Mr. Gay is vooral zichzelf

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mr. Gay is vooral zichzelf"

Transcriptie

1 Folia Magazine weekblad voor HvA en UvA nr /05/2013 Mr. Gay is vooral zichzelf Vluchtkerk Illegalen helpen uit naastenliefde DSM-5 Psychiatriebijbel onder vuur Baardragers Doodskisten sjouwen als bijbaan

2 (advertentie) ABVAKABO FNV CNV PUBLIEKE ZAAK AMBTENAREN- CENTRUM/FBZ VAWO VAKBOND VOOR DE WETENSCHAP/ CMHF PROFITEER VAN DE MEEST UITGEBREIDE SECUNDAIRE ARBEIDSVOORWAARDEN VAN UNIVERSITAIR NEDERLAND De vakbonden vertegenwoordigd in het lokaal overleg en het College van Bestuur van onze universiteit hebben het secundaire arbeidsvoorwaardenakkoord voor 2013 gesloten. Hiermee is een akkoord bereikt over de inzet van 3,7 miljoen. Met dit akkoord heeft de UvA de meest uitgebreide secundaire arbeidsvoorwaarden van alle Nederlandse universiteiten. U PROFITEERT HIERDOOR VAN DE VOLGENDE ZAKEN: Vanaf nu kunnen medewerkers gratis college volgen aan onze universiteit: van colleges kunstgeschiedenis of filosofie aan de Illustere School tot bedrijfskunde en rechtsgeleerdheid (max. 18 ECTS). Medewerkers kunnen nu sneller profi teren van een onderzoeksverlof (WP), of employabilityverlof (OBP en docenten), om te werken aan een onderzoeksproject, de afronding van het proefschrift of een stage bij een andere werkgever. Medewerkers krijgen in 2013 een vergoeding van 200,- voor hun internetaansluiting, ongeacht pakket of provider. In 2013 komt men na vijf jaar in aanmerking (was zeven jaar) voor deze verloven. Bovendien worden de jaren dat men via een uitzendbureau voor de UvA werkte meegeteld. Dankzij het akkoord is de arbeidsongeschiktheidsverzekering voortgezet voor de medewerkers waardoor bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid de uitkering tot 70% van het inkomen wordt aangevuld. MEER DETAILS OVER HET AKKOORD VINDT U OP: MEDEWERKER.UVA.NL/UCLO UW ARBEIDSVOORWAARDEN: MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR UW VAKBOND Publieke Zaak

3 (advertenties) UvA-HvA team DAm tot DAm loop 2013 op zondag 22 september 2013 doet het UvA-HvA team voor de vijfde keer mee met de Dam tot Damloop. We nemen zoals elk jaar deel aan de 16,1 km Recreatie Businessloop, en jij kan meedoen! De voordelen van meelopen met het UvA-HvA Damloopteam: Het USC regelt je inschrijving Zes gratis hardlooptrainingen Trainingsschema s in aanloop naar de Damloop Een duurzaam en uniek hardloopshirt Toegang tot onze VIP-tent met gratis consumpties En bovenal is het natuurlijk ontzettend gezellig! Kosten 23,- voor studenten, 35,- voor medewekers Inschrijving en meer informatie Folia maakt kennis......met Theo Ploeg docent HvA en muziekjournalist Woensdag 15 mei tussen en uur in de OBA (Oosterdokskade 143) Live te beluisteren op AmsterdamFM (106.8 in de ether en op de kabel) Vanaf 16 mei terug te luisteren op 22 mei José van Dijck hoogleraar Comparatieve mediastudies UvA Folia Folia het platform voor hoger opgeleid Amsterdam Amsterdam FM.nl de stem van de hoofdstad FLOOR AGENDA KOHNSTAMMHUIS, WIBAUTSTRAAT 2-4 WO 15 MEI - WO 29 MEI BRainstORm OveR studieplekken 21 mei en 30 mei, Broedplaats Wat zijn jouw ideeën over een goede studieplek? HvA studenten zijn welkom om mee te denken op 21 mei ( ) of 30 mei ( ) in Hva collegecafé: meester BaRt 24 mei, uur FLOOR Tribune In de nieuwe serie HvA CollegeCafé komt de bekendste leraar van Nederland vertellen over zijn vak en zijn nieuwe boek. Borrel na afloop. HtmL theatervoorstelling 27 mei, uur Kohnstammzaal How To Make Love met Theatergroep Jura. FLOOR DOcentenmiDDag 29 mei, uur Broedplaats Informatie voor alle docenten en medewerkers over het nieuwe programma en de mogelijkheden in het komende studiejaar. Met o.a. Marcelle Peeters (directeur O2) over de samenwerking HvA-UAF Stichting voor Vluchtelingstudenten en wat het programma het onderwijs te bieden heeft. Bij Leercentrum FLOOR van de Hogeschool van Amsterdam worden activiteiten en evenementen georganiseerd die onderwijs, bedrijfsleven en culturele- en maatschappelijke organisaties bij elkaar brengen. Facebook Website floor.hva.nl CREATING TOMORROW

4 (advertentie) 75 JAAR ZORG OP NIVEAU In 2013 bestaan de Studentenartsen 75 jaar! Dit gaan we natuurlijk vieren. We organiseren wedstrijden voor studenten en er zijn allerlei kleine en grote manifestaties. Meer weten over de manifestaties en over hoe je een jaar collegegeld kunt winnen? Je vindt alle informatie op: foto: Mats van Soolingen

5 inhoud #29 redactioneel Homoboegbeeld Bobby 8 Mic-student Bobby de Vries mag zichzelf een jaar lang Mr. Gay noemen. En daar is hij trots op. Wie dit leest is gek 14 De DSM is de bijbel van de psychiatrie. Maar met de inhoud is lang niet iedereen het eens. Hulp omdat het moet 28 Studenten in de Vluchtkerk zijn niet met hun cv bezig. Hoogstens met die van de kerk. Veilig op de bank 32 De groten der financiële wereld komen langs bij Room for Discussion. Daar mogen ze zichzelf nog zijn. Werken met de dood 34 Dragers van kisten nemen hun werk serieus. Maar het is vaak wel gezellig. en verder de week/het moment/navraag 6-7 passie 13 op de tong 17 opinie Asis Aynan 19 Emma Curvers 20 drift 21 festivalgids overigens 37 Folia maakt kennis Folia tipt 40 lezingenladder/promoties 41 prikbord wasdom stage 45 toehoorders 46 de lezer/deining 47 Contrast Hoogte- en dieptepunten volgen elkaar in een grote organisatie als de HvA razendsnel op. Vorige week bestond de grootste studentenvereniging van de HvA, de ASVL, vijftien jaar. Het derde lustrum kon echter niet gevierd worden in de eigen sociëteit omdat deze, na een vechtpartij tijdens de jaarlijkse Nationale Koud Pilsdag, een halfjaar geleden is gesloten. Dat het CvB destijds een signaal wilde afgeven lijkt terecht. Inmiddels heeft de vereniging een verbeterplan opgesteld en spijt betuigd. Toch doet het bestuur van de HvA er veel te weinig aan om het café weer open te krijgen. Een dieptepunt, wat mij betreft. Dit staat in schril contrast met het afscheid van domeinvoorzitter Marjan Freriks. In een volle Kohnstammzaal zei ze na dertig jaar de hogeschool vaarwel. Het Domein Onderwijs & Opvoeding omschreef ze als een domein met grote relevantie maar weinig glamour. Daar is niets te veel mee gezegd. Dat geldt ook voor haar uitspraak over de pabo: de belangrijkste opleiding van Nederland. Dat kan ik als ex-pabostudent alleen maar beamen. Jim Jansen, hoofdredacteur Folia (twitter) Folia op internet: FoliaWeb.en.Magazine FoliaTV

6 de week Live én per post: reuring There is no such thing as bad publicity, zeggen ze weleens. Wat dat betreft viel het een beetje tegen dat de inhuldiging van onze gloednieuwe koning, eind april, zo voorbeeldig verliep. Er kwam geen ME-busje aan te pas. Het koningshuis kan nog een puntje zuigen aan Room for Discussion, want daar weten ze wél hoe het moet: reuring, protest, consternatie. IMF-topvrouw Christine Lagarde, die te gast was bij het discussieplatform van de FEB, moest het vorige week ontgelden toen actievoerders in het publiek leuzen begonnen te scanderen over het bezuinigingsbeleid van de organisatie, waar vooral arme landen de dupe van zouden zijn. Met succes: omdat de demonstranten verspreid over de hal stonden duurde het even voordat de beveiliging alle oproerkraaiers eruit had gezet. Gelukkig waren enkele aanwezige studenten niet te beroerd ze daarbij te assisteren. Genoeg engagement dus onder UvA ers. Dat is goed nieuws voor de op stapel staande studentenraadsverkiezingen. Deze week zal iedereen die een willekeurig UvA-gebouw inloopt weer belaagd worden door breed glimlachende jongens en meisjes met vrolijk gekleurde t-shirts, die vragen of je alsjeblieft op hen wilt stemmen. En mocht hun praatje over al hun vooruitstrevende onderwijsplannen daarbij niet helpen, dan halen ze traditiegetrouw hun geheime wapens uit de kast: de roze koek, het versgeperste sinaasappelsap of de appel. Hoe val je nog op tussen al dat rumoerig protest en vruchtbaar engament, moet De Landelijke Studentenvakbond zich hebben afgevraagd. Terstond kwamen ze met een ouderwetse brievenschrijfactie op de proppen tegen de bezuinigingen op het hoger onderwijs door Jet Bussemaker. Want: Facebook en Twitter, Het geheime wapen van de aspirant-studentenraadsleden van Mei: de appel. Zouden ze naar Christine Lagarde hebben geluisterd? Haar tip voor een succesvolle carrière: zorg goed voor je lichaam en eet gezond. been there done that. Een ansichtkaart is zo veel persoonlijker. Wie weet is Jet Bussemaker daar wel heel gevoelig voor. Zo gevoelig dat ze de studiefinanciering weer uit het moeras dregt. De stortvloed aan kattebelletjes biedt het uitstervend metier van postbode in ieder geval even uitstel van executie. De brief, dat moet nog het gangbare communicatiemiddel zijn geweest toen Marjan Freriks 35 jaar geleden haar glansrijke carrière aan de Hogeschool van Amsterdam begon. Vorig week zwaaide ze af als voorzitter van het domein Onderwijs & Opvoeding. Voor die gelegenheid speelde ze zomergastje (omgedoopt tot Onder- wijsgasten) met Folia-hoofdredacteur Jim Jansen. Tijdens de receptie moest iedereen een puntig feestmutsje op. Dat zette de feestelijkheden extra luister bij. Er zijn geen demonstranten tegen het vertrek van Freriks gesignaleerd. yyy Eva Rooijers en Gijs van der Sanden 13 mei 2013 tweet van de week Sywert van Zo, blanco gestemd voor de studentenraadverkiezingen van de #UvA https://twitter.com/sywert/status/ 6 Folia Magazine

7 10 mei, Dansen bij Jansen. HvA-studentenvereniging ASVL vierde er haar vijftienjarige jubileum. Tijd voor een feest dus. Maar wel één met een bitter smaakje. Wegens een vechtpartij tijdens Nationale Koud Pils Dag (NKPD) besloot de HvA sociëteit De Lax in december te sluiten. Ondanks de goede hoop van ASVL- voorzitter Michael Bosscha mocht het niet baten; ook op deze feestelijke avond bleven de deuren van de sociëteit dicht, dus het American College-feest vond plaats in de studentendisco in de Voetboogstraat. De opkomst was mogelijk vanwege de alternatieve locatie minder groot dan verwacht. yyy tekst Hagar Jobse / foto Bas Uterwijk navraag Cees Maris Op 17 mei neemt hoogleraar rechtsfilosofie Cees Maris afscheid van de UvA in de Lutherse Kerk. Niet met een traditionele afscheidsrede, maar in de vorm van een theatrale rechtszaak genaamd Wij verlangen onze vrijheid! Een afscheidsrede was u te saai? Een toneelstuk is natuurlijk veel leuker. Theater stelt me in staat om alle zintuigen van het publiek te prikkelen. Met een universitair betoog wordt alleen het verstand aangesproken. Bovendien: door verschillende personages op te voeren, kan ik het thema slavernij vanuit verschillende perspectieven belichten. Waarover gaat het theaterstuk precies? Het stuk vertelt het verhaal van Virginia, een slavin die in een rechtszaak haar vrijheid opeist. Moet haar verlangen naar vrijheid worden gehonoreerd, of niet? Op een abstracter niveau is mijn stuk een pleidooi voor de publieke rede: een concept in de politieke filosofie dat stelt dat de staat neutraal moet zijn. Hoe zien we dat terug? Het lot van Virginia ligt in de handen van de theoloog Jacobus Capitein en de filosoof John Locke. Beiden spelen een nogal dubbelzinnige rol: Capitein is als Afrikaanse jongen zelf slaaf geweest, maar pleit in zijn proefschrift voor slavernij. En Locke verwerpt slavernij omdat alle mensen volgens hem gelijk zijn, maar bezit tegelijkertijd aandelen in de slavenhandel. In hun pleidooi beroepen beide heren zich op de Bijbel. Eigenlijk draait het hele stuk om de vraag: wat is waarheid? Zelf speelt u de rechter. Bent u straks acteur of wetenschapper? Ik zie mezelf niet als acteur, zeker niet in vergelijking met de beroepsacteurs met wie ik het stuk speel. Af en toe gebeurt er overigens iets waardoor ik even uit mijn rol wordt gebracht. Wat precies? Dat moet u zelf gaan bekijken. yyy Gijs van der Sanden Folia Magazine 7

8 Het (niet zo) fabulous leven van Mister Gay Eind 2012 werd Bobby de Vries (18) door een laaiend enthousiaste jury uitgeroepen tot Mister Gay. Nu mag de HvA-student media, informatie & communicatie die titel een jaar lang voeren. Maar wat kwam er na de tranen en tiara s? Door bij Carlo en Irene te zitten, haalde ik mijn tentamens niet. tekst Bob van Toor / foto s Jan van Breda Na een lange dag schuift Mister Gay 2012, ook wel Bobby de Vries genoemd, monter aan in een café. Heeft hij lintjes doorgeknipt, een boot gedoopt, of moeilijke besprekingen gevoerd met een stroeve imam? Helaas, het was een gewone dag op stage, bij Nu.nl. Niet helemaal wat men zich voorstelt bij een Misterschap, maar handig voor de studie. Dat was een paar maanden geleden wel anders. Het avontuur begon op een zaterdag in juli, met een oproepje voor kandidaten op de profielensite Gay.nl. Ik dacht: ik doe het gewoon. Ik wilde kijken hoe ver ik kon komen. Na meerdere jury- en stemrondes eindigde Bobby bij de tien finalisten. Nadat één kandidaat wegens bedreigingen vanuit zijn islamitische familie verstek moest laten gaan bleef een hecht groepje van negen jonge, aantrekkelijke homo s over. Het lijkt een recept voor heel wat smeuïgheid, maar dat viel mee. Het was wel de concurrentie, hè? Nee, het was een gezellige groep. Volgens de organisatie heel anders dan vorig jaar, die waren alleen maar aan het bitchen. Tijdens hun campagnes voor stemmen ondernamen de aspirant-misters gezamenlijk een fotoshoot, een kroegentocht en een voetbaltoernooi. Bobby: We waren niet echt heel goed. Heel slecht zelfs. En het regende keihard, dus we hadden er ook helemaal geen zin in. Daarna volgde de grootse finale, in oktober. Dat was een heel aparte dag, vertelt Bobby bij een glas cola light. Oefenen in een doodstille club met alle lichten aan. Links lopen, rechts lopen, wie gaat als eerste. En outfits kiezen om te showen: casual, business casual, sportoutfits, ondergoed Hij ging er in met een open blik, en zonder verwachtingen. Misschien is dat ook Ik wil iets betekenen wel een reden dat ik won. Tot de finale had ik niet in mijn hoofd dat ik zou kunnen winnen. Voor sommigen lag dat wel anders: Een van die jongens, Kevin [Abdoelkarim, red.], heeft het heel moeilijk gehad met zijn geloof en wilde echt een punt maken. De jury wilde namelijk wel weten wat de toekomstige Mister Gay zou uitdragen. Kevin wilde een voorbeeld voor allochtone jongeren zijn, de Bredase Johnny Mills vertelde de jury juist dat hij het Geer en Goor-beeld dat sommigen nu hebben van homo s wilde normaliseren. Bobby kwam er pas later in de verkiezing achter waar hij voor wilde staan. Dat iedereen zichzelf moet zijn. Niet alleen homo s en lesbo s. Op mijn school in Amstelveen hing zo n arrogante sfeer, iedereen wilde gezien worden en erbij horen. Ik kon daar zo slecht tegen! Dat wil ik graag uitdragen, vooral naar jongeren op middelbare scholen. VoorBEELD Voor HoMo S Genoeg aandacht dus voor serieuze zaken van de juryleden Carlo Boszhardt, diva Mayday, expornoster Kim Holland en Thom Goderie, de winnaar van vorig jaar. Maar natuurlijk draaide de verkiezing soms toch vooral om lust, beaamt Bobby. Als je door Club Air loopt in je onderbroek, denk je wel: wat doe ik hier eigenlijk? En maar blijven lachen en zwaaien. En toen was het moment daar: Bobby werd uitgeroepen tot winnaar van de verkiezing. Ik ging helemaal tintelen, ik had niet eens door dat ik naar voren liep op het podium, en dan komen alle fotografen. Een onwerkelijk gevoel, wel heel leuk. De jury vond hem een voorbeeld voor homo s, met een heel positieve uitstraling en een goed verhaal, die bovendien jong uit de kast was gekomen. Dat is nog best wel vers, vertelt 8 Folia Magazine

9 Folia Magazine 9

10 Bobby, daardoor kan ik me goed identificeren met jongeren op de middelbare school. Er ontstond een klein mediacircus rondom de nieuwe Mister Gay. Ik kreeg veel telefoontjes, ben drie keer op de radio geweest, heb bij AT5 gezeten en stond met m n gezicht in de bladen. Door bij Carlo en Irene te zitten, haalde ik mijn tentamens niet. De eerste week was echt madness, in de tweede werd het aantal interviews al minder. Het heeft drie weken aangehouden. Daarna kwam het af en toe eens bovendrijven. Sindsdien heeft Bobby niet veel contact meer gehad met de organisatie. Hij gaat waarschijnlijk wat doen op de Gay Pride, en moet uiteindelijk deelnemen aan de Mister Gay World verkiezing maar hoe dat in zijn werk gaat? Geen idee, daar hebben ze me ook niks over verteld. Dat is soms wel stom, dat je een soort pr-kanon bent, en daarna een beetje genegeerd wordt. Ik ben daar toch als homo van Nederland neergezet, daarna is het: succes ermee. ToL Van DE roem Ondertussen bleek studeren niet makkelijk, met je hoofd nog in het verkiezingsspektakel. Bobby zakte voor vier van zijn zes tentamens. De HvA maakte geen uitzonderingen voor zijn buitenschoolse bezigheden. Mijn tutor van vorig jaar was wel heel betrokken, maar verder hoorde ik vanuit de HvA niks. Terwijl bijna de hele school het weet, hoorde ik via via. Bij de studievereniging kwam het voorbij, en bij een vak over redactie kregen studenten voor een opdracht een artikel over mij. Ik ben wel door een paar mensen op Facebook toegevoegd die dachten, hier ga ik even gebruik van maken, maar verder heb ik niet veel gehoord. Dat zou weleens een gemiste kans kunnen zijn voor de hogeschool, die vorig jaar meermalen in het nieuws kwam door een homofoob klimaat binnen haar muren. Homoseksuele docenten trokken aan de bel wegens pesterijen, een student verklaarde voor de camera dat homo s toch niet normaal zijn, en een debat over moslims en seksualiteit in het Kohnstammhuis ontaardde in een hevige discussie over homo s, waarbij meerdere aanwezigen stelden dat homoseksualiteit een keuze was, en niet bepaald een goede. De vertegenwoordiger van de Nederlandse homo s zoals de jury Bobby noemde zit er midden in, maar hij is laconiek. Ik merk het niet echt. Ik zit natuurlijk op een mediaopleiding. Tachtig procent is vrouw, die vinden het sowieso alleen maar leuk dat is eerder lastig, als ze vrienden met je willen worden omdát je homo bent. Van die berichten heb ik verder niet zo veel meegekregen. Maar stoort het hem dan helemaal niet, erover te horen? Het stoort me altijd, ook als ik niet op de HvA had gezeten. Ik vind het stom dat het zo n issue is. Toch voelt hij zich niet geroepen om als Mister Gay direct de barricades op te gaan. Ik denk altijd: hoeveel macht heb ik daarin? Het kost gewoon tijd, dat geldt voor veel problemen rond homo s. Kijk naar het homohuwelijk in het buitenland: het wordt steeds beter, maar het heeft veel tijd nodig. Een sjerp had ik wel leuk gevonden Een paar maanden na de hype draagt Mister Gay dus noch een boos spandoek, noch een roze sjerp die heeft hij niet eens gekregen. Wel een medaille en een gouden piemel aan een ketting, die ieder jaar wordt doorgegeven. Het is een beetje een raar ding; ik heb m niet elke dag om, nee. Een sjerp had ik wel leuk gevonden, maar ach, ik kan het ook met roze stift op m n voorhoofd schrijven. Er is weinig ruimte voor glamour tussen vroeg opstaan, stage, en s avonds moe op de bank neerploffen. En misschien hoeft dat ook niet. Aan de telefoon vertelt Kristiaan Schimmel, organisator van de verkiezing, dat Gay.nl absoluut niet ontevreden is met de wat minder actieve Mister. Hij doet het op zijn eigen manier, maar dat is niet slecht. De vorige Mister Gay was extravaganter, die trad veel naar buiten in de media. Nu gebeurt dat wat minder. Het hangt ervan af wat hij wil. Als Bobby zelf ideeën heeft, ondersteunen we hem daar natuurlijk in. Op deze manier is Bobby voor veel jongere homo s juist bereikbaar, vindt Schimmel. Hij is niet zo schreeuwerig, er zijn ook homo s die zich daarin herkennen. Schreeuwerig is Bobby zeker niet. Hij hoeft geen HvA Pride-vereniging, zoals de UvA, en dat de rector daar nu (op aandringen van die vereniging) homoseksuele studenten apart welkom heet in haar welkomstwoord, vindt hij onnodig: Juist door ze apart te noemen ga je er echt een beetje mee pronken. VErkiEZingSBELoFTEn Ironisch genoeg klinkt uit minder vriendelijke online reacties op Bobby hetzelfde geluid: Als het werkelijk zo normaal is hou dan effe A.U.B op met die homo-propoganda, staat onder het bericht over Bobby s benoeming op de regionale nieuws-site Funx.nl. Dingen die constant aan de orde zijn en opgedrongen worden, zijn irritant. En juist dat is wat irritaties tegen homoseksualiteit opwekt, stelt iemand anders op Funx. Ene Bella schrijft: Hou die homo zijn lekker voor je. En ga kinderen er niet mee lastig vallen. Maar dát is Bobby nou net wel van plan. Als zijn stage voorbij is wil hij zijn verkiezingsbeloften waarmaken, en langs middelbare scholen gaan om over zijn ervaringen te vertellen. Ik was uit de kast, en twee weken later wist iedereen het. Ik deed alsof het me allemaal niks uitmaakte, maar het was af en toe zwaar. Ik zit nu met wat meer jongens in de klas waar ik goed mee kan opschieten, ik voel me echt one of the guys. Vroeger op school deed geen enkele jongen normaal tegen me. Ergens voelt hij ook dat hij zich de problematiek op de HvA aan zou moeten trekken. Eigenlijk mag ik niet meer denken dat het niet mijn probleem is. Maar ik zou het wel ongemakkelijk vinden om daar op de Leeuwenburg te staan, van deze jongen is homo. De verkiezing was een feestelijke bubbel, beaamt hij. Allemaal mooi en leuk, maar daarna word je wel weer de koude realiteit ingesleurd. Alles zit nu weer in een normaal ritme. Ik heb een tijdje gedacht dat ik alles moest gaan veranderen, maar dat is nu een beetje weg. Maar als ik straks weer tijd heb, wil ik iets gaan doen. Ik wil iets betekenen, al is het maar op drie middelbare scholen. yyy 10 Folia Magazine

11 Folia Magazine 11

12 ASVA studentenunie presenteert: 1 huis, 4 studenten... Moet Woon jij samen met vrienden en is één daarvan de hoofdhuurder? Grote kans dat dit nu nog illegaal is. (ingezonden mededeling) Debat met Freek Ossel en Daniel van der Ree woningdelen mogen? Er bestaat veel onduidelijkheid over wat nu wel en niet mag. Tijd dus om te gaan praten met de verantwoordelijke wethouder: Freek Ossel! Dit debat komt niet uit de lucht vallen. De afgelopen maanden is er veel gezegd en gebeurd rondom woningdelen. VVD-raadslid Daniel van der Ree, die ook bij het debat aanwezig zal zijn, heeft een initiatiefvoorstel ingediend over dit onderwerp. Ook is er een facebookpagina met als titel Woningdelen moet mogen met al meer dan 2300 likes en heeft de gemeente zelf net een nieuwe website online gezet met daarop informatie over wat wel en niet mag op het gebied van woningdelen. Net voor het debat zal het College van B&W met een reactie komen op het wetsvoorstel van Daniel van der Ree en niet lang daarna zal er een besluit genomen worden in de gemeenteraad. datum en tijd Het debat vindt plaats op dinsdag 21 mei. De inloop is vanaf 19:30. Het programma begint om 20:00 en duurt tot 21:30 met aansluitend een borrel. locatie De Amsterdamse Academische Club, Oudezijds Achterburgwal 235 te Amsterdam. Vrije inloop, beperkte plaatsen. fotografie: Vera Duivenvoorden

13 Wagner passie PHiLiP WESTBroEk (1971, docent episch erfgoed) wordt overrompeld door Richard Wagner. Ik moet een jaar of zestien zijn geweest. Met muziek was ik altijd al bezig: ik speelde piano, vooral Beethoven en Chopin. Op een avond zag ik op de televisie een registratie van een opera van Richard Wagner, Tristan und Isolde. Ik was totaal overrompeld. Het voelde als een eerste liefde, iets wat je je leven niet vergeet. Van Wagner gaat een heel sterk appel uit: óf je vindt het prachtig, óf je gruwt ervan. Als je ervoor openstaat, zoals ik, dan zet hij de tijd stil en neemt je mee in zijn eigenzinnige wereld. Wagner is de kunstenaar van het gesamtkunstwerk: hij laat alle kunsten samenwerken voor een maximaal psychisch en emotioneel effect. Als onderzoeker begrijp ik steeds beter hoe zijn werk universele aspecten van de mens behandelt: individualiteit en gemeenschap, liefde en dood, traditie en moderniteit. Wagner is het ideale object van studie, omdat je hem volledig interdisciplinair moet bestuderen: vanuit de theater-, muziek-, literatuuren religiewetenschappen, de geschiedenis én de filosofie. Dit jaar wordt zijn tweehonderdste geboortedag gevierd. Daarvoor vertaalde ik Wagners theoretische tekst Das Kunstwerk der Zukunft en organiseren we met onder andere De Nederlandse Opera een grote conferentie in het najaar. Wagner is een zeer complex en omstreden figuur en soms moet ik me voor een overdosis behoeden. Hoeveel het er zijn weet ik niet, maar ik ben inmiddels naar tientallen concerten geweest, waarvan vele in het buitenland. Bij iedere uitvoering word ik weer overrompeld, precies zoals die eerste keer. Ik blijf altijd even zweven na afloop. yyy tekst Gijs van der Sanden / foto Fred van Diem Op 27 mei presenteert Philip Westbroek zijn vertaling van Wagner in het Goethe-Instituut. Folia Magazine 13

14 De DSM lokt onzinwetenschap uit Verdrietig om het verlies van een dierbare? Meteen aan de pillen. De nieuwe editie van de diagnosebijbel DSM ligt internationaal onder vuur, omdat die tot overbehandeling en stigmatisering zou leiden. tekst Marieke Buijs / illustratie Pascal Tieman Eén boek, de bijbel van de psychiatrie, bepaalt wie normaal is en wie niet, wie depressief is, wie schizofreen, wie borderline heeft, wie Asperger en wie ADHD. Na bijna vijf jaar debat tussen psychiaters en psychologen verschijnt dit weekend een herziene editie van dat boek, de Diagnostic and Statistic Manual of Mental Disorders, vijfde editie, ofwel DSM-5. Het is honderden pagina s dik, beschrijft een slordige vierhonderd ziektebeelden, is in tweeëntwintig talen verkrijgbaar en wordt door psychiaters en psychologen in de hele Westerse wereld gebruikt. Symptomen vormen het uitgangspunt voor de diagnostiek in de DSM. Bij de diagnose depressie gaat het bijvoorbeeld om afname in belangstelling in leuke activiteiten, verminderde eetlust, slapeloosheid, concentratieproblemen en schuldgevoel. Maar de manier waarop de DSM die symptomen classificeert, ligt bij het verschijnen van de nieuwe, vijfde editie van het boek stevig onder vuur vanuit de psychiatrie zelf. Jim van Os, hoogleraar psychiatrie aan Maastricht University Medisch Centrum, is één van de vier Nederlanders die meewerkten aan het ontwikkelen van de DSM-5. Na vijf jaar vergaderen in de werkgroep psychotische stoornissen is hij danig teleurgesteld in het resultaat. Het is te gek voor woorden dat we anno 2013 dit soort ziektelabels op mensen plakken, zonder dat we enige aanwijzing hebben dat het om echte ziekteentiteiten gaat. Zo n label schept alleen verwarring. Neem bijvoorbeeld de diagnose schizofrenie, dat klinkt voor de patiënt als een vonnis en bovendien weet je daarmee als behandelaar nog niet waar de patiënt precies last van heeft, want geen twee schizofreniepatiënten zijn hetzelfde. De DSM is halverwege de vorige eeuw opgesteld om orde te scheppen in de chaos van de psychiatrie. Psychiaters diagnosticeerden mensen toen naar eigen inzicht. Wat men in Nederland voor een angststoornis aanzag, heette in de VS een Voor een goede diagnose is meer nodig dan een label psychose. De American Psychiatric Association nam het initiatief tot consensus, nodigde gewaardeerde psychiaters uit om te discussiëren over verschillende ziektebeelden en stelde op basis daarvan in 1952 de eerste DSM op. Sindsdien heeft die procedure zich viermaal herhaald. De vijfde versie is het resultaat van discussies tussen zo n tweehonderd mensen in twintig werk- en studiegroepen, die zich ieder over een deelgebied buigen. STigMaTiSErEnD Volgens veel behandelaars zijn de afspraken in de DSM ongefundeerd. Lieuwe de Haan, hoogleraar psychotische stoornissen van het AMC: Ik begrijp dat we labels nodig hebben, mensen communiceren nu eenmaal makkelijk over vakjes en categorieën, maar je moet je goed realiseren dat die vakjes kunstmatig en willekeurig zijn. De aandoeningen komen niet voort uit hetzelfde jeugdtrauma, en zijn ook niet geclassificeerd op basis van een gedeelde biologische afwijking. Daardoor geeft een DSMdiagnose weinig houvast bij het kiezen van een behandeling of het voorspellen van herstel. Patiënten houden zich er ook niet netjes aan. Veel mensen passen eigenlijk binnen meerdere categorieën van de DSM, hebben bijvoorbeeld zowel trekken van autisme als van een psychotische stoornis. Ook Jim van Os ziet dat de DSM-diagnoses geen recht doen aan de patiënten die erdoor beschreven worden. Binnen de huidige diagnose schizofrenie vallen bijvoorbeeld mensen die in zichzelf gekeerd zijn, nergens zin in hebben of heel angstig zijn, en mensen die juist veel last hebben van wanen of hallucinaties of gedesoriënteerd zijn. Voor sommige mensen is de ziekte een ernstige handicap, anderen kunnen er relatief goed mee leven of herstellen volledig. Die passen niet allemaal onder hetzelfde willekeurige label. En eenzelfde verhaal gaat op voor andere psychische aandoeningen. Door ze toch een label op te plakken, stigmatiseer je patiënten ten onrechte. 14 Folia Magazine

15 onderzoek Volgens Van Os heeft de willekeur van de diagnoses in de DSM ook een kwalijk effect op de wetenschap. De DSM lokt onzinwetenschap uit. Wetenschappers vergeten dat de DSM kunstmatige categorieën omschrijft. Voor een onderzoek trekken ze dan bijvoorbeeld een blik bipolaire patiënten open, leggen die in de scanner en vergelijken de hersenplaatjes met die van hun normale controlegroep. Dan vind je wel duizend verschillen tussen die twee groepen. Maar het feit dat je die verschillen vindt, betekent niet dat een bipolaire stoornis echt bestaat, of dat je de oorzaak ervan in de hardware van het brein hebt gevonden. De verschillen kunnen net zo goed het gevolg zijn van slechte voeding, medicatie, sociale uitsluiting, slaapgebrek, allemaal aspecten die veel voorkomen bij mensen met psychische problemen. Die hebben effect op het brein en dat pik je op met de scanner. Maar dat levert geen zinnige inzichten op. Volgens Van Folia Magazine 15

16 Epidemieën van de DSM-iV Allen Frances trekt in zijn boek Terug naar normaal het boetekleed aan voor de epidemieën van psychische aandoeningen die hij als leidinggevende van de DSM-IV mede heeft veroorzaakt. In de DSM- IV werden vijfenzestig nieuwe stoornissen, waaronder de aandachtstoornis ADHD, en een milde versie van autisme, het syndroom van Asperger, opgenomen. Vooral in de VS, waar farmaceutische bedrijven zich met reclames rechtstreeks tot de consument mogen richten, leidde dat tot een hausse aan mensen die zich bij een arts meldden omdat ze de symptomen bij hun kind herkenden en hun kind wilden laten behandelen. Fabrikanten patenteerden nieuwe, dure medicatie voor ADHD en inmiddels is elf procent van de Amerikaanse kinderen gediagnosticeerd met ADHD en verdienen farmaceutische bedrijven miljarden dollars aan de medicatie. DSM en de marktwerking in de zorg Volgens hoogleraar psychiatrie Jim van Os heeft de marktwerking er samen met de DSM voor gezorgd dat de kosten in de geestelijke gezondheidszorg de afgelopen tien jaar van tweeëneenhalf naar zes miljard euro per jaar zijn gestegen. Het gevolg van die financiële prikkel is dat hulpverleners nieuwe bronnen patiënten aanboren. Behandelaars krijgen de standaardvergoeding, terwijl patiënten met milde klachten relatief eenvoudig opknappen, al dan niet van het placebo-effect van de behandeling. Op die manier worden mensen die het niet nodig hebben overbehandeld en draaien verzekeraars aan de andere kant de geldkraan dicht voor mensen die wel een behandeling nodig hebben. Verzekeraars zeggen bijvoorbeeld dat dementie een fysieke aandoening is, waar ze geen psychiatrische therapie meer voor vergoeden. Terwijl dementerende ouderen daar bij uitstek baat bij hebben. Os moeten wetenschappers de DSM loslaten en andere vragen stellen in hun onderzoek om betekenisvolle verschillen te vinden binnen een groep psychiatrisch patiënten. Van Os: Vergelijk bijvoorbeeld depressieve mensen die wel baat hebben bij mindfulness-therapie of lichamelijke inspanning met depressieve mensen die daar niet van opknappen. Met welke biologische veranderingen gaat die verbetering gepaard? Of kijk naar de ontstaansgeschiedenis van aandoeningen. Waarom worden sommige mensen die cannabis gebruiken psychotisch en andere mensen niet? Heeft de eerste groep bepaalde genen die hen kwetsbaarder maken voor psychische problemen? De antwoorden op die vragen brengen je dichter bij bruikbare inzichten. Als een patiënt binnenloopt pakt een psychiater niet de DSM erbij overdiagnose Hoewel er geen radicale veranderingen zijn doorgevoerd in de DSM-5, is er wel iets veranderd. In de DSM-IV (de Romeinse cijfers zijn bij de laatste versie komen te vervallen) werd geen onderscheid gemaakt tussen milde en heftige varianten van een aandoening. In de DSM-5 gebeurt dat wel, bijvoorbeeld bij persoonlijkheidsstoornissen. Dat gaat gepaard met het verbreden van de diagnoses en dat roept weerstand op. De Amerikaanse emeritus hoogleraar psychiatrie Allen Frances, die leiding gaf aan het opstellen van de DSM-IV, schreef er het boek Terug naar normaal over. In dat boek waarschuwt hij dat de nieuwe categorieën zo riant omschreven zijn dat bij veel normale mensen diverse psychische aandoeningen te vinden zijn. Als voorbeeld noemt hij zijn eigen verdriet na het overlijden van zijn vrouw. Onder de ruimere definities in de DSM-5 zou dat volgens hem als Major depressive disorder gekwalificeerd worden. Frances waarschuwt nu voor overdiagnose en overbehandeling door de DSM-5. Ook binnen het Nederlandse gezondheidszorgsysteem bestaat het risico op overbehandeling. Een DSM-diagnose is namelijk een vereiste van verzekeraars voor het vergoeden van een behandeling. Bredere labels leiden dus tot meer diagnoses die een vergoede behandeling zouden rechtvaardigen. Maar volgens Lieuwe de Haan zal het zo n vaart niet lopen. Als een patiënt binnenloopt pakt een psychiater niet de DSM erbij. Voor een goede diagnose is meer nodig dan een label. Een diagnose moet recht doen aan de individuele kenmerken van de patiënt. Daarbij moet altijd een afweging worden gemaakt of een behandeling nodig is en er moet gekozen worden voor de minst ingrijpende behandeling. Dat bepalen behandelaars aan de hand van hun opleiding, ervaring en de wetenschappelijke literatuur. Het is dus niet de DSM die tot overbehandeling leidt, maar slecht gebruik ervan. Goede psychiaters en behandelaars gebruiken de DSM alleen als beperkt communicatiemiddel naar collega s en de verzekeraar. DSM-6 Maar ook al is de vrees voor overbehandeling in Nederland ongegrond, wat Van Os betreft is met de DSM-5 de maat vol. Hij roept zijn collega s op tot revolutie. We moeten aan verzekeraars duidelijk maken dat dit niet werkt en gaan praten over nieuwe diagnostiek die recht doet aan de patiënt. Uitzoeken wat unieke symptomen van een patiënt zijn en hoe die samenhangen met de omgeving. Dat doen goede psychiaters nu ook, maar informeel. Van Os heeft een manier bedacht om die nieuwe, persoonlijke diagnostiek vorm te geven. Hij kijkt daarvoor af bij de bloeddrukmeting in de interne geneeskunde. Vroeger mat een arts de bloeddruk en oordeelde hij of er wel of geen sprake was van hoge bloeddruk. Nu krijgt de patiënt een draagbare bloeddrukmeter mee en gebruikt die een paar dagen. De meter registreert hoe de bloeddruk reageert op het gedrag en de omgeving van de patiënt, bijvoorbeeld op inspanning, of slaap. Van Os: Wij willen dat ook in de psychiatrie invoeren. De ervaring van mensen in hun dagelijks leven registreren. Hun somberheid, of ze stemmen horen, angstig zijn. Op welk moment en naar aanleiding waarvan? Dan krijg je een persoonlijke diagnose die door patiënt en behandelaar gezamenlijk is gesteld. Wat mij betreft wordt dat de DSM-6. yyy 16 Folia Magazine

17 foto Danny Schwarz op de tong Restaurant As Prins Irenestraat 19 (Zuid) dus de kans is groot dat er wildvreemde mensen naast je zitten. De ruimte oogt rustig en puur, goed passend bij de filosofie van het restaurant. Het dagmenu wordt uitgelegd, waarbij een vegetarisch alternatief wordt bedacht. We kiezen voor een betaalbare fles ( 25,-) Noord- Italiaanse, witte wijn (een blend van o.a. riesling, chardonnay, en pinot gris). De wijn is fijn fruitig door de riesling, met de kenmerkende afdronk van chardonnay. Hij past bovendien goed bij het voorgerecht: een kom courgettebloemen, gevuld met ricotta en vervolgens met een dun deegje gefrituurd, op een bedje van courgettespaghetti met kappertjes. De andere kom bevat een aangenaam mengsel van ingemaakte groenten waaronder bleekselderij, aubergine, en iets wat we denken te moeten determineren als half-gedroogde witte druiven. In plaats van het hoofdgerecht nemen wij het tussengerecht: rigatoni met een beetje room, geraspte pecorino en peper. Simpel, puur, en fantastisch. Als dessert kiezen we de kaas van Abraham Kef, vier heerlijke stukjes Nederlandse kazen. Al met al een aanrader voor wie ongecompliceerd, maar onbetwistbaar goed eten wil. yyy Roelant Stegmann en Marianna van der Stel Een tijdje geleden had NRC een bijlage over topkoks zonder fratsen, waarin voor Restaurant As een hoofdrol was weggelegd. De verwachtingen worden waargemaakt. Het brood, olie en zout staan snel op tafel; de keuken kookt table d hôte een vast menu in plaats van à la carte; en zo veel mogelijk met biologische seizoensproducten. De ronde, open ruimte heeft hoge tafels in het midden waarop sterke drank, brood en olie staan. Daaruit komen rondom sierlijke houten eettafels. Deze achtpersoonstafels zijn gedeeld, Folia Magazine ontvangt graag je restaurant recensie en vergoedt tot 50,-. Maximaal 270 woorden, (suggesties voor de) kaders zijn welkom, maar niet verplicht. Mail je recensie naar Stuur de originele bon naar Folia Magazine, t.a.v. Stephanie Gude, Prins Hendrikkade 189b, 1011 TD, A'dam. abraham kef Abraham Kef was de eerste Franse kaaszaak in Nederland. In 2012, negenenvijftig jaar later, is Kef nog altijd een begrip in Amsterdam en daarbuiten. Eigenaar Marike van der Werff verkoopt bijzondere, meest rauwmelkse kazen van kleine producenten uit diverse landen en weet er het nodige bij te vertellen. Kef levert aan bedrijven en particulieren. Ook kun je er terecht voor proeverijen ter plekke of op locatie. rigatonirecept Zin gekregen in een lekkere pasta? Snij een stuk van 250 gram pancetta of bacon in stukjes en gooi ze in een koude koekenpan en zet die boven een medium vuur. Voeg twee kleine rode pepers toe, in hun geheel. Bak 8-10 minuten tot het vlees heet en goudbruin gebakken is. Voeg 700 ml passata toe. Breng aan de kook en laat 5 minuten pruttelen. Kook rigatoni, giet af en gooi bij de saus. Verwijder de pepers en bestrooi met geraspte pecorino. Eet smakelijk. Zo ZuiDaS Benieuwd hoe het er eigenlijk aan toegaat aan de Zuidas? Lees dan Zo Zuidas, geschreven door drie jonge vrouwen, twee advocates en een bankier. Dit boek vertelt wat er zich afspeelt binnen de muren van de grote advocatenkantoren en banken en gunt buitenstaanders een kijkje in de gehaaide Amsterdamse zakenwereld. Een wereld waarin ellebogen, kruiwagens, intriges, overspel en achterklap hoogtij vieren. Geschreven door drie insiders die anoniem willen blijven. Folia Magazine 17

18 opinie Omarm de diversiteit Het College van Bestuur moet migrantenstudenten helpen en eindelijk met diversiteitsbeleid komen, vindt Rabia el Morabet Belhaj. illustratie Pascal Tieman sterdam United, een debatavond georganiseerd rondom hetzelfde thema. Niemand minder dan Amsterdams Tweede Kamerlid Ahmed Marcouch zal die avond als gastspreker zijn visie met het publiek delen. Dat het onderwerp leeft De Universiteit van Amsterdam kent een ongebruikelijk hoge uitval onder eerstejaars migrantenstudenten. Helaas lijkt men hier geen probleem in te zien, want bij de UvA geloven ze dat iedereen hetzelfde is en daarom maar gelijk behandeld dient te worden. Waarom zou er specifiek onderzoek gedaan moeten worden naar een probleem, wanneer het probleem net zo goed ontkend kan worden? Is het tenslotte niet veel makkelijker om te doen alsof alle studenten en medewerkers een homogene groep vormen, de UvA crowd als het ware, en daarmee de zaak af te doen? Al lijkt dit de boodschap te zijn van de hoge piefen, onder studenten is steeds meer roep naar erkenning van hun diversiteit. Steeds luider klinkt de roep om de invoering van een diversiteitsbeleid, in navolging van andere universiteiten zoals die andere grote in Amsterdam, de VU. Eind maart organiseerde het Instituut voor Migratie en Etnische Studies (IMES) een debat over diversiteit aan beide Amsterdamse universiteiten. Studenten, medewerkers en andere belanghebbenden kwamen bijeen om zich gezamenlijk af te vragen waarom diversiteit een taboeonderwerp lijkt te zijn. Op 16 mei wordt vanuit een studenteninitiatief, genaamd Am- 18 Folia Magazine

19 Aynan onder de UvA crowd moge duidelijk zijn. Dat het College van Bestuur hier geen gehoor aan geeft blijft echter raadselachtig. Onderzoek is nodig naar de uitval onder de groep migrantenstudenten. Het gaat wellicht om een kwetsbare groep die wat meer begeleiding nodig heeft, maar de vele talenten die schuilgaan binnen deze groep mogen niet onbenut blijven. Iemands culturele en religieuze erfgoed is bron voor creativiteit, inspiratie en innovatie. Gelijke behandeling veronderstelt tevens Bij de UvA geloven ze dat iedereen hetzelfde is dat eenieder recht heeft op dezelfde kansen. Op de VU wordt bijvoorbeeld aan eerstegeneratie migrantenstudenten een overbruggingsprogramma aangeboden, wat hen helpt te acclimatiseren in een tot dan toe onbekende academische omgeving. Heeft de groep migrantenstudenten niet te maken met een nadelige startpositie, en schreeuwen de hoge uitvalcijfers niet om de invoering van een dergelijk programma op de UvA? Ook de samenleving heeft hier baat bij want onderwijs vormt de sleutel tot vele maatschappelijke probleemstukken. Een diversiteitsbeleid zal ook positief bijdragen aan de interactie tussen verschillende groepen studenten, daar waar op dit moment nog te veel onbegrip en onwetendheid heerst. Op de VU is dit resultaat al zichtbaar en wordt de diversiteit onder studenteninitiatieven alsmaar groter. Een mooi doel dat ook op de UvA nagestreefd en gestimuleerd zou moeten worden. De inwoners van Amsterdam zijn nota bene afkomstig uit 180 verschillende landen. Voor een multiculturele stad als Amsterdam is het wenselijk dat de UvA een weerspiegeling is van de diverse bevolkingsgroepen van de stad. Verder is hier ook een maatschappelijk belang mee gemoeid want om goed te kunnen presteren heeft de universiteit een divers samengesteld personeels- en studentenbestand nodig, met een breed palet aan talenten, competenties en vaardigheden. In tegenstelling tot de UvA wordt in Den Haag het probleem van een ontbrekend diversiteitsbeleid gelukkig wel erkend. Door ontkenning los je niets op en ga je voorbij aan de functie van de universiteit als ontmoetingsplek voor de uitwisseling van kennis. Het wordt hoog tijd dat het College van Bestuur luistert naar de geluiden van onvrede die zij al lange tijd te horen krijgt, en de diversiteit van haar studenten en medewerkers omarmt! yyy Rabia el Morabet Belhaj studeert internationaal en Europees recht aan de UvA en civiel recht aan de Universiteit Leiden. Theeblow In de brugklas heb ik een keer earl grey gerookt. Iemand vertelde dat je van thee roken stoned werd. Niet dat ik enig idee had wat high worden inhield, maar degene van wie ik het had, sprak het woord stoned uit alsof hij mij verklapte waar een pot goud stond. Samen met een klasgenoot haalden we na school twee blikjes cola, een zak chips en een pakje thee. Op een bankje voor de supermarkt probeerden we een theeblowtje te draaien. De gedroogde blaadjes gleden steeds weer uit het witte Rizla+-vloeitje. Vijf theezakjes verder hadden we een jwan. Die rook naar verbrande struik. Na het blowen fietsten we naar het Bloemendaalse Bos. Op de fiets was niets wat het leek, alsof de wereld gekneed werd. Waar ik mijn ogen op liet rusten veranderde van vorm. We waren naar het bos gegaan om ons van de heuvels af te laten rollen. Maar eenmaal daar aangekomen waren we het plan vergeten. Op een omgewaaide boomstam aten we chips. Gerrit Jan Heijn is hier vermoord, zei de klasgenoot. Het was doodstil in het bos. Ik kreeg het benauwd. Het krakende geluid uit de mond van de klasgenoot deed denken aan iemand die over dorre takken rende. Het scherpe geluid nam in mijn hoofd in volume toe. Ik dacht terug aan de periode van slapeloosheid. Mijn buik werd warm van angst. Ik zette het op een rennen. De laatste maanden van 1987 werd het nieuws gedomineerd door de kidnapping van Gerrit Jan Heijn. Nachten lag ik wakker in bed. Ik wist dat het sluiten van mijn ogen de opmaat was voor de terugkerende nachtmerrie. Een ontvoeringstafereel. Met veel kracht werd iemand een auto ingeduwd. Daar kreeg hij door een bivakmuts een pistool tegen zijn hoofd gedrukt. Geld, klootzak, geld! Sinds die dag in het bos heb ik nooit meer thee gerookt. yyy Asis Aynan Folia Magazine 19

20 opinie Curvers Room for Jaknikkers Op Het programma Room for Discussion verdient die naam niet, want de organisatie weert kritische vragen en smoort daarmee elke discussie in de kiem, vinden Noor Kuijpers en Kees Visser. moet ik doen om later zo te worden als u?, Wie was uw favoriete Wat student?. Een greep uit de geselecteerde vragen die studenten aan ECBdirecteur Mario Draghi stelden toen hij een maand geleden te gast was bij Room for Discussion. Op 7 mei werd de UvA bezocht door IMFdirecteur Christine Lagarde. Omdat we vreesden voor wederom een gecensureerd rondje vragen namen we als Kritische Studenten Amsterdam (KSA) deel aan de protestactie. Voorafgaand aan het bezoek van Draghi gaf Sefa de organisatoren van Room for Discussion studenten de kans om vragen aan de ECB directeur in te sturen. Sefa selecteerde hieruit de vragen voor het interview en verklaarde dat deze eerst ter goedkeuring langs het kantoor van het ECB moesten. Vragen die te kritisch waren zouden de oren van Draghi nooit bereiken. Hetzelfde gebeurde toen de Indiase multimiljardair Ratan Tata in januari een bezoek aflegde aan de UvA voor het ontvangen van zijn eredoctoraat. Universitair docent Sruti Bala schreef daarop een opinieartikel in de Volkskrant met kritiek op Tata s steeds groter wordende bedrijfsmonopolie dat mens en milieu dupeert. Voor deze kritiek was geen ruimte tijdens Room for Discussion. Studenten en activisten die flyers uitdeelden bij de evenementen rond Draghi en Tata werden door de beveiliging weggestuurd. Het is prima dat machtige maar controversiële figuren als Tata, Draghi en Lagarde op de UvA uitgenodigd worden, maar dan alleen als er tegenover deze hooggeplaatste gasten kritische interviewers staan en niet de eerste de beste snotneus van de businessfaculteit. De universiteit heeft hier overduidelijk de capaciteiten voor, er zijn genoeg wetenschappers die onderzoek hebben gedaan naar de desastreuze gevolgen van IMF-beleid wereldwijd. En als het ECB dergelijke ruimte onmogelijk maakt door vragen vooraf te censureren, zou de UvA dan niet moeten concluderen dat de gast in het geheel niet welkom is? Want wat blijft er van de universiteit over als er alleen human interest-vragen gesteld mogen worden die slechts leiden tot verheerlijking van macht en succes? Wij behoorden toch weer competente rebellen te worden? Het uitnodigen van iemand als Lagarde zou niet langer puur en alleen voor naamsbekendheid van de universiteit gebruikt mogen worden. Als KSA vinden wij dat de universiteit geen kweekvijver behoort te zijn voor jaknikkers, maar een omgeving waarin men zichzelf en de ander uitdaagt en bevraagt. Wij zagen in het bezoek van Lagarde opnieuw een voorbeeld van hoe de UvA hiervoor onvoldoende ruimte biedt en dringen erop aan dat dit in de toekomst anders zal zijn. yyy Kees Visser en Noor Kuijpers zijn leden van Kritische Studenten Amsterdam. I <3 Heleen mijn vijftiende las ik De gelukkige huisvrouw en vanaf dat moment had ik een band met Heleen. Ik las daarna nog wat Heleens, ze gingen nergens meer over maar dat hoefde ook niet. Dat ze niets nieuws schreef, tsja wat dat betreft logisch dat ze een stoutevrouwenverbond aanging met Marlies Dekkers: die heeft ook één keer iets bedacht, die bh met touwen. In het neukbaarheidsdebat van deze weken heb ik aan Heleen gedacht. Heleen als boegbeeld van de zelfverklaarde neukbaarheid. Ze heeft zichzelf weleens een neofeministe genoemd. Dan mag je jezelf neukbaar vinden, veel neuken, je neukbaarheid gebruiken, en ben je tóch nog modern. Volgens weer andere feministes kan dat niet. Ja, je mag begeerlijk willen zijn, maar je draagt er niet mee bij aan de vrouwenzaak. Onzin. Heleen is meer dan imago: ze doet ook. En tadaa, als je met jan en alleman naar bed gaat (of doet alsof), word je geslutshamed. Daarnaast post Heleen blote foto s op haar Facebook en houdt zich dus niet aan leeftijdsconventies (30+ = rok over de knie, haar eraf, huisjeboompjebakfiets). Beloning? Ageism. Wat? Zie voor een schoolvoorbeeld hoe Theo Maassen La Paay in DWDD afslachtte voor haar Playboyreportage. Maar Heleen gaat door. Ook als het geen man bekoort. En vergeet niet dat Heleen een merk is. Mensen zijn strijdig. Merken niet, ze staan voor één ding. Heleen zelf heeft er ook weleens een dagje geen zin in. Dan haalt ze de geilheid uit haar tenen. Wat Heleen doet is groter dan Heleen. De vrijheid om straffeloos eendimensionaal te zijn, zonder leeftijdsgrens misschien moeten we daarvoor nog het tijdperk van het neoneofeminisme verkondigen. Geef het een jaar of twintig. Ik denk dat Heleen dan nog steeds stoute foto s post. De sletjes van de toekomst zullen haar erkentelijk zijn. yyy Emma Curvers 20 Folia Magazine

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet ik? Houd je spreekbeurt over GGNet 1 Houd je spreekbeurt over GGNet Krijg je zelf hulp van GGNet Jeugd? Of je vader/moeder/broer(tje)/zus(je) of iemand anders die je kent? Werkt één van je ouders bij GGNet?

Nadere informatie

Maar gelukkig is er nog de Zing-Piet. Die zorgt ervoor dat alle Pieten alle Sinterklaasliedjes goed kunnen zingen. Dus ook:

Maar gelukkig is er nog de Zing-Piet. Die zorgt ervoor dat alle Pieten alle Sinterklaasliedjes goed kunnen zingen. Dus ook: Weten jullie hoe Sinterklaas van Spanje naar Nederland komt? Ja? Met de fiets? Nee! Met de stoomboot, natuurlijk! Het is een heel gedoe voordat Sinterklaas en zijn Pieten kunnen vertrekken. Je wil niet

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

15. eten moet je toch

15. eten moet je toch GRATIS voorproefje 15. eten moet je toch Uitnodigen Ik zal zorgen dat ik honger heb. Hou het eenvoudig, hoor! Ik eet alles. Ik ben niet zo n moeilijke eter. Maar verder eet ik alles! Je ziet me wel verschijnen.

Nadere informatie

Inhoud van dit nummer: Al drie jaar..

Inhoud van dit nummer: Al drie jaar.. Inhoud van dit nummer: Al drie jaar.. (gedicht) Kinderen met verslaafde ouders Even voorstellen. Verslag van het Voorjaarsfeest 28 Mei Budgetrecept van Hinke Buitenveldertgroep - Hoogeveen Contactgegevens

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Gedwongen opname met een IBS of RM *

Gedwongen opname met een IBS of RM * Gedwongen opname met een IBS of RM * Informatie voor cliënten Onderdeel van Arkin Inleiding In deze folder staat kort beschreven wat er gebeurt als u gedwongen wordt opgenomen. De folder bevat belangrijke

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

! LERAREN HANDBOEK!!! 1e Editie, 2014

! LERAREN HANDBOEK!!! 1e Editie, 2014 LERAREN HANDBOEK 1e Editie, 2014 1. Je eerste Workshop Om te beginnen In dit Leraren Handboek vind je een paar tips en tricks die je kunnen helpen bij het voorbereiden van je workshop. Als je nog nooit

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Faux Pas Test (Volwassenen versie)

Faux Pas Test (Volwassenen versie) Faux Pas Test (Volwassenen versie) V. Stone & S. Baron-Cohen Vertaald door: A.A. Spek & I.A. van Berckelaer-Onnes Versie diagnosticus 1. Onderweg naar huis stopte Jan bij het benzinestation om te tanken.

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Nieuwsbrief - Verslag Comenius econasium. Volle bak. Open

Nieuwsbrief - Verslag Comenius econasium. Volle bak. Open Nieuwsbrief - Verslag van onze Open Dag op 12 januari 2016. Gemaakt ter plekke door de leerlingen van het Comenius econasium. Volle bak Eigenlijk is dit geen nieuwsbrief, maar eenn schoolkrant. Geschreven

Nadere informatie

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt.

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt. Manon De muziek dreunt in haar hoofd, haar maag, haar buik. Manon neemt nog een slok uit het glas dat voor haar staat. Wat was het ook alweer? O ja, rum-cola natuurlijk. Een bacootje noemen de jongens

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen.

Inhoud. Voorwoord. Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen. 1 Inhoud Voorwoord Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen. Tip 4. Ga hem niet verzorgen of bemoederen. Tip 5. Leer van het verleden en kies opnieuw.

Nadere informatie

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Thema 2 De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Niemand hoeft alleen maar goed of slecht te zijn. Niemand

Nadere informatie

Moeilijk? Zo ben ik nu eenmaal!

Moeilijk? Zo ben ik nu eenmaal! Ik ben Marieke Sweens, ik heb een partner, ik heb een huis, ik heb een hond, ik heb een baan, ik heb naast m'n baan een eigen bedrijf. En ik heb borderline. Dit is hoe ik mezelf introduceer bij workshops

Nadere informatie

Take a look at my life week 23

Take a look at my life week 23 Take a look at my life week 23 De dagen blijven voorlopig nog even in het teken staan van Daan, het is nog allemaal zo nieuw. Inmiddels heeft hij 3 weken in het ziekenhuis gelegen. En nu eindelijk lekker

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks De kerker met de vijf sloten Crista Hendriks Schrijver: Crista Hendriks Coverontwerp: Pluis Tekst & Ontwerp ISBN: 9789402126112 Crista Hendriks 2014-2 - Voor Oscar... zonder jou zou dit verhaal er nooit

Nadere informatie

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Met dit Ebook wil ik je graag inzichten geven in hoe je van jezelf kunt (leren) houden. Dit bereik je (wellicht helaas) niet door even een knop

Nadere informatie

Filmverslag Nederlands Pay It Forward

Filmverslag Nederlands Pay It Forward Werkstuk Scholieren.com Filmverslag Nederlands Pay It Forward Someone A Basis Titel: Pay it forward. Regisseur: Mimi Leder. Personen: Trevor is de hoofdpersoon, maar Arlene en Eugene zijn ook heel belangrijk.

Nadere informatie

Succesverhaal. over pesten op het werk

Succesverhaal. over pesten op het werk Supermarktmedewerkster Fenny gaat met plezier naar haar werk. Dat is zeer opmerkelijk als je bedenkt dat ze lange tijd werd gepest. Op het dieptepunt hoopte ze zelfs dat haar onderweg naar de supermarkt

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Als je moeder naar een psychiatrisch ziekenhuis moet... of je vader naar een psychiater... Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Deze brochure werd - met toestemming

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

Dip, down of depressie Hulp bij depressiviteit

Dip, down of depressie Hulp bij depressiviteit Dip, down of depressie Hulp bij depressiviteit Dip, down of depressie Hulp bij depressiviteit Iedere tiener is weleens somber en verdrietig, en vaak is het in één, twee dagen voorbij zonder dat je als

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Ze moet wel twee keer zo veel eten als Anne, en altijd weer die pillen vooraf.

Ze moet wel twee keer zo veel eten als Anne, en altijd weer die pillen vooraf. 1. Susan Susan ligt op een bed in haar tuinhuisje. De twee deuren van het huisje staan wijd open, zodat er frisse lucht naar binnen komt. Vanuit haar bed kan Susan precies tussen de struiken door de achterdeur

Nadere informatie

De dageraad. Fragment. Frank Norbert Rieter

De dageraad. Fragment. Frank Norbert Rieter De dageraad Fragment Frank Norbert Rieter Copyright Frank Norbert Rieter Alle rechten voorbehouden. Correspondentieadres: St Geertruidestraat 27 6521 KG Nijmegen toneelteksten@ijlbode.nl De dageraad Personages

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

De vorm van het verhaal

De vorm van het verhaal Over dit boek Het verhaal van Reinaart de vos is een van de oudste verhalen in het Nederlands. Het is geschreven in de 13 de eeuw door Willem. Wie die Willem precies was, weten we niet. Willem heeft het

Nadere informatie

Twee blauwe vinkjes. Door: Lenneke Sprong

Twee blauwe vinkjes. Door: Lenneke Sprong Twee blauwe vinkjes Door: Lenneke Sprong Nog steeds maar een vinkje. Buiten begon de zon te schijnen, waardoor er schaduwen op de lichtblauwe muur ontstonden. Waarom ontvangt hij niet mijn berichtje vroeg

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

STEENSOEP OMA VERTELT EEN VERHAAL

STEENSOEP OMA VERTELT EEN VERHAAL Hotel Hallo - Thema 6 Hallo opdrachten STEENSOEP 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en leg

Nadere informatie

Een stille date met alcohol

Een stille date met alcohol Een stille date met alcohol Verslaafd Je bent 19 jaar en je drinkt anderhalve fles wijn op een avond. Het verhaal van een meisje dat hulp zoekt. EEN NEGENTIENJARIGE ALCOHOLIST Er liggen zes opgerookte

Nadere informatie

Voor onze broers en zussen met een verstandelijke beperking.

Voor onze broers en zussen met een verstandelijke beperking. Hoe je hier mee om wilt gaan? Zou het in de vorm van een aantal lessen doen Uit het verhaal kun je zelf vragen bedenken voor een bespreking met de catechisanten. Zie dit als een aanzetje Ben ik iets vergeten

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik.

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik. De muur Ik heb een muur om me heen. Nou, een muur? Het lijken er wel tien. En niemand is in staat om Over die muur bij mij te komen. Ik laat je niet toe, Want dan zou je zien Hoe kwetsbaar ik ben. Maar

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein.

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein. Op zoek naar waardevolle contacten De werkgroep Week van de Psychiatrie organiseert van 26 tot en met 31 maart 2012 de 38e Week van de Psychiatrie. Het thema van de Week van de Psychiatrie 2012 is Contact

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Faux Pas test (Volwassenen versie)

Faux Pas test (Volwassenen versie) Faux Pas test (Volwassenen versie) V. Stone & S. Baron-Cohen Vertaald door : A.A. Spek & I.A. van Berckelaer-Onnes Deze versie voorleggen aan de participant. 1. Onderweg naar huis stopte Jan bij het benzinestation

Nadere informatie

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 LYRICS 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 omdat ik ontdekt heb dat er niets boven de waarheid gaat die hele toon die is zo bijzonder dat is de toon van de waarheid begrijp

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Voorwoord. Veel leesplezier! Liefs, Rhijja

Voorwoord. Veel leesplezier! Liefs, Rhijja Voorwoord Verliefd zijn is super, maar ook doodeng. Want het kan je heel onzeker maken. En als het uiteindelijk uitgaat, voel je je intens verdrietig. In dit boek lees je over mijn liefdesleven, de mooie,

Nadere informatie

Oefenen in gehoorzaamheid

Oefenen in gehoorzaamheid LES Oefenen in gehoorzaamheid Sabbat Doe Lees om te beginnen Efeziers 6. Stel je eens voor dat je geen keus had over wanneer je opstond 's morgens, geen keus over wat je at of waar je naar toe ging of

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand van heb. De vorige keer zei ik dat de nieuwe broek

Nadere informatie

Voor de leeftijdscategorie 10 t/m 12 jaar werden de volgende boeken gelezen:

Voor de leeftijdscategorie 10 t/m 12 jaar werden de volgende boeken gelezen: Juryrapport van de Senaat namens de Nederlandse Kinderjury 2007 Bij deze 20 e editie van de Nederlandse Kinderjury verschijnt voor het tweede achtereenvolgende jaar een juryrapport. Dit juryrapport is

Nadere informatie

Vlucht AVI AVI. Ineke Kraijo Veerle Hildebrandt. Kraijo - Hildebrandt Vlucht De Vier Windstreken. De Vier Windstreken AVI

Vlucht AVI AVI. Ineke Kraijo Veerle Hildebrandt. Kraijo - Hildebrandt Vlucht De Vier Windstreken. De Vier Windstreken AVI AVI E4* Alcoholisme, ruzie, bang zijn Midden in de nacht rinkelt de telefoon. Anna weet wat dat betekent. Ze moet vluchten, alweer. Ze rent de donkere nacht in. De volgende dag valt Anna in de klas in

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

- Waarschuwing- dit is een pittige les!

- Waarschuwing- dit is een pittige les! - Waarschuwing- dit is een pittige les! Herken je de volgende situatie: Je vraagt aan je partner (heb je deze niet denk dan even terug aan de tijd dat je deze wel had) of hij de vuilniszak wilt buiten

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek,

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek, Kom verder Welkom bij het vak Kennis van de Nederlandse Samenleving, KNS. Dit boek vertelt je over Nederland. Veel van wat je moet weten over het leven in Nederland, staat in dit boek. Je haalt straks

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 2 Deel 1 Beïnvloeden van gedrag - Zeg wat je doet en doe wat je zegt - 3 Interactie Het gedrag van kinderen is grofweg in te delen in gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Gewenst gedrag is gedrag dat we

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

Voor Cootje. de vuurtoren

Voor Cootje. de vuurtoren Voor Cootje de vuurtoren De Koos Meinderts vuurtoren Lemniscaat & Annette Fienieg Nederlandse rechten Lemniscaat b.v. Rotterdam 2007 isbn 978 90 5637 909 4 Tekst: Koos Meinderts, 2007 Illustraties: Annette

Nadere informatie

Take a look at my life 9

Take a look at my life 9 Take a look at my life 9 Verslaafd aan foto,s maken. Elke dag weer mijn mobiel uit me zak halen en foto,s maken van de dingen die ik mee maak of tegenkom. Er zijn al zoveel mensen die gebruik maken van

Nadere informatie

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden.

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden. 1. We gaan eten in een restaurant. Serge heeft gereserveerd; dat doet híj altijd. Het is zo n restaurant waar je drie maanden van tevoren moet bellen. Of nog langer. Serge belt nooit drie maanden van tevoren.

Nadere informatie

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 Inhoudsopgave Colofon 3 Dag tegen het pesten 4 Highlights 4 Pesten gebeurt in mijn klas het meest met 5 Welke uitspraak

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

25-9-2014. Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505

25-9-2014. Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Lichamelijk: pijn, fysieke beperkingen, afweging behandeling vs bijwerkingen Angst en onzekerheid: verloop ziekte,

Nadere informatie

Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505

Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Lichamelijk: pijn, fysieke beperkingen, afweging behandeling vs bijwerkingen Angst en onzekerheid: verloop ziekte,

Nadere informatie

Rick de Leeuw. Hou me stevig vast

Rick de Leeuw. Hou me stevig vast Rick de Leeuw Hou me stevig vast Ik zit op de trap En luister naar de radio Er klinkt een mooi en triestig lied Ik neurie zachtjes mee Ik wil muziek als het sneeuwt Ook al sneeuwt het nu even niet Ik neem

Nadere informatie

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7)

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Liturgie aangepaste dienst Baflo, 28-09-14 om 14.30 uur Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Welkom en mededelingen a. Opw. 334 Heer, uw licht en uw liefde schijnen b. Opw. 88 Een rivier vol

Nadere informatie

Les 33. Zwangerschap

Les 33. Zwangerschap http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Les 33. Zwangerschap Wat leert u in deze les? Informatie begrijpen over zwanger zijn. Zeggen dat u zwanger bent of dat u zich niet lekker voelt. Woorden die hetzelfde

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Gezonde recepten avondeten. Gezonde recepten avondeten

Gezonde recepten avondeten. Gezonde recepten avondeten Gezonde recepten Gezonde recepten Vraag jij je ook wel eens af wat gezonde recepten zijn en wat nu gezond is en wat niet? Er zijn zoveel geluiden in voedingsland, dat je soms de weg kwijt kunt raken. Wat

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Take a look at my life 30

Take a look at my life 30 Take a look at my life 30 Er is weer een week om gevlogen, en jullie moeten er echt aan gaan geloven maar het is voornamelijk Daan spam op me blog hihi. Ik kan het niet laten om dat heerlijke snoetje op

Nadere informatie

Introductie. Het concept. De website

Introductie. Het concept. De website Gijs Bos IM1109 Project Interactieve Multimedia 28 juni 2011 Introductie Het project begonnen wij met een ander concept, deze zou gaan over een eerstejaars student die zijn eerste stappen op de Universiteit

Nadere informatie

De examenperiode is een moeilijke tijd. Je moet hard studeren en je hebt veel stress. Wat is een goede studiemethode en wat doe je beter niet?

De examenperiode is een moeilijke tijd. Je moet hard studeren en je hebt veel stress. Wat is een goede studiemethode en wat doe je beter niet? TIPS VOOR DE EXAMENS De examenperiode is een moeilijke tijd. Je moet hard studeren en je hebt veel stress. Wat is een goede studiemethode en wat doe je beter niet? Wat moet je doen? 1. Lees de tekst op

Nadere informatie

Ethische Dilemma s - 100% Presence - Richard van Tol

Ethische Dilemma s - 100% Presence - Richard van Tol Jaap Bierman G&I Klas 1 A Sunday 24 January 2016 Ethische Dilemma s - 100% Presence - Richard van Tol Will you, push it to the limit? HKU Een week voordat het project van start ging kwam Tim Bosje naar

Nadere informatie

Ertoe Doen. Vania werkt in het restaurant. Nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer. Uitgave 7 augustus 2014

Ertoe Doen. Vania werkt in het restaurant. Nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer. Uitgave 7 augustus 2014 Uitgave 7 augustus 2014 Ertoe Doen Nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer Vania werkt in het restaurant > Veranderingen in de zorg > Wandelen tijdens de Nijmeegse 4daagse > Maak je eigen zomercocktail

Nadere informatie