DE!OPLEIDING!TOT!ZIEKENHUISARTS:!!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DE!OPLEIDING!TOT!ZIEKENHUISARTS:!!"

Transcriptie

1 DEOPLEIDINGTOTZIEKENHUISARTS: EINDRAPPORTAGEVANEENPROCESEVALUATIE Dr.M.A.G.VanOffenbeek,Dr.A.Visser,Dr.R.H.Bakker

2 Colofon Titel: Deopleidingtotziekenhuisarts:eindrapportagevaneenprocesevaluatie Opdrachtgever: StichtingOpleidingZiekenhuisGeneeskunde(SOZG) Uitgave: ToegepastGezondheidsOnderzoek UniversitairMedischCentrumGroningen/RijksuniversiteitGroningen Healthwise/FaculteitEconomieenBedrijfskunde RijksuniversiteitGroningen Adres: Postbus ADGroningen Telefoon: Website: EXmail: Datum: December2014 2

3 3

4 4

5 INHOUD VOORWOORD 7 SAMENVATTING 9 1INLEIDING 11 2LITERATUURBESPREKING Taakherschikkingtussenprofessioneledomeinen Taakherschikkingvanspecialistnaargeneralist Deimplementatieeneffectiviteitvanhethospitalistmodel THEORETISCHRAAMWERKPROCESEVALUATIE23 3.1Algemeneschetstypeveranderingssituatie Algemeneschetsbijbehorendtypeveranderingsstrategie Theoretischkader METHODE Stakeholderidentificatie Stakeholderanalyse Krachtenveldanalyse STAKEHOLDERANALYSE31 5.1Visieopzorgenbijdragevandeziekenhuisarts Gesignaleerdeproblematiek:ontwikkelingenenleemtesindezorg Deziekenhuisartsalsoplossing Beoogdeprofessioneleidentiteitvandeziekenhuisarts Taakopvatting Rolverwachtingen Overlapintaken KRACHTENVELDANALYSE Deziekenhuisarts Duidelijketaakopvatting Goedopgeleidemensen Zelfkunnenontwikkelenvaneenpositiefimago Draagvlakenparticipatieopdewerkvloer Onbekendheidfunctie VoorXofnadelenandereberoepsgroepen Ziekenhuisorganisatie Positionering

6 6.3.2Financiering Verschillenperifereenacademischeziekenhuizen Sociaalpolitiekofinstitutioneelniveau Erkennenvandefunctie Creërenvanmaatschappelijkdraagvlak CONCLUSIEENAANBEVELING Conclusies Stakeholderanalyse Krachtenveldanalyse Beschouwing Aanbevelingen Voorzetvoorvervolgonderzoek...63 BIBLIOGRAFIE 67 BIJLAGE1DRIJVENDEENTEGENWERKENDEKRACHTENINDEV.S.ENHOEHIERMEEISOMGEGAAN 73 BIJLAGE2STAKEHOLDERSIDENTIFICATIE 75 BIJLAGE3SEMIGESTRUCTUREERDINTERVIEWSCHEMAZHA 77 BIJLAGE4DRIJVENDEENTEGENWERKENDEKRACHTEN 81 6

7 7 VOORWOORD InsamenwerkingmethetCollegevoordeBeroepenenOpleidingenindeGezondheidszorg(COBG)ispereen september2012invieropleidingsziekenhuizen,tewetenhetumcgtegroningen,hetjeroenboschziekenhuis te shertogenbosch,hetcatharinaziekenhuisteeindhovenenhetvumedischcentrumteamsterdamhet innovatieprojectziekenhuisartsgestart.hetprojectisgerichtophetopleidenvaneennieuweprofielarts,te wetendeziekenhuisarts(cbog,2010).hetinnovatieprojectkomtenerzijdstegemoetaandebehoefteaan meergeneralistischeartsen,diebinnenhethuidigemedischprofessionelespectrumeenverbindendeen coördinerenderolfunctiekunnenvervullen.anderzijdsvloeitzijvoortuitdetoenemendeaandachtvoor vraaggerichtezorg,metdaarininhetbijzonderaandachtvoorkwaliteitvanzorgenpatiëntveiligheid.daarbij wordtverwachtdatdeziekenhuisartsalsnieuwefunctiebinnenzorgorganisatieskanbijdragenaanhet terugdringenvandeongewenstefragmentatievanmedischediagnosexenbehandelingsprocessenenals zodanigdecontinuïteitvanzorgkanbevorderen. Hetprojectkenttweeachtereenvolgendetrajecten.TrajectIbestrijktdeperiodevan1februari2012tot1 februari2015.trajectivanhetinnovatieprojectheefteendoorlooptijdvandriejaar,waarbijjaarlijksmaximaal vijfopleidingsplaatsenperziekenhuisperjaarzijngecreëerd.eind2014zijn38ziekenhuisartseninopleiding. TrajectIIomvateenaanvullingopenuitwerkingvantrajectIenzallopenvan1februari2015tot1februari 2018.Gedurendedeopleidingsperiodezalmenhetopleidingscurriculumverderontwikkelenenook experimenterenmetdedaaraangekoppeldenieuwefunctievanziekenhuisartsindezorgorganisatie. HetexpertisecentrumHealthwisevandeRijksuniversiteitGroningenenToegepastGezondheidsOnderzoek (TGO)vanhetUMCGhebbengezamenlijkeenprocesevaluatievantrajectIuitgevoerd.DeMscChange managementstudententomvaneijckenmikekruijerhebbeneenbijdragegeleverdaandedataverzameling enxanalyseinronde1respectievelijk2.deresultatenvandeevaluatiezijnbeschreveninhetonderhavige rapport,tezamenmeteenverkenningvandevoordeinvoeringvandeziekenhuisartsrelevanteliteratuur. Leeswijzer Inhoofdstuk1wordtdeachtergrondgeschetstvoorhetcreërenvandenieuwefunctieziekenhuisartsin Nederlandenhetineenpilotopzetstartenmetdezefunctieopvierlocaties.Inhoofdstuk2wordtderelevante literatuurgeschetst.deinvoeringvandeziekenhuisartswordtgeplaatsttegendeachtergrondvande introductievanandereprofessiesdiebinnenhetmedischdomeinwerkzaamzijn.hieruitworden aanbevelingengedestilleerdvoordeimplementatievandefunctieziekenhuisartsinnederland.hoofdstuk3 beschrijfthettheoretischkaderaandehandwaarvandeprocesevaluatieisuitgevoerd.inhoofdstuk4wordt deonderzoeksmethodegerapporteerd.inhoofdstukken5en6wordenderesultatenbesproken,bestaandeuit respectievelijkeenstakeholderxeneenkrachtenveldanalyse.dezezijngebaseerdoptweerondesmetintotaal 44interviewsmetinterneenexternestakeholders,medegevalideerdaandehandvandebeschikbare documentatie.indestakeholderanalysezijndeverwachtingenvandestakeholdersgeordendrondtwee hoofdthema s,tewetendeziekenhuisartsalsoplossingvoorgesignaleerdeknelpuntenendebeoogde professioneleidentiteitenrolvandeziekenhuisarts.hoofdstuk6bevatdeneerslagvaneen krachtenveldanalyse,waarinfactorendiebevorderendwerkenvoordeinvoeringvandeziekenhuisartsworden geplaatsttegenoverdefactorendiedaaropeenbelemmerendewerkinghebben.dekrachtenzijn onderscheidenopvierimplementatieniveaus,teweten,deziekenhuisartszelf,hetwerksysteem,de ziekenhuisorganisatieendeinstitutioneleomgeving.inhetlaatstehoofdstuk,hoofdstuk7,wordende belangrijksteconclusiesgetrokkenenineenbrederperspectiefgeplaatst.daarnaastwordenaanbevelingen gedaan.

8 8

9 SAMENVATTING DeNederlandseziekenhuiszorgiscomplexergewordendooreenaantalinelkaargrijpendefactoren.Aande vraagzijdeverandertdesamenstellingvandepatiënteninstroom.hetaantalouderenneemttoeendaarmee hetaantalpatiëntenmetmultixmorbiditeit.tegelijkertijdlaatdeaanbodzijde,vooralalsgevolgvan ontwikkelingeninkennisentechnologie,juistvergaandespecialiseringzienonderartsen.patiëntenkrijgen hierdoormetmeerenmeerverschillendespecialistentemaken.doordezeontwikkelingenkomeneen effectievezorgcoördinatieenmededaardoordekwaliteitvanzorgendepatiëntveiligheidonderdruktestaan. Dehuidigefunctieprofielenbinneneenziekenhuisbiedenopditmomentgeenoplossingvoordeze ontwikkelingen,waardoordevraagnaareengeneralistischgeschooldemedicusbinnenhetziekenhuisis ontstaan;dezogenaamdeziekenhuisarts(zha).dezhaisbedoeldtefungerenalseengeneralistdiedezorg tussenverschillendedisciplines,zoalsmedischspecialisten,artsassistenteninopleiding,verpleegkundigenen andereparamedischezorgverlenerskancoördineren.dezhadraagtdaarnaastzorgvoorcontinuïteitvanzorg, kwaliteitvanzorgenpatiëntveiligheid. TeneindedeZHAalsmedischefunctieteimplementerenheeftdeStichtingOpleidingZiekenhuisGeneeskunde (SOZG)insamenwerkingmethetCatharinaZiekenhuisteEindhoven,hetJeroenBoschZiekenhuiste s Hertogenbosch,hetUMCGteGroningenenhetVUMedischCentrumteAmsterdameenpilotXtrajectopgezet, medegefinancierddoorhetministerievanvws.binnendezepilotisde,inmiddelsgeaccrediteerde,opleiding totzhaontwikkeld.hetonderhavigeevaluatieonderzoeknaarhetverloopvandepilot(trajecti)biedteen overzichtvandeverwachtingen,belangeneninteressesvaninterneenexternestakeholderstenaanzienvan deimplementatievandenieuwemedischefunctiezha.daarnaastwordtinzichtverschaftindefactorendiede implementatievandefunctieziekenhuisartskunnenbevorderendanwelbelemmeren. Opbasisvanvoorgaandeervaringenenliteratuuronderzoeknaartaakherschikkingenveranderstrategieënis eendrieledigemethodeopgezetomdeimplementatiefactorenronddezhainkaarttebrengenente analyseren:(1)stakeholderidentificatie,(2)stakeholderanalyseen(3)krachtenveldanalyse. Indestakeholderidentificatiezijnvierbelangrijkegroepennaarvorengekomenwelkeallenvanbelangzijnbij deimplementatievandezha.afnemers(ziekenhuisartsen(i.o.),medischhoofden,huisartsen,specialisten (ouderengeneeskunde),besluitvormers(o.a.radenvanbestuur,medischhoofden,beroepsverenigingen,stz, CGS),Ontwerpers/experts(o.a.opleidingsadviseurs,onderwijskundigen,(plaatsvervangende)opleiders, stagebegeleiders,kwaliteitsfunctionarissen), Passief ofindirectbetrokkenen(o.a.a(n)ios,pa s, verpleegkundigeberoepsgroepenwaarondervs,huisartsen).voortszijndestakeholdersbijdeanalyse onderverdeeldininternestakeholders(meteendirecteinvloedopen/ofbelangbijhetslagenvande implementatie)enexternestakeholders(indirecteinvloedenbelang).intotaalzijn44interviewsgehouden met39vertegenwoordigersverspreidoverdezeviergroepenstakeholders.dezegingenoverhun verwachtingenenwaarvantoepassinghunervaringenmetdeopleidingenditnieuwetypeartseninopleiding. Destakeholderanalysegaatinop deverwachtingenvandestakeholderstenaanzienvandezenieuwe medischeprofessieendeeffectiviteithiervan.ookwordtaandachtbesteedaandevraag welke verwachtingendezhagenzelfhebbentenaanzienvanhunrollenencarrièreperspectieven.alleinterneen sommigeexternestakeholdersgevenaandatdebeoogdezhainhunogeneenbijdragekanleverenaanmeer generalistischezorg,aanhetopvullenvanhethuidigecompetentiexencapaciteitsprobleemdoorafnemende opleidingsplaatsenenaaneenbeterecoördinatievanzorg.voorveelandereexternestakeholdersisdestap tussendeprobleemanalyse(waaroverbredeconsensusbestaatonderdegeïnterviewden)endegeboden oplossing(dezhaalsnieuweprofielarts)noggroot.zetwijfelenofdenieuwemedischeprofessiezicheen domeinkantoexeigenen.sommigenvindendatandereberoepsgroepen,zoalsdeverpleegkundigspecialisten dephysicianassistant,aladequaatinspringenopdetoegenomenbehoefteaaneenintegraleaanpakbinnende ziekenhuiszorg.enkelenvindendatmedischspecialistenditzelfookdienenoptepakkenofvragenzichafhoe 9

10 10 generalistischwerkenzichverhoudttotdeopsommigeafdelingenalszaalartsvereistespecialistischekennis. DemeestgenoemdetaakgebiedenvandeZHAzijnhetrealiserenvaneenintegralebenaderingvandepatiënt doormiddelvangeneralistischemedischekennis,hetcoördinerenvandezorgaanopgenomenpatiëntent/m hetontslag,hetzijnvaneersteaanspreekpuntenhetwaarborgenenverbeterenvankwaliteiten patiëntveiligheid.ondanksdezegeformuleerdetaakgebiedenbestaatonderveelgeïnterviewdestakeholders, ookindetweedeinterviewronde,onduidelijkheidoverhoedieindepraktijkmoetenwordenvormgegevenwil debeoogdemeerwaardewordengerealiseerd.hetcreërenvaneenmedischefunctiediezichnietalleenricht opmedischhandelen,maarpatiëntgerichtwerktisbovendieneenuitdaging.effectievebenuttingvandittype artsbinnendeziekenhuisorganisatielijktookeencultuuromslagopenronddewerkvloertevereisen. Dekrachtenveldanalysegaatinopdevragen: Welkestimulerendeenremmendefactorenervarenen verwachtendestakeholdersbijdeimplementatievandefunctievanzha? en Welkeoplossingendragenzij voorgesignaleerdeknelpuntenaan?.indekrachtenveldanalysewordtonderscheidgemaaktinvier implementatieniveaus:1.dezhazelf(innovatieniveau)2.draagvlakenparticipatieopdewerkvloer (werksysteemniveau)3.deziekenhuisorganisatie(organisatieniveau)4.desociaalxpolitiekeomgeving (institutioneelniveau).eenzhamoeteensociaalintelligent,veelzijdigenassertiefpersoonzijn,diezelf bijdraagtaandeontwikkelingvaneenpositiefimagovandeberoepsgroep.hiervooriseengedeelde professioneleidentiteitvangrootbelangenhierwordtinmiddelsaangewerktbinnendeopleiding.vanuiteen gedeeldeidentiteitkanlokaaleeneenduidigeopdeplaatselijkebehoeftenafgestemdetaakopvattingworden gedefinieerdendeopleiderkandezhaondersteuneninhetvormgevenvandefunctie.omdraagvlakopde werkvloertecreërenmoetenbestaandespelersopdehoogtezijnvandeinhoudvandetakenvandezha. Dezeomstandighedenzoudendeimplementatiekunnenstimuleren.Erwordenookremmendefactoren onderkend.dehuidigeonbekendheidvandefunctieroeptinveelgevallenscepsisop.afhankelijkvanderolen opstellingvandezhakanbijenkeleaanpalendeberoepen,metnamedeverpleegkundigespecialist,de PhysicianAssistantenookdeA(N)IOweerstandbestaandooreenverwachtverdringingseffect.Erworden echterookmogelijkhedenvoorsamenwerkingvanuiteengedeeldevisieensupervisiegesignaleerd.de geïnterviewdestakeholdersverwachtenminderweerstandbijmedischspecialistendieeenstapjeterug moetendoen.verwachteissuesophetniveauvandeziekenhuisorganisatierichtenzichvoornamelijkopde organisatorischeenfinanciëlepositievandezha.quapositioneringvandezhagevendemeestestakeholders eenvoorkeuraanvooreenzelfstandigegroepartsenmeteeneigenvakgroepenwetenschappelijkevereniging. VrijwelallestakeholderszijnheterovereensdatdeZHAgefinancierdzoumoetenwordendoorhetziekenhuis. ErkenningvandeopleidingtotZHAin2013doorhetCollegeGeneeskundigeSpecialismendraagtbijaanhet maatschappelijkedraagvlakvandezha,maarverderedraagvlakverhogingisnoodzakelijk. Deresultatenlatenziendatdebehoefteaaneenmedischgeneralistinziekenhuizenwordtonderkend,zijhet omverschillenderedenen.perifereziekenhuizenkampenvolgensdestakeholdersvooralmet capaciteitsproblemen,terwijldeacademischeziekenhuizenvooralinteressehebbenuithetoogpuntvanhet verminderenvandefragmentatievanzorgbijcomplexerepatiëntenstromen.onderdestakeholdersheerst nogonduidelijkheidoverdegewenstetaakinhoudenorganisatorischepositievandezha.ookbestaatniet voorallemogelijketaken,verantwoordelijkhedenenbevoegdhedenvoordezhadieinhetonderzoeknaar vorenzijngekomenevenveeldraagvlak.zolanghetaantalzhaxenbeperktisendeverwachtemeerwaarde daardoornognietkanwordenaangetoond,blijftheteenkwetsbareberoepsgroep. InhetvervolgonderzoekinhetkadervanTrajectIIvandepilotzaldieperwordeningegaanopdevraagin welkerollendezhatoegevoegdewaardekanhebben.gebaseerdopdebovenstaandeanalyseslijkthet vooralsnogbelangrijkvanuiteengedeeldeprofessioneleidentiteitderolvandeindividuelezhaflexibelaante latensluitenbijdelokalebehoeftenopdewerkvloeréndetoekomstvisievanhetbetreffendeziekenhuis.

11 11 1INLEIDING Box1:Praktijkvoorbeeldvandeaanleidingvoorhetontwikkelenvandenieuwemedischeberoepsgroep. Meercomplexezorg Wereldwijdisdezorgcomplexergewordendooreenaantalinelkaargrijpendefactoren(PlsekenGreenhalgh, 2001).InNederlandisdeleeftijdssamenstellingvandebevolkingveranderd.Hetaantalouderenneemttoeen deleeftijdsgroepvan20en64jaarwordtkleiner.mensenophogereleeftijdwordenvakergeconfronteerdmet aandoeningenendeverwachtingisdatditintoenemendematemeerdereaandoeningenzullenzijn (multimorbiditeit).in2030zalnaarverwachting38%vandemensenouderdan75jaarmeerdandrie aandoeningenhebben(vliete.a.,2013).eenparallelleontwikkelingisdatrelatiefeenvoudigezorgsteedsmeer buitenhetziekenhuisofpoliklinischwordtgeleverdendatdeopnameduursteedsmeerwordtverkort.dit heeftgeleidenzalleidentotpatiëntendiecomplexerezorgnodighebben. Gefragmenteerdebenadering Deveranderendeinstroomendehuidigeeisenaandedoorstroomvereiseneengeneralistischeeneen integralebenaderingvandezorg.hethuidigezorglandschaplaat,vooralalsgevolgvanontwikkelingenin kennisentechnologie,juisteenverderespecialiseringzien.specialistenontwikkelenintoenemendemate kennisenvaardighedendiezijngerichtopeenspecifiekziektedomein.ditresulteertinhet,bewustof onbewust,negerenvanaandoeningenenproblemendienietbinnenhunaandachtsgebiedenonderhun expertisevallen(freeman&hjortdahl,1997;haggertye.a.,2003;rogers&curtis,1980).patiëntenmet multimorbiditeit,zoalsindegeschetstecasusaanhetbeginvanhethoofdstuk,krijgenvoorelkeaandoening eenanderespecialisttezien.aandachtvoorhoedepatiëntoptimaalkanwordenbehandeldendezorgvande verschillendespecialistenkanwordengecoördineerdontbreekt. Discontinuïteitvanzorg Degeschetstesituatiezorgtvoortweetypencontinuïteitsproblemenindeziekenhuissetting.Teneerste ontstaatdoorgebrekaancoördinatieeenrisicovoordepatiëntveiligheidendekwaliteitvandezorg.ten tweedebemoeilijktaanbodgerichtespecialisatiehetleverenvanvraaggerichtezorg.voordeindividuele patiëntisdezorgverleninggefragmenteerd,leidendtotonvoldoendeaandachtvoordepatiëntalspersoonen voordewijzewaaropoptimaalaandienswelbevindenkanwordenbijgedragen(berryenbendapudi,2007; PorterenLee,2013).Continuïteithangtsterksamenmettevredenheidbijpatiëntenenookartsen(bijv. MevrouwA.(79)wordtverwardnaardeafdelingspoedeisendehulpvanhetregionale ziekenhuisgebracht.zeblijkteenernstigeblaasontstekingtehebben,maardaarnaastookeen fiksaantallichamelijkeproblemendieverbandhoudenmethaardiabetestype2.metgrote ijvergaandiversespecialistenaandeslagomhaarweeroptelappen.deinternistbuigtzich overhaarblaasontstekingenontregeldebloedsuikers,denefroloogzorgtvoorhaarzwakke nieren,decardioloogbekommertzichomhaarslechtfunctionerendehart.alstijdensalle onderzoekendiezemoetondergaanborstkankerwordtgeconstateerd,rakenookdechirurg enanesthesioloogbijhaarbehandelingbetrokken.diebehandelingisinmiddelszocomplex gewordendatdenetafgestudeerdezaalartsgeengreepmeerheeftopdezaak.ookmevrouw A.zelfishetspoorbijster.Haarkinderenproberentebeoordelenwelkeonderzoekenen therapieënnogwenselijkennoodzakelijkzijn,maardediversespecialistenkrijgenzeniette zienoftespreken.nadriewekenisdemaatvol.eenvandedochtersbijtdezaalartstoe: Wie heefthiereigenlijkderegie? Bron:Elsevier,2014

12 12 Guthriee.a.,2000).Deafgelopentweedecenniazijninitiatievenontwikkeldomtotoplossingentekomendoor middelvanfunctiedifferentiatie(rvz,2002;vanoffenbeek,tenhoeve,leemijerenroodbol,2002), bijvoorbeeldindevormvanintermediaireberoepen(vanoffenbeek,sorgeenknip,2009),zoalsde verpleegkundigspecialist,despoedeisendehulparts(sehxarts)eninhetonderhavigegevaldeziekenhuisarts (ZHA). Behoefteaangeneralistischgeschooldemedicus Voorhetuitvoerenvandemedischebasiszorgopafdelingenwordenbasisartsen,nietinopleiding(ANIOS)en artsxassistenteninopleiding(aios)ingezet.bijaanvanghebbendezevaakweinigklinischeervaringen vaardighedenenzekerdelaatstenblijvenrelatiefkortopeenafdeling(nfu,2010).doorwetxenregelgeving rondarbeidstijdenenintensiveringvandemedischspecialistischeopleidingzijnaiosbovendienbeperkter inzetbaardanvanoudsherhetgevalwas.deelswerddezeproblematiekalbeantwoorddoorhetopzaal inzettenvanverpleegkundigspecialisten(vsxen)(bijv.knip,2005;roodbol,2005)enphysicianassistants(pa) (bijv.merkle,2012).metnamebijdevsxenwordtdaarbijgestreefdookdeintegratietussencurexencare georiënteerdetakentebewerkstelligen.naarmatedemedischezorgopeenafdelingcomplexeris,indezinvan multidisciplinair,geavanceerd,moeilijkanalyseerbaar,rijstdevraagofdezeberoepsgroependaarvoor voldoendebekwaamzijnenofdaarnaastofinplaatsdaarvannietbetereengeneralistischgeschooldemedicus zoukunnenwordeningezet. PilotZiekenhuisarts Bovenstaandeoverwegingenhebbenbijenkeleziekenhuizengeleidtothetaanvragenvansubsidievoorde pilotimplementatieziekenhuisarts.destichtingopleidingziekenhuisgeneeskunde(sozg)heeftin samenwerkingmethetumcgtegroningen,hetjeroenboschziekenhuiste shertogenbosch,hetcatharina ZiekenhuisteEindhovenenhetVUMedischCentrumteAmsterdamdeopleidingtotziekenhuisarts ontwikkeld.hoewelgeendeeluitmakendvandepilot,heefthetmedischcentrumhaaglandenzichper september2013bijhetinitiatiefaangesloten.bijhetontwikkelenvandefunctieisondermeergekekennaar hetmodelvandehospitalist,zoalsdatrond1996indeverenigdestatenencanadaisgeïntroduceerd(wachter &Goldman,1996).OokwordtgebruikgemaaktvandeervaringenbijhetUMCGinGroningenwaareenaantal jarenterugeeneerstepogingwerdondernomeneenvergelijkbaredisciplineteintroduceren(jasperse.a., 1999).Destijdsginghetomeendriejarigemultidisciplinaireopleidinggerichtopenkelewelomschreven doelgroepenwaarbijdepatiëntalspersooncentraalstond,welkedaarmeeverschildevandeopleidingenvan demeesteandereartsengroependiezichrichtenopeenziekte(vanoffenbeek,2004).bijhethuidigeinitiatief wordteenbredereinzetbaarheidbijmeerdoelgroepenbeoogd,maarookhierheeftmeneenvraaggericht opgeleidegeneralistbinnenhetziekenhuisvoorogen.hetopleidingsplanpositioneertdezhaalseen generalist Naastdemedischekennisenhetmedischhandelenishetstrevendeziekenhuisartsookopteleiden inhetmonitorenenverbeterenvandecontinuïteitvanzorgenpatiëntveiligheid.binnendepatiëntenzorgwerkt deziekenhuisartsinfunctionelezinonderdehoofdbehandelaarvandemedischeafdeling,hoewelde ziekenhuisartsderolvanhoofdbehandelaarkaninnementijdenseentransferperiodevandepatiënt.de ziekenhuisartswerktvanuitdekliniek,maarkijktoverafdelingsgenorganisatiegrenzenheen.uithetoogpunt vancontinuïteitborgtdeziekenhuisartsbijvoorbeelddeoverdrachtbijintragenextramuraletransfers (SOZG, Opleidingsplanziekenhuisarts).HetSOGZwordthierinondersteunddoorhetconcilium Ziekenhuisgeneeskundigen(CZG),bestaandeuitvieropleiders(internisten),plaatsvervangendeopleiders,een ZHAi.o.eneenonderwijskundige.HetCZGfungeerttevensalscentraleopleidingscommissie. HetMinisterievanVolksgezondheidWelzijnenSportonderstreepthetbelangvandepilot.Zijiswel vanoordeeldatdepositioneringvandezhatenopzichtevandehuidigemedischspecialistenduidelijkmoet zijn,zodatgeenmedischeberoepsgroepzalontstaandievervolgensslechtszalwordengewaardeerdalseenbx specialisme (VWS2010,zierefnr.S100190CBOG).InmiddelsisdeZHAmetingangvan1juli2014officieel

13 erkendalsprofielartsdoorhetcollegegeneeskundigspecialismen.datbesloothetcollegegeneeskundige Specialismenop11september2013.Erkandoorziekenhuizenechternoggeenbeschikbaarheidsbijdragevoor deopleidingwordenaangevraagd. Redenenvoorcreërenfunctieziekenhuisarts DeZHAisbedoeldtefungerenalseengeneralistdiedezorgtussenverschillendedisciplines,zoalsmedisch specialisten,artsassistenteninopleiding,verpleegkundigenenandereparamedischezorgverlenerskan coördineren.invoeringvandefunctiebetreftverticaledifferentiatieindiezindattussenbasisartsende medischspecialisteenextracompetentieniveauontstaat,namelijkdatvanprofielarts.ditscheptde mogelijkheidtothetherverdelenvanwerkzaamhedentussenartsenmetverschillendecompetentieniveaus. Enerzijdskanwordengedachtaanhetovernemenvanmindercomplexetakenvanspecialistenenanderzijds aanhetovernemenvantakenvanartsxassistenten,pa senvsxen,waardezetakenvoorhentecomplex blijken.hierdoorkaneenmeerevenwichtigeafstemmingtussende(super)specialistischeendebasiszorg ontstaan(nfu,2010;knmg,2010).omdatdezhamultidisciplinairwordtopgeleidscheptditgelijktijdigde mogelijkheidvanhorizontaleintegratievanzorgtaken.derolkanleidentotherverdelingvantakentussen specialistenenmeergeneralistischgeoriënteerdeartsenfuncties,zoalsdezha,waardoordecontinuïteitvan zorgkanwordenverbeterd(vanoffenbeek,2004).eenzhaheeftdaarnaastdetaakbijtedragenaande kwaliteitenpatiëntveiligheid,zowelophetniveauvandeindividuelepatiëntalsoporganisatieniveau. EenbijkomendargumentvoorhetopleidenvanZHAXenzijndeveranderdecarrièrewensenvantoekomstig artsenomtoteenbeterebalanstussenwerkenprivétekomendanindetraditioneleopleidingenen artsenberoepentotnutoehetgevalwas(nfu,2010).zo n80%vandestudentengeneeskundeheeftvoorkeur voorhetwerkenindeeltijd(conemansetal,2006).inonderzoekonder1041ouderejaarsblekendevolgende functiekenmerkeninderdaadrelatiefaantrekkelijktewordengevonden:parttime,binnenhetziekenhuis, gerichtopsamenwerking,enregelmatigedanwelvoorspelbareuren(oosterhuisenvanoffenbeek,2003). Doelstellingenprocesevaluatiepilotziekenhuisarts DeprocesevaluatieintrajectIhadalsdoelstellinginzichtteverkrijgenindedeterminantendiedeopleidingtot ZHAendeimplementatievandezefunctiekunnenbeïnvloeden.Dezedoelstellingisuitgewerktintwee subdoelstellingen: 1. Hetinventariserenvandeverwachtingen,-belangen-en-interessesvandeinterneenexterne stakeholderstenaanzienvandeinzetvandeziekenhuisarts(stakeholdersanalyse). 2. Hetidentificerenenanalyserenvankrachtendiedeinzetvandefunctievanziekenhuisartskunnen beïnvloeden(krachtenveldanalyse). 13

14 14

15 15 2LITERATUURBESPREKING Indithoofdstukwordteenoverzichtgegevenvandemeestrelevantebevindingenuitdeacademische literatuurtenaanzienvantaakherschikkingrondmedischefunctiesbinnenhetziekenhuis.besprokenworden vooraldeontwikkelingenrondtaakherschikkinginnederland,maarookwordtaandachtgeschonkenaande invoeringeneffectenvandehospitalistinmetnamedeverenigdestaten(v.s.).relevanteaandachtspunten voordeimplementatievandezhawordendaarbijaangegeven. 2.1TAAKHERSCHIKKINGTUSSENPROFESSIONELEDOMEINEN Deverschillendeberoepsgroependieindegezondheidszorgwerkenhebbenvanuitdehistorieendetraditie takenverdeeld.dezetakenverschuivenechtervoortdurend(rvz,2002),bijvoorbeeldtussendemedischeen deverpleegkundigeprofessie(roodbol,2005).menspreektovertaakherschikkingalsereenstructurele herverdelingvantakenplaatsvindttussenberoepsgroepen(rvz,2002).hieraanvoorafgaandvindteenvaak informeleverschuivingvantakenplaats(rvz,2002).taakherschikkingwordtinhetonderhavigerapportin navolgingvantenhoevee.a.(2006)opgevatalsdebeslissingdateentaakvoortaannietalleenmeertothet enemaarooktothetandereberoepsdomeinbehoort.wanneertaakherschikkingzouwordenopgevatalshet overhevelenvaneentaakvanhetenenaarhetandereberoepsdomein,zoudithetcreërenvanfunctionele overlaptussenberoepsdomeinenindewegstaan.bijtaakherschikkingkrijgthetnieuweberoepdezelfstandige bevoegdheidomdetaakteverrichten.ditomvatzoweldeindicatievandetaakalshetverrichtendaarvan. Beidewordendanondereigenverantwoordelijkheidverricht 1.Binnenzorgorganisatiesheeftsubstitutiedoor hetdelegerenvanroutinematigemedischehandelingenvandeartsnaarandersopgeleiden,zoals verpleegkundigspecialistenenphysicianassistants(scholtene.a.,1999;vanoffenbeeke.a.,2002),delaatste tweedecenniaveelaandachtgekregen.deafgelopenjarenisdaarnaastervaringopgedaanmethet herschikkenvantakenvanspecialistischnaarmeergeneralistischgeoriënteerdeartsenprofielen(van Offenbeeke.a.,2006).Despoedeisendehulpartsiseenvoorbeeldvaneenzogenoemdprofiel.Nuwordtdaar deopleidingvoorhetprofielziekenhuisartsaantoegevoegd. Verpleegkundigspecialist Verpleegkundigspecialisten(VS)zijnverpleegkundigendieopbasisvaneengeaccrediteerdeANP masteropleidingwordeningezetomroutinematigemedischehandelingenteverrichtendievoorheendooreen artswerdengedaan(zwijnenbergenbours,2012).hiermeevindteensubstitutieplaatsvantakenrondomeen specifiekepatiëntencategorievandeartsnaardevs.daarnaastisooksprakevannieuwetakenwaarvoorheen geencapaciteitofaandachtvoorwas.vszijnzowelophetverpleegkundigalsmedischdomeinwerkzaam.ze verrichteninuiteenlopendezorgsituatiesmedischehandelingen,zoalsindehuisartsenpraktijk,opdeeerste hulpenbijdebehandelingvanuiteenlopendechronischeaandoeningen,zoalsdiabetes(www.levv.nl).binnen hetziekenhuisheeftdevstakenvandezaalarts(agnio)overgenomen,zoalslichamelijkonderzoek,afnemen vandemedischeanamnese,aanvragenvanonderzoek,opstellenvaneenbehandelplanenhetvoorschrijven vanmedicatie(knip,2005;roodbol,2005). Onderzoekheeftvoorverschillenderollenaangetoonddathetondervoorwaardeninzettenvan verpleegkundigspecialistenvoorroutinemedischehandelingenvandezelfdekwaliteitenevenveiligisals wanneerdezezorgdooreenartswordtgeleverd.in118ziekenhuizenindevsgingennpxrollenindekliniek samenmetbeterecoördinatiegedurendedeopnameenbijhetontslag,terwijlinzetvanpa seenlagerescore vandecoördinatiegedurendedeopnamelietzien(karthae.a.,2014).terwijldeaanwezigheidvandevsinde 1 RVZ,NieuwsbriefX2011XoktoberXbijlageXTaakherschikkingXfedXpartnersX16XaugustusX2011.

16 16 studievankarthae.a.(2014)endierickxvandaelee.a.(2009)geenverschilleektemakenvoorde patiënttevredenheid,kwaminanderonderzoeknaarvorendatpatiëntenmeertevredenzijnoverdegeleverde zorgdoordevs(kinnersleye.a.,2000,mundingere.a.,2000,venninge.a.,2000).innederlandgaatmenervan uitdatdeaanwezigheidvanvsxendezorgrelatiekanverbeterenendeaandachtvoorsocialeaspectenborgt (RVZ,2009).Doorhetoverdragenvanderoutinematigetakennaardegespecialiseerdeverpleegkundigen kunnenartsenzichrichtenopdecomplexereartsentaken.voorwaardenzijndatdegedelegeerdemedische zorggestandaardiseerdisendatmedischesupervisiebeschikbaarisophetmomentdatdevsaangeeftzich nietbekwaamtevoelen(tenhoevee.a.,2006). Erwordenechterookbezwarentegendezetaakherschikkinggeuit.EenargumentisdatVSXenweleen extraadvancednursingpracticemasternaasthunverpleegkundigeopleidingenervaringhebben,maardatdit nietgelijkkanwordengesteldaandenegenjarigeacademischeopleidingvaneenarts(nrc28mei2010). Daarnaastwordtgesuggereerddatzijzelfstandigmedischehandelingenverrichtenwaarvooreenwettelijke basisontbreekt,hetgeenvoorsommigeziekenhuizeneenredenisgeweestomdeinzetvanvstestoppen(nrc 27mei2010).UitgebreideanalysevanhetNederlandsedebatrondadvancedpracticenursing(APN)Xrollenvan verpleegkundigspecialisten(termatenxspeksnijdere.a.,2014)laatziendatopefficiëntiegerichteargumenten enbeschermingvandemedischeautonomiedaarindominantzijn,hetgeenontwikkelingvanzorgmet toegevoegdewaardevoordepatiëntindewegstaat.ditbeïnvloedtdeontwikkelingvaneffectieverollenop dewerkvloer(ziepowellanddavies,2012).eensystematischeliteratuurreview(niezenenmathijssen,2014) concludeertdathetinvoerenvanapnxrollenvraagtomeenherontwerpvandeorganisatieprocessenenhet herzienvanofandersomgaanmetdegrenzenvanprofessioneledomeinen.innederlandkondenapnxrollen voordevsmetnametotverbeteringleidenwaardevsxenmedehuneigenrolkondenontwikkelenenuit ervaringwistenwaarwinstinhetprocestebehalenwas(vanoffenbeeke.a.,2007).evenalskathan(2008), constaterenniezenenmathijssendaterbijdeherverdelingvantakentussenberoepsgroepenvooralaandacht moetzijnvoorsuccesxenfaalfactorenbinnendethema s professionelegrenzen en organisatorische omgeving.isdieaandachternietdanblijkendezefactorenindepraktijkeennegatieveinvloedtehebbenop dekosteneffectiviteitvandeverandering.hiermeezourekeningkunnenwordengehoudenbijde implementatievandeziekenhuisarts. PhysicianAssistant 2 DePhysicianAssistant(PA),eenbetrekkelijkjongeberoepsgroep,iseenopHBOXmasterniveauopgeleide medischezorgprofessionaldiewerkzaamisbinneneendeelgebiedvandegeneeskunde(knmg,2012).tijdens deopleidingverwervenzijbredegeneeskundigbasiskennisenspecifiekemedischebekwaamhedenbinnenhet specialismewaardepawerkzaamis.devsheeftaltijdeenverpleegkundigevooropleidingenkanzichmede alsgevolgdaarvanmetcareencuretakenbezighoudenenvoorverbindingzorgen.bijdepa sisdatniet noodzakelijkerwijshetgeval,omdathunvooropleidingzoweleenverpleegkundigealseenrelevante paramedischekanzijn,zoalsfysiotherapie.zezijnwerkzaambinnenhetmedischedomeinbinnenbijnaalle voorkomendemedischespecialismen.pa szijnopgeleidomvaakvoorkomende(geprotocolleerde)medische handelingenvandeartsxassistentovertenemen.daarnaastvervullenzevaakderolvanzaalarts.de meerwaardevanpaisdatzijvaakeenlangdurigewerkrelatieaangaanendaardoormeercontinuïteitkunnen biedendandeartsxassistentdiealsgevolgvanhetstartenvaneenspecialistischeopleidingofhetafrondenvan eenopleidingdewerkplekweernarelatiefkortetijdverlaat. Ondertussenlijkternogweinigsystematischonderzoektezijngedaannaardeeffectenvanhetinzetten vandepainnederlandenelders(merklee.a.,2011).hetopleidingsprogrammaverschiltperland(merklee.a., 2011)eninternationalevergelijkingisduslastig.EenNederlandsescenarioXanalysenaarheteffectvandePAin derolvanzaalpractitionerleiddetotdeconclusiedateenpaindezaalartsrolxondereenaantalstrikte aannamesxietsefficiënterenafgaandeopkwalitatievedatamogelijkeffectieverisdandezorgdiearts 2 Ookwelhulpgeneeskundigegenoemd

17 assistentenbieden(vnl.aios).naastminimaaltweeopgeleidepa sisdaarbijwelaanvullingopzaalnodig, bijvoorbeeldmetartsxassistenteni.o..hettotaalbenodigdeaantalftehangtafvandeproductiepatronen. Uitgaandevan2fte.PA slijkteen scenariometgemixteinzet doelmatigtezijnbijeenproductievanaf minimaal7500ligdagenperjaar(vanoffenbeeke.a.,2007).internationaalonderzoeksuggereertdathet inzettenvandepainuiteenlopendesettingskanleidentotdezelfdeofzelfskwalitatiefbeterezorg.heteffect opkostenisnogonvoldoendeonderzocht(laurante.a.,2009;parekh&roy,2010).in118ziekenhuizeninde V.S.werdbijdeinzetvanPA sdecoördinatiegedurendedeopnameechteralsmindergoedbeoordeeld (Karthae.a.,2014).Eenenkelonderzoeksuggereerteenhogematevantevredenheidbijpatiënten (Counselmane.a.,2000),maarindestudievanKarthae.a.(2014)leekdeaanwezigheidvandePAgeenverschil temakenvoordepatiënttevredenheid.generalisatienaardenederlandsecontextisnietzondermeer mogelijk. CultureelenorganisatiemandaatVSenPA Ineenonderzoekin2007,bestond25%vanhetwerkvanNursepractitioners(n=43)en40%vanhetwerkvan physicianassistants(n=13)uitmedischehandelingen(zwijnenbergenbours,2012).indewetbighebben verpleegkundigspecialistenenphysicianassistantssinds1januari2012debevoegdheidomeenaantal medischehandelingenonderbepaaldevoorwaardenzelfstandigteindicerenenteverrichten.eerder genoemdejuridischeobstakelswordenhiermeeweggenomen(knmg,2012).volgensonderzoekvanhet Capaciteitsorgaanzijnerop1januari2013circa1500VSXenen500PA sbeschikbaar.hetkabinetheeftde instroomvoordeopleidingenindeafgelopenjarensterkverhoogd.vanafhetstudiejaar2013/14zijnjaarlijks 700instroomplaatsenvoorbeidezorgmasteropleidingenbeschikbaar 3.InhetCapaciteitsplan2013wordteen bandbreedtevan200opleidingsplaatsenminderalsgevolgvantaakherschikkingbecijferd.indezeziniser sprakevanvoldoendecultureelmandaat.ookisaanbelangrijkeinstitutionelerandvoorwaarden,zoals geaccrediteerdeopleidingeneneeneigenberoepsvereniging(rvz,2009;merklee.a.,2011),voldaan.inde praktijklooptmenechterbinnendezorgorganisatiesnogtegenveelbarrièresop(zwijnenbergenbours,2012; TerMatenXSpeksnijdere.a.,2014). UitbovenstaandeblijktdatinNederlandwordtingezetophetbenuttenvandemogelijkhedentot taakherschikking.gegevenditbeleid,zouindetoekomsteenspanningkunnenontstaantussende verdergaandetaakherschikkingenhetopgrotereschaalopleidenvanzhaxen. Aandachtspuntenziekenhuisarts(ZHA)opgrondvan2.3.1: ZoudeZHAopdewerkvloereenrolkunnenspelenindemedischesupervisieopde werkvloervanvsenpa? GeefextraaandachtbijimplementatievoorsuccesXenfaalfactorendietemaken hebbenmet professionelegrenzen en organisatorischeomgeving. ZoudeZHAleidentoteenextramuurtje(domeindenken)opdewerkvloerdankomt datdeveiligheidenkwaliteitvandepatiëntenzorgniettengoede. HetverdientaanbevelingnatedenkenoverorganisatiemodellenwaarinVS,PAenZHA elkaarkunnenaanvullen,enteverkenneninwelkescenario shetbestewelke(mixvan) professionalskunnenwordeningezet

18 2.2TAAKHERSCHIKKINGVANSPECIALISTNAARGENERALIST In2003werdinDelphionderzoekaan11Nederlandseopinieleidersbinnendezorggevraagdwelkenieuwe medischefuncties(metcivieleffect)zijzoudenwillenimplementeren(oosterhuisenvanoffenbeek2003).dit leiddetoteenbeschrijvingvan20functies,waarvanerbijenkelesprakeisvaneenduidelijkgeneralistisch profieldieeenzekereovereenkomstmetdeziekenhuisartsvertoont.deimplementatievaneenaparte medischefunctiezaalartswerdgemiddeldals enigszinswenselijk beoordeeld.deimplementatievaneen functiebasisspecialistwerd wenselijktotzeerwenselijk gevonden;defunctiesartsxcoördinatoren multidisciplinairartswerdenbeideals neutraaltotenigszinswenselijk beoordeeld.despoedeisendehulparts werdoverhetalgemeen wenselijk gevondeneniseenfunctiedieinmiddelsbreedisingevoerd. SpoedEisendeHulp(SEH)Garts DeSEHXartsiseenprofielartsdiezorgdraagtvoordecontinuïteitvanzorgvandepatiëntdiezichmeldtopde SEH.Rond1990begondediscussieoverdebehoefteaandezenieuwemedischedisciplineenvanaf2000 starttendeeerstevierziekenhuizenmeteenopleiding(hebly,1998;gaakeere.a.,2012).in2008werdende bevoegdhedenvandesehxartsgeregeldineenprofielerkenningvanhetcollegegeneeskundigspecialismen vanhetknmg.erisvanafdebeginperiode(gaakeere.a.,2012)eeneigenberoepsvereniginggeweest,de NederlandseVerenigingvanSpoedeisendeHulpArtsen,welkezichalsdoelheeftgesteldomopelkeafdeling Spoedeisendehulpmet24/7SEHXartsbezettingtehebben(SOSG/NVSHA,2006).DeIGZ(2012)ziethetals ideaalwanneerelkesehovertenminsteeenerkendesehxartszoubeschikken.hieruitblijktdatdezemedische professieinmiddelsovereencultureelmandaatbeschikt(zieookvws,goedoptijddiscussienotaacutezorg 2015).Inderdaadneemthetaantalziekenhuizen,waareenofmeervandezeartsenopdeSEHwerkzaamzijn, steedsmeertoe,eind2009op58,8%vandeseh s(holmes,2010),enisdezesteedsvakereenvolwaardiglid vandemedischestaf(igz,2012;thijssene.a.,2012).sehxartsenkomenvakervooropgroterespoedeisende hulpeenheden(thijssene.a.,2013). BijdeSEHXartsspeeldenculturelebarrièresindelokaleziekenhuisorganisatiebijaanvangechtereen belangrijkerol(kathan,2008).perziekenhuisishetdraagvlakvoordeimplementatieopeenverschillende wijzetotstandgekomen,maaroverhetalgemeenspeeldenzowelformelealsinformelenetwerkenhierineen rol.verderwerdervanuitdeinspectiein2004eenduidelijkeopdrachtbijdeafdelingenspoedeisendehulp neergelegdomtekomentotkwaliteitsverbeteringhetgeenaandediffusieenadoptievandezeberoepsgroep kanhebbenbijgedragen(thijssene.a.,2012). VoorwatbetreftheteffectopdeperformancezijnervoorzichtigesuggestiesdatadoptievandeSEHX artskostenreductiemogelijkmaakt 4 (Maas,2007)eneenpositiefeffectkanhebbenopcontinuïteitenkwaliteit vanzorg 5,hoewelcausaliteitvandezerelatienogmoetwordenaangetoond(Kathan,2008;Maas,2007; Thijssene.a.,2013).Eensteekproef(n=1022)waarbijdesuperviserendespecialistenhierovereenuitspraak deden,toontaandatsehxartsenminstensdezelfdekwaliteitbiedenalsaios(kathan,2008).hetpercentage patiëntenmeteennietxgeplandeterugkeerbinneneenweekwasvergelijkbaarenbedroeggemiddeld3 procent.doorbeperkteinzetintermenvanfte senbevoegdheden,lekendebeoogdeorganisatorischeen kwalitatieveverbeteringenniethaalbaarbijdeeerstegeneratiesehxartsendieaandeslaggingen(ganse.a., 2008).Medegeziendevariatieinbezettingenrollenenverschilleninacceptatiegraadbijdeandereprofessies zijnernoggeenhardeconclusiestetrekken.thijssene.a.(2012)signalereninhunreviewdatsehxartseninde praktijkhunmedischeenlogistiekecompetentiesnogsteedsmoetenbewijzen.terwijlhetculturelemandaatis verkregen,lijktervoorwatbetrefthetorganisatiemandaatnogwerkaandewinkeltezijn. 4 interviewnvshaxvertegenwoordigerenmeteensehxarts 5 InterviewNVSHAXvertegenwoordigerenmeteenSEHXarts 18

19 AandachtspuntenZHAopgrondvan2.3.2: UitdeervaringenmetdeSEHXartsblijkthetverkrijgenvaneencultureelmandaat haalbaarvooreenprofielarts.conferentiesspeeldeneenrolindecommunicatie. Hetorganisatiemandaatkostteaanzienlijkmeermoeite. Hetontbrekenvaneenvolwaardigeinzetengoedeinbeddingindeorganisatiekan hettoetsenvandemeerwaardevandenieuwefunctiebelemmeren. 2.3DEIMPLEMENTATIEENEFFECTIVITEITVANHETHOSPITALISTMODEL Implementatievanhethospitalistmodel IndeVerenigdeStaten(V.S.)werddemedischefunctie hospitalist landelijkopgroteschaalingevoerdvanaf 1996(BaudendistelenWachter,2002;Wachtere.a.,2005).Deaanleidingenvoordiefunctievertonen uitdrukkelijkovereenkomstenmetdeziekenhuisarts:eengroeiendebehoefteaangeneralistenenefficiënte ziekenhuiszorg,sterkedrukopdekosteneneengrotetoenamevan managedcare enaanverwante initiatievengerichtopkwaliteitsverbetering(belletenwachter,1999;wachter,2006;wachterengoldman, 1996,2002).Ookdaarlijktderolzichuitdrukkelijktebeperkentotdeintramuralezorgintermenvanhet coördinerenvandespecialistischezorgvooracutepatiëntenvanopnametotaanontslagnaarhuis, herstellingsoorden,ofrevalidatievoorzieningen(franke.a.,2011a;wallaceenschneller,2008).inhoudelijke verschillenzijnerechterook,daarhetindev.s.nietomeennieuwe,apartopteleidenmedischeprofessie ging,maaromeennieuwerolvooralopgeleideinternisteneneerstelijnsartsen(wachter,2006;wachteren Goldman,1996). OndanksdeovereenkomstentussendehospitalistindeV.S.enCanadaenerzijdsendeNederlandse ziekenhuisartsanderzijds,mogendeverschillenderhalvenietwordenveronachtzaamd.hetzelfdegeldtvoor acutemedicine indeuk,eenmedischeprofessiedieookzowelgelijkenissenalsverschillenmetde ziekenhuisartsvertoont(wachterenbell,2012).hoeweldebetrokkenenbijdepilotkunnenlerenvandeze ervaringen,magnietwordenverwachtdatdeziekenhuisartseenzelfdeeffectzalhebbenalsdehospitalistinde V.S.enCanada;deuitgangssituatie,hetkrachtenveldendeinterventiezelfzijndaarvoorteverschillend.In Tabel2.1wordenverschilleninveranderingscontext,inhoudenXproces(Petttigrew,1990)aangegevenmetde implementatievandehospitalistindev.s. Opbasisvaneenliteratuurstudieiseeninventarisatiegemaaktvandedrijvendeentegenwerkendekrachten bijhetimplementerenvandehospitalistindev.s.endewijzewaaropmendaaropdezekrachtenheeft ingespeeld(ziebijlage1).alsbelangrijkstestimulansenvoorhetinzettenvandehospitalistindev.s.worden devolgendefactorengenoemd: Afnemendeinzetvanartseninhetprimaireprocesbinnenziekenhuizen(WachterenGoldman,1996;Cors e.a.,2010) Toenemendecomplexiteitvanhetmanagenvandezorgverleningindeziekenhuizen(Wachteren Goldman,1996;Corse.a.,2010) Verslechterendeklinischeopbrengsten(Wachter&Goldman,1996;Corse.a.,2010) Behoefteaanefficiëntiedoortoenemendedrukopkosten(WachterenGoldman,1996) Groeiendebehoefteaangeneralisten(WachterenGoldman,1996) Explosievegroeivan ManagedCare modellenentechniekenomkostentebesparenenkwaliteitte verhogen(wachterengoldman,1996) DealgemeneverwachtingvandeinitiatiefnemersdatdeHospitalistbeterevaardighedeninenervaring metverlenenvanzorgaanpatiëntenzouhebben. 19

20 Tabel2.1:Relevanteverschilleninveranderingscontext,inhouden proces. Veranderingselement (Pettigrew,1990) Inhoud Context HospitalistindeV.S. IndeV.S.zijn90%vandehospitalisteninternist. Deeerstegeneratiehadbijaanvangalveel ziekenhuiservaring.(baudendistelenwachter, 2002) IndeV.S.bestaatdeopleidingtothospitalistuit eentrainingsprogrammainplaatsvanuiteen3x jarigeopleidingzoalsinnederland BelletandWachter(1999)verwachttenzeer uiteenlopendetypenhospitalistmodellendoor variatieinziekenhuiscontext IndeV.S.wassprakevaneenopmarktwerking gebaseerdzorgsysteem(taylorenhawley, 2010) Debehandelendeerstelijnsartsnamdepatiënt meenaareenziekenhuis.hoeweldezealbijna dehelftvandetijdindekliniekwerkten, hebbenzijminderbindingmethetspecifieke ziekenhuis(baudendistelenwachter,2002) VerschilmetZiekenhuisartsinNL Verschilincompetenties,insenioriteit,in statusbinnenmedischberoep Verschilincompetenties DezeverwachtingkomtookinNLnaar voren(ditrapport),hoeweltotnutoe vooralsubstitutievandezaalartswordt beoogd. Gemengdzorgsysteem,metelementen vangereguleerdemarktwerking Continuïteitsproblematiekbestaatookin NL,scopelijktbeperkter. PositieenrolvandeNL huisarts inde ketenisonvergelijkbaar Proces V.S.kendeeensnelle,grootschaligeinvoering InNLwordtingezetopeenincrementele veranderingsstrategie InNLzaldegroeiookminderzijn,door decentralesturinginaantallen opleidingsplaatsen,evenalsindeuk(cf. WachterenBell,2012). DevolgendebelemmerendefactorenwerdenindeV.S.contextalsmeestbelangrijkgenoemd: Angstvanartsenominkomstenteverliezen,bijvoorbeeldtengevolgevanminderconsultaties.Exlinee.a. (2004)latenziendatin33%vandeonderzochtegevallendeverwachtingvaneenhogeweerstandbijde medischestafeenargumentvormdevoorhetnietinvoerenvandehospitalist.daartegenoverconcluderen Franke.a.(2011b)datziekenhuismanagersbijdeinvoeringgeensignificantbelangaanweerstand toeschreven. Uiteenlopendebelangenvaninvloedrijkestakeholders,waardoorhetontwerpenenimplementerenvan defunctievanhospitalist,waaroveropzichconsensusbestond,werdbemoeilijkt Weerstandtegendehospitalistvanuitdeverwachtingofangstdatdeze(zou)gaandenkenvanuiteen anderparadigma,namelijkalsbedrijfskundigeinplaatsvanarts Weerstandbijverpleegkundigeberoepsgroepentegensupervisiedoordehospitalist,omdatdeautonomie enautoriteitvandeeerstendaarmeezoudenverminderen Tijdensdeimplementatieblekendevolgendeveranderkundigeelemententehelpenbijhetomgaanmetde hierbovenbenoemdebelemmerendefactoren: HetverkrijgenvanempirischedatawaaruitblijktdatsteedsmeerziekenhuizendeHospitalistmetpositief resultaatinzetten Hetmetuiteenlopendestakeholdersvindenvaneengemeenschappelijkemotivatievoorhetinzettenvan Hospitalist Hetbetrekkenvananderebestaandeartsenenberoepsgroepenbijhetontwikkelenvandefunctievan Hospitalist 20

Inleiding van prof. mr. Roel Bekker ter gelegenheid van de intreedrede van mr. dr. G.S.A.

Inleiding van prof. mr. Roel Bekker ter gelegenheid van de intreedrede van mr. dr. G.S.A. LEVEDEMANAGER! Inleidingvanprof.mr.RoelBekkertergelegenheidvandeintreedredevanmr.dr.G.S.A. DijkstraalslectoropdeHaagseHogeschool,25januari2012. Dederdewoensdagvanmeihadeengedenkwaardigedaginonsstaatsbestelmoeten

Nadere informatie

KWR 05.026 april 2005

KWR 05.026 april 2005 KWR 05.026 april 2005 Kiwa N.V. - 1 - april 2005 KWR 05.026 april 2005 2005 Kiwa N.V. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand,

Nadere informatie

Voorwoord) ( De(diabeteszorg(in(Nederland(begeeft(zich(op(hoog(niveau.(In(internationaal(verband(wordt(ons(land( alom(geprezen(om(de(toewijding(die(aan(de(dag(wordt(gelegd(om(het(leven(voor(mensen(met(

Nadere informatie

Past performance. Een wijze les voor iedereen

Past performance. Een wijze les voor iedereen Past performance Een wijze les voor iedereen Pastperformance:eenwijzeles vooriedereen Enschede,augustus2012 Auteur MartenLagemaat UniversiteitTwente m.lagemaat@student.utwente.nl Begeleiding drs.ing.j.boes

Nadere informatie

sociaal'makelen'' voor'krachtige'wijken'

sociaal'makelen'' voor'krachtige'wijken' sociaalmakelen voorkrachtigewijken rapportagetussentijdseevaluatiesociaalmakelaarschap augustus2013 december2014 OnderzoeksnetwerkSociaalDomeinUtrecht PimvanHeijst(HU) ThomasKampen(UvH) AnjaMachielse(UvH)

Nadere informatie

sociaal'makelen'' voor'krachtige'wijken'

sociaal'makelen'' voor'krachtige'wijken' sociaalmakelen voorkrachtigewijken rapportagetussentijdseevaluatiesociaalmakelaarschap augustus2013 december2014 OnderzoeksnetwerkSociaalDomeinUtrecht PimvanHeijst(HU) ThomasKampen(UvH) AnjaMachielse(UvH)

Nadere informatie

Agressie'en'Geweld'Tegen' Werknemers'met'een'Publieke'Taak' Literatuurverkenning!

Agressie'en'Geweld'Tegen' Werknemers'met'een'Publieke'Taak' Literatuurverkenning! Agressie'en'Geweld'Tegen' Werknemers'met'een'Publieke'Taak' Literatuurverkenning COLOFON'' ' DATUM 28januari2014 PROJECT AgressieenGeweldTegenWerknemersmeteenPubliekeTaak AUTEURS Dr.ElzeG.Ufkes,UniversiteitTwente

Nadere informatie

Forum Standaardisatie. Consultatiedocument IFC. Datum 5 augustus 2011

Forum Standaardisatie. Consultatiedocument IFC. Datum 5 augustus 2011 Forum Standaardisatie Consultatiedocument IFC Datum 5 augustus 2011 Colofon Projectnaam Consultatiedocument IFC Versienummer 1.0 Locatie Organisatie Forum Standaardisatie Postbus 96810 2509 JE Den Haag

Nadere informatie

Handreiking voor het opstellen van het implementatieplan taal en rekenen. Korte versie

Handreiking voor het opstellen van het implementatieplan taal en rekenen. Korte versie Handreiking voor het opstellen van het implementatieplan taal en rekenen Korte versie Colofon Titel Handreiking voor het opstellen van het implementatieplan taal en rekenen Auteur Christel Kuijpers en

Nadere informatie

EVC, vrijstellingen en intake-assessment. Overeenkomsten en verschillen

EVC, vrijstellingen en intake-assessment. Overeenkomsten en verschillen EVC, vrijstellingen en intake-assessment Overeenkomsten en verschillen Colofon Titel: EVC, vrijstellingen en intake-assessment. Overeenkomsten en verschillen Auteur : Kenniscentrum EVC Versie: 1.0 Datum:

Nadere informatie

Financiele verkenning investeringskosten nieuwbouw Sportpark Weltevreden

Financiele verkenning investeringskosten nieuwbouw Sportpark Weltevreden Financiele verkenning investeringskosten nieuwbouw Sportpark Weltevreden Begeleidende rapportage Gemeente De Bilt mei 2011 Financiele verkenning investeringskosten nieuwbouw Sportpark Weltevreden Begeleidende

Nadere informatie

Reimerswaal. Meer Waarde. Bezonningsstudie 180294.008415.30 06-02-2012. ing. J. van Broekhoven. ir. S. Tamminga ing. S.A.P. Luijten.

Reimerswaal. Meer Waarde. Bezonningsstudie 180294.008415.30 06-02-2012. ing. J. van Broekhoven. ir. S. Tamminga ing. S.A.P. Luijten. Reimerswaal Meer Waarde Bezonningsstudie identificatie planstatus projectnummer: datum: 180294.008415.30 06-02-2012 opdrachtleider: opdrachtgever: ing. J. van Broekhoven R&B Wonen auteur(s): ir. S. Tamminga

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie

Colofon. Apps, Alles over uitgeven op mobiel en tablet. Dirkjan van Ittersum ISBN: 978-90-79055-10-4

Colofon. Apps, Alles over uitgeven op mobiel en tablet. Dirkjan van Ittersum ISBN: 978-90-79055-10-4 Colofon Titel Apps, Alles over uitgeven op mobiel en tablet Auteur Dirkjan van Ittersum ISBN: 978-90-79055-10-4 Uitgever InCT Postbus 33028 3005 EA Rotterdam www.inct.nl uitgever@inct.nl Vormgeving en

Nadere informatie

Gemeente Oegstgeest. Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg. 11 maart 2015

Gemeente Oegstgeest. Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg. 11 maart 2015 Gemeente Oegstgeest Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg 11 maart 2015 DATUM 11 maart 2015 TITEL Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg OPDRACHTGEVER

Nadere informatie

De Energietransitie van Onderaf

De Energietransitie van Onderaf De Energietransitie van Onderaf Rapportage WP3 - Handelingsperspectieven DEEL 0 Inleiding 1 Auteurs Roelien Attema & Geerte Paradies Uitgegeven voor Titel Versie 1.0 STEM programma Rapportage WP3 Handelingsperspectieven

Nadere informatie

En, heb je ook een vraag?

En, heb je ook een vraag? En, heb je ook een vraag? Ontwikkeling marktplaats voor burenhulp TijdVoorElkaar in Utrecht Zuid Astrid Huygen Freek de Meere September 2007 Inhoud Samenvatting 5 1 Inleiding 9 1.1 Inleiding 9 1.2 Projectbeschrijving

Nadere informatie

Eveline Castelijns Annick van Kollenburg Luddo Oh. Second opinion ziekenhuisstrategieën tegen het licht

Eveline Castelijns Annick van Kollenburg Luddo Oh. Second opinion ziekenhuisstrategieën tegen het licht Eveline Castelijns Annick van Kollenburg Luddo Oh Second opinion ziekenhuisstrategieën tegen het licht Second opinion Ziekenhuisstrategieën tegen het licht Eveline Castelijns Annick van Kollenburg Luddo

Nadere informatie

PROJECT INITIATION DOCUMENT

PROJECT INITIATION DOCUMENT PROJECT INITIATION DOCUMENT Versie: Datum: x.x dd-mm-jj DOCUMENTATIE Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:. INHOUDSOPGAVE 1. Managementsamenvatting

Nadere informatie

april 2003 Validatie ringonderzoek VGK en VAK in afvalwater

april 2003 Validatie ringonderzoek VGK en VAK in afvalwater april 2003 Validatie ringonderzoek VGK en VAK in afvalwater April 2003 Validatie ringonderzoek VGK en VAK in afvalwater 2002 Kiwa N.V. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Instructie Foto album Slideshow Pro Director

Instructie Foto album Slideshow Pro Director Instructie Foto album Slideshow Pro Director Algemene gegevens Datum 3 november 2009 Auteur(s) Cipix Internet Meijk van Nimwegen 1. Naar uw fotoalbum Het fotoalbum in uw website maakt gebruik van een beheersapplicatie

Nadere informatie

De Perfecte VoorbereiDing

De Perfecte VoorbereiDing De Perfecte VoorbereiDing 12 juni 2014 Norbert Schotte studentnummer: 2046869 Maurice Peeters Joop de Zwart Jaap Wessels Titel: DePerfecteVoorbereiding :hetspoornaarperfectie? Subtitel: EenpraktijkonderzoeknaardemogelijkeinvloedvanConcurrent

Nadere informatie

Een leven lang leren in de techniek

Een leven lang leren in de techniek Hiteq Kennis van nu, kennis voor later Denk 10 of 20 jaar verder. Hoe ziet de technische sector er dan uit in de context van onderwijs, arbeidsmarkt, technologie en maatschappij? Hiteq selecteert en ontsluit

Nadere informatie

Titeldia. Ondertitel. Naam Achternaam, Functie of Afdelingsnaam. Ir. Niels Nieboer MRE Syntrus Achmea Real Estate & Finance

Titeldia. Ondertitel. Naam Achternaam, Functie of Afdelingsnaam. Ir. Niels Nieboer MRE Syntrus Achmea Real Estate & Finance Titeldia Ondertitel Naam Achternaam, Functie of Afdelingsnaam Ir. Niels Nieboer MRE Syntrus Achmea Real Estate & Finance Onderzoeksvraag Hoe moet een Real Estate Investment Manager zich - gegeven de veranderende

Nadere informatie

TOOL MJOB HANDLEIDING

TOOL MJOB HANDLEIDING TOOL MJOB HANDLEIDING Tool MJOB Handleiding Tool MJOB Een uitgave van Sdu Uitgevers bv Uitgever Adres Abonnement Klantenservice Algemene voorwaarden René Tijssen Postbus 20014, 2500 EA Den Haag Abonnementen

Nadere informatie

Turbulentie en strategisch vermogen

Turbulentie en strategisch vermogen A Turbulentie en strategisch vermogen Strategievorming bij het ministerie van Defensie Dr. W.N.A. van Brouwershaven-Hoeke Eburon - Delft - 1999 Inhoud Voorwoord xii 1 Ontwikkelingen met betrekking tot

Nadere informatie

Hieronder vindt u de reactie van de BSMR op het concept beleidsplan tegenprestatie.

Hieronder vindt u de reactie van de BSMR op het concept beleidsplan tegenprestatie. Doesburg, 16 november 2015 Aan: Onderwerp: het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Doesburg BSMR-advies nr. 2015-003 inzake concept beleidsplan tegenprestatie Gemeente Doesburg, november

Nadere informatie

Project in het kader van de voorbereiding op de transformatie jeugdzorg

Project in het kader van de voorbereiding op de transformatie jeugdzorg Project in het kader van de voorbereiding op de transformatie jeugdzorg Projectpartners: 1e lijns praktijk voor psychologie Infano Diepenheim 1 e lijns praktijk voor psychologie Pedagogisch perspectief

Nadere informatie

KNOV-standaard. Prenatale verloskundige begeleiding. Aanbevelingen voor ondersteuning, interactie en voorlichting

KNOV-standaard. Prenatale verloskundige begeleiding. Aanbevelingen voor ondersteuning, interactie en voorlichting KNOV-standaard KONINKLIJKE NEDERLANDSE Auteurs: Josien de Boer Kristel Zeeman Prenatale verloskundige begeleiding Aanbevelingen voor ondersteuning, interactie en voorlichting KONINKLIJKE NEDERLANDSE 1

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Plan van aanpak toetsing animo en draagvlak voor Rustpunthouderschap in Laag Holland. Juli 2010

Plan van aanpak toetsing animo en draagvlak voor Rustpunthouderschap in Laag Holland. Juli 2010 Plan van aanpak toetsing animo en draagvlak voor Rustpunthouderschap in Laag Holland fase 1 van het project Ontwikkeling en Exploitatie Rustpunten Laag Holland Juli 2010 Een project van Water, Land & Dijken,

Nadere informatie

Kwaliteitshandboek v1.0 CO 2 -Prestatieladder Roelofs

Kwaliteitshandboek v1.0 CO 2 -Prestatieladder Roelofs Kwaliteitshandboek v1.0 CO 2 -Prestatieladder Roelofs Datum: Januari 2013 Bezoekadres Dorpsstraat 20 7683 BJ Den Ham Postadres Postbus 12 7683 ZG Den Ham T +31 (0) 546 67 88 88 F +31 (0) 546 67 28 25 E

Nadere informatie

Tool Calculeren voor Bouwkosten.nl en BeheerEnOnderhoudkosten.nl Handleiding

Tool Calculeren voor Bouwkosten.nl en BeheerEnOnderhoudkosten.nl Handleiding voor Bouwkosten.nl en BeheerEnOnderhoudkosten.nl V2011.03.1 Tool Calculeren Voor Bouwkosten.nl en BeheerEnOnderhoudkosten.nl Een uitgave van Sdu Uitgevers bv Uitgever Adres Abonnement Klantenservice Algemene

Nadere informatie

Transitie Jeugdzorg en Passend Onderwijs

Transitie Jeugdzorg en Passend Onderwijs Transitie Jeugdzorg en Passend Onderwijs Naam Pieter Dekkers Ton Edelbroek Datum 5 december 2012 Opbouw presentatie 1. Introductie workshopleiders 2. Probleemschets 3. Passend Onderwijs en Transitie Jeugdzorg

Nadere informatie

Passend. Leiderschap. Elke school de beste baas. Auteurs: Theo Camps Pieter Dekkers Bert Jurgens. Marije van Vilsteren

Passend. Leiderschap. Elke school de beste baas. Auteurs: Theo Camps Pieter Dekkers Bert Jurgens. Marije van Vilsteren Passend Leiderschap Elke school de beste baas Auteurs: Theo Camps Pieter Dekkers Bert Jurgens Marije van Vilsteren Met medewerking van: Hans van den Berg Jos Hagens Magda Snijders Passend leiderschap Elke

Nadere informatie

Datum 12 april 2012 Onderwerp Inspectie Openbare Orde en Veiligheid rapport "Follow the Money"

Datum 12 april 2012 Onderwerp Inspectie Openbare Orde en Veiligheid rapport Follow the Money 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

Wel of geen AOA in het JBZ?

Wel of geen AOA in het JBZ? Wel of geen AOA in het JBZ? Maartje van de Vrugt CHOIR seminar 13 november 2015 Facts and figures JBZ Topklinisch ziekenhuis 4000 medewerkers 240 medisch specialisten 730 bedden Incl. Intensive care: 26

Nadere informatie

Meer senioren bewegen en sporten in Rotterdam

Meer senioren bewegen en sporten in Rotterdam Meer senioren bewegen en sporten in Rotterdam Onderzoek naar effectieve methoden om het bereik en de motivatie van inactieve senioren te vergroten Marjan de Gruijter Niels Hermens Trudi Nederland Jessica

Nadere informatie

Levenscyclusanalyse voor onderzoekers, ontwerpers en beleidsmakers

Levenscyclusanalyse voor onderzoekers, ontwerpers en beleidsmakers Levenscyclusanalyse voor onderzoekers, ontwerpers en beleidsmakers Levenscyclusanalyse voor onderzoekers, ontwerpers en beleidsmakers R.M. Bras-Klapwijk R. Heijungs P. van Mourik 5-8 Ten geleide Voorwoord

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG.. Voortgezet Onderwijs IPC 2650 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500

Nadere informatie

Kwaliteit. Kwaliteit. Kwaliteit. Kwaliteit. Kwaliteit. Kwaliteit. Moeten Horen Kunnen. Hoe bereiken? Evaluatie. Hoe bereiken?

Kwaliteit. Kwaliteit. Kwaliteit. Kwaliteit. Kwaliteit. Kwaliteit. Moeten Horen Kunnen. Hoe bereiken? Evaluatie. Hoe bereiken? Kwaliteit Kwaliteit Moeten Horen Kunnen Act Check Plan Do Kwaliteit Kwaliteit Wat Hoe Voortgang meten Evaluatie Wat Hoe Voortgang meten Evaluatie Projectdefinitie Bijstellen Bijstellen Kwaliteit Kwaliteit

Nadere informatie

ONTWERPER!IN!UITVOERING! Kansen!voor!middelgrote!architectenbureaus!! in!de!rol!van!uitvoerend!general!planner!

ONTWERPER!IN!UITVOERING! Kansen!voor!middelgrote!architectenbureaus!! in!de!rol!van!uitvoerend!general!planner! ONTWERPERINUITVOERING Kansenvoormiddelgrotearchitectenbureaus inderolvanuitvoerendgeneralplanner Afstudeeronderzoek 23F11F2015 Afstudeerbedrijf: Korfkerarchitecten Sportlaan12 8302AZEmmeloord Bedrijfsbegeleider:

Nadere informatie

CO2-Prestatieladder Energiemanagement actieplan Invalshoek B: Reductie

CO2-Prestatieladder Energiemanagement actieplan Invalshoek B: Reductie Project: CO2-Prestatieladder Energiemanagement actieplan Rapport: CO2-2014/R-01;rev. 0;d.d. 27-07-2015 Auteur: J.A.C. van Dijk Verificateur: A.L.J. Timmermans Bredaseweg 43, 4844 CK Terheijden Postbus

Nadere informatie

project: Doelgroepanalyse en sociale kaart - Comazuipen

project: Doelgroepanalyse en sociale kaart - Comazuipen project: Doelgroepanalyse en sociale kaart - Comazuipen Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

Enquête Dienstverlening in het stadhuis

Enquête Dienstverlening in het stadhuis Enquête Dienstverlening in het stadhuis Enquête Dienstverlening in het stadhuis Colofon Titel:Enquête Dienstverlening in het stadhuis Opdrachtgever: Gemeente Velsen Opdrachtnemer: Marieke Galesloot Datum:

Nadere informatie

Beheerplan Forum Rotterdam

Beheerplan Forum Rotterdam Beheerplan Forum Rotterdam 7 november 2011 Beheerplan Forum Rotterdam BREEAM credit Landgebruik & Ecologie, LE 6 Verantwoording Titel Beheerplan Forum Rotterdam Opdrachtgever Multi Veste 276 bv Projectleider

Nadere informatie

Gemeente Landsmeer. Wmo-klanttevredenheid over 2013. 5 juni 2014

Gemeente Landsmeer. Wmo-klanttevredenheid over 2013. 5 juni 2014 Gemeente Landsmeer Wmo-klanttevredenheid over 2013 5 juni 2014 DATUM 5 juni 2014 TITEL Wmo-klanttevredenheid over 2013 ONDERTITEL OPDRACHTGEVER Gemeente Landsmeer Boulevard Heuvelink 104 6828 KT Arnhem

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018. 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018. 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Directoraat-Generaal Bestuur en Wonen Directie Woningmarkt Turfmarkt

Nadere informatie

Forum Standaardisatie. Consultatiedocument

Forum Standaardisatie. Consultatiedocument <project> FS 36-02-6A5 Forum Standaardisatie Consultatiedocument Datum Colofon Projectnaam Versienummer Locatie Organisatie Forum Standaardisatie Postbus 96810 2509 JE Den Haag

Nadere informatie

1. Onderwerp Inzet en aanpak Volwasseneneducatie 2013

1. Onderwerp Inzet en aanpak Volwasseneneducatie 2013 In Holland Rijnland werken samen: Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Rijnwoude, Teylingen, Voorschoten

Nadere informatie

Huiberts BV. Review CO 2 reductiesysteem 2.A.2_1. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2

Huiberts BV. Review CO 2 reductiesysteem 2.A.2_1. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Huiberts BV Review CO 2 reductiesysteem 2.A.2_1 Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Invalshoek A: Inzicht 4 2.1. Footprintberekening 2.2. Kwaliteitsmanagement

Nadere informatie

Bemiddeling bij geschillen in het kader van de opleiding tot medisch specialist

Bemiddeling bij geschillen in het kader van de opleiding tot medisch specialist Projectcode Versie Definitief Datum 6 maart 2015 Opsteller E.A.J. Schoonen, MSc E. Koenes Beheerder Opdrachtgever Voorzitter Centrale Opleidingscommissie, Prof. dr. M. De Hoog Bemiddeling bij geschillen

Nadere informatie

Algemene voorwaarden Trouwen en Meer

Algemene voorwaarden Trouwen en Meer Algemenevoorwaarden TrouwenenMeer Contactgegevens: TrouwenenMeer Postbus603 3440APWoerden Telefoon: 0646603879 E mail: susan@trouwenenmeer.nl Website: www.trouwenenmeer.nl KvKUtrecht: 30250566 Definities:

Nadere informatie

Midden-Delfland. 4 e Partiële herziening uitwerkingsplan Harnaschpolder-Noord, fase 1. uitwerkingsplan. 31-01-2012 concept voorontwerp

Midden-Delfland. 4 e Partiële herziening uitwerkingsplan Harnaschpolder-Noord, fase 1. uitwerkingsplan. 31-01-2012 concept voorontwerp Midden-Delfland 4 e Partiële herziening uitwerkingsplan Harnaschpolder-Noord, fase 1 uitwerkingsplan identificatie planstatus identificatiecode: datum: status: 31-01-2012 concept voorontwerp projectnummer:

Nadere informatie

Europese unie en gezondheidszorg Studiedag OSE en RIZIV / INAMI Brussel, 16 januari 2006

Europese unie en gezondheidszorg Studiedag OSE en RIZIV / INAMI Brussel, 16 januari 2006 Europese unie en gezondheidszorg Studiedag OSE en RIZIV / INAMI Brussel, 16 januari 2006 Patiëntenmobiliteit: kansen en uitdagingen; Vanuit een ziekenhuis bekeken Luc Van Camp, Elke Panis, Johan Hellings

Nadere informatie

Communicatieplan CO 2 -prestatieladder

Communicatieplan CO 2 -prestatieladder Communicatieplan CO 2 -prestatieladder Scheepswerf H. B.V. Opdrachtgever Scheepswerf H. BV Contactpersoon de heer M. Kenmerk R075295ag.00001.tvr Versie 01_001 Datum 15 april 2014 Kelvinbaan 40, 3439 MT

Nadere informatie

Centrumplan De Lier. Bezonningsstudie

Centrumplan De Lier. Bezonningsstudie Centrumplan De Lier Bezonningsstudie 6 mei 2014 Centrumplan De Lier in vogelvlucht vanuit het noordwesten Centrumplan De Lier in vogelvlucht vanuit het zuidoosten Spring architecten Weena-zuid 110 3012

Nadere informatie

agendapunt 06.06 Aan Verenigde Vergadering EVALUATIE BELEIDSNOTA GRONDWATERBEHEER

agendapunt 06.06 Aan Verenigde Vergadering EVALUATIE BELEIDSNOTA GRONDWATERBEHEER agendapunt 06.06 1008936 Aan Verenigde Vergadering EVALUATIE BELEIDSNOTA GRONDWATERBEHEER Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 25-09-2014 Kennis te nemen van de evaluatie van de beleidsnota grondwaterbeheer.

Nadere informatie

VOOR HET vfas CONGRES

VOOR HET vfas CONGRES ALIMENTATIE VAN DE TOEKOMST SCHEIDEN IN NEDERLAND 2012 onderzoek uitgevoerd door TNS NIPO in opdracht van de vfas DE SCHEIDINGSADVOCATEN vfas CONGRES 2012 VAN ALIMENTATIE DE vfas NODIGEN VAN DE TOEKOMST

Nadere informatie

Tinnitus en arbeid. Een onderzoek naar de invloed van stressoren op tinnitus en de mogelijkheid tot werken

Tinnitus en arbeid. Een onderzoek naar de invloed van stressoren op tinnitus en de mogelijkheid tot werken Rijksuniversiteit Groningen Wetenschapswinkel Geneeskunde en Volksgezondheid Universitair Medisch Centrum Groningen Tinnitus en arbeid Een onderzoek naar de invloed van stressoren op tinnitus en de mogelijkheid

Nadere informatie

Aanbestedingsleidraad herontwikkeling Brewinc-locatie te Doetinchem. Errata aanbestedingsleidraad d.d. 8 oktober 2007

Aanbestedingsleidraad herontwikkeling Brewinc-locatie te Doetinchem. Errata aanbestedingsleidraad d.d. 8 oktober 2007 Aanbestedingsleidraad herontwikkeling Brewinc-locatie te Doetinchem Errata aanbestedingsleidraad d.d. 8 oktober 2007 18 oktober 2007 Kenmerk R003-4514655HTM-cri-V02-NL Verantwoording Titel Opdrachtgever

Nadere informatie

Academisch schrijven. Tips and tricks

Academisch schrijven. Tips and tricks Academisch schrijven Tips and tricks Overzicht ViP s ViP-1: structuur 1 ViP-2: refereren, parafraseren en citeren ViP-3: cohesie en zinsconstructies ViP-5: structuur 2 ViP-1: structuur 1 Titel en kopjes

Nadere informatie

Blijf! Xxxxx. Regie: Xx Jaar: 2007. http://www.xxx http://www.xxx. Regie: Lourens Blok Jaar: 2010 Duur: 90 minuten. Xxxx

Blijf! Xxxxx. Regie: Xx Jaar: 2007. http://www.xxx http://www.xxx. Regie: Lourens Blok Jaar: 2010 Duur: 90 minuten. Xxxx XXXXX Bronnenblad Opdrachtblad Blijf! Regie: Lourens Blok Jaar: 2010 90 minuten X Xx 01 Inhoud 1. Gegevens Iran en Nederland 2. De IND 3. Asielzoekers in Nederland 4. Moeilijke woorden 5. Kinderrechten

Nadere informatie

Communicatieplan CO 2 -prestatieladder

Communicatieplan CO 2 -prestatieladder Communicatieplan CO 2 -prestatieladder Scheepswerf H. B.V. revisie 2015 Opdrachtgever Scheepswerf H. BV Contactpersoon de heer M. Kenmerk R075295ag.00001.tvr Versie 02_001 Datum 4 september 2015 Kelvinbaan

Nadere informatie

Vertrouwelijk. Projectpla n. Titel: Entity Extraction. Vertrouwelijk

Vertrouwelijk. Projectpla n. Titel: Entity Extraction. Vertrouwelijk Dit document mag alleen gedeeld worden met direct betrokkenen van het programma Herkenning Digitale Informatie en Fingerprinting omdat verdere verspreiding of openbaarmaking de veiligheid van de Staat

Nadere informatie

Business Case. <>

Business Case. <<Naam project>> Business Case SYSQA B.V. Almere Versie : Datum : Status : Opgesteld door : Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1.1 Doel van dit document...

Nadere informatie

Deskundigheid en objectiviteit. bij bouwkundige schade. door ing. J.C. (Johan) Kok

Deskundigheid en objectiviteit. bij bouwkundige schade. door ing. J.C. (Johan) Kok Deskundigheid en objectiviteit bij bouwkundige schade door ing. J.C. (Johan) Kok Test: Welke toren staat schever? Deskundigheid en objectiviteit bij bouwschade Het begrip objectiviteit en de betekenis

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL III. Janusgezichten van de managementvennootschap

INHOUDSTAFEL III. Janusgezichten van de managementvennootschap INHOUDSTAFEL Bibliografie 1 Hoofdstuk 1. Inleidende beschouwingen 3 1.1. Wat is een managementvennootschap? 3 1.1.1. Rechtsvorm 3 1.1.2. Doel 4 1.1.3. Aard 5 1.1.4. Definitie 7 1.2. Waarom een managementvennootschap?

Nadere informatie

Rapportage Onderzoek behoefteanalyse. Creatieve sector Groningen

Rapportage Onderzoek behoefteanalyse. Creatieve sector Groningen RapportageOnderzoekbehoefteanalyse CreatievesectorGroningen Opdrachtgever Opdrachtnemer :GemeenteGroningen :Onderneem t Datum :31januari2012 Onderneem t 1 2 Inhoud 1.OnderzoekbehoefteanalysecreatievesectorGroningen

Nadere informatie

project: Trends en actualiteit in de Jeugdzorg

project: Trends en actualiteit in de Jeugdzorg project: Trends en actualiteit in de Jeugdzorg Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

Inleidend hoofdstuk 11 Waarom dit boek? 11 Voor wie is dit boek bedoeld? 12 Wat kun je van je lectuur verwachten? 12 Overzicht van het boek 13

Inleidend hoofdstuk 11 Waarom dit boek? 11 Voor wie is dit boek bedoeld? 12 Wat kun je van je lectuur verwachten? 12 Overzicht van het boek 13 Inhoud Inleidend hoofdstuk 11 Waarom dit boek? 11 Voor wie is dit boek bedoeld? 12 Wat kun je van je lectuur verwachten? 12 Overzicht van het boek 13 Auteurs 15 Deel 1. Het ziekenhuis als organisatie:

Nadere informatie

Datum 20 april 2015 Rapport Verdere versterking over het functioneren examencommissies

Datum 20 april 2015 Rapport Verdere versterking over het functioneren examencommissies >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA.DEN HAAG Hoger Onderwijs en Studiefinanciering IPC 2250 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus

Nadere informatie

Inspectierapport De Parel (BSO) Zuiderkruis 4 3813VA AMERSFOORT

Inspectierapport De Parel (BSO) Zuiderkruis 4 3813VA AMERSFOORT Inspectierapport De Parel (BSO) Zuiderkruis 4 3813VA AMERSFOORT Toezichthouder: GGD Midden-Nederland In opdracht van gemeente: AMERSFOORT Datum inspectiebezoek: 18-07-2013 Type onderzoek : Onderzoek voor

Nadere informatie

opbrengstgericht werken in en door de sectie Afspraken maken in de sectie over de manier van opbrengstgericht werken in de klas

opbrengstgericht werken in en door de sectie Afspraken maken in de sectie over de manier van opbrengstgericht werken in de klas opbrengstgericht werken in en door de sectie Afspraken maken in de sectie over de manier van opbrengstgericht werken in de klas APS en KPC-groep Colofon Deze uitgave maakt onderdeel uit van de publicatie

Nadere informatie

Opbrengsten van het programma Stop Kindermishandeling van Kinderpostzegels

Opbrengsten van het programma Stop Kindermishandeling van Kinderpostzegels Opbrengsten van het programma Stop Kindermishandeling van Kinderpostzegels Jodi Mak Rianne Verwijs Opbrengsten van het programma Stop Kindermishandeling van Kinderpostzegels Jodi Mak Rianne Verwijs Met

Nadere informatie

Businesscase. Dit document is een sjabloon voor een businesscase rond sourcing en is gebaseerd op artikelen uit het blad Informatie Magazine.

Businesscase. Dit document is een sjabloon voor een businesscase rond sourcing en is gebaseerd op artikelen uit het blad Informatie Magazine. Businesscase Dit document is een sjabloon voor een businesscase rond sourcing en is gebaseerd op artikelen uit het blad Informatie Magazine. Colofon Datum 14 oktober 2010 Referentie Auteur BusinessCase

Nadere informatie

Evaluatie zon PV-projecten bij woningcorporaties

Evaluatie zon PV-projecten bij woningcorporaties Samenvatting Evaluatie zon PV-projecten bij woningcorporaties Datum 15 augustus 2013 Status Definitief Pagina 1 van 1 Colofon Projectnaam Evaluatie zon PV-projecten bij woningcorporaties Projectnummer

Nadere informatie

Communicatieplan CO2-reductiesysteem Conform niveau 5 op de CO 2-prestatieladder 2.2

Communicatieplan CO2-reductiesysteem Conform niveau 5 op de CO 2-prestatieladder 2.2 Communicatieplan systeem Conform niveau 5 op de CO 2-2.2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Communicatieplan 4 3. Website 5 3.1 Tekstuele informatie 5 3.2 Gedeelde documenten 5 3.3 Website SKAO 5 Colofon

Nadere informatie

Online branding. Het nieuwe meten van merken via sociale media. L. de Vries M.Sc. Dr. S. Gensler Prof. dr. P.S.H. Leeflang

Online branding. Het nieuwe meten van merken via sociale media. L. de Vries M.Sc. Dr. S. Gensler Prof. dr. P.S.H. Leeflang Online branding Het nieuwe meten van merken via L. de Vries M.Sc. Dr. S. Gensler Prof. dr. P.S.H. Leeflang Rapport CIC-201203 ISBN 978-90-367-5937-3 CIC 2 Inhoudsopgave Managementsamenvatting pag. 3 Waarom

Nadere informatie

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling Voorbeelden generieke inrichting Versie 1.1 Datum 19/12/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl Documentbeheer

Nadere informatie

Omgaan met ziekelijke jaloezie

Omgaan met ziekelijke jaloezie Omgaan met ziekelijke jaloezie Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag

Nadere informatie

Opdrachtomschrijving Werkervaringsplek

Opdrachtomschrijving Werkervaringsplek Opdrachtomschrijving Werkervaringsplek Gegevens organisatie Branche Gezondheidszorg Overige gegevens WEP Korte titel functie/wep Onderzoeker/projectleider Overdracht Vestigingsplaats WEP Groningen Ervaring

Nadere informatie

Versie : 1.0 Datum : maart 2016 Auteur : Meta van Rennes Status : Definitief. Jaarverslag 2015 Klachten Zckk Gastouderbureau Kinderpunt

Versie : 1.0 Datum : maart 2016 Auteur : Meta van Rennes Status : Definitief. Jaarverslag 2015 Klachten Zckk Gastouderbureau Kinderpunt Datum : maart 2016 Auteur : Meta van Rennes Jaarverslag 2015 Klachten Zckk Gastouderbureau Kinderpunt Inhoud Inhoud... 2 1 Voorwoord.... 3 2 Klachtenprocedure... 4 3 Aandacht voor de klachtprocedure...

Nadere informatie

REVIEW CO2 REDUCTIEDOELSTELLINGEN 3.B.1_2 VERSIE: 01 6/1/2014

REVIEW CO2 REDUCTIEDOELSTELLINGEN 3.B.1_2 VERSIE: 01 6/1/2014 Heereweg 1a 2161 AB Lisse 0252-417788 REVIEW CO2 REDUCTIEDOELSTELLINGEN 3.B.1_2 VERSIE: 01 6/1/2014 Conform niveau 3 op de CO 2-prestatieladder 2.0 Status Versie/ Datum Opgesteld Geautoriseerd Akkoord

Nadere informatie

Datum 24 april 2015 Wijziging van diverse onderwijswetten in verband met het aanbrengen van enkele inhoudelijke wijzigingen van diverse aard (34146)

Datum 24 april 2015 Wijziging van diverse onderwijswetten in verband met het aanbrengen van enkele inhoudelijke wijzigingen van diverse aard (34146) >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Wetgeving en Juridische Zaken Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500

Nadere informatie

Bomeninventarisatie, Bilthoven ten behoeve van onderdoorgang Leijenseweg

Bomeninventarisatie, Bilthoven ten behoeve van onderdoorgang Leijenseweg Bomeninventarisatie, Bilthoven ten behoeve van onderdoorgang Leijenseweg Arnhem, 30 oktober 2012 Colofon Titel Subtitel : Bomeninventarisatie, Bilthoven : ten behoeve van onderdoorgang Leijenseweg Projectnummer

Nadere informatie

REVIEW CO2 REDUCTIEDOELSTELLINGEN 3.B.1_2 VERSIE: 01 02/07/2015

REVIEW CO2 REDUCTIEDOELSTELLINGEN 3.B.1_2 VERSIE: 01 02/07/2015 Heereweg 1a 2161 AB Lisse 0252-417788 REVIEW CO2 REDUCTIEDOELSTELLINGEN 3.B.1_2 VERSIE: 01 02/07/2015 Conform niveau 3 op de CO 2-prestatieladder 2.0 Status Versie/ Datum Opgesteld Geautoriseerd Akkoord

Nadere informatie

CAOP. co m m 1/4. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Mw. dr. G. ter Horst Postbus 20011 2500 EA Den Haag

CAOP. co m m 1/4. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Mw. dr. G. ter Horst Postbus 20011 2500 EA Den Haag CAOP ROP advies inzake klokkenluiderl*^ A. Aan: De inister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Mw. dr. G. ter Horst Postbus 20011 2500 EA Den Haag C.C. De inister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Nadere informatie

GEMEENTE DRIMMELEN @ VRAGEN IN VERBAND MET HET KLAVERBLAD

GEMEENTE DRIMMELEN @ VRAGEN IN VERBAND MET HET KLAVERBLAD GEMEENTE DRIMMELEN @ VRAGEN IN VERBAND MET HET KLAVERBLAD 31 januari 2014 Opdrachtgever Gemeente Drimmelen Auteurs Jan Littink, mba-me Mr. drs. Klaas te Bos Kenmerk Project RAP003343/JLI/KVO 001712.004.01

Nadere informatie

Inspectierapport De Regenboog (BSO) Reinaartpad 1 3813KM AMERSFOORT Registratienummer 123696070

Inspectierapport De Regenboog (BSO) Reinaartpad 1 3813KM AMERSFOORT Registratienummer 123696070 Inspectierapport De Regenboog (BSO) Reinaartpad 1 3813KM AMERSFOORT Registratienummer 123696070 Toezichthouder: GGD regio Utrecht In opdracht van gemeente: Amersfoort Datum inspectie: 23-01-2015 Type onderzoek:

Nadere informatie

Enquête Telefonische dienstverlening

Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Colofon Titel:Enquête Enquete Telefonische dienstverlening Opdrachtgever: Gemeente Velsen Opdrachtnemer: Marieke Galesloot Datum:

Nadere informatie

ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR NAJAAR 2014

ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR NAJAAR 2014 ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR NAJAAR 2014 Titel van het project (Kort en krachtige weergave van het onderwerp) Flexplekken in de praktijk case study Essent en/of Enexis en/of Provincie Drenthe Korte omschrijving

Nadere informatie

project: Pedagogische stromingen

project: Pedagogische stromingen project: Pedagogische stromingen Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Tanja Zwiers-Veldhuis

Nadere informatie

In deze brief ga ik in op de belangrijkste conclusies en aanbevelingen van het evaluatierapport.

In deze brief ga ik in op de belangrijkste conclusies en aanbevelingen van het evaluatierapport. > Retouradres Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Prins Clauslaan 8 Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG www.minlnv.nl Betreft

Nadere informatie

Mededeling. Dotum. Onderwerp P3-samenwerking. Registratienummer 1405330. 9 Oktober 2012 Auteur mr. E.M. Straling Afdelingl Bureau KBJZ

Mededeling. Dotum. Onderwerp P3-samenwerking. Registratienummer 1405330. 9 Oktober 2012 Auteur mr. E.M. Straling Afdelingl Bureau KBJZ PROVINCIE FLEVOLAND Mededeling Onderwerp P3-samenwerking Doel van deze mededeling: Ter informatie. Toezegging/ motie/ amendement: Niet van toepassing. Inleiding: Deze mededeling is een vervolg op de mededeling

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Bijdrage gemeenten in ROC problematiek. B&A Consulting Peter van der Loos 20 oktober 2009

Bijdrage gemeenten in ROC problematiek. B&A Consulting Peter van der Loos 20 oktober 2009 Bijdrage gemeenten in ROC problematiek B&A Consulting Peter van der Loos 20 oktober 2009 Inhoudsopgave 1. Opdracht 2. Context 3. Relatie met eerdere onderzoeken 4. Opzet onderzoek 5. Resultaten 6. Conclusies

Nadere informatie

WERKVELDCONFERENTIE BACHELOR NURSING 2020

WERKVELDCONFERENTIE BACHELOR NURSING 2020 WERKVELDCONFERENTIE BACHELOR NURSING 2020 Over Beroepsprofiel. Opleidingsprofiel. en Functieprofiel van Verpleegkundigen 13 oktober 2015 Johan Lambregts, projectleider BN 2020 Bureau Lambregts WERKVELDCONFERENTIE

Nadere informatie