Handelsingenieur in de Beleidsinformatica. bacheloropleiding

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Handelsingenieur in de Beleidsinformatica. bacheloropleiding"

Transcriptie

1 Handelsingenieur in de Beleidsinformatica bacheloropleiding 2011

2 Inhoud 1 Voorwoord 3 Waarom aan de Universiteit Antwerpen studeren? 4 Studentgerichtheid 4 Innoverende academische opleidingen 4 Infrastructuur 4 Vorming 5 Antwerpen 5 Over Handelsingenieur in de Beleidsinformatica 6 Veelzijdige bacheloropleiding 6 Meer dan beleidsinformaticaonderdelen 6 Nauwe contacten met de bedrijfswereld 7 Studieopbouw 8 BaMa-structuur 8 Studieopbouw bacheloropleiding 8 Studieopbouw masteropleiding 8 Verder studeren na je universitair diploma 9 Handelsingenieur in de Beleidsinformatica, iets voor jou? 10 Je hebt een ruime belangstelling 10 Voorkennis? 10 Belangrijke troeven 10 Hoe begin je eraan? 11 Welk diploma heb je nodig? 11 Introductieweek 11 Bachelor Handelsingenieur in de Beleidsinformatica: studieprogramma 12 Bachelor eerste jaar 13 Bachelor tweede jaar 14 Bachelor derde jaar 15 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar 16 Opleidingsonderdelen bachelor eerste, tweede en derde jaar 23 De master Handelsingenieur in de Beleidsinformatica 24 Kiezen na je bacheloropleiding 24

3 2 Inhoud Voorwoord 3 Onderwijs en examens 25 Onderwijs 25 Studiepunten 25 Semestersysteem - Examens 26 Leerkrediet 27 Ombudspersoon 28 Internationaal 29 Studiebegeleiding 30 Studieadvies en studentenbegeleiding 30 Psychologische begeleiding en psychotherapie 30 Begeleiding van studenten met een functiebeperking, topsport- of kunstbeoefening 30 Afstudeerbegeleiding en beroepskeuze 31 Studietrajectbegeleider 31 Vakspecifieke begeleiding 31 Taalbegeleiding - Monitoraat op maat - Academisch Nederlands 31 Voortstuderen na Handelsingenieur in de Beleidsinformatica 32 Specifieke lerarenopleiding 32 Master na masteropleidingen 32 Je kansen op de arbeidsmarkt na HIB 33 Vorming van hogere kaderleden en leidinggevende personen 33 Op maat van je ambities 33 Een alumnus aan het woord 34 Hoe bereik je makkelijk de campussen? 35 Plattegrond van de Stadscampus 36 Bijkomende informatie 37 Provinciale informatiedagen 37 Infomomenten voor toekomstige studenten 37 Brochures over andere opleidingen 37 Departement Sociale, Culturele en Studentgerichte Diensten 38 Faculteit Toegepaste Economische Wetenschappen 38 Welkom bij de Universiteit Antwerpen. Je hebt de weg naar onze universiteit gevonden en je wilt meer informatie over onze instelling en onze studierichtingen. Dit boekje helpt je al een hele stap vooruit in je keuzeproces. De Universiteit Antwerpen is een middelgrote universiteit met meer dan studenten. Binnen de Associatie Hogescholen & Universiteit Antwerpen werken we nauw samen met de Plantijnhogeschool, de Karel de Grote-Hogeschool, de Artesis Hogeschool Antwerpen en de Hogere Zeevaartschool. Studeren aan de universiteit is het begin van een nieuwe periode in je leven. Belangrijk is dat je je goed voelt op de universiteit van je keuze en dat je je binnen enkele jaren goed voelt met je behaalde diploma. Daarom stelt de Universiteit Antwerpen alles in het werk om je studietijd aangenaam te maken en de kwaliteit van de opleiding op topniveau te houden. Onze opleidingen worden geregeld bijgestuurd en aangepast aan de maatschappelijke evolutie. Leren is leven is de slogan van de Universiteit Antwerpen. Niet zomaar een leuze, want wij maken werk van een goed evenwicht tussen leren en leven. Met kennen ben je niets zonder het kunnen. De link tussen leren en leven is hier voelbaar aanwezig. Als je naar een van onze informatiedagen komt, zal je merken dat het prettig studeren is aan de Universiteit Antwerpen. Zowel onze medewerkers als onze studenten zullen je er graag over vertellen en kijken alvast uit naar de kennismaking! Universiteit Antwerpen Prof. dr. Alain Verschoren Rector

4 4 Waarom aan de Universiteit Antwerpen studeren? Waarom aan de Universiteit Antwerpen studeren? 5 Studentgerichtheid De Universiteit Antwerpen staat voor studentgerichtheid. Dit betekent onder andere dat je zoveel mogelijk college volgt in kleine groepen, wat een vlotte interactie mogelijk maakt. Dankzij de kleine afstand tussen studenten en docenten kan je bij je profs terecht met allerlei vragen en problemen. De vlotte communicatie tussen docenten, assistenten en studenten wordt mee ondersteund door de digitale leeromgeving Blackboard. Dat biedt ook nieuwe kansen voor een interactief onderwijssysteem. Studenten worden ook uitgenodigd om actief deel te nemen aan het beleid: in verschillende adviesorganen en raden zijn zij vertegenwoordigd. Tenslotte is de Universiteit Antwerpen bekend voor haar goede studentenbegeleiding en -ondersteuning, waarbij wordt ingespeeld op de individuele noden van alle studenten. Innoverende academische opleidingen De Universiteit Antwerpen biedt innoverende academische opleidingen, waarbij de opleidingen zowel oog hebben voor theorie als voor praktijk. De opleidingen zijn stevig verankerd in sterk wetenschappelijk onderzoek, dat ook internationale faam geniet. De ivoren academische toren werd reeds lang geleden gesloopt: academici hechten veel belang aan een voortdurende uitwisseling met de steeds evoluerende samenleving. Bij je studie aan de Universiteit Antwerpen staat niet zozeer het memoriseren van feitenkennis centraal: je verwerft relevante kennis en vaardigheden die je nodig hebt om beroepsrelevante opdrachten en problemen op te lossen. De BaMa-structuur schept ruimte voor vernieuwing en verbetering. Nieuwe opleidingen werden ingevoerd, keuzemogelijkheden binnen bestaande opleidingen verruimd. Infrastructuur Voor haar onderwijs beschikt de Universiteit Antwerpen over de meest moderne infrastructuur: goed uitgeruste les- en computerlokalen, laboratoria, bibliotheken en studielandschappen. In alle publieke ruimten zijn er hotspots waar je draadloos kunt surfen. De laatste jaren werd ook op grote schaal geïnvesteerd in nieuwe gebouwen om het toenemend aantal studenten op te vangen en hen een aangename leeromgeving te bieden. De Universiteit Antwerpen is een middelgrote universiteit met meer dan studenten, verspreid over vier campussen en zeven faculteiten. De campussen Middelheim, Groenenborger en Drie Eiken liggen aan de stadsrand, in een groene omgeving. De campussen Middelheim en Groenenborger grenzen aan het openluchtmuseum Middelheim en aan het Nachtegalenpark. Studeer je op campus Drie Eiken dan kan je volop genieten van de groene oase van Fort VI en de mooie vijvers rondom de campus. De Stadscampus, met zijn kern van prachtig gerenoveerde 16de-eeuwse gebouwen, ligt in hartje Antwerpen. Vorming De Universiteit Antwerpen wil niet alleen opleidingen aanbieden, maar ook een brede vorming. Jonge mensen laten opgroeien tot professionelen met een kritische ingesteldheid, een tolerante en constructieve houding. De Universiteit Antwerpen kiest resoluut voor pluralisme en verwelkomt diversiteit in haar curricula, en bij personeel en studenten. Antwerpen Je kiest natuurlijk ook voor de stad Antwerpen. Studeren is meer dan met je neus in de boeken zitten. Wie in Antwerpen komt studeren, kiest voor een studentenstad. Antwerpen is niet alleen een universiteitsstad: het is een bruisende metropool met een uniek cultuurhistorisch aanbod, een wereldhaven, een overvloed aan cafés en restaurants, clubs, gezellige pleintjes, cultuur, architectuur, mode, sportinfrastructuur... Kort samengevat: een stad waarin Antwerpenaars, bezoekers en studenten graag wegzinken. Speciaal voor de lancering van de nieuwe huisstijl van de Universiteit Antwerpen schreef oud-student Pieter Embrechts het lied U Aan het woord. In deze brochure vertellen wij graag over onze universiteit, daarna is het woord aan A!

5 6 Over Handelsingenieur in de Beleidsinformatica Over Handelsingenieur in de Beleidsinformatica 7 Veelzijdige bacheloropleiding Sinds vele jaren gaan innovatie en ICT hand in hand. De doorbraak van het internet heeft deze tendens nog versterkt. Steeds meer aspecten van het moderne bedrijfsleven worden door ICT gestuurd en geïntegreerd. ICT zorgt voor informatie voor het management, integreert bedrijfsprocessen, coördineert productieactiviteiten en verzorgt het verkopen van producten en diensten via elektronische weg. De nood aan deskundigen die organisaties kunnen leiden in hun zoektocht naar de gepaste ICT-ondersteuning voor hun activiteiten is dan ook zeer groot. Uit onderzoek blijkt dat de beste resultaten worden bereikt door deskundigen die zowel bedrijfs- als ICT-kennis bezitten en deze harmonisch op elkaar kunnen afstemmen. De Universiteit Antwerpen speelt in op deze evolutie door een veelzijdige bacheloropleiding aan te bieden: de opleiding is erop gericht om studenten op te leiden die ICT-intensieve oplossingen voor bedrijfseconomische vraagstukken kunnen identificeren, uitwerken en implementeren. Meer dan beleidsinformaticaonderdelen Deze opleiding biedt meer dan puur informaticagerichte vakken. In de eerste jaren verwerf je een stevige basis in economie en bedrijfsbeheer. Financiële, juridische en organisatorische aspecten van het bedrijfsleven worden belicht. Je maakt bovendien kennis met beleidsinformatica en informatiesystemen. In maatschappelijk gerichte opleidingsonderdelen (psychologie, sociologie, filosofie,...) worden deze (bedrijfs)economische thematieken en problemen in een ruimere context gesitueerd. Om vlot te kunnen functioneren in een nationale of internationale context, wordt veel aandacht besteed aan talenonderwijs. In hoorcolleges en taalpractica leer je vlot en correct, schriftelijk en mondeling communiceren en verruim je je economische woordenschat. In het tweede en derde jaar van de Bachelor krijgen de beleidsinformaticaonderdelen een steeds belangrijkere plaats in het curriculum. Dit beleidsinformaticagedeelte bestaat uit 3 grote pijlers: 1. Managementaspecten van ICT: in dit deel bekijken we hoe informatiesystemen bedrijfsprocessen in organisaties kunnen ondersteunen, alsook het management van ICT-projecten en -departementen. Verschillende deelaspecten hiervan zijn onder meer ontwikkeling van ICT-strategie, ontwerp van bedrijfsprocessen, ICT-governance en management & audit van ICT-projecten. 2. Ontwikkeling van informatiesystemen: het bouwen van informatiesystemen; hierbij komen zowel analyse, ontwerp, implementatie als onderhoud aan bod. 3. Onderliggende technologieën van ICT: op hardware-, software- en communicatie- en netwerkniveau. Nauwe contacten met de bedrijfswereld De opleiding Handelsingenieur in de Beleidsinformatica bereidt je voor op een managementfunctie in een bedrijf of bij de overheid. Om de realiteit van het bedrijfsleven dichter bij de universiteit te brengen, worden zowel in de bachelor- als in de masteropleiding verschillende initiatieven genomen. In een aantal colleges worden gastsprekers uit de praktijk uitgenodigd. Managers lichten theoretisch besproken onderwerpen toe vanuit hun ruime ervaring en brengen verrijkende discussies op gang met de studenten. Ook de docenten die advies verlenen aan bedrijven en overheidsinstellingen, reiken je interessante vraagstukken en mogelijke oplossingen aan. Verder krijg je tijdens bedrijfsbezoeken de kans om (aspecten van) de werking van grote en kleine ondernemingen te bestuderen. De nauwe band tussen de faculteit TEW en management blijkt ook uit het ruime opleidings- en cursusaanbod van de managementschool van Antwerpen (AMS). De bedrijfswereld stelt de vorming aan de Universiteit Antwerpen erg op prijs: elk jaar geeft de plaatsingsdienst een groot aantal vacatures uit en laatstejaars hebben vaak een contract op zak, nog vóór ze afstuderen. Sinds april 2005 is de Universiteit Antwerpen voor de managementopleidingen die worden verstrekt door de faculteit TEW en de AMS geaccrediteerd bij AACSB International. AACSB staat voor de Association to Advance Collegiate Schools of Business. AACSB International heeft 596 geaccrediteerde leden wereldwijd die het business accreditation label dragen, waaronder de belangrijkste managementscholen zoals Harvard Business School, London Business School, Warwick, Stanford, Columbia Business School,... Meer info: aacsb.edu

6 8 Studieopbouw Studieopbouw 9 BaMa-structuur De opleidingsprogramma s van de universiteiten werden vanaf academiejaar omgevormd tot een drie jaar durende academische bacheloropleiding en een één- of meerjarige Master. De masteropleiding Handelsingenieur in de beleidsinformatica is een tweejarige masteropleiding (120 sp). Met een academisch bachelordiploma in handen heb je optimale kansen om een master aan te vangen. Studieopbouw bacheloropleiding In de loop van de drie bachelorjaren kun je je algemene intellectuele vorming verbreden, krijg je een stevige theoretische basis in economie, kwantitatieve methoden, beleidsinformatica en verbeter je je communicatieve vaardigheden. Je leert bedrijfsproblemen analyseren en je leert op systematische wijze nadenken over uiteenlopende problemen die in de verschillende opleidingsdomeinen worden behandeld. In het eerste jaar maak je kennis met een aantal basisbeginselen van beleidsinformatica en met de werking en functie van informatiesystemen; in het tweede jaar wordt aandacht besteed aan de ontwikkelingsaspecten van informatica. In het derde jaar worden o.a. de managementaspecten van informatica besproken, en krijgen de studenten de gelegenheid om de kennis opgedaan in de voorgaande jaren toe te passen in één integrerend project. Verder studeren na je universitair diploma De verdere studie- en specialisatiemogelijkheden zijn: Specifieke lerarenopleiding Een andere masteropleiding Master-na-masteropleiding Doctoraatsopleiding Postacademische vorming (postgraduaten en permanente vorming) Afzonderlijke brochures i.v.m. de verdere studie- en specialisatiemogelijkheden en de doctoraatsopleiding zijn verkrijgbaar bij de achteraan vermelde diensten. Studieopbouw masteropleiding Het diploma Bachelor Handelsingenieur in de Beleidsinformatica geeft automatisch toegang tot de masteropleiding. Hierin krijg je de kans om je verder te verdiepen in beleidsinformatica. Naargelang de invulling van het pakket van opleidingsonderdelen en de keuze van de afstudeerrichting, kan het aandeel van de beleidsinformaticagerichte opleidingsonderdelen oplopen tot 75%. Handelsingenieur in de Beleidsinformatica: een drie jaar durende academische bacheloropleiding en een tweejarige master.

7 10 Handelsingenieur in de Beleidsinformatica, iets voor jou? Hoe begin je eraan? 11 Je hebt een ruime belangstelling Voor Handelsingenieur in de Beleidsinformatica kies je vanuit een ruime belangstelling voor industrie en handel, economie en informatica. Je wil de taal leren spreken van economen, ingenieurs en informatici, en je bent bereid om in een multidisciplinair team een aantal managementactiviteiten op te nemen. Voorkennis? Voor economie, bedrijfskunde, boekhouden en Duits of Spaans wordt geen specifieke voorkennis verwacht. Ook op het gebied van beleidsinformatica is geen specifieke voorkennis nodig. Een goede basis wiskunde is wel noodzakelijk. Vanaf juli kunnen de ingeschreven studenten gebruik maken van een volledig uitgewerkt zelfstudiepakket voor de opfrissing van wiskunde, beschikbaar op het elektronisch leerplatform van de Universiteit Antwerpen. Voor Engels en Frans wordt uitgegaan van het niveau van het algemeen secundair onderwijs. Belangrijke troeven Verder kunnen een aantal andere vaardigheden je slaagkansen gevoelig verhogen. Zo zijn logisch inzicht, de vaardigheid om verbanden te leggen en om aspecten in een ruimere context te bekijken én oog voor wetenschappelijke exactheid belangrijke troeven. Welk diploma heb je nodig? Om te worden toegelaten tot de bachelorstudie Handelsingenieur in de Beleidsinformatica, moet je in principe een diploma van het secundair onderwijs bezitten. Ook kunnen mensen zonder diploma secundair onderwijs ook op basis van elders verworven competenties (vb. werkervaring) worden toegelaten tot een universitaire studie. Buitenlandse studenten moeten beschikken over een equivalent getuigschrift of over een diploma dat hen in eigen land toegang verleent tot een gelijkwaardige studierichting. Wie in het secundair onderwijs aan een niet- Nederlandstalige school les volgde, neemt deel aan de interuniversitaire taaltest voor Anderstaligen: een gestandaardiseerde test die je schriftelijke en mondelinge taal-beheersing van het Nederlands nagaat. Als je vragen hebt in verband met de toelatingsvoorwaarden, neem je best contact op met de International Student Officer Introductieweek Tijdens de eerste week van het academiejaar worden de opleidingsonderdelen van het eerste jaar uitvoerig ingeleid. Je krijgt een overzicht van de inhoud van elk opleidingsonderdeel, de verwachtingen van de docent, de examenvorm, en de begeleidingsmogelijkheden. Je wordt verwacht zelfstandig te kunnen werken: je moet zelf de leerstof het hele semester of jaar bijhouden, op tijd je vragen formuleren, papers schrijven, enz. Om de groepsopdrachten tot een goed einde te brengen, moet je in staat zijn om op een constructieve manier met je jaargenoten samen te werken. Zoals voor elke universitaire studie, zijn ook voor Handelsingenieur in de Beleidsinformatica een goed doorzettingsvermogen en een positieve werkattitude vereist.

8 12 Bachelor Handelsingenieur in de Beleidsinformatica: studieprogramma Bachelor eerste jaar: studieprogramma 13 Zoek je een voorbeeld van een collegerooster? Surf dan naar Daar vind je een overzicht van de huidige collegeroosters. Opleidingsonderdelen De kolom met de studiepunten geeft een idee van de belasting die het vak binnen de totale opleiding vertegenwoordigt. De studiepunten geven een indicatie van de geschatte studielast per opleidingsonderdeel. In het berekenen van het totale examenresultaat wordt hiermee rekening gehouden: een opleidingsonderdeel met een groot aantal studiepunten heeft een groter gewicht op de deliberatie. Het is mogelijk dat er aan het curriculum nog kleine aanpassingen worden aangebracht. Raadpleeg voor een laatste stand van zaken Bachelor eerste jaar Verbredende studiedomeinen Inleiding tot de psychologie 3 Inleiding tot de sociologie 3 Inleiding tot het recht 6 Filosofie 3 Algemene economie Inleiding tot de algemene economie 6 Kwantitatieve methoden Wiskunde met (bedrijfs)economische toepassingen 6 Statistiek met (bedrijfs)economische toepassingen 1 3 Statistiek met (bedrijfs)economische toepassingen 2 3 Bedrijfskunde Management en organisatie 6 Accountancy 6 Informatietechnologie en beleidsinformatica Informatiesystemen 6 Digitale elektronica 3 Talen 6 Studenten kiezen in het eerste jaar van de bachelor twee talen uit het pakket van vier talen dat door de faculteit TEW wordt aangeboden nl. Frans, Engels, Duits en Spaans. Elke taal staat voor drie studiepunten. sp Totaal 60

9 14 Bachelor tweede jaar: studieprogramma Bachelor derde jaar: studieprogramma 15 Bachelor tweede jaar sp Bachelor derde jaar sp Algemene economie Micro-economie 6 Macro-economie 6 Kwantitatieve methoden Beslissingsondersteunende methoden 6 Bedrijfskunde Financiële rapportering en analyse 6 Onderneming en recht 6 Marketingbeleid 6 Informatietechnologie en beleidsinformatica Systeemontwerp 6 Programmeren en datastructuren 6 Talen 6/9* Vrije keuze 6/3** Totaal 60 * De studenten kiezen voor bachelor tweede en derde jaar uit één van de volgende twee tracks: TRACK 1: Jaar 2: 6 sp talen en 6 sp vrije keuze Jaar 3: 6 sp talen en 0 sp vrije keuze TRACK 2: Jaar 2: 9 sp talen en 3 sp vrije keuze Jaar 3: 3 sp talen en 3 sp vrije keuze In totaal volgen de studenten minimum 18 sp en maximum 24 sp talen. Er moet minimum van drie talen niveau twee bereikt worden of van twee talen niveau drie. ** Studenten kunnen de keuze invullen ofwel met een OO talen ofwel met een KOO van de keuzelijst. De mogelijkheid bestaat om de SP van de keuze samen (6) te benutten in jaar 2 of jaar 3 van de opleiding. Verbredende studiedomeinen Levensbeschouwing vraagstukken 3 Kwantitatieve methoden Kwantitatieve beleidsmethoden 6 Bedrijfskunde Financieel management 6 HRM en arbeidsrecht 6 Management, accounting & controle 3 Informatietechnologie en beleidsinformatica Computernetwerken en databanken 6 Beleidsinformatica 6 Systeemanalyse 6 E-business 6 Bachelorproef HIB 6 Talen 6/3* Vrije keuze 0/3* Totaal 60 * De studenten kiezen voor bachelor tweede en derde jaar uit één van de volgende twee tracks: TRACK 1: Jaar 2: 6 sp talen en 6 sp vrije keuze Jaar 3: 6 sp talen en 0 sp vrije keuze TRACK 2: Jaar 2: 9 sp talen en 3 sp vrije keuze Jaar 3: 3 sp talen en 3 sp vrije keuze In totaal volgen de studenten minimum 18 sp en maximum 24 sp talen. Er moet minimum van drie talen niveau twee bereikt worden of van twee talen niveau drie. ** Studenten kunnen de keuze invullen ofwel met een OO talen ofwel met een KOO van de keuzelijst. De mogelijkheid bestaat om de SP van de keuze samen (6) te benutten in jaar 2 of jaar 3 van de opleiding.

10 16 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar 17 In deze brochure laten we je kennis maken met de inhoud van de opleidingsonderdelen van de eerste bachelor. Op de website vind je meer uitgebreide informatie terug over de begin- en eindtermen, werkvormen, evaluatie, noodzakelijk en aanbevolen studiemateriaal. BACHELOR EERSTE JAAR VERBREDENDE STUDIEDOMEINEN Inleiding tot de psychologie Psychologie benadert menselijk gedrag op het niveau van het individu. Onderwerpen die behandeld worden zijn: neurowetenschappen, persoonlijkheid, bewustzijn, aandacht, perceptie, leerprocessen, geheugen, motivatie, emoties en sociale psychologie. Via het bespreken van klassiek en origineel onderzoek in de psychologie, alsook eventuele, rechtstreekse deelname in korte experimenten, genieten de studenten van uitzonderlijke ervaringen die niet alleen de kennis van de algemene psychologie bevorderen, maar tegelijkertijd ook noodzakelijk zijn om diepere inzichten te verwerven. Tot besluit van elk experiment wordt het verband tussen de toepassing en de theorie gezamenlijk besproken. Het is vooral de bedoeling om aan de hand van experimenten aan te tonen wat Kurt Lewin ooit beweerde: er is niets zo praktisch als een goede theorie. Inleiding tot de sociologie Sociologie is de wetenschappelijke studie van de samenleving en de diverse groeperingen die met elkaar - elke dag opnieuw - die samenleving maken. Sociologie steunt enerzijds op theoretische inzichten om de complexe sociale realiteit te verduidelijken, anderzijds op onderzoek naar die sociale werkelijkheid. De focus van sociologie ligt op de (onderliggende) structuren van een samenleving. Denk aan groepen, organisaties, culturen, macht en sociale stratificatie. De al dan niet bestaande structuren verduidelijken waarom er wel of niet verandering voorkomt of kan voorkomen. Sociologen ontwikkelen niet alleen theoretische inzichten in het maatschappelijk gedrag, maar passen theorieën ook toe op (actuele) sociale vraag- stukken (bv. armoede) en geven zo aanzetten tot sociaal beleid (bv. herverdeling van inkomen). Centrale vragen binnen de sociologie zijn: Het hoe en waarom van orde en conflict? Het hoe en waarom van stabiliteit en verandering? Het hoe en waarom van ongelijkheid en macht? Het hoe en waarom van conformistisch en deviant gedrag? Ook vanuit bedrijfskundig oogpunt zijn dergelijke vragen zeer relevant en actueel. Een aanzet tot antwoord op deze vragen helpt ons immers om met kennis van zaken de ontwikkelingen in onze samenleving te begrijpen en te volgen. Ook krijgen wij zo een betere kijk op onze eigen positie in die samenleving, op hoe een maatschappij ons eigen gedrag bepaalt. Gebrek aan kennis van de regels van het maatschappelijke spel kan immers tot uitsluiting leiden. De eerstejaarsstudent bachelor wordt vertrouwd gemaakt met de belangrijkste sociologische vragen, de onderzoekstradities, de sociologische concepten en de actuele thema s van het onderzoek. Daarbij steunen wij, zowel op klassieke als op hedendaagse sociologen: hun sociologische concepten, hun so-ciologische verbeelding, hun analyses en hun centrale sociologische vragen. Inleiding tot het recht In dit opleidingsonderdeel komen de volgende onderwerpen aan bod: Enkele basisbegrippen van het recht en van de rechtsorde, het publiek recht en de bronnen van het recht, de gerechtelijke orde (en het verloop van een gerechtelijke procedure), het personen- en familierecht. Een inleiding tot het bewijsrecht; het goederen- en zakenrecht (en de zakelijke zekerheden), de verbintenissen en contracten; enkele bijzondere overeenkomsten, de onrechtmatige daad en de foutaansprakelijkheid. Enkele begrippen uit het handelsrecht: handelstussenpersonen, distributiecontracten en waardepapieren. Filosofie Allereerst wordt een systematisch overzicht gegeven van de belangrijkste filosofische denkers en stromingen. Uiteraard worden deze die van belang zijn naar economie toe, het sterkst belicht. Zo wordt speciale thematische aandacht geschonken aan de evolutie van het Griekse oikonomia begrip

11 18 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar 19 tot het actuele economieconcept, aan het onderscheid tussen positieve en normatieve economie, aan de wijsgerige oorsprong van het instrumentalisme, het utilitarisme en rationaliteit in economie en aan de filosofische wortels van de economische globalisering waarbij de markt voorop staat. Tenslotte wordt in het bijzonder stilgestaan bij wat vooraanstaande auteurs van de moderne en de hedendaagse wijsbegeerte verhelderen omtrent economisch gezien belangrijke begrippen als behoefte, schaarste, arbeid, macht, en rechtvaardigheid. ALGEMENE ECONOMIE Inleiding tot de algemene economie Na een omschrijving van het economisch probleem en de methode van de economische wetenschap komen micro-economisch onderwerpen aanbod: het marktmechanisme; het overheidsingrijpen in de markt; de studie van consumptiebeslissingen; het beschrijven van productieprocessen door middel van productie- en kostenfuncties; het gedrag van de producent onder alternatieve marktvormen. Verder volgen onderwerpen uit de macroeconomie: macro-economische grootheden, economische groei en macroeconomisch evenwicht; werkloosheid en inflatie; monetaire en budgettaire politiek. Het laatste deel is specifiek gewijd aan de internationale dimensie van de economie: internationale handel, betalingsbalans, wisselkoers, monetaire unie. KWANTITATIEVE METHODEN Wiskunde met (bedrijfs)economische toepassingen Na een korte algemene inleiding besteden we voornamelijk aandacht aan de volgende onderwerpen: verzamelingen en hun structuren, analyse, integraalrekening en reeksen. Voor elk onderdeel herhalen we eerst de belangrijkste topics, waarna we deze thema s verdiepen en verbreden, en toepassen op economische en bedrijfseconomische problemen. Bij het hoofdstuk analyse gaat het zowel om functies van één veranderlijke als om functies van meer veranderlijken; daarbij bekijken we o.m. het onderzoek van functies, de afgeleiden en extremenonderzoek, een belangrijk onderwerp binnen een faculteit toegepaste economische wetenschappen. Verder besteden we aandacht aan enkelvoudige en meervoudige integralen, en aan onbepaalde en bepaalde integralen. In het hoofdstuk reeksen tenslotte, staan we stil bij de convergentie van reeksen. Statistiek met (bedrijfs)economische toepassingen 1 De cursus start met een algemene inleiding over o.a. de zin van de statistiek, paradigma van de statistiek, het verzamelen en meten van data, meetschalen, soorten steekproeven en steekproeffouten. Ook het belang van kansrekenen voor de statistische besluitvorming wordt belicht. Om gegevens samen te vatten, behandelen we in de beschrijvende statistiek de belangrijkste grafische en numerieke voorstellingen en de keuze van de meest correcte voorstelling. Na een kort overzicht van de kanstheorie volgt een studie van toevallige variabelen, met de belangrijkste discrete en continue verdelingen als voorbeelden. Tenslotte wordt de centrale limietstelling geïntroduceerd en wordt het gebruik van simulatie als probleemoplossende techniek geïllustreerd. De opbouw van de cursus gebeurt volledig aan de hand van (bedrijfs)economische toepassingen. Statistiek met (bedrijfs)economische toepassingen 2 Als inleiding tot de verklarende of inferentiële statistiek wordt het begrip schatter uitgelegd. De klemtoon ligt hierbij op de steekproefproportie, het steekproef-gemiddelde en de steekproefvariantie. Voor elk van deze schatters wordt de steekproefverdeling afgeleid. Het belang van de centrale limietstelling wordt hierbij beklemtoond. De onderwerpen die hierna aan bod komen zijn het opstellen van betrouwbaarheidsintervallen en het toetsen van hypothesen. Na een algemene inleiding over toetsen worden de belangrijkste toetsen voor ligging, spreiding en verdeling behandeld, voor verschillende meetschalen en voor één, twee en meer dan twee populaties. De opbouw van de cursus gebeurt volledig aan de hand van (bedrijfs)economische toepassingen. BEDRIJFSKUNDE Management en organisatie De leerstof zit vervat in 3 delen die telkens bestaan uit diverse subdelen of hoofdstukken. Deel I kan beschouwd worden als een algemeen duidend en positionerend deel. Hoofdstuk 1 omschrijft of duidt het begrip organisatie en hoofdstuk 2 doet hetzelfde met het begrip management. Hoofdstuk 2 verduidelijkt eveneens het vakgebied management én positioneert het t.o.v. andere vakgebieden. Tenslotte behandelt hoofdstuk 3 de voornaamste managementperspectieven.

12 20 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar 21 Deel II behandelt de kern van het managementgebeuren of de zogenaamde managementcyclus. Deze cyclus bestaat traditioneel uit 4 functies: plannen, organiseren, leiding geven en controleren. Elk van deze functies komt uitvoerig aan bod in een afzonderlijk hoofdstuk (4, 5, 6 en 7). Telkens staan we stil bij de volgende centrale vragen: wat is/impliceert de desbetreffende functie? Welke concrete activiteiten kunnen we binnen deze functie onderscheiden? Wat zijn de typische kenmerken en aandachtspunten van deze activiteit? Welke technieken en instrumenten kunnen hierbij gebruikt worden? In deel III staan we stil bij de verschillende deel vakgebieden of managementdomeinen binnen het algemeen vakgebied management. Enerzijds behandelen we enkele specialistische of functionele managementdomeinen (vb. aankoopmanagement, marketingmanagement, HRM, communicatiemanagement,...). Anderzijds behandelen we enkele generalistische managementdomeinen (vb. strategisch management, cultuurmanagement,...). Telkens staan we stil bij de volgende centrale vragen: wat is de centrale focus van het managementdomein in kwestie? Welke concrete activiteiten kunnen we onderscheiden (vertrekkend vanuit de managementcyclus deel II)? Welke specifieke technieken en instrumenten kunnen we hierbij gebruiken? De leerstof vormt het voorwerp van een begeleid zelfstudietraject gebaseerd op een handboek en een begeleiding en/of ondersteuning via de digitale leeromgeving (Blackboard) en facultatieve (!) werkcolleges. De studenten kunnen inzake de begeleiding en/of ondersteuning een aantal keuzes maken waardoor er gedeeltelijk een geïndividualiseerd leertraject ontstaat. Doorheen het begeleide zelfstudietraject worden er verplicht te realiseren opdrachten voorzien, 4 in totaal. De opdrachten hebben tot doel om de in het theoretisch luik aangereikte inzichten te leren gebruiken als analysebril om op een meer gesystematiseerde, gerichte en wetenschappelijke wijze te kijken naar de complexe werkelijkheid van organisaties en het management van deze organisaties. Via de digitale leeromgeving (Blackboard) wordt elke opdracht gespecificeerd én door de student gerealiseerd. De vorm van de opdrachten loopt parallel met het examen. Zo bestaan de opdrachten uit een mix van meerkeuzevragen en open vragen. In dat opzicht vormen ze naast een permanente evaluatie ook een goede voorbereiding op het examen. De opdrachten tellen onder de vorm van permanente evaluatie mee voor de uiteindelijke evaluatie van het vak. Ze bedragen 5 van de 20 punten. De behaalde score op 5 telt zowel mee voor de 1ste als de 2de zittijd van een academiejaar. Het cijfer is uiteraard niet overdraagbaar indien de student het vak in een volgend academiejaar opnieuw moet afleggen. Accountancy Deze cursus introduceert de student in het proces dat leidt tot de opstelling van een jaarrekening, d.w.z. dat hij een inleiding krijgt op de techniek van het dubbel boekhouden, het openen en afsluiten van de boekhouding. Daarna wordt de aandacht toegespitst op de enkelvoudige jaarrekening. Het juridisch kader dat hierbij gevolgd wordt, is de Belgische wetgeving op de boekhouding en de jaarrekening van de industriële en handelsonderneming. De posten van de volledige jaarrekening zullen uitvoerig besproken worden, zodanig dat iedere student op zinvolle wijze de cijfergegevens achter iedere post kan interpreteren en weet via welk proces deze bedragen gegenereerd worden. Een door een onderneming gerapporteerd resultaat is immers geen exact objectief cijfer, maar een bedrag dat de uitkomst is van een reeks keuzes binnen een wettelijk kader. WETENSCHAP EN TECHNOLOGIE Informatiesystemen In het eerste deel van de cursus wordt de werking van de hardware besproken. Hierbij wordt ingegaan op de technologie gebruikt voor alle componenten van het moederbord (geheugen, processor, bus, poort,...) en van de randapparatuur (harde schijf, printer,...). Het tweede deel van de cursus behandelt de systeem- en toepassingssoftware. Hierbij wordt een inleiding gegeven op de werking van Windows en Linux besturingssystemen. Tevens wordt Excel meer gedetailleerd besproken als illustratie van toepassingssoftware. In het derde deel van de cursus worden computernetwerken behandeld. Vooral de hardware (modems, hubs, routers,...) en de software (protocollen) van moderne computernetwerken (Internet, ADSL, ISDN, draadloos,...) wordt uitgewerkt. Het vierde deel van de cursus behandelt het gegevensbeheer. In dit deel worden een aantal klassieke bestandsorganisaties besproken als inleiding op de behandeling van relationele databanken. Microsoft Access wordt gebruikt als illustratie van een eenvoudig databankpakket. Het vijfde deel van de cursus behandelt Internet. Door middel van een aantal voorbeelden zal een eenvoudige website worden ontwikkeld gebruik makend van HTML en van XML.

13 22 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar Opleidingsonderdelen bachelor eerste, tweede en derde jaar 23 Digitale elektronica Er wordt een globaal overzicht gegeven van de basisconcepten en architecturen van enkele belangrijke digitale elektronische systemen. In een eerste deel wordt een aantal basistechnieken uitgelegd in de werking van computersystemen. We denken hier bijvoorbeeld aan het uitvoeren van een optelling of bewerking in een computerprocessor, en aan het opslaan van data in geheugens van computers. Het tweede deel behandelt de opslag van gegevens in fysische media, zoals een harde schijf, of een CD of DVD. Hierbij gaat het niet enkel over de fysische principes van deze opslagmedia, maar wordt tevens uitgelegd hoe niet alleen gegevens maar ook audio en video in een formaat worden gebracht waarin ze worden opgeslagen. Een derde deel verklaart tenslotte de werking van digitale elektronische communicatiesystemen in hun geheel. Hierbij komen vragen aan bod als: hoe communiceren computers met elkaar, hoe werken digitale radio en televisie, hoe worden beelden vanuit Mars naar de aarde doorgestuurd, enz. Ook moderne standaarden voor digitale radio (DAB) en digitale televisie (DVB) worden hier verduidelijkt. TALEN Zakelijk en economisch Engels 1 Capita selecta uit Business Vocabulary in Use: Intermediate met als volgende thema s: Employment and Organizations Marketing Time Management Dealing with Stress Doing Business across Cultures Capita selecta uit de Engelse grammatica: Present, past and future tenses Continuous v. simple verb forms Relative pronouns The noun phrase Begrijpen van teksten uit de Engelstalige media in verband met bovengenoemde thema s; luisteroefeningen (o.a. interviews met bekende internationale business gurus, radio reportages over het leven op de werkvloer in een internetbedrijf); spreekoefeningen (vb. class discussions, eenvoudige presentaties en business simulations); schrijfoefeningen (zakelijke s; summary writing); persoonlijke lectuur van een aantal krantenartikels over economische en actuele thema s. Zakelijk en economisch Frans 1 De cursus omvat een herhaling van de grammatica (vnl. morfologie) zakelijke en economische terminologie (de belangrijkste component) zakelijke communicatie in het Frans: luisteroefeningen en leesvaardigheid, actieve gesprekssituaties en discussies, redigeren van teksten (zakenbrieven, s, teksten die een opinie uitdrukken en verdedigen). Zakelijk en economisch Spaans 1 Grammatica: deze cursus legt de basis van de Spaanse grammatica, die wordt ingeoefend o.a. met computerondersteuning; Woordenschat: hoewel de nadruk valt op de algemene basiswoordenschat, wordt er ook een aanzet gegeven tot economisch taalgebruik aan de hand van enkele zakelijk georiënteerde thema s. De woordenschat wordt actief ingeoefend door middel van communicatieve en functionele oefeningen (met aandacht voor de vier basisvaardigheden); Land- en cultuurkunde: er worden een aantal relevante aspecten aangebracht van de Spaanse samenleving; een lectuuropdracht sluit hierbij aan. Zakelijk en economisch Duits 1 Actieve kennis van de algemene en specifieke Duitse basiswoordenschat (500 hoogstfrequente woorden in hun frequentste collocaties). Actieve kennis van de grammaticale bouwstenen van de Duitse hoofdzin. Met concentrische opbouw van woord naar woordgroep, van woordgroep naar zin, van zin naar tekst. Begrijpen van en (geleid) spreken over teksten uit kwaliteitsmedia i.v.m. algemene of Duitstalige sociaal-economische realiteit. Een vijftal zakelijke gespreksvormen. BACHELOR TWEEDE EN DERDE JAAR Via de website kan je bij het overzicht van de opleidingsonderdelen de vakbeschrijvingen van de bachelor tweede en derde jaar terugvinden.

14 24 De master Handelsingenieur in de Beleidsinformatica Onderwijs en examens 25 Kiezen na je bacheloropleiding Vanuit je Bachelor Handelsingenieur in de Beleidsinformatica kun je zonder meer doorstromen naar de Master Handelsingenieur in de Beleidsinformatica. Het masterprogramma omvat twee jaar studie en bevat de volgende domeinen: Informatietechnologie en beleidsinformatica (36 studiepunten) Management (30 studiepunten) Afstudeerrichting (30 studiepunten) Masterproef (24 studiepunten) Naargelang de invulling van het vakkenpakket en de keuze van de afstudeerrichting, kan het aandeel van de beleidsinformaticagerichte opleidingsonderdelen dus oplopen tot 75%. Je hebt de keuze uit volgende afstudeerrichtingen: Accountancy Financiering Marketing Europees en internationaal ondernemen Informatietechnologie Strategie en Organisatie Transport en Logistiek Na het beëindigen van de masteropleiding Handelsingenieur in de Beleidsinformatica, bekom je het diploma van Master in de TEW: Handelsingenieur in de Beleidsinformatica en de titel van Handelsingenieur in de Beleidsinformatica. Meer informatie vind je in de brochure Handelsingenieur in de Beleidsinformatica, masteropleidingen of op de website Onderwijs Voor de meeste vakken worden hoorcolleges georganiseerd. Je volgt in groep een uiteenzetting van de docent, al dan niet ondersteund door audio-visueel materiaal. Voor bepaalde vakken zijn er ook werkcolleges, waar de leerstof uit de hoorcolleges in kleinere groepen wordt uitgediept en ingeoefend. Als universiteitsstudent leer je zelfstandig, kritisch en probleemoplossend denken. Je bepaalt zelf je studietempo en bereidt tussentijdse evaluatiemomenten voor. Zo krijg je de nodige bagage en ontwikkel je de nodige creativiteit om een grote diversiteit aan problemen te behandelen. Dit heeft tot gevolg dat het bedrijfsleven voor de invulling van hogere functies de voorkeur geeft aan universitairen. De digitale leeromgeving Blackboard speelt in deze context een grote rol. Opdrachten worden via dit medium doorgegeven en interactief verwerkt en je kan docenten te allen tijde om feedback vragen. Het contact met professoren en assistenten is niet altijd even intens als met je leerkrachten in het secundair onderwijs, maar je wordt allerminst aan je lot overgelaten. Wanneer je zelf het initiatief neemt om hulp te zoeken, zijn deze mensen zeker bereid een antwoord of oplossing te formuleren voor je vragen of problemen. Het uitgebreide gamma aan begeleidingsmogelijkheden wordt verderop in deze brochure besproken. Studiepunten De studieomvang van elke opleiding wordt uitgedrukt in studiepunten. Een voltijds academiejaar telt voor 60 studiepunten. Deze norm werd overgenomen van het Europees ECTS-project (European Community Course Credit Transfer System). Deze studiepunten zijn een relatieve maatstaf voor de studieomvang van de opleidingsonderdelen in het jaarprogramma. De volledige bacheloropleiding Handelsingenieur in de Beleidsinformatica omvat 180 studiepunten, de masteropleiding 120 studiepunten. Elk studiepunt komt overeen met een studietijd van 25 tot 30 uren. Hierin zijn zowel het bijwonen van de colleges of practica, de voorbereidingstijd en het studeren voor de examens vervat. De studietijd van een voltijds academiejaar varieert van 1500 tot 1800 uren studie. Het aantal studiepunten van een opleidingsonderdeel zegt dus veel meer over hoeveel tijd je er uiteindelijk aan zal besteden, dan enkel het aantal uren dat je les hebt. De normen zijn overal in Vlaanderen en in Europa gelijkaardig, dus gemakkelijk vergelijkbaar.

15 26 Onderwijs en examens Onderwijs en examens 27 Semestersysteem - Examens Het academiejaar is opgedeeld in zes opeenvolgende periodes: het eerste semester, de semestervakantie, het tweede semester, de zomervakantie, de tweede examenzittijd en een les- en examenvrije periode. Wat het eerste semester betreft, leg je in januari examens af voor ongeveer de helft van het jaarprogramma, in juni voor de overige opleidingsonderdelen van de eerste examenzittijd. Voor wie niet al zijn credits heeft verworven na de eerste examenzittijd, wordt in september de tweede examenzittijd ingericht. Door de flexibilisering in het hoger onderwijs bestaan er geen studiejaren meer. Wel worden nog modeltrajecten vastgesteld. Als je voor een voltijds modeltraject kiest, bestaat de mogelijkheid om een bacheloropleiding (180 sp.) in drie jaar tijd af te ronden: 60 studiepunten per jaar. De voorwaarde is wel dat je slaagt voor alle opleidingsonderdelen van je studieprogramma en dus minstens 10 op 20 behaalt. Op die manier verwerf je een creditbewijs dat overeenkomt met het aantal studiepunten van het desbetreffende opleidingsonderdeel. Indien je niet alle creditbewijzen van je studieprogramma verwerft, kan je toch verder met je studie. De faculteit moet dan je programma - een geïndividualiseerd traject of GT - goedkeuren. Omdat de studieprogramma s volgens een logische volgorde werden ingebouwd, zijn er voorwaarden vastgelegd om welbepaalde opleidingsonderdelen al te mogen volgen. Dit noemt men volgtijdelijkheid.je slaagt voor een opleiding als je creditbewijzen haalt voor alle opleidings-onderdelen van de opleiding. Dankzij de nieuwe bachelor- en masterstructuur en het flexibiliseringssysteem heb je meer keuzemogelijkheden gekregen om je studieprogramma in te vullen. In elke faculteit adviseren studietrajectbegeleiders over de samenstelling van je programma en over de aangeboden keuzemogelijkheden. Het is echter belangrijk voldoende vooruitgang te boeken in je studietraject en in een redelijke tijd je diploma te behalen. Daarom heeft de Universiteit Antwerpen een systeem van studievoortgangbewaking en -begeleiding opgezet; de faculteit zal je studieprestaties volgen en kan je bindende voorwaarden opleggen wanneer je niet de helft van de studiepunten van het goedgekeurde studieprogramma van het academiejaar hebt behaald! Leerkrediet Vanaf het academiejaar is het leerkrediet in voege getreden. De overheid wil je zo stimuleren in het maken van een doordachte studiekeuze. Hoe werkt het leerkrediet? Het leerkrediet werkt eveneens met studiepunten. Elke student krijgt 140 studiepunten bij zijn eerste inschrijving in het Vlaams hoger onderwijs. Voor elk opleidingsonderdeel waarvoor je inschrijft wordt het leerkrediet verminderd met de overeenkomstige studiepunten. Enkel wanneer je slaagt voor dat opleidingsonderdeel, komen die studiepunten er terug bij. Voor wie? Het leerkrediet is van toepassing op alle studenten die zich inschrijvingen met een diplomacontract voor een initiële opleiding (de bachelors en de masters) en voor alle inschrijvingen met een creditcontract. Verkeerde keuze gemaakt? Indien je voor de eerste keer in het hoger onderwijs in Vlaanderen voor een bacheloropleiding bent ingeschreven en je van opleiding wenst te veranderen, voorzien de overheid en de instelling maatregelen om het verlies van leerkrediet te beperken. Deze zijn afhankelijk van bepaalde data betreffende de uit- en inschrijving. Informeer je tijdig bij je instelling. Bonus van 60 studiepunten De overgang van secundair naar hoger onderwijs loopt niet altijd even vlot. Daarom heeft de overheid een maatregel ingebouwd om hieraan tegemoet komen. Zo krijg je de eerste 60 studiepunten die je verwerft dubbel terug. Opleiding afgewerkt? Na het behalen van je bachelordiploma, behoud je je leerkrediet. Als je een masterdiploma behaalt, wordt het startkapitaal van 140 studiepunten van je saldo afgetrokken. Als je studietraject perfect is verlopen, heb je dan nog 60 studiepunten over. Onvoldoende leerkrediet Als je geen of een negatief leerkrediet hebt, mag de instelling voor hoger onderwijs je inschrijving weigeren. Het volledige onderwijs- en examenreglement vind je terug op

16 28 Onderwijs en examens Onderwijs en examens 29 Als je onvoldoende studiepunten hebt voor de opleiding of het programma waarvoor je wilt inschrijven, kan de instelling extra studiegeld vragen voor de studiepunten die je tekort komt of je inschrijving beperken tot het aantal studiepunten waarover je nog beschikt. Aan de Universiteit Antwerpen wordt géén verhoogd inschrijvingsgeld gevraagd. Je hebt wel van de betrokken faculteit de toelating tot inschrijven nodig en deze zal in de meeste gevallen je studieprogramma beperken. Het aantal studiepunten dat je opneemt door je inschrijving in opleidingsonderdelen en het aantal studiepunten waarvoor je credits behaalt via de examens is dus belangrijk! Het is een maatstaf voor studiesucces en studievoortgang en kan gevolgen hebben voor jouw recht op verder studeren en jouw sociaal statuut als student! Daarom is het belangrijk om doordacht te kiezen, je in te zetten voor je studie en ook administratief tijdig met alles in orde te zijn! Meer info: Internationaal De Universiteit Antwerpen neemt actief deel aan de Europese uitwisselingsprogramma s zoals ERASMUS. Elk jaar studeert een aanzienlijk grote groep studenten één semester aan een buitenlandse universiteit. In het kader van het ERASMUS-programma heeft de Universiteit Antwerpen samenwerkingsakkoorden gesloten met heel wat universiteiten in West- en Centraal Europa. Maar de Universiteit Antwerpen kijkt verder dan Europa. Op bilaterale basis (buiten het kader van ERASMUS) werden wereldwijd uitwisselingsprogramma s uitgewerkt. In het kader van Internationale Ontwikkelingssamenwerking kan je met een beurs een aantal maanden in een ontwikkelingsland studeren. Je studieperiode aan één van de buitenlandse partneruniversiteiten wordt erkend als onderdeel van je studie aan de Universiteit Antwerpen. Meer info: (Dienst Internationale Samenwerking). Ombudspersoon Wanneer je bv. een conflict hebt met je docent kan je een beroep doen op een ombudspersoon die bemiddelt inzake onderwijs- en examenproblemen. Zo kan je tijdens de examens met problemen (examenregeling, uitstel van examen, onderbreking of definitief stopzetten van examens, ) terecht bij de ombudspersoon van je opleiding. De ombudspersoon zorgt ervoor dat het examenreglement correct wordt opgevolgd. De ombudspersoon is ook aanwezig bij de deliberatie en kan, op basis van verzachtende omstandigheden zoals ziekte of ongeval, je zaak bepleiten. Je kan steeds de gegevens van jouw ombudspersoon terugvinden op Blackboard van de Universiteit Antwerpen. De volledige takenlijst van de ombudspersoon kan je nakijken in het onderwijs- en examenreglement van de Universiteit Antwerpen.

17 30 Studiebegeleiding Studiebegeleiding 31 Studieadvies en studentenbegeleiding De Dienst voor Studieadvies en Studentenbegeleiding helpt je vanaf het moment dat je voor het eerst inschrijft tot aan het moment waarop je je diploma ontvangt. Voor volgende zaken kan je bij ons terecht: Informatie en advies over studeren in het hoger onderwijs Dit kan handelen over studierichtingen binnen en buiten de Universiteit Antwerpen, maar ook over het leerkrediet, het onderwijs- en examenreglement, enz. Begeleiding bij het maken van je studiekeuze en bij twijfels over je studierichting Weten wat je wilt, is soms makkelijker gezegd dan gedaan. Samen met een studentenbegeleider kan je aan de hand van gesprekken en oefeningen meer zicht krijgen op je persoonlijkheid, capaciteiten, interesses en de studierichtingen die daarbij passen, al dan niet in het kader van heroriëntering. Begeleiding omtrent studievaardigheden, studieplanning en uitstelgedrag Een studentenbegeleider kan je studievaardigheden helpen aanscherpen (hoe verwerk je grote hoeveelheden leerstof, hoe maak je een schema, hoe maak je goede nota s) en je helpen bij het maken van realistische planningen en oefeningen om je uitstelgedrag tegen te gaan. Psychologische begeleiding en psychotherapie Wanneer je geconfronteerd wordt met persoonlijke problemen die je studies belemmeren (faalangst, rouwverwerking, relatieproblemen, ), kan je terecht bij een studentenbegeleider die samen met jou nagaat welke hulp je het best kan gebruiken. Dit kan gaan over een kortere begeleiding, het volgen van een training, het volgen van een langdurige psychotherapie of een gepaste doorverwijzing. Alles gebeurt steeds op vrijwillige basis. Begeleiding van studenten met een functiebeperking, topsport of kunstbeoefening Als student met een functiebeperking (fysische handicap of chronische ziekte, leerprobleem, concentratieprobleem, stoornis binnen het autismespectrum of psychisch probleem...), sport- of kunstbeoefening kan je bijzondere faciliteiten aanvragen voor onderwijs en/of examens. Hiervoor is een attest vereist. Meer info op: of in de folder Studeren met een functiebeperking, topsport- of kunstbeoefening. Afstudeerbegeleiding en beroepskeuze Tot slot kan je bij ons terecht voor hulp bij je zoektocht naar jobs passend bij je persoonlijkheid, capaciteiten en interesses, voor informatie over verdere studies na het behalen van een diploma, sollicitatietips, enz. Het aanbod aan individuele, groepsgerichte en digitale begeleiding wordt aan het begin van elk semester bekend gemaakt in alle publicaties voor studenten. Kijk ook zeker op ww.ua.ac.be/studentenbegeleiding. Studietrajectbegeleider Voor specifieke vragen over je individuele programma, vrijstellingen e.d. kan je terecht bij de studietrajectbegeleider van je faculteit: of bij de facultaire website. Vakspecifieke begeleiding Met vragen of problemen over één van je cursussen kan je terecht bij de prof die deze cursus doceert of bij zijn/haar assistent(e). Gewoon langslopen of een sturen: je wordt zeker snel geholpen. Voor bepaalde vakken worden extra groepssessies georganiseerd om de theorie uit de hoorcolleges cerder toe te lichten en in oefeningen toe te passen. Bij deze sessies is vooral de wisselwerking tussen studenten en begeleider belangrijk. Je kan hulp vragen waar je vastloopt, knelpunten van de cursus bespreken en nuttige tips over het verwerken van de leerstof vragen. De masteropleiding biedt de mogelijkheid je voor te bereiden op een werksector naar keuze. Taalbegeleiding: Monitoraat op maat - Academisch Nederlands Bij het Monitoraat op maat kan je terecht voor gratis taalondersteuning Academisch Nederlands. Tijdens individuele sessies helpt één van de taaldocenten je met je taalvragen. Voor studenten met dezelfde taalbehoeften rond een specifiek thema van Academisch Nederlands er contactmomenten in kleine groep georganiseerd. Eigen werkstukken en studiemateriaal kunnen dan besproken worden. Meer info:

Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4. TEW: Economisch Beleid binnen de Universiteit Antwerpen...6

Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4. TEW: Economisch Beleid binnen de Universiteit Antwerpen...6 Inhoud Voorwoord...3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4 TEW: Economisch Beleid binnen de Universiteit Antwerpen...6 Over Toegepaste Economische Wetenschappen: Economisch Beleid...6 Doelgroep

Nadere informatie

Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4. Master in Organisatie en Management binnen de Universiteit Antwerpen...5

Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4. Master in Organisatie en Management binnen de Universiteit Antwerpen...5 Inhoud Voorwoord...3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4 Master in Organisatie en Management binnen de Universiteit Antwerpen...5 Over de master in Organisatie en Management...6 Wat maakt

Nadere informatie

Handelsingenieur in de beleidsinformatica

Handelsingenieur in de beleidsinformatica bacheloropleiding Handelsingenieur in de beleidsinformatica faculteit toegepaste economische wetenschappen 2009 2 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Studentgerichte Diensten Toegepaste

Nadere informatie

Organisatie en management. masteropleiding

Organisatie en management. masteropleiding Organisatie en management masteropleiding 2012 Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 Organisatie en management binnen de Universiteit Antwerpen 5 De opleiding organisatie en

Nadere informatie

Toegepaste Economische Wetenschappen: Economisch Beleid. bacheloropleiding

Toegepaste Economische Wetenschappen: Economisch Beleid. bacheloropleiding Toegepaste Economische Wetenschappen: Economisch Beleid bacheloropleiding 2011 Inhoud 1 Voorwoord 3 Waarom aan de Universiteit Antwerpen studeren? 4 Studentgerichtheid 4 Innoverende academische opleidingen

Nadere informatie

Toegepaste economische wetenschappen: economisch beleid. masteropleiding

Toegepaste economische wetenschappen: economisch beleid. masteropleiding Toegepaste economische wetenschappen: economisch beleid masteropleiding 2012 Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 Economisch beleid binnen de Universiteit Antwerpen 5 De opleiding

Nadere informatie

organisatie en management

organisatie en management organisatie en management masteropleiding 2013 2013 uantwerpen.be Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 Organisatie en management binnen de Universiteit Antwerpen 5 De opleiding

Nadere informatie

Toegepaste Economische Wetenschappen: Bedrijfskunde. bacheloropleiding

Toegepaste Economische Wetenschappen: Bedrijfskunde. bacheloropleiding Toegepaste Economische Wetenschappen: Bedrijfskunde bacheloropleiding 2011 Inhoud 1 Voorwoord 3 Waarom aan de Universiteit Antwerpen studeren? 4 Studentgerichtheid 4 Innoverende academische opleidingen

Nadere informatie

toegepaste economische wetenschappen: Economisch beleid

toegepaste economische wetenschappen: Economisch beleid toegepaste economische wetenschappen: Economisch beleid >> faculteit toegepaste economische wetenschappen >> masteropleiding 2010-2011 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement studentgerichte

Nadere informatie

Handelsingenieur. bacheloropleiding

Handelsingenieur. bacheloropleiding Handelsingenieur bacheloropleiding 2011 Inhoud 1 Voorwoord 3 Waarom aan de Universiteit Antwerpen studeren? 4 Studentgerichtheid 4 Innoverende academische opleidingen 4 Infrastructuur 4 Vorming 5 Antwerpen

Nadere informatie

bacheloropleiding Toegepaste economische wetenschappen: bedrijfskunde faculteit toegepaste economische wetenschappen

bacheloropleiding Toegepaste economische wetenschappen: bedrijfskunde faculteit toegepaste economische wetenschappen bacheloropleiding Toegepaste economische wetenschappen: bedrijfskunde faculteit toegepaste economische wetenschappen 2009 2 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Studentgerichte Diensten Toegepaste

Nadere informatie

Veiligheidswetenschappen. masteropleiding

Veiligheidswetenschappen. masteropleiding Veiligheidswetenschappen masteropleiding 2012 Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 Veiligheidswetenschappen binnen de Universiteit Antwerpen 5 De opleiding veiligheidswetenschappen

Nadere informatie

toegepaste economische wetenschappen: Economisch beleid

toegepaste economische wetenschappen: Economisch beleid toegepaste economische wetenschappen: Economisch beleid >> faculteit toegepaste economische wetenschappen >> bacheloropleiding 2010-2011 2 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Sociale, Culturele

Nadere informatie

bacheloropleiding Handelsingenieur faculteit toegepaste economische wetenschappen

bacheloropleiding Handelsingenieur faculteit toegepaste economische wetenschappen bacheloropleiding Handelsingenieur faculteit toegepaste economische wetenschappen 2009 2 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Studentgerichte Diensten Toegepaste Economische Wetenschappen

Nadere informatie

sociaal-economische wetenschappen

sociaal-economische wetenschappen sociaal-economische wetenschappen masteropleiding 2013 2013 uantwerpen.be Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 Over sociaal-economische wetenschappen 5 Toelatingsvoorwaarden

Nadere informatie

Sociaal-economische wetenschappen

Sociaal-economische wetenschappen masteropleiding Sociaal-economische wetenschappen faculteit toegepaste economische wetenschappen 2009 1 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement studentgerichte diensten en de faculteiten Ann

Nadere informatie

Voor wie is het leerkrediet (en dus deze folder)?

Voor wie is het leerkrediet (en dus deze folder)? Leerkrediet Informatie Voor wie is het leerkrediet (en dus deze folder)? Diplomacontract: je volgt een opleiding met de bedoeling een diploma te behalen voor de volledige opleiding Creditcontract: je volgt

Nadere informatie

toegepaste economische wetenschappen: bedrijfskunde

toegepaste economische wetenschappen: bedrijfskunde toegepaste economische wetenschappen: bedrijfskunde bacheloropleiding 2013 2013 uantwerpen.be Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 Bedrijfskunde: iets voor jou? 6 Wees goed

Nadere informatie

handelsingenieur bacheloropleiding uantwerpen.be

handelsingenieur bacheloropleiding uantwerpen.be handelsingenieur bacheloropleiding 2013 2013 uantwerpen.be Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 De opleiding handelsingenieur 6 Wees goed voorbereid 10 Hoe begin je eraan?

Nadere informatie

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de Wat je zeker moet Weten: diploma master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de studieduur 2 jaar =

Nadere informatie

Leerkrediet 2011 2012

Leerkrediet 2011 2012 2011 WAT IS HET LEERKREDIET? Het leerkrediet trad in werking in 2008-2009. Dit betekent dat elke student bij zijn eerste inschrijving een rugzak met 140 meekrijgt. De student gebruikt bij zijn inschrijving

Nadere informatie

Inhoud Voorwoord...2. Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...3. Sociologie binnen de Universiteit Antwerpen...4. Over Sociologie...

Inhoud Voorwoord...2. Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...3. Sociologie binnen de Universiteit Antwerpen...4. Over Sociologie... . Inhoud Voorwoord...2 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...3 Sociologie binnen de Universiteit Antwerpen...4 Over Sociologie...5 Doelgroep en toelatingsvoorwaarden...5 Loopbaanperspectieven...5

Nadere informatie

masteropleiding Organisatiebeleid faculteit toegepaste economische wetenschappen

masteropleiding Organisatiebeleid faculteit toegepaste economische wetenschappen masteropleiding Organisatiebeleid faculteit toegepaste economische wetenschappen 2009 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement studentgerichte diensten en de faculteiten. Ann Engelen (kaft) An

Nadere informatie

sociaal-economische wetenschappen

sociaal-economische wetenschappen sociaal-economische wetenschappen >> faculteit toegepaste economische wetenschappen >> masteropleiding 2010-2011 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement studentgerichte diensten en de faculteiten

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Sociaal economische wetenschappen. faculteit toegepaste economische wetenschappen deel 2 masteropleiding

Sociaal economische wetenschappen. faculteit toegepaste economische wetenschappen deel 2 masteropleiding Sociaal economische wetenschappen faculteit toegepaste economische wetenschappen deel 2 masteropleiding 2008 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement studentgerichte diensten en de faculteiten

Nadere informatie

FAQ Frequently Asked Questions Master na master Notariaat

FAQ Frequently Asked Questions Master na master Notariaat FAQ Frequently Asked Questions Master na master Notariaat TOELATINGSVOORWAARDEN... 1 INSCHRIJVING... 2 STUDIETRAJECT... 2 STAGE... 4 WERKEN EN STUDEREN... 4 CURSUSMATERIAAL... 5 LESSENROOSTER... 5 EXAMENS...

Nadere informatie

Master in het vertalen

Master in het vertalen BRUSSEL t Master in het vertalen Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

stedenbouw en ruimtelijke planning

stedenbouw en ruimtelijke planning stedenbouw en ruimtelijke planning masteropleiding 2013 2013 uantwerpen.be Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 De opleiding stedenbouw en ruimtelijke planning 5 Doelgroep

Nadere informatie

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma MASTER IN DE toegepaste economische wetenschappen: HANDELSINGENIEUR IN DE WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica studieduur

Nadere informatie

veiligheidswetenschappen

veiligheidswetenschappen veiligheidswetenschappen masteropleiding 2013 2013 uantwerpen.be Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 Veiligheidswetenschappen binnen de Universiteit Antwerpen 5 De opleiding

Nadere informatie

Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4. De opleiding economisch beleid 6. Economisch beleid, iets voor jou? 8. Hoe begin je eraan?

Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4. De opleiding economisch beleid 6. Economisch beleid, iets voor jou? 8. Hoe begin je eraan? Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 De opleiding economisch beleid 6 Economisch beleid, iets voor jou? 8 Hoe begin je eraan? 9 Het studieprogramma 10 Opleidingsonderdelen bachelor

Nadere informatie

Taal- en Letterkunde. masteropleiding

Taal- en Letterkunde. masteropleiding Taal- en Letterkunde masteropleiding 2011 Inhoud Voorwoord...3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4 Taal- en Letterkunde studeren aan de Universiteit Antwerpen...5 Over Taal- en Letterkunde...6

Nadere informatie

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info?

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info? Praktische informatie > Hoe lang duurt de opleiding? De colleges starten op 19 september 2006 en eindigen op 11 mei 2007. Ze kunnen plaatsvinden elke werkdag tussen 8u30 en 19u30. > Wanneer zijn de examens?

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie BRUSSEL t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als

Nadere informatie

Bachelor in de wijsbegeerte: 10 opties voor je toekomst

Bachelor in de wijsbegeerte: 10 opties voor je toekomst HOGER INSTITUUT VOOR WIJSBEGEERTE Bachelor in de wijsbegeerte: 10 opties voor je toekomst Combineer filosofie met een andere opleiding (rechten, sociologie, psychologie, geschiedenis ) Beste (toekomstige)

Nadere informatie

Master in het vennootschapsrecht

Master in het vennootschapsrecht BRUSSEL t Master in het vennootschapsrecht Faculteit Rechtsgeleerdheid Campus Brussel Welkom aan de KU Leuven, een van de grootste en oudste universiteiten van Europa. Met meer dan 250 masteropleidingen

Nadere informatie

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes:

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes: ZER Informatica Resultaten programma-evaluatie Programma-evaluatie 5 enquêtes: - Overgang secundair onderwijs universiteit - Studenten die niet aan examens deelnamen / met hun opleiding stopten - Evaluatie

Nadere informatie

Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen

Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen ANTWERPEN t Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Campus Carolus Antwerpen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België.

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Bedrijfswiskunde en Informatica Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden. In

Nadere informatie

Specifieke leraren - opleiding economie

Specifieke leraren - opleiding economie COMBINEER MET BACHELOR / MASTER Specifieke leraren - opleiding economie Leuven Brussel Antwerpen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Sociaal-economische wetenschappen

Sociaal-economische wetenschappen bacheloropleiding Sociaal-economische wetenschappen faculteit toegepaste economische wetenschappen 2009 2 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Studentgerichte Diensten Faculteit Toegepaste

Nadere informatie

STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD

STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 5 90 NEERPELT Tel. + 6 07 0 Fax + 6 6 info@shn.wico.be www.shn.wico.be www.wico.be STUDEREN IN DE DERDE GRAAD VAN HET ASO Het doel

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen

Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen ANTWERPEN Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Studeren in Antwerpen Dat Antwerpen een bruisende stad is, hoeft geen betoog. De vele cafeetjes,

Nadere informatie

monumenten- en landschapszorg

monumenten- en landschapszorg monumenten- en landschapszorg masteropleiding 2013 2013 uantwerpen.be 1 2 Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 De opleiding monumenten- en landschapszorg 5 Doelgroep en toelatingsvoorwaarden

Nadere informatie

Master in het vennootschapsrecht

Master in het vennootschapsrecht Master in het vennootschapsrecht INTERUNIVERSITAIR PROGRAMMA Faculteit Rechtsgeleerdheid De master in het vennootschapsrecht aan de Faculteit Rechtsgeleerdheid legt de klemtoon op de grondige uitdieping

Nadere informatie

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico.

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico. STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD 0-0 WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 5 90 NEERPELT Tel. + 6 07 0 Fax + 6 6 info@shn.be www.shn.be www.wico.be STUDEREN IN DE DERDE GRAAD VAN HET ASO Het doel van het

Nadere informatie

sociologie masteropleiding uantwerpen.be

sociologie masteropleiding uantwerpen.be sociologie masteropleiding 2013 2013 uantwerpen.be Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 Sociologie binnen de Universiteit Antwerpen 5 Over Sociologie 6 Doelgroep en toelatingsvoorwaarden

Nadere informatie

Handleiding voor het samenstellen van een individueel collegerooster

Handleiding voor het samenstellen van een individueel collegerooster Handleiding voor het samenstellen van een individueel collegerooster voor studenten van campus Brussel en campus Parnas Academiejaar 2014-2015 1. Waar vind ik de inhoud van mijn vakken? Kies in de programmagids

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. verpleegkunde. verpleegkunde. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. verpleegkunde. verpleegkunde. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor verpleegkunde verpleegkunde Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor verpleegkunde verpleegkunde Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool

Nadere informatie

Overzicht. Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen

Overzicht. Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen Start to study Overzicht Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen Hoe maak je een goede studiekeuze? Studiekeuze Neem je tijd! begin

Nadere informatie

Sociaaleconomische Wetenschappen. bacheloropleiding

Sociaaleconomische Wetenschappen. bacheloropleiding Sociaaleconomische Wetenschappen bacheloropleiding 2011 Inhoud 1 Voorwoord 3 Waarom aan de Universiteit Antwerpen studeren? 4 Studentgerichtheid 4 Innoverende academische opleidingen 4 Infrastructuur 4

Nadere informatie

sociaal-economische wetenschappen

sociaal-economische wetenschappen sociaal-economische wetenschappen >> faculteit toegepaste economische wetenschappen >> bacheloropleiding 2010-2011 2 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Sociale, Culturele en Studentgerichte

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

FAQ Frequently Asked Questions Master na master Notariaat

FAQ Frequently Asked Questions Master na master Notariaat FAQ Frequently Asked Questions Master na master Notariaat Toelatingsvoorwaarden... 1 Inschrijving... 2 Studietraject... 3 Stage... 4 Werken en studeren... 5 Cursusmateriaal... 5 Lessenrooster... 6 Examens...

Nadere informatie

Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen. Economie en Bedrijfswetenschappen

Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen. Economie en Bedrijfswetenschappen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Economie en Bedrijfswetenschappen Vier opleidingen Economische wetenschappen (EW) Toegepaste economische wetenschappen (TEW) Toegepaste economische wetenschappen:

Nadere informatie

taal- en letterkunde masteropleiding uantwerpen.be

taal- en letterkunde masteropleiding uantwerpen.be taal- en letterkunde masteropleiding 2013 2013 uantwerpen.be Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 Taal- en letterkunde studeren aan de Universiteit Antwerpen 5 Over taal- en

Nadere informatie

Specifieke lerarenopleiding economie

Specifieke lerarenopleiding economie Specifieke lerarenopleiding economie Leuven Brussel Antwerpen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het vertalen Faculteit Letteren Campus Brussel

BRUSSEL t. Master in het vertalen Faculteit Letteren Campus Brussel BRUSSEL t Master in het vertalen Faculteit Letteren Campus Brussel Welkom aan de KU Leuven, een van de grootste en oudste universiteiten van Europa. Met meer dan 250 masteropleidingen aan 16 verschillende

Nadere informatie

23/02/2015 Filip Vervenne

23/02/2015 Filip Vervenne 23/02/2015 Filip Vervenne 1.Een kijk op het hoger onderwijs 2.Studeren in het hoger onderwijs 1. Een kijkop het hoger onderwijs Berekening van het studiegeld http://www.kuleuven.be/studentenadministratie/inschrijvingen/studiegelden/

Nadere informatie

Master in het management

Master in het management LEUVEN t Master in het management Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken,

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

SOCIOLOGIE >> faculteit politieke en sociale wetenschappen >> masteropleiding 2010-2011

SOCIOLOGIE >> faculteit politieke en sociale wetenschappen >> masteropleiding 2010-2011 SOCIOLOGIE >> faculteit politieke en sociale wetenschappen >> masteropleiding 2010-2011 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Dienst Studieinformatie en de faculteiten Ann Engelen (kaft) Ellen Willockx

Nadere informatie

HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) Het schematiseren van probleemstellingen. met zelfgedefinieerde klassen werken.

HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) Het schematiseren van probleemstellingen. met zelfgedefinieerde klassen werken. STUDIEFICHE CVO DE AVONDSCHOOL Opleiding HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) Module A1 Basiskennis (4 studiepunten) Plaats van de module in de opleiding: In deze module wordt de basiskennis

Nadere informatie

Hogeschool Universiteit Brussel Dienst Studentenadministratie. Handleiding voor het samenstellen van een individueel jaarprogramma(isp)

Hogeschool Universiteit Brussel Dienst Studentenadministratie. Handleiding voor het samenstellen van een individueel jaarprogramma(isp) Hogeschool Universiteit Brussel Dienst Studentenadministratie Handleiding voor het samenstellen van een individueel jaarprogramma(isp) Academiejaar 2012-2013 Beste student(e) Je bent een van de vele studenten

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, een van de grootste en oudste universiteiten van Europa. Met meer dan 250 masteropleidingen aan 16 verschillende

Nadere informatie

Een bachelor- of masterdiploma behalen

Een bachelor- of masterdiploma behalen Werken en studeren Ben je al aan het werk maar wil je een nieuwe uitdaging aangaan en professioneel een andere weg inslaan? Heb je vroeger niet de kans gekregen of genomen om verder te studeren maar wil

Nadere informatie

Handleiding voor het samenstellen van een Individueel collegerooster

Handleiding voor het samenstellen van een Individueel collegerooster S.ORG.4.3/2007-08-20 uropese Hogeschool Brussel Campus conomische Hogeschool Dienst Studentenadministratie Stormstraat 2 1000 Brussel (02)210 13 02 Handleiding voor het samenstellen van een Individueel

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het hoger onderwijs

Ontwikkelingen in het hoger onderwijs Ontwikkelingen in het hoger onderwijs Liesbeth Hens Departement Onderwijs en Vorming Hoger Onderwijsbeleid liesbeth.hens@ond.vlaanderen.be SLO bachelor na bachelor master na master Professionele bachelor

Nadere informatie

Curriculumevaluatie BA Wijsbegeerte

Curriculumevaluatie BA Wijsbegeerte Curriculumevaluatie BA Wijsbegeerte Beste student, U heeft onlangs alle onderdelen van uw bacheloropleiding Wijsbegeerte afgerond en kunt nu het BA-diploma aanvragen. Het bestuur van het Instituut voor

Nadere informatie

conservatie en restauratie

conservatie en restauratie conservatie en restauratie bachelor- en masteropleiding 2013 2013 uantwerpen.be Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 De opleiding conservatie-restauratie 6 Conservatie-restauratie,

Nadere informatie

Programmawijzigingen Faculteit Sociale Wetenschappen 2014-2015 en overgangsmaatregelen

Programmawijzigingen Faculteit Sociale Wetenschappen 2014-2015 en overgangsmaatregelen BACHELOR IN DE COMMUNICATIEWETENSCHAPPEN (180 SP) Opgelet: De gehele structuur van de bacheloropleiding is gewijzigd. Voortaan bestaat de opleiding uit drie modules, nl. Discipline, Methode en Ontplooiing,

Nadere informatie

Studierichtingen voor de derde graad

Studierichtingen voor de derde graad Studierichtingen voor de derde graad In de derde graad bestaan alle richtingen, behalve humane wetenschappen uit twee hoofddomeinen. Er wordt naast de algemene basis gekozen voor een pakket vakken dat

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen. LEUVEN t

Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen. LEUVEN t Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen LEUVEN t Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor ergotherapie ergotherapie Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor ergotherapie ergotherapie Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool is

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

STUDENT aan de Universiteit Hasselt

STUDENT aan de Universiteit Hasselt STUDENT aan de Universiteit Hasselt 2010-2011 introductiedagen start academiejaar septembercursussen nuttige links INTRODUCTIEDAGEN www.uhasselt.be/introductiedagen In september, vóór de start van het

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

bachelor in de verpleegkunde

bachelor in de verpleegkunde Academiejaar 2014/2015 Werk en behaal je diploma via een brugprogramma bachelor in de verpleegkunde Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Werk en behaal je diploma via een brugprogramma Omdat jij je wilt

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Kan de minister voor de studierichting Bachelor in de Verpleegkunde volgende vragen beantwoorden.

Kan de minister voor de studierichting Bachelor in de Verpleegkunde volgende vragen beantwoorden. SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 168 van GRIET COPPÉ datum: 23 december 2014 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Bachelor in de Verpleegkunde - In- en

Nadere informatie

STUDENT aan de Universiteit Hasselt 2013-2014

STUDENT aan de Universiteit Hasselt 2013-2014 STUDENT aan de Universiteit Hasselt 2013-2014 introductiedagen start academiejaar septembercursussen nuttige links INTRODUCTIEDAGEN www.uhasselt.be/introductiedagen In september, vóór de start van het

Nadere informatie

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Verder studer e n Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Alles over bachelors en masters Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Beleidsdomein Onderwijs Vorming www.hogeronderwijsregister.be Awel,

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Vrije Universiteit Brussel Campus Etterbeek

Vrije Universiteit Brussel Campus Etterbeek Vrije Universiteit Brussel Campus Etterbeek Welkom nieuwe student! 26-9-2008 Herhaling titel van presentatie 1 Welkom nieuwe student 1. Je hebt gekozen voor 2. Goed begonnen is half gewonnen 3. 9000 studenten,

Nadere informatie

master in de toegepaste economische wetenschappen

master in de toegepaste economische wetenschappen 2013-2014 master in de toegepaste economische wetenschappen handelsingenieur in de beleidsinformatica Wat je zeker moet Weten: diploma master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie ANTWERPEN t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Schakelprogramma s UHasselt

Schakelprogramma s UHasselt 2017-2018 Schakelprogramma s UHasselt Beste PXL-student, Je hebt nu een professioneel bachelordiploma op zak. Al gedacht aan het behalen van een academische master? Dat kan! Via een schakelprogramma kan

Nadere informatie