Individu versus collectief

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Individu versus collectief"

Transcriptie

1 Individu versus collectief Risicomanagement volgens M_o_R Douwe Brolsma nthen! 2010 M_o_R is a Registered Trade Mark of the Office of Government Commerce in the United Kingdom and other countries.

2 Voorstellen Douwe Brolsma Trainer, coach en adviseur op het gebied van : Project georiënteerd werken Organisatieverbetering Risicomanagement PRINCE2 en M_o_R geaccrediteerd trainer APMG Language Owner voor M_o_R Partner in: (www.abcatwork.nl) Gedrag, houding en cultuur nthen! (www.nthen.nl) - Methodisch werken 2 PRINCE2 is a Registered Trade Mark of the Office of Government Commerce in the United Kingdom and other countries.

3 Agenda Een aantal definities M_o_R een overzicht Individu versus Collectief wat bied M_o_R? Het dilemma in perspectief 3

4 Wat is een Risico? M_o_R definieert risico s als: Een onzekere gebeurtenis of reeks gebeurtenissen die, als die zou plaatsvinden, effect zou hebben op het bereiken van doelstellingen Een risico bestaat uit een combinatie van de waarschijnlijkheid dat een waargenomen bedreiging of kans plaatsvindt en de omvang van de impact ervan op de doelstellingen 4

5 Wat is Risicomanagement? M_o_R definieert Risicomanagement als: De systematische toepassing van principes, aanpak en processen op de taken van het identificeren en beoordelen van risico s, en vervolgens het plannen en implementeren van risicomaatregelen. Het doel is het ondersteunen n van een betere besluitvorming doormiddel van een goed zicht op de risico s en hun waarschijnlijke impact. 5

6 Dilemma De term dilemma duidt gewoonlijk een keuze aan uit twee of meer alternatieven, die even (on)aantrekkelijk zijn. De keuze kan daarom niet op alleen logische basis gemaakt worden. De weg uit een dilemma is dan ook vaak een zeer persoonlijke keuze. 6

7 Voorbeeld uit de praktijk In 2004 bracht bierbrouwer Herog Jan het Dilemma van Arcen op de markt. Brouwer Gerard van den Broek had twee bieren gebrouwen, maar slechts één zou zich in de toekomst Hertog Jan mogen noemen. Van elk van beide bieren kwamen er drie in een sixpack, waaruit de consument de lekkerste mocht kiezen. 7

8 Management of Risk Richtlijn voor Practitioners een overzicht

9 OGC Portfolio Crown Copyright Reproduced under licence from OGC. 9

10 M_o_R Geschiedenis In reactie op het Turnbull report (1998) - internal control and audit provisions of the codes on good governance Ontwikkeld door de Office of Government Commerce (OGC) Eerst als The Orange Book, beschikbaar sinds 2001 M_o_R: Guidance for Practitioners, OGC, 2002 De laatste update was in 2007 Refresh loopt in 2010 met nieuwe uitgave verwacht in

11 M_o_R karakteristieken Gelieerd aan Good Governance Het is Public Domain en gebaseerd op Best Practice Branche onafhankelijk Betrekt alle medewerkers in een organisatie Vervangt niet maar voorziet in een kader, structuur en een communicatieomgeving Relevant voor alle niveaus in de organisatie 11

12 Op alle niveaus in een organisatie Strategisch/ corporate niveau (lange-termijn doelstellingen) Programma niveau (middellange-termijn doelstellingen) Project niveau (korte-termijn doelstellingen) Beslissingen over bedrijfsstrategie Beslissingen over vertaalslag van strategie naar actie P3O Support Office Consistentie & Integriteit Operationeel niveau (korte termijn doelstellingen) Beslissingen voor de inzet van actie Crown Copyright Reproduced under licence from OGC. 12

13 Relaties tussen organisatieperspectieven Doelstellingen verandermanagement Dagelijkse managementdoelstellingen Strategische risico s Programmarisico s Operationele Risico s Projectrisico s 13 Crown Copyright Reproduced under licence from OGC.

14 Het M_o_R Framework 14 Crown Copyright Reproduced under licence from OGC.

15 De 12 Governance Principes Crown Copyright Reproduced under licence from OGC. 15

16 12 Principes van Risicomanagement Belemmeringen voor M_o_R wegnemen Ondersteunende Cultuur Rolen en Verantwoordelijkheden Ondersteuningsstructuur Waarschuwingsindicatoren Reviewcyclus Organisatiecontext Stakeholderbetrokkenheid Organisatiedoelstellingen Rapporteren M_o_Raanpak 16 Crown Copyright Reproduced under licence from OGC.

17 De M_o_R Aanpak 17 Crown Copyright Reproduced under licence from OGC.

18 Het Procesmodel 18 Crown Copyright Reproduced under licence from OGC.

19 The M_o_R Process M_o_R Processen Identificeren: Context De risico s identificeren Beoordelen: Schatten Evalueren Plannen Implementeren Communiceren nthen! Crown Copyright Reproduced under licence from OGC.

20 Embed and Review Crown Copyright Reproduced under licence from OGC. 20

21 Individu versus Collectief Wat bied M_o_R

22 12 Principes van Risicomanagement Belemmeringen voor M_o_R wegnemen Ondersteunende Cultuur Rolen en Verantwoordelijkheden Ondersteuningsstructuur Waarschuwingsindicatoren Reviewcyclus Organisatiecontext Stakeholderbetrokkenheid Organisatiedoelstellingen Rapporteren M_o_Raanpak 22 Crown Copyright Reproduced under licence from OGC.

23 De M_o_R Aanpak 23 Crown Copyright Reproduced under licence from OGC.

24 M_o_R rollen Het bestuur (risico-kampioen) Interne auditcommissie Risico-commissie Centrale risicofunctie Risicomanager Programme, project en operationele managers Personeelsleden 24

25 Het Procesmodel 25 Crown Copyright Reproduced under licence from OGC.

26 Identificeren Context Plan Implement Identify Assess Inputs Regelgevingskader en eisen corporate governance Risicomanagementbeleid Handleiding risicomanagement - processen Activiteitsdocumenten Leerpunten Technieken SWOT-analyse Belemmeringen Context Outputs Activiteitsanalyse Doelen- Het verkrijgen van informatie over. De doelstellingen van de activiteit De scope van de activiteit De volledigheid en de aannames De stakeholders en hun doelstellingen De verhouding van de activiteit t.o.v. de organisatiestructuur De eigen omgeving van de organisatie De aanpak van risicomanagement van de organisatie PESTLE-analyse RACI-diagram Stakeholderanalyse Risicomanagementstrategie Stakeholderskaart Leerpunten 26 Crown Copyright Reproduced under licence from OGC.

27 Stakeholdermatrix Interesse Stakeholders Strategische doelen Financieel Operationele verandering Relatie met klanten Publieke veiligheid Concurentie positie Business partner Projectteams Klanten Pers en media Vakbonden Staff Wetgevingsinstanties 27

28 Stakeholder Power-Impactmatrix Low Medium High Laag Gemiddeld Hoog Potentiële impact van de organisatieactiviteit op de stakeholders 28 Belangrijkheid van de stakeholders voor de organisatieactiviteit Crown Copyright Reproduced under licence from OGC.

29 Stakeholder Power-Impactmatrix Low Medium High Laag Gemiddeld Hoog Potentiële impact van de organisatieactiviteit op de stakeholders 29 Belangrijkheid van de stakeholders voor de organisatieactiviteit Crown Copyright Reproduced under licence from OGC.

30 Identificeren de risico s identificeren Deelnemers: omvattende aanpak om blinde vlekken te voorkomen Technieken om breed te identificeren: Checklists protocollen Workshops Leerpuntenlogboeken Brainstormen Risicodatabase GAP analyse Consensus bereiken tussen de deelnemers 30

31 Beoordelen schatten Deelnemers: De juiste kennis en expertise Onbevooroordeeld (risiconeutraal) Niet uit op een resultaat dat een eigen doel dient Technieken om schatten te ondersteunen: Pareto analyse Waarschijnlijkheidimpactraster Risicokaart CRAMM Waarschijnlijkheidsbomen Expected value Consensus bereiken over schattingen 31

32 Lijn versus project risicobereidheid Risico zoekend neemt risico s, probeert nieuwe zaken, te optimistisch, houdt van een uitdaging, onderschatten de bedreigingen Risico tolerant is ontspannen bij onzekerheid, kop in het zand, Ignore Ignore als maatregel Risico avers actief uit de weg gaan, bang, beredenerend, minder bereid nieuwe zaken uit te proberen Risico Neutraal - het ideaal, comfortabel met de besluitvorming, wel overwogen, breng maatregelen in lijn met de kansen en bedreigingen (in proportie) 32 Afgeleid van interview van Janice Preston (PMI Podcast ) Únderstanding and Managing Risk Attitude: David Hillson and Ruth Murray-Webster (ISBN: )

33 Risico Neutraal Kernkwadrant Kwaliteit Ondernemend Moedig, progressief, proactief, voortvarend, onderzoekend, avontuurlijk, spannend Allergie Rigide (Gezapig) Bang, apathisch, initiatiefloos, uitstellen, besluiteloos, overmatig conservatief, duik gedrag, passief, reactief, gezapig Valkuil Roekeloos Onbezonnen, oogkleppen, doel heiligt de middelen, jonge honden, cowboy, rennen zonder plannen Uitdaging Behoedzaam Behoudend, pragmatisch, conservatief, zorgvuldig, gecontroleerd, veilig en betrouwbaar 33

34 Waardeer elkaars kwaliteiten Kwaliteit Ondernemend Valkuil Roekeloos Uitdaging Allergie Rigide Behoedzaam Omgaan met onzekerheid vereist behoedzaam ondernemerschap 34

35 Plannen Organisatie-eigenaarschap: eigenaarschap: Eigenaarschap toerekenbaarheid Risico-eigenaar: Persoon die verantwoorde rdelijk is voor het waarborgen dat de geplande maatregel wordt geïmplementeerd Risico-actionee: Verantwoordelijk nadat gedragslijn, kosten en timing zijn overeengekomen met de risico-eigenaar 35

36 Het dilemma in perspectief Waar gaat het mis?: Snelheid vs. Volledigheid Opleggen vs. Gedragen beslissing Eigen belang vs. Algemeen belang (aswolk en luchtvaart)

37 Top 10 Faal-factoren 1. Onduidelijke eisen en specificaties 2. Gebrek aan gebruikersbetrokkenheid 3. Veranderende eisen en specificaties 4. Gebrek aan ondersteuning door hogere management 5. Onrealistische verwachtingen 6. Gebrek aan resources 7. Gebrek aan planning 8. Niet meer nodig 9. Onrealistische tijdschema s 10. Nieuwe technologie Bron: Standish Group 37

38 Top 10 Succes-factoren 1. Mate van Gebruikersbetrokkenheid 2. Ondersteuning hogere management 3. Duidelijke formulering van eisen 4. Gedegen planning 5. Realistische verwachtingen 6. Kleinere mijlpalen 7. Competente projectleiding 8. Eigenaarschap 9. Duidelijke Visie en doelstellingen 10. Doelgericht team Bron: Standish Group 38

39 Chaos Reports Standish group successful Challenged Failed % 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% 39

40 Risicoprotocol Gebrek aan ondersteuning door hogere management 2. Gebrek aan eigenaarschap 3. Onduidelijke eisen en specificaties 4. Gebrek aan gebruikersbetrokkenheid 5. Onduidelijke Visie en doelstellingen 6. Veranderende eisen en specificaties 7. Onrealistische verwachtingen 8. Gebrek aan resources 9. Gebrek aan planning 10. Te grote mijlpalen 11. Resultaten zijn niet meer nodig 12. Onvoldoende competente projectleiding 13. Nieuwe technologie

41 Wat speelt bij U? (maximaal 2 kruisjes) 41 Risicoprotocol 1. Gebrek aan ondersteuning door hogere management 2. Gebrek aan eigenaarschap 3. Onduidelijke eisen en specificaties 4. Gebrek aan gebruikersbetrokkenheid 5. Onduidelijke Visie en doelstellingen 6. Veranderende eisen en specificaties 7. Onrealistische verwachtingen 8. Gebrek aan resources 9. Gebrek aan planning 10. Te grote mijlpalen 11. Resultaten zijn niet meer nodig 12. Onvoldoende competente projectleiding 13. Nieuwe technologie 14. score

42 Resultaat Risicoprotocol Indiv. Aantal Gebrek aan ondersteuning door hogere management 2. Gebrek aan eigenaarschap 3. Onduidelijke eisen en specificaties 4. Gebrek aan gebruikersbetrokkenheid 5. Onduidelijke Visie en doelstellingen 6. Veranderende eisen en specificaties 7. Onrealistische verwachtingen 8. Gebrek aan resources 9. Gebrek aan planning 10. Te grote mijlpalen 11. Resultaten zijn niet meer nodig 12. Onvoldoende competente projectleiding 13. Nieuwe technologie 14.

43 De Resultaten Vraag JA NEE 1 Wil jouw organisatie KLANTGERICHT zijn? x% x% 2 Het GROOTSTE risico is: 3 - Is DIT het grootste risico voor de KLANT? x% x% 4 - Is er iemand verantwoordelijk (geweest) om DIT risico te adresseren? x% x% 43

44 Beschikbare literatuur Te koop op: en/of Management of Risk Guidance for Practitioner (UK en NL) (ongeveer 54,-) For successful Management of Risk (UK) Think M_o_R (ongeveer 19,-) Management of Risk Pocketbook (UK) (ongeveer 5,-) 44 (Prijzen onder voorbehoud)

45 De examens (certificering) Het Foundation examen 45 multiple choice vragen gesloten boek 45 minuten 23 punten of meer om te slagen Het Practitioner examen (OTE) 3 uur (incl.inleestijd) open boek met casus en bijlagen 9 vragen 20 punten per vraag 1 vraag algemeen over de theorie 2 vragen over elk van de 4 toepassingsgebieden (Strategisch, Programma, Project en Operationeel) Totaal moet minimaal 90 punten worden gehaald 45

Best Practice User Group Nederland

Best Practice User Group Nederland onderdeel van de Best Practice User Group Nederland De autoriteit voor het toepassen van Best Practices in Nederland PRINCE2, MSP and M_o_R are Registered Trade Marks of the Office of Government Commerce

Nadere informatie

Prince User Group Nederland. Een ondersteunende cultuur Risicomanagementgedrag volgens M_o_R

Prince User Group Nederland. Een ondersteunende cultuur Risicomanagementgedrag volgens M_o_R Prince User Group Nederland Een ondersteunende cultuur Risicomanagementgedrag volgens M_o_R Voorstellen Douwe Brolsma Trainer, coach en adviseur op het gebied van : Projectmatigwerken Organisatieverandering

Nadere informatie

Programma 14 november middag. Risicomanagement Modellen. Strategisch risicomanagement

Programma 14 november middag. Risicomanagement Modellen. Strategisch risicomanagement Programma 14 november middag Risicomanagement Modellen Strategisch risicomanagement Kaplan 1www.risicomanagementacademie.nl 2www.risicomanagementacademie.nl Risicomanagement modellen Verscheidenheid normen

Nadere informatie

Projectmanagement update

Projectmanagement update Projectmanagement update Alfred Krol Triple Plus BV Even voorstellen PRINCE2 is a Registered Trade Mark of the Office of Government Commerce in the United Kingdom and other countries. The Swirl logo is

Nadere informatie

Trefdag ZORG. Meer resultaten. door strategische inzet. van middelen

Trefdag ZORG. Meer resultaten. door strategische inzet. van middelen Trefdag ZORG Meer resultaten door strategische inzet van middelen September 2013 Francis Manas fm@amelior.be Herkenbaar? Aantal projecten neemt toe Projecten zonder link met doelen organisatie: geen fit

Nadere informatie

APMG-International Webinar. ITIL Editie 2011 Wednesday 16 Mei 2012 / 15:30 CET Presented by Karel Höster

APMG-International Webinar. ITIL Editie 2011 Wednesday 16 Mei 2012 / 15:30 CET Presented by Karel Höster www.apmg-international.com APMG-International Webinar (In samenwerking met Ultracomp Academy) ITIL Editie 2011 Wednesday 16 Mei 2012 / 15:30 CET Presented by Karel Höster www.apmg-international.com ITIL

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECT HANDBOEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management M_O_R FOUNDATION TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER M_o_R (MANAGEMENT OF RISK) In onze snel veranderende maatschappij

Nadere informatie

Prince User Group Nederland

Prince User Group Nederland Prince User Group Nederland De autoriteit voor het toepassen van PRINCE2 in Nederland PRINCE2 is a Registered Trade Mark of the Office of Government Commerce in the United Kingdom and other countries Conclusion

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

Verandermanagement: Business as Usual

Verandermanagement: Business as Usual Verandermanagement: Samenvatting Voor organisaties is het inmiddels een vast gegeven dat hun processen en producten continue zullen moeten veranderen om zich te kunnen handhaven in een omgeving waar we

Nadere informatie

Het 2012 thema van de IPMA Risk SIG

Het 2012 thema van de IPMA Risk SIG Het 2012 thema van de IPMA Risk SIG Risicomanagement als kritische succesfactor in de relatie tussen staande organisatie en project. Verduidelijking: De belangen van (onderdelen van) de staande organisatie

Nadere informatie

Wat maakt een project en/of programma succesvol?

Wat maakt een project en/of programma succesvol? Wat maakt een project en/of programma succesvol? Bijeenkomst 4 april 2011 Drs. Sylvie Rath Voor informatie verwijs ik graag naar de website van WagenaarHoes, mijn laatste werkgever (www.wagenaarhoes.nl)

Nadere informatie

LSSN seminar Amsterdam 01-11-2012 Edwin Kippers Master Black Belt. Project Management

LSSN seminar Amsterdam 01-11-2012 Edwin Kippers Master Black Belt. Project Management Lean Six Sigma Scrum Niet alleen voor software projecten LSSN seminar Amsterdam 01-11-2012 Edwin Kippers Master Black Belt Project Management Project succes survey The Standish Group's report: "CHAOS Summary

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management M_O_R PRACTITIONER TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER M_o_R (MANAGEMENT OF RISK) In onze snel veranderende maatschappij

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECTSTART-UPS IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL )

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL ) Exameneisen Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL ) Publicatiedatum 1-1-2008 Startdatum 1-3-2007 Doelgroep IT Service Management Practitioner: Release &

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO ONTWIKKELPLANNEN IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 ACCREDITED ASSESMENT IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT

Nadere informatie

Advies inzake Risicobenadering

Advies inzake Risicobenadering dvies inzake Risicobenadering Het afstemmen van modellen op uitdagingen PRIMO heeft binnen haar organisatie een divisie opgericht die zich geheel richt op het effectief gebruik van risicomanagementmodellen.

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management MoP FAST TRACK TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER MoP (MANAGEMENT OF PORTFOLIOS) Met een toenemende druk op de budgetten

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 ONLINE QUICK SCAN IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Brochure PRINCE2 Overview

Brochure PRINCE2 Overview Brochure PRINCE2 Overview Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIC ASSESMENT IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

9642 LL VEENDAM www.pmscan.nl

9642 LL VEENDAM www.pmscan.nl Agenda Overview van wijzigingen t.o.v. de 2005 editie Even voorstellen Achtergronden van de update Update in 5 minuten Inhoudelijke update per Principe, Thema en Proces Impact op certificering Beschikbaarheid

Nadere informatie

BPUG: Hét platform voor het toepassen van PRINCE2, MSP, P3O, M_o_R, MoP & MoV in Nederland

BPUG: Hét platform voor het toepassen van PRINCE2, MSP, P3O, M_o_R, MoP & MoV in Nederland BPUG: Hét platform voor het toepassen van PRINCE2, MSP, P3O, M_o_R, MoP & MoV in Nederland PRINCE2, MSP, M_o_R, P3O, MoP & MoV are Registered Trade Marks of the Office of Government Commerce Centraal PMO:

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECT HEALTH CHECKS IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office

Nadere informatie

Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd

Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd Wie, wat en hoe Eric Lopes Cardozo & Rik Jan van Hulst sturen naar succes Doel Delen van inzichten voor praktisch operationeel risico management

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3O FOUNDATION TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER P3O Onder invloed van voortdurende verandering is het van vitaal belang

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management MoP FOUNDATION TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER MoP (MANAGEMENT OF PORTFOLIOS) Met een toenemende druk op de budgetten

Nadere informatie

Bekend zijn met de visie en inzet van procesmanagement in de eigen organisatie.

Bekend zijn met de visie en inzet van procesmanagement in de eigen organisatie. en werkwijze BPM awareness Inzicht in de toepassing van BPM op strategisch niveau in het algemeen en binnen de eigen organisatie. Kennismaken met BPM vanuit een strategisch perspectief Nut en toegevoegde

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PCI WORKSHOP LEADING CHANGE IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PCI-DIAGNOSTIEK (PEOPLE CENTERED IMPLEMENTATION) Niet

Nadere informatie

Contractmanagement voor Software-ontwikkeling

Contractmanagement voor Software-ontwikkeling Contractmanagement voor Software-ontwikkeling Presentatie PIANO / NEVI Regionale bijeenkomst Den Haag nieuwe inzichten in contracteren en besturen November 2009 Marcel Blommestijn 2 Doel van deze presentatie

Nadere informatie

Risico s binnen een project

Risico s binnen een project Risico s binnen een project Alles loopt op wieltjes Je hebt de zaak vanuit alle hoeken onderzocht. Je hebt het al 1000x gedaan Alles is vanzelfsprekend Je weet perfect wat je aan het doen bent, je bent

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Robert t Hart / Geert Haisma 26 september 2013 r.hart@risicomanagement.nl / haisma@risicomanagement.nl 1www.risicomanagement.nl Visie risicomanagement Gemeenten

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Programmamanagement op basis van MSP 2011 Edition Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het

Nadere informatie

Hoezo dé nieuwe ISO-normen?

Hoezo dé nieuwe ISO-normen? De nieuwe ISO-normen Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Hoezo dé nieuwe ISO-normen? 2 1 De cijfers voor Nederland (eind 2013) Norm Aantal

Nadere informatie

Impact of BEPS disruptions on TCF / TRM / Tax Strategy

Impact of BEPS disruptions on TCF / TRM / Tax Strategy Impact of BEPS disruptions on TCF / TRM / Tax Strategy Be prepared for the future Herman Huidink & Hans de Jong TCF / TRM Basics (I) Werkstromen Tax Tax risk management & control Tax reporting & compliance

Nadere informatie

BUSINESS CONTINUITEIT

BUSINESS CONTINUITEIT BUSINESS CONTINUITEIT BUSINESS CONTINUITY MANAGEMENT Tine Bernaerts, Consultant risk management, Amelior Business Continuity Management volgens ISO 22301: Societal Security Business Continuity Management

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO TOOLS IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

Copyright Stork N.V. 1

Copyright Stork N.V. 1 Management, een praktisch framework Taking up the challenge of optimizing your asset performance Stork Management Solutions Global Expertise Partner Complete, end-to-end solution Dedicated professionals

Nadere informatie

Overview Verander-concepten en het nieuwe MSP

Overview Verander-concepten en het nieuwe MSP Overview Verander-concepten en het nieuwe MSP Drs. Rix M. Hof MBA Management consultant Thesis 2003 over MSP Auteur De kleine MSP MSP, verandermanagement en veranderkunde Stelling: MSP als programma management

Nadere informatie

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS 26 november 2014 Aart Bitter@ISGcom.nl www.information-security-governance.com Disaster Recovery Plan 2 The Bitter Brew Case To Brew or not to Brew, That s

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management MoP INCOMPANY TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER MoP (MANAGEMENT OF PORTFOLIOS) Met een toenemende druk op de budgetten

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen!

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen! De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM- alleen! Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Wat kunt u verwachten? Ontwikkelingen systeemnormen Plug-in

Nadere informatie

Voorspelbaar projectsucces

Voorspelbaar projectsucces Voorspelbaar projectsucces Waarom mislukken projecten bij positieve business cases? PRINCE2 is a Registered Trade Mark of the Office of Government Commerce in the United Kingdom and other countries John

Nadere informatie

Jan Heunks / Key Result 21-5-2015

Jan Heunks / Key Result 21-5-2015 BESLUITVORMING; HET SPEL OF DE REGELS Jan Heunks / Key Result Als consultant, trainer en coach binnen verschillende organisaties (in)direct betrokken om performance vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken

Nadere informatie

Toetsen van Asset Management tegen ISO 55001

Toetsen van Asset Management tegen ISO 55001 Toetsen van Asset Management tegen ISO 55001 KIVI Bijeenkomst Alex Roovers 14 mei 2014 Working together for a safer world Inhoud presentatie Asset Management en basis principes Toets ervaringen Asset Management;

Nadere informatie

ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014

ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014 ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014 Robert van Grunsven, Adviseur CMS Asset Management Inhoud assetmanagement Assetmanagement ISO55000 assetmanagementsysteem

Nadere informatie

1 Inleiding risicomanagement (1)

1 Inleiding risicomanagement (1) Inleiding risicomanagement () De afgelopen 25 jaar gaan de geschiedenis in als de periode waarin Westerse overheden, banken, bedrijven en particulieren grotere risico s zijn gaan nemen. In 2008 zijn, door

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. Risicomanagement op basis van M_o_R en NEN/ISO 31000 Management Guide Copyright protected. Use is for Single Users only via

Nadere informatie

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Agree & Define (based on ITIL )

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Agree & Define (based on ITIL ) Exameneisen Practitioner s Certificate in IT Service Management: Agree & Define (based on ITIL ) Publicatiedatum 1-3-2008 Startdatum 1-3-2007 Doelgroep IT Service Management Practitioner: Agree & Define

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR?

BENT U ER KLAAR VOOR? ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 HERZIENINGEN ZIJN IN AANTOCHT BENT U ER KLAAR VOOR? Move Forward with Confidence WAT IS NIEUW IN ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 MEER BUSINESS GEORIENTEERD KERNASPECTEN "LEIDERSCHAP

Nadere informatie

Brochure PRINCE2 Foundation

Brochure PRINCE2 Foundation Brochure PRINCE2 Foundation Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

ISO 20000 @ CTG Europe

ISO 20000 @ CTG Europe ISO 20000 @ CTG Europe 31/10/2007 mieke.roelens@ctg.com +32 496266725 1 Agenda 31 oktober 2007 Voorstelling Project Business Case: Doel & Scope Projectorganisatie Resultaten assessments en conclusies De

Nadere informatie

J.H. van den Berg. Versie 1.0 Mei 2011

J.H. van den Berg. Versie 1.0 Mei 2011 Versie 1.0 Mei 2011 J.H. van den Berg B U S I N E S S C O N T I N U I T Y M A N A G E M E N T Business Continuity Plan Handboek Vertrouw niet altijd op iemands blauwe ogen. Meiberg Consultancy Bronkhorsterweg

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PCI CHANGE MANAGEMENT PLAN IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PCI-DIAGNOSTIEK (PEOPLE CENTERED IMPLEMENTATION) Niet zelden

Nadere informatie

Waarde creatie door Contract Management

Waarde creatie door Contract Management Waarde creatie door Contract Management Value Next voor opdrachtgever en opdrachtnemer Herman van den Hoogen M: 06-53.96.36.14 www.hoogen- Procurement.com Nick Piscaer M: 06-37.60.03.12 nick.piscaer@ziggo.nl

Nadere informatie

5-daagse bootcamp IT Risk Management & Assurance

5-daagse bootcamp IT Risk Management & Assurance 5-daagse bootcamp IT Risk Management & Assurance Verhoog het niveau van uw risicomanagement processen vóór 1 juni naar volwassenheidsniveau 4! ISO31000 DAG 1 DAG 2 DAG 3 OCHTEND NIEUW ISO27005 DAG 3 MIDDAG

Nadere informatie

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren TM PRINCE2 Symposium: Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren Bert Hedeman b.hedeman@insights-int.nl PRINCE2TM is a Trade Mark of the Office of Government Commerce Bert Hedeman Partner Insights

Nadere informatie

Een positieve blik op modellen voor risicomanagement

Een positieve blik op modellen voor risicomanagement TPC Een positieve blik op modellen voor risicomanagement 26 Er zijn de afgelopen jaren nieuwe normen op het gebied van risicomanagement ontstaan. Welke handvatten geven deze normen COSO, ISO 31000 en M_o_R

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PRINCE2 FAST TRACK TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER PRINCE2 PRINCE2 is al jaren de standaard projectmanagementmethode

Nadere informatie

13. De ideale product owner

13. De ideale product owner WHITEPAPER IN 5 MINUTEN D E C E M B E R 2 0 1 4 13. De ideale product owner In onze whitepaper over scrum (http://www.oberon.nl/whitepaper/11_scrum/) beschreven we kort de scrum methodiek zoals we die

Nadere informatie

IPMA Interessegroep Project- en Programmamanagement bij de Overheid PROFESSIONEEL OPDRACHTGEVERSCHAP BIJ DE OVERHEID. 9 september 2014 George Leih

IPMA Interessegroep Project- en Programmamanagement bij de Overheid PROFESSIONEEL OPDRACHTGEVERSCHAP BIJ DE OVERHEID. 9 september 2014 George Leih IPMA Interessegroep Project- en Programmamanagement bij de Overheid PROFESSIONEEL OPDRACHTGEVERSCHAP BIJ DE OVERHEID 9 september 2014 George Leih MIJN ACHTERGROND 2002 - nu 30+ projecten geauditeerd UWV,

Nadere informatie

MoR Glossary Of Terms - Dutch

MoR Glossary Of Terms - Dutch DEFINITIES Aanhouden Retention Een risicomaatregel voor een bedreiging. Er wordt een bewuste en opzettelijke beslissing genomen om de bedreiging aan te houden, nadat is vastgesteld dat dat voordeliger

Nadere informatie

Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016. Financial Control Framework Van data naar rapportage

Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016. Financial Control Framework Van data naar rapportage Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016 Financial Control Framework Van data naar rapportage Inhoudsopgave Even voorstellen Doel van de workshop Positie van Finance & Control Inrichting van management

Nadere informatie

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT Groningen, maart 2016 Wim Pauw Risicomanagement Risicomanagement is steeds meer een actueel thema voor financiële beleidsbepalers, maar zij worstelen vaak met de bijbehorende

Nadere informatie

BUSINESS CONTINUITY MANAGEMENT Hoe kunt u uw onderneming beschermen voor gevaren.

BUSINESS CONTINUITY MANAGEMENT Hoe kunt u uw onderneming beschermen voor gevaren. BUSINESS CONTINUITY MANAGEMENT Hoe kunt u uw onderneming beschermen voor gevaren. Business Continuity Plan Handboek J.H. van den Berg M. Baas B U S I N E S S C O N T I N U I T Y M A N A G E M E N T Business

Nadere informatie

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 ISO Revisions Nieuw en herzien Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 Inleiding Dit document maakt een vergelijking tussen ISO 9001:2008 en de Final Draft International

Nadere informatie

MoP Foundation training

MoP Foundation training MoP Foundation training Tijdens onze MoP Foundation training maakt u op inspirerende wijze kennis met MoP en leert u MoP toepassen op uw eigen portfolio. Onder leiding van onze expert trainers wordt het

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie.

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie. Inleiding Inleiding Veel bedrijven hebben wel eens een Visie, Missie en Strategie uitgewerkt. Maar slechts weinig bedrijven hebben er ook daadwerkelijk voordeel van. Bij veel bedrijven is het niet meer

Nadere informatie

Training IPMA PMO. Nóg sterker worden binnen het vak van PMO. www.winpmoopleidingen.nl

Training IPMA PMO. Nóg sterker worden binnen het vak van PMO. www.winpmoopleidingen.nl Training IPMA PMO Nóg sterker worden binnen het vak van PMO Training van WIN PMO. De IPMA PMO opleiding Sinds 2015 is het mogelijk om een IPMA PMO certificaat te behalen bij IPMA Certificering NL (voormaling

Nadere informatie

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt ISO9001:2015, in vogelvlucht Door Tjarko Vrugt 18-11-2015 - Qemc - Tjarko Vrugt Bron: NEN - Delft 2 DE NIEUWE NEN EN ISO 9001 : 2015 Deze presentatie beperkt zich tot de essentie Sktb besteed in 2016

Nadere informatie

EXIN Business Information Management Foundation

EXIN Business Information Management Foundation Preparation Guide EXIN Business Information Management Foundation with reference to BiSL Editie 201601 Copyright 2016 EXIN Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of

Nadere informatie

MADE IN HOLLAND ----------HANDGEMAAKTE ORGANISATIES---------- De EverydayFriday TRANSFORMATIE & VERANDER MANAGEMENT FILOSOFIE

MADE IN HOLLAND ----------HANDGEMAAKTE ORGANISATIES---------- De EverydayFriday TRANSFORMATIE & VERANDER MANAGEMENT FILOSOFIE ----------HANDGEMAAKTE ORGANISATIES---------- MADE IN HOLLAND De EverydayFriday TRANSFORMATIE & VERANDER MANAGEMENT FILOSOFIE ------------------------------------INHOUD------------------------------------

Nadere informatie

Gegevens documentbeheer

Gegevens documentbeheer Gegevens documentbeheer Documentgegevens Documentnaam Doel van het document Gedetailleerde syllabus om kandidaten van de Bridge Training die al in het bezit zijn van een Foundation Certificaat van eerdere

Nadere informatie

Key success actors. De rol van middenmanagement bij strategische veranderingen. Onderzoek door Turner en de Rotterdam School of Management

Key success actors. De rol van middenmanagement bij strategische veranderingen. Onderzoek door Turner en de Rotterdam School of Management Key success actors De rol van middenmanagement bij strategische veranderingen Onderzoek door Turner en de Rotterdam School of Management 1 Key success actors De rol van middenmanagement bij strategische

Nadere informatie

DEEL I 5.5 PRINCE2. 5.5.1 Definitie project. 5.5.2 Kern van PRINCE2. 5.5.3 Historie. 5.5.4 Scope. 5.5.5 Uitgangspunten

DEEL I 5.5 PRINCE2. 5.5.1 Definitie project. 5.5.2 Kern van PRINCE2. 5.5.3 Historie. 5.5.4 Scope. 5.5.5 Uitgangspunten 5 Projectmanagementmethoden 83 5.5 PRINCE2 Deel I van de beschrijving van PRINCE2 is geschreven door Ron Seegers en gereviseerd en geautoriseerd door Joost Nuijten, bestuurslid van de Prince User Group

Nadere informatie

Actualiteitendag Platform Deelnemersraden Risicomanagement

Actualiteitendag Platform Deelnemersraden Risicomanagement Actualiteitendag Platform Deelnemersraden Risicomanagement Benne van Popta (voorzitter Detailhandel) Steffanie Spoorenberg (adviseur Atos Consulting) Agenda 1. Risicomanagement 2. Risicomanagement vanuit

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. PRINCE2 EDITIE 2009 POCKET GUIDE Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende

Nadere informatie

itsmf Een Service Management vereniging in dynamische tijden itsmf nl 1

itsmf Een Service Management vereniging in dynamische tijden itsmf nl 1 itsmf Een Service Management vereniging in dynamische tijden itsmf nl 1 Wat is itsmf? itsmf staat voor IT Service Management Forum. Vereniging voor organisaties die IT-diensten afnemen en aanbieden. Een

Nadere informatie

getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer

getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer Kennismaking 1 Beheer Van project naar beheer Grootschalige Vernieuwing Applicatiebeheer

Nadere informatie

HET GAAT OM INFORMATIE

HET GAAT OM INFORMATIE Aan leiding C OB IT HET GAAT OM INFORMATIE Informatie is belangrijk voor het functioneren van een organisatie Informatie wordt gegenereerd, gebruikt, bewaard, ontsloten, verwijderd Informatietechnologie

Nadere informatie

Programma management versus trainingsmethoden

Programma management versus trainingsmethoden Programma management versus trainingsmethoden Een bloemlezing uit het boek Keuzemenu Programma Anne Je7e van Loon en Lia de Zoete Project- en programmamanagement Projectmanagement Focus op resultaat Oplossingsgericht

Nadere informatie

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE BUSINESS ASSURANCE STAKEHOLDERS Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 1 DNV GL 2014 Stakeholders 19 November 2015 SAFER, SMARTER, GREENER

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

PROJECT INITIATION DOCUMENT

PROJECT INITIATION DOCUMENT PROJECT INITIATION DOCUMENT Versie: Datum: x.x dd-mm-jj DOCUMENTATIE Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:. INHOUDSOPGAVE 1. Managementsamenvatting

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief. Het belang van Strategisch Risico Management

In deze nieuwsbrief. Het belang van Strategisch Risico Management In deze nieuwsbrief Het belang van Strategisch Risico Management Van Videoanalyse naar Nieuwe Fabrieksinrichting Spelenderwijs de risico s voor een Woningcorporatie bespreken en oplossen Een Team samenstellen?

Nadere informatie

Het Foundation examen

Het Foundation examen Het Foundation examen Proefexamen 1 - Nederlands Mei 2012 Multiple Choice 40 minuten Instructies 1. Getracht moet worden om alle 50 vragen te beantwoorden. 2. Alle vragen moeten op het bijgeleverde antwoordblad

Nadere informatie

Projectmanagementenquête 2007

Projectmanagementenquête 2007 Projectmanagementenquête 2007 Handvatten voor succesvolle projecten 21 maart 2007 Bisnez Management in samenwerking met het IT Trends Institute en de Vrije Universiteit van Amsterdam copyright by Bisnez

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Introducing strategy

Hoofdstuk 1: Introducing strategy Hoofdstuk 1: Introducing strategy Wat is strategie? Definitie Porter: Concurrentiestrategie = verzameling van verschillende activiteiten kiezen om een unieke waardemix te brengen. Onderscheid tussen operationele

Nadere informatie

Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm. Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers

Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm. Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers Opdracht Inleiding Inleiding ISO als KMS 2 kanten HARDE KANT - Meten - Monitoring - Analyse - Evaluatie -. ZACHTE KANT

Nadere informatie

BARRIER DENKEN, BARRIER DOEN! PRAGMATISCH EN PROAC TIEVE RISICOANALYSE DOOR MARTIN HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONSULTANT

BARRIER DENKEN, BARRIER DOEN! PRAGMATISCH EN PROAC TIEVE RISICOANALYSE DOOR MARTIN HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONSULTANT WHITEPAPER BARRIER DENKEN, BARRIER DOEN! PRAGMATISCH EN PROAC TIEVE RISICOANALYSE DOOR MARTIN HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONSULTANT RISICOMANAGEMENT IN BALANS Ondernemen betekent risico s nemen om de

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 14.00: Welkom Best Practice Seminar 14.10: Centraal PMO als middelpunt van projecten en programma s Yvonne Veenma, Stedin 14.50: Pauze 15.30: Governance in een Enterprise

Nadere informatie