Symposium De kracht van OV-knooppunten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Symposium De kracht van OV-knooppunten"

Transcriptie

1 Symposium De kracht van OV-knooppunten Publicatie Datum en locatie: Verslag bijeenkomst 12 oktober 2012, Haarlem Platform31

2 Op 12 oktober jl. organiseerde Platform31 samen met Vereniging Openbaar Vervoer Centrumgemeenten (VOC) het symposium De kracht van OV-knooppunten. Voorafgaand aan dit symposium vond onder leiding van gastheer Rob van Doorn (wethouder Haarlem) een rondleiding ding plaats door het stationsgebied in Haarlem. Van Doorn stond tijdens deze rondleiding met de deelnemers stil bij de laatste ontwikkelingen in het gebied. Dit verslag gaat in op de programmaonderdelen van het programma, gehouden in de Philharmonie, onder leiding van dagvoorzitter Tjeerd Herrema. Openingswoord door Rob van Doorn en VOC-voorzitter Roel Lauwerier Beide heren heten de deelnemers welkom op het symposium. Gastheer Van Doorn introduceert Haarlem als een aantrekkelijke stad binnen de regio s Kennemerland en Metropoolregio Amsterdam. Van Doorn merkt op dat er steeds meer wordt nagedacht over vervoersstromen in stedelijk gebied en de achterliggende regio. Binnen de regio s is hiermee de rol van de stad belangrijker geworden. Lauwerier vult aan dat stations-gebieden/ov- knooppunten belangrijk zijn voor de stad en vice versa, maar ook voor de centrale positie van de stad binnen de regio. Het wordt steeds belangrijker om zaken vanuit een regionaal niveau te benaderen. Lauwerier ziet daarnaast graag dat het station meer van de stad wordt en gemeenten in stationsontwikkeling de regierol naar zich toetrekken. Presentatie: Ton Venhoeven over CRA-advies Over stad, spoor en snelweg en het boek De mobiele stad Voormalig Rijksadviseur Infrastructuur, oprichter en directeur VenhoevenCS architecture + urbanism Ton Venhoeven geeft een toelichting op het CRA-advies Over stad, spoor en snelweg en het boek De mobiele stad (komt in oktober uit). Het advies en het boek gaan in op het creëren van robuuste multimodale knooppunten van infrastructuur en ruimtelijke inrichting. Aan de hand van een multimodale kaart van Europa laat Venhoeven zien, dat Nederland geografisch centraal in Europa ligt, maar Nederland qua centra van vliegverkeer en hogesnelheidstreinen buiten het zwaartepunt valt. Gelet op de groeiprognoses voor de komende decennia van beide vervoersmodaliteiten is dat een belangrijk gegeven. Binnen Nederland is volgens Venhoeven een versterking van de Randstad als economisch zwaartepunt zichtbaar (daarbij de Brabantse Stedenrij plus Arnhem/Nijmegen meenemend). Voorts blijkt in de Randstad het aandeel openbaar vervoer binnen het geheel van verplaatsingen groot en ontstaan hierbinnen veel kris kras -verplaatsingen. Venhoeven benadrukt dat vanwege het polycentrische karakter de verbindingen tussen knooppunten van wezenlijk belang zijn voor onder meer de internationale economische positie van de Randstad. Venhoeven leidt aan de hand van sheets de deelnemers door een aantal andere zaken die hij constateert/nodig acht: Verslag Symposium De kracht van OV-knooppunten 2

3 Het VINEX-beleid heeft dringend een opvolger nodig. De demografische ontwikkelingen in Nederland zijn gunstig voor het openbaar vervoer. De Randstad is vrij goed bereikbaar. Perifere steden in Nederland hebben weliswaar weinig files, de reistijd vanuit verschillende locaties in het land blijft hoog. Venhoeven pleit mede hierom voor een (her)definitie van het begrip bereikbaarheid. Het Programma Hoogfrequent Spoor (PHS) zorgt voor een enorme slag (Amsterdam krijgt er bijvoorbeeld op deze manier een metrosysteem bij). PHS moet worden uitgebreid met een ondersteuningsplan voor ontwikkeling van de stationsgebieden door gemeenten. De ontwikkeling van het hogesnelheidsnet kan van grote toegevoegde waarde zijn voor het vervoersnetwerk, ook om de periferie meer te verbinden. De mogelijkheid die internet biedt om te werken in de trein en zakelijk af te spreken op stations, zal een revolutionaire invloed hebben op werk- en verplaatsingsgedrag van inwoners. Venhoeven merkt dat de markt in dit opzicht de knooppunten begint te ontdekken. Niet alle kansen worden bij de ontwikkeling van knooppunten volledig benut. Er is meer aandacht nodig voor Daily Urban Systems, met focus op multimodaliteit. Aantrekkelijke knooppunten leiden tot meer vervoersvraag en aanbod. Venhoeven stelt vervolgens, dat het ontwikkelen van multimodale knooppunten prioriteit heeft, vanwege de groeiende trek naar de stad en de bedreiging van een afnemende bereikbaarheid voor de economische ontwikkeling. Daarbij is zichtbaar dat deze knooppunten belangrijkere vestigingsplaatsen worden. Hij omschrijft de grote stations, maar ook de stations in de voorsteden, dan ook als goud van de toekomst. Deze knooppunten dienen een hoge omgevingskwaliteit te hebben. In het CRA-advies wordt voorgesteld om met een expertteam aan de slag te gaan om de OV- knooppunten beter te ontwikkelen: meer denken vanuit Transit Oriented Development. In het advies wordt gepleit voor het aanwijzen van 3x3 testlocaties, die elk respectievelijk bijdragen aan de ontwikkeling op netwerk-, corridor- en knooppuntniveau. Hiervoor zijn volgens Venhoeven goede coalities nodig van partijen die samen het stationsgebied willen aanpakken. De overheid moet niet alleen als financier optreden, maar ook beleidsondersteunend met in de uitvoering flankerende maatregelen. Het expertteam kan (naast wetenschappelijke ondersteuning) deze ondersteuning bieden. Voorwaarde is wel, dat de overheid daadwerkelijk positie heeft in de gebieden om te participeren. Of het advies wordt opgevolgd is volgens Venhoeven op dit moment nog niet duidelijk. Binnenkort wordt hierover (in samenhang met Beter Benutten) een uitspraak van de minister verwacht. Als het advies wordt aangenomen, kunnen alle stations zich hiervoor aanmelden. 3 Verslag Symposium De kracht van OV-knooppunten

4 Reactie door coreferent Zef Hemel Zef Hemel, hoogleraar Grootstedelijke vraagstukken aan de UvA, reageert op het verhaal van Venhoeven door te stellen dat hij twijfels heeft bij het model van multimodaliteit. Als voorbeeld geeft hij hierbij Canary Wharf in Londen, een knooppunt dat volgens hem een voorbeeld is voor andere steden. Dit knooppunt maakt gebruik van een zeer goed OV-netwerk, maar is niet multimodaal. Hemel ziet liever dat alles ingezet wordt op het openbaar vervoer, in plaats van op multimodaliteit. Hij onderschrijft dit met een artikel uit The Economist, waarin aangegeven wordt dat het tijdperk van de auto voorbij is. Steeds minder jongeren kopen een auto: niet vanwege de crisis, maar vanwege verzadiging. Jongeren hebben internet, zijn daarmee mobieler en reizen verder per vliegtuig. Deze ontwikkeling is nu al gaande in de Verenigde Staten. De tragiek is volgens Hemel vaak, dat er gebouwd wordt voor het nu (bijvoorbeeld autogericht), terwijl we de toekomst niet begrijpen. De toekomst ligt volgens Hemel in de steden en het openbaar vervoer. Reacties/vragen uit de zaal Vanuit de zaal reageert rt een deelnemer dat er weinig aandacht is voor de fiets. Venhoeven geeft aan dat juist ook de fiets wel degelijk van groot belang is en meegenomen moet worden in de multimodale knooppunten. In het licht van de huidige economische situatie van gemeenten wordt vanuit de zaal gevraagd in hoeverre gemeenten nog in staat zijn op stationslocaties te ontwikkelen. Volgens Venhoeven is dit zeker nog mogelijk, maar moeten gemeenten eerlijke informatie geven over de waarde van vastgoed en grond. Afstemming op corridorniveauorniveau is volgens hem eveneens belangrijk om te voorkomen dat steden en knooppunten elkaar kapot concurreren. Op dit moment wordt er nog te weinig nagedacht vanuit de Transit Oriented Development, het afstemmen van ruimtelijke ontwikkeling en infrastructuur. uur. Essentieel hierbij is iemand die vanuit een hoger schaalniveau dit kan oppakken, maar ook continuïteit (bijvoorbeeld in lokale politiek). Een deelnemer is van mening dat overheden condities moeten creëren om ontwikkelingen mogelijk te maken. Gemeenten moeten volgens hem de ontwikkelingen van knooppunten stimuleren door het stellen van randvoorwaarden. Uit het publiek wordt nog aandacht gevraagd voor de afhankelijkheidsrelatie tussen stad en platteland en de strijd tussen de wetenschappelijke waarheid en de maatschappelijke werkelijkheid. De Haarlemse wethouder Van Doorn laat weten op zoek te zijn naar een aanpak die haalbaar is voor de grote, maar ook voor de middelgrote steden. De wederzijdse afhankelijkheid van knooppunten in Nederland en de ontwikkeling van de stedelijke gebieden wordt eveneens vanuit de zaal onder de aandacht gebracht. Daaruit volgt de stelling dat het voor bijvoorbeeld Amsterdam economisch interessant zou kunnen zijn om bij te dragen aan de ontwikkeling van het stationsgebied in Zwolle. Hemel stelt dat er een einde komt aan de economische crisis, maar we er anders uitkomen, dan hoe we er in kwamen. Nieuwe registers moeten open, en meer dan ooit moet er gewerkt worden met nieuwe technologie. Verslag Symposium De kracht van OV-knooppunten 4

5 Presentatie Paul Bleumink over investeringeningen in spoorzones: stedelijke brandpunten van de toekomst. Paul Bleumink, managing partner Buck Consultants International, geeft na de pauze een presentatie over spoorzones en de potentie van deze gebieden. Spoorzones zijn an sich belangrijke locaties die zich bij uitstek lenen voor multifunctionele inrichting. Hij wijst er op dat spoorzone- en stationsontwikkeling iets anders is dan conventionele gebiedsontwikkeling. Volgens Bleumink versterken spoorzones niet alleen de kracht van de stad, maar zijn het ook belangrijke schakels in de leefbaarheid van de verschillende wijken van een stad. Bleumink waarschuwt echter voor het te veel willen ontwikkelen. Hij stelt dat we al blij mogen zijn als de stations in de grote steden (G4, G32) goed ontwikkeld kunnen worden. Hij pleit er voor voorstadstations te houden bij eenvoudige haltes. Daarnaast is het volgens hem van belang, in tegenstelling tot wat Hemel stelt, om in te zetten op bereikbaarheid van steden per openbaar vervoer én auto en hierin geen dogmatische keuzes maken. Volgens Bleumink is het verder belangrijk, om goed regie te houden op spoorzones en met diverse (welwillende) partijen aan de slag te gaan. Gemeenten zitten veelal nog wel met de traditionele partijen om de tafel: in plaats van met NS, ProRail en een ontwikkelaar, doen gemeenten er goed aan om naast NS en ProRail direct met de beoogde eindgebruikers om tafel te gaan zitten en de projectontwikkelaar te omzeilen. Grootschalige ontwikkelingen door één ontwikkelaar vindt Bleumink niet meer van deze tijd. Hij pleit voor ontwikkelen in partnerschap. Ook is Bleumink is van mening dat nog te weinig steden écht kiezen voor het inzetten op de ontwikkeling van het stationsgebied ten faveure van andere ontwikkelingslocaties. Ten slotte vertelt Bleumink over de mogelijkheden om de potentie van stations te kwantificeren in relatie tot andere locaties in de omgeving. Hij gebruikt daarbij de termen centraliteit, transferkwaliteit, omgevingskwaliteit en intensiteit. Behulpzaam hiervoor is o.a. de door Buck ontwikkelde meetlat, waaruit naar voren komt dat in middelgrote steden de stationslocaties hoog scoren. Ronde 1: Aan het woord over visie, opgaven, kansen en rollen Onder leiding van Tjeerd Herrema gaan Jan Fokkema (NEPROM), Arriën Kruyt (voorzitter ROVER), Jerry Lok (projectdirecteur NS Stations Ontwikkelbedrijf) en Frank van Setten (adjunct-directeurdirecteur Trein Arriva Nederland) met elkaar in gesprek. Fokkema vindt stations weliswaar vruchtbare bodems, maar ziet op dit moment geen ruimte voor grote investeringen. Veel ontwikkelaars zijn immers bezig met overleven. Fokkema ziet dat er meer kleinschalig ontwikkeld wordt, dicht op de consument en met weinig voorinvesteringen. Het ontwikkelen bij grootschalige spoorzones is op dit moment lastig. Lok komt in zijn werk steden met enorme ambities t.a.v. de ontwikkeling van de stationsgebieden tegen. Hij sluit aan bij Bleumink, door te stellen dat gemeenten scherpe keuzes moeten maken. Focussen is volgens hem noodzakelijk geworden: gemeenten zijn elkaars grootste 5 Verslag Symposium De kracht van OV-knooppunten

6 concurrenten. nten. Bij de NS wordt momenteel ook gefocust op de eigen stations (geen grootschaligheid meer) en is men zoekende naar meer flexibiliteit. Op stations verwacht Lok in de komende jaren geen (grote) vastgoedontwikkeling meer. Fokkema denkt dat dit ook geldt voor grootschalig investeren in woningen rondom stations. Kruyt is van mening dat de demografische ontwikkelingen debet zijn aan de slecht lopende vastgoedsector, niet de economische crisis. In de zaal wordt gediscussieerd over de aantrekkelijkheid van de binnenstad boven de VINEXwijk en de potentie van wonen in een spoorzone. Zo wordt er vanuit de zaal gewaarschuwd voor het conflict dat dit geeft met de overlast van treinverkeer en bijbehorende beperkende regelgeving voor woningbouw. Een andere deelnemer wijst op het probleem van de leegstand. Fokkema is het eens met de zaal dat stationslocaties ook in deze tijd potentie hebben. Hij merkt hierbij op, dat hierbij niet de boekhouding van de belegger leidend moet zijn, maar de vraag van de eindgebruikers. Van Setten vindt een duidelijke visie op het stationsgebied belangrijk, vooral als het gaat om de aantrekkelijkheid en leefbaarheid. Denken in knooppunten is eveneens van belang, zodat alle vervoersnetwerken beter op elkaar aangesloten zijn. Bereikbaarheid van stations zélf is van groot belang voor het gehele OV-netwerk: bussen moeten snel en comfortabel bij de stations komen, wat vraagt om een goede weginrichting. Hij wijst daarbij op lastig te berijden rotondes, die soms worden aangelegd. Vervoerders worden volgens hem minder dan vroeger gevraagd mee te denken bij ruimtelijke planvorming (dit wordt overigens niet herkend door Lok). Daarbij speelt ook mee dat vervoerders zich meer gedwongen voelen zich enkel op hun kerntaken te richten. Van Setten beveelt gemeenten eenten aan scholen te situeren in de buurt van stations. Hij kent een voorbeeld waar 30% van het budget van het stadsvervoer gaat naar het vervoeren van leerlingen. Verder is Van Setten blij met het steeds groter worden van de tijdsduur van de concessies. Hierdoor kunnen vervoerders een bijdrage leveren aan ruimtelijke ontwikkelingen. Volgens hem is zes jaar te kort: een vervoerder die iets initieert heeft dan enkel de lasten (bouw) en geen lusten (vruchtgebruik). Kruyt is van mening dat reizigers te weinig worden gehoord, al vormt Haarlem een uitzondering. Busstations worden volgens hem verwaarloosd. Reizigers willen een goede stationsomgeving met internetverbinding, waar ruimte is voor ontmoeten en winkels ook s avonds geopend zijn. Lok laat in een reactie weten, dat er hard gewerkt wordt aan de verbetering van het mobiele internetnetwerk. Uit de zaal wordt opgemerkt, dat door de komst van de OV-chipkaart poortjes, de toegankelijkheid is afgenomen. Traverses zouden volgens de deelnemer juist open moeten t.b.v. de bereikbaarheid van winkels. Aangegeven wordt dat toegankelijkheid inderdaad erg belangrijk is, maar dat er ook een spanning is met veiligheid. Een deelnemer stelt dat het belangrijk is, dat er primair gezorgd wordt voor een aantrekkelijk stationsgebied, met een mix van functies (ook wonen) voor reizigers en gebruikers. Het station dus toegangspoort tot de stad. Verslag Symposium De kracht van OV-knooppunten 6

7 Gezien het openbare karakter van stations, moet de gemeente volgens Kruyt de regie nemen over het stationsgebied en het gebruik van de stations. Sterker nog, hij meent dat de stationsontwikkelingen die goed lopen, de projecten zijn waar de gemeente de regie over voert. Dagvoorzitter Tjeerd Herrema vraagt het panel naar het juiste schaalniveau waarop de stationsontwikkeling en de aansturing van het openbaar vervoer moet plaatsvinden. Van Setten vindt dat teveel partijen invloed hebben op de tariefvorming. Hij ziet dit graag verhuizen naar Den Haag. Ook de concessiegrenzen zijn Van Setten een doorn in het oog: vervoersgrenzen zijn absoluut niet gelijk aan de provinciegrenzen. Ronde 2: Aan het woord over visie, opgaven, kansen en rollen In ronde twee gaan Rob van Doorn (wethouder Haarlem), Herman Gelissen (progamma- directeur StedenbaanPlus) en Milène Junius (wethouder Delft) met elkaar in gesprek. Herrema vraagt het panel naar de gevolgen van de financiële crisis voor de bouwprojecten in de stad. Van Doorn merkt op dat er wordt gedownsized en er geen stapelsubsidies van de provincie meer mogelijk zijn. Junius erkent dat de economische crisis een groot effect heeft gehad op de ontwikkeling van de spoorzone in Delft. Maar Junius vindt ook dat deze tijdsgeest leidt tot creativiteit, zoals crowdsourcing en het ruimer opzetten van de gemeentelijke bestemmingsplannen. Volgens haar is meer inzet nodig op tijdelijke invulling en leidt dit tot leuke (tussen)oplossingen. Zo denken in Delft ontwerpers van de TU Delft mee over tijdelijke invullingen. Van Doorn ziet zelf veel potentie in een geheel andere invulling van bestemmingen door middel van stadslandbouw. Gelissen wil vooral de ruimte krijgen. Hij heeft geen behoefte aan een tweede VINEX, maar wel aan een lange termijnvisie met consistente aanpak van alle overheden. De kracht van StedenbaanPlus is volgens Gelissen het feit dat tien partijen aan tafel zitten, niemand de baas is, en er één visie op de Zuidvleugel wordt ontwikkeld. Hij ziet daarbij PHS als noodzakelijke randvoorwaarde, omdat dit de ruggengraat van het openbaar vervoer in de Zuidvleugel vormt. Junius ziet kansen in de versterking van de verbinding tussen het station en de stad. Hierbij hoort volgens haar ook een andere opstelling van de vastgoedtak van NS, waarbij ruimte wordt gegeven aan andere ondernemers. Een colour locale is volgens haar een goede manier om het station met de stad te verbinden. Lok ziet dit in eerste instantie anders en is van mening dat Servex een goede inschatting kan maken van de behoefte van de bezoekers van het station. Daarnaast heeft een bezoeker volgens hem gemiddeld zeven minuten te besteden op het station: te weinig voor grote diversiteit aan winkels. Toch geeft hij aan samen met Junius te willen onderzoeken waar mogelijkheden liggen voor colour locale. In reactie op een vraag van Herrema geeft Van Doorn aan dat de verhouding tussen de provincie en de gemeente één is van een gezagsverhouding. Volgens hem is er geen sprake van een gelijkwaardige samenwerking, in tegenstelling tot de verhoudingen met de Metropoolregio en Stadsregio Amsterdam. Haarlem sluit zich niet aan bij de Stadsregio Amsterdam, vanwege het risico van de afkalvende BDU, de landelijke discussie over het 7 Verslag Symposium De kracht van OV-knooppunten

8 voortbestaan van de Wgr+ en het belang van het open houden van de relatie met de provincie, daarbij strevend naar gelijkwaardigheid. Herrema concludeert uit de verdere discussie, dat de Zuidvleugel verder is in onderlinge samenwerking, dan de Noordvleugel. Junius vult aan, dat Delft het belangrijk vindt om bij de te vormen vervoersregio in de Zuidvleugel de provincie nadrukkelijk uit te nodigen. Echter, volgens haar zijn lokale overheden heel goed in staat het dagelijks bestuur te voeren over het openbaar vervoer. Gelissen is er van overtuigd dat een vervoersregio op basis van het daily urban system ideaal zou zijn. Vanuit de samenwerking in de zuidelijke metropoolregio zal mogelijk zoiets ontstaan. Oogst van de dag door Olof van de Wal en Roel Lauwerier Unitmanager Olof van de Wal van Platform31 geeft vanuit zijn visie een terugblik op het symposium. Vooral belangrijk vindt hij, dat het station van de stad is en het stationsgebied de stad beter kan laten functioneren. Daarbij dient volgens Van de Wal op verschillende schaalniveaus naar gekeken te worden, ook op het kleinste niveau. Hoe kan het stationsgebied positieve invloed hebben op de wijken in een stad? Afsluitend voegt hij toe dat ontwikkelen op uitnodiging steeds belangrijker wordt: nodig partijen uit om gezamenlijk te ontwikkelen op een locatie. Lauwerier komt terug op de door Venhoeven geschetste cirkelrelatie tussen de kwaliteit van het stationsgebied en het vervoersaanbod. Een les die we volgens hem hebben geleerd is, dat de eindgebruiker centraal gesteld moet worden. Niet alleen sec in het openbaar vervoeraanbod, maar ook in de ontwikkeling van het stationsgebied. Bij die ontwikkeling is couleur locale nodig. Verder moet volgens Lauwerier inzet op ketenmobiliteit voorop staan. Hij wijst op het begrip synchromodaliteit en het aaneensluiten van verschillende modaliteiten. Om dit te bereiken moeten we deals sluiten met elkaar, wat kan iedere partij zelf inbrengen om dit doel te bereiken? Verslag Symposium De kracht van OV-knooppunten 8

MULTIMODALE KNOOPPUNTEN en de wisselwerking van stad, spoor en snelweg. TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism

MULTIMODALE KNOOPPUNTEN en de wisselwerking van stad, spoor en snelweg. TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism MULTIMODALE KNOOPPUNTEN en de wisselwerking van stad, spoor en snelweg TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism Nederlandse regio s in nw Europese context Multimodale kaart vervoersnetwerken Europa

Nadere informatie

Camiel Eurlings, minister van Verkeer en Waterstaat en Bas Verkerk, regiobestuurder van het Stadsgewest Haaglanden

Camiel Eurlings, minister van Verkeer en Waterstaat en Bas Verkerk, regiobestuurder van het Stadsgewest Haaglanden Capaciteitsuitbreiding spoor Den Haag - Rotterdam Doel Baanvak Den Haag Rotterdam geschikt maken om te voldoen aan de toenemende vraag naar spoorvervoer en tegelijkertijd het aanbod aan openbaar vervoer

Nadere informatie

Vervoerregio s voor OV en doelgroepenvervoer

Vervoerregio s voor OV en doelgroepenvervoer Vervoerregio s voor OV en doelgroepenvervoer Samenwerking tussen provincies en gemeenten op regionale schaal Update oktober 2014: Het wetsvoorstel ligt nu voor bij de Eerste Kamer. De Vereniging Openbaar

Nadere informatie

Locatiesynergie. (de noodzaak van) verknopen bij de herontwikkeling van stationslocaties

Locatiesynergie. (de noodzaak van) verknopen bij de herontwikkeling van stationslocaties Locatiesynergie (de noodzaak van) verknopen bij de herontwikkeling van stationslocaties Inhoud 2 < Waardeketens < Multidisciplinaire benadering < Meerwaarde van samenhang < Samenhang door samenwerking

Nadere informatie

Stedenbouwkundige ontwikkelvisie Centraal Station Nijmegen

Stedenbouwkundige ontwikkelvisie Centraal Station Nijmegen Toelichting over de presentatie: Stedenbouwkundige ontwikkelvisie Centraal Station Nijmegen Burgerronde 1 februari 2012, 18.00-19.00 uur Traianuskamer Doel: Toelichting: Informeren Presentatie Stedenbouwkundige

Nadere informatie

nieuwsbrief - april 2013 Spoorzone Zwolle

nieuwsbrief - april 2013 Spoorzone Zwolle nieuwsbrief - april 2013 Spoorzone Zwolle De spoorzone Zwolle: nu nog verscholen achter bussen, auto s, fietsen, hoge loopbruggen en bouwputten, maar straks de place-to-be in Zwolle. Dit gebied is een

Nadere informatie

Antwoord 1 Ja. Schiedam Centrum is een van de regionale knooppunten, vergelijkbaar met stations als Rotterdam Blaak en Rotterdam Alexander:

Antwoord 1 Ja. Schiedam Centrum is een van de regionale knooppunten, vergelijkbaar met stations als Rotterdam Blaak en Rotterdam Alexander: > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Zuidas(Dok) Martijn Overmulder Omgevingsmanager ZuidasDok en Dienst Zuidas. 10 jaar SilentRoads Symposium, WTC, 9 april 2013 1

Zuidas(Dok) Martijn Overmulder Omgevingsmanager ZuidasDok en Dienst Zuidas. 10 jaar SilentRoads Symposium, WTC, 9 april 2013 1 Zuidas(Dok) Martijn Overmulder Omgevingsmanager ZuidasDok en Dienst Zuidas 10 jaar SilentRoads Symposium, WTC, 9 april 2013 1 Zuidas(Dok) opzet presentatie 1. Gebiedsontwikkeling Zuidas 2. ZuidasDok t.b.v.

Nadere informatie

Geachte heer Van Aartsen en heer Aboutaleb

Geachte heer Van Aartsen en heer Aboutaleb Aan de voorzitter van de stadsregio Rotterdam en de voorzitter van het stadsgewest Haaglanden Potsbus 12600 2500 DJ DEN HAAG Datum: Ons kenmerk: Afdeling: Contactpersoon: Uw brief van: Onderwerp: 4-09-2012

Nadere informatie

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Een aantrekkelijk gebied, met een uitgebreid aanbod aan werkgelegenheid Onder de noemer Arnhem Centraal ondergaan station Arnhem en zijn directe omgeving

Nadere informatie

MIRT onderzoek Noordwestkant Amsterdam. Regiomarkt

MIRT onderzoek Noordwestkant Amsterdam. Regiomarkt MIRT onderzoek Noordwestkant Amsterdam Regiomarkt 10-3-2016 1 Brede Aanpak Aanleiding Eerder onderzoek: knelpunten A9 Achterliggende ontwikkelingen: toenemende verstedelijking, vergrijzing, technologische

Nadere informatie

AISSR - Amsterdam Institute for Social Science Research Denken en handelen in ruimte en mobiliteit corridors

AISSR - Amsterdam Institute for Social Science Research Denken en handelen in ruimte en mobiliteit corridors AISSR - Amsterdam Institute for Social Science Research Denken en handelen in ruimte en mobiliteit corridors L. Bertolini Opzet Wat? Waarom? Hoe? Onderzoek aan de UvA Ruimteconferentie 19 april 2011 2

Nadere informatie

Detailhandel in Brabant: Werk aan de winkel Sfeerbeeld symposium 16 januari 2013. Provincie Noord-Brabant

Detailhandel in Brabant: Werk aan de winkel Sfeerbeeld symposium 16 januari 2013. Provincie Noord-Brabant Detailhandel in Brabant: Werk aan de winkel Sfeerbeeld symposium 16 januari 2013 Provincie Noord-Brabant Volle bak, dat was het in de Bois le Duczaal van het provinciehuis op 16 januari 2013. Van begin

Nadere informatie

Visie openbaar vervoer BR-2010/1-7

Visie openbaar vervoer BR-2010/1-7 Visie openbaar vervoer BR-2010/1-7 ANWB-visie op het openbaar vervoer Ruim 1 miljoen ANWB-leden reizen regelmatig met het openbaar vervoer. Daarom worden in deze OV-visie de speerpunten van de ANWB geschetst

Nadere informatie

Effecten. Zuidvleugel

Effecten. Zuidvleugel 4 Effecten Zuidvleugel 19 Invloedsgebieden De reistijden van verplaatsingen van of naar een locatie bepalen de grootte van het invloedsgebied van een locatie. In dit hoofdstuk richten wij ons op hoeveel

Nadere informatie

B76j De transformatie van het vooroorlogse stationsgebied: Een integrale ontwerpopgave

B76j De transformatie van het vooroorlogse stationsgebied: Een integrale ontwerpopgave B76j De transformatie van het vooroorlogse stationsgebied: Een integrale ontwerpopgave Bas Govers Goudappel Coffeng BV Aart de Koning Goudappel Coffeng BV Martijn Ebben Goudappel Coffeng BV Samenvatting

Nadere informatie

Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District. De VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam verzoeken het college daarom:

Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District. De VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam verzoeken het college daarom: Verzoek VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District De A16 is voor de Metropoolregio en de Randstad een belangrijke verbinding met Antwerpen,

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

GROTE PROJECTEN voor kleine stations

GROTE PROJECTEN voor kleine stations 12 mei 2015 Workshop Schakelmobiliteit GROTE PROJECTEN voor kleine stations Station Izegem Euro Immostar Matthias Blondia matthias.blondia@kuleuven.be Leuven Mobility Research Centre ACHTERGROND > 2010

Nadere informatie

De grensoverschrijdende regio Plannen zonder grenzen. Symposium Geo Promotion

De grensoverschrijdende regio Plannen zonder grenzen. Symposium Geo Promotion De grensoverschrijdende regio Plannen zonder grenzen Symposium Geo Promotion Workshop Plannen zonder grenzen Arjan Brink Hans van Loon De maatschappelijke vraag bepaalt de ruimtelijke inrichting Vroeger..

Nadere informatie

DUURZAME INFRASTRUCTUUR

DUURZAME INFRASTRUCTUUR DUURZAME INFRASTRUCTUUR wisselwerking van stad, spoor, snelweg en fietspad TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism Krimp werkgelegenheid Percentage 65+ Woon-werkverkeer Grondprijzen 2007, Toegevoegde

Nadere informatie

JUDITH LEKKERKERKER 11 FEBRUARI 2016

JUDITH LEKKERKERKER 11 FEBRUARI 2016 JUDITH LEKKERKERKER 11 FEBRUARI 2016 Verdere verstedelijking Groei concentreert zich in grotere steden o omvang van de stad o ligging ten opzichte van het economisch kerngebied o aanwezigheid van hoger

Nadere informatie

Klankbordgroep. Welkom! Agenda. 19.30 Opening. 19.35 Welkom door de wethouder. 19.40 Presentatie: aanleiding en doel van het project

Klankbordgroep. Welkom! Agenda. 19.30 Opening. 19.35 Welkom door de wethouder. 19.40 Presentatie: aanleiding en doel van het project Klankbordgroep Welkom! 29 november 2011 0 Agenda 19.30 Opening 19.35 Welkom door de wethouder 19.40 Presentatie: aanleiding en doel van het project 20.10 Voorstellen: wie zitten er aan tafel? 20.40 Koffiepauze

Nadere informatie

Resultaten enquête Uithoornlijn

Resultaten enquête Uithoornlijn Resultaten enquête Uithoornlijn Juni 2015 Resultaten enquête Uithoornlijn Inleiding De gemeente Uithoorn en de Stadsregio Amsterdam willen graag weten wat inwoners van Uithoorn belangrijk vinden aan het

Nadere informatie

Kom in de stad. Werkatelier 18 april

Kom in de stad. Werkatelier 18 april Kom in de stad Werkatelier 18 april Gemeente Leiden Huib van der Kolk Peter Kors Catelijn Vencken 2 Opdracht GVVP Voorbereidingen nieuw plan: behoud en verbetering economische positie: hoogwaardig openbaar

Nadere informatie

De Dubbele Schaalsprong in Fiets- + OV-rail-netwerken Casus Utrecht

De Dubbele Schaalsprong in Fiets- + OV-rail-netwerken Casus Utrecht De Dubbele Schaalsprong in Fiets- + OV-rail-netwerken Casus Utrecht Jan Korff de Gidts en Tymon de Weger Railforumbijeenkomst, 5 juni 2014 Kracht van Utrecht Interdisciplinair team (experts en bewoners)

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst BrabantStad NS Groep N.V.

Samenwerkingsovereenkomst BrabantStad NS Groep N.V. Samenwerkingsovereenkomst BrabantStad NS Groep N.V. 7 oktober 2005 Samenwerkingsovereenkomst BrabantStad - NS Groep N.V. De hieronder aangegeven partijen De Provincie Noord-Brabant in haar hoedanigheid

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Rikkert de Kort Senior adviseur goederenvervoer 13 juni 2012 Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Telnr : 024 379

Nadere informatie

Projectplan Herinrichting van het Zuidelijk Stationsgebied Gouda

Projectplan Herinrichting van het Zuidelijk Stationsgebied Gouda Projectplan Herinrichting van het Zuidelijk Stationsgebied Gouda Bewonersinitiatief Versie 1.1 augustus 2013 Inhoudsopgave A Inleiding... 2 B Aanpak van het project... 2 1 Vaststellen plangebied en uitgangssituatie...

Nadere informatie

64 KNOOPPUNTEN ALKMAAR AMSTERDAM AMSTEL WEESP ZANDVOORT AAN ZEE KANSEN MOBILITEIT & RUIMTE HET VLINDERMODEL KNOOP PLAATS WONEN WERKEN & VOORZIENINGEN Grootstedelijke Grootstedelijke toplocatie toplocatie

Nadere informatie

MRA- Heerhugowaard. Designing Transit Oriented Development. Heerhugowaard onderdeel van de Metropool Regio Amsterdam. 29 april 2015.

MRA- Heerhugowaard. Designing Transit Oriented Development. Heerhugowaard onderdeel van de Metropool Regio Amsterdam. 29 april 2015. MRA- Heerhugowaard Heerhugowaard onderdeel van de Metropool Regio Amsterdam 29 april 2015 Designing Transit Oriented Development rené kuiken urbanism Ton Venhoeven Robert Jan Roos Beate Vlaanderen Marc

Nadere informatie

De ladder voor duurzame verstedelijking

De ladder voor duurzame verstedelijking De ladder voor duurzame verstedelijking Jacqueline H.P. Vrolijk Adviseur ruimtelijk beleid en omgevingsjurist Inleiding seminar 10 maart 2015 Waarom de ladder? Andere tijden: Einde aan decennia van groei

Nadere informatie

ERTMS en Duurzaamheid Eric Mink. Duurzaamheid, ERTMS en LTSA

ERTMS en Duurzaamheid Eric Mink. Duurzaamheid, ERTMS en LTSA ERTMS en Duurzaamheid Eric Mink Duurzaamheid, ERTMS en LTSA 1 Duurzaamheid, ERTMS en LTSA Korte vs. lange termijn Ambitie vs. feiten 28 mei 2014 Agenda 1. Duurzaamheid en het OV: feiten 2. Korte termijn

Nadere informatie

Trendbreuk? Netto kwantitatieve opgave 2023. Wonen 1.800 7.100. Bedrijventerreinen 18 (+30) ha 156 ha. (gemeentelijk + privaat) 248.000-323.

Trendbreuk? Netto kwantitatieve opgave 2023. Wonen 1.800 7.100. Bedrijventerreinen 18 (+30) ha 156 ha. (gemeentelijk + privaat) 248.000-323. Maastricht Maastricht 120.000 inwoners, stabilisatie Centrum van de regio (600.000-550.000) Universiteit Meer dan 20 miljoen bezoekers waarvan 2/3 uit Nederland, winkelen belangrijkste bezoekmotief Compacte

Nadere informatie

Samenvatting workshop Transumo BrabantStad

Samenvatting workshop Transumo BrabantStad Samenvatting workshop Transumo BrabantStad 1 Inleiding Het Programmabureau BrabantStad participeert in het Transumo-project Stations, bereikbaarheid en vastgoedontwikkeling. Het gaat hierbij om drie deelprojecten:

Nadere informatie

Co-creating Urban Sustainable Mobility!

Co-creating Urban Sustainable Mobility! Co-creating Urban Sustainable Mobility! Haagse Hogeschool Delft 26 november 2014 Jan-Kees Verrest Senior Adviseur Verkeer en Vervoer Gemeente Delft 1 Co-creatie Wat is co-creatie? Visie van Prahalad en

Nadere informatie

Rotterdam- Alexander. Bereikbaarheid in. Bereikbaarheid en verbetering leefomgeving! Samen aanpakken. Meedenken?

Rotterdam- Alexander. Bereikbaarheid in. Bereikbaarheid en verbetering leefomgeving! Samen aanpakken. Meedenken? Bereikbaarheid in Rotterdam- Alexander Het belang van een goede bereikbaarheid in het gebied Bereikbaarheid en verbetering leefomgeving! Opkomende ontwikkelingen Samen aanpakken Meedenken? Een goede bereikbaarheid

Nadere informatie

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue)

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Nota Ruimte budget 75 miljoen euro voor Brainport Eindhoven en 6,8 miljoen voor ontwikkeling A2-zone Planoppervlak 3250 hectare (Brainport Eindhoven) Trekker

Nadere informatie

Apeldoorn. Ede Arnhem

Apeldoorn. Ede Arnhem Lelyst ad Harderw ijk Devent er Apeldoorn Zut phen Wint ersw ijk Ede Arnhem Doet inchem Tiel Nijmegen 1 Kans op krimp Vo geen kans op krimp weing kans op krimp enige kans op krimp kans op krimp onbekend

Nadere informatie

Besluitenlijst d.d. d.d. d.d. [ ]Akkoordstukken -- [X]Openbaar 14-06-2016 [ ]Besloten --

Besluitenlijst d.d. d.d. d.d. [ ]Akkoordstukken -- [X]Openbaar 14-06-2016 [ ]Besloten -- Nota voor burgemeester en wethouders Onderwerp Vragen ex Art 46 RvO CDA-Internationale trein Amsterdam-Berlijn 1- Notagegevens Notanummer 2016-001019 Datum 02-06-2016 Programma: 05 Ruimtelijke ontwikkeling

Nadere informatie

1 Station Mook-Molenhoek

1 Station Mook-Molenhoek 1 Station Mook-Molenhoek station Mook-Molenhoek Opgeleverd Station Mook-Molenhoek is op 6 mei 2009 geopend aan de Maaslijn. Het station ligt op het traject Nijmegen- Roermond. Het station levert een belangrijke

Nadere informatie

Ruimtelijke patronen rond vrije tijd en recreatie in Flevoland

Ruimtelijke patronen rond vrije tijd en recreatie in Flevoland Ruimtelijke patronen rond vrije tijd en in Flevoland Dr. Roel Rutten (Universiteit van Tilburg) Nienke van Boom MSc. (NHTV Academy for Leisure) Ateliersessie Flevoperspectieven Recreatie en Vrije Tijd

Nadere informatie

Verslag Verkiezingsdebat Provinciale Staten Regio Rivierenland 13 januari 2014

Verslag Verkiezingsdebat Provinciale Staten Regio Rivierenland 13 januari 2014 Verslag Verkiezingsdebat Provinciale Staten Regio Rivierenland 13 januari 2014 1. Inleiding Op dinsdag 13 januari j.l. heeft het eerste Provinciale Statenverkiezingsdebat in aanloop naar de verkiezingen

Nadere informatie

Dit project is een samenwerking tussen partijen, maar wie heeft de contractuele verantwoordelijkheid? Onderstaand organigram laat dit goed zien.

Dit project is een samenwerking tussen partijen, maar wie heeft de contractuele verantwoordelijkheid? Onderstaand organigram laat dit goed zien. Verslag Workshop Omgevingsmanagement op 29 september 2011 Met prachtig technisch weer en een opkomst van ruim 65 omgevingsmanagers ging de workshop Omgevingsmanagement van start. Gerda Haisma, afdelingshoofd

Nadere informatie

Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur

Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur Geïntegreerde netwerken en knooppunten: veranderingen in de maatschappij Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur Project uitwerking en planvoorbereiding Advies verkenningen Onderzoek duurzame stedenbouw

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Bestuursconvenant samenwerking U10-gemeenten

Bestuursconvenant samenwerking U10-gemeenten Bestuursconvenant samenwerking U10-gemeenten De colleges van Burgemeester en Wethouders van de gemeenten Bunnik, De Bilt, Houten, IJsselstein, Nieuwegein, Utrecht, Stichtse Vecht, Vianen, Woerden en Zeist

Nadere informatie

OV-knooppunt met P+R bij De Punt. Analyse van nut en noodzaak

OV-knooppunt met P+R bij De Punt. Analyse van nut en noodzaak OV-knooppunt met P+R bij De Punt Analyse van nut en noodzaak Inhoud Aanleiding & doel van het onderzoek Probleemanalyse Oplossingsrichtingen Advies Aanleiding & doel van dit onderzoek Omgevingsvisie Drenthe:

Nadere informatie

Plan van aanpak Monitoring OV-visie Holland Rijnland

Plan van aanpak Monitoring OV-visie Holland Rijnland Plan van aanpak Projectnaam/ onderwerp: Status: vastgesteld, DB 12 december 2013 Naam auteur(s): Claudia de Kort en Iris de Bruyne 1. Inleiding/ aanleiding Het Algemeen Bestuur van Holland Rijnland heeft

Nadere informatie

VVP 2005 VVP 2005 VVP 2005. De kaders voor het Verkeers- en Vervoerbeleid 2005-2015 van de gemeente Amersfoort

VVP 2005 VVP 2005 VVP 2005. De kaders voor het Verkeers- en Vervoerbeleid 2005-2015 van de gemeente Amersfoort 4 4 De kaders voor het Verkeers- en Vervoerbeleid 2005-2015 van de gemeente Amersfoort Bereikbaar en bewegen Voorwoord van H. Brink, Wethouder verkeer gemeente Amersfoort Hoe houden we Amersfoort bereikbaar

Nadere informatie

Lange termijn spooragenda

Lange termijn spooragenda BEDRIJFSVERTROUWELIJK CONCEPT Lange termijn spooragenda VHS bijeenkomst 25 februari 2014 1 Aanleiding Masterplan NS en ProRail 03-02-2012 : nieuwe, zware winterdag op het spoor 16-02-2012 : Commissie Kuiken

Nadere informatie

Verslag Ondernemersavond 22 januari 2015

Verslag Ondernemersavond 22 januari 2015 Verslag Ondernemersavond 22 januari 2015 1 Ondernemersavond 22 januari 2015 Munnikkenhof Grijpskerke Geachte ondernemer, Hartelijk dank voor uw aanwezigheid op de ondernemersavond op 22 januari j.l. Zoals

Nadere informatie

Een algemene opmerking die gemaakt werd is dat de InnovatieCup 2008 mooie ideeën heeft opgeleverd.

Een algemene opmerking die gemaakt werd is dat de InnovatieCup 2008 mooie ideeën heeft opgeleverd. Juryrapportage van de InnovatieCup 2008 Dit jaar hebben drie teams een plan van aanpak gemaakt en een presentatie voor op het jaarcongres. Een driehoofdige jury, Gert Staal (directeur 9292 OV), Carl Koopmans

Nadere informatie

m o n t e f e l t r o

m o n t e f e l t r o m o n t e f e l t r o Van stammenstrijd naar kansen voor jonge professionals op het raakvlak tussen RO en verkeer dr Daan H. van Egeraat (www.montefeltro.nl) was initiatiefnemer en projectleider van de

Nadere informatie

HET STATION: DE IDEALE VERKEERSMACHINE VAN DE TOEKOMST!

HET STATION: DE IDEALE VERKEERSMACHINE VAN DE TOEKOMST! HET STATION: DE IDEALE VERKEERSMACHINE VAN DE TOEKOMST! Martin Wink, Movares Auteur is werkzaam bij Movares Stephan Suiker Auteur is werkzaam bij Movares Peter de Wilde Gemeente Groningen Samenvatting

Nadere informatie

URD Delta oost Doel Resultaten Vervolg

URD Delta oost Doel Resultaten Vervolg URD Delta oost Doel Resultaten Vervolg URD Dag 7 februari 2014 Prof. E. van der Krabben Radboud Universiteit Drs. E. Opdam, NC Advies Gebiedsontwikkeling nat en droog Gebiedsontwikkeling nat en droog Doel:

Nadere informatie

Bereikbaarheidsagenda Zuid-Oost Brabant:

Bereikbaarheidsagenda Zuid-Oost Brabant: BEREIKBAARHEIDSAGENDA ZUID OOST BRABANT BEREIKBAARHEIDSAKKOORD ZUID OOST BRABANT Bereikbaarheidsagenda Zuid-Oost Brabant: Bereikbaarheidsagenda als basis voor een bereikbaarheidsakkoord De directe aanleiding

Nadere informatie

Stadslandbouw komt in het buitenland en Nederland in verschillende varianten voor. Essentiële kenmerken en randvoorwaarden van stadslandbouw zijn:

Stadslandbouw komt in het buitenland en Nederland in verschillende varianten voor. Essentiële kenmerken en randvoorwaarden van stadslandbouw zijn: 1 Aan: de Raad van de Gemeente Dordrecht dtv de raadsgriffier Postbus 8 3300AA Dordrecht c.c.: College van Burgemeester en Wethouders Dordrecht, 1 november 2011 Betreft: Stadslandbouw in Dordrecht Geachte

Nadere informatie

Waar op de kaart? Wim Wensing ING Real Estate Investment Management. OTB-studiedag Waardecreatie woningportefeuille. Delft, 17 maart 2010

Waar op de kaart? Wim Wensing ING Real Estate Investment Management. OTB-studiedag Waardecreatie woningportefeuille. Delft, 17 maart 2010 Waar op de kaart? Wim Wensing ING Real Estate Investment Management OTB-studiedag Waardecreatie woningportefeuille Delft, 17 maart 2010 ING Real Estate Investment Management ING REIM verzorgt asset management

Nadere informatie

Presentatie Academie voor Bouwkunst dd 21-1-2013

Presentatie Academie voor Bouwkunst dd 21-1-2013 Presentatie Academie voor Bouwkunst dd 21-1-2013 I Blokje busstation Marnixstraat Poortplein, maar wel een zonder naam. Soms Appelmarkt genoemd, maar die was bij het Singel. Ontstond ook pas laat, hier

Nadere informatie

Onderzoeksflits. Utrecht.nl/onderzoek

Onderzoeksflits. Utrecht.nl/onderzoek Onderzoeksflits Platform31 De concurrentiepositie van Nederlandse steden. Nieuwe inzichten voor de Utrechtse economie en voor intergemeentelijke samenwerking Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling

Nadere informatie

Beleggers in gebiedsontwikkeling

Beleggers in gebiedsontwikkeling Beleggers in Incentives en belemmeringen voor een actieve rol van institutionele beleggers bij de herontwikkeling van binnenstedelijke gebieden P5 presentatie april 2015 Pelle Steigenga Technische Universiteit

Nadere informatie

ZwolleSpoort. Informatiebijeenkomst voor inwoners van Herfte

ZwolleSpoort. Informatiebijeenkomst voor inwoners van Herfte ZwolleSpoort Informatiebijeenkomst voor inwoners van Herfte 150 jaar spoor in Zwolle Eerste trein juni 1864 Inhoudsopgave 150 jaar station Zwolle: animatie Vernieuwing station Zwolle Aanpassen sporen in

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

Wijkraad Leidsche Rijn, de ogen en oren van de wijk

Wijkraad Leidsche Rijn, de ogen en oren van de wijk Datum: 25 oktober 2012 Wijkraad Leidsche Rijn vraagt aandacht voor verbetering ondernemersklimaat in Leidsche Rijn In de afgelopen jaren is de Wijkraad Leidsche Rijn vaak in contact gekomen met ondernemers

Nadere informatie

Werkende bedrijventerreinen. Dr. Cees-Jan Pen, Lector Brainport Fontys

Werkende bedrijventerreinen. Dr. Cees-Jan Pen, Lector Brainport Fontys Werkende bedrijventerreinen Dr. Cees-Jan Pen, Lector Brainport Fontys 2 Het roer moet om Zonder stevige rem op nieuwbouw en schrappen kansloze locaties is het dweilen met de kraan open. Is dit wat we verstaan

Nadere informatie

Sturen op zichtbare resultaten met het Actieprogramma Versterking binnenstad Winschoten

Sturen op zichtbare resultaten met het Actieprogramma Versterking binnenstad Winschoten Sturen op zichtbare resultaten met het Actieprogramma Versterking binnenstad Winschoten 16 april 2015 2012 Overview Actieprogramma Nov.: Provincie agendeert Actieprogramma LEW 2013 Mrt.: start ontwikkeling

Nadere informatie

Netwerk RandstadRail. verkeer en vervoer

Netwerk RandstadRail. verkeer en vervoer Netwerk RandstadRail verkeer en vervoer Kortere reistijden, hogere frequentie en meer comfort Sterke groei gebruik RandstadRail Haaglanden stapt over op Netwerk RandstadRail Elke dag stappen zo n 95.000

Nadere informatie

Theorie naar Praktijk

Theorie naar Praktijk Dia 1 Theorie naar Praktijk Lesmodule Mobiliteit en Locatie Deze lesmodule is op gebouwd uit verschillende Transumo projecten. Meer informatie over de projecten kunt u lezen op www.transumo.nl en transumofootprint.nl

Nadere informatie

Vastgoedsociëteit Haaglanden Presentatie transformatie kantoren wethouder Henk Kool 13 november 2013

Vastgoedsociëteit Haaglanden Presentatie transformatie kantoren wethouder Henk Kool 13 november 2013 Vastgoedsociëteit Haaglanden Presentatie transformatie kantoren wethouder Henk Kool 13 november 2013 Internationale stad van vrede en recht Thuisbasis regering 2e VN stad Eerste (cyber) security city van

Nadere informatie

Delft - TNO Algemeen AM-003094 Ontwikkelingscombinatie Watertuinen van Delft CV. Gemeenteraad Gemeente Delft Postbus 78 2600 ME DELFT

Delft - TNO Algemeen AM-003094 Ontwikkelingscombinatie Watertuinen van Delft CV. Gemeenteraad Gemeente Delft Postbus 78 2600 ME DELFT Delft - TNO Algemeen AM-003094 p/a Ptolemaeuslaan 80 Postbus 4052 3502 HB UTRECHT T 030 6097222 Gemeenteraad Gemeente Delft Postbus 78 2600 ME DELFT Uw referentie Geachte Gemeenteraad, Naar aanleiding

Nadere informatie

Handreikingen steden. Frank Wassenberg. frank.wassenberg@nicis.nl. Delft, 23 juni 2011

Handreikingen steden. Frank Wassenberg. frank.wassenberg@nicis.nl. Delft, 23 juni 2011 Handreikingen steden Frank Wassenberg Delft, 23 juni 2011 frank.wassenberg@nicis.nl Noodzaak herprogrammering Crisis woningmarkt Discrepantie vraag en aanbod Aanzienlijke overprogrammering Tekorten en

Nadere informatie

Strategie De Vaandel De gebruiker is aan zet!

Strategie De Vaandel De gebruiker is aan zet! Strategie De Vaandel De gebruiker is aan zet! Commissie Stadsontwikkeling agenda context en aanleiding gebiedsontwikkeling nieuwe stijl Strategie De Vaandel kaderstelling raad 1 context Buck Consultants

Nadere informatie

Inbreng Politieke Avond 21 januari 2014 Huisvesting gemeentelijke organisatie. (onder embargo tot na uitspreken tekst op de Politieke Avond)

Inbreng Politieke Avond 21 januari 2014 Huisvesting gemeentelijke organisatie. (onder embargo tot na uitspreken tekst op de Politieke Avond) (onder embargo tot na uitspreken tekst op de Politieke Avond) Voorzitter, beste collega s, Voor de PvdA is het doel van de bijeenkomst van vanavond om richting te geven aan het college, welke kant het

Nadere informatie

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 GEBIEDEN 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 Probleemwijken Groot aandeel sociale huurwoningen Slechte kwaliteit woonomgeving Afname aantal voorzieningen Toename asociaal gedrag Sociale en etnische spanningen

Nadere informatie

Goed op weg met de Mobiliteitsscan? Discussieer mee aan de hand van P+R als voorbeeldmaatregel.

Goed op weg met de Mobiliteitsscan? Discussieer mee aan de hand van P+R als voorbeeldmaatregel. Goed op weg met de Mobiliteitsscan? Discussieer mee aan de hand van P+R als voorbeeldmaatregel. Henk Tromp Hans Voerknecht Dirk Bussche (Henk Tromp en Dirk Bussche zijn werkzaam bij Goudappel Coffeng,

Nadere informatie

Vught Jp. ovb Ũ 7 MEI 2015. kopie ļ. afd. Gemeente Boxtel t.a.v. het College van B&W postbus 10.000 5280 DA BOXTEL

Vught Jp. ovb Ũ 7 MEI 2015. kopie ļ. afd. Gemeente Boxtel t.a.v. het College van B&W postbus 10.000 5280 DA BOXTEL Vught Jp Gemeente Boxtel t.a.v. het College van B&W postbus 10.000 5280 DA BOXTEL afd. Ũ 7 MEI 2015 ovb kopie ļ m Uw kenmerk Ons kenmerk BMO/PB I ZÍ5-065514 I UIT/15-121144 Behandeld door P.M. van den

Nadere informatie

Overstapinformatie in voertuigen Aanpak probleem 1 PvA Ketenintegratie. 21 december 2009

Overstapinformatie in voertuigen Aanpak probleem 1 PvA Ketenintegratie. 21 december 2009 Overstapinformatie in voertuigen Aanpak probleem 1 PvA Ketenintegratie 21 december 2009 .. Colofon Opgesteld door: Betty Haubrich Datum: 21 december 2009 Status: Definitief Versienummer: 1.2 2 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Elst Centraal Herijking ontwikkelingsstrategie. Politieke Avond gemeenteraad 22 september 2015

Elst Centraal Herijking ontwikkelingsstrategie. Politieke Avond gemeenteraad 22 september 2015 Elst Centraal Herijking ontwikkelingsstrategie Politieke Avond gemeenteraad 22 september 2015 Inleiding Wethouder Jan van Baal Doel vanavond: raad informeren over concept herijking ontwikkelingsstrategie

Nadere informatie

Een simpel en robuust spoorsysteem. Naar een koersvaste ontwikkeling op het spoor

Een simpel en robuust spoorsysteem. Naar een koersvaste ontwikkeling op het spoor Een simpel en robuust spoorsysteem Naar een koersvaste ontwikkeling op het spoor Grote groei transport verwacht in de hele Europese Unie Europa staat voor grote uitdagingen op het gebied van transport:

Nadere informatie

Masterclass Projectontwikkeling

Masterclass Projectontwikkeling Masterclass Projectontwikkeling De toekomst van binnenstedelijke projectontwikkeling en de veranderende rol van de projectontwikkelaar Masterclass Projectontwikkeling De toekomst van binnenstedelijke projectontwikkeling

Nadere informatie

VERLEIDEN OM TE INVESTEREN

VERLEIDEN OM TE INVESTEREN VERLEIDEN OM TEINVESTEREN Printerweg 6, 3821 AD Amersfoort tel. 036 524 8607 post@reo-amersfoort.nl www.reo-amersfoort.nl Advies van de Raad voor Economische Ontwikkeling (REO) gemeente Amersfoort over

Nadere informatie

AANPAK BINNENSTAD SCHIEDAM

AANPAK BINNENSTAD SCHIEDAM AANPAK BINNENSTAD SCHIEDAM OPGAVE Tijdens het werken aan binnenstedelijke opgaven merken wij een grote betrokkenheid van inwoners en ondernemers. Zij spreken vaak vol passie over hun stad en komen met

Nadere informatie

Bron: Groenlinks Rotterdam Datum: 1 februari 2011

Bron: Groenlinks Rotterdam Datum: 1 februari 2011 Bron: Groenlinks Rotterdam Datum: 1 februari 2011 Op 11 december 2010 organiseerde GroenLinks Rijnmond een bijeenkomst naar aanlei ding van de wegen- en tunnelplannen in de regio. De eindconclusie was

Nadere informatie

SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken

SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken Case study ProRail Maart 2014 SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken Pagina 2/5 SharePoint helpt ProRail het treinverkeer

Nadere informatie

Knooppunten: verdichten, versnellen, verknopen en veraangenamen

Knooppunten: verdichten, versnellen, verknopen en veraangenamen Knooppunten: verdichten, versnellen, verknopen en veraangenamen Aart de Koning Goudappel Coffeng Adkoning@goudappel.nl Lennert Bonnier Goudappel Coffeng LBonnier@goudappel.nl Bijdrage aan het Colloquium

Nadere informatie

'We missen inspiratie, bevlogenheid en durf'

'We missen inspiratie, bevlogenheid en durf' Ondubbelzinnig kiezen voor hoogwaardig OV 'We missen inspiratie, bevlogenheid en durf' Op het ministerie van Verkeer en Waterstaat wordt nagedacht over een ovsysteem van Olympische kwaliteit. Om zo ver

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 29 984 Spoor: vervoer- en beheerplan Nr. 313 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Onderzoeksprogramma TOD in de Zuidvleugel

Onderzoeksprogramma TOD in de Zuidvleugel Onderzoeksprogramma TOD in de Zuidvleugel Karst Geurs, Universiteit Twente Piet Rietveld, Vrije Universiteit Kees Maat, Technische Universiteit Delft 10/16/12 Title: to modify choose 'View' then 'Heater

Nadere informatie

HERONTWIKKELING MOLENWAL

HERONTWIKKELING MOLENWAL STARTNOTITIE HERONTWIKKELING MOLENWAL (VOORMALIGE BUSREMISE) Maart 2011 Gemeente Oudewater Sector REV 1 Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 2 1 INLEIDING... 3 2 PLANGEBIED... 4 2.1 HET PLANGEBIED... 4 2.2 PROGRAMMA...

Nadere informatie

Cultureel opdrachtgeverschap

Cultureel opdrachtgeverschap Cultureel opdrachtgeverschap De uitdaging aan de corporaties van Futura Tilburg 1 oktober 2009 1 Meerdere kanten van de tafel Architect HJ Snijder De Nijl Bewoner Met verbouwervaring Consultant BVR Overheid

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

DE ALLIANTIE. DIRECTEUR AMSTERDAM-ALMERE en VvE DIENSTEN. mei 2014 HCG/TK/ES

DE ALLIANTIE. DIRECTEUR AMSTERDAM-ALMERE en VvE DIENSTEN. mei 2014 HCG/TK/ES DE ALLIANTIE DIRECTEUR AMSTERDAM-ALMERE en VvE DIENSTEN mei 2014 HCG/TK/ES DE ORGANISATIE is een ontwikkelende woningcorporatie met bijna 60.000 woningen in de noordvleugel van de Randstad. Vier regiobedrijven

Nadere informatie

Betekenisvol beleid voor een aantrekkelijke stad

Betekenisvol beleid voor een aantrekkelijke stad Betekenisvol beleid voor een aantrekkelijke stad De stad als bevolkingsmagneet Koos van Dijken functie 29 januari 2013 1 Betekenisvol beleid voor een aantrekkelijke stad Wat maakt de stad aantrekkelijk

Nadere informatie

Scholen die fuseren, moeten wel bij elkaar passen

Scholen die fuseren, moeten wel bij elkaar passen Scholen die fuseren, moeten wel bij elkaar passen Vierde gesprek over de toekomst van de basisscholen in de gemeente Wijchen, 25 februari in de kern Wijchen Het aantal basisschoolleerlingen in de gemeente

Nadere informatie

OCW, provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, gemeente Leiden, gemeente Haarlem

OCW, provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, gemeente Leiden, gemeente Haarlem Cultuurconvenant 2005 2008 OCW, provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, gemeente Leiden, gemeente Haarlem De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mevrouw mr. M.C. van der Laan

Nadere informatie

Marktherstel loopt langs snelwegen Rompertje reikt tot aan Zwolle; Rotterdam doet het beter Jonge hoogopgeleide vrouwen maken het verschil

Marktherstel loopt langs snelwegen Rompertje reikt tot aan Zwolle; Rotterdam doet het beter Jonge hoogopgeleide vrouwen maken het verschil Woningmarkt op de kaart in het Rompertje 2015 Marktherstel loopt langs snelwegen Rompertje reikt tot aan Zwolle; Rotterdam doet het beter Jonge hoogopgeleide vrouwen maken het verschil prof. mr. Friso

Nadere informatie

Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven!

Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven! Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven! Postbus 711 3900 AS Veenendaal Kerkewijk 26 3901 EG Veendaal (T) 0318-55 19 60 (F) 0318-55 19 61 (M) info@ingeniousvastgoed.nl (I) www.ingeniousvastgoed.nl Haar

Nadere informatie