Ontmoetingsdag HGW. HGW en gedrag: een uitdaging? 15 september 2011 te Gent Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ontmoetingsdag HGW. HGW en gedrag: een uitdaging? 15 september 2011 te Gent Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog"

Transcriptie

1 Ontmoetingsdag HGW HGW en gedrag: een uitdaging? 15 september 2011 te Gent Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog 1

2 Doel en werkvormen Hoe is HGW toe te passen bij gedrag? doen we al Nu ook nog Theorie met voorbeelden Korte opdrachten tussendoor 2

3 Uitgangspunten HGW 1. Onderwijsbehoeften: wat heeft kind nodig om doel te kunnen en willen halen? 2. Wisselwerking leerkracht/leerlingen: wat werkt? 3. Leerkracht doet ertoe; ondersteuningsbehoeften? 4. Positieve van kind, school en ouders benutten 5. Samenwerking leerkracht, leerling, ouders, zoco, CLB, PB 6. Doelgericht werken en steeds evalueren 7. Systematiek & transparantie Pedagogisch en didactisch!

4 Casus Achmed, 5 e leerjaar Directeur belt: de leerling eruit, of de leerkracht! Leerkracht: zodra ik omdraai, tikt zachtjes op tafel, nog nooit betrapt, weet zeker dat hij het is, kan geen instructie meer geven, gedragsstoornis, de maat is vol... Doel: per direct stoppen met tikken Hoe? Tegen hem zeggen dat. 4

5 Opdracht 1: HGW Wat zou er aan de hand kunnen zijn? Hoe zou je daarachter kunnen komen? Wat zou jij doen als leerkracht, zoco, directie, CLB-er, pedagogisch begeleider, nascholer, docent of? Bespreek het met je buurman/buurvrouw Reacties? 5

6 Feedback vanuit HGW 2. Wisselwerking Achmed leerkracht andere leerlingen 4. Positieve Achmed, leerkracht, groep, ouders 5. Samenwerking met Achmed en zijn ouders 1. Onderwijsbehoeften van Achmed 3. Leerkracht doet ertoe 6. Doelgericht werken en evalueren

7 1. Onderwijsbehoeften Aanname: elk kind doet het zo goed als ie kan (Greene, 2005): altijd onvermogen Wat is doelgedrag? Wat zien en horen we dan? Bespreek concreet en oefen in rollenspel Wat heeft leerling nodig om dit gedrag te kunnen en willen? 7

8 Opdracht 2: OWB gedrag Doelgedrag Fabian: wat zie en hoor je dan? Wat heeft Fabian hiervoor nodig? - Instructie die - Activiteiten die - Feedback die - Leerkracht die.. - Groepsgenoten die - Ouders die... 8

9 2. Afstemming & Wisselwerking Dit kind in deze groep bij deze leerkracht in deze school van deze ouders: wat gaat moeilijk en wat goed? Probleemgedrag = situatiespecifiek: wanneer en bij wie wel/niet? Analyse (ABC): Praten over beelden van leerlingen en ouders: effect van je gedrag? Gericht observeren! 9

10 Opdracht 3: Eigen voorbeeld? Neem een leerling in gedachten en analyseer samen de situatie: wat heeft deze leerling nodig? Wat gaat goed in de wisselwerking? Wat kan beter in de afstemming? Hoe? 10

11 3. Leerkracht doet ertoe: 20 % 80 % (Marzano, 2007) maar: Impact OW = 33% school en 66% leerkracht Meest effectieve leerkrachten behandelen niet alle leerlingen hetzelfde; ze proberen verschillende aanpakken uit Effect van kwaliteit school en leerkracht: gemiddeld 50 punten in 2 jaar zwakke school en zwakke leerkracht:? punten sterke school en sterke leerkracht:? punten 11

12 Besef van impact positief gebruiken! - Leerkracht maakt een verschil, kan ontwikkeling leerling gunstig beïnvloeden, vooral voor risico leerlingen (Verschueren, 2010) - Leerkracht staat model - Leerkracht doet ertoe: invloed op die 80%: welbevinden/motivatie kind en onderwijsondersteunend gedrag ouders 12

13 Onderwijsondersteunend gedrag 1. Opvoedgedrag van ouders - Op tijd naar bed, gezond eten, op tijd op school, geen verzuim - Beleid TV en computer, lezen, bibliotheek e.d - Achter schoolbeleid staan, leerkracht ondersteunen, zelfde regels voor gedrag en dit benoemen 2. Betrokkenheid van ouders bij school - Belangstelling tonen, goed gedrag op school waarderen - Thuis gewenst gedrag extra oefenen - Komen op gesprek op school, meedenken bij aanpak kind 3. Verwachtingen van ouders: hoog maar realistisch 4. Opvoedingsaanpak: warmte + structuur (CLB; jeugdzorg) 13

14 Opdracht 4: Leerkracht doet ertoe! Denk aan vroeger, jezelf als leerling Aan welke leerkracht heb je negatieve herinneringen? Hoe kwam dat? Aan welke leerkracht heb je positieve herinneringen? Hoe deed deze leerkracht er voor jou toe? (HGW?) 14

15 Ondersteuningsbehoeften Van onderwijsbehoeften kind ondersteunings - behoeften: wat heeft leerkracht of ouder nodig om gewenste aanpak te kunnen en willen bieden? Zelf kan ik verder heb ik nodig kennis over vaardigheden om ondersteuning bij ouders die collega s, zoco, directie, CLB of PB die. 15

16 4. Aandacht voor positieve Sterke kanten kind, leraar, groep, school & ouders (5x): zoek ze, zie/hoor, benoem, schrijf op en benut ze (5x) Wees bewust van je beeld: als negatief zoek tegendeel Realistischer beeld en hogere doelen Samenwerking verbetert aanzienlijk Benutten in aanpak Verhoogt gevoel van competentie motivatie neemt toe Als grote zorgen, toch ook positieve benoemen 16

17 5. Samenwerken Praten met leerkracht, leerling, ouders, zoco, CLB, PB Leerkracht/zoco: onderwijsprofessionals, verantwoordelijk voor gedragsregels Ouders en kind: ervaringsdeskundigen, verantwoordelijk voor opvoeding/gedrag CLB en PBD: experts verantwoordelijk voor Gezamenlijk belang: leerling van school, kind van ouders en cliënt van CLB 17

18 Samenwerking Situatie begrijpen (5x), doelen en OWB formuleren Duidelijk kader wat zeg je, wat vraag je en waarom? Metacommunicatie Belangen kind centraal = gedeeld belang Voorkomt dat ouders bepalen wat leerkracht moet doen en geeft ouders een rol Minder conflicten en meer waardering over en weer meer plezier in samenwerking Goede ideeën van ouders en leerlingen! 18

19 Oefening 5: Communicatie Metacommunicatie met ouders Sylvester 1. Wat vond je handelingsgericht? 2. Wat was effect op? 1. Wat zou jij anders zeggen en waarom? 2. Wat zou jij anders vragen en waarom?

20 6. Doelgericht werken - Kinderen die het niet lukt om gewenst gedrag te vertonen, hebben meer begeleiding nodig - Korte snelle gedragsdoelen: wat zie en hoor ik dan? - Formuleer doelen samen met leerling - Vraag wat leerling nodig heeft (kindplan) - Benut power van effectieve feedback = 1. Feed Up: waar werken we samen naartoe; doel? 2. Feed Back: hoe gaat het tot nu toe, hoe dichtbij doel? 3. Feed Forward: hoe verder om dichter bij doel te komen? 20

21 Opdracht 6: Feedback Sara leest het woord BEER De andere kinderen luisteren. Leerkracht Laila geeft Sara feedback Wat valt je op in dit korte fragment? 21

22 7. Systematiek & transparantie Formulier is een middel, geen doel op zich Eerst inhoud en visie, dan pas formulier Houvast: geheugensteun en benut wetenschappelijke kennis (evidence based) Voorkom herhaling en overschrijven Stem af op zorgcontinuüm Behoud wat goed gaat Betrek gebruikers er actief bij Een formulier is nooit af, blijft in ontwikkeling 22

23 Conclusie HGW & Gedrag Van wat een kind heeft of is wat het kind nodig heeft om doelgedrag te kunnen en willen Feedback als krachtig middel: vanuit doel meer sturing en perspectief Prodia Protocol Gedrag (van HGW HGD = HGSW): HG samenwerken, betrokkenen doen ertoe & denken en doen mee 23

Handelingsgericht werken

Handelingsgericht werken Handelingsgericht werken Dat doen we toch allang! Studiedag SPPOH 9 november 2016-11.15 12.30 uur - 13.30 14.45 uur Noëlle Pameijer, school-, kinder- en GZ-psycholoog, SWV Unita en Annie M.G. Schmidt school

Nadere informatie

Doelen werksessie HGW

Doelen werksessie HGW Handelingsgericht Samenwerken: ieder in zijn kracht! Ontmoetingsdag 12 september 2013 Werksessie HGW in de klas 13.30 15.30 Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog www.swvunita.nl 1 Doelen werksessie

Nadere informatie

Handelingsgericht werken

Handelingsgericht werken Handelingsgericht werken HGW en Passend Onderwijs: kansen en belemmeringen? De week van de IB-er 5 november 2012, Zwolle Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog, SWV Annie M.G. Schmidt 1 Doelen bijdrage

Nadere informatie

Groeidocument en OPP 09-03-2015 01-04-2015

Groeidocument en OPP 09-03-2015 01-04-2015 Groeidocument en OPP 09-03-2015 01-04-2015 Passend Onderwijs in SWV Rijn & Gelderse Vallei Van Handelingsgericht Werken (HGW) naar Handelingsgericht Arrangeren (HGA) 4 en 9 maart en 1 april 2015, 14.00-16.30

Nadere informatie

Handelingsgericht werken Marnix Academie vrijdagmatinee

Handelingsgericht werken Marnix Academie vrijdagmatinee Handelingsgericht werken Deel 1: Recente ontwikkelingen & ervaringen Deel 2: Ouderbetrokkenheid Marnix Academie vrijdagmatinee 24/1/2014, 13.00 16.00 uur Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog, SWV en

Nadere informatie

Handelingsgerichte diagnostiek (HGD) Wat is verbeterd sinds 2004? 1. Meer evidence-based 5-9-2014. maar wat voor evidentie (Van Yperen, 2014)?

Handelingsgerichte diagnostiek (HGD) Wat is verbeterd sinds 2004? 1. Meer evidence-based 5-9-2014. maar wat voor evidentie (Van Yperen, 2014)? Handelingsgerichte diagnostiek (HGD) Ontmoetingsdag 2014, Antwerpen Recente ontwikkelingen HGD & relatie met handelingsgericht werken (HGW) Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog, stichting Elan & samenwerkingsverband

Nadere informatie

Handelingsgericht Werken. Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher

Handelingsgericht Werken. Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher Handelingsgericht Werken Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher Doelen Kennismaking met de uitgangspunten HGW Reflecteren op uitgangspunten HGW Zicht op de betekenis van HGW op de eigen praktijksituatie

Nadere informatie

UTRECHT, 13/11/2015. Monique Baard. Noëlle Pameijer

UTRECHT, 13/11/2015. Monique Baard. Noëlle Pameijer SWPBS HGW UTRECHT, 13/11/2015 Monique Baard Noëlle Pameijer Overeenkomsten SWPBS & HGW Startopdracht: Waar zien jullie overeenkomsten? Hoe kunnen zij elkaar versterken? Het SWPBS kader: vijf pijlers 1.

Nadere informatie

HANDELINGSGERICHT WERKEN (HGW)

HANDELINGSGERICHT WERKEN (HGW) HANDELINGSGERICHT WERKEN (HGW) MASTERCLASS VOOR SIMEA HGW & leerlingen met een communicatieve beperking 15 april 2016, 10.45 14.45 Congrescentrum De Werelt te Lunteren Noëlle Pameijer, GZ-, school-, kinderpsycholoog

Nadere informatie

1

1 Presentatie door Simone van Dijk www.inschoolacademie.nl i.s.m. Noëlle Pameijer, SWV Annie M.G. Schmidt Week van de intern begeleider 2013 Eindhoven-Den Haag-Zwolle- Utrecht s.vandijk@inschool.nl 1 Alles

Nadere informatie

Handelingsgericht werken in de klas & samenwerken met ouders

Handelingsgericht werken in de klas & samenwerken met ouders Handelingsgericht werken in de klas & samenwerken met ouders Nationale Dyslexie Conferentie 3 april 2013, Ede Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog, SWV Annie M.G. Schmidt te Hilversum 1 Doel en opzet Aandachtspunten

Nadere informatie

Werksessie HGD in CLB Ervaringen en ontwikkelingen in de vijf fasen

Werksessie HGD in CLB Ervaringen en ontwikkelingen in de vijf fasen Werksessie HGD in CLB Ervaringen en ontwikkelingen in de vijf fasen Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog 15 september 2011 Doel en werkvormen De 5 fasen als theoretisch kader: - Recente ontwikkelingen in

Nadere informatie

Handelingsgericht en opbrengstgericht werken

Handelingsgericht en opbrengstgericht werken Handelingsgericht en opbrengstgericht werken 1 e Schoolpsychologencongres! 15 maart 2013 Hotel Casa 400 Amsterdam Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog, SWV Annie M.G. Schmidt te Hilversum 1 Stelling 1 HGW

Nadere informatie

Passend Onderwijs in SWV Rijn & Gelderse Vallei

Passend Onderwijs in SWV Rijn & Gelderse Vallei Passend Onderwijs in SWV Rijn & Gelderse Vallei Van Handelingsgericht Werken (HGW) naar Handelingsgericht Arrangeren (HGA) 4 en 9 maart en 1 april 2015, 14.00-16.30 uur Noëlle Pameijer (school/kinderpsycholoog

Nadere informatie

Simeacongres 12 december. Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO

Simeacongres 12 december. Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO Simeacongres 12 december Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO Programma Welkom en toelichting: interactie!!!! Inventarisatie

Nadere informatie

Handelingsgericht werken & Empowerment. Vlaamse Netoverstijgende Stuurgroep HGW/HGD. Reflectie op bijdragen Petri Partanen en Els Dammekens

Handelingsgericht werken & Empowerment. Vlaamse Netoverstijgende Stuurgroep HGW/HGD. Reflectie op bijdragen Petri Partanen en Els Dammekens Handelingsgericht werken & Empowerment Ontmoetingsdag 2013, Antwerpen Handelingsgericht Samenwerken: Ieder in zijn Kracht! Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog, SWV Annie M.G. Schmidt (NL) 1 Vlaamse

Nadere informatie

Handelingsgericht werken. Netwerk IB SWV Amsterdam Zuidoost. Noëlle Pameijer, SWV Annie M.G. Schmidt (Unita i.o.) Doelen bijeenkomst

Handelingsgericht werken. Netwerk IB SWV Amsterdam Zuidoost. Noëlle Pameijer, SWV Annie M.G. Schmidt (Unita i.o.) Doelen bijeenkomst Handelingsgericht werken Netwerk IB SWV Amsterdam Zuidoost Woensdag 20 november 2013 Regardz, 13.15 16.00 uur Noëlle Pameijer, SWV Annie M.G. Schmidt (Unita i.o.) 1 Doelen bijeenkomst Recente ontwikkelingen

Nadere informatie

SWV Zaanstreek PO. Handelingsgericht arrangeren Wat merken de ouders (en kind) ervan dat zij er toe doen? In uw handelen als IB-er

SWV Zaanstreek PO. Handelingsgericht arrangeren Wat merken de ouders (en kind) ervan dat zij er toe doen? In uw handelen als IB-er SWV Zaanstreek PO Handelingsgericht arrangeren Wat merken de ouders (en kind) ervan dat zij er toe doen? In uw handelen als IB-er Mirella van Minderhout NVO-Orthopedagoog-Generalist, Onderwijskundige Cognitief

Nadere informatie

HANDELINGSGERICHT WERKEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN. Onderwijsbehoeften van de leerling 11/09/2013

HANDELINGSGERICHT WERKEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN. Onderwijsbehoeften van de leerling 11/09/2013 Gericht Werken als bril om naar het zorgbeleid te kijken zorg Handelings- Leerlingenbegeleiding fase 0 fase 1 HGW HGW Leren & studeren Studieloopbaanbegeleiding Socioemotioneel fase 2 fase 3 HGW HGW centrale

Nadere informatie

Van barrière naar redelijke aanpassing

Van barrière naar redelijke aanpassing Van naar redelijke aanpassing Inspiratiedag Vrijdag 25 november 2016 Jan Coppieters Pedagogisch begeleider binnen het project competentieontwikkeling 1. Je weet wat redelijke aanpassingen zijn 2. Je kan

Nadere informatie

Box 4: Evaluatie HGW in het handelen van de student tijdens stage

Box 4: Evaluatie HGW in het handelen van de student tijdens stage Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 4: Evaluatie HGW in het handelen van de student tijdens stage U kunt dit schema gebruiken om

Nadere informatie

kwaliteitskaart Relatie leerkracht - leerling - ouders

kwaliteitskaart Relatie leerkracht - leerling - ouders kwaliteitskaart Omgaan met verschillen Relatie leerkracht - leerling - ouders SBO & (V)SO Een warme en hechte relatie met de leerkracht biedt een leerling emotionele ondersteuning en veiligheid. Dit leidt

Nadere informatie

HGW & omgaan met verschillen? Doelen lezing. Hoe gaat het na 1 jaar Passend Onderwijs in NL? 10/09/2015

HGW & omgaan met verschillen? Doelen lezing. Hoe gaat het na 1 jaar Passend Onderwijs in NL? 10/09/2015 HGW & omgaan met verschillen? Ontmoetingsdag 2015, Antwerpen Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog, stichting Elan & samenwerkingsverband Unita 1 Doelen lezing 1. Omgaan met verschillen: successen &

Nadere informatie

Waarnemen! wat zie je? Het groeidocument als gespreksverslag. Introductie 22-10-2015

Waarnemen! wat zie je? Het groeidocument als gespreksverslag. Introductie 22-10-2015 Het groeidocument als gespreksverslag Bijeenkomst 1 6 oktober 2015 Voor IB-ers met weinig HGW-ervaring Als ik blijf kijken zoals ik altijd heb gekeken Blijf ik denken zoals ik altijd dacht Als ik blijf

Nadere informatie

Handelingsgericht werken: Signaleren en ouderbetrokkenheid

Handelingsgericht werken: Signaleren en ouderbetrokkenheid Programma Handelingsgericht werken: Signaleren en ouderbetrokkenheid Op de lijn HGW in vogelvlucht Onderwijsbehoeften Signaleren adhv casus Samenwerken met ouders Wat werkt? Tirza Bosma Onderwijscentrum

Nadere informatie

Gesprekkencyclus IOT, EOT

Gesprekkencyclus IOT, EOT Gesprekkencyclus IOT, EOT Bijeenkomst 1 Gemma Verdiesen Nadine Machielsen Hoe ziet jullie gesprekkencyclus HGW/HGA eruit? -Heb je een IOT en EOT op school? -Heb je een groeps- en leerlingbespreking op

Nadere informatie

Masterclass Handelingsgericht Werken voor IB ers en rekenspecialisten

Masterclass Handelingsgericht Werken voor IB ers en rekenspecialisten Masterclass Handelingsgericht Werken voor IB ers en rekenspecialisten 15 september 2010 9.00 16.00 Berber Klein Henk Logtenberg & Liesbeth van Well Agenda (1) 1. Introductie 1.1: Voorstellen 1.2: Warming

Nadere informatie

SOK - congres* 5 juni Handelingsgericht Samenwerken in Scholengemeenschap Beveren Bazel. SOK-congres 5 juni

SOK - congres* 5 juni Handelingsgericht Samenwerken in Scholengemeenschap Beveren Bazel. SOK-congres 5 juni S Handelingsgericht Samenwerken in Scholengemeenschap Beveren Bazel SOK-congres 5 juni 2015 1 Scholengemeenschap Beveren Bazel Vier scholen drie schoolbesturen 3300 leerlingen Staf: codi + anderhalve werkkracht

Nadere informatie

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Bij het begeleiden van leeractiviteiten kun je twee aspecten aan het gedrag van leerkrachten onderscheiden, namelijk het pedagogisch handelen en het didactisch handelen.

Nadere informatie

Inspiratie-dag Motor-Motivatie-Mogelijkheden. 27 november 2015

Inspiratie-dag Motor-Motivatie-Mogelijkheden. 27 november 2015 Inspiratie-dag Motor-Motivatie-Mogelijkheden 27 november 2015 Doel Ik krijg inspiratie om HGW tastbaar/zichtbaar/voelbaar te maken op school Ik reflecteer en deel ervaringen uit over de verschillende scenario

Nadere informatie

West Fries Arrangeren

West Fries Arrangeren West Fries Arrangeren Handelingsgericht Arrangeren (HGA) in Ondersteuningsteam (OT) Voor intern begeleiders Bijeenkomst 1 & 2 van 3 Noëlle Pameijer (school- en kinderpsycholoog SWV Passend Onderwijs Unita)

Nadere informatie

2/09/15 DOEL INHOUD. Hoe kunnen we met HGW concreet aan de slag in het secundair onderwijs?

2/09/15 DOEL INHOUD. Hoe kunnen we met HGW concreet aan de slag in het secundair onderwijs? Hoe kunnen we met HGW concreet aan de slag in het secundair onderwijs? Mieke Meire Kris Loobuyck DOEL Je ontwikkelt een handelingsgerichte attitude. Je gaat op een concrete manier aan de slag met de uitgangspunten

Nadere informatie

Handelingsgericht werken (HGW) in Passend Onderwijs

Handelingsgericht werken (HGW) in Passend Onderwijs Handelingsgericht werken (HGW) in Passend Onderwijs Recente ontwikkelingen en ervaringen: de cruciale rol van de intern begeleider Voor de LBBO Verdiepende lezing 22 maart 2017 10.35 12.35 uur Noëlle Pameijer,

Nadere informatie

De HGW-bril toegepast in de cel leerlingenbegeleiding

De HGW-bril toegepast in de cel leerlingenbegeleiding De HGW-bril toegepast in de cel woensdag 20 februari 2013 Kris Loobuyck 1 2 3 VVKSO 1 Uitgangspunten van HGW 4 HGW biedt kansen! 5 We zijn gericht op het geven van haalbare en bruikbare adviezen. We werken

Nadere informatie

Wat hee' de leerling.nodig?

Wat hee' de leerling.nodig? Wat hee' de leerling.nodig? Alyce Zandbergen Spring, scholen in de prak6jk www.burospring.nl Waarom deze focus? Wat levert het ons op? Hoe weten we wat een leerling nodig heeft? Wat zijn de gevolgen van

Nadere informatie

Handelingsgericht werken

Handelingsgericht werken Handelingsgericht werken 16-09-2013 Waarom en hoe Door: Jose Oosterheert Uitgangspunten van HGW 1. Onderwijsbehoeften 2. Systematisch en transparant 3. Doelgericht werken 4. Transactioneel kader 5. Constructieve

Nadere informatie

Na de transformatie: perspectief van het onderwijs

Na de transformatie: perspectief van het onderwijs Na de transformatie: perspectief van het onderwijs Onderwijs en Jeugdzorg: Samen Sterk 8/10/2015, De Reehorst te Ede Drs. Noëlle Pameijer, GZ/school/kinderpsycholoog SWV Unita en SBO Annie M.G. Schmidtschool

Nadere informatie

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe.

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe. 1. Uitgangspunten HGW 2. Reflectie 3. Communicatie Implementatie HGW-OGW Leerkrachten Fase 1 Fase 2 Fase 3 Fase 4 1.1. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten van HGW niet maar passen deze (gedeeltelijk)

Nadere informatie

Handelingsgericht werken in de rebound Joy Bijleveld en Marjoke Laan

Handelingsgericht werken in de rebound Joy Bijleveld en Marjoke Laan Handelingsgericht werken in de rebound Joy Bijleveld en Marjoke Laan Inhoud Actuele ontwikkelingen Doorlopende zorglijn Handelingsgerichte werken Casus Ad 1: Actuele ontwikkelingen Passend onderwijs Zorg

Nadere informatie

Van overzicht naar inzicht naar uitzicht

Van overzicht naar inzicht naar uitzicht Handelingsgericht en oplossingsgericht werken in een ondersteuningsteam Van overzicht naar inzicht naar uitzicht 10 juni 2015 c.kooistra@inschoolacademie 06-47808101 Een uur inzoomen op het verkrijgen

Nadere informatie

Workshop Kindgesprekken ONderWIJZEnde Woensdag

Workshop Kindgesprekken ONderWIJZEnde Woensdag Workshop Kindgesprekken ONderWIJZEnde Woensdag Najaarsconferentie SPPOH 09-11-2016 Ellen Aanen-Zilvold Doelen Aan het eind van deze workshop hebben jullie basale kennis en gespreksvaardigheden om kindgesprekken

Nadere informatie

Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken

Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken

Nadere informatie

Afstudeerscripties. Feedback geven en Beoordelen. Renske de Kleijn. Onderwijsadvies en Training - UU. 6 juni 2015

Afstudeerscripties. Feedback geven en Beoordelen. Renske de Kleijn. Onderwijsadvies en Training - UU. 6 juni 2015 Afstudeerscripties Feedback geven en Beoordelen Renske de Kleijn Onderwijsadvies en Training - UU 6 juni 2015 Even voorstellen Wie ben ik en waarom ben ik hier? Wie zijn jullie en waarom zijn jullie hier?

Nadere informatie

Bijlage I: Hulpmiddelen HGW: formulieren

Bijlage I: Hulpmiddelen HGW: formulieren Bijlage I: Hulpmiddelen HGW: formulieren Uit het boek Handelingsgericht werken: een handreiking voor de interne begeleider. Samen met leraar, ouders en kind aan de slag van Noëlle Pameijer en Tanja van

Nadere informatie

Handelingsgericht werken 1

Handelingsgericht werken 1 Handelingsgericht werken 1 De schoolinterne zorgpraktijk bepaalt in sterke mate de context waarin de diagnostische protocollen gebruikt worden. De visie en methodiek van handelingsgericht werken (HGW)

Nadere informatie

Het groeidocument als gespreksverslag

Het groeidocument als gespreksverslag Wat gaan we doen? Het groeidocument als gespreksverslag Met elkaar aan de slag Onderwijsbehoeften IVO velden Vragen en onduidelijkheden Bijeenkomst 2 22 oktober 2015 Voor IB-ers met weinig HGW-ervaring

Nadere informatie

Constructieve samenwerking. Communiceren met ouders en kinderen

Constructieve samenwerking. Communiceren met ouders en kinderen Constructieve samenwerking Communiceren met ouders en kinderen Uitgangspunten 1. Onderwijsbehoeften en ondersteuningsbehoeften centraal 2. Transactioneel kader (context) 3. De leraar doet ertoe 4. Positieve

Nadere informatie

Handelingsgericht werken in het secundair onderwijs. Ontmoetingsdag HGW 16 september 2010 Artevelde

Handelingsgericht werken in het secundair onderwijs. Ontmoetingsdag HGW 16 september 2010 Artevelde + Handelingsgericht werken in het secundair onderwijs Ontmoetingsdag HGW 16 september 2010 Artevelde + Inspiratiebronnen + Algemeen Reflecties over HGW + Uitgangspunten HGW We zijn gericht op het geven

Nadere informatie

Bijlage I: Formulieren en checklists HGW

Bijlage I: Formulieren en checklists HGW Bijlage I: Formulieren en checklists HGW Met formulieren en checklists bewaken we de uitgangspunten van HGW en voorkomen we dat ze verwateren. Ze fungeren als een leidraad en steun. Vanuit een inhoudelijke

Nadere informatie

De basis voor de ondersteuning van elk kind ligt gewoon in de klas.

De basis voor de ondersteuning van elk kind ligt gewoon in de klas. Ook kinderen met leerproblemen kunnen met plezier naar school. Basis voor Passendonderwijs De basis voor de ondersteuning van elk kind ligt gewoon in de klas. Wat is dan precies die basis? Denk daarbij

Nadere informatie

Bijeenkomst 1 Maatwerktraject onderwijskundig begeleider

Bijeenkomst 1 Maatwerktraject onderwijskundig begeleider Bijeenkomst 1 Maatwerktraject onderwijskundig begeleider Opbrengst-en handelingsgericht werken Ad Kappen, Gerdie Deterd Oude Weme Programma 16.00 16.15 17.30 17.45 18.30 20.30 opening Marielle lezing ogw

Nadere informatie

Kennismaking met Handelingsgericht Werken in het

Kennismaking met Handelingsgericht Werken in het Kennismaking met Handelingsgericht Werken in het José Oosterheert Wouter Camps Nico van der Meer VO Woensdag 28 januari 2015 - HCO Agenda Welkom en inhoudelijke toelichting De kerngedachten en 7 uitgangspunten

Nadere informatie

Om dit te realiseren hebben we in het Strategisch Beleidsplan de volgende beleidsvoornemens geformuleerd:

Om dit te realiseren hebben we in het Strategisch Beleidsplan de volgende beleidsvoornemens geformuleerd: Beleidsplan opbrengstgericht werken aan Onderwijs en Kwaliteit Beleid en doelen voor het thema Onderwijs en Kwaliteit voor de jaren 2013 2016 Vastgesteld juli 2013 Inleiding Onderwijs is onze kerntaak.

Nadere informatie

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Doel

Nadere informatie

Een school onderweg. Situatie OLV Workshop 1 Zorg in het BaO: elke leerkracht doet er toe! VVKSO 1

Een school onderweg. Situatie OLV Workshop 1 Zorg in het BaO: elke leerkracht doet er toe! VVKSO 1 Workshop 1 Zorg in het BaO: elke leerkracht 2013-02-20 Ann Osselaer pedagogisch directeur basisschool OLV Greet Vanhove pedagogisch begeleider VVKBaO ZORG: ELKE LEERKRACHT DOET ER TOE Een school onderweg

Nadere informatie

De leerkracht maakt het verschil

De leerkracht maakt het verschil De leerkracht maakt het verschil Hoe? Wat is je impact als leerkracht? Wat is het effect van je aanpak? Hoe wéét je dat? Presentatie 25 maart 2015 Roelofarendsveen 1 Juf Mirjam maakte het verschil voor

Nadere informatie

Impressieverslag thema-avond Betrokken Ouders, d.d. 20 oktober 2010

Impressieverslag thema-avond Betrokken Ouders, d.d. 20 oktober 2010 Impressieverslag thema-avond Betrokken Ouders, d.d. 20 oktober 2010 Welkom Otger Meuwissen, lid van het dagelijks bestuur van ouderplatform Gooi & Omstreken, heet de aanwezigen welkom bij deze 11 e themabijeenkomst.

Nadere informatie

Goed passend onderwijs Mirella van Minderhout Info@bureaumind.nl

Goed passend onderwijs Mirella van Minderhout Info@bureaumind.nl Goed passend onderwijs Mirella van Minderhout Info@bureaumind.nl 1 Terugblik en doelen Tineke Tjalma 2 Een handelings- en opbrengstgericht team ziet resultaten en handelen van de leerlingen als feedback

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding Inleiding Het LEOZ (Landelijk Expertisecentrum Onderwijs en Zorg) is een samenwerkingsproject van: Fontys Hogescholen, Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg,

Nadere informatie

Minor Dyslexie Cursus 1: Inleiding Dyslexie Bijeenkomst 3

Minor Dyslexie Cursus 1: Inleiding Dyslexie Bijeenkomst 3 Minor Dyslexie 2016-2017 Cursus 1: Inleiding Dyslexie Bijeenkomst 3 Programma mededelingen terugblik bijeenkomst 2 3 fasen van geletterdheid casus M uitgangspunten handelingsgericht werken Minor Dyslexie

Nadere informatie

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan!

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! 1 Inhoudsopgave: Voorwoord pagina 3 Inleiding pagina 4 Hoofdstuk 1 Hoe een middel een doel werd pagina 5 Hoofdstuk 2 Waar het eigenlijk om gaat pagina

Nadere informatie

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Met handelingsgericht werken opbrengstgericht aan de slag 1. Inleiding Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Wat is de samenhang tussen handelingsgericht werken (HGW) en opbrengstgericht werken (OGW)?

Nadere informatie

Welke ruimte en skills hebben leerlingen nodig om bevlogen en gemotiveerd te werken. Astrid van den Hurk 22 januari 2015

Welke ruimte en skills hebben leerlingen nodig om bevlogen en gemotiveerd te werken. Astrid van den Hurk 22 januari 2015 Welke ruimte en skills hebben leerlingen nodig om bevlogen en gemotiveerd te werken Astrid van den Hurk 22 januari 2015 Doelen Zicht op basisbehoeftes van leerlingen om gemotiveerd te kunnen werken; Zelfdeterminatietheorie

Nadere informatie

Downloads bij Hoofdstuk 3: Groepsoverzichten en Groepsplannen

Downloads bij Hoofdstuk 3: Groepsoverzichten en Groepsplannen Downloads bij Hoofdstuk 3: Groepsoverzichten en Groepsplannen In hoofdstuk 3 vermeldden we dat op de site ingevulde groepsoverzichten (GO) en groepsplannen (GP) ter illustratie te vinden zijn (HGW/schoolteam,

Nadere informatie

Onderwijs-, opvoedings- en ondersteuningsbehoeften formuleren

Onderwijs-, opvoedings- en ondersteuningsbehoeften formuleren Onderwijs-, opvoedings- en ondersteuningsbehoeften formuleren Voor het concreet formuleren van onderwijs- en opvoedingsbehoeften kunnen een aantal hulpzinnen ondersteuning bieden. Deze worden gebruikt

Nadere informatie

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen Leerlingen met een opvallende ontwikkeling Hoe ga je om met leerlingen met speciale onderwijsbehoeften? Cruciaal in de zorgstructuur is de kwaliteit van instructie. Maar inspelen op onderwijsbehoeften

Nadere informatie

Handelingsgericht werken in passend onderwijs: gedragsvraagstukken

Handelingsgericht werken in passend onderwijs: gedragsvraagstukken 13 mei 2015 Knapzakdag Almere Erik van Meersbergen Handelingsgericht werken in passend onderwijs: Contact via e-mail h.vanmeersbergen@fontys.nl 1 Programma 1. HGW in passend onderwijs (PO) 2. PO en de

Nadere informatie

Doelen. 1. Het onderzoek. 1. Het onderzoek. 1. Het onderzoek. 1. Het onderzoek 2/09/2015. M-decreet: motiveren tot kwaliteitsvolle leertrajecten

Doelen. 1. Het onderzoek. 1. Het onderzoek. 1. Het onderzoek. 1. Het onderzoek 2/09/2015. M-decreet: motiveren tot kwaliteitsvolle leertrajecten M-decreet: motiveren tot kwaliteitsvolle leertrajecten Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek 2014-2015 Projectteam: Mieke Meirsschaut, Frank Monsecour, Sarah Verslijcke Cofinanciering: scholengemeenschap

Nadere informatie

Doelstellingen. Klaar voor redelijke aanpassingen? Inhoud. 1. Situering 24/11/2014

Doelstellingen. Klaar voor redelijke aanpassingen? Inhoud. 1. Situering 24/11/2014 Klaar voor redelijke? 2. Je kan het begrip redelijke situeren 3. Je kent de zeven criteria van redelijke Meirsschaut Mieke Bachelor na bachelor in het onderwijs: buitengewoon onderwijs, zorgverbreding

Nadere informatie

Leerkrachtcommunicatie - Effectieve feedback aan leerlingen

Leerkrachtcommunicatie - Effectieve feedback aan leerlingen Doelen Leerkrachtcommunicatie - Effectieve feedback aan leerlingen Congres OinO Donderdag 6 november 2014 Apeldoorn t.stokhof@oino-advies.nl U kent de algemene definitie van feedback. U weet dat een duidelijk

Nadere informatie

elk kind een plaats... 1

elk kind een plaats... 1 Elk kind een plaats in een brede inclusieve school Deelnemen aan het dagelijks maatschappelijk leven Herent, 17 maart 2014 1 Niet voor iedereen vanzelfsprekend 2 Maatschappelijke tendens tot inclusie Inclusie

Nadere informatie

WELKOM! Mentoren D2 Sessie 1 Dinsdag 11 oktober 2016

WELKOM! Mentoren D2 Sessie 1 Dinsdag 11 oktober 2016 WELKOM! Mentoren D2 Sessie 1 Dinsdag 11 oktober 2016 INHOUD D2 sessie 1 1. Welkom 2. Praktisch 3. HGW tempel 4. OSOB 5. HOV en het Orthodidactisch schema 2 Welkom! Steffie Dhuyvetter Greet Rogge Sophie

Nadere informatie

praktijk Gesprekken met ouders

praktijk Gesprekken met ouders praktijk Gesprekken met ouders Ouders zijn belangrijke partners van de school. Scholen zijn zich ervan bewust dat samenwerken met ouders bijdraagt aan het schoolsucces en het welbevinden van hun leerlingen.

Nadere informatie

Overzichten voor een sterk basisaanbod op klassenmanagement, didactisch en pedagogisch handelen. omgaan met plannen.

Overzichten voor een sterk basisaanbod op klassenmanagement, didactisch en pedagogisch handelen. omgaan met plannen. Overzichten voor een sterk basisaanbod op klassenmanagement, didactisch en pedagogisch handelen 1. Klassenmanagement Maak een overzichtelijke indeling van het lokaal. Hang een klok duidelijk zichtbaar

Nadere informatie

Handelingsgericht integraal arrangeren

Handelingsgericht integraal arrangeren Handelingsgericht integraal arrangeren Schoolpsychologen congres 15 maart 2013 Mirella van Minderhout Senior onderwijs adviseur CED-groep NVO-orthopedagoog-Generalist Cognitief gedragstherapeut VCGt Bureau

Nadere informatie

Project Innoveren en Excelleren in Onderwijs INSTEEK:

Project Innoveren en Excelleren in Onderwijs INSTEEK: In de Review Wat Werkt? van Kim Bellens en Bieke De Fraine (2012) lezen we in verband met de CIPO Proces Instructiestijl dat het vooropstellen van duidelijke doelen door de leerkracht en deze communiceren

Nadere informatie

PLG Leerkrachten 4 groep 1-2

PLG Leerkrachten 4 groep 1-2 PLG Leerkrachten mei/ juni 2011 PLG Leerkrachten 4 groep 1-2 vs 1.0 100422 Agenda 1. Introductie 1.1: Programma en doelen schooljaar 2010-2011 1.2: Terugblik PLG 3: Toetsanalyse 1.3: Doelen vandaag 2.

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

De opbrengst van Opbrengstgericht Werken

De opbrengst van Opbrengstgericht Werken De opbrengst van Opbrengstgericht Werken 21 september 2011 Yvonne Leenders Juffrouw Marieke, op weg naar school.. Iedere landelijke onderwijsvernieuwing of - verandering vraagt van leraren. Meerdere landelijke

Nadere informatie

Handelingsgerichte ontwikkelingsperspectieven in het basisonderwijs. 24 maart 2010

Handelingsgerichte ontwikkelingsperspectieven in het basisonderwijs. 24 maart 2010 Handelingsgerichte ontwikkelingsperspectieven in het basisonderwijs 24 maart 2010 Programma Wat is een ontwikkelingsperspectief (OPP) Voor wie een OPP? Waarom van een OPP? Wanneer een OPP opstellen? Hoe

Nadere informatie

kwaliteitskaart Diagnostiek bij toeleiding en begeleiding in speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs

kwaliteitskaart Diagnostiek bij toeleiding en begeleiding in speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs kwaliteitskaart Omgaan met verschillen SO, SBO & VSO Diagnostiek bij toeleiding en begeleiding in speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs Deze kwaliteitskaart gaat in op handelingsgerichte

Nadere informatie

Ontmoetingsdag Handelingsgericht Samenwerken aan kwalitatief onderwijs

Ontmoetingsdag Handelingsgericht Samenwerken aan kwalitatief onderwijs D e V l a a m s e N e t o v e r s t i j g e n d e S t u u r g r o e p H G W / H G D i. s. m. d e U n i v e r s i t e i t A n t w e r p e n n o d i g t u u i t v o o r d e Ontmoetingsdag Handelingsgericht

Nadere informatie

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE Onderwijs zoals we dat vroeger kenden, bestaat al lang niet meer. Niet dat er toen slecht onderwijs was, maar de huidige maatschappij vraagt meer van de leerlingen

Nadere informatie

Kwaliteitsaspect Indicator Praktijken Verwijzingen Ja Nee BASISKWALITEIT Toezichtskader Inspectie. TZK Zie Integraal / KH / WMK..

Kwaliteitsaspect Indicator Praktijken Verwijzingen Ja Nee BASISKWALITEIT Toezichtskader Inspectie. TZK Zie Integraal / KH / WMK.. Kwaliteitsaspect Indicator Praktijken Verwijzingen Ja Nee BASISKWALITEIT Toezichtskader Inspectie TZK Zie Integraal / KH / WMK.. HOOG NIVEAU VAN De school voert een helder beleid op het Zie beschrijving

Nadere informatie

Hieronder wordt de procedure voor de beoordeling van de bekwaamheid van de student in de beroepspraktijk kort weergegeven.

Hieronder wordt de procedure voor de beoordeling van de bekwaamheid van de student in de beroepspraktijk kort weergegeven. Procedure en criteria voor het beoordelen van studenten in de beroepspraktijk Hieronder wordt de procedure voor de beoordeling van de bekwaamheid van de student in de beroepspraktijk kort weergegeven.

Nadere informatie

Ouders, het verborgen kapitaal van de school. Hans Christiaanse

Ouders, het verborgen kapitaal van de school. Hans Christiaanse Ouders, het verborgen kapitaal van de school Hans Christiaanse Initiatief OCW vanaf januari 2012 www.facebook.com/oudersenschoolsamen Samenwerken Noem wat erin je opkomt, als je denkt aan een goede samenwerking

Nadere informatie

Bijlage 2. Uitwerking van de Basisondersteuning 1, inclusief interventies binnen ons samenwerkingsverband

Bijlage 2. Uitwerking van de Basisondersteuning 1, inclusief interventies binnen ons samenwerkingsverband Bijlage 2. Uitwerking van de Basisondersteuning 1, inclusief interventies binnen ons samenwerkingsverband A. Basiskwaliteit Met ingang van 1 augustus 2017 wijzigt de wijze waarop inspectie toezicht houdt.

Nadere informatie

Uitwerking basisondersteuning (concept)

Uitwerking basisondersteuning (concept) Uitwerking basisondersteuning (concept) Auteur Versie Datum 1 Overzicht besluitvormingstraject Datum: 19-3-2015 bestuur (concept) Datum: 20-5-2015 bestuur (definitieve versie) 2 Inhoudsopgave Wat verstaan

Nadere informatie

G.V.Basisschool Hamont-Lo

G.V.Basisschool Hamont-Lo G.V.Basisschool Hamont-Lo Zorg onze schooleigen visie op BREDE zorg Als school hebben we de opdracht om met brede zorg te werken aan de ontplooiing van iedere leerling. Dat is één van de pijlers van het

Nadere informatie

Professionalisering Pedagogisch- en didactisch handelen voor assistenten, leraarondersteuners en overig onderwijsondersteunend personeel

Professionalisering Pedagogisch- en didactisch handelen voor assistenten, leraarondersteuners en overig onderwijsondersteunend personeel FACTSHEET Cursus Bijlagen Professionaliseringsplan KOLOM Professionalisering Pedagogisch- en didactisch handelen voor assistenten, leraarondersteuners en overig onderwijsondersteunend personeel Algemeen

Nadere informatie

De leerkracht doet ertoe!

De leerkracht doet ertoe! De leerkracht doet ertoe! Workshop Stichting Katholiek Onderwijs Enschede 20 maart 2012 Hans van den Berg AVS Wat gaan we doen in deze sessie Wat willen of kunnen we leren. Reflectie op leerkrachtgedrag

Nadere informatie

Wat Werkt in de klas. @YorickSaeijs Onderwijsadviseur OMJS yorick@onderwijsmaakjesamen.nl

Wat Werkt in de klas. @YorickSaeijs Onderwijsadviseur OMJS yorick@onderwijsmaakjesamen.nl Wat Werkt in de klas @YorickSaeijs Onderwijsadviseur OMJS yorick@onderwijsmaakjesamen.nl Doel: -Je weet wat een instructieles tot een goede les maakt. -Je hebt kennis opgedaan over de 9 didactische strategieën

Nadere informatie

Leerthema 1.2 Groepsplan Gedrag

Leerthema 1.2 Groepsplan Gedrag Leerthema 1.2 Groepsplan Gedrag Doelen deel 2, Groepsplan 1. Preventie van probleemgedrag. 2. Handelingsgericht werken en het stellen van concrete en toetsbare doelen voor gedrag. 3. Sociaal emotioneel

Nadere informatie

ONDERZOEK DOEN. HENK LINDEMAN h.lindeman@aps.nl. Naam Datum

ONDERZOEK DOEN. HENK LINDEMAN h.lindeman@aps.nl. Naam Datum ONDERZOEK DOEN HENK LINDEMAN h.lindeman@aps.nl Naam Datum Onderzoeksvragen; uw keuze voor deze workshop Wat zijn de verschillen en overeenkomsten tussen onderzoek doen en gedocumenteerd schrijven? Welke

Nadere informatie

Basisondersteuningsprofiel OBS de Octopus

Basisondersteuningsprofiel OBS de Octopus Basisondersteuningsprofiel OBS de Octopus 2015-2016 Handelingsgericht werken Leraren verkennen en benoemen de onderwijsbehoeften van leerlingen o.a. door observatie, gesprekken en analyseren van toetsen.

Nadere informatie

Martijn Galjé Docent Pedagogische Tact voor het NIVOZ. Woensdag 19 maart 2014, Conferentie voor teams Berséba

Martijn Galjé Docent Pedagogische Tact voor het NIVOZ. Woensdag 19 maart 2014, Conferentie voor teams Berséba Martijn Galjé Docent Pedagogische Tact voor het NIVOZ Woensdag 19 maart 2014, Conferentie voor teams Berséba Pedagogische tact als antwoord Pedagogische tact in de dagelijkse praktijk Pedagogische Tact

Nadere informatie

onderwijs, de ontwikkelingen op een rij

onderwijs, de ontwikkelingen op een rij onderwijs, de ontwikkelingen op een rij Veel scholen zijn begonnen met het werken met groepsplannen. Anderen zijn zich aan het oriënteren hierop. Om groepsplannen goed in te kunnen voeren is het belangrijk

Nadere informatie

TOEGANKELIJK ONDERWIJS Universal Design for Learning. Leerlingen zijn verschillend! Diversiteit is de realiteit! Uitdaging voor elke leerkracht

TOEGANKELIJK ONDERWIJS Universal Design for Learning. Leerlingen zijn verschillend! Diversiteit is de realiteit! Uitdaging voor elke leerkracht TOEGANKELIJK ONDERWIJS Universal Design for Learning Bjorn Carreyn Filip Dehaene Hendrik Despiegelaere Mieke Theys Leerlingen zijn verschillend! Diversiteit is de realiteit! Uitdaging voor elke leerkracht

Nadere informatie

SWV Zaanstreek PO. Handelingsgericht arrangeren Wat merkt de leerkracht ervan dat hij/zij er toe doet? In mijn handelen als IB-er

SWV Zaanstreek PO. Handelingsgericht arrangeren Wat merkt de leerkracht ervan dat hij/zij er toe doet? In mijn handelen als IB-er SWV Zaanstreek PO Handelingsgericht arrangeren Wat merkt de leerkracht ervan dat hij/zij er toe doet? In mijn handelen als IB-er Mirella van Minderhout NVO-Orthopedagoog-Generalist, Onderwijskundige Cognitief

Nadere informatie