Programma. 10 September 2015 Windesheim zwolle

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Programma. 10 September 2015 Windesheim zwolle"

Transcriptie

1 Programma 10 September 2015 Windesheim zwolle

2 Green PAC 3D-printen belangrijke ontwikkeling voor de BV Nederland Green PAC is hét expertisecentrum voor (groene) kunststoffen, vezels en composieten. Binnen Green PAC wordt toegepast onderzoek gedaan, kennis ontwikkeld en worden (versneld) innovaties gerealiseerd. De techniek van 3D-printen speelt hierin een steeds belangrijkere rol. De opmars van 3D-printen vergroot het scala aan innovatieve toepassingen en is een goede stap richting duurzaamheid. Door in te zetten op het vergroten en uitdragen van kennis en ervaring op dit gebied, draagt Green PAC actief bij aan de versterking van de Nederlandse kunststof maakindustrie. Kansen liggen voornamelijk in nichemarkten waar maatwerk een belangrijke rol speelt. Denk aan specifieke medische toepassingen, maar ook aan onderzoek naar het gebruik- én de eigenschappen van (nieuwe) kunststoffen voor 3D-printen. Juist die combinatie biedt ruimte voor nieuwe verdienmodellen om de concurrentiepositie van de BV Nederland te vergroten. Binnen Green PAC werken de lectoraten Duurzame kunststoffen van Stenden Hogeschool en Kunststoftechnologie van Windesheim daarom steeds vaker aan projecten en onderzoeken die gebaseerd zijn op 3Dprinttechniek. Daarnaast zien we een stijging van het gebruik van 3D-printers bij startende ondernemers op Green PAC ilab. Laat u vandaag inspireren door de lezingen en de beursvloer en denk mee over interessante uitdagingen voor verder onderzoek. Kom naar onze beursstand! We bespreken graag met u de mogelijkheden om in toekomstige projecten te participeren. U vindt ons bij de hoofdingang van de beurs.

3 Voorwoord 3e editie 3DprintEU Namens ons samenwerkingsverband Green PAC heten wij u van harte welkom op de derde editie van 3DprintEU. Hét 3Dprint-event van Noord-Nederland! Met een inspirerend en gevarieerd sprekersprogramma en interessante beursvloer, laten we u graag zien wat de nieuwste mogelijkheden en ontwikkelingen van 3D-printen zijn. Het sprekersprogramma staat dit jaar in het teken van de medische wereld. In deze sector krijgt 3D-printen een steeds belangrijkere rol. Door het beschikbaar komen van nieuwe materialen en verbeterde software worden de mogelijkheden groter en komen verschillende toepassingen binnen handbereik. Het gaat om een breed scala aan producten, zoals boormallen en protheses, naast allerlei innovatieve oplossingen in de zorg. Daarnaast is de ontwikkeling van onderwijsprogramma s een belangrijk aspect. Een nieuwe generatie ontwerpers is nodig om de designvrijheid die de 3D-printtechniek biedt optimaal te benutten. Het inbedden van onderdelen hiervan binnen het onderwijssysteem is daarin een belangrijke stap. Green PAC faciliteert, binnen het samenwerkingsverband tussen Stenden Hogeschool en Windesheim, het onderzoek op het gebied van (bio)vezels, -composieten en -kunststoffen, waaronder ook 3D-printen valt. Dit onderzoek wordt uitgevoerd binnen het lectoraat Duurzame Kunststoffen van Stenden Hogeschool en het lectoraat Kunststoftechnologie van Windesheim. De opgedane kennis binnen dit onderzoek, delen we niet alleen met de betrokken bedrijven maar ook graag met u op dit prachtige event! We hopen dat u dit jaar weer geboeid en verrast wordt door de onderwerpen die de sprekers ten gehore brengen en door de innovatieve bedrijven en instellingen die u op de beursvloer treft. Wij wensen u een inspirerende en leerzame dag! Jan Jager (Lector Duurzame Kunststoffen, Stenden Hogeschool) Geert Heideman (Associate Lector Kunststoftechnologie, Hogeschool Windesheim)

4 Programma Beurs uur Congres uur Lezingen - ruimte: T uur Hype of toekomst Voorzitter: Ynte van der Meer Kennispoort regio Zwolle uur Opening Drs. Ineke van der Wal, directeur Kenniscentrum Technologie uur Het gaat nu pas beginnen! We gaan naar een wereld waar niet alleen informatie digitaal is geworden, maar ook naar een wereld van Bits in Atoms. De digitalisering van onze fysieke omgeving en productie. Er zijn een aantal grote veranderingen die onze maatschappij het komende decennium ingrijpend doen veranderen. Zijn we er klaar voor? Nee nog niet. De snelheid van de transitie is door de veelheid van ontwrichtende technologische ontwikkelingen niet bij te houden voor de meesten van ons. 3D-printen is een ontwikkeling waar veel van de ontwikkelingen samenkomen. Ook het onderwijs zal drastisch moeten veranderen om aan te sluiten. Drs. Herman van Bolhuis, founder 3D Makers Zone uur 3D-printen: Grijp je kansen! Additive manufacturing (3D-printen) biedt veel nieuwe mogelijkheden in vergelijking met conventionele (verspanende en niet verspanende) productietechnologie. De meeste ontwerpers en constructeurs zijn echter opgeleid vanuit de traditionele productietechnologie, waardoor deze nieuwe mogelijkheden veelal onbenut blijven. In de lezing wordt ingegaan op de typische kenmerken en mogelijkheden van 3D-printen voor de machinebouw en de invloed hiervan op de vormgeving van machinedelen. De methodologie om onderdelen te identificeren die het meest in aanmerking komen voor herontwerp voor 3D-printen wordt uiteengezet aan de hand van een aantal voorbeelden. Ir. Sjef J.M.M. van Gastel, Directeur Innovatieve Productietechnologie, Fontys Hogeschool Engineering

5 uur Material development: Key to unlock the future Om Fused Deposition Modeling in de toekomst veel breder inzetbaar te maken is het van belang om de verscheidenheid aan beschikbare filamenten te vergroten. Het gaat hierbij vooral om filamenten van verschillende thermoplastische kunststoffen met specifieke materiaaleigenschappen zoals hogere sterkte, betere hechting of elektrische geleiding. Een belangrijke randvoorwaarde is dat deze materialen goed te printen moeten zijn. In de lezing wordt ingegaan op het onderzoek naar de invloed van materiaaleigenschappen op het printgedrag. Dr. Martin Faber, Scientist Fibers & Finishes, Applied Polymer Innovations / Innofil3D uur 3D-printen in de dentale wereld - toekomstdroom of werkelijkheid? Het vervaardigen van dentale hulpmiddelen zoals gebitsprotheses is van oudsher een ambachtelijk handmatig proces. Dentale materialen fabrikant NextDent, printer leverancier RapidShape en onderzoeksinstituut TNO hebben de afgelopen jaren de krachten gebundeld om de voordelen van 3D-printen ook voor dentale labs toepasbaar te maken. Hierdoor wordt het vervaardigen van dentale hulpmiddelen, sneller, nauwkeuriger en gebruiksvriendelijker, terwijl tegelijkertijd bespaard wordt op kosten. Ir. Anton P. Aulbers, Programmanager Vat Photopolymerization, TNO uur Medische toepassingen Voorzitter: Mireille Kinket - Polymer Science Park uur 3D-printen van een hart met een aangeboren hartafwijking Bij de behandeling van complexe aangeboren hartafwijkingen is het van groot belang dat de kinderhartchirurg tevoren een goed beeld heeft van de mogelijkheden van de operatie, om geen kostbare tijd te verliezen tijdens de operatie. Dit is ook belangrijk in de voorlichting van ouders. De recente introductie van 3D-printen speelt een toenemende rol in de behandeling van aangeboren hartafwijkingen. Dr. Arno A.W. Roest, Kindercardioloog, LUMC uur De verschillende stappen van medisch 3D-printen: van echte patiënt naar 3D-geprint model 3D-printen wordt steeds vaker toegepast in de medische wereld. Voorbeelden zijn medische modellen voor het plannen van operaties, zaag- en boormallen en patiënt-specifieke implantaten. Deze lezing licht de verschillende stappen toe die worden doorlopen van echte patiënt naar 3D-geprint model. Wat zijn hierbij de belangrijkste valkuilen? Waarop focust het onderzoek naar medisch 3D-printen? En wat kunnen we in de toekomst verwachten van deze technologie? Maureen van Eijnatten MSc, PhD student, VUmc 3D InnovationLab

6 uur Het ontwerpen van een 3D-printbare mechanische handprothese Er is een grote vraag naar lichtgewicht en goedkoop te fabriceren handprotheses. De huidige, robotische versies zijn vaak te zwaar en complex, en de simpelere mechanische haakprotheses missen het cosmetische aspect en kunnen vaak moeilijker een stabiele grip produceren. De presentatie behandelt een aantal open source ontwerpen en prototypes van mechanische hand protheses die zoveel mogelijk de voordelen van 3D-printen benutten. Ir. Marco W.M. Groenewegen uur Osteosynthese plaatbewerking door preoperatief 3D-printen van de clavicula: de ClaRP trial Binnen traumachirurgie in Isala wordt de waarde erkend in het creëren van patiënt specifieke fractuurbehandeling, in de vorm van osteosynthesemateriaal dat afgestemd is op de type patiënt en diens fractuur. Dit wordt onderzocht door middel van een klinische studie, waarin standaard platen voorafgaand aan de operatie op maat gebogen worden aan de hand van een ge-3d-printe replica van het gebroken sleutelbeen. Rob F.M. van Doremalen BSc, Technisch Geneeskunde graduate, Isala

7 uur Technologie en onderwijs Voorzitter: Jos Kok 3D Kanjers uur Doorbraak in 3D-printen op het gebied van orthodontische toepassingen en orthopedische toepassingen Binnen TechForFuture combineert Windesheim het uitvoeren van onderzoek naar de toepassingsmogelijkheden van 3D-printen met de ontwikkeling van het onderwijs. Aan de hand van drie projecten wordt gepresenteerd hoe dit er in de praktijk uitziet. Het betreft een orthopedische toepassing, een orthodontische toepassing en het FDM-printen van keramische werkstukken. Laat u niet alleen informeren over de inhoudelijke resultaten, maar ook over de toegevoegde waarde van het onderzoek voor het onderwijs. Ir. Robbie Woldendorp, docentonderzoeker, Windesheim uur Hoe 3D-printen en 3D-design geïmplementeerd kan worden in het bestaande curriculum van een school Aan de hand van verschillende onderwijsprojecten (waarmee internationale prijzen zijn gewonnen), laat Ronald zien op welke wijze 3D-printen en 3D-design succesvol in het bestaande curriculum kan worden ingezet. Docenten hebben na afloop een duidelijk beeld van welke voordelen 3D-printen in het onderwijs biedt en welke stappen gezet kunnen worden om dit succesvol in te zetten in de eigen lessen. Leerkrachten kunnen lesmateriaal meenemen naar huis voor o.a. de volgende vakken: Natuurkunde, Scheikunde, Wiskunde, Biologie, Geschiedenis, Aardrijkskunde, Economie en Maatschappijleer. Ronald Scheer MSc, bestuurslid van Fablab Benelux Foundation met de portefeuille Educatie uur Spelen, creativiteit en ontdekken Wat kunnen we in het onderwijs met 3D-printen? Dat was de vraag die we ons twee jaar geleden stelden. We stapten in de achtbaan van lesgeven in 3D-printen en kwamen erachter dat het nog best ingewikkeld was. 3D-printers waren duur en we gebruikten een heel andere vocabulaire dan de leveranciers en fabrikanten van 3D-printers. Spelen, creativiteit en ontdekken: daar gaat het bij ons om. Wat hebben we geleerd de afgelopen jaren en wat zijn de resultaten? En hoe kunnen we 3D-printen in gaan zetten in ons onderwijs de komende jaren? Ik laat zien welke projecten bij ons ontstaan zijn en hoe we al spelenderwijs nieuwe workshops ontwikkelen. Albert Barth, Directeur Kleinkunstig Foto: Jena XL

8 Foto: Parkschool Workshops Foto: TTC Miedema Workshop door Kleinkunstig voor leerkrachten bovenbouw basis- en voortgezet onderwijs In deze praktische workshop gaan we samen ontdekken wat 3D-printen betekent voor het onderwijs. We delen praktijkverhalen en zoeken naar nieuwe kansen. Het wordt een echt SpeelLab. We gaan spelen, innoveren, construeren en ontwerpen. Met de beschikbare materialen gaan we aan de slag (denk aan 3D-printerpennen, Plokko s, 3D-printers en andere spullen). Neem eventueel ook uw eigen educatie innovaties mee. We zijn heel benieuwd! Albert Barth, Directeur Kleinkunstig Ruimte X uur Basisschoolleerlingen aan de slag met 3D-printen Tijdens het 3DprintEU geeft Windesheim een workshop aan een groep basisschoolleerlingen uit de bovenbouw. Deze leerlingen doen tijdens deze workshop hun eerste ervaringen op met 3D-printen. Voor leerkrachten geeft het een beeld op welke manier je 3D-printen kunt gebruiken in je onderwijssituatie. Geïnteresseerd in hoe de leerlingen hiermee bezig zijn? Neem dan een kijkje bij deze workshop! Sander Buijs, alumnus PABO Windesheim Ruimte T0.57

9 Innovative top quality monofil for all 3D FDM printers

10 Lectoraten Lectoraat Kunststoftechnologie Windesheim Het lectoraat Kunststoftechnologie van Windesheim is in 2009 ontstaan vanuit een stijgende behoefte van de Federatie NRK (koepelorganisatie van de Nederlandse Rubber- en Kunststofindustrie) en Wavin naar hoogopgeleide technici. Zes jaar na de oprichting heeft het lectoraat een unieke positie in Nederland waar het gaat om de versterking van de concurrentiepositie in deze industrie. Binnen het lectoraat wordt praktijkgericht onderzoek gedaan naar kunststoffen en rubbers. Speerpunten liggen op 3D-printen, recycling, duurzaam produceren en het gebruik van composiet in hybride constructies (bv. in de bouw). Sinds de oprichting is het lectoraat uitgegroeid naar 14 volledige arbeidsplaatsen. Docenten van de opleidingen Werktuigbouwkunde, Industrieel Product Ontwerpen, Civiele Techniek en Technische Bedrijfskunde werken binnen het lectoraat samen met studenten aan uiteenlopende projecten. Thema s die in deze projecten centraal staan zijn o.a. gericht op nieuwe toepassingen (bv. het gebruik van kunststoffen in de machinebouw), hergebruik van kunststoffen (recycling) en onderzoek naar de eigenschappen van kunststoffen en rubbers (rheologie). Daarnaast vervult het lectoraat, binnen het samenwerkingsverband Green PAC, samen met het lectoraat Duurzame Kunststoffen van Stenden Hogeschool, een belangrijke rol bij het vergroten en verspreiden van kennis op het gebied van kunststoffen en polymeren. Lectoraat Duurzame Kunststoffen Stenden Hogeschool 3D-printen biedt ongekende mogelijkheden voor de kunststofsector Het Lectoraat Duurzame Kunststoffen van Stenden Hogeschool is ontstaan vanuit een toenemende behoefte uit het bedrijfsleven om kennis en innovatie rond het gebruik van kunststoffen te vergroten. Door zich in te zetten voor nieuwe technologische ontwikkelingen op dit gebied draagt het lectoraat actief bij aan het versterken van de kenniseconomie en de kunststof maakindustrie. Een belangrijk speerpunt in het curriculum van het lectoraat is gericht op biocomposieten en 3D-printen. De mogelijkheden van 3D-printen in de kunststofsector zijn groot en bieden een duurzaam perspectief. Vanuit het lectoraat zijn daarom verschillende onderzoeksprojecten opgestart die zich met de ontwikkeling van nieuwe (vaak biobased) kunststoffen voor 3D-printen bezig houden. Denk bijvoorbeeld aan het maken van PHA s (biobased kunststoffen) uit rioolafval voor de ontwikkeling van 3D-geprinte heupprotheses en katheterpluggen, of de ontwikkeling van een kunststofprintdraad die elektrisch geleidend is. Het lectoraat Duurzame Kunststoffen is samengesteld uit medewerkers van Stenden Hogeschool. Binnen het lectoraat wordt nauw samengewerkt met andere kennisinstellingen (bijvoorbeeld het lectoraat Kunststoftechnologie van Windesheim) en bedrijven. Deze samenwerking ziet het lectoraat als zeer belangrijk en maakt het mogelijk innovaties te versnellen een kansrijke spin-offs van de grond te krijgen.

11 Onderzoek De toepassingsmogelijkheden van 3D-printen Binnen TechForFuture (Centre of expertise HTSM Oost) combineert het Lectoraat Kunststoftechnologie van Windesheim het uitvoeren van onderzoek naar de toepassingsmogelijkheden van 3D-printen met de ontwikkeling van het onderwijs. 3D-printen biedt daarin niet alleen mogelijkheden voor grote bedrijven, maar ook voor het MKB. Welke mogelijkheden dat precies zijn en in hoeverre het economisch interessant is om toe te passen, verdient nadere inventarisatie. In dat kader onderzocht het lectoraat bijvoorbeeld, samen met OIM Orthopedie en Tandtechnisch Laboratorium Miedema, hoe 3D-printen kan worden ingezet voor de productie van protheses en orthodontische producten. Gedurende het onderzoek zijn diverse producten tot stand gekomen. Zo is op basis van een 3D-scan een afdruklepel (orthodontische toepassing) geprint, waardoor één keer gips happen kan worden uitgespaard. Dat is niet alleen voor de patiënt prettiger, maar ook het proces van aanmeten verloopt sneller. Daarnaast is het gelukt om een splint (een knarsbitje) te printen met gebruik van DLP-printtechniek (een printtechniek voor het maken van zeer gedetailleerde en nauwkeurige modellen). Ander interessant resultaat is het geprinte model van een onderbeenkoker (orthopedische toepassing) waarmee onderzocht is in hoeverre FDM-printen (een printtechniek om mallen sneller en efficiënter te produceren) geschikt is om producten te maken die onder zware mechanische belasting moeten functioneren. Als laatste is onderzoek gedaan naar de voorspelbaarheid van de mechanische eigenschappen van 3D-geprinte producten. Doel van dit onderzoek was gericht op het betrouwbaar inzetten van simulatietechnieken tijdens het ontwerp van deze producten. Het gedane onderzoek biedt uitstekende aanknopingspunten voor vervolgonderzoek. Door dit onderzoek voor een belangrijk deel door docenten en studenten te laten uitvoeren, wordt de opgedane kennis breed verspreidt in het werkveld en blijft de opleiding bij de actuele technologische ontwikkelingen aangesloten.

12 Foto: Parkschool Onderwijs 3D-spelers / Jongeren van nu zijn de productdesigners van morgen Albert Barth, directeur Kleinkunstig uit Zwolle, presenteert tijdens het 3DprintEU event zijn visie op de inzet van 3D-printen in het onderwijs. Barth: Door spelenderwijs 3D-printen te ontdekken, ontwikkelen jongeren hun creativiteit. Zij zijn onze toekomstige productdesigners. 3D-printen is geen doel op zich, het is de weg naar alles kunnen maken wat je zelf bedenkt. Van droom, via design, naar concreet product. Kleinkunstig organiseert workshops waar jongeren leren om 3D te printen én vrijelijk te experimenteren met het creëren van een zelf gekozen voorwerp. Barth: Wat ik zie is dat jongeren die structuur in de klas lastig vinden, zich tijdens de workshops volop uitleven. Deze manier van leren sluit aan bij wat jongeren leuk vinden: de Minecraft gamers die in 3D denken. Ze pikken dit snel op omdat het aansluit bij hun belevingswereld. Gekke dingen bedenken. Dat spreekt hun creativiteit aan. Voor toekomstige nieuwe banen, zoals productdesigners, zijn dwarsdenkers nodig die de nieuwe 3D-tools slim inzetten. Kleinkunstig is al 10 jaar de grootste aanbieder van cultureel educatieve projecten in het Voortgezet Onderwijs. In 2015 volgde de start-up voor 3D-geprint speelgoed: Plokko. Dit idee kwam tot bloei na een experiment met satéstokjes en schijfjes. Hiervoor heeft Barth een nominatie voor de Cross- Over Innovatie Award van Kennispoort Zwolle binnen gesleept. Lees meer op:

13 Polymer Science Park Voor het realiseren van de open innovatiefaciliteit hebben DSM, Wavin, Windesheim en Deltion College eind 2011 de Stichting Polymer Science Park in Zwolle opgericht. In een later stadium is daar Universiteit Twente bijgekomen als Founding Father. Het Polymer Science Park telt inmiddels al 37 leden verdeeld over het land. Het Polymer Science Park is de industriële broedplaats voor de kunststoftechnologie. Het loket voor ondernemers met technisch inhoudelijke vragen op het gebied van industrieel toegepaste kunststoftechnologie. Van idee tot productrijpe prototypes. Het Polymer Science Park: - verbindt het brede netwerk van onderzoek, onderwijs, ondernemers en overheid en organiseert en stimuleert de samenwerking hiertussen. - vervult tevens een belangrijke fysieke platform functie voor de deelnemers, waar kennis gedeeld wordt. - biedt een leerwerkplek, waar studenten zich kunnen ontwikkelen. - biedt huisvesting aan bedrijven en start-ups. Lid voordeel van PSP is de kans om sneller en beter te innoveren door het Open Innovatienetwerk van PSP, met de funding die PSP voor projecten kan regelen. Voor de komende jaren verwacht het Polymer Science Park meer focus en massa te maken op onderstaande expertisegebieden. 1 Recycling - Focus op Technologie én Advanced en Smart Materials. Aandacht voor Circulaire Economie. Accent op grondstoffen- en gewichts en energie besparing; inzet van gerecyclede materialen, Sluiten van de Kunststofketen. 2 Coatings - Inzetten van alternatieve oppervlaktebehandelingstechnieken - Coaten van o.a. kunststoffen - High Throughput Experimentation 3 3D-printen - Materialen breed met accent op Advanced en Smart Materials

14 Windesheim zet kennis in werking Masteropleiding Polymer Engineering WINDESHEIM.NL/POLYMERENGINEERING MELD U NU AAN Wist u dat het bedrijfsleven staat te springen om kunststoftechnologen? Windesheim en Stenden bieden daarom de masteropleiding Polymer Engineering aan. Een in Nederland unieke vakopleiding voor engineers en chemisch technologen die in de polymeerchemie of polymeer engineering hun grenzen willen verleggen en hun expertise verder willen uitbouwen. U krijgt meer kennis van de kunststofchemie, leert hoe de eigenschappen van polymeren bepalend zijn in het verwerkingsproces van materiaal tot product en bent beter in staat om een ketenaanpak te realiseren. Start Duur Studievorm Onderwijs Onderzoek Meer informatie Jaarlijks in september Twee jaar Master in deeltijd, een dag onderwijs, vier dagen werken Ondersteuning door docenten van Universiteit Twente, Wageningen University & Research en Rijksuniversiteit Groningen Goed onderzoeksprogramma door samenwerkende lectoraten Kijk op windesheim.nl/polymerengineering

15 .nl Exposanten 15th anniversary tricas industrial design & engineering bv Expertiseplein

16 Bedankt voor uw bezoek 3DprintEU #3dprinteu

TFF 3D-printen en het onderwijs. Robbie Woldendorp 10 september 2015

TFF 3D-printen en het onderwijs. Robbie Woldendorp 10 september 2015 TFF 3D-printen en het onderwijs Robbie Woldendorp 10 september 2015 Even voorstellen Robbie Woldendorp Hogeschool Windesheim, domein Techniek Zwolle Docent Werktuigbouwkunde Projectleider Lectoraat Kunststoftechnologie

Nadere informatie

3D-PROJECT HOOGEVEEN !!! Talentontwikkeling door wetenschap en techniek. Kansen zien is. De aanpak

3D-PROJECT HOOGEVEEN !!! Talentontwikkeling door wetenschap en techniek. Kansen zien is. De aanpak 3D-PROJECT HOOGEVEEN Rotaryclub Staphorst-Reestland Kansen zien is Er is een tekort aan technici en zonder goede technici is het lastig innoveren en zonder innovatie komen duurzame ontwikkelingen niet

Nadere informatie

'Samen sterk: innovatieve clusters in de regio Zwolle'

'Samen sterk: innovatieve clusters in de regio Zwolle' Terugblik symposium kenniscentrum Technologie 'Samen sterk: innovatieve clusters in de regio Zwolle' Terugblik presentatie dr. Marijn Molema, lectoraat Area Development, Windesheim: Clusterpolitiek in

Nadere informatie

SMART COOPERATION IN INDUSTRIAL 3D PRINTING WWW.3DMAKERSZONE.COM

SMART COOPERATION IN INDUSTRIAL 3D PRINTING WWW.3DMAKERSZONE.COM AMSTERDAM METROPOLITAN AREA SMART COOPERATION IN INDUSTRIAL 3D PRINTING WWW.3DMAKERSZONE.COM WELKOM. BIJ DE 3D MAKERS ZONE METROPOOLREGIO AMSTERDAM: 1 plek alle Additive Manufacturing / 3D-Printing mogelijkheden

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

HEALTH CARE LAB. Scannen Visualisatie 3D Printen Simulatie Big Data Smart Textile Robotica Applicatie Sensoring

HEALTH CARE LAB. Scannen Visualisatie 3D Printen Simulatie Big Data Smart Textile Robotica Applicatie Sensoring HEALTH CARE LAB Scannen Visualisatie 3D Printen Simulatie Big Data Smart Textile Robotica Applicatie Sensoring Medische proeftuin en R&D centrum voor nieuwe innovaties Concept HEALTH CARE LAB Inleiding

Nadere informatie

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils Visie op Valorisatie van onderzoeken naar ondernemen InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011 Maarten van Gils Agenda Persoonlijke introductie Het onderzoeken bij MICORD De overgang in

Nadere informatie

Symposium Groene chemie in de delta

Symposium Groene chemie in de delta DPI Value Centre als onderdeel van TKI SPM en het valorisatienetwerk 2.0 Symposium Groene chemie in de delta A. Brouwer, 12 November 2012 TKI Smart Polymeric Materials Topresearch in polymeren 5-10 jaar

Nadere informatie

De schakel tussen mens en techniek

De schakel tussen mens en techniek 3, 4 en 5 november 2015 Venray De schakel tussen mens en techniek voor Midden- en Zuidoost-Nederland Schrijf u nu online in! Evenementen HAL HARDENBERG GORINCHEM VENRAY Evenementenhal Venray De Voorde

Nadere informatie

NHL Kenniscentrum Computer Vision Lab

NHL Kenniscentrum Computer Vision Lab NHL Kenniscentrum Computer Vision Lab Computer Vision Computer Vision is het automatiseren van visuele inspecties. Met behulp van een computer worden beelden geïnterpreteerd die met een camera zijn vastgelegd.

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

3D printen: Grijp je kansen! Sjef van Gastel, Lectoraat Innovatieve Productietechnologie, Fontys Hogeschool Engineering

3D printen: Grijp je kansen! Sjef van Gastel, Lectoraat Innovatieve Productietechnologie, Fontys Hogeschool Engineering 3D printen: Grijp je kansen! Sjef van Gastel, Lectoraat Innovatieve Productietechnologie, Fontys Hogeschool Engineering 1 Vergelijking subtractieve met additieve productietechnologie Subtractief (Conventioneel

Nadere informatie

Atos en Cassidy Silbernagel winnaars Design for Additive Manufacturing Challenge 2016

Atos en Cassidy Silbernagel winnaars Design for Additive Manufacturing Challenge 2016 Persbericht Atos en Cassidy Silbernagel winnaars Design for Additive Manufacturing Challenge 2016 Additive World Awards uitgereikt tijdens 4 de Additive World Conference Op woensdag 23 maart heeft Jury

Nadere informatie

1 Beoordeling instellingsconversietabellen CDHO 1 2 Opheffing Hogeschool Positief advies CDHO: Engineering Engineering AOT Techniek(deeltijd) Einde instroom: 31-12-2011 Einde opleiding: 31-12-2016 Engineering

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

De derde industriële revolutie is de redding van de Nederlandse Economie

De derde industriële revolutie is de redding van de Nederlandse Economie is de redding van de Nederlandse Economie 3D printing als voorbeeld van een nieuw industrieel paradigma Managing Director Industrial Innovation 2 Hier de RTL video over 3D-printen invoegen 3 De vraag Een

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 32957 30 september 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 21 september 2015, nr. HO&S/805204,

Nadere informatie

Machinefabriek De Valk De Vest 76 NL-5555 XP Valkenswaard +31 (0)40 201 24 88 info@machinefabriekdevalk.nl V2.0

Machinefabriek De Valk De Vest 76 NL-5555 XP Valkenswaard +31 (0)40 201 24 88 info@machinefabriekdevalk.nl V2.0 Machinefabriek De Valk Fabricage mechanische componenten Assemblage van modules en machines Cleanroom faciliteit Competence Centre Additive Manufacturing 1 Machinefabriek De Valk in vogelvlucht Familiebedrijf

Nadere informatie

2 De keuze van de hogeschool per individuele conversie geldt voor alle opleidingsvormen, inclusief de te beëindigen varianten. 1 Beoordeling instellingsconversietabellen CDHO 1 2 Opheffing Hogeschool Positief

Nadere informatie

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot:

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: Jac. Gofers 16 april 2015 1 Smart Industry Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: de productvraag (specificaties,

Nadere informatie

Was, is of komt er aandacht voor

Was, is of komt er aandacht voor Was, is of komt er aandacht voor SoftwareKwaliteit in het onderwijs? Voorjaarsevenement TestNet 2012 Leo van der Aalst Lector Software Quality and Testing at Fontys University of Applied Sciences Locaties

Nadere informatie

BUSINESSPLAN VREDEMANLAB

BUSINESSPLAN VREDEMANLAB BUSINESSPLAN VREDEMANLAB Stichting Passages, mei 2009 Voorstellen voor de realisering van een fablab+ in Fryslân BUSINESSPLAN VREMANLAB STICHTING PASSAGES Afbeeldingen omslag en deze pagina: Foto s boven:

Nadere informatie

De toekomst van keramiek. Mark Welters Innalox BV

De toekomst van keramiek. Mark Welters Innalox BV De toekomst van keramiek Mark Welters Innalox BV Innalox BV 2 Wie is Innalox Producent technisch keramiek Specialisatie in Natte vormgeving Innovaties in materialen Prototypes en zeer korte levertijden

Nadere informatie

Je doet het niet alleen. Symposium over. innoveren in communities

Je doet het niet alleen. Symposium over. innoveren in communities Kennis in bedrijf 27 november 2014 Je doet het niet alleen. Symposium over innoveren in communities Inleiding Op welke manier stimuleer je innovatie binnen je bedrijf, school of instelling? Hoe draag je

Nadere informatie

ADVANCED TECHNOLOGY 50002 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % Voorbeeld

ADVANCED TECHNOLOGY 50002 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % Voorbeeld Bachelor vooraanmeldingen UT opleidingen (Bron IBG) 17-07-2006 ADVANCED TECHNOLOGY 50002 naam studie 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % ADVANCED TECHNOLOGY UNIVERSITEIT

Nadere informatie

RICHES Renewal, Innovation and Change: Heritage and European Society

RICHES Renewal, Innovation and Change: Heritage and European Society This project has received funding from the European Union s Seventh Framework Programme for research, technological development and demonstration under grant agreement no 612789 RICHES Renewal, Innovation

Nadere informatie

Ontmoeten, verbinden en versnellen

Ontmoeten, verbinden en versnellen 2012-2014 Ontmoeten, verbinden en versnellen Govert Flinckstraat 1 8021 ET Zwolle Postbus 630 8000 AP Zwolle T 038 45 53 855 F 038 45 37 424 kennispoort@kvk.nl www.kennispoortregiozwolle.nl 2012-2014 Ontmoeten,

Nadere informatie

Website voor mkb-ondernemers en ontwerpers die met hun producten willen innoveren voor Vitale Ouderen

Website voor mkb-ondernemers en ontwerpers die met hun producten willen innoveren voor Vitale Ouderen Support innovatieprijs 2012: 55plustoolbox.nl Ingestuurd door: Onderwerp: Kenniscentrum Design en Technologie Lectoraat Industrial Design Lector ir. Karin van Beurden Website voor mkb-ondernemers en ontwerpers

Nadere informatie

Ik hoop dus dat dit congres nieuwe ideeën gaat opleveren.

Ik hoop dus dat dit congres nieuwe ideeën gaat opleveren. Alleen de uitgesproken tekst geldt. Toespraak bij de opening van het Innoversum Innovatiecongres door Commissaris van de Koningin, drs. Ank Bijleveld-Schouten, op woensdag 25 mei 2011 om 9:20 te Enschede.

Nadere informatie

Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl

Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl Het CMI NEN wordt opgericht door drie initiatiefnemers: UT, Siemens en UMCG/RUG Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl Matchmaking Event Prof.

Nadere informatie

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 De Nationale Studenten Enquête (NSE) is een grootschalig landelijk onderzoek waarin jaarlijks alle Bachelor en Master studenten in het hoger onderwijs gevraagd

Nadere informatie

Studeren in Nederland

Studeren in Nederland Studeren in Nederland Annekee de Jager Kaj Temme Nederlandse Ambassade Brussel Leuven, 27 oktober 2015 Inhoud 1. Nederland 2. Waarom studeren in Nederland? 3. Onderwijs in Nederland 4. Nederlandse studentensteden

Nadere informatie

Seminar Kenniseconomie

Seminar Kenniseconomie Seminar Kenniseconomie Ben je de afgelopen jaren de volgende zin ergens tegen gekomen? Nederland heeft de ambitie om tot de top-5 van kenniseconomieën te behoren. Dat is niet verrassend, kennis is al jaren

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Guus Balkema, 010Works & initiatiefnemer & voorzitter SuGu Club. Arash Aazami, Bas Nederland & initiatiefnemer SuGu Club

Guus Balkema, 010Works & initiatiefnemer & voorzitter SuGu Club. Arash Aazami, Bas Nederland & initiatiefnemer SuGu Club De SuGu Club De SuGu (Start-Up & Grown-Up) Club richt zich op de biobased- en de creatieve industrie van Rotterdam. Op dit moment zien wij als ondernemers te weinig concrete samenwerking in deze sectoren,

Nadere informatie

STICHTING RAPID MANUFACTURING CENTER CENTER FOR BUSINESS, KNOWLEDGE AND INNOVATION

STICHTING RAPID MANUFACTURING CENTER CENTER FOR BUSINESS, KNOWLEDGE AND INNOVATION STICHTING RAPID MANUFACTURING CENTER CENTER FOR BUSINESS, KNOWLEDGE AND INNOVATION MISSIE & DOEL RMCENTER RMCenter: DE plaats waar je moet zijn als je iets met RM doet of wilt gaan doen Stichting Rapid

Nadere informatie

Tussen creativiteit en degelijkheid

Tussen creativiteit en degelijkheid Uitnodiging Intreerede Laure Itard Lector Energie en de Gebouwde Omgeving No-nonsense energieontwerp: Tussen creativiteit en degelijkheid Dinsdag 30 november 2010 Dr. Laure Itard is per 1 januari 2010

Nadere informatie

Opleiding Chemische Presentatie titel Technologie

Opleiding Chemische Presentatie titel Technologie Opleiding Chemische Presentatie Technologie titel Rotterdam, 00 januari 2007 Rotterdam, 08 sep 2011 Wat (toekomstige) ingenieurs en management moeten weten van Energie efficiency ALLES!!!!! Chemische Technologie

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Een Groene Generatie met Energie voor de Toekomst. René Wijffels

Een Groene Generatie met Energie voor de Toekomst. René Wijffels Een Groene Generatie met Energie voor de Toekomst René Wijffels Inhoud Wat is Biobased Economy? De bio-economy in de VS Behoefte aan professionals in bio-based economy Een groene generatie met energie

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Mogelijkheden voor partnerschap

Mogelijkheden voor partnerschap Mogelijkheden voor partnerschap Wat doet Kennispoort Regio Zwolle Kennispoort helpt innovaties realiseren. Ondernemers in de Regio Zwolle krijgen concreet onafhankelijk advies om innovaties in de praktijk

Nadere informatie

Product Creation (Jet-Net&PInS) 5 november 2014 3e klas

Product Creation (Jet-Net&PInS) 5 november 2014 3e klas Product Creation (Jet-Net&PInS) 5 november 2014 3e klas Evenement Op 5 november jl. brachten 35 leerlingen van Pius X-College uit de Bladel een bezoek aan Philips Innovation Services op de High Tech Campus,

Nadere informatie

TU/e Bachelor College Herontwerp bacheloropleidingen. VSNU Conferentie Studiesucces 13 juni 2012 dr. Diana Vinke en drs.

TU/e Bachelor College Herontwerp bacheloropleidingen. VSNU Conferentie Studiesucces 13 juni 2012 dr. Diana Vinke en drs. TU/e Bachelor College Herontwerp bacheloropleidingen VSNU Conferentie Studiesucces 13 juni 2012 dr. Diana Vinke en drs. Jim Bergmans Inhoud presentatie Grote veranderingen in het TU/e bacheloronderwijs

Nadere informatie

Smart Industries, Smart Connections Leo Esselman, Financieel directeur NLR, Kernteamlid cluster maakindustrie Amsterdam Economic Board Innovatie

Smart Industries, Smart Connections Leo Esselman, Financieel directeur NLR, Kernteamlid cluster maakindustrie Amsterdam Economic Board Innovatie Smart Industries, Smart Connections Leo Esselman, Financieel directeur NLR, Kernteamlid cluster maakindustrie Amsterdam Economic Board Innovatie Ontketend - 10 sept 2015 Innovatie Ontketend: Smart Industries,

Nadere informatie

Ontwikkelingen Healthy Ageing en gevolgen voor toekomstige professionals

Ontwikkelingen Healthy Ageing en gevolgen voor toekomstige professionals Ontwikkelingen Healthy Ageing en gevolgen voor toekomstige professionals Symposium Healthy Ageing in mbo en hbo Joost Degenaar Directeur Centre of Expertise Healthy Ageing Centre of Expertise Healthy Ageing

Nadere informatie

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken?

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Platform Bèta Techniek Connect 05 2015 Chemiedag 2015 Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Succesvolle samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is de basis voor groei van

Nadere informatie

Franck Wtb Advies 1 jaar!

Franck Wtb Advies 1 jaar! 1 s e p t e m b e r 2 0 07 Franck Wtb Advies 1 jaar! Het is inmiddels een jaar geleden dat ik, Rowald Franck, ben gestart met mijn adviesbureau. Vanuit Franck Wtb Advies worden met name sterkteberekeningen

Nadere informatie

Congres Logistiek Slim verbinden! Tien jaar Lectoraat Logistiek: terug- en vooruitblik

Congres Logistiek Slim verbinden! Tien jaar Lectoraat Logistiek: terug- en vooruitblik Congres Logistiek Slim verbinden! Tien jaar Lectoraat Logistiek: terug- en vooruitblik Stef Weijers, Lector Logistiek en Allianties, HAN 31 januari 2013 Anno 2012 In Logistiek is 15% van de bedrijven wel

Nadere informatie

DPI Value Centre Innovatie in Polymeren

DPI Value Centre Innovatie in Polymeren DPI Value Centre Innovatie in Polymeren DAS lectorenoverleg Applied Science 2012 d.d. 22/05/12 1. Introductie: wie zijn we en wat doen we? 2. Plannen Topsector Chemie en Biobased Economy 3. TKI Smart Polymeric

Nadere informatie

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020 Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Overzicht succesvolle waterprojecten Vanaf 2000 wordt in Fryslân gewerkt aan de ontwikkeling van het watertechnologiecluster

Nadere informatie

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Innoveren in de topsectoren chemie en energie InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Om innovaties in de topsectoren chemie en energie kansrijker te maken helpt InnovatieLink

Nadere informatie

MAKING A DIFFERENCE / A DIFFERENCE IN MAKING

MAKING A DIFFERENCE / A DIFFERENCE IN MAKING MAKING A DIFFERENCE / A DIFFERENCE IN MAKING De tentoonstelling onderzoekt de toegevoegde waarde van 3D-printing een baanbrekende productietechnologie die de volgende decennia een grote impact zal hebben

Nadere informatie

ICT in Digi-Taal Presentatie titel

ICT in Digi-Taal Presentatie titel ICT in Digi-Taal Presentatie titel de rol van human centered ICT Ingrid Mulder Lector Human Centered ICT Hogeschool Rotterdam Rotterdam, 00 januari 2007 Engels en Digi-Taal in het basisonderwijs Rotterdam,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 21337 29 juli 2014 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 09-07-2014, nr. DL/641019, houdende

Nadere informatie

Workshop Octrooien en uitvindingen, merken en modellen, Out of the Box

Workshop Octrooien en uitvindingen, merken en modellen, Out of the Box Workshop Octrooien en uitvindingen, merken en modellen, Out of the Box 1 februari 215 VWO-4 Evenement Op 1 februari jl. brachten 22 leerlingen VWO-4 van diverse scholen een bezoek aan de High Tech Campus,

Nadere informatie

Co-Creation Lab. Vruchtbare voedingsbodem voor nieuwe foodconcepten. Brightlands Campus Greenport Venlo

Co-Creation Lab. Vruchtbare voedingsbodem voor nieuwe foodconcepten. Brightlands Campus Greenport Venlo Co-Creation Lab Vruchtbare voedingsbodem voor nieuwe foodconcepten Campus Greenport Venlo Welkom bij Knowledge crossing borders High Tech Campus Eindhoven Health Materials Chemelot Campus Fontys International

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie

Helpt u mee technisch talent voor de toekomst te ontdekken?

Helpt u mee technisch talent voor de toekomst te ontdekken? Helpt u mee technisch talent voor de toekomst te ontdekken? Bèta in bedrijf De terugloop van het aantal bètaleerlingen en -studenten is landelijk een bron van zorg. Ook u ervaart wellicht hoe moeilijk

Nadere informatie

Hoe ontwikkel je een regionale economy?

Hoe ontwikkel je een regionale economy? 1 Hoe ontwikkel je een regionale economy? Model van 5 elementen Excellent Science World leading and accessible positions in sciences People make the difference Attracting world class scientists and talented

Nadere informatie

Nieuwsbrief Bètasteunpunt September 2011

Nieuwsbrief Bètasteunpunt September 2011 Nieuwsbrief Bètasteunpunt September 2011 Het Bètasteunpunt van de Hanzehogeschool is in 2009 opgezet om o.a. hulp te bieden aan leerlingen uit het voortgezet onderwijs die bezig zijn met hun profielwerkstuk.

Nadere informatie

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Inhoud 5 Voorwoord 7 Inleiding 8 Professionele

Nadere informatie

Medisch Applicatie Centrum Midden-Brabant. januari 2010

Medisch Applicatie Centrum Midden-Brabant. januari 2010 januari 2010 Pagina: 2 Missie Het Medisch Applicatie Centrum (MAC) is een onafhankelijk Midden Brabants samenwerkingsverband van gezondheidszorginstellingen, verzekeraars, kennisinstellingen en bedrijven

Nadere informatie

INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD

INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD _ RDM CENTRE OF EXPERTISE Rotterdam heeft de ambitie uit te groeien tot een klimaatbestendige deltastad met de meest innovatieve en duurzame haven ter wereld. Deze ambitie

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 1: Materialen in Ontwerp (RAAK)

Nieuwsbrief nr. 1: Materialen in Ontwerp (RAAK) Saxion aangenaam Als grote kennisinstelling biedt Saxion talrijke opleidingsmogelijkheden op hboniveau in Deventer, Enschede en Apeldoorn. Via kenniscentra en kenniskringen zorgt Saxion voor kenniscirculatie

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Praktijkgericht onderzoek Hogeschool Rotterdam. Bijeenkomst Platform BioDelta Zuid Holland

Praktijkgericht onderzoek Hogeschool Rotterdam. Bijeenkomst Platform BioDelta Zuid Holland Praktijkgericht onderzoek Hogeschool Rotterdam Bijeenkomst Platform BioDelta Zuid Holland 24 juni 2014 Hogeschool Rotterdam 32.000 studenten 12 instituten 9 locaties 89 opleidingen 5 kenniscentra Vijf

Nadere informatie

Automatisering van Composiet Productie! - een MKB perspectief!!! Symposium Composiet in Opmars, 6 november 2013!! Casper Willems! www.c-p-t.nl!

Automatisering van Composiet Productie! - een MKB perspectief!!! Symposium Composiet in Opmars, 6 november 2013!! Casper Willems! www.c-p-t.nl! Automatisering van Composiet Productie - een MKB perspectief Symposium Composiet in Opmars, 6 november 2013 Casper Willems www.c-p-t.nl 1 Composite Production Technology B.V. Ontstaan uit Groot Composiet:

Nadere informatie

Instellingsbeleid doelstellingen en profiel

Instellingsbeleid doelstellingen en profiel Instellingsbeleid doelstellingen en profiel 1 Inleiding 2 Beleid 3 Onderwijs 4 Onderzoek 5 Beroepspraktijk en regio 6 Kwaliteit is mensenwerk 7 Operational Excellence 8 Bestuur 9 Raad van Toezicht 10 Financiën

Nadere informatie

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen School en computers School en computers Computers zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Kinderen van nu spelen vaak al computerspelletjes voor ze naar groep 1 gaan. Op school nemen computers een

Nadere informatie

3D Design Academy S4C Programma Amsterdam Oost, 2014

3D Design Academy S4C Programma Amsterdam Oost, 2014 3D Design Academy S4C Programma Amsterdam Oost, 2014 Myrthe Lanting Tijdens mijn studies textielontwerp en Design Cultures ben ik me gaan interesseren in hoe ik ontwerp in kan zetten voor sociale innovatie.

Nadere informatie

Hogeschool Windesheim Zwolle Aandacht voor jeugdzorg en jeugd- en opvoedhulp in hbo-opleidingen en onderzoek.

Hogeschool Windesheim Zwolle Aandacht voor jeugdzorg en jeugd- en opvoedhulp in hbo-opleidingen en onderzoek. Hogeschool Windesheim Zwolle Aandacht voor jeugdzorg en jeugd- en opvoedhulp in hbo-opleidingen en onderzoek. WGV Oost Deventer, 20 maart 2013 Attie Valkenburg van Roon, projectleider Master Zorg voor

Nadere informatie

Minor biopolymeren in Avans Breda @ 1 sept 2015 tm 31 jan 2016

Minor biopolymeren in Avans Breda @ 1 sept 2015 tm 31 jan 2016 Minor biopolymeren in Avans Breda @ 1 sept 2015 tm 31 jan 2016 http://aartvddool.com/bio/biopolymeren/ a.vandendool@avans.nl BB Minor Biopolymeren 2015-2016 self enrolement. OOK deze presentatie vind je

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Cluster Agro en Food Regio Zwolle

Cluster Agro en Food Regio Zwolle Cluster Agro en Food Regio Zwolle Dé proeftuin voor duurzame, innovatieve systemen en nieuwe verdienmodellen: een living lab voor Agro en Food Cluster Agro en Food Regio Zwolle Werk en innovatie Sterk

Nadere informatie

Met plezier heb ik de uitnodiging aangenomen hier vandaag te spreken.

Met plezier heb ik de uitnodiging aangenomen hier vandaag te spreken. De gesproken tekst geldt. Toespraak van drs. A.Th.B. Bijleveld- Schouten, commissaris van dekoningin in de provincie Overijssel, bij de Nieuwjaarsbijeenkomst van TSE Overijssel, op donderdag 27 januari

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Hoe het begon.. Start, op initiatief van de provincie. Stuurgroep stelt visie vast

Hoe het begon.. Start, op initiatief van de provincie. Stuurgroep stelt visie vast Dinsdag 20 september 2011 Presentatie aan gemeenteraad Coevorden Geert Roeles, wethouder EZ & lid Stuurgroep Dr Zuidas Henk Oortmann Team Economie & lid Regiegroep Dr Zuidas De Drentse Zuidas. = Economische

Nadere informatie

Community Lidmaatschappen

Community Lidmaatschappen Community Lidmaatschappen FAIR DESIGN plein Wat we gaan doen Voor wie is het interessant: CREATIEF ONDERNEMERS IN DE MAAKINDUSTRIE Gebruik maken van lokale productie-faciliteiten voor het seriematig produceren

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Internet of Things: netwerk voor kennis, onderzoek, onderwijs en ontwikkeling Samenwerking van hogescholen, kennisinstituten en industriële partners

Internet of Things: netwerk voor kennis, onderzoek, onderwijs en ontwikkeling Samenwerking van hogescholen, kennisinstituten en industriële partners Internet of Things: netwerk voor kennis, onderzoek, onderwijs en ontwikkeling Samenwerking van hogescholen, kennisinstituten en industriële partners dr. Geert de Haan 1 drs. Wim Smit 2 dr. Jan Dirk Schagen

Nadere informatie

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen 1 Innovatiekompas Inspiratie Sessies Contacteer ons voor: Een voordracht om kennis te maken met het kompasmodel. Een workshop om het toepassen van

Nadere informatie

Van Kennisbrug naar KennisDC

Van Kennisbrug naar KennisDC Van Kennisbrug naar KennisDC Laat kennis stromen Dick van Damme Lector Logistiek Hogeschool van Amsterdam HAN, Arnhem, 31 januari 2013 Kennis DC Breda Kennis DC Nijmegen Kennis DC Rotterdam Kennis DC Venlo

Nadere informatie

Ondernemerskansen met 3D printen. november 2014

Ondernemerskansen met 3D printen. november 2014 Ondernemerskansen met 3D printen november 2014 Wat gaan we doen? 2 Opbouw workshop New Business Werkelijke klantvraag 3Dprint techniek 3D 3D Scannen & herkennen Materiaal Productontwikkeling Medewerkers

Nadere informatie

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... STAP : WAT KAN IK? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... Stap : Wat Kan ik? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

vijf debatten over het strategische en publieke belang van kunst en cultuur als basis voor nieuwe vormen van leefbaarheid, zorg en welzijn

vijf debatten over het strategische en publieke belang van kunst en cultuur als basis voor nieuwe vormen van leefbaarheid, zorg en welzijn noteer in je agenda: 3 maart, 31 maart, 21 april, 19 mei en 16 juni 2015 vijf debatten over het strategische en publieke belang van kunst en cultuur als basis voor nieuwe vormen van leefbaarheid, zorg

Nadere informatie

Het kennisintensieve MKB in Taiwan

Het kennisintensieve MKB in Taiwan Het kennisintensieve MKB in Taiwan door: Erik Blomjous, Tokio, 23 juli 2004 Samenvatting Het MKB speelt in Taiwan een zeer belangrijke rol in de economische en sociale structuur van het land. Ondanks dat

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Creativiteit in zakelijkheid. Matthijs Bobeldijk 17 juni 2013

Creativiteit in zakelijkheid. Matthijs Bobeldijk 17 juni 2013 Creativiteit in zakelijkheid Matthijs Bobeldijk 17 juni 2013 Welkom! Vandaag deel ik met jullie een reisverslag Langs 4 centra uit de eerste generatie 4 Met deze centra hadden wij een workshop over nieuwe

Nadere informatie

High Tech Sector Arbeidsmarkt en Onderwijs

High Tech Sector Arbeidsmarkt en Onderwijs High Tech Sector Arbeidsmarkt en Onderwijs Presentatie Raad van Advies Engineering, 14 april 2011 Jos Gunsing Lector Mechatronica Academie voor Technologie en Management Avans Hogeschool Mechatronica?!

Nadere informatie

LOKAAL LESMATERIAAL Docentenhandleiding over het materiaal kunststof en het beroep procesoperator in de kunststofindustrie.

LOKAAL LESMATERIAAL Docentenhandleiding over het materiaal kunststof en het beroep procesoperator in de kunststofindustrie. LOKAAL LESMATERIAAL Docentenhandleiding over het materiaal kunststof en het beroep procesoperator in de kunststofindustrie. (aan de hand van de PSO ideeënbo) Lokaal Lesmateriaal door Marco Welink De wereld

Nadere informatie

Ontbijtbijeenkomst De Maatschappij. Hartelijk welkom

Ontbijtbijeenkomst De Maatschappij. Hartelijk welkom Ontbijtbijeenkomst De Maatschappij Hartelijk welkom Even voorstellen Rabobank Breda Samen sterker Duurzaam nieuw hoofdkantoor Rabobank Breda 1509142 Duurzaam nieuw hoofdkantoor: film MKB-visie Alexander

Nadere informatie

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Inhoud presentatie 0. Hoe omgaan met ambities 1. Wat is het Ecomunitypark 2. Voor wie is het park 3. Van samenwerking

Nadere informatie

Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw

Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw Voor ouders en leerlingen 3 HAVO Welkom + voorstellen Tweede Fase / bovenbouw Vakkenpakket en profielen Extra vak Doorstroom HAVO/VWO Afsluiting PROGRAMMA INLEIDING

Nadere informatie

Strategie Zuyd 2014-2018

Strategie Zuyd 2014-2018 Strategie Zuyd 2014-2018 Inleiding De strategie van Zuyd voor de periode 2014-2018 is op hoofdlijnen een voortzetting van de strategie van de afgelopen jaren, aangescherpt vanuit een aantal belangrijke

Nadere informatie

HealthValley. where health & innovation meet. Succesvol innoveren in de zorg

HealthValley. where health & innovation meet. Succesvol innoveren in de zorg HealthValley where health & innovation meet Succesvol innoveren in de zorg 1 Succesvol innoveren in de zorg Health Valley Health Valley is een netwerk van bedrijven, overheden, kennis- en zorginstellingen

Nadere informatie

Onderwijs en Kennisoverdracht

Onderwijs en Kennisoverdracht Onderwijs en Kennisoverdracht Ontwikkelingen in de duurzame landbouw in Suriname Prof. Tiny van Boekel, Decaan voor Onderwijs/Vice-rector, Wageningen University & Research Centre, NL Inhoud lezing Ontwikkelingen

Nadere informatie