Een actueel technisch inzicht in innovaties in de auto-industrie maakt nieuwe technologieën transparant 2

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een actueel technisch inzicht in innovaties in de auto-industrie maakt nieuwe technologieën transparant 2"

Transcriptie

1 Een actueel technisch inzicht in innovaties in de auto-industrie maakt nieuwe technologieën transparant 2 in dit nummer Automobielverlichting: LED & Xenon technologie 1 Accutests kunnen belangrijkste oorzaken van panne voorkomen 21 Stuurinrichting: Correcte montage zorgt voor meer veiligheid 22 Uitgave 02 Mei 2013 Slimme verlichting Verlichting behoort tot de belangrijkste onderdelen van een voertuig die actief bijdragen tot de veiligheid. De Europese regelgeving rond voertuigverlichting is vervat in het reglement ECE R-123 en het amendement ECE R-48. Sinds 1 januari 2011 is dagrijverlichting verplicht in alle nieuw goedgekeurde voertuigen. In sommige landen is het verplicht of aanbevolen om dag en nacht met dimlichten aan te rijden. Verlichtingssystemen moeten aan steeds strengere eisen voldoen, namelijk bij: Slechte weersomstandigheden Hoge snelheden en druk verkeer Plotse manoeuvres in (inter-)stedelijk verkeer Verlichtingssystemen zijn de laatste twee decennia dan ook sterk geëvolueerd. Vandaag zijn er drie verlichtingssystemen, namelijk halogeen-, xenon- en ledverlichting. Aangezien xenonlampen na verloop van tijd een veel minder goede zichtbaarheid bieden, raden fabrikanten aan om ze minstens om de twee jaar of om de 50 à kilometer te vervangen. Verder is het raadzaam om de koplamp om de kilometer volledig te vervangen. In 2012 waren veertig miljoen auto s in de EG uitgerust met xenonlampen, wat een enorm potentieel betekende voor de IAM. Hoewel de levensduur van xenonlampen langer is dan die van halogeenlampen, wordt geschat dat, tijdens de totale levensduur van een wagen met xenonverlichting, de lampen op zijn minst één keer zullen moeten worden vervangen. LED verlichting gaat vaak langer mee dan de auto zelf. Basis kennis over moderne lichttechniek: Reparatieset voor koppelingen 23 Automatische lichthoogteregeling Het automatische lichthoogteregelingssysteem zorgt ervoor dat de koplamp automatisch in de verticale richting wordt bijgesteld bij een zwaardere of lichtere lading of bij gewijzigde rijomstandigheden. Zodra de ophanging van het voertuig wordt samengedrukt of opveert, ontvangt de koplampregelmodule signalen van de koplampregelingssensoren. De regelmodule berekent dan de hellingshoek van het voertuig en stuurt een instructie naar het voorschakelapparaat van de hogedrukontladingslamp. 1. Hoogteregelingssensor 2. Koplampregelmodule 3. Voorschakelapparaat hogedrukontladingslamp (HID) EureTechFlash is een publicatie van AD International (www.ad-europe.com). 1

2 Dagrijlichten - DRL (daytime running lights) Dagrijlichten zijn ledlampen. De omgevingslichtsensor meet de lichtomstandigheden buiten op. De centrale controlemodule verwerkt de signalen van de omgevingslichtsensor en bepaalt, wanneer de koplampschakelaar in de automatische stand staat, of de lichtomstandigheden buiten geschikt zijn om de dagrijlichten en/of de dimlichten aan te schakelen. 1. Lichtregelaar 2. Module voor meten van de lichtsterkte 3. Centrale module 4. Dashboardmodule 5. Koplampmodule Dynamische bochtverlichting De correcte draaihoek wordt berekend op basis van de stuurhoek en de snelheid. Hoekverlichting is een functie die wordt ingeschakeld afhankelijk van de volgende inkomende signaalwaarden: Stuurhoek Snelheid van het voertuig Giersnelheid 1. Koplampmodule 2. Giersensormodule 3. ABS-module 4. Richtingsensormodule 2

3 Meesturende koplampen - AFL (adaptative forward lighting ) Het systeem regelt de lichtbundel van de bi-xenonkoplampen volgens de verkeersomstandigheden en het wegverloop. De koplampen voor grootlicht moeten zo veel mogelijk aangeschakeld worden. Het selectiemodulesysteem voor grootlicht maakt een automatische schakeling mogelijk tussen dimlicht en grootlicht naargelang de lichtmeting, die aangeeft of er voertuigen uit de andere richting aankomen of aan een inhaalmanoeuvre bezig zijn. De wagen kent de route die je volgt en de lampen kunnen ook aangepast worden bij slechte weersomstandigheden zoals mist of regen. In volgende situaties worden de koplampen voor grootlicht uitgeschakeld: Verkeer uit de tegenovergestelde richting, Auto s die elkaar inhalen, Bij het naderen van een centrum, Als er veel omgevingslicht wordt opgemeten: bij dauw of het doorrijden van een gemeente of stad, Bij snelheden lager dan 40 km/uur, Bij mist of sneeuw. 1. Schakelaar 2. Lichtregelaar 3. Module voor meten van de lichtsterkte 4. Cameramodule 5. Centrale module 6. Dashboardmodule 7. Koplampmodule Projecten voor efficiëntere wegverlichting Er worden momenteel adaptieve verlichtingssystemen ontwikkeld voor nog veel meer situaties. Dat is deels mogelijk dankzij de Carto-X -technologie, waardoor auto s kunnen communiceren met de weginfrastructuur. Lasermistlampen Uit veiligheidsoverwegingen werd vooral de nadruk gelegd op de invoering van leds die bij zeer slechte lichtomstandigheden een laserstraal kunnen projecteren. Bij onvoldoende zichtbaarheid als gevolg van mist of zware regen kan de lasermistlamp een verstraler op de weg richten waardoor de autobestuurder de situatie kan inschatten en een veilige afstand tot de andere voertuigen kan bewaren. Slimme richtingaanwijzers Het is zo dat richtingaanwijzers twee basisfuncties hebben: andere bestuurders waarschuwen als je van richting verandert en waarschuwen bij een noodgeval, waarbij je de vier knipperlichten 3

4 tegelijk aanzet met een druk op de waarschuwingsknop (de rode driehoek). Slimme richtingaanwijzers treden automatisch in werking wanneer je de een of andere richting uitgaat. Het zijn ledlampen die als een geheel worden aangeschakeld. Matrixbundel en geavanceerd voorlichtensysteem Een matrixbundel is de combinatie van adaptieve koplampen en een matrixbundel van leds die in het donker een lang, optimaal gezichtsveld creëren zonder aankomende voertuigen of tegenliggers te verblinden. Bij dit nieuwe systeem wordt elke ledlamp afzonderlijk aangestuurd. De matrix past zich aan elke situatie aan en de diodes worden daarbij elk apart aan- of uitgeschakeld of gedimd. Het systeem werkt op basis van een camera, het navigatiesysteem en multifunctionele sensoren. Het geavanceerde lichtsysteem gaat nog een stap verder dan de matrixbundel. Het kan verschillende obstakels op de weg selectief verlichten. De bedoeling is om de veiligheid te verhogen in situaties die we mogelijk niet zien aankomen. De wagen helpt ons om de obstakels of gevaren te verlichten die ongevallen kunnen veroorzaken. Tegelijk kan het systeem ook reageren op verkeerslichten en wegmarkeringen. Er zijn nog meer voordelen verbonden aan ledtechnologie dan de automatische aanpassing van de lichtbundel. Er is ook minder onderhoud aan ledlichten (de lampen springen niet) en ze hebben een beperkt energieverbruik, wat in deze tijden van besparingen van groot belang is. Lasertechnologie De lasertechnologie is goed op weg om de logische volgende stap na ledverlichting te worden. Om de intensiteit te kunnen regelen en de technologie te kunnen toepassen, worden lenzen gebruikt met een filtersysteem voor de laserbundel. De voordelen van de lasertechnologie: De lichtlaser kan een bijna parallelle lichtbundel produceren met een lichtsterkte die duizend keer groter is dan die van de traditionele ledtechnologie. Dankzij de hoge efficiëntie van lichtlasers ligt het energieverbruik meer dan de helft lager dan bij ledverlichting. 4

5 Autoverlichting als startpunt van de veiligheidscirkel Mensen zijn geen nachtdieren. In het donker is iedereen bijziend. Het zicht vermindert verhoudingsgewijs van 1:10 naar 1:3. Dat betekent dat je een object s nachts pas goed kunt waarnemen vanop drie meter afstand, terwijl dat bij daglicht al vanop tien meter zou zijn. We zien geen contrasten meer en al evenmin kunnen we afstanden inschatten. Bovendien verslechtert het zicht ook nog eens met de leeftijd en worden de pupillen waziger. Zelfs op veertigjarige leeftijd heb je al drie keer zo veel licht nodig om even goed te kunnen zien als een kind! Goede verlichting werpt een helder licht op de rijstrook en de berm, en schijnt ook over een lange afstand. Op die manier zorgt ze voor een maximale veiligheid en een optimaal rijcomfort. De zogenaamde veiligheidscirkel begint bij de autoverlichting. Toch wordt haar invloed op de verkeersveiligheid vaak onderschat in vergelijking met ABS, ESP, veiligheidsgordels en airbags. Wat is xenon? [Figuur 6] In tegenstelling tot halogeenlampen hebben xenonlampen geen gloeidraad (of filament) van wolfraam om licht te produceren, maar een met xenon gevulde gasontladingslamp (zie figuur 6). Het bijzonder heldere licht van xenonlampen is het resultaat van een vlamboog die ontstaat wanneer er tussen de twee wolfraam elektroden een hogedrukgasontlading plaatsvindt (zie figuur 7). Een xenonlamp bestaat uit [Figuur 7] een basis (1), die de lamp met het voorschakelapparaat verbindt, een keramische buis (2) om de retourdraad te beschermen, een omhullende buis (3), die de uv-straling beperkt en voor optische afscherming zorgt, en een ontladingsruimte voor de hogedrukontlading (zie figuur 8). In de lamp zit een kleine kwartsbrander gevuld met xenongas, 5

6 Base Connects bulb to ballast 2 Ceramic tube Protects the return wire 3 Outer tube Reduces UV radiation, allows optical shielding 4 Discharge vessel To create HID discharge De voordelen van xenonverlichting In vergelijking met halogeenlampen heeft de xenontechnologie duidelijke voordelen: Opvallend hogere lichtsterkte: xenonlampen produceren twee keer zoveel licht als standaard halogeenlampen (zie figuur 12); [Figuur 8] metaalzout en andere additieven. Bij ontsteking zorgt de boog van geïoniseerd xenongas ervoor dat het metaalzout verdampt en begint te gloeien. Om xenonlampen te ontsteken, is een hoge spanning (tot volt) nodig. Afhankelijk van het type lamp, kan de bedrijfsspanning oplopen tot 85 volt. Om die reden is voor een xenonsysteem naast een gasontladingsruimte [Figuur 9] ook een elektronisch voorschakelapparaat en een starter nodig (zie figuur 9). Afhankelijk van het soort toepassing is de starter ofwel in de voet verwerkt (D1/D3/D5 zie figuur 10) of maakt die deel uit van een apart onderdeel (D2/D4 zie figuur 11). [Figuur 12] Lager stroomverbruik: ze verbruiken een derde minder energie; Een heldere witte kleur: het licht dat ze produceren lijkt op daglicht en zorgt daardoor voor een betere zichtbaarheid; [m] Philips Xenon [m] [lx] Equipment SMS10 OPTRONIK GmbH Berlin [Figuur 10] [Figuur 11] 6

7 [Figuur 13] Optimale wegverlichting: de lichtbundel reikt tot 50 % verder en gaat 100 % breder (zie figuur 13); Een extreem lange levensduur: bij normaal gebruik hoeven xenonlampen maar één maal vervangen te worden gedurende de totale levensduur van het voertuig (zie figuur 14). Soorten xenonlampen In vergelijking met halogeenlampen zijn er opmerkelijk meer soorten met xenon gevulde gasontladingslampen. De lampen (branders) worden onderverdeeld in de categorieën D1, D1S, D1R, D2S, D2R, D3S, D3R, D4S, D4R en D-H4R, waarbij de D staat voor discharge of ontlading. De eerste xenonlampen waren die van het type D1. In tegenstelling tot latere types hebben zij geen beschermende glasballon rond de ontladingsruimte. Alle latere types zijn wel uitgerust met een omhullende ballon. Daardoor bieden ze bescherming tegen uv-stralen en zijn ze stabieler dan het prototype. De nieuwe D3- en D4-lampen zijn ecologisch gezien duurzamer, aangezien ze geen kwik bevatten. Omdat de elektrische parameters verschillen (42 V i.p.v. 85 V), kunnen ze niet worden geregeld met de bediening van de D1- en D2-modellen. Verder is er ook een verschil in het soort brander, waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen de DxS- en de DxR-serie. H4 H7 D4 Luminuous flux lm lm lm Power 55 W 55 W 35 W Lifetime 600 h 550 h h [Figuur 16] [Figuur 14] 1 m 2 1 lumen 1 lumen/m 2 = 1 lx De lichtsterkte van een lamp wordt uitgedrukt in lumen (afgekort als lm) of lux. Het aantal lumen geeft weer hoeveel licht een lichtbron per seconde in alle golflengten van het zichtbare licht uitzendt. Een andere eenheid waarmee de lichtsterkte gemeten kan worden, is lux: de hoeveelheid licht die op een specifiek oppervlak invalt. Over het algemeen geldt dat hoe hoger de waarden, hoe helderder de lamp schijnt. [Figuur 17] DxS-branders worden gebruikt in projectiesystemen en zijn omhuld door een doorzichtige glazen ballon. DxR-modellen worden op hun beurt in reflectorkoplampen gebruikt en zien er ondoorzichtig uit (zie figuur 16). Lampen van het type D1 tot D4 hebben een lichtsterkte van 35 Watt; lampen van het type D5 tot D8 leveren 25 Watt op. De D1- en D3-modellen 7

8 zijn gasontladingslampen gevuld met xenon en met een ingebouwde ontsteker (zie figuur 17). De D2- en D4-types zijn gasontladingslampen gevuld met xenon en met een extern voorschakelapparaat (zie figuur 18). [Figuur 18] Regelgeving rond xenonverlichting Om andere bestuurders niet te verblinden moeten koplampen met lichtbronnen die meer dan lumen produceren volgens [Figuur 20] Kleurverandering bij xenonlampen Color temperature change during the lifetime of a xenon lamp Standard xenon lamp New New Philips Xenon Vision hours [Figuur 23] [Figuur 19] de wet worden uitgerust met een automatische niveauregeling (zie figuur 19). Verder zijn in dat geval ook koplampsproeiers en ruitenwissers verplicht (zie figuur 20). Op die manier worden andere bestuurders niet verblind door te hoog afgestelde lampen of strooilicht als gevolg van vuil koplampglas. Deze regeling geldt voor alle xenonkoplampen (lichbronnen tot lumen), behalve die met de nieuwe lichtbronnen die 25 Watt / lumen produceren. Xenon koplampen Een kans voor de aftermarket 37 miljoen auto s zijn uitgerust met Xenon op de Europese wegen meer dan 10% van de markt gebruikt Xenon een op de vijf nieuwe auto s verkocht in Europa in 2011 werd uitgerust met Xenon verlichting een schatting is dat het bijna 1 op 3 wagens zijn tot 50 procent van de ernstige ongevallen op plattelandswegen - en meer dan 30 procent op snelwegen - kunnen worden voorkomen als alle auto s in Duitsland waren uitgerust met Xenonlampen De oorzaak van deze kleurverandering is de veranderende chemische samenstelling van het gas in de lamp. Wanneer een defecte lamp wordt vervangen door een nieuwe, kan er zich een kleurverschil voordoen tussen de oude (nog intacte) lamp en de nieuwe lamp. Om een gelijke kleur te behouden moesten tot voor kort beide koplampen tegelijk worden vervangen. Om dat probleem op te lossen hebben lichtfabrikanten als Philips lampen ontwikkeld die qua kleur overeenkomen met nog intacte lampen met een zekere levensduur. Zo heeft de Xenon Vision -lamp van Philips een aangepaste kleurtemperatuur van Kelvin, waardoor ze qua kleur overeenkomt met een [Figuur 24] xenonlamp die al langer in gebruik is (zie figuur 24). De lamp maakt een perfecte kleurafstemming mogelijk en biedt garagisten zo de ideale oplossing bij het vervangen van koplampen. Buiten het optische aspect zijn de lampen ook een voordelige oplossing voor consumenten, aangezien vroeger de twee koplampen tegelijk moesten vervangen worden en nu slechts één lamp volstaat.

9 Voor hulp bij de installatie, bekijk volgende filmpjes: Scan de QR code met je smartphone. Download een QR scanner in de App store van jouw smartphone Wat is LED? Leds een modetrend of de verlichting van de toekomst? Geen enkele andere lichttechnologie heeft de laatste jaren een zo sterke vooruitgang geboekt als de ledverlichting. Led staat voor light emitting diode of lichtuitstralende diode. De technologie is geëvolueerd van waarschuwingslampjes in een zacht rood tot koplampen. Leds zullen in de toekomst een belangrijke rol spelen in autoverlichting. Leds staan algemeen bekend om hun lange levensduur, die vaak zelfs die van het voertuig overschrijdt. Ook het lage energieverbruik maakt de compacte lichtbron tot een interessante oplossing voor signaleringslichten. Gebaseerd op het hoofdstuk LED- design trend or light of the future? uit Lighting Systems of Modern Passenger Cars door Fritz Lorek, met dank aan Krafthand Verlag Walter Schulz, Betere prestaties met leds De eerste koplampen met ledtechnologie leveren al prestaties vergelijkbaar met xenonkoplampen. Toch is er nog een hele weg af te leggen. Zo bestaan er nog geen lichtuitstralende diodes die evenveel licht afgeven als een xenonlamp. Daarvoor zijn namelijk nog steeds verschillende diodes nodig. In figuur 30 is een ledlicht van Philips te zien met vier aparte diodes (gele vierkantjes). Op dit moment zijn per koplamp nog steeds minimaal twee van die modules nodig. 9

10 [Figuur 32] [Figuur 30] Voordelen van ledverlichting Ledlichten hebben volgende voordelen: Heldere kleuren of, bij witte leds, een helder witte kleur die op daglicht lijkt; Laag stroomverbruik; Lange levensduur: een ledlamp is een betrouwbare lichtbron die nagenoeg even lang meegaat als het voertuig zelf en die slechts bij wijze van uitzondering vervangen moet worden; Minimale warmteafgifte en geen uv-straling, dus geen schade mogelijk aan doorzichtige plastic onderdelen; Sterke weerstand bij botsingen; Afmetingen: leds zijn erg klein en bieden daardoor nieuwe, elegante designmogelijkheden. Kortere reactietijd Bij signaleringslichten maakt nog een andere eigenschap lichtafgevende diodes tot een interessante oplossing, namelijk de korte reactietijd. Na amper een milliseconde bereiken leds hun volledige lichtsterkte. Gloeilampen hebben daar ongeveer 200 milliseconden voor nodig; gasontladingslampen bereiken hun maximale lichtsterkte na maximaal vier seconden. De bliksemsnelle reactietijd van het halfgeleidende licht is vooral een groot voordeel bij remlichten. In vergelijking met een traditionele gloeilamp van 21 watt licht een ledlicht ongeveer 6,5 meter eerder op tegen 120 km/uur (zie figuur 31). Die reactietijd kan het verschil maken en een kop-staartbotsing helpen te vermijden. Lichtuitstralende diodes werken al vanaf 4 watt, tegenover de 21 watt die remlichten met eenzelfde helderheid nodig hebben. Ook voor richtingaanwijzers is het handig dat leds in een fractie van een seconde oplichten. Meer designmogelijkheden Er zijn momenteel al voertuigen op de markt die voor alle functies volledig zijn uitgerust met ledverlichting (dimlichten, grootlicht, richtingaanwijzers, dagrijverlichting en navigatieverlichting). Zo zijn de dimlichten van de nieuwe Mercedes E-klasse (zie figuur 32) standaard leds. De fabrikant is erg tevreden met de vele designmogelijkheden die de nieuwe technologie biedt. Koplampen kunnen bijvoorbeeld op een totaal nieuwe manier worden vormgegeven, met een strakke of gebogen lijn. Verder is bij leds een aangepaste lichtverdeling mogelijk, waarbij individuele leds naargelang de situatie aan of uit blijven. De verlichting kan ook elektronisch worden bijgestuurd, terwijl daar bij xenon- en halogeenlampen een meerfasige motor voor nodig is. Bij signaleringslichten hebben lichtuitstralende diodes al een vaste plaats veroverd. Hier kunnen al hun voordelen ten volle worden uitgespeeld. Zo is geen actieve koeling nodig om de nodige lichtsterkte te bereiken. Dankzij leds kan ook bij navigatie- en achterlichten, richtingaanwijzers en dagrijverlichting voor een energiezuinige oplossing worden gekozen die langer meegaat dan het voertuig zelf. Loze beloftes? Gloeilampen blijven niettemin ook in de auto s van morgen hun rol vervullen. Voor verlichtingsfuncties die maar zelden gebruikt worden, zoals achteruitrijlichten of mistlichten, zijn gloeilampen bijvoorbeeld nog steeds een goede keuze. Ze worden zo weinig aangeschakeld gedurende de levensduur van de wagen dat hun energieverbruik geen doorslaggevende rol speelt. In dergelijke functies is het bovendien ondenkbaar dat een traditionele gloeilamp haar maximale levensduur bereikt. Voor koplampen is ook voor halogeenlampen een toekomst weggelegd. De zuinige halogeentechnologie zal voor koplampen een bepalende rol blijven spelen, vooral in de groeilanden die hun autoindustrie op grote schaal willen uitbreiden. Dit gezegd zijnde, zal de gasontladingstechnologie van xenonverlichting voorlopig het beste licht blijven produceren. Philips LED +6m distance for reaction at 120 km/h Standard [Figuur 31]

11 Interieurverlichting Ook wat het interieur betreft wint ledverlichting aan terrein. Bij toestel- en waarschuwingsverlichting is ledverlichting momenteel zo goed als de norm. De vervanging van kapotte minilampjes voor consumenten een dure, tijdrovende en frustrerende aangelegenheid zal dan ook meer en meer tot het verleden gaan behoren. Nadeel is dat vervanging van één kapotte diode vaak niet mogelijk is en dat meteen de volledige module moet worden vervangen. Philips werkt momenteel aan vervangbare lichtbronnen met ledtechnologie. Regelmatig zullen ook zogeheten retrofitleds worden voorgesteld, die in de fitting van traditionele signaalverlichting passen. Aangezien alle verlichtingsopties aan de buitenkant van een voertuig invloed hebben op de verkeersveiligheid, moeten alle dergelijke lichtbronnen typegoedkeuringsprocedures ondergaan. Worden ze niet gecertificeerd met een E-keur, dan mogen de lampen enkel voor de binnenkant van de wagen worden gebruikt. Wettelijk en technisch gezien is er geen enkel probleem om retrofitleds binnen in de auto te installeren. Om ze Bij retrofitting is enige voorzichtigheid geboden. Voor verlichting waar goedkeuring voor nodig is (nl. voor de buitenkant) zijn retrofitledlampen afgeraden, en dit zowel om technische als zuiver wettelijke redenen. Vaak is de gerichte straling van retrofits anders dan die van een gloeilamp, die langs alle kanten licht uitstraalt. Een lamp die bijvoorbeeld perfect werkt voor navigatie kan voor problemen zorgen wanneer ze een nummerplaat moet verlichten. Evenzeer kunnen zich problemen voordoen wanneer het voertuig is uitgerust met een lampregelingssysteem. Dat zal het lagere vermogen van de retrofitleds namelijk als een defect beschouwen en een waarschuwing uitsturen (zie figuur 36). [Figuur 36] in verschillende fittings te laten passen, ontwerpt Philips zijn leds naar het oorspronkelijke model van onderdelenfabrikanten. De enige oplossing is een geschakelde weerstand die parallel met de leds loopt (een CANbus-adapter) en die het extra verbruik simuleert, waardoor het waarschuwingslichtje niet zomaar gaat flikkeren (zie figuur 37). Dergelijke adapters zijn eenvoudig te [Figuur 37] installeren en hebben geen negatieve invloed op de werking van de lichten of de warmtehuishouding van de ledverlichting. Leds overdag Om de verkeersveiligheid te verhogen, hebben veel landen in Europa aanbevelingen uitgewerkt voor dagrijverlichting, ook wel DRL of dagrijlicht genoemd. Normale ledlichten werpen een lichtbundel op de weg. Leddagrijlichten gaan nog een stap verder: ze verspreiden het licht in alle richtingen en zorgen zo voor een betere zichtbaarheid. Dankzij de ledtechnologie gaan de lampen even lang mee als het voertuig zelf. Jarenlang hebben dagrijlichten in Duitsland voor controverse gezorgd, net als snelheidsbeperkingen op snelwegen. Ervaringen in andere landen en talloze wetenschappelijke studies hebben echter duidelijk aangetoond dat de lichten een positieve impact hebben op de verkeersveiligheid. Het argument dat het vaakst door tegenstanders werd aangehaald, was het verhoogde brandstofverbruik. De meest afschrikwekkende statistieken deden de ronde. Zo zou het verbruik door dagrijlichten met driekwart liter per 100 kilometer toenemen. Betrouwbare metingen toonden echter aan dat het extra brandstofverbruik beperkt bleef tot 0,15 à 0,18 liter per 100 km, vergelijkbaar met dat van dimlichten. Bij gebruik van doelgerichte dagrijlichten ligt het energie- en brandstofverbruik veel lager. Er zijn bijvoorbeeld halogeenlampen van 8 Watt op de markt met een verwaarloosbaar verbruik van 0,03 liter. Bij verschillende soorten lichtuitstralende diodes (leds) is het energieverbruik zo laag dat het al helemaal niet te meten valt. De trend van de retrofitleds heeft hier nog toe bijgedragen. Bij dagrijlichten is het belangrijk goed naar de kwaliteit te kijken. Veel fabrikanten bieden universele retrofitoplossingen (updates) aan voor dagrijlichten, maar vaak blijkt dat die niet geschikt zijn voor langdurig gebruik. Merkproducten zijn daarom altijd aangewezen. Dagrijverlichting 4 van Philips, bijvoorbeeld, bestaat uit vier leds van OEM-kwaliteit die het zicht en daarmee ook de veiligheid op de weg verhogen (zie figuur 38). Ook op het gebied van [Figuur 38] design zijn de voordelen van dagrijledlichten aanzienlijk. De naadloze integratie van dagrijlichten in een standaarduitrusting heeft ervoor gezorgd dat veel beperkingen voor dagrijverlichting op termijn wellicht zullen verdwijnen. Ook de industrie blijft niet achter en biedt exclusieve designs aan om dagrijverlichting te installeren, zoals Philips DayLightGuide. Meer informatie is beschikbaar op:

12 Adaptief koplampsysteem (AFS) De laatste tien jaar heeft de koplampverlichting van voertuigen veel vooruitgang geboekt, met betere lichtprestaties en een meer accurate afstelling van de lichtstralen. Tot 2003 bestond een koplampsysteem uit een dimlicht, een grootlicht en een optioneel mistlicht. De voornaamste lichtbron was de traditionele gloeilamp. Met de ontwikkeling van de verlichtingstechnologie kwamen er nieuwe lichtbronnen (xenon en led) op de markt. Door hun hogere lichtsterkte binnen het zichtbare spectrum en een preciezere afstelling van de koplampen (met reflectoren), verhogen zij de zichtbaarheid en het rijcomfort. En de zichtbaarheid is nog verbeterd, doordat de verdeling van de lichtstralen vandaag elektronisch kan worden aangepast aan de rijsituatie. Ook de regelgeving rond koplampen van voertuigen is mee geëvolueerd, met de nieuwe ECE-R 123-voorschriften en de wijzigingen in de richtlijn ECE-R 48. Moderne motorvoertuigen zijn uitgerust met een adaptief koplampsysteem (AFS - Adaptive Frontlighting System), dat de lichtbundel afstemt op de concrete rijsituatie. Algemene AFS-functies Wat zijn de meest voorkomende AFS-functies? Vaste bochtverlichting (FBL - Fixed Bending Light) met halogeen- of xenonkoplampen; Dynamische bochtverlichting (DBL - Dynamic Bending Light), meestal met xenonkoplampen, eventueel gecombineerd met vaste bochtverlichting. Bij vaste bochtverlichting kan aan één zijde van het voertuig een extra lichtstraal worden geactiveerd wanneer de bestuurder voorbij een bepaalde stuurhoek gaat. Het systeem treedt in werking bij bepaalde snelheden, en zorgt met een extra lichtbundel in een hoek van 35 tot 40 voor een betere zichtbaarheid in de bochten. Voor vaste bochtverlichting wordt een extra lamp met een aangepast reflecterend oppervlak in de koplamp gemonteerd. Dit type verlichting is niet te verwarren met hoekverlichting: een extra lichtstraal die bij een grote stuurhoek en lage snelheden in een hoek van 60 schijnt. Voor hoekverlichting kan een extra lamp in een aparte parabool van de koplamp worden gemonteerd. Bij mistlichten volstaat het om een reflector bij de bestaande lamp te plaatsen. Sinds 2003 is ook dynamische bochtverlichting toegestaan, en dit uitsluitend voor dimlichten. Dankzij een dergelijk verlichtingssysteem is het mogelijk om de volledige koplampmodule horizontaal te laten meebewegen volgens de rijrichting. De draaihoek wordt automatisch bijgesteld door een elektrische (stappen-)motor, afhankelijk van de stuurhoek en de snelheid van het voertuig. Zo goed als altijd worden daarvoor xenonlampen gebruikt. DBL zorgt bij alle snelheden voor een veel betere zichtbaarheid in bochten. Koplamp van een Citroën C5 met xenon DBL 12

13 Systeemopbouw Voor de DBL-functie moet een voertuig beschikken over volgende elementen: Een stuurhoeksensor: op basis van het signaal dat de sensor uitstuurt, wordt de lichtbuigingshoek bepaald; Wielsnelheidssensoren: hun signaal wordt vergeleken met grenswaarden, waarna de verlichting in- of uitgeschakeld wordt en waarbij de optimale lichtbuigingshoek wordt berekend; Een giersnelheidssensor: signaleert de giersnelheid van het voertuig bij draaiing om de verticale as van de wagen (vooral voor ESP) en kan de lichtbuigingshoek helpen bepalen; Sensoren voor de bodemspeling voor- en achteraan: zij leveren informatie over de hellingshoek van het voertuig afhankelijk van de lading, nodig om te kunnen compenseren; Een verlichtingssysteemregelaar: een elektronische bedieningseenheid die signalen van het elektronische systeem van het voertuig opvangt en de koplampen correct bijstuurt; Een centrale regelaar: ontvangt de signalen van schakelaars en sensoren in het voertuig en zendt instructies naar de verlichtingssysteemregelaar. Vooraleer de schijnrichting van de koplamp in de garage kan worden afgesteld, moet eerst de DBLfunctie worden uitgeschakeld. Bij voertuigen met hydraulische ophanging moet de motor draaien op het moment dat de verticale afschermhoek wordt bijgesteld. verbinding via een CAN-bus (Controller Area Network) of een ander soort signaalbus. Bij dergelijke systemen kunnen fouten worden opgespoord door foutcodes te controleren, live data van sensoren af te lezen en de bochtfunctie van de koplamp actief te testen. Professionele elektronische testapparaten omvatten dergelijke functies, en kunnen zo helpen bij het testen van het verlichtingssysteem. Compleet adaptief koplampsysteem (Full AFS) Sinds een aanpassing in de Europese wetgeving in 2006 zijn in koplampen nog meer gerichte verlichtingsfuncties mogelijk. Naast het dim- en het grootlicht telt een compleet adaptief koplampsysteem (Full AFS) vier nieuwe lichtstanden, die bij nog specifiekere rijsituaties worden geactiveerd: In snelwegmodus produceren de koplampen een gerichte In moderne systemen staan al die elementen onderling in Dynamische bochtverlichting (DBL) in een bocht naar links (boven) en een bocht naar rechts (onder). Gebruik van gewoon dimlicht op de snelweg (boven), betere zichtbaarheid in snelwegmodus (onder) lichtbundel die een betere zichtbaarheid biedt over afstanden tot 120 m, zonder daarbij andere bestuurders te verblinden. De functie wordt automatisch ingeschakeld bij snelheden hoger dan 115 km/uur. In stadsmodus werpen de koplampen bij snelheden van minder dan 30 km/uur een bredere lichtbundel op de 13

14 Gebruik van gewoon dimlicht in de stad (boven), betere zichtbaarheid in stadsmodus (onder) weg. Daardoor worden voetpaden beter verlicht en gaat wegmarkering minder snel verblinden. Bij slechte weersomstandigheden maakt een aangepaste verlichting de wegmarkering beter zichtbaar en wordt de voorgrond tegelijk minder sterk verlicht om het spiegeleffect van een nat wegoppervlak te vermijden. Op landwegen werpen de koplampen een extra heldere en brede lichtbundel op de wegberm. Valeo s Full Adaptive Frontlighting System bestaat uit een module met drie functies, waardoor drie verschillende lichtbundels mogelijk zijn: dimlicht, grootlicht en snelwegverlichting. In combinatie met een horizontaal oriëntatie- en een nivelleringssysteem bieden de koplampen extra lichtfuncties, namelijk stads-, slechtweer- en landwegverlichting. Voor de Full AFS-functie moet het voertuig zijn uitgerust met: Wielsnelheidssensoren: op basis van de gemeten wielsnelheid schakelen de koplampen over naar een andere verlichtingsstand (stads-, landweg- of snelwegverlichting); Gebruik van gewoon dimlicht bij slecht weer (boven), betere zichtbaarheid met de slechtweerverlichting (onder) Ruitenwissermotor(en) en regensensor: op basis van hun signalen wordt de slechtweermodus geactiveerd; Sensoren voor de bodemspeling voor- en achteraan: zij leveren informatie over een eventueel te compenseren hellingsgraad van het voertuig; Verlichtingssysteemregelaar: schakelt de nodige koplampfuncties aan volgens de signalen die de sensoren uitsturen; Centrale regelaar: stuurt instructies naar de verlichtingssysteemregelaar. Met de huidige testapparatuur voor koplampen is het mogelijk om standaard dimlichten te controleren. Wanneer andere verlichtingsfuncties niet naar behoren werken, wordt dat over het algemeen gesignaleerd via het dashboard en/of een elektronische foutcode. Meer informatie is beschikbaar op: 14

15 Controle van verlichtingssystemen Het belang van nauwkeurige koplamptests Moderne koplampen zorgen voor een betere zichtbaarheid, doordat ze een sterkere en meer gerichte lichtbundel uitstralen op het relevante deel van de weg. Die betere zichtbaarheid is vooral te danken aan moderne lichtbrontechnologie als xenon- en ledverlichting, en kan enkel worden gegarandeerd als de koplampen correct zijn afgesteld. Is dat niet het geval, dan is het gezichtsveld beperkt en kan een bestuurder van de tegenovergestelde richting zelfs verblind worden. Om die redenen werd de regelgeving rond autoverlichting bijgestuurd en uitgebreid, met als doel elke negatieve invloed op de verkeersveiligheid te vermijden. Controles van verlichtingssystemen tijdens de technische autokeuring zijn verstrengd, waardoor slecht afgestelde koplampen niet door de keuring raken. Garages moeten koplampen na vervanging of bij controle voor de volgende technische autokeuring nauwkeurig kunnen afstellen. Daarvoor is het belangrijk dat volgende voorwaarden vervuld zijn: De garage beschikt over modern, accuraat en geijkt testgereedschap voor koplampen; De koplampen worden getest op een daarvoor geschikte plaats, waar een nauwkeurige meting mogelijk is; De garagist heeft de goede metingstechnieken onder de knie en herkent potentiële fouten bij de meting. Testapparaten koplampen voor Moderne testers voor koplampen zijn precieze meetapparaten. De lichtmetingen gebeuren elektronisch met lichtsensors of camera s. De apparaten vragen om een zorgvuldige aanpak en enige kennis van zaken. Een goed testapparaat voor koplampen moet over volgende eigenschappen beschikken: een sterke mechanische structuur: degelijke en stevige onderdelen; een vlot schuifmechanisme: de optische meetkast moet zich met weinig moeite verticaal kunnen bewegen en met een degelijk tegengewicht in positie kunnen worden gehouden; hoogwaardige lenzen: de lichtbundel moet op het doelpatroon geprojecteerd kunnen worden zonder enige vertekening of kleurverandering; een precieze uitlijnlaser: die maakt een nauwkeurige uitlijning mogelijk van de optische as van de lichttester, parallel met het voertuig; efficiënte positioneringssoftware: daarmee kun je als gebruiker tijd uitsparen, omdat de software je de juiste positie helpt in te nemen om zo precies mogelijke metingen uit te voeren; een precies metingssysteem: dit is gebaseerd op fotosensoren of een camerasysteem en moet in staat zijn om de absolute lichtintensiteit op verschillende plaatsen van het patroon te meten; een doeltreffend ijkingsmechanisme: na de installatie is de optische eenheid zorgvuldig afgesteld en is de positie van de sensor geijkt ten opzichte van een specifieke referentielaserstraal; een goede gegevensoverdracht: om de gemeten waarden per koplamp doelgericht te kunnen opslaan of printen. Valeo biedt onder de noemer Valeo Regloscope twee elektronische testermodellen aan voor koplampen. Beide voldoen ze aan alle hierboven opgesomde kenmerken. Eén model is ontwikkeld voor gebruik in autokeuringscentra; het andere model is bedoeld voor garagewerkplaatsen.

16 Hella-onderdelen en hun functies Leds bieden een hoge functionaliteit, sterke technische prestaties en een optimale lichtopbrengst. Ze helpen energie te besparen en verhogen de verkeersveiligheid. Bovendien zorgt de daglichtkleur voor een aangename en gevoelsmatig sterkere waarneming van het licht. De ledmarkt voor verlichting en koplampen zal zich permanent in twee richtingen ontwikkelen. Enerzijds zal het premiumsegment aan belang winnen, waarbij een hoge functionaliteit en een uitstekende lichtopbrengst de vereisten zijn. Anderzijds zullen het economisch en ecologisch gedreven segment meer gepromoot worden, waarbij gestreefd wordt naar een laag energieverbruik en goedkope oplossingen. De ledtechnologie is geavanceerd, functioneel en zuinig, en heeft daardoor heel wat te bieden. De toekomst van leds optimale verlichting voor voertuigen Momenteel worden ledlichten door hun hoge kostprijs in de autoindustrie enkel nog voor het premiumsegment gebruikt, maar op lange termijn zullen voertuigen er standaard mee worden uitgerust. Buiten economische redenen zijn er vooral technische argumenten die pleiten voor het gebruik van ledverlichting in serieproductievoertuigen. Verlichting volgens de hoogste technische standaarden Sinds 2010 is de Audi A8 optioneel verkrijgbaar met volledige ledverlichting in de koplampen. Tien projectielenzen zorgen voor een uniek dimlicht. Het dagrijlicht is namelijk gecombineerd met richtingaanwijzers en contourverlichting en biedt zo ongeziene mogelijkheden. Dankzij de AFS-functies (Adaptive Frontlighting System) kan de verlichting worden aangepast aan de concrete rijsituatie. Leds kunnen immers apart geactiveerd of uitgeschakeld worden. In reismodus, en meer bepaald in landen waar men aan de linkerkant van de weg rijdt, zullen sommige ledlichten automatisch gedoofd worden. De ledtechnologie maakt de structuur van een koplamp erg complex. In vergelijking met Weerkaatsing Breken Hybride Voorbeelden van technieken om licht te spreiden 16

17 Voorbeelden van mogelijke functies Mistlicht Grootlicht Autosnelweglicht Slechte weersomstandigheden Dagrijlicht en grootlicht Richtingaanwijzer In de koplamp van de Audi A8 bieden verschillende ledmodules een reeks verlichtingsfuncties. Naargelang de concrete verkeerssituatie zijn de aparte functies al dan niet ingeschakeld. vroegere koplampen is het aantal onderdelen in een ledkoplamp aanzienlijk toegenomen. Verspreiding ledlicht in de autosector Er bestaan verschillende methodes om licht in een bepaalde richting te sturen. In autoverlichting komen vooral het weerkaatsen en het breken van ledlicht voor, naast hybride systemen (een combinatie van weerkaatsen en breken). voorbeeld is het mistlicht van de Audi A8 te zien. Zoals eerder vermeld, zorgen drie verticaal geplaatste leds zowel voor een symmetrisch als voor een asymmetrisch deel van het mistlicht (zie figuur). Het afstelapparaat moet daarom op de drie lenzen gericht zijn. Als het toestel volgens de constructiegegevens wordt klaargezet, kan de lichtverspreiding zoals gewoonlijk worden afgesteld (zie figuur). Gecombineerde verlichtingsmodules De koplampen van de Audi A8 bestaan uit tien ledmodules die samen voor het dimlicht zorgen. Elke module maakt een ander soort wegverlichting mogelijk. Voor een optimaal resultaat zijn alle modules uitgerust met optische lenzen in verschillende vormen. Bovenstaande grafiek illustreert dit. Voor de klassieke wegverlichting worden alle modules samen geactiveerd. Afstelling ledverlichting toegepast op de Audi A8 Over het algemeen kunnen alle ledkoplampen met een normaal afstelapparaat worden aangepast. Ledkoplampen met één enkele optische lens (voor dimlichten) worden op dezelfde manier getest en aangepast qua lichtverspreiding als alle andere koplampen met een enkele lichtbron. Sommige koplampen met meerdere lichtbronnen vragen om een andere aanpak. Door het design van sommige koplampen is de lens van het afstelapparaat namelijk te smal om het verspreide (dim-)licht van alle leds op te vangen. In dergelijke gevallen is het belangrijk om te weten welk ledlicht welke functie heeft. Bij de voorbereiding van het voertuig moeten de constructiegegevens in acht genomen worden. In het 17

18 Autosnelwegverlichting Grootlicht Dichtbijverlichting (3 lichten) 1 Chip Volledig spectrum (3 modules) 2 Chip 2 Chip 4 Chip 4 Chip 2 Chip 2 Chip 4 Chip 2 Chip 4 Chip 2 Chip 1 Chip 1 Chip 1 Chip dikke wanden, contourleds, dagrijverlichting, richtingaanwijzer Bochtenlicht Basisverlichting (3 modules) Zijstrip symmetrie (1 module) Algemeen dimlicht Meer informatie is beschikbaar op: 18

19 Xenon- en ledtechnologie Gasontladingslampen komen steeds vaker voor, vooral in moderne verlichtingssystemen. Gasontlading is het fenomeen waarbij elektrische ontlading ontstaat wanneer stroom door gas loopt. Tijdens dat proces komen stralen vrij. Wanneer in het elektronische voorschakelapparaat een beginspanning van 10 tot 20 kv is opgewekt, begint het gas tussen de elektroden te geleiden en ontstaat er een lichtboog. De gecontroleerde toevoer van wisselstroom doet de temperatuur stijgen, waardoor de metaalstof verdampt en licht wordt uitgestraald. Pas na ionisatie van alle moleculen, bereikt de lamp haar maximale intensiteit. Om het proces te versnellen, kunnen de gasmoleculen onder een hogere aanloopstroom worden gezet. Zodra de volledige lichtcapaciteit bereikt is, wordt de stroom beperkt en volstaat een spanning van amper 85 V om de lichtboog in stand te houden. Een edelgas als lichtpunt in de autowereld Om s nachts te rijden, kan er nooit genoeg licht zijn. Xenon- of bi-xenonkoplampen bieden een waaier aan voordelen die de veiligheid drastisch verhogen en aanzienlijke besparingen opleveren. Daarom worden tal van moderne voertuigen van de midden- en topklasse standaard uitgerust met dit type lichtsystemen van Bosch. De onmiskenbare voordelen van xenonverlichting: Meer dan het dubbele van de lichtopbrengst van halogeenlampen Het wegdek wordt helderder en breder verlicht Het licht van een xenonlamp is vergelijkbaar met daglicht, waardoor het minder vermoeiend is om in het donker te rijden Sneller herkennen van risico s langs de baan en obstakels op de weg Scherper contrast voor betere kleurwaarneming Beter driedimensionaal zicht in slechte weersomstandigheden Beperkt energieverbruik Lange levensduur aangezien er geen vaste metalen verdampen en de lamp dus niet is blootgesteld aan mechanische slijtage De technologie is geschikt voor compacte koplampen in automodellen met een platte voorkant Bosch-koplampen zijn robuust, betrouwbaar en duurzaam. Ze voldoen aan de hoogste kwaliteitseisen, passen in nagenoeg ieder voertuig en zijn extreem veelzijdig. Xenonkoplampen van Bosch produceren een helder licht en bieden naast een hoge lichtopbrengst bij laag energieverbruik ook een langere levensduur. Nuttig professioneel advies Bij het vervangen van lichtonderdelen zijn een aantal voorzorgsmaatregelen aangewezen. Het gaat om volgende eenvoudige maar belangrijke handelingen: Schakel de motor van de wagen uit, anders blijft de voeding voor de xenonlampen in standbystand van stroom voorzien. Onderbreek de stroomvoorziening onmiddellijk als het glas gebroken is. Controleer of de lamp volledig geïnstalleerd is vooraleer ze aan te schakelen. Hou de lamp altijd bij de basis vast, nooit bij de glazen buis. Veeg vingerafdrukken altijd weg met zuivere alcohol. Vervang lampen in de mate van het mogelijke per twee. De snelheid waarmee het vermogen 19

20 kan worden opgevoerd, verandert in de loop van de levensduur van de lamp. Anders gezegd, verandert de lichtkleur van een xenonlamp met de jaren. Bij het vervangen van een kapotte lamp kan er een merkbaar verschil zijn in lichtkleur tussen de nieuwe lamp en de oude, nog intacte lamp. Het enige alternatief als klanten het kleurverschil als lastig ervaren is om beide lampen te vervangen, dus ook de nog intacte lamp. Vergeet achteraf niet de kap voor de koplamp te plaatsen, anders kunnen vocht en vuil in de koplamp terechtkomen. Indien van toepassing, controleer het foutgeheugen van de centrale bedieningseenheid en wis de oude foutmelding. Probeer nooit D1 door D3 te vervangen of D2 door D4. Neem altijd de bijgevoegde instructies en de handleiding van de wagen in acht. Ledtechnologie Leds (light emitting diodes) zijn halfgeleiders die elektrische energie rechtstreeks in licht omzetten. Door toevoer van elektrische spanning loopt er elektriciteit door de chip. De stroomtoevoer zorgt ervoor dat de elektronen van de atomen in de ledchips een hoger energieniveau bereiken. Zodra ze licht afgeven, zakt de energie opnieuw tot het oorspronkelijke peil. De 0,1 tot 1 mm kleine chip is bevestigd op een reflector die het licht precies weerkaatst. Leds worden vaak gebruikt voor achterlichten en in het bijzonder voor de aparte remlichten in het midden op de achterkant van de wagen. Ze zijn compact en strak. In vergelijking met gloeilampen hebben leds het voordeel dat ze in minder dan een milliseconde hun maximale lichtsterkte bereiken en tegelijk een langere levensduur hebben. Rode en gele leds voor de achterlichten, mistlichten, richtingaanwijzers en remlichten bieden een optimale zichtbaarheid. Nieuw bij koplampen is het gebruik van witte leds met een hoge lichtopbrengst voor positielichten en dagrijverlichting. Sinds kort zijn in Europa ook koplampen met ledtechnologie voor dimlicht en groot licht toegestaan. Leds bieden nieuwe mogelijkheden in het design van (auto-)verlichting. Ze zijn duurzamer dan traditionele gloeilampen. Vaak gaan ze zelfs even lang mee als het voertuig zelf. Als het ingebouwde ledlicht voor dagrijverlichting defect is, moet wel vaak de volledige koplamp worden vervangen. Volgens de ECE-regelgeving R98 voor motorvoertuigen mogen bij vervanging van leds enkel volledige verlichtingsmodules in voertuigen worden ingebouwd. Als de garantieperiode verstreken is, kan de vervanging daardoor duur uitvallen voor eigenaars. Bosch draagt met zijn innovatieve onderdelen voor geavanceerde verlichtingssystemen in belangrijke mate bij tot een grotere verkeersveiligheid. Buiten een extreem korte reactietijd zijn ook de lange levensduur en het lage energieverbruik grote voordelen van Bosch-ledkoplampen. 20

Nieuwe AFL-generatie: intelligente, meesturende koplampen

Nieuwe AFL-generatie: intelligente, meesturende koplampen Nieuwe AFL-generatie: intelligente, meesturende koplampen Nieuwe AFL-generatie debuteert in Opel Insignia in 2008 Spreiding van lichtbundel automatisch aangepast aan wegprofiel en snelheid Nieuwe AFL-generatie

Nadere informatie

Xenonconversie voor de Opel Speedster

Xenonconversie voor de Opel Speedster Xenonconversie voor de Opel Speedster Inleiding Bij de Speedster is het dimlicht een lampunit met projectielens en een H1-fitting. Het grootlicht is een reflectorunit met H7-fitting. Omdat de lichtopbrengst

Nadere informatie

Trendsetter in verlichtingstechnologie: Opel AFL+ en lamp met ledmatrix

Trendsetter in verlichtingstechnologie: Opel AFL+ en lamp met ledmatrix 100 jaar elektrische koplampen Trendsetter in verlichtingstechnologie: Opel AFL+ en lamp met ledmatrix Veiligheid voor alles: hoogtechnologisch verlichtingssysteem AFL+ in de modellen Insignia tot Mokka

Nadere informatie

PRODUCT-INFO 90 mm LED-MODULE L4060

PRODUCT-INFO 90 mm LED-MODULE L4060 PRODUCT-INFO 90 mm LED-MODULE L4060 Eerste aanbieder voor alle 5 de functies van het voorlicht in LED met 2 koplampen Voor de meest uiteenlopende toepassingen en de hoogste eisen Maximale vrijheid bij

Nadere informatie

Beste LED, beste prijs!

Beste LED, beste prijs! Beste LED, beste prijs! Warm wit licht Warm wit licht Zuinig & duurzaam Zuinig & duurzaam Levendige kleuren Levendige kleuren ? Wist je dat...... de marktomzet in LED met % gegroeid is t.o.v. vorig jaar...

Nadere informatie

BELEIDSPLAN OPENBARE VERLICHTING 2013 2017 BIJLAGE 2 VERLICHTINGSTECHNIEK

BELEIDSPLAN OPENBARE VERLICHTING 2013 2017 BIJLAGE 2 VERLICHTINGSTECHNIEK BELEIDSPLAN OPENBARE VERLICHTING 2013 2017 BIJLAGE 2 VERLICHTINGSTECHNIEK INHOUDSOPGAVE 1 TECHNIEK VERLICHTING... 3 2 DAGLICHT EN KUNSTLICHT... 3 3 ENKELE TECHNISCHE BEGRIPPEN... 4 3.1 Lichtstroom... 4

Nadere informatie

Zien en gezien worden. Beter met licht en zicht van Bosch.

Zien en gezien worden. Beter met licht en zicht van Bosch. Zien en gezien worden. Beter met licht en zicht van Bosch. Veilig op weg, onder alle weersomstandigheden Kwalitatieve producten voor een lange levensduur Innovatieve producten; altijd de beste technologie

Nadere informatie

Wettelijke voorschriften voor extra verlichting volgens ECE-regeling 48

Wettelijke voorschriften voor extra verlichting volgens ECE-regeling 48 EXTRA VERLICHTING OP DE VRACHTWAGEN Wettelijke voorschriften voor extra verlichting volgens ECE-regeling 48 4 5 Wat is er wettelijk toegestaan bij verstralers? 6 7 Wat vertelt het referentiegetal ons wat

Nadere informatie

Welke Lichtbronnen zijn er eigenlijk?

Welke Lichtbronnen zijn er eigenlijk? Lichtbronnen Een essentieel onderdeel in het maken van een video is toch wel de juiste verlichting. Teveel of te weinig licht kan zorgen voor mindere beelden. Het kunnen omgaan met licht, is een kunstvorm

Nadere informatie

WWW.AMT.NL - Dé internetsite voor de Automotive Professional

WWW.AMT.NL - Dé internetsite voor de Automotive Professional WWW.AMT.NL - Dé internetsite voor de Automotive Professional ONDERDELEN Trends in voertuigverlichting Autoverlichting wordt zelfdenkend Intelligent licht De auto-industrie spendeert miljarden guldens aan

Nadere informatie

Zo kiest u de juiste lampen voor uw woning

Zo kiest u de juiste lampen voor uw woning verlichting Zo kiest u de juiste lampen voor uw woning Overzicht soorten lampen Uitleg over informatie verpakking Welke gloeilamp waardoor vervangen Lampen brengen sfeer Met lampen verandert de sfeer van

Nadere informatie

VERLICHTINGSWIZARD Bespaar energie met de juiste lamp!

VERLICHTINGSWIZARD Bespaar energie met de juiste lamp! VRLIHTINGSWIZR espaar energie met de juiste lamp! Per 1 september 2012 is de import van energie- en milieu onvriendelijke lampen stopgezet. Hierdoor is de gloeilamp langzaam maar zeker uit de schappen

Nadere informatie

Een beginnershandleiding voor energiezuinige verlichting

Een beginnershandleiding voor energiezuinige verlichting Een beginnershandleiding voor energiezuinige verlichting Waarom leren over energiezuinige verlichting in je huis? Het is uitgewezen dat we ongeveer 90% van ons leven binnenshuis doorbrengen. Een goed verlichte

Nadere informatie

Verlichting. 1 Inleiding... 1. 2 Gewenste lichtsterkte... 2. 3 Verlichtingssystemen... 3

Verlichting. 1 Inleiding... 1. 2 Gewenste lichtsterkte... 2. 3 Verlichtingssystemen... 3 1 Inleiding... 1 2 Gewenste lichtsterkte... 2 3 Verlichtingssystemen... 3 3.1 Lichtbronnen... 3 3.2 Voorschakelapparaten (ballasten)... 4 3.3 Verlichtingsarmaturen... 4 4 Regelingen... 5 1 Inleiding i

Nadere informatie

M{ZD{ CX-3 204210_15R1_CX3_V3_COVERS.indd 1-3 29/05/2015 16:22:22

M{ZD{ CX-3 204210_15R1_CX3_V3_COVERS.indd 1-3 29/05/2015 16:22:22 M{ZD{ CX-3 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 1 1 2 2 3 5 2 4 3 16 17 SKYACTIV TECHNOLOGY 18 19 6 1 7 5 2 4 3 8 20 21 DE VEILIGSTE PLAATS OP DE WEG Elke Mazda is uitgerust met diverse intelligente technologieën

Nadere informatie

Super helder in een compact design

Super helder in een compact design S Super helder in een compact design OVERWELDIGENDE LICHTOPBRENGST VOOR ELKE NACHTRIT Universal Bike Lights met hoogwaardige kwaliteit is meer dan alleen fietsverlichting. De mountainbiker van tegenwoordig

Nadere informatie

voorbeeld Zonnewagen Aantekeningen voor de leerkracht

voorbeeld Zonnewagen Aantekeningen voor de leerkracht Wetenschap Energie omzetting Energie overbrenging Krachten en beweging Wetenschappelijk onderzoek Design en technologie Verbeteringen door technisch design Onderdelen aan elkaar monteren Evalueren Mechanismen

Nadere informatie

VT-HYBRIDE DE EERSTE HYBRIDE LICHTMAST TER WERELD

VT-HYBRIDE DE EERSTE HYBRIDE LICHTMAST TER WERELD VT-HYBRIDE DE EERSTE HYBRIDE LICHTMAST TER WERELD VT-HYBRIDE REVOLUTIONAIR De eerste hybride lichtmast Overal toepasbaar en milieuvriendelijk Towerlight is al jarenlang zeer actief in het verminderen van

Nadere informatie

ALGEMENE AANWIJZINGEN VOOR VERLICHTINGSARMATUREN

ALGEMENE AANWIJZINGEN VOOR VERLICHTINGSARMATUREN ALGEMENE AANWIJZINGEN VOOR VERLICHTINGSARMATUREN ALGEMENE AANWIJZINGEN VOOR VERLICHTINGSARMATUREN VOOR HUISHOUDELIJK GEBRUIK VEILIGHEIDSINSTRUCTIES De fabrikant adviseert een juiste toepassing van de verlichtingsarmaturen!

Nadere informatie

Sensor-led-spot voor buitenshuis

Sensor-led-spot voor buitenshuis 58 Sensor-led-spot voor buitenshuis Power-led-spot XLed 10 XLed 25 XLed-SL 10 XLed-SL 25 Onmiddellijk op daglicht lijkend licht met moderne, hoge energie-efficiëntie. onderscheiden voor: innovatie design

Nadere informatie

Energie zuinigeverlichting voor de agrarische sector

Energie zuinigeverlichting voor de agrarische sector Energie zuinigeverlichting voor de agrarische sector waarom is energiezuinige verlichting interessant voor u? op dit moment heeft nog ongeveer 79% van de veehouders verouderde tl of gasontladingsverlichting

Nadere informatie

Deze dame of heer vertelt over hoe het mogelijk is om het energie verbruik te verminderen en laat energie besparende manieren zien.

Deze dame of heer vertelt over hoe het mogelijk is om het energie verbruik te verminderen en laat energie besparende manieren zien. DE ENERGIECOACH Wat doet een energiecoach Deze dame of heer vertelt over hoe het mogelijk is om het energie verbruik te verminderen en laat energie besparende manieren zien. Een opmerking vooraf : Het

Nadere informatie

SEBER - Approved by Nature

SEBER - Approved by Nature 2 Sinds 1995 levert WKP afzuigkappen in vele maten en designs, waarbij er niet alleen gekeken wordt naar het apparaat, maar ook de randvoorwaarden. Voorwaarden die belangrijk zijn om een afzuigkap optimaal

Nadere informatie

Beschrijving. Hoe weet u of u conventionele TL hebt?

Beschrijving. Hoe weet u of u conventionele TL hebt? Beschrijving Vaak is de basisverlichting in een bedrijf TL-verlichting. Daarbij wordt het energieverbruik veroorzaakt door de TL-buis én het voorschakelapparaat (ook wel starter genoemd). Er zijn zuinige

Nadere informatie

Persinformatie. Woordenlijst technologie en innovaties

Persinformatie. Woordenlijst technologie en innovaties Persinformatie Woordenlijst technologie en innovaties Adaptive Braking Light (ABL) Het adaptief remlicht (Adaptive Braking Light, ABL) dat Opel in 2004 lanceerde, waarschuwt achteropkomende voertuigen

Nadere informatie

Gebruikersinstructies LED display, accu en lader voor handbikes uitgevoerd met elektrische ondersteuning

Gebruikersinstructies LED display, accu en lader voor handbikes uitgevoerd met elektrische ondersteuning Gebruikersinstructies Led Display, accu en lader V2.4 Double Performance BV Antwerpseweg 13/1 2803 PB Gouda Tel: 0182-573833 Gebruikersinstructies LED display, accu en lader voor handbikes uitgevoerd met

Nadere informatie

Trendsetter in verlichtingstechnologie: Opel AFL+ en lamp met LEDmatrix

Trendsetter in verlichtingstechnologie: Opel AFL+ en lamp met LEDmatrix 100 jaar elektrische koplampen Trendsetter in verlichtingstechnologie: Opel AFL+ en lamp met LEDmatrix Veiligheid voor alles: hoogtechnologisch verlichtingssysteem AFL+ in de modellen Insignia tot en met

Nadere informatie

LED en Verlichting. Van fakkel naar oled. Pieter Ledeganck Charlotte Claessens.

LED en Verlichting. Van fakkel naar oled. Pieter Ledeganck Charlotte Claessens. LED en Verlichting Pieter Ledeganck Charlotte Claessens energieconsulent@gezinsbond.be Van fakkel naar oled Natuurlijk licht Vuur -400.000-13000 400 1500 1816 1814 1783 Elektrisch licht 1809 1959 1879

Nadere informatie

Folder 68 18.6. Lichtbronnen. Productinformatie

Folder 68 18.6. Lichtbronnen. Productinformatie Folder 68 18.6 Lichtbronnen Productinformatie Lichtbronnen Het middelpunt van uw wereld is uw huis. In deze folder vindt u ideeën om uw huis een heel andere uitstraling te geven door het subtiele gebruik

Nadere informatie

Sportveldverlichting. Besparen met LED-verlichting?

Sportveldverlichting. Besparen met LED-verlichting? Sportveldverlichting Besparen met LED-verlichting? 1 Introductie Boudewijn Lie Technisch directeur Aerolux Nederland BV Lid kernteam outdoor lighting van NSvV Lid NEN-normcommissie verlichting 351005 Lid

Nadere informatie

Smoke Alarm FERION 4000 O

Smoke Alarm FERION 4000 O Smoke Alarm FERION 4000 O nl Smoke Alarm Inhoudsopgave nl 3 Inhoudsopgave 1 Graphics 4 2 Inleiding 6 3 Montage 7 4 Onderhoud 9 5 Technische specificaties 10 6 Klantenservice 12 Bosch Sicherheitssysteme

Nadere informatie

de verlichting van de toekomst furyo

de verlichting van de toekomst furyo de verlichting van de toekomst furyo juist verlichten ONS MOTTO IS AL JARENLANG "JUIST VERLICHTEN". TWEE WOORDEN DIE HEEL ONZE FILOSOFIE UITDRUKKEN. OM JUIST TE VRELICHTEN MOETEN WE ECHTER DE VERSCHILLENDE

Nadere informatie

Daylight loeplamp Slimline. Vergroting Dioptrie Doorsnede Artikelnummer Prijs 1-75-en-2-25 3-en-5 130 25030 135,99

Daylight loeplamp Slimline. Vergroting Dioptrie Doorsnede Artikelnummer Prijs 1-75-en-2-25 3-en-5 130 25030 135,99 Daylight loeplamp Slimline Een praktische Daylight loeplamp Slimline voor de meest uiteenlopende werkzaamheden. De loep heeft een LED Daylight lamp en een uiterst smalle lensrand zodat u meer van uw object

Nadere informatie

ENERGIE ZUINIGE VERLICHTING LED VERLICHTING

ENERGIE ZUINIGE VERLICHTING LED VERLICHTING ENERGIE ZUINIGE VERLICHTING LED VERLICHTING ENERGIEBESPARING LEVENSDUUR MILIEU BETROUWBAARHEID RETURN OF INVESTMENT GESCHIEDENIS De Russische wetenschapper Oleg Losev ontdekte reeds halverwege de jaren

Nadere informatie

Wind, Sun & Rain Sensor Instructions

Wind, Sun & Rain Sensor Instructions Awning Instructions Wind, Sun & Rain Sensor Instructions B C D Nederlands Wind, Zon & Regen Sensor Instructies Inhoud Garantie Voordat u de sensor aansluit raden wij u aan de instructies zorgvuldig door

Nadere informatie

Product naam: MM04062

Product naam: MM04062 Product naam: MM04062 Specificaties MM04062: Levensduur: 15000u Lengte: 87 mm Wattage: 3.50W Diameter: 50 mm Kleur: 2800K (warmwit) Spanning: 230 V Lumen: 250 lu Beschermingsklasse: IP20 Cd: 120 cd Te

Nadere informatie

Handleiding. Ulitium solar verlichtingspakket. Inhoud Ulitium solar verlichtingspakket

Handleiding. Ulitium solar verlichtingspakket. Inhoud Ulitium solar verlichtingspakket Handleiding Ulitium solar verlichtingspakket Index 1. overzicht 2. hoe werkt het 3. aan de slag 4. aansluiten van elektriciteitsbron (pv paneel) 5. aansluiten Hub4-aansluitdoosje 6. aansluiten van Ulitium

Nadere informatie

ECO-TL besparingset. De belangrijkste voordelen op een rij:

ECO-TL besparingset. De belangrijkste voordelen op een rij: ECO-TL besparingset De belangrijkste voordelen op een rij: 40 tot 50% besparing op uw energiekosten De T5 TL lamp gaat tot 3x langer mee dan de oude T8 TL lamp Zeer korte terugverdientijd Prettiger licht

Nadere informatie

Accu en oplader instructies: Eigen bedrijfsgegevens

Accu en oplader instructies: Eigen bedrijfsgegevens Accu en oplader instructies: Eigen bedrijfsgegevens 1. Als u de accu helemaal leeg hebt gereden, zorg er dan voor dat u uw accu kort hierna weer aan de lader zet (binnen enkele uren). 2. Laat de accu nooit

Nadere informatie

Levensduur van lampen

Levensduur van lampen Levensduur van lampen Hugo Blom Lumilab B.V. 24-7-2013 hugo@lumilab.nl 1 Samenvatting Sinds de uitvinding van de gloeilamp in 1879 zijn er de nodige nieuwe methoden ontdekt waarmee licht opgewekt kan worden.

Nadere informatie

TRACKJACK EUROPE BV. Inbouwvoorschriften. De juiste manier om een TrackJack OTM aan te sluiten

TRACKJACK EUROPE BV. Inbouwvoorschriften. De juiste manier om een TrackJack OTM aan te sluiten TRACKJACK EUROPE BV Inbouwvoorschriften De juiste manier om een TrackJack OTM aan te sluiten Inbouwvoorschriften TrackJack OTM 2.0 Onderstaande voorschriften dienen zorgvuldig gelezen te worden alvorens

Nadere informatie

Professional Deep Cycle en Professional Deep Cycle AGM. VARTA Professional. De perfecte batterij voor de watersport. www.varta-automotive.

Professional Deep Cycle en Professional Deep Cycle AGM. VARTA Professional. De perfecte batterij voor de watersport. www.varta-automotive. NIEUW Professional Deep Cycle en Professional Deep Cycle AGM VARTA Professional voor watersport De perfecte batterij voor de watersport www.varta-automotive.com NIEUW VARTA PROFE SS De volle lading professionaliteit!

Nadere informatie

Ledverlichting voor grote ruimtes

Ledverlichting voor grote ruimtes Ledverlichting voor grote ruimtes Lichtlijnsystemen met leds Met E4, E5 en E7 biedt ETAP een uitgebreid gamma aan ledverlichting voor grote en hoge ruimtes, zoals industriële hallen, magazijnen, winkelruimtes

Nadere informatie

PRODUCTINFORMATIE. Schakelen en dimmen van energiezuinige lampen

PRODUCTINFORMATIE. Schakelen en dimmen van energiezuinige lampen Schakelen en dimmen van energiezuinige lampen Langs deze weg willen wij als fabrikant van schakelmateriaal en woningautomatiseringssystemen duidelijkheid scheppen over de gevolgen van het schakelen en

Nadere informatie

Flare. Comfort en rendement met leds

Flare. Comfort en rendement met leds Flare Comfort en rendement met leds Flare Downlights en spots met ledtechnologie Flare, een uniek designconcept Mun* product design Flare is een compleet gamma van ronde downlights en spots. Zij verzekeren

Nadere informatie

Product naam: MM05239

Product naam: MM05239 Product naam: MM05239 Specificaties MM05239: Levensduur: 35000u Lengte: 45 mm Wattage: 6.00W Diameter: 50 mm Kleur: 2800-1800K (Dim to WARM) Gewicht: 54 gr Lumen: 500 lu Spanning: 18 V Cd: 1100 cd Beschermingsklasse:

Nadere informatie

FP400-serie. Klassieke microprocessorgestuurde brandmeld- en detectiepanelen. Gebruikershandleiding

FP400-serie. Klassieke microprocessorgestuurde brandmeld- en detectiepanelen. Gebruikershandleiding FP400-serie Klassieke microprocessorgestuurde brandmeld- en detectiepanelen Gebruikershandleiding Versie 2.3 / Juni 2004 Aritech is een merknaam van GE Interlogix. http://www.geindustrial.com/ge-interlogix/emea

Nadere informatie

Badkamer verlichting

Badkamer verlichting Badkamerverlichting Productinformatie... 12.3 Lavanto badkamerverlichting... 12.4 Led'save badkamerverlichting... 12.4 } } Badkamerverlichting Productinformatie Ledverlichting De afkorting led staat voor

Nadere informatie

y Verwarming op brandstof 87

y Verwarming op brandstof 87 Klimat 5 1 y Verwarming op brandstof 87 912-B, 912-D Op. no. 87516 01- Benzine 30618 095-1 Diesel 3730 340-1 20000 excl. automaat Benzine 30618 095-1 Er is een nieuwe generatie verwarming geïntroduceerd

Nadere informatie

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1 Nota s: Energie voor de lamp 1. Probleemstelling 50 2. Transport van elektriciteit in een kring 50 2.1. Wat is een elektrische stroomkring? 50 2.2. Stromen van water - stromen van elektriciteit 51 2.3.

Nadere informatie

Product naam: MM01921

Product naam: MM01921 Product naam: MM01921 Specificaties MM01921: Levensduur: 25000u Lengte: 76 mm Wattage: 7W Diameter: 50 mm Kleur: 2800K Spanning: 230 V Cd: 600 cd Beschermingsklasse: IP20 RA: 85 Te vervangen lamp: Bundelbreedte:

Nadere informatie

BETER ZIEN. LED-VERLICHTING IN DE INDUSTRIEHAL.

BETER ZIEN. LED-VERLICHTING IN DE INDUSTRIEHAL. BETER ZIEN. LED-VERLICHTING IN DE INDUSTRIEHAL. TAUREO EEN OVERSTAP DIE DE MOEITE WAARD IS. Als u het verlichtingssysteem in uw productiehallen, logistieke centra of magazijnen wilt vervangen, is het LEDlichtlijnsysteem

Nadere informatie

Product naam: MM03939

Product naam: MM03939 Product naam: MM03939 Specificaties MM03939: Levensduur L90: 25000u Wattage: 7.50W Kleur armatuur: Wit Power factor: 0.90 > Bedrijfstemperatuur: -30 tot + 40 graden Aantal lampen: 1 Lamp soort: LED Geintegreerd

Nadere informatie

Powerpack. gebruikshandleiding

Powerpack. gebruikshandleiding Powerpack gebruikshandleiding 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding De RMA powerpack is een hulpmiddel voor de begeleiding. Het vergemakkelijkt het duwen van een rolstoel gebruiker. De hulpmotor is niet ontworpen

Nadere informatie

bel voor info: 0031 (0)6 57996684

bel voor info: 0031 (0)6 57996684 bel voor info: 0031 (0)6 57996684 OF SURF NAAR: bel voor info: 0031 (0)6 57996684 www.sammelsliftservice.nl led een revolutie... Daarom is nu het moment aangebroken voor de introductie van een nieuwe verlichtingsbron.

Nadere informatie

P Als twee van de drie eenheden P, U of I bekend zijn, dan kan de derde worden berekend aan de hand van de volgende formule (zie de afbeelding):

P Als twee van de drie eenheden P, U of I bekend zijn, dan kan de derde worden berekend aan de hand van de volgende formule (zie de afbeelding): Algemene informatie over stroomverbruik Algemene informatie over stroomverbruik BELANGRIJK! Om beschadiging van de accu te voorkomen, moet de laadcapaciteit van de dynamo worden aangepast aan het stroomverbruik.

Nadere informatie

Product naam: MM02673

Product naam: MM02673 Product naam: MM02673 Specificaties MM02673: Levensduur L90: 20000u Lengte: 74 mm Wattage: 7.00W Diameter: 50 mm Kleur: 2800K Gewicht: 82 gr Lumen: 750 lm Spanning: 230 V Cd: 320 cd Beschermingsklasse:

Nadere informatie

Badkamer verlichting

Badkamer verlichting Badkamerverlichting Productinformatie... 12.3 Lavanto badkamerverlichting... 12.4 Led'save badkamerverlichting... 12.4 } } Badkamerverlichting Productinformatie Ledverlichting De afkorting led staat voor

Nadere informatie

MEIPOS LED verlichting Buizerd 74 8446 KL Heerenveen 06-150 58 758 www.meipos.nl

MEIPOS LED verlichting Buizerd 74 8446 KL Heerenveen 06-150 58 758 www.meipos.nl MEIPOS LED verlichting biedt een reeks aan simpele goed ontwikkelde LED verlichting tegen concurrerende prijs met de hoogste kwaliteit. De 360 lampen zijn het resultaat van de combinatie nieuwste technologie,

Nadere informatie

energiecoach verlichting

energiecoach verlichting LAMPEN Puntverlichting Hebt u uw gloeilampen al vervangen door spaarlampen? Spaarlampen zijn vier tot vijf keer efficiënter dan gloeilampen en gaan 9 tot 13 keer langer mee. Bijgevolg is de winst dubbel:

Nadere informatie

RF105G. Gebruiksaanwijzing

RF105G. Gebruiksaanwijzing RF105G Gebruiksaanwijzing Deze laser heeft een groene laser met meer dan 300 laser effecten. De laser wordt bestuurd door de ingebouwde microfoon of door de AUTO functie en heeft meer dan 100 geavanceerde

Nadere informatie

Dit moet je weten voordat je een LED Display gaat aanschaffen

Dit moet je weten voordat je een LED Display gaat aanschaffen Dit moet je weten voordat je een LED Display gaat aanschaffen Zijn alle LED displays hetzelfde? - Het antwoord is nee! Er zijn zeer grote verschillen tussen LED schermen en wat je niet weet kan nare (financiële)

Nadere informatie

Product naam: MM03676

Product naam: MM03676 Product naam: MM03676 Specificaties MM03676: Levensduur: 25000u Lengte: 118 mm Wattage: 9.00W Spanning: 230 V Kleur: 4000K (koelwit) Beschermingsklasse: IP20 Lumen: 600 lu Te vervangen lamp: RA: 80 Lamp

Nadere informatie

Vermindering total cost of ownership in bestaande verlichtingsinstallaties

Vermindering total cost of ownership in bestaande verlichtingsinstallaties Vermindering total cost of ownership in bestaande verlichtingsinstallaties Background Verlichting is verantwoordelijk voor 25% van het dagelijks energieverbruik 18 miljard lichtbronnen worden jaarlijks

Nadere informatie

Mercedes-Benz Mobility voor meer vrijheid. Aangepast vervoer nu af fabriek.

Mercedes-Benz Mobility voor meer vrijheid. Aangepast vervoer nu af fabriek. Mercedes-Benz Mobility voor meer vrijheid. Aangepast vervoer nu af fabriek. Geniet van het unieke Mercedes-Benz gevoel. Gemakkelijk en zelfstandig op uw bestemming aankomen. Ook met een handicap is dat

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur

Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur Alles wat je moet weten: - Hoe de juiste beslissing te nemen bij de aankoop van energie zuinige apparatuur. INHOUD 1. Introductie

Nadere informatie

Ervaar hoe mooi LED kan zijn. See what light can do

Ervaar hoe mooi LED kan zijn. See what light can do Ervaar hoe mooi LED kan zijn See what light can do Ervaar hoe mooi LED kan zijn Licht is meer dan verlichting alleen Licht bepaalt de sfeer in een kamer en brengt elke ruimte in huis tot leven. Met dit

Nadere informatie

++Van Gloeilamp naar Ledlamp uitgave: 24-2- 2014 JS

++Van Gloeilamp naar Ledlamp uitgave: 24-2- 2014 JS ++Van Gloeilamp naar Ledlamp uitgave: 24-2- 2014 JS Het is raadzaam om over te schakelen van de gloeilamp naar de ledlamp, maar helaas is de voorlichting verre van optimaal. Aanbiedingen te over, maar

Nadere informatie

Elektrische hulpaandrijving. Simpelweg mobiel. Klein. Licht. Wendbaar. www.alber.nl

Elektrische hulpaandrijving. Simpelweg mobiel. Klein. Licht. Wendbaar. www.alber.nl Simpelweg mobiel. Elektrische hulpaandrijving Klein. Licht. Wendbaar. www.alber.nl Weer meer dingen samen doen, daar hebben we naar uitgekeken. Geniet van meer mobiliteit Van handbewogen naar elektrisch

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Puch Radius, State of the Art, Boogy BMS

Gebruikershandleiding Puch Radius, State of the Art, Boogy BMS Gebruikershandleiding Puch Radius, State of the Art, Boogy BMS Gefeliciteerd! U heeft gekozen voor een fiets met elektrische ondersteuning, de E-bike. Uw E-bike zal u door zijn elektrische ondersteuning

Nadere informatie

Product naam: MM05240

Product naam: MM05240 Product naam: MM05240 Specificaties MM05240: Levensduur: 35000u Diameter: 111 mm Wattage: 12.00W Spanning: 36 V Kleur: 2800-1800K (Dim to WARM) Beschermingsklasse: IP20 Lumen: 850 lu Te vervangen lamp:

Nadere informatie

Elektrische installatie op voertuigen

Elektrische installatie op voertuigen Elektrische installatie op voertuigen Doel Je kunt in een 12- of 24-voltinstallatie een storing opsporen en verhelpen. antwoorden Oriëntatie Voordat je met een trekker en een werktuig de openbare weg op

Nadere informatie

Adembenemende schittering

Adembenemende schittering LEDlamps DiamondSpark Adembenemende schittering MASTER LEDcandles en MASTER LEDlusters Inclusief de nieuwe DimTone reeks Wereldwijd leider in LED verlichting Met geavanceerde LED technologie en meer dan

Nadere informatie

Mobiele lichtmasten...the continues

Mobiele lichtmasten...the continues Mobiele lichtmasten...the continues Waarom Voordelen van LED verlichting 5 jaar garantie Geen glas, maar een robuuste polycarbonaat lens Geen lampen verwisselen Hot re-start systeem 150Watt energieverbruik

Nadere informatie

RF1456RGB. Gebruiksaanwijzing

RF1456RGB. Gebruiksaanwijzing RF1456RGB Gebruiksaanwijzing Deze 1W full color animatie laser met snelle optische scanners kan m.b.v. ILDA aangestuurd worden. Met programma's zoals ishow en Pangolin zijn alle functies van deze laser

Nadere informatie

BNR PRODUCTS LED GROEN BOEK. Een kostenvergelijking van led met traditionele gloeilampen, halogeen spots en CFL spaarlampen

BNR PRODUCTS LED GROEN BOEK. Een kostenvergelijking van led met traditionele gloeilampen, halogeen spots en CFL spaarlampen BNR PRODUCTS LED GROEN BOEK Een kostenvergelijking van led met traditionele gloeilampen, halogeen spots en CFL spaarlampen Voorwoord Led verlichting is duur! Het is een veel voorkomende opmerking. Terecht

Nadere informatie

Product naam: MM02274

Product naam: MM02274 Product naam: MM02274 Specificaties MM02274: Levensduur: 30000u Lengte: 93 mm Wattage: 15.00W Diameter: 111 mm Kleur: 2800K Gewicht: 290 gr Cd: 18000 cd Spanning: 230 V RA: 85 Beschermingsklasse: IP20

Nadere informatie

Air Trade Centre NV, Hoogstraat 180, 1930 Zaventem, België www.fujitsu-airco.be

Air Trade Centre NV, Hoogstraat 180, 1930 Zaventem, België www.fujitsu-airco.be Module voor redundantie/omschakelen GEBRUIKS- EN MONTAGEAANWIJZINGEN UTD-USM 208 Air Trade Centre NV, Hoogstraat 180, 1930 Zaventem, België www.fujitsu-airco.be Inhoud 1. Inleiding en veiligheidsvoorschriften...

Nadere informatie

Afbeelding toont interieur CX-5 Skycruise

Afbeelding toont interieur CX-5 Skycruise MAzda cx-5 Afbeelding toont interieur CX-5 Skycruise LUXUEUZE SUV MET EEN HOOGSTAAND INTERIEURDESIGN Onze designers en ingenieurs hebben hun krachten gebundeld om een interieur te ontwikkelen dat perfect

Nadere informatie

FUNK STURING SYSTEEM OPLOSSINGEN SLV CONTROL. De slimme oplossing voor het aansturen van licht, jaloezieën en nog veel meer.

FUNK STURING SYSTEEM OPLOSSINGEN SLV CONTROL. De slimme oplossing voor het aansturen van licht, jaloezieën en nog veel meer. 786 SYSTEEM OPLOSSINGEN SLV CONTROL FUNK STURING De slimme oplossing voor het aansturen van licht, jaloezieën en nog veel meer. Licht of jaloezieën aansturen met een afstandsbediening? Schakelaar achteraf

Nadere informatie

Sensoren bereik. Display status

Sensoren bereik. Display status Algemeen installatiediagram LED Digitale display Display Hoofdunit Bij het achteruit rijden zal het display weergeven: 1.5m Veilig Groen 1.3-1.4m Veilig Groen 1.0-1.2m Veilig Groen 0.7-0.9m Alarm Geel

Nadere informatie

Product naam: MM02273

Product naam: MM02273 Product naam: MM02273 Specificaties MM02273: Levensduur: 30000u Lengte: 93 mm Wattage: 15W Diameter: 111 mm Kleur: 4000K (koelwit) Gewicht: 244 gr Cd: 1440 cd Spanning: 230 V RA: 93 Beschermingsklasse:

Nadere informatie

Xenon en LED verlichting. maar geen geknipper

Xenon en LED verlichting. maar geen geknipper Xenon en LED verlichting maar geen geknipper Waarom dit verhaal? Inleiding De Saab 9-3 SS is een fantastische auto, maar maakt standaard gebruik van twee waxinelichtjes. Deze kaarsjes worden door Saab

Nadere informatie

INSTALLATIE HANDLEIDING MKR 41

INSTALLATIE HANDLEIDING MKR 41 INSTALLATIE HANDLEIDING MKR 41 MKR41 HI-SEC DEZE KIT BESTAAT UIT: 1. Elektronische module met een startonderbrekingssysteem, knipperlichtsignalering, aansluitingen voor alle typen deurvergrendeling en

Nadere informatie

Product naam: MM01919

Product naam: MM01919 Product naam: MM01919 Specificaties MM01919: Levensduur: 25000u Wattage: 7.00W Kleur: 2800K Cd: 600 cd RA: 85 Bundelbreedte: 35 graden Lamp soort: PAR16 Lampvoet: E14 Lengte: Diameter: Gewicht: Spanning:

Nadere informatie

Smart Lighting Systems

Smart Lighting Systems Smart Lighting Systems SMART LIGHTING SYSTEMS Slimme verlichting nodig voor een tunnel, onderdoorgang of buitenterrein? Het verlichten van een tunnel, parkeerplaats of bouwput kan tegenwoordig efficiënter

Nadere informatie

M{ZD{ CX-5 203919_14R1_MAZ_CX5_V2_COVERS.indd 1-3 03/02/2015 17:50:14

M{ZD{ CX-5 203919_14R1_MAZ_CX5_V2_COVERS.indd 1-3 03/02/2015 17:50:14 M{ZD{ CX-5 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 5 2 4 3 18 19 SKYACTIV TECHNOLOGY 20 21 6 1 7 5 2 3 4 8 22 23 DE VEILIGSTE PLEK OP DE WEG Elke Mazda die we maken is voorzien van over een reeks intelligente

Nadere informatie

PRODUCTINFORMATIE VERVANG JE GLOEILAMP

PRODUCTINFORMATIE VERVANG JE GLOEILAMP PRODUCTINFORMATIE VERVANG JE GLOEILAMP 373905_Lichtbronnen.indd 1 30-05-11 11:33 Einde van de gloeilamp is in zicht De gloeilamp zet 90 tot 95% van al zijn gebruikte elektriciteit om in warmte in plaats

Nadere informatie

BIJLAGE. -emissiereductie kan worden toegeschreven aan het gebruik in een voertuig van categorie M 1. Testopstelling

BIJLAGE. -emissiereductie kan worden toegeschreven aan het gebruik in een voertuig van categorie M 1. Testopstelling L 31/73 BIJLAGE 1. Testmethode Inleiding Om te bepalen welke -emissiereductie kan worden toegeschreven aan het gebruik in een voertuig van categorie M 1 van het efficiënte buitenverlichtingssysteem bestaande

Nadere informatie

Product naam: MM03675

Product naam: MM03675 Product naam: MM03675 Specificaties MM03675: Levensduur: 25000u Lengte: 118 mm Wattage: 9.00W Spanning: 230 V Kleur: 2800K (warmwit) Inbouwmaat: 118 mm Lumen: 600 lu Beschermingsklasse: IP20 RA: 80 Te

Nadere informatie

Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar

Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar Uw vision groepenverdeler van Hager installatieautomaat ( groep ) testknop aardlekschakelaar hoofdschakelaar coderingsstreep (zwart of grijs) De

Nadere informatie

Handleiding WatchWatch smart

Handleiding WatchWatch smart Handleiding WatchWatch smart Introductie Bedankt voor uw aankoop van de WatchWatch smart. Een technisch hoogstandje op het gebied van telefoon en multimedia. Voor de juiste werking van het apparaat adviseren

Nadere informatie

3,5-5 m LEDOPLOSSING MET LAAG AG ENERGIEVERBRUIK VOOR RESIDENTIËLE ZONES. Muursteun. Rechte paal. Voetplaat. kio led

3,5-5 m LEDOPLOSSING MET LAAG AG ENERGIEVERBRUIK VOOR RESIDENTIËLE ZONES. Muursteun. Rechte paal. Voetplaat. kio led kio led inoa kio led 3,5-5 m LEDOPLOSSING MET LAAG AG ENERGIEVERBRUIK VOOR RESIDENTIËLE ZONES Muursteun De combinatie Kio LED + Consis werd ontworpen door Grandesign en valt op door zijn zuiverheid en

Nadere informatie

Prestaties van LED beoordelen? Jacob Nuesink

Prestaties van LED beoordelen? Jacob Nuesink Prestaties van LED beoordelen? Jacob Nuesink Prestaties van LED beoordelen Huidige status van de LED verlichtingsmarkt Het DEKRA LED performance keurmerk - Eisen en normen Toepassing van LED producten

Nadere informatie

ZX Ronde zondag 5 oktober 2014

ZX Ronde zondag 5 oktober 2014 ZX Ronde zondag 5 oktober 2014 Verhaaltje..Tussen Watt en Lumen Dit een verhaaltje gaat over de verschillen tussen de lichtopbrengst van lichtbronnen wat aansluit op het verhaalt over licht en lichtbronnen

Nadere informatie

HANDLEIDING: AKOESTISCHE GLASBREUKMELDER

HANDLEIDING: AKOESTISCHE GLASBREUKMELDER HANDLEIDING: AKOESTISCHE GLASBREUKMELDER Inhoud INTRODUCTIE... 2 AKOESTISCHE SENSOR... 2 SIGNAALZENDER... 3 INSTALLATIE... 4 OPTIMLAISEER DETECTIE EN VOORKOM VALS ALARM... 4 PLAATS VAN MONTAGE... 5 GEREEDMAKEN

Nadere informatie

Product naam: MM03594

Product naam: MM03594 Product naam: MM03594 Specificaties MM03594: Levensduur: 25000u Wattage: 8W Kleur: 2800K Lumen: 400 lu Cd: 1700 cd RA: 82 Bundelbreedte: 24 graden Lamp soort: PAR16 Lampvoet: GU10 Lengte: 70 mm Diameter:

Nadere informatie