Automobielsector op weg naar de toekomst Sectorcommentaar

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Automobielsector op weg naar de toekomst Sectorcommentaar"

Transcriptie

1 ING Investment Office Publicatiedatum: 30 juni 2016 Automobielsector op weg naar de toekomst Sectorcommentaar In vrijwel elk analistenrapport over de automobielsector dat dit jaar voorbij kwam stond één vraag centraal: is de sector klaar voor een transitie naar het nieuwe autorijden? Voor 2025 moet de gemiddelde CO2-uitstoot fors zijn teruggebracht. Dit niveau is alleen te bereiken als iedereen massaal elektrisch gaat rijden. In dit commentaar belichten we de stand van de sector en kijken we of en in welke mate fabrikanten op de toekomst zijn voorbereid. Natuurlijk bespreken we ook de eventuele beleggingskansen. In 2025 moet van de EU de CO2-uitstoot van personenauto s zijn teruggebracht van de huidige 130 gram tot een maximale uitstoot van 68 gram. Dit doel vraagt om ingrijpende veranderingen in de automobielsector, bijvoorbeeld door fors te investeren in de ontwikkeling van elektrische auto s. Is de industrie hier wel klaar voor? Allereerst zullen we hiervoor kijken naar de verkoopcijfers van drie belangrijke autoregio s, want het zijn de kasstromen van de auto s van nu die gaan betalen voor de investeringen van morgen. Cor Blankestijn is sinds 2008 Beleggingsanalist bij het ING Investment Office. Hij heeft ruim twintig jaar beleggingservaring als beleggingsadviseur en salestrader bij de ING en heeft verschillende beleggingsopleidingen afgerond.

2 ING Investment Office Publicatiedatum: 30 juni 2016 Stijging van 16% in vergelijking tot een jaar eerder Forse klap Amerikaanse automerken Niet eerder stegen verkopen China zo hard Verkoop Europa trekt aan In mei zagen we goede verkoopcijfers, vooral in het zuiden van Europa. De verkoop van nieuwe personenauto s steeg in de Europese Unie met 16% in vergelijking tot een jaar eerder. Mei was daarmee de drieëndertigste maand op rij dat de verkoop in de lift zat. In alle grote Europese automarkten was sprake van dubbelcijferige groei: Frankrijk plus 22.3 %, Spanje plus 20,9% en Italië zelfs plus 27,3 %. Uitzonderingen waren Nederland (een stijging van net iets meer dan 5%) en het Verenigd Koninkrijk (2,5 %). De verkopen in Duitsland stegen met 11,9% tot een aantal van auto's. Daarmee bleef het land veruit de grootste afnemer. Het best verkochte automerk in de EU was Volkswagen, met wagens. Daarna kwamen Renault, Opel en Peugeot. Het marktaandeel van het gehele Volkswagenconcern (met ook merken als Skoda, Seat, Audi en Porsche) daalde in mei naar 24%, van 25,5% een jaar eerder. Het concern, dat nog wel marktleider is, kampt nog altijd met de nasleep van het dieselschandaal. Renault Group, met daarin ook Dacia, verdrong PSA (Peugeot, Citroën en DS) van de tweede plaats qua marktaandeel. Renault Group heeft 10,6% van de markt in handen, PSA 10,5%. BMW zag zijn verkopen stijgen met maar liefst 20,4% naar bijna auto s. Amerikaanse automarkt zakt in mei flink in. De Amerikaanse automarkt, die maanden achter elkaar een flinke groei liet zien, heeft in mei plotseling minder gepresteerd. Er werden 1,54 mln. nieuwe auto s verkocht en dat is bijna 6% minder dan een jaar eerder. De Amerikaanse automerken kregen een nog forsere klap met een daling van 18% voor General Motors (GM) en van 16% voor Ford. Volkswagen kreeg eveneens een forse tik en verkocht 17% minder auto's dan in mei Fiat Chrysler met vooral Jeep en daarnaast Subaru waren de enige merken met een plus maar dan ook van niet meer dan 1%. Verkoopcijfers China stijgen flink Begin juni kwam de China Association of Automobile Manufacturers met de verkoopcijfers over mei. In totaal werden 1,79 miljoen auto's aan dealers afgeleverd. Dat is 11% meer dan de 1,61 miljoen voertuigen in dezelfde maand een jaar eerder. Dit jaar stegen de verkopen niet eerder zo hard. In april was op jaarbasis sprake van een groei met 6,5% en over de eerste drie maanden was sprake van een stijging van 6,8%. Verkoop voor het eerst in jaren onder 50% Dieselauto's verliezen populariteit in Europa en VS De populariteit van elektrisch of hybride rijden neemt nu al toe, ten koste van met name auto s die rijden op dieselbrandstof. Het recente dieselschandaal rond Volkswagen is hier ongetwijfeld op van invloed geweest. Op basis van een analyse van LMC Automotive meldt Automotive News Europe dat sinds april minder dan de helft van alle verkochte nieuwe auto's nog een diesel is. In de afgelopen jaren was diesel in Europa de populairste brandstof, maar dat is nu dus zichtbaar aan het veranderen. In vier maanden tijd nam de verkoop met 2,2% af. In de Verenigde Staten lijkt de markt voor dieselauto s zelfs volledig in te storten. In het eerste kwartaal van dit jaar werden er nieuwe dieselauto s verkocht, dat is de helft minder dan in dezelfde periode van Automobielsector- juni

3 ING Investment Office Publicatiedatum: 30 juni 2016 De voorkeur van consumenten lijkt te verschuiven van fossiele brandstoffen naar elektrisch of hybride rijden. Hieronder beschrijven we een aantal initiatieven op het terrein van het nieuwe autorijden. Elektrische en hybride initiatieven Ford plug-in hybrid met bereik van kilometer Ford hoopt tot Hybride en elektrische modellen uit te brengen om haar positie als een van de marktleiders verder te verstevigen. Aan het eind van dit decennium zou 40% van alle Fords wereldwijd elektrisch aangedreven moeten zijn. Het bedrijf investeert daartoe de komende jaren eens $4,5 mld. in deze technologie. Uit een door Ford geciteerd onderzoek van Harris Poll blijkt dat 40% van de Amerikanen het bereik het grootste obstakel vinden om een hybride of elektrische auto aan te schaffen. Tegelijk onderschatten de meesten hoe ver je met zo'n auto in werkelijkheid kunt rijden. Volkswagen en BMW richting 300 km-range? Volkswagen wil in 2025 flink meer elektrische auto's verkopen. Dit bleek 16 juni uit hun nieuwe langetermijnplan Together- Strategy Volkswagen mikt in 2025 op een afzet die ligt tussen de 2 en 3 miljoen auto s per jaar en wil tegen die tijd meer dan 30 nieuwe elektrische modellen op de markt hebben gebracht. Volkswagen wil de nieuwe activiteiten snel uitbreiden. Dit vraagt om miljardeninvesteringen, die het bedrijf zal financieren door de stroomlijning van zijn verschillende activiteiten en het nemen van efficiencymaatregelen. Nog dit jaar introduceert Volkswagen een e-golf met een grotere batterij van 35,8 kwh. De huidige batterij heeft een capaciteit van 24,2 KWh. De elektrische actieradius van de e-golf moet hiermee toenemen naar 300 kilometer, terwijl de auto in theorie nu 190 kilometer haalt. De e-golf komt met deze actieradius direct in het vaarwater van de BMW i3 met een 94 Ampère-uur accupakket (33 kwh). Deze i3 komt na de zomer op de markt. Automobielsector- juni

4 Innovatieve bedrijven kunnen interessant zijn Is de autosector interessant voor beleggers? Binnen de sector duurzame consumentengoederen presteerde de autosector in 2016 op de wereldwijde aandelenmarkten tot eind mei het slechtst van alle subsectoren, ondanks het feit dat de verkopen nog steeds op recordhoogtes lagen. Door de sjoemelsoftware-affaire hebben consumenten een sterkere onderhandelingspositie gekregen. Dit is met name het geval in de VS. Daar is de korting die dealers bij de aanschaf van een nieuwe auto geven naar een recordhoogte gestegen. Desondanks geloven wij dat innovatieve bedrijven, die investeren in de toekomst van het autorijden, interessant kunnen zijn voor beleggers. In twee separate artikelen lichten we twee bedrijven uit: Tesla en BMW. BMW als bedrijf met de hoogste winstmarges en Tesla als bedrijf dat een voorloper is in de omschakeling van fossiele brandstoffen naar elektrisch aangedreven auto s. Tesla zal voorlopig geen winst maken maar laat wel zien dat als het product er goed uitziet de vraag vanzelf gaat komen, zoals het geval is met de Model 3 van Tesla. Nu nog laten zien dat het met lichtere accu s en hogere aantallen lukt om winstgevend te worden anders red je het niet in de automobielsector. Automobielsector- juni

5 Meer weten? Kijk op ing.nl/beleggen Disclaimer Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., gevestigd te Amsterdam en slechts bedoeld ter informatie. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling, geen beleggingsadvies noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijk zorg betracht om er voor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. De waarde van uw belegging kan fluctueren. U kunt uw gehele inleg kwijtraken. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr Amsterdam en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten AFM). ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V.. Automobielsector- juni

6

Zet herstel bankensector door?

Zet herstel bankensector door? ING Investment Office Publicatiedatum: 29 mei 2015 Sectorcommentaar financiële waarden Zet herstel bankensector door? Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office De vooruitzichten voor de

Nadere informatie

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Annemarie van Gaal Ondernemer & financieel deskundige Bob Homan Manager ING Investment Office Amsterdam, 8 oktober 2013 Agenda 1. Wat is beleggen

Nadere informatie

10 dingen over rente die beleggers moeten weten

10 dingen over rente die beleggers moeten weten Online Seminar Beleggen 10 dingen over rente die beleggers moeten weten Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Manager ING Beleggen Amsterdam, 13 augustus 2013

Nadere informatie

Ontdek beleggingskansen met technische analyse

Ontdek beleggingskansen met technische analyse Online Seminar Beleggen Ontdek beleggingskansen met technische analyse Bas Heijink Technisch Analist ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Manager ING Beleggen Amsterdam, 10 september 2013

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015. Technische Analyse Het stappenplan

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015. Technische Analyse Het stappenplan Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015 Technische Analyse Het stappenplan Agenda Geschiedenis technische analyse Wat is technische analyse? Het stappenplan Gemiddelden

Nadere informatie

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties?

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? ING Investment Office Publicatiedatum: 13 maart 2014 Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? In onze beleggingsvisie op 2014 ( Visie 2014: minder crisis, meer groei ) kunt u lezen dat we

Nadere informatie

Vooruitzichten economie en financiële markten

Vooruitzichten economie en financiële markten Vooruitzichten economie en financiële markten Bob Homan, ING Investment Office Grip op je Vermogen Den Haag, 9 oktober 2015 Vraag 1 Hoeveel % is de wereldindex (in Euro s) van hoogtepunt (15/4) tot dieptepunt

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 12 november 2015 Sectorcommentaar Metaal en mijnbouw Door Marina Hagoort, beleggingsanalist van het ING Investment Office In dit rapport vindt u onze vooruitzichten

Nadere informatie

Wat zijn de beleggingstrends van dit moment?

Wat zijn de beleggingstrends van dit moment? Wat zijn de beleggingstrends van dit moment? Bob Homan Hoofd ING Investment Office Utrecht, 25 april 2014 Agenda Hoe staan de financiële markten ervoor? Wat zijn koersbepalende factoren? Waar liggen toekomstige

Nadere informatie

Welkom. Datum: 25 april 2014

Welkom. Datum: 25 april 2014 Welkom Datum: 25 april 2014 Even voorstellen Ronald Stoel Directeur Personal Banking Ingrid van Doremalen Financial Planner ING Private Banking 2 Uw geldzaken op orde voor nu en later, dát is Financieel

Nadere informatie

ING Private/Business Banking

ING Private/Business Banking ING Private/Business Banking Workshop Duurzaam Beleggen Congres Grip op je Vermogen 5/6 oktober 2012, Den Haag Jan van Hoven, consultant Susanne van de Wateringen, senior analist 1 Welkom op planeet Aarde

Nadere informatie

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 7 oktober Technische Analyse Het stappenplan

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 7 oktober Technische Analyse Het stappenplan Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 7 oktober 2016 Technische Analyse Het stappenplan Agenda Geschiedenis technische analyse Wat is technische analyse? Het stappenplan Visie

Nadere informatie

Opkomende markten: do s en don ts

Opkomende markten: do s en don ts Online Seminar Beleggen Opkomende markten: do s en don ts Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Marketing Manager ING Beleggen Amsterdam, 12 november 2013

Nadere informatie

Kans op milieukorting verschilt sterk per automerk

Kans op milieukorting verschilt sterk per automerk Persbericht Hilversum, 8 januari 2008 Kans op milieukorting verschilt sterk per automerk Het wordt financieel steeds interessanter om een milieuvriendelijke auto te kiezen. Uit de door Vroemm.nl ontwikkelde

Nadere informatie

Waar liggen de kansen?

Waar liggen de kansen? Grip op je vermogen Waar liggen de kansen? Bob Homan ING Investment Office 20 april 2012 Welke economie is het snelst gegroeid na invoering van de euro?* a) Zwitserland b) Duitsland c) VS d) Griekenland

Nadere informatie

Grootheden worden reuzen

Grootheden worden reuzen ING Investment Office Publicatiedatum: 7 april 2017, 16:45 uur Beleggen in mobiele toepassingen Grootheden worden reuzen De populairste mobiele toepassingen ( apps ) - zoals en YouTube - zijn in handen

Nadere informatie

Olieprijs en economische groei zijn richtinggevend

Olieprijs en economische groei zijn richtinggevend , 14.30 uur Update grondstoffen Olieprijs en economische groei zijn richtinggevend In 2016 werd nog een mooi rendement geboekt met grondstoffen. Kunt u de komende tijd rekenen op goede rendementen op deze

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 29 juni 2015 Sectorcommentaar Nutsbedrijven Door Marina Hagoort, beleggingsanalist van het ING Investment Office In de eerste helft van 2015 heeft de sector nutsbedrijven

Nadere informatie

Vraag & antwoord Beurscorrectie

Vraag & antwoord Beurscorrectie ING Investment Office Publicatiedatum: 29 september 2015 (update van 2 september) Vraag & antwoord Beurscorrectie Beleggers beducht voor groeivertraging China September begon met een wereldwijde daling

Nadere informatie

Nummer 76/2015. zondag 10 mei 2015. Duitse wagens meest verkocht op Belgische tweedehandsmarkt

Nummer 76/2015. zondag 10 mei 2015. Duitse wagens meest verkocht op Belgische tweedehandsmarkt Nummer 76/2015 zondag 10 mei 2015 Duitse wagens meest verkocht op Belgische tweedehandsmarkt VW, OPEL EN BMW, Duitse wagens blijven het populairst op de Belgische tweedehandsautomarkt, met ruim vier op

Nadere informatie

Noord-Holland heeft hoogste startersquote

Noord-Holland heeft hoogste startersquote Vooruitzicht Starters Noord-Holland heeft hoogste startersquote Ontwikkeling aantal starters onzeker door nieuwe wetgeving Fors meer taxichauffeurs door nieuwe taxiwet en Uber Ontwikkeling aantal starters

Nadere informatie

Minder faillissementen in 2016

Minder faillissementen in 2016 Vooruitzicht faillissementen Minder faillissementen in 2016 Faillissementen nog altijd boven pre-crisis niveau In 2016 voor derde jaar op rij minder faillissementen.maar nog altijd niet terug op pre-crisis

Nadere informatie

Update: wat nu het Verenigd Koninkrijk uit de EU wil stappen? Vraag & antwoord

Update: wat nu het Verenigd Koninkrijk uit de EU wil stappen? Vraag & antwoord Update: wat nu het Verenigd Koninkrijk uit de EU wil stappen? Vraag & antwoord Nu de Britten in het referendum van 23 juni ervoor hebben gekozen om geen lid te blijven van de Europese Unie (brexit) is

Nadere informatie

NFI- update 4 e kwartaal 2016

NFI- update 4 e kwartaal 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 29 december 2016, 15.10 uur NFI- update 4 e kwartaal 2016 Voor Strategie Duurzaam In deze kwartaalupdate vindt u een beschrijving van de wijzigingen in duurzaamheid

Nadere informatie

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 1 Brochure ALD electric INLEIDING Ons ALD electric aanbod is bijzonder volledig, met zowel oplaadbare hybrides (plug-in), elektrische auto s met verlengde

Nadere informatie

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant IP/04/285 Brussel, 2 maart 2004 Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant Het jongste verslag over autoprijzen toont aan dat op alle markten de prijsconvergentie

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen April 2015

Maandbericht Beleggen April 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 22 april 2015 Maandbericht Beleggen April 2015 maart april + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Minder startende ondernemers

Minder startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Minder startende ondernemers in 2012 Aantal starters loopt in alle provincies terug Dit jaar zijn er tot en met september circa 95.000 mensen een onderneming gestart, ruim

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Januari 2016

Maandbericht Beleggen Januari 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 24 december 2015 Maandbericht Beleggen Januari 2016 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Vraag & antwoord Update Onrust beurzen vanwege Griekenland

Vraag & antwoord Update Onrust beurzen vanwege Griekenland ING Investment Office Publicatiedatum: 13 juli 2015 Vraag & antwoord Update Onrust beurzen vanwege Griekenland Na het Griekse Nee van vorige week zondag volgden de ontwikkelingen rond de positie van Griekenland

Nadere informatie

Tijdperk elektrische auto nadert

Tijdperk elektrische auto nadert Vooruitzicht Automotive Tijdperk elektrische auto nadert Markt volledig elektrische auto in stroomversnelling Investeringen van autofabrikanten in nieuwe elektrische auto s nemen toe. Hoger volume zorgt

Nadere informatie

Bijna 30% van de starters stopt na het eerste jaar Met name cafetaria s en restaurants worden na één jaar weer opgeheven

Bijna 30% van de starters stopt na het eerste jaar Met name cafetaria s en restaurants worden na één jaar weer opgeheven Kwartaalbericht Starters ING Economisch Bureau Bijna 30% van de starters stopt na het eerste jaar Met name cafetaria s en restaurants worden na één jaar weer opgeheven In het eerste kwartaal 2014 waren

Nadere informatie

Jaarcijfers LeasePlan Nederland 2012

Jaarcijfers LeasePlan Nederland 2012 Jaarcijfers LeasePlan Nederland 2012 Top 10 - Bestellingen op merkniveau (geel kenteken) Positie 2012 Automerk Pos. 2011 1 Renault 4 2 Volkswagen 1 3 Peugeot 2 4 Ford 6 5 BMW 8 6 Audi 5 7 Opel 7 8 Volvo

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 29 juli 2015 Commentaar Brazilië Door Marina Hagoort, beleggingsanalist van het ING Investment Office Deze maand stelde de Braziliaanse regering haar fiscale doelstellingen

Nadere informatie

WERELDWIJDE COMMERCIËLE RESULTATEN 2014

WERELDWIJDE COMMERCIËLE RESULTATEN 2014 PERSBERICHT 19 januari 2015 WERELDWIJDE COMMERCIËLE RESULTATEN 2014 Wereldwijde verkoop van Renault stijgt opnieuw met 3,2% tot 2,7 miljoen voertuigen Terwijl de wereldwijde automarkt met 3,5% groeide,

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2015

Maandbericht Beleggen Maart 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 25 maart 2015 Maandbericht Beleggen Maart 2015 februari maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Ongewijzigde

Nadere informatie

Barometer van de Belgische Automobielsector

Barometer van de Belgische Automobielsector Persbericht 31 maart 2010 Barometer van de Belgische Automobielsector Kernpunten van de eerste barometer Maart 2009 Februari 2010 Inschrijvingen op de West-Europese automarkt gestegen met 6,1% 2010: een

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2016

Maandbericht Beleggen Maart 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 17 februari 2016 Maandbericht Beleggen Maart 2016 Februari Maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie

Nadere informatie

Vraag & antwoord. Update: koersen opnieuw lager

Vraag & antwoord. Update: koersen opnieuw lager ING Investment Office Publicatiedatum: 20 januari 2016 Vraag & antwoord Update: koersen opnieuw lager Door Simon Wiersma, Investment Manager Twee weken geleden publiceerden we al een Vraag & antwoord naar

Nadere informatie

COMMERCIËLE RESULTATEN 1 e HALFJAAR 2015

COMMERCIËLE RESULTATEN 1 e HALFJAAR 2015 PERSBERICHT 07/07/2015 COMMERCIËLE RESULTATEN 1 e HALFJAAR 2015 Renault wint terrein in Europa en consolideert zijn positie In het eerste halfjaar was er een lichte stijging van het aantal inschrijvingen

Nadere informatie

Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen. Arno Schroten

Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen. Arno Schroten Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen Arno Schroten CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen November 2015

Maandbericht Beleggen November 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 21 oktober 2015 Maandbericht Beleggen November 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen September 2015

Maandbericht Beleggen September 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 26 augustus 2015 Maandbericht Beleggen September 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

WAT WIL de BIJLAGENRAPPORT. en WAT WIL de Werkgever? nationaal zakenauto onderzoek. nationaal zakenauto onderzoek 2013

WAT WIL de BIJLAGENRAPPORT. en WAT WIL de Werkgever? nationaal zakenauto onderzoek. nationaal zakenauto onderzoek 2013 nationaal zakenauto onderzoek 2013 WAT WIL de zakelijke rijder? en WAT WIL de Werkgever? BIJLAGENRAPPORT nationaal zakenauto onderzoek 2013 NZO 2013 Basisanalyses Berijders Onderwerpen: 1. De Zakenauto

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 24 juni 2015 Sectorcommentaar Tabak update 2015, eindelijk gezondheid boven rendement? Door Cor Blankestijn, analist van het ING Investment Office De afgelopen jaren

Nadere informatie

Kwaliteitsmeting leadopvolging 2013. Hoe volgen de verschillende merken aanvragen op van zakelijke rijders?

Kwaliteitsmeting leadopvolging 2013. Hoe volgen de verschillende merken aanvragen op van zakelijke rijders? Kwaliteitsmeting leadopvolging 2013 Hoe volgen de verschillende merken aanvragen op van zakelijke rijders? 2 Leadopvolging 2013 Vereniging Auto Van De Zaak KWALITEITSMETING LEADOPVOLGING 2013 3 Leadopvolging

Nadere informatie

Na#onaal Zakenauto Onderzoek 2014

Na#onaal Zakenauto Onderzoek 2014 Na#onaal Zakenauto Onderzoek 2014 Bijlagenrapport BEDRIJVEN NATIONAAL ZAKENAUTO ONDERZOEK 2014 ZAKENAUTO IN NEDERLAND WAT WIL DE WERKGEVER? EN WAT MAG DE ZAKELIJKE RIJDER (NOG)? NATIONAAL ZAKENAUTO ONDERZOEK

Nadere informatie

Duurzaam beleggen Zo selecteren wij staatsobligaties

Duurzaam beleggen Zo selecteren wij staatsobligaties ING Investment Office Publicatiedatum: 2 mei 2016 Duurzaam beleggen Zo selecteren wij staatsobligaties Voor de selectie van staatsobligaties toetsen we jaarlijks welke landen voldoen aan onze duurzaamheidscriteria.

Nadere informatie

Duurzaam beleggen CO 2 in de portefeuille

Duurzaam beleggen CO 2 in de portefeuille ING Investment Office Publicatiedatum: 18 januari 2017, 16.00 uur Duurzaam beleggen CO 2 in de portefeuille Klimaatontwrichting heeft een grote invloed op het milieu en op de samenleving. ING toetst daarom

Nadere informatie

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 3 oktober 2014. Technische Analyse Het stappenplan

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 3 oktober 2014. Technische Analyse Het stappenplan Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 3 oktober 2014 Technische Analyse Het stappenplan Inhoud Geschiedenis technische analyse Wat is technische analyse Stappenplan: 3 basisstappen

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Duurzaam beleggen Beleggen voor verandering

Duurzaam beleggen Beleggen voor verandering ING Investment Office Publicatiedatum: 28 oktober 2016, 16:00 uur Duurzaam beleggen Beleggen voor verandering.. U heeft als belegger een belangrijke rol. U kunt namelijk beïnvloeden of bedrijven toegang

Nadere informatie

FISCALE WIJZIGINGEN. Prinsjesdag 2015. Data 2015 Year to date 15 september 2015

FISCALE WIJZIGINGEN. Prinsjesdag 2015. Data 2015 Year to date 15 september 2015 FISCALE WIJZIGINGEN Prinsjesdag 2015 Data 2015 Year to date 15 september 2015 Inhoudsopgave Wijzigingen per 1 januari 2016 90% leaserijders kiest voor lage bijtelling Top 10 merken en modellen (ranking)

Nadere informatie

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers In het eerste kwartaal van 2012 zijn er circa 39.000 mensen een onderneming gestart, ruim 4%

Nadere informatie

Onderzoek Rolling Wheel Nederland

Onderzoek Rolling Wheel Nederland Onderzoek Rolling Wheel Nederland Oktober 2012 Parameters van het onderzoek Validatie van de steekproef Resultaten van het onderzoek Parameters van het onderzoek Parameters van het onderzoek 1.500 willekeurig

Nadere informatie

Positieve impact nieuwe groepsvrijstellingsverordening blijft volgens laatste verslag autoprijzen voorlopig uit

Positieve impact nieuwe groepsvrijstellingsverordening blijft volgens laatste verslag autoprijzen voorlopig uit IP/03/1117 Brussel, 25 juli 2003 Positieve impact nieuwe groepsvrijstellingsverordening blijft volgens laatste verslag autoprijzen voorlopig uit In haar jongste verslag over autoprijzen heeft de Europese

Nadere informatie

BERU, de eerste en enige fabrikant die druksensor gloeitechnologie in OE aanbiedt! BERU druksensor gloeibougie in OE-kwaliteit BERU NIEUWSBRIEF #2

BERU, de eerste en enige fabrikant die druksensor gloeitechnologie in OE aanbiedt! BERU druksensor gloeibougie in OE-kwaliteit BERU NIEUWSBRIEF #2 BERU NIEUWSBRIEF #2 BERU, de eerste en enige fabrikant die druksensor gloeitechnologie in OE aanbiedt! BERU druksensor gloeibougie in OE-kwaliteit BERU is een betrouwbare ontwikkelingspartner van alle

Nadere informatie

Onderzoek Rolling Wheel

Onderzoek Rolling Wheel Onderzoek Rolling Wheel Mei 2013 Parameters van het onderzoek Validatie van de steekproef Resultaten van het onderzoek Waargenomen marktaandelen Parameters van het onderzoek Parameters van het onderzoek

Nadere informatie

COMMERCIËLE RESULTATEN WERELD 2009*

COMMERCIËLE RESULTATEN WERELD 2009* 14 januari 2010 COMMERCIËLE RESULTATEN WERELD 2009* De Renault groep verhoogt zijn marktaandeel tot 3,7% dankzij de goede commerciële prestaties in het tweede halfjaar De Renault groep bereikt zijn doelstelling:

Nadere informatie

Ontdek het geheim achter startvermogen op maat. NIEUW VANAF ZOMER. VARTA. The power behind. And beyond.

Ontdek het geheim achter startvermogen op maat. NIEUW VANAF ZOMER. VARTA. The power behind. And beyond. Ontdek het geheim achter startvermogen op maat. VARTA. The power behind. And beyond. NIEUW VANAF ZOMER 2007 VARTA OE leverancier voor: Aston Martin Audi Bentley BMW Citroën Ford Honda Jaguar Land Rover

Nadere informatie

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Donderdag 7 mei 2015. Technische Analyse Het stappenplan

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Donderdag 7 mei 2015. Technische Analyse Het stappenplan Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Donderdag 7 mei 2015 Technische Analyse Het stappenplan Agenda Geschiedenis technische analyse Wat is technische analyse? Het stappenplan Fibonacci-techniek

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen April 2016

Maandbericht Beleggen April 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 17 maart 2016 Maandbericht Beleggen April 2016 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika Europa

Nadere informatie

Special: Toekomstige EV modellen

Special: Toekomstige EV modellen Special: Toekomstige EV modellen De afgelopen jaren is het aantal elektrische voertuigen in Nederland flink gestegen. Ook het aanbod vanuit de voertuigfabrikanten groeit: steeds meer merken bieden een

Nadere informatie

Beleggingsprofielen Axento

Beleggingsprofielen Axento Pagina 1 van 5 Beleggingsprofielen Axento Bij Axento kunt u beleggen in drie verschillende beleggingsprofielen: Defensief, en Offensief. In dit document wordt een toelichting gegeven op de verschillende

Nadere informatie

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer 30 september 2009 WTC Rotterdam Ir. Klaas Strijbis, Lid groepsdirectie Movares klaas.strijbis@movares.nl tel. 030 265 3003 www.movares.nl/elektrischrijden

Nadere informatie

Prinsjesdag 2015. Ingrid Allemekinders Partner Tax EY Belastingadviseurs LLP

Prinsjesdag 2015. Ingrid Allemekinders Partner Tax EY Belastingadviseurs LLP Prinsjesdag Ingrid Allemekinders Partner Tax EY Belastingadviseurs LLP Agenda - Vermogen - Auto - Meer werken loont - Overige topics Vermogen The better the question. The better the answer. The better

Nadere informatie

ING Investment Office Publicatiedatum: 5 oktober 2016, uur

ING Investment Office Publicatiedatum: 5 oktober 2016, uur ING Investment Office Publicatiedatum: 5 oktober 2016, 13.00 uur September Oktober Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika Europa

Nadere informatie

Windenergie neemt een vlucht

Windenergie neemt een vlucht ING Investment Office Publicatiedatum: 22 december 2016, 16:45 uur Sectorcommentaar Windenergie neemt een vlucht Duurzame energiebronnen zoals zonne- en windenergie winnen snel marktaandeel. 2015 was een

Nadere informatie

APK Onderzoek onder automobilisten Wat vinden automobilisten van de APK? december 2003 januari 2004

APK Onderzoek onder automobilisten Wat vinden automobilisten van de APK? december 2003 januari 2004 APK Onderzoek onder automobilisten Wat vinden automobilisten van de APK? december 2003 januari 2004 APK Onderzoek, december 2003 - januari 2004 Onderzoek onder automobilisten. blz. 3 Uitgevoerd door TNS

Nadere informatie

Waar liggen nu beleggingskansen

Waar liggen nu beleggingskansen Waar liggen nu beleggingskansen En wat zijn de risico s? Bob Homan Valentijn van Nieuwenhuijzen Bob Homan Hoofd ING Investment Office Valentijn van Nieuwenhuijzen Hoofd Multi-Asset NN Investment Partners

Nadere informatie

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot Beleidsverklaring Co2 Deze beleidsverklaring met betrekking tot de CO2 uitstoot is onderdeel van het door M, van der Spek Hoveniersbedrijf B.V. gevoerde milieubeleid. M. van der Spek Hoveniersbedrijf B.V.

Nadere informatie

Signalen van herstel voor automotive sector

Signalen van herstel voor automotive sector Automotive Kwartaalbericht ING Economisch Bureau Signalen van herstel voor automotive sector Licht aan het einde van de tunnel De markt voor nieuwe personenauto s kent een forse daling in de eerste helft

Nadere informatie

TUSSENTIJDSE MANAGEMENTVERKLARING VOOR DE PERIODE

TUSSENTIJDSE MANAGEMENTVERKLARING VOOR DE PERIODE VOOR DE PERIODE EINDIGEND OP 30 SEPTEMBER 2011 Gezien de verkoop van Avis Europe, die op 3 oktober 2011 van kracht werd, heeft deze mededeling enkel betrekking op de voortgezette activiteiten. SAMENVATTING

Nadere informatie

Sectorcommentaar Zonne-energie, een onuitputtelijke bron

Sectorcommentaar Zonne-energie, een onuitputtelijke bron ING Investment Office Publicatiedatum: 16 september 2016, 10.30 uur Sectorcommentaar Zonne-energie, een onuitputtelijke bron Duurzame energiebronnen zoals zonne- en windenergie winnen snel marktaandeel.

Nadere informatie

Wijnimport Nederland naar regio

Wijnimport Nederland naar regio DO RESEARCH Wijnimport Nederland naar regio Sterke opmars wijn uit Chili Jeroen den Ouden 1-10-2011 Inleiding en inhoudsopgave Pagina I De invoer van wijn in Nederland 1 II De invoer van wijn naar herkomst

Nadere informatie

Conjunctuur 2012 2013

Conjunctuur 2012 2013 ANALYSE AUTOVERKOPEN 2012 Conjunctuur 2012 2013 In haar meest recente persbericht van 19 december 2012 gaf het Centraal Planbureau (CPB) aan dat de Nederlandse economie in het derde kwartaal van 2012 opnieuw

Nadere informatie

NFI- update 3 e kwartaal 2016

NFI- update 3 e kwartaal 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 23 september 2016, 11.15 uur NFI- update 3 e kwartaal 2016 Voor strategie Duurzaam In deze kwartaalupdate vindt u een beschrijving van de wijzigingen in duurzaamheid

Nadere informatie

Bijtellingsfeest autobranche voorbij

Bijtellingsfeest autobranche voorbij Vooruitzicht Automotive Bijtellingsfeest autobranche voorbij Kater voor Automotive na uitzonderlijk 2015 Bijtellingsfeest leidt tot hoge omzet 2015 Aanscherping bijtelling per 2016 resulteerde in run op

Nadere informatie

Rolling Wheel Februari Hanseeuw Marketing

Rolling Wheel Februari Hanseeuw Marketing Car Brand Belgium Survey Volkswagen 11,2% 12,1% Opel 9,3% 9,3% Peugeot 8,3% 7,6% Citroën 8,3% 8,9% Renault 7,8% 8,9% Ford 7,7% 9,2% Mercedes 5,7% 4,9% BMW 5,5% 5,5% Toyota 5,2% 4,8% Audi 4,6% 3,3% Volvo

Nadere informatie

Ga vooruit naar een duurzame toekomst.

Ga vooruit naar een duurzame toekomst. Ga vooruit naar een duurzame toekomst. Rijden op OGO CNG is schoner, goedkoper en makkelijk. Verder vooruit Inhoudsopgave Duurzame en betaalbare mobiliteit binnen handbereik 4 Groeiende behoefte naar duurzaamheid

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

Sectorcommentaar automobielsector Elektrisch rijden: lichtpunt voor de autosector

Sectorcommentaar automobielsector Elektrisch rijden: lichtpunt voor de autosector ING Investment Office Publicatiedatum: 30 juni 2016 Sectorcommentaar automobielsector Elektrisch rijden: lichtpunt voor de autosector Sinds de sjoemelsoftware bij Volkswagen, de verboden meetmethoden bij

Nadere informatie

Nationaal Occasion Onderzoek

Nationaal Occasion Onderzoek Nationaal Occasion Onderzoek Resultaten 2014 Peter Odding 3 juli 2014 VWE in cijfers Nationaal Occasion Onderzoek 2014 Hoofdconclusie 1: Occasionverkopen dalen Occasionverkopen verder gedaald, echter tekenen

Nadere informatie

1. Marktaandeel VNA-leasevloot 3. 2. Marktaandeel nieuw registraties lease 3. 3. Ontwikkelingen in het zakelijke personenautopark 4

1. Marktaandeel VNA-leasevloot 3. 2. Marktaandeel nieuw registraties lease 3. 3. Ontwikkelingen in het zakelijke personenautopark 4 Inhoudsopgave Hoofdstukken: 1. Marktaandeel VNA-leasevloot 3 2. Marktaandeel nieuw registraties lease 3 3. Ontwikkelingen in het zakelijke personenautopark 4 4. Totaal leasepersonen- en leasebestelauto

Nadere informatie

L Observatoire de l Automobile. Mijn geliefde auto...

L Observatoire de l Automobile. Mijn geliefde auto... L Observatoire de l Automobile Mijn geliefde auto... 2017 Methodologie De consumentenpeilingen zijn in juni 2016 gedaan door TNS-Sofres in Zuid- Afrika (ZA), Duitsland (DE), België (BE), Brazilië (BR),

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 16 november 2016, 12.00 uur Oktober November Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika Europa

Nadere informatie

Nederlandse automotive toelevering Sterk in export, sterk in innovatie

Nederlandse automotive toelevering Sterk in export, sterk in innovatie Nederlandse automotive toelevering Sterk in export, sterk in innovatie 44% van de totale export Omvang Nederlandse automotive toelevering 9,2 miljard 88% bestemd voor export Automotive-industrie mondiaal:

Nadere informatie

AUTOMOTIVE ONDERZOEK

AUTOMOTIVE ONDERZOEK AUTOMOTIVE ONDERZOEK Inhoudsopgave Inleiding... 3 Highlights... 3 In welk merk auto rijdt de directeur?... 4 Verdeling per sector... 5 Verdeling op basis van aantal medewerkers... 6 Verdeling op basis

Nadere informatie

VOOR DE PERIODE EINDIGEND OP 31 MAART 2015

VOOR DE PERIODE EINDIGEND OP 31 MAART 2015 VOOR DE PERIODE EINDIGEND OP 31 MAART 2015 Beide activiteiten (D Ieteren Auto en Belron) realiseerden een hogere omzet en boekten betere resultaten tijdens het eerste kwartaal van 2015. Het marktaandeel

Nadere informatie

De Tweedehands Automarkt en Variabilisatie. achterliggend rapport bij deelrapport 1: een marktverkenning - tabellenboek

De Tweedehands Automarkt en Variabilisatie. achterliggend rapport bij deelrapport 1: een marktverkenning - tabellenboek De Tweedehands Automarkt en Variabilisatie achterliggend rapport bij deelrapport 1: een marktverkenning tabellenboek \inisterie van Verkeer en Waterstaat 'irectoraatgeneraal Rijkswaterstaat Colofon Uitgave:

Nadere informatie

9 op 10 automobilisten wil dat elke nieuwe dieselwagen uitgerust is met een roetfilter

9 op 10 automobilisten wil dat elke nieuwe dieselwagen uitgerust is met een roetfilter 9 op 10 automobilisten wil dat elke nieuwe dieselwagen uitgerust is met een roetfilter In april startte mobiliteitsclub VAB een groot milieudebat ter gelegenheid van de Wereldgezondheidsdag. Uitgangspunt

Nadere informatie

DE VERGROENING VAN DE VERKEERSFISCALITEIT

DE VERGROENING VAN DE VERKEERSFISCALITEIT DE VERGROENING VAN DE VERKEERSFISCALITEIT Vergroening fiscaliteit mobiliteit - EU Bestaande regelingen Vrachtwagens Eurovignet Ontwikkelingen in FR, DE (LKW maut), AT, Personenwagens Péage (FR, ES, ),

Nadere informatie

Euro Garant Note. Profiteer van de 50 belangrijkste aandelen uit de Eurozone Met een garantie op einddatum Dagelijks verhandelbaar.

Euro Garant Note. Profiteer van de 50 belangrijkste aandelen uit de Eurozone Met een garantie op einddatum Dagelijks verhandelbaar. Protection Equity Interest Other Euro Garant Note Profiteer van de 50 belangrijkste aandelen uit de Eurozone Met een garantie op einddatum Dagelijks verhandelbaar Beleg in de 50 belangrijkste aandelen

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

Na#onaal Zakenauto Onderzoek 2014

Na#onaal Zakenauto Onderzoek 2014 Na#onaal Zakenauto Onderzoek 2014 Presenta#e belangrijkste onderzoeksresultaten Eric Vousten VMS Research Intelligence Strategy Driving Business, 24 september 2014 Thema 2014 HOE ZAKELIJK IS DE ZAKELIJKE

Nadere informatie

ING Maandbericht Beleggen April 2014

ING Maandbericht Beleggen April 2014 ING Investment Office Publicatiedatum: 23 april 2014 ING Maandbericht Beleggen April 2014 Maart April + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie

Nadere informatie

Grip op je Vermogen. Rendement maken in tijden van zwakke groei, wat te doen? Bob Homan. ING Investment Office. 5 en 6 oktober 2012

Grip op je Vermogen. Rendement maken in tijden van zwakke groei, wat te doen? Bob Homan. ING Investment Office. 5 en 6 oktober 2012 Grip op je Vermogen Rendement maken in tijden van zwakke groei, wat te doen? Bob Homan ING Investment Office 5 en 6 oktober 2012 Economie 2 En nu? valt uit elkaar Verdere integratie Economisch trend is

Nadere informatie

Autosalon van Geneve 2011

Autosalon van Geneve 2011 Autosalon van Geneve 2011 Komt dat zien! Autoshow Heeft u de nieuwe Toyota Yaris al gezien? En de Prius+? Of de Ford B-Max? En wat te denken van de Lancia Ypsilon en Delta? Volkswagen lonkt met de Golf

Nadere informatie

_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_

_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_ Nummer 85/2016 vrijdag 29 april 2016 Benzinwagen steeds voordeliger dan diesel Door de nieuwe autofiscaliteit is het moment waarop je beter voor een dieselwagen kiest grondig veranderd. Vier op de tien

Nadere informatie