE DUALE PROGRAMMA NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN B. OPLEIDINGSSPECIFIEK DEEL VAN DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING VAN DE DUALE MASTEROPLEIDING TAALWETENSCHAPPEN 90 EC PROGRAMMA NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN 2015-201 Deel

Nadere informatie

QANU, April 2010. Onderwijsvisitatie Economie Universiteit van Tilburg

QANU, April 2010. Onderwijsvisitatie Economie Universiteit van Tilburg QANU, April 2010 Onderwijsvisitatie Economie Universiteit van Tilburg Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht Telefoon: 030 230 3100

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1. 1 INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.4 Onderwijs- en examenregeling... 4 2. TOELATING TOT DE OPLEIDING...

Nadere informatie

Toetsplan Bacheloropleiding Informatiekunde 2014-2015

Toetsplan Bacheloropleiding Informatiekunde 2014-2015 Toetsplan Bacheloropleiding 2014-2015 BA 1 IK Blok 1 Blok 2 Blok 3 Blok 4 7 collegewekeweken 3 toetsweken 7 college- 2 blok 1 weken blok 2 weken blok 3 toetsweken blok 4 opdrachten schr. tent. schr. tent.

Nadere informatie

es luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Toegepaste Wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam

es luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Toegepaste Wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam m a o r nederlands - v/aamse accreditatieorganisatie es luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Toegepaste Wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam datum

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Universiteit Utrecht Master Natuurwetenschappen en Bedrijf. Croho-registratienummer: 60710

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Universiteit Utrecht Master Natuurwetenschappen en Bedrijf. Croho-registratienummer: 60710 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Master Natuurwetenschappen en Bedrijf Croho-registratienummer: 60710 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 29 mei 2007, 6 juni 2007

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling geldig vanaf 1 September 2010

Onderwijs- en examenregeling geldig vanaf 1 September 2010 Onderwijs- en examenregeling geldig vanaf 1 September 2010 Opleidingsspecifiek deel Masteropleiding: Italiaanse taal en cultuur Deze Onderwijs- en examenregeling is opgesteld overeenkomstig artikel 7.13

Nadere informatie

Nieuw accreditatiestelsel: de opleidingsbeoordeling

Nieuw accreditatiestelsel: de opleidingsbeoordeling Wie zijn wij? Patrick van den Bosch Expert Kwaliteitszorg Patrick.vandenbosch@vluhr.be Nieuw accreditatiestelsel: de opleidingsbeoordeling Wouter Teerlinck Expert Kwaliteitszorg Wouter.teerlinck@vluhr.be

Nadere informatie

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009 Bi Bijlage 2 Protocol toetsing Associatedegreeprogramma door de NVAO 15 december 2009 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Toets Associate-degreeprogramma in de hbo-bachelor 4 2.1 2.2 Criteria De status van de bacheloropleiding

Nadere informatie

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 3TU.Onderwijs (Masteropleiding) UITVOERINGSREGELING 2014-2015 Master of Science in Science Education and Communication (croho 68404) TECHNISCHE

Nadere informatie

Economie. Faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie, Universiteit Utrecht

Economie. Faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie, Universiteit Utrecht Economie Faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie, Universiteit Utrecht QANU, oktober 2012 Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht The

Nadere informatie

Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap

Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap 1. Definitie 2. Omvang 3. Begeleiding 4. Beoordelingscriteria 5. Eindtermen 6. Mogelijke aanvullingen Bijlage: Stappenplannen 1. Definitie De Bachelorscriptie

Nadere informatie

Humanistiek. Universiteit voor Humanistiek

Humanistiek. Universiteit voor Humanistiek Humanistiek Universiteit voor Humanistiek Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht The Netherlands Telefoon: 030 230 3100 Fax: 030 230 3129 E-mail:

Nadere informatie

FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN

FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN REGELS VOOR HET SCHRIJVEN EN BEOORDELEN VAN BACHELORSCRIPTIES BIJ KUNST- EN CULTUURWETENSCHAPPEN (tot 1 september 2015 geldt dit reglement ook voor de BA Religiewetenschappen)

Nadere informatie

Sociologie. Faculteit der Sociale Wetenschappen VU Amsterdam

Sociologie. Faculteit der Sociale Wetenschappen VU Amsterdam Sociologie Faculteit der Sociale Wetenschappen VU Amsterdam Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht Telefoon: 030 230 3100 Fax: 030 230

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Studienamiddag Informaticawetenschappen in het leerplichtonderwijs Paleis der Academiën, Brussel, 2015-04-29 Bern Martens Lerarenopleiding Sec. Onderwijs

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 60

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 60 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Marketing Module Management & Organisatie Code C2 Lestijden 60 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot JA aanvragen vrijstelling

Nadere informatie

Deel B: Bacheloropleiding Nederlandse Taal en Cultuur voor het studiejaar 2015-2016 Inhoud:

Deel B: Bacheloropleiding Nederlandse Taal en Cultuur voor het studiejaar 2015-2016 Inhoud: FACULTEIT DER LETTEREN ONDERWIJS- EN EAMENREGELING (OER) Deel B: Bacheloropleiding Nederlandse Taal en Cultuur voor het studiejaar 2015-2016 Inhoud: 1 Algemene bepalingen 2 Vooropleiding 3 Inhoud en inrichting

Nadere informatie

BIJLAGE 1: UITKOMST ONDERZOEK NEWSCHOOL.NU TE HARDERWIJK

BIJLAGE 1: UITKOMST ONDERZOEK NEWSCHOOL.NU TE HARDERWIJK BIJLAGE 1: UITKOMST ONDERZOEK NEWSCHOOL.NU TE HARDERWIJK INHOUD Uitkomst onderzoek Newschool.nu te Harderwijk 3 2 en oordelen per onderliggende onderzoeksvraag 4 3 Samenvattend oordeel 10 Bijlage 1A: Overzicht

Nadere informatie

Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap

Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap Bachelorscriptiebrochure BA Taalwetenschap 1. Definitie 2. Omvang 3. Begeleiding 4. Beoordelingscriteria 5. Eindtermen 6. Mogelijke aanvullingen Bijlage: Stappenplannen 1. Definitie De Bachelorscriptie

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool NAO nederlands- vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool Datum: 1 oktober

Nadere informatie

Code of Conduct. Omgangsregels van de Universiteit Utrecht

Code of Conduct. Omgangsregels van de Universiteit Utrecht Code of Conduct Omgangsregels van de Universiteit Utrecht Welke uitgangspunten geven richting aan ons gedrag? INLEIDING De Code of Conduct is het kader voor gedrag en reflectie voor medewerkers en studenten

Nadere informatie

Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid

Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Artikel 1 Toepassingsbereik Dit reglement is van toepassing op scripties in: a. de masteropleidingen Nederlands Recht, Fiscaal Recht, Internationaal en Europees

Nadere informatie

BEOORDELINGSFORMULIER STAGES BACHELOR NIVEAU 3

BEOORDELINGSFORMULIER STAGES BACHELOR NIVEAU 3 Faculteit Geesteswetenschappen BEOORDELINGSFORMULIER STAGES BACHELOR NIVEAU 3 Onderstaand formulier betreft de beoordeling van het stageverslag en het onderzoeksverslag. Deze wordt door de begeleidende

Nadere informatie

Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde, Vrije Universiteit Amsterdam

Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde, Vrije Universiteit Amsterdam Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde, Vrije Universiteit Amsterdam Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht The

Nadere informatie

Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen

Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen Commissie voor de examens Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen Met een afgeronde volledige (CROHO 1 -geregistreerde) hbo- of wo-opleiding 2 bent u toelaatbaar

Nadere informatie

Onderwijskunde. Faculteit Gedrags- en Maatschappijwetenschappen Rijksuniversiteit Groningen

Onderwijskunde. Faculteit Gedrags- en Maatschappijwetenschappen Rijksuniversiteit Groningen Onderwijskunde Faculteit Gedrags- en Maatschappijwetenschappen Rijksuniversiteit Groningen QANU, oktober 2012 Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035

Nadere informatie

Economie en Bedrijfskunde Faculteit Economie en Bedrijfskunde, opleidingen bedrijfskunde Universiteit van Amsterdam

Economie en Bedrijfskunde Faculteit Economie en Bedrijfskunde, opleidingen bedrijfskunde Universiteit van Amsterdam Economie en Bedrijfskunde Faculteit Economie en Bedrijfskunde, opleidingen bedrijfskunde Universiteit van Amsterdam Februari 2007 Uitgave: Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling

Onderwijs- en examenregeling Onderwijs- en examenregeling geldig vanaf 1 september 2016 Opleidingsspecifiek deel: Masteropleiding: Neerlandistiek Deze Onderwijs- en examenregeling is opgesteld overeenkomstig artikel 7.13 van de Wet

Nadere informatie

DOE040 VOORTGEZET ONDERWIJS

DOE040 VOORTGEZET ONDERWIJS BIJLAGE 2: UITKOMST ONDERZOEK DOE040 VOORTGEZET ONDERWIJS TE EINDHOVEN INHOUD Uitkomst onderzoek DOE040 VO te Eindhoven 3 2 en oordelen per onderliggende onderzoeksvraag 4 3 Samenvattend oordeel 10 Bijlage

Nadere informatie

DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Spaanse taal en cultuur, 2014-2015

DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Spaanse taal en cultuur, 2014-2015 DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Spaanse taal en cultuur, 2014-2015 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze regeling bestaat uit deel

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling van de Bacheloropleiding Molecular Science & Technology 2010-2011

Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling van de Bacheloropleiding Molecular Science & Technology 2010-2011 Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

Besluit. : Vrije Universiteit Amsterdam : wo-bachelor Archeologie (180 ECTS) : 13 november2ol3 : voltijd : Amsterdam

Besluit. : Vrije Universiteit Amsterdam : wo-bachelor Archeologie (180 ECTS) : 13 november2ol3 : voltijd : Amsterdam n ederl and s - v I a ams e a cu e ditati eorgani s atí e Besluit datum 30 juni 2014 onderwerp Definitief besluit accreditatie wo-bachelor Archeologie van de Vrije Un versiteit Amsterdam (002r 50) uw kenmerk

Nadere informatie