New Engineering Contract

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "New Engineering Contract"

Transcriptie

1 New Engineering Contract Sprekers Paul Fondse Projectmanager namens ICC Bart van Eijk Projectmanager Courtys

2 New Engineering Contract NEC3 in het kort Toepassing op project ICC Permanent Premises NEC3 en ketensamenwerking

3 NEC3 in het kort Bestaat sinds 1994, is ontwikkeld in Engeland Familie van contracten: alle contractvormen in 1 systeem! aanneming, advies, facilitair Voordelen: afgestemd geheel! Geen juridische taalgebruik Onafhankelijk van wet- en regelgeving Gebaseerd op vertrouwen = artikel 1

4 Familie van contracten

5 Iets totaal nieuws? Nee, wel alles in 1 systeem Bouwregelingen: UAV, UAVgc, DNR Zaken uit algemene bepalingen: taken en verantwoordelijkheden meer- en minderwerkprocedures planning procedures beoordeling, goedkeuringen en oplevering procedures Projectmanagementmethoden Risicomanagementmethoden Alle voorkomende contractvormen bestek, D&B, bouwteam, alliantie, advies, en gericht op samenwerken

6 Samenwerken en elkaar vertrouwen in a spirit of mutual trust and co-operation Contractartikel!

7 Goed management Early warning signaleren en bespreken mogelijke problemen, register bijhouden Risk-/opportunity management bijhouden risico- en opportunity register en afgesproken maatregelen Compensation Event management heldere procedure voor meer-/minderwerk Programme management elke goedgekeurde revisie van de planning = contractdocument Procurement gezamenlijk de onderaannemers inkopen en contracteren

8 NEC3 ECC option C, target contract Toegepast bij International Criminal Court Den Haag

9 NEC3 ECC, target contract Dit is een contract waarbij de aannemer moet ontwerpen en bouwen voor een targetprijs, alle gemaakte kosten inzichtelijk maakt op basis van open book en waarbij een onder- of overschrijding van de targetprijs, volgens een verdeelsleutel, gedeeld wordt tussen opdrachtgever en nemer

10 Sharing mechanisme De werkelijke kosten worden vergoed (open book) inclusief overeengekomen opslagen AK, W&R Indien kosten lager dan target: sharen Stimuleert creativiteit en het zoeken naar voordeliger oplossingen Tegenvallers aannemer gaan van saldo af Targetprijs kan omhoog t.g.v. meerwerk

11 ICC, target contract Risico-overschrijding target = voor Courtys (NEC3 faciliteert ook andere afspraken). Wel meerwerk mogelijk (Compensation Events), daardoor gaat target omhoog Onderschrijding target: tot 2,5% > 60% voor aannemer 2,5% tot 5,0% > 50% voor aannemer vanaf 5,0% > 40% voor aannemer

12 ICC, sharing, praktijk voorbeelden 1. Sharing principe ook bij OA/leveranciers 2. Afwijkingen WI > met zelfde eindresultaat 3. Afwijkingen WI > akkoord OG nodig 4. Werkmethodiek aannemer(efficiënter) 5. Verbeteringen beheer en onderhoud, energieverbruik Maar ook hogere kosten op onderdelen

13 ICC, risicobeheersing, praktijkvoorbeelden Gezamenlijke optrekken m.b.t.: signalering risico s aanpak van de risico s Doel: beheersbaar houden en geen onnodige kosten maken Voorbeelden: archeologie vervuilde spot gevelmateriaal

14 ICC, samenwerking, praktijkvoorbeelden NEC3 concept snappen > workshops, opleiding Teambuilding: samenwerking, elkaar weten te vinden Overleg: meer oplossingsgericht en inzicht geven in elkaars problematieken: Early warning & risc meeting Opportunity meetings Dayly stands

15 Ketensamenwerking, stelling Gebruikelijke Nederlandse bouwcontracten stimuleren ketensamenwerking niet vanwege: geen wederzijds vertrouwen risico s over de schutting geen financiële prikkels planning is probleem aannemer nauwelijks dialoog Hoe kan dat doorbroken worden?

16 NEC 3 stimuleert ketensamenwerking NEC3 gebaseerd op samenwerken en vertrouwen (artikel 1) Targetcontract = financiële prikkel voor samenwerken, beide partijen worden er financieel beter van en hebben invloed: beheersing risico s = lagere kosten (gezamenlijk) efficiënt werken = lagere kosten (aannemer) alternatieven = lagere kosten (opdrachtgever akkoord) Gezamenlijke aanpak en samenwerking om project goed te laten verlopen: vroegtijdig signaleren knelpunten (early warning) risico- en kansenmanagement planning management inkoop onderaannemers en leveranciers

17 Vragen?

NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw

NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw Management Advies Automatisering Bouw Huisvesting Vastgoed @brinkgroep NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw Als u zoekt naar samenwerking en vertrouwen Specialisten geïntegreerde contracten en

Nadere informatie

Straatman Koster advocaten

Straatman Koster advocaten PT Finance Bouw- en Vastgoedcursus Nieuwe contractvormen voor het managen van projecten Door: Thijs Straatman en Wilfried Koster Zeist, 12 juni 2014 Doel bijeenkomst Nieuwe contractvormen in vogelvlucht

Nadere informatie

Inhoudsopgave Woord vooraf 5 Afkortingen 7 Bijzondere terminologie 9 De meest gebruikte contractvormen en algemene voorwaarden in de bouw 11

Inhoudsopgave Woord vooraf 5 Afkortingen 7 Bijzondere terminologie 9 De meest gebruikte contractvormen en algemene voorwaarden in de bouw 11 13 Inhoudsopgave Woord vooraf 5 Afkortingen 7 Bijzondere terminologie 9 De meest gebruikte contractvormen en algemene voorwaarden in de bouw 11 1 Inleiding 19 1.1 Gejuridiseerde samenleving 19 1.2 Verzekeringsaspecten

Nadere informatie

Life Cycle Denken & Integraal Ontwerpen. Amersfoort Roderik Schunck Eric Bom Danny Boers

Life Cycle Denken & Integraal Ontwerpen. Amersfoort Roderik Schunck Eric Bom Danny Boers Life Cycle Denken & Integraal Ontwerpen Amersfoort 2-2-2009 Roderik Schunck Eric Bom Danny Boers Agenda Deel 1 Terugblik bijeenkomst 2008 Waarom Life Cycle Denken en Integraal Ontwerpen? (Marktvraag) Verbinding

Nadere informatie

Aanleg en onderhoud in de rimboe

Aanleg en onderhoud in de rimboe Aanleg en onderhoud in de rimboe Veranderende rollen Seth van der Wielen KYBYS 26 november 2015 Agenda Over de veranderende rollen: > Afwegingen > Groene velden heerlijk vertrouwd > De verandering > De

Nadere informatie

Innovatief aanbesteden is niet eng

Innovatief aanbesteden is niet eng Nationaal Sportvelden Congres 22 november 2012 Innovatief aanbesteden is niet eng Raymond Schuurkes i.s.m. Annette Biesboer en Thidder Fimerius Onderwerpen vandaag Een stukje historie en ontwikkelingen

Nadere informatie

Provides als moderne opdrachtgever

Provides als moderne opdrachtgever Provides als moderne opdrachtgever KETENINTEGRATIE IN PLANMATIG ONDERHOUD Werner Eindhoven Missie Provides Provides, vertrouwd en innovatief, biedt een veelzijdig en hoogwaardig aanbod woondiensten voor

Nadere informatie

Project Dijkversterking Krimpen

Project Dijkversterking Krimpen Project Dijkversterking Krimpen Dijkversterking & UAV-gc Samenwerken met de opdrachtnemer Huub Verbruggen Projectmanager Dijkversterking Krimpen Even voorstellen Huub Verbruggen Projectmanager van beroep

Nadere informatie

Masterclass KIVI: Beter scoren op openbare aanbestedingen

Masterclass KIVI: Beter scoren op openbare aanbestedingen Masterclass KIVI: Beter scoren op openbare aanbestedingen 9 februari 2017 Wat is de toegevoegde waarde van een b-to-b marketeer? www.vanemdenmc.nl Programma 9.00 uur Inleiding Bart v Emden 9.15 uur Ontwikkelingen

Nadere informatie

De kenmerken van het Alliantiemodel

De kenmerken van het Alliantiemodel De kenmerken van het Alliantiemodel Alliantiecontracten in projectverband G.J. Huith 7 oktober 2014 9/10/14 Onderwerpen Nederlandse bouwcultuur Alliantievormen, kenmerken Organisatie en structuur Waardecreatie

Nadere informatie

BIM in de bouwkolom. Inhoud opgave: 1 Wat is BIM en moet ik er nu al wat mee doen?: 2. 2 BIM vereist een andere wijze van samenwerken: 2

BIM in de bouwkolom. Inhoud opgave: 1 Wat is BIM en moet ik er nu al wat mee doen?: 2. 2 BIM vereist een andere wijze van samenwerken: 2 . Inhoud opgave: 1 Wat is BIM en moet ik er nu al wat mee doen?: 2 2 BIM vereist een andere wijze van samenwerken: 2 3 Hoe was het ook al weer vóór BIM: 2 1 / 18 3.1 Nadelen. 2 4 Hoe gaat samenwerken met

Nadere informatie

Apeldoorn, de meest vernieuwende opdrachtgever

Apeldoorn, de meest vernieuwende opdrachtgever Apeldoorn, de meest vernieuwende opdrachtgever Sander Lubberhuizen Jos van Nuenen Teamleiders afdeling Ingenieursbureau Keuze voor nieuwe contractvormen Projectspecifieke omstandigheden Geen systematische

Nadere informatie

Contractering bij infra-projecten

Contractering bij infra-projecten Contractering bij infra-projecten Mooie voornemens en waarom het toch vaak misgaat Industrieel Management & Advies Roadmap Het contracteringsproces Organisatiemodellen/Contractmodellen 3 contractmodellen

Nadere informatie

FUNCTIEGERICHTE OPLEIDING CALCULATOR INFRA 2

FUNCTIEGERICHTE OPLEIDING CALCULATOR INFRA 2 FUNCTIEGERICHTE OPLEIDING CALCULATOR INFRA 2 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 3 2 RANDVOORWAARDEN... 4 3 LEERDOELEN... 5 3.1 WERKEN MET ELEMENTEN BEGROTINGEN 5 3.2 ARW 5 3.3 SYSTEMS ENGINEERING EN SYSTEEMGERICHTE

Nadere informatie

De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever

De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever Moderne Contract Vormen ing. Maureen de Munck ir. David Wattjes Amsterdam, 6 juni 2013 Natuurvriendelijke oevers Doelen : het

Nadere informatie

Aanbesteden voor dummies. 24 november 2011 Seth van der Wielen Adviesburo De Meent b.v

Aanbesteden voor dummies. 24 november 2011 Seth van der Wielen Adviesburo De Meent b.v Aanbesteden voor dummies 24 november 2011 Seth van der Wielen Adviesburo De Meent b.v 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Aanbestedingsvormen 3. Contractvormen 4. Zorg voor een goede opdrachtnemer 5. Vraag

Nadere informatie

OPENBAAR RAPPORT ENQUÊTE CONTRACTVOORWAARDEN. Inleiding

OPENBAAR RAPPORT ENQUÊTE CONTRACTVOORWAARDEN. Inleiding OPENBAAR RAPPORT ENQUÊTE CONTRACTVOORWAARDEN Inleiding Tussen 22 april en 10 mei 2013 hebben BNA (de branchevereniging voor Nederlandse architectenbureaus) en NLingenieurs (de branchevereniging van advies-,

Nadere informatie

perspectivisch calculeren

perspectivisch calculeren perspectivisch calculeren waar is dat voor nodig? Waar is dat voor nodig? dia 1 problematiek voor de calculatie enkelstuks, kleinserie en projectmatige productie: slechts een globale specificatie offertecalculatie

Nadere informatie

FUNCTIEGERICHTE OPLEIDING WERKORGANISATOR INFRA 2

FUNCTIEGERICHTE OPLEIDING WERKORGANISATOR INFRA 2 FUNCTIEGERICHTE OPLEIDING WERKORGANISATOR INFRA 2 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 3 2 RANDVOORWAARDEN... 4 3 LEERDOELEN... 5 3.1 BEGROTEN, PRIJSVORMING EN BOUWTIJDBEÏNVLOEDING 5 3.2 KOSTENBEWAKING 5 3.3 SYSTEMS

Nadere informatie

Bouw en projectontwikkeling

Bouw en projectontwikkeling Bouw en projectontwikkeling Bouw en projectontwikkeling Bouw en projectontwikkeling Het slagen van een bouwproject staat of valt bij een goede samenwerking tussen partijen. Bouw Bouwen is samenwerken.

Nadere informatie

Standaardisering..Waarom? Vanuit het oogpunt van de installateur. Alexander Hoos 09 mei 2016

Standaardisering..Waarom? Vanuit het oogpunt van de installateur. Alexander Hoos 09 mei 2016 Standaardisering..Waarom? Vanuit het oogpunt van de installateur Alexander Hoos 09 mei 2016 Even voorstellen Alexander Hoos Informatiemanager Technisch dienstverlener Kuijpers (www.kuijpers.nl) Kerntaken:

Nadere informatie

Nieuwsbrief Bouw & Projectontwikkeling

Nieuwsbrief Bouw & Projectontwikkeling Nieuwsbrief Bouw & Projectontwikkeling 10 april 2015 Contractvormen in de bouw Voorafgaand In een tijd waarin de bouwbranche voorzichtige tekenen van herstel vertoont, wil Hekkelman proberen daaraan een

Nadere informatie

NAP/DACE. Design & Construct contractvormen. kostenmanagement en inkoop. Hoofd Aanbestedingszaken, Ervaringen van ProRail met.

NAP/DACE. Design & Construct contractvormen. kostenmanagement en inkoop. Hoofd Aanbestedingszaken, Ervaringen van ProRail met. NAP/DACE Ervaringen van ProRail met Design & Construct contractvormen 17 maart 2005, Soest Ger van der Wal Hoofd Aanbestedingszaken, kostenmanagement en inkoop ProRail, Utrecht Van techneut naar exploitant

Nadere informatie

NAP/DACE 17 maart 2005, Soest Ger van der Wal ProRail, Utrecht

NAP/DACE 17 maart 2005, Soest Ger van der Wal ProRail, Utrecht NAP/DACE Ervaringen van ProRail met Design & Construct contractvormen 17 maart 2005, Soest Ger van der Wal Hoofd Aanbestedingszaken, kostenmanagement en inkoop ProRail, Utrecht Van techneut naar exploitant

Nadere informatie

Marktvisie Hoogwaterbeschermingsprogramma WDOD

Marktvisie Hoogwaterbeschermingsprogramma WDOD Marktvisie Hoogwaterbeschermingsprogramma WDOD Terugkoppeling vragen WS Drents Overijsselse Delta Taskforce Deltatechnologie - 10 mei 2016 1 Aanleveren voorbeelden van projecten waarbij sprake is van vroegtijdige

Nadere informatie

FUNCTIEGERICHTE OPLEIDING UITVOERDER INFRA 2

FUNCTIEGERICHTE OPLEIDING UITVOERDER INFRA 2 FUNCTIEGERICHTE OPLEIDING UITVOERDER INFRA 2 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 3 2 RANDVOORWAARDEN... 4 3 LEERDOELEN... 4 3.1 BEGROTEN, PRIJSVORMING EN BOUWTIJDBEÏNVLOEDING 5 3.2 KOSTENBEWAKING 5 3.3 SYSTEMS

Nadere informatie

TIPS VOOR SUCCESVOL RESULTAATGERICHT SAMENWERKEN

TIPS VOOR SUCCESVOL RESULTAATGERICHT SAMENWERKEN TIPS VOOR SUCCESVOL RESULTAATGERICHT SAMENWERKEN Bouwlokalen 2015 Remco Spiering September/oktober 2015 PROGRAMMA 1. Introductiefilm RGS 2. RGS in vogelvlucht 3. Beschikbare informatie/hulpmiddelen 4.

Nadere informatie

Systeemgerichte Contractbeheersing in juridisch perspectief

Systeemgerichte Contractbeheersing in juridisch perspectief Systeemgerichte Contractbeheersing in juridisch perspectief Even voorstellen Herman Gerrits Grote Projecten en Onderhoud (GPO) Inkoop Centrum GWW (ICG) 2 SCB juridisch perspectief Ontwikkelingen Beleid

Nadere informatie

Aedes bepleit, samenvattend, de door de Minister voorgestelde wettelijke regelingen die leiden tot de

Aedes bepleit, samenvattend, de door de Minister voorgestelde wettelijke regelingen die leiden tot de Datum 15 mei 2015 Kenmerk BBPZ/MCal/MGeo/15-063 Tweede Kamer der Staten-Generaal T.a.v. Algemene Commissie voor Wonen en Rijksdienst Koningin Julianaplein 10 2595 AA Den Haag Postbus 93121 2509 AC Den

Nadere informatie

Uw persoonlijk adviseur. Copyright 2002 TIAB.

Uw persoonlijk adviseur. Copyright 2002 TIAB. TIAB Uw persoonlijk adviseur Maak kennis met TIAB TIAB Uw persoonlijk adviseur TIAB DETACHERING Wij zijn uw persoonlijk adviseur, waar u op terug kunt vallen, in iedere discipline TIAB OPLEIDINGEN TIAB

Nadere informatie

Themadag HWBP2. Workshop kabels en leidingen. Karel Stein Erik Groothuis Ronald Bijster

Themadag HWBP2. Workshop kabels en leidingen. Karel Stein Erik Groothuis Ronald Bijster Workshop kabels en leidingen Karel Stein Erik Groothuis Ronald Bijster De ondergrond wordt steeds voller, nieuwe normering leidt tot meer mogelijkheden en meerlaagse veiligheid is ook veilig. > De dijk

Nadere informatie

Rijksvastgoedbedrijf De Bouwcampus SBRCURnet. Systeemgerichte contractbeheersing #SCBmiddag

Rijksvastgoedbedrijf De Bouwcampus SBRCURnet. Systeemgerichte contractbeheersing #SCBmiddag Rijksvastgoedbedrijf De Bouwcampus SBRCURnet Systeemgerichte contractbeheersing #SCBmiddag Programma 15.30 Plenair gedeelte met Cofely, Heijmans en het Rijksvastgoedbedrijf 16.40 Pauze 17.00 Gesprekstafels

Nadere informatie

Duurzaamheid in praktijk De aannemer als adviseur!

Duurzaamheid in praktijk De aannemer als adviseur! Duurzaamheid in praktijk De aannemer als adviseur! Aannemersbedrijf Lindeloof Albert Martinus Onderwerpen 1. Praktijkvoorbeeld de Vogelbuurt, in het kort! 2. Integrale ambitie & marktconsultatie 3. Een

Nadere informatie

UAV Uneto-Vni. Mr. Sjoerd J.H. Rutten. 20 januari 2012

UAV Uneto-Vni. Mr. Sjoerd J.H. Rutten. 20 januari 2012 UAV 2012 Uneto-Vni Mr. Sjoerd J.H. Rutten 20 januari 2012 UAV 2012 (I) Onderwerpen Doelstelling aanpassingen UAV 1989 Belangrijkste aanpassingen 2 / Doc ID: L_LIVE_EMEA2:6022883v1 UAV 2012 (II) Doelstelling

Nadere informatie

D&C light. Eenvoudig aanbesteden van Design & Construct

D&C light. Eenvoudig aanbesteden van Design & Construct D&C light Eenvoudig aanbesteden van Design & Construct Versie 1.1 d.d. 9 maart 2015 2 ProRail D&C light D&C light ProRail 3 D&C light Eenvoudig aanbesteden van Design & Construct ProRail wil een professionele

Nadere informatie

innovatief en duurzaam aanbesteden van onderhoud Sjoerd IJpma Presentatie HIJ 5 B.V. Regiepartners

innovatief en duurzaam aanbesteden van onderhoud Sjoerd IJpma Presentatie HIJ 5 B.V. Regiepartners Jaarbeurs Utrecht Woensdag 5 juni 2013 Zaal 1 12:00-12:25 innovatief en duurzaam aanbesteden van onderhoud Sjoerd IJpma Programma 12:00 12-25 HIJ 5 Regiepartners : Even voorstellen Visie inzake nieuwe

Nadere informatie

NEVI Contractmanagement Dag 16 maart 2017 Wat is het geheim van een goede relatie?

NEVI Contractmanagement Dag 16 maart 2017 Wat is het geheim van een goede relatie? NEVI Contractmanagement Dag 16 maart 2017 Wat is het geheim van een goede relatie? Mr. Bettina Hertstein Activiteiten Het BouwRechtBedrijf Opleiding & Training Opleiden en trainen van (bouw)partijen, ook

Nadere informatie

Gedeelde smart, halve smart? Over samenwerken in de bouw

Gedeelde smart, halve smart? Over samenwerken in de bouw Gedeelde smart, halve smart? Over samenwerken in de bouw mr. Marijn Nuijens PlasBossinade Legal Updates 8 oktober 2015 Faalkosten Krijgen we maar niet omlaag in de bouw. Al jarenlang 5 tot 35% van alle

Nadere informatie

OnderhoudsPARTNER. BetonRestore: keiharde kennis voor het beste resultaat

OnderhoudsPARTNER. BetonRestore: keiharde kennis voor het beste resultaat OnderhoudsPARTNER BetonRestore: keiharde kennis voor het beste resultaat OnderhoudsPARTNER Slimmer inkopen Duurzaam inkopen 2 De traditie Het meest gezien in de markt: Aanbestedingen In concurrentie met

Nadere informatie

Projectbureau voor huisvesting & facility management

Projectbureau voor huisvesting & facility management Projectbureau voor huisvesting & facility management 2 Ondersteuning van huisvestingsprojecten Offace projectbegeleiding is een adviesbureau op het gebied van huisvesting en facility management. Wij ondersteunen

Nadere informatie

BIJEENKOMST KMVG 26 JANUARI 2012 FREYA VAN DER KROEF, DIRECTEUR TENMAN BV. PPS-DBFM(O) kansen voor maatschappelijk vastgoed?

BIJEENKOMST KMVG 26 JANUARI 2012 FREYA VAN DER KROEF, DIRECTEUR TENMAN BV. PPS-DBFM(O) kansen voor maatschappelijk vastgoed? BIJEENKOMST KMVG 26 JANUARI 2012 FREYA VAN DER KROEF, DIRECTEUR TENMAN BV PPS-DBFM(O) kansen voor maatschappelijk vastgoed? OVERZICHT PRESENTATIE Wat is PPS Integrale contactvormen Kenmerken Toepassingen

Nadere informatie

Marktdag 22 november 2012. Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6

Marktdag 22 november 2012. Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6 Marktdag 22 november 2012 Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6 Even voorstellen Paul Kuijpers (1961) Partner bij Balance & Result adviseurs, (Deventer) Ervaringen Haal het beste

Nadere informatie

Legionella Preventie. Antwoord op de meest gestelde vragen. ing. Irene van Veelen ISSO projectcoördinator Water&Gas

Legionella Preventie. Antwoord op de meest gestelde vragen. ing. Irene van Veelen ISSO projectcoördinator Water&Gas Legionella Preventie Antwoord op de meest gestelde vragen ing. Irene van Veelen ISSO projectcoördinator Water&Gas www.legionellavraagbaak.nl: Wie is bevoegd om keerkleppen te controleren? Wie is verantwoordelijk

Nadere informatie

Handreiking D&C Contracten. 26 September 2005

Handreiking D&C Contracten. 26 September 2005 Handreiking D&C Contracten 26 September 2005 Ministerie van Verkeer en Waterstaat Rijkswaterstaat BIBLIOTHEEK RIJKSWATERSTAAT UTRECHT NR Z4Z).5...qo& RWS bibliotheek locatie Utrecht Postbus 20.000 3502

Nadere informatie

Inkoop- en aanbestedingsbeleid Waterschap Vallei & Eem 2012

Inkoop- en aanbestedingsbeleid Waterschap Vallei & Eem 2012 Inkoop- en aanbestedingsbeleid Waterschap Vallei & Eem 2012 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. DOEL VAN HET INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID... 3 3. KADERS VAN INKOPEN EN AANBESTEDEN... 4 4. BEPALING AANBESTEDINGSPROCEDURE...

Nadere informatie

DR-UAVP-X. Deelreglement UAV - geïntegreerde contracten in de praktijk (UAVP)

DR-UAVP-X. Deelreglement UAV - geïntegreerde contracten in de praktijk (UAVP) DR-UAVP-X Deelreglement UAV - geïntegreerde contracten in de praktijk (UAVP) Juni 2013 DR-UAVP-X 2 1 Algemeen Naam : Reed Business Opleidingen Aard : deeltijd, mondeling onderwijs Naast dit reglement is

Nadere informatie

EIGENWIJZE GEBOUWEXPLOITATIE. Remco van Wingerden // Henk Hartman

EIGENWIJZE GEBOUWEXPLOITATIE. Remco van Wingerden // Henk Hartman EIGENWIJZE GEBOUWEXPLOITATIE Remco van Wingerden // Henk Hartman 29-1-2015 1 Havensteder 29-1-2015 2 Programma Havensteder Inkoop transportinstallaties Visie op samenwerken Vernieuwende samenwerking Havensteder

Nadere informatie

PILOT. Past Performance Tekstuele uitwerking evaluatieformulier opdrachtnemer. I. Planmatig werken

PILOT. Past Performance Tekstuele uitwerking evaluatieformulier opdrachtnemer. I. Planmatig werken I. Planmatig werken a. Hoe doordacht zijn de (werk-)plannen van de aannemer inzake doorlooptijd, coördinatie en omgeving? Deze vraag is gericht op de wijze waarop de aannemer planmatig heeft gewerkt. Beoordeling

Nadere informatie

Workshop Marktconsultatie. Pauline Bos

Workshop Marktconsultatie. Pauline Bos Workshop Marktconsultatie Pauline Bos 2014 Wat doen wij? Onderzoek en advies naar de inkooporganisatie, audits, NTA 8058 Professionaliseren; 100% doeltreffend, doelmatig, rechtmatig, duurzaam. Uitvoeren

Nadere informatie

Contracteren in de bouw

Contracteren in de bouw Contracteren in de bouw 4 februari 2016 Hugo Meijer Michael de Groot Cont(r)acten in de Bouw INLEIDING Risico s; vergunningen, tijd, kwaliteit, faalkosten Ontwikkelingen: aanbestedingsplicht, duurzaamheid,

Nadere informatie

Contractvormen op golfbanen en sportvelden

Contractvormen op golfbanen en sportvelden Contractvormen op golfbanen en sportvelden Bij de landelijke aannemers komen steeds vaker vragen binnen over de toepasbaarheid van verschillende contractvormen voor de realisatie en eventueel onderhoud

Nadere informatie

Inkopen en contracteren baggerwerken Rijkswaterstaat. Baggernet 2 april 2014

Inkopen en contracteren baggerwerken Rijkswaterstaat. Baggernet 2 april 2014 Inkopen en contracteren baggerwerken Baggernet 2 april 2014 Inkoopbeleid Samen met de markt Eén gezicht naar de markt Minimale transactiekosten duurzaam effectieve concurrentie een efficiënt aanbestedingsproces

Nadere informatie

Contractmanagement, wat is dat?

Contractmanagement, wat is dat? Contractmanagement, wat is dat? Contractmanagement van diensten Ted Knoester Gemeente Lansingerland 1 Contractmanagement Kenmerken van diensten Wat doet een contractmanager? Wat is een contract? Hoe om

Nadere informatie

SLIMMER AANBESTEDEN EN CONTRACTEREN PARKEREN. 12 mei 2016

SLIMMER AANBESTEDEN EN CONTRACTEREN PARKEREN. 12 mei 2016 SLIMMER AANBESTEDEN EN CONTRACTEREN PARKEREN 12 mei 2016 AANLEIDING Parkeren én de rol van de overheid is veranderd: Professioneler; van dozenschuiver naar partner Meer IT-gerelateerde spelers op parkeermarkt

Nadere informatie

De (on)mogelijkheden van innovatief aanbesteden

De (on)mogelijkheden van innovatief aanbesteden De (on)mogelijkheden van innovatief aanbesteden D U O - P R E S E N T A T I E D O R E N A G U L P E R S, R O M P E L B E R G & R U I T E R J O O P V A N D U R E N, H S Z U Y D F M, U T W E N T E Aanleiding

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Betreft Kamervragen van het lid Krol Hierbij zend ik u de

Nadere informatie

Aanbesteden en contractmanagement onlosmakelijk verbonden? Open deuren. Het verhaal van de open deuren. Deur 1: Uitsluitingsgrond.

Aanbesteden en contractmanagement onlosmakelijk verbonden? Open deuren. Het verhaal van de open deuren. Deur 1: Uitsluitingsgrond. Aanbesteden en contractmanagement onlosmakelijk verbonden? Geert Lubbers Senior Consultant CBP Gemeenten, Rijksoverheid, Ziekenhuis en Waterschappen. Symposium Gevolgen Aanbestedingswet Combined Business

Nadere informatie

VAN INFRAPROVIDER NAAR NETWERKMANAGER DBFM-A15 MaVa. Jaap Zeilmaker projectdirecteur

VAN INFRAPROVIDER NAAR NETWERKMANAGER DBFM-A15 MaVa. Jaap Zeilmaker projectdirecteur VAN INFRAPROVIDER NAAR NETWERKMANAGER DBFM-A15 MaVa Jaap Zeilmaker projectdirecteur 1-12-2011 Leitmotief niet het object staat centraal maar de functie die het object vervult. Ontwikkeling komt voort uit

Nadere informatie

R-meeting, 14 april, Delft

R-meeting, 14 april, Delft R-meeting, 14 april, Delft EPC of split contract? De voor- en nadelen tijdens contractering en bouw van windparken hands-on experience in wind energy Inhoud 1. BLIX 2. Projectcyclus 3. Wat is EPC, wat

Nadere informatie

Uitvoering van asbestsaneringen

Uitvoering van asbestsaneringen Uitvoering van asbestsaneringen Door: ir. Ingmar Scheiberlich In de uitvoeringsfase van een asbestsanering houdt de opdrachtgever of projectmanager, zich bezig met het bewaken van de contracten en de beheersing

Nadere informatie

Vijf pijlers van Contractmanagement in Amsterdam

Vijf pijlers van Contractmanagement in Amsterdam Vijf pijlers van Contractmanagement in Amsterdam Agenda Inleiding en aanleiding 5 pijlers van succesvol contractmanagement? Amsterdamse aanpak Take aways Wie zijn wij? Marga van Eig Verbetermanager leadbuyer

Nadere informatie

BIM in de praktijk. Alexander Hoos / Kuijpers

BIM in de praktijk. Alexander Hoos / Kuijpers BIM in de praktijk Alexander Hoos / Kuijpers TVVL Eindedaglezing, 4 april 2016 Alexander Hoos Informatie Manager Even voorstellen Installatie bedrijf Kuijpers (www.kuijpers.nl) Kerntaken: Procesoptimalisatie,

Nadere informatie

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Doel Bijdragen aan de formulering van het strategische en tactische (financieel-)economische beleid van de instelling of onderdelen daarvan, alsmede vorm en

Nadere informatie

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Prof.dr.ir. Marleen Hermans Leerstoel Publiek opdrachtgeverschap in de bouw, TU Delft Managing Partner, Brink Management & Advies mede mogelijk

Nadere informatie

Vertaler/Tolk. Context. Doel

Vertaler/Tolk. Context. Doel Vertaler/Tolk Doel Zorgdragen voor de acquisitie, organisatie, coördinatie en/of uitvoering van vertaal-, tolk-, redactiewerk en de productie van cursusmateriaal, alsmede evalueren en (mede)verbeteren

Nadere informatie

Workshop de aanbestedingswet 1 jaar later!!!! Herinrichting binnenstad Harderwijk

Workshop de aanbestedingswet 1 jaar later!!!! Herinrichting binnenstad Harderwijk Workshop de aanbestedingswet 1 jaar later!!!! Herinrichting binnenstad Harderwijk Wie zijn wij? Erik Hamelink Projectleider gemeente Harderwijk Afdeling Inrichting Openbare Ruimte. Arjan Wicherson Projectleider

Nadere informatie

Historie veranderende markt. vanuit de klant door Martijn Vos vanuit de opdrachtnemer door Willem Mak

Historie veranderende markt. vanuit de klant door Martijn Vos vanuit de opdrachtnemer door Willem Mak Historie veranderende markt vanuit de klant door Martijn Vos vanuit de opdrachtnemer door Willem Mak 1. Vroeger Rijke geschiedenis aanbesteden van (openbare) werken In 1815 eerste Nederlandse aanbestedingsregels:

Nadere informatie

Wat mag tussen opdrachtgever en sloopaannemer worden overeengekomen?

Wat mag tussen opdrachtgever en sloopaannemer worden overeengekomen? Notitie : 2VERAS-SEC.04195.N Van : redactie drs. ing. A.D. Hol; gebaseerd op het advies van mr. W.J.M. Herber Voor : leden Datum : 16-4-2012 Betreft : regeling voor verrekening van meerwerk in sloopbestekken,

Nadere informatie

De opdrachtgever van DBFM(O)

De opdrachtgever van DBFM(O) De opdrachtgever van DBFM(O) Rob Peters DACE contactbijeenkomst Soest Innovatieve contractvormen DBFM(O) Innovatief aanbesteden Life cycle Fysieke beschikbaarheid Operationele beschikbaarheid Bezettingsgraad

Nadere informatie

ERVARING MET BEST VALUE PROCUREMENT ALS OPDRACHTGEVER BIJ GEMEENTE SCHIEDAM

ERVARING MET BEST VALUE PROCUREMENT ALS OPDRACHTGEVER BIJ GEMEENTE SCHIEDAM ERVARING MET BEST VALUE PROCUREMENT ALS OPDRACHTGEVER BIJ GEMEENTE SCHIEDAM Even voorstellen 1. Jan Hendrik Bouman 2. Werkzaam bij Inter Project Management 3. Gedetacheerd als Algemeen projectleider bij

Nadere informatie

Leveranciersbijdrage voor realisatie doelstellingen Ondernemende inkooprol nodig!

Leveranciersbijdrage voor realisatie doelstellingen Ondernemende inkooprol nodig! Leveranciersbijdrage voor realisatie doelstellingen Ondernemende inkooprol nodig! Executive Platform Supply Chain Excellence Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Breukelen, 27 februari 2013 Leadership

Nadere informatie

Klantmonitor Aanbesteden & Contracteren CROW 2016

Klantmonitor Aanbesteden & Contracteren CROW 2016 Klantmonitor Aanbesteden & Contracteren CROW 2016 Rapportage Utrecht, december 2016 Labyrinth Onderzoek & Advies Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van CROW Copyright 2016, Labyrinth Onderzoek & Advies

Nadere informatie

Vormgeven aan Vernieuwend Opdrachtgeverschap. 11 september 2013

Vormgeven aan Vernieuwend Opdrachtgeverschap. 11 september 2013 Vormgeven aan Vernieuwend schap september 203 Waarom vernieuwing? Wat bereiken met vernieuwend opdrachtgeverschap? Afwenden onnodige kosten, naar lagere prijs Vermijden tegenvallende kwaliteit, meer kwaliteit

Nadere informatie

@martjandenhoed. Bureaumanager Architect @djgaarchitecten Gebruikt #Revit voor #BIM Bestuurslid RevitGG. Vader van 2 Getrouwd 32

@martjandenhoed. Bureaumanager Architect @djgaarchitecten Gebruikt #Revit voor #BIM Bestuurslid RevitGG. Vader van 2 Getrouwd 32 @martjandenhoed Bureaumanager Architect @djgaarchitecten Gebruikt #Revit voor #BIM Bestuurslid RevitGG Vader van 2 Getrouwd 32 architecten constructeurs bouwkundigen interieurarchitecten zorg onderwijs

Nadere informatie

De gemeente is in alle fasen van elk project regiehouder en neemt initiatieven m.b.t. de regieactiviteiten. Projectfasering Activiteiten Actie door

De gemeente is in alle fasen van elk project regiehouder en neemt initiatieven m.b.t. de regieactiviteiten. Projectfasering Activiteiten Actie door 1. PROJECTFASERING EN ACTIVITEITEN Hieronder staan per projectfase de activiteiten beschreven die in het kader van proactieve regie afgestemd dienen te worden tussen de gemeente en netbeheerders. Daarnaast

Nadere informatie

waarom aanbesteden & contracteren slimmer kan Presentatie Parkeer24 Jaarcongres, 21 april 2016 Jeroen Roelands, Goudappel Coffeng. www.goudappel.

waarom aanbesteden & contracteren slimmer kan Presentatie Parkeer24 Jaarcongres, 21 april 2016 Jeroen Roelands, Goudappel Coffeng. www.goudappel. waarom aanbesteden & contracteren slimmer kan 15 jaar actief met aanbestedingen op gebied van parkeren en mobiliteit Co-Auteur van Slimmer aanbesteden en contracteren parkeren i.o.v. CROW Even voorstellen

Nadere informatie

FUNCTIEGERICHTE OPLEIDING WERKORGANISATOR INFRA 1

FUNCTIEGERICHTE OPLEIDING WERKORGANISATOR INFRA 1 FUNCTIEGERICHTE OPLEIDING WERKORGANISATOR INFRA 1 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 3 2 RANDVOORWAARDEN... 4 3 LEERDOELEN EN DUUR... 5 3.1. BEGROTEN-, BEWAKEN, MEER- EN MINDERWERK 5 3.2. KAM OP PROJECTNIVEAU

Nadere informatie

PEOPLE CHANGE GROUP. Het geheim achter een goede outsourcing ligt in betere deal structures en supplier rela0onship management.

PEOPLE CHANGE GROUP. Het geheim achter een goede outsourcing ligt in betere deal structures en supplier rela0onship management. Het geheim achter een goede outsourcing ligt in betere deal structures en supplier rela0onship management. Outsourcing deals zijn langlopende dynamische business rela0es waarvan een onderneming sterk a9ankelijk

Nadere informatie

Bijlage H: VAKGEBIED PROJECTMANAGEMENT

Bijlage H: VAKGEBIED PROJECTMANAGEMENT RVOI-2001 Bijlage H: VAKGEBIED PROJECTMANAGEMENT Deze Bijlage is opgesteld door de heer ir. C.H. Wentink, sectordirecteur Ruimte, vastgoed en economie van Witteveen + Bos. Hij heeft zich hierbij o.a. laten

Nadere informatie

RGS EN KWALITEIT IN BALANS: STAND VAN ZAKEN

RGS EN KWALITEIT IN BALANS: STAND VAN ZAKEN RGS EN KWALITEIT IN BALANS: STAND VAN ZAKEN Geert Vijverberg Hans van der Krogt Bouwkundeseminar Innovatie, Onderhoud & Herstel 2013 ONDERWERPEN EN DOEL 1. Intro RGS, KiB, consortium RGS/KiB en wapenfeiten

Nadere informatie

Vernieuwing VMS ICT oplossing v0.1

Vernieuwing VMS ICT oplossing v0.1 Bijlage D: Projectplan Vernieuwing VMS ICT oplossing v0.1 Realisatie, Implementatie en overdracht aan beheer Inhoudsopgave 1 Projectdefinitie 3 1.1 Inleiding 3 1.2 Doelstelling 3 1.3 Reikwijdte 4 1.4 Randvoorwaarden,

Nadere informatie

Evaluatie Opdracht: Contractnummer:

Evaluatie Opdracht: Contractnummer: Evaluatie Opdracht: Contractnummer: A. Algemene informatie 1 Dienst / Bedrijf 2 3 Sector en afdeling Contactpersoon Opdrachtgever 4 Contactpersoon: Gegevens Opdrachtnemer Naam Bedrijf: KVK-nummer: Adres:

Nadere informatie

Nieuwe contractvormen en projectcontrol

Nieuwe contractvormen en projectcontrol Nieuwe contractvormen en projectcontrol Rin-Sjoerd Zijlstra 12 juni 2014 Agenda Projecten in het nieuws Nieuwe kijk op projecten? Projectfalen en contractvorm Keuze voor juiste contractvorm Projectcontrol

Nadere informatie

CO2 reductiedoelstellingen 2017. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2

CO2 reductiedoelstellingen 2017. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 CO2 reductiedoelstellingen 2017 Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 4.B.1_1 CO 2 reductiedoelstellingen 2017 2/9 1 Inleiding In dit document worden de scope 1 & 2 CO 2 reductiedoelstelling

Nadere informatie

Risicobeheersing in de onderhoud,- en garantiefase bij prestatiecontracten

Risicobeheersing in de onderhoud,- en garantiefase bij prestatiecontracten Risicobeheersing in de onderhoud,- en garantiefase bij prestatiecontracten Ing. E.D. Bredewolt BAM Wegen BV Ir. M. Oosterveld BAM Wegen BV Samenvatting Risicobeheersing in de onderhoud en garantiefase

Nadere informatie

Aanbesteding en contracteren van asbestsaneringen

Aanbesteding en contracteren van asbestsaneringen Aanbesteding en contracteren van asbestsaneringen Door: ir. Ingmar Scheiberlich Bij de aanbesteding en contractering van een asbestsanering gaat het om het vastleggen van voor alle partijen duidelijke

Nadere informatie

Checklist Slimme vragenlijst regievoering

Checklist Slimme vragenlijst regievoering Checklist Slimme vragenlijst regievoering versie 2.0 Slimme vragenlijst Leveranciersselectie Hoe stel ik vast dat dit beste leverancier is? Welke criteria hanteer ik daarbij? Wat als het selectieproces

Nadere informatie

SYSTEMS ENGINEERING IN DE WONINGBOUW. Een concreet praktijkvoorbeeld. Bijeenkomst: Meet & Greet Georganiseerd vanuit Pioneering

SYSTEMS ENGINEERING IN DE WONINGBOUW. Een concreet praktijkvoorbeeld. Bijeenkomst: Meet & Greet Georganiseerd vanuit Pioneering SYSTEMS ENGINEERING IN DE WONINGBOUW Een concreet praktijkvoorbeeld Bijeenkomst: Meet & Greet Georganiseerd vanuit Pioneering Werkplaats Systems Engineering Datum: 4 maart 2010 Locatie: Drienerburght,

Nadere informatie

Facilitair accountmanager

Facilitair accountmanager Facilitair accountmanager Doel Inventariseren en analyseren van de wensen en ervaringen van klanten van de dienst ten aanzien van de dienstverlening en het uitzetten van daaruit voorvloeiende activiteiten,

Nadere informatie

Het succes van de A12

Het succes van de A12 Het succes van de A12 Meer markt én meer samenwerking!! Carel van Belois (RWS) Jan Willem Bruining (BAM) Oktober 2014 1 Inhoud presentatie Het project A12 Luve: wat behelsde het? Wat was het Samenwerkingsmodel?

Nadere informatie

OVEREENKOMST VAN ONDERAANNEMING

OVEREENKOMST VAN ONDERAANNEMING OVEREENKOMST VAN ONDERAANNEMING Onderaannemer Zonder Personeel/ZZP Contractnummer: A. Partijen Ondergetekenden: 1. naam: straat/postbus: postcode: plaats: telefoonnummer: hierna te noemen: de aannemer;

Nadere informatie

FUNCTIEGERICHTE OPLEIDING CALCULATOR INFRA 1

FUNCTIEGERICHTE OPLEIDING CALCULATOR INFRA 1 FUNCTIEGERICHTE OPLEIDING CALCULATOR INFRA 1 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 3 2 RANDVOORWAARDEN... 4 3 LEERDOELEN EN DUUR... 5 3.1 BEGROTEN-, BEWAKEN, MEER- EN MINDERWERK 5 3.2 BEGROTEN, PRIJSVORMING EN

Nadere informatie

3.C.2 Communicatieplan KONE B.V.

3.C.2 Communicatieplan KONE B.V. 3.C.2 Communicatieplan KONE B.V. 3.C.2 Communicatieplan versie 1.0 Pagina 1/9 Verantwoording Titel : Communicatieplan KONE B.V. Revisie : 1.0 Datum : 27-7-2015 Gecontroleerd en goedgekeurd door : Claes

Nadere informatie

Graafschap College Welkom!

Graafschap College Welkom! Welkom! Even voorstellen: Lianne te Winkel, inkoopadviseur bij het Graafschap College Jean-Paul Roegies, inkoopadviseur bij InkoopMeesters in het kort Verzorgt jaarlijks (beroeps)opleidingen voor circa

Nadere informatie

Van DO tot oplevering, Cleanroom Combination Group. Materialisatie. Vraagstelling

Van DO tot oplevering, Cleanroom Combination Group. Materialisatie. Vraagstelling Van DO tot oplevering Van DO tot oplevering, het realisatietraject van een cleanroom Michiel van Kooten Cleanroom Combination Group Detail Design Cleanroom Combination Group realiseert schone ruimten,

Nadere informatie

Management Advies Centrum Noord BV. Projectmanagement in praktijk

Management Advies Centrum Noord BV. Projectmanagement in praktijk Noord BV Projectmanagement in praktijk Agenda Introductie Amsterdam Airport Schiphol Project F-Pier Noodzaak projectmanagementmethodiek Pauze Discussie Wie ben ik Arjen te Nuyl Management Advies Centrum

Nadere informatie

DE BIM-WERKMETHODIEK. Gezocht: BIM-Partners. Stap in de toekomst!

DE BIM-WERKMETHODIEK. Gezocht: BIM-Partners. Stap in de toekomst! DE BIM-WERKMETHODIEK Stap in de toekomst! Gezocht: BIM-Partners Hoe eerder u klaar bent voor BIM (Bouw Informatie Model), hoe meer u profiteert van de vele voordelen. Word BIM-partner van Schouten Techniek

Nadere informatie

BIM-rollen & competenties. BIM Praktijkdag 20-03-2014, Utrecht Wouter Notenbomer, SBRCURnet

BIM-rollen & competenties. BIM Praktijkdag 20-03-2014, Utrecht Wouter Notenbomer, SBRCURnet BIM-rollen & competenties BIM Praktijkdag 20-03-2014, Utrecht Wouter Notenbomer, SBRCURnet Introductie Wouter Notenbomer Projectmanager SBRCURnet Bouwtechniek BIM JUNI 2013 2 Kennisinstituut + = JUNI 2013

Nadere informatie

WERKEN MET DERDEN. WELZIJNSWET 4/08/1996 Hoofdstuk 4 Afdeling 1. ir.ph.durand

WERKEN MET DERDEN. WELZIJNSWET 4/08/1996 Hoofdstuk 4 Afdeling 1. ir.ph.durand WERKEN MET DERDEN WELZIJNSWET 4/08/1996 Hoofdstuk 4 Afdeling 1 ir.ph.durand philippe.durand@werk.belgie.be 1 Historiek -> Kaderrichtlijn 89/391/EG - 12/06/89 Veiligheid en gezondheid op het werk -> Op

Nadere informatie

CONTRACT Voor het leveren van diensten/ producten/ werken voor het project Stadswarmte Noord ISBL-AVR Pompen

CONTRACT Voor het leveren van diensten/ producten/ werken voor het project Stadswarmte Noord ISBL-AVR Pompen CONTRACT Voor het leveren van diensten/ producten/ werken voor het project Stadswarmte Noord ISBL-AVR Pompen Project: Stadswarmte Noord ISBL-AVR Projectnummer: 1301 Documentnummer: 130523-contract-LOT

Nadere informatie