Informatica. bachelor- en masteropleiding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Informatica. bachelor- en masteropleiding"

Transcriptie

1 Informatica bachelor- en masteropleiding 2011

2

3 Welkom 3 De opleiding Informatica 4 Waarom Informatica studeren? 4 Wat is Informatica? 5 Klaar om hoge toppen te scheren? 6 Toekomstperspectieven 8 Aan jou de keuze! 8 Carrièremogelijkheden 9 Doel en ambitie 10 Slagen, hoe doe je dat? 11 Troeven 11 Een goede motivatie en doorzettingsvermogen 11 Een efficiënte studieplanning 11 Een degelijke voorkennis 12 Studieprogramma Bachelor in de Informatica 13 Bachelor in de Informatica 13 Bachelor eerste jaar 14 Bachelor tweede jaar 15 Bachelor derde jaar 16 Keuzeopleidingsonderdelen Bachelor tweede en derde jaar 17 Studieprogramma Master of Science in de Informatica 18 Master of Science in de Informatica 18 Afstudeerrichtingen 18 Opties 18 Keuzemomenten 20 Afstudeerrichting Computationele Informatica 21 Afstudeerrichting Computernetwerken en Gedistribueerde Systemen 22 Afstudeerrichting Databases 23 Afstudeerrichting Software Engineering 24

4 Studie- en studentenvoorzieningen 25 Faciliteiten voor Informaticastudenten 25 Studentenverenigingen 26 Plattegrond van campus Middelheim 27 Plattegrond van campus Groenenborger 28 Bijkomende informatie 29 Provinciale informatiedagen 29 Infomomenten voor toekomstige studenten 29 Brochures over andere opleidingen 30 Internet 30 Wegwijzer voor de toekomstige student 30 Wegbeschrijving 30 Studenten Informatie Punt (STIP) 31 Faculteit Wetenschappen Decanaat 31 Departement Wiskunde - Informatica 31

5 Welkom 3 Welkom bij de opleidingen bachelor en master in de Informatica aan de Universiteit Antwerpen! In deze brochure vind je gedetailleerde informatie over onze opleiding Informatica. We hopen dat deze informatie je helpt bij de grote beslissing waar je nu voor staat. Een doordachte studiekeuze is immers belangrijk om met veel enthousiasme en doorzettingsvermogen aan je opleiding te beginnen. Wij bieden een unieke opleiding aan, conform de visie van de Universiteit Antwerpen op studentgecentreerd onderwijs. Voor de Informatica is dit het meest zichtbaar in het projectwerk: in elk van de studiejaren is er minstens één project voorzien waarin je (al dan niet in samenwerking met je collega studenten) aantoont dat je de opgedane kennis ook in de praktijk kan omzetten. Dit is een afspiegeling van wat er van je verwacht zal worden als je eenmaal afgestudeerd bent. Meer algemene informatie over het studeren aan de Universiteit Antwerpen - onderwijs en examens, studie- en studentenbegeleiding, voorbereidende cursussen, studentenleven, sociale voorzieningen, bibliotheken, enz. - vind je op de website bij Toekomstig student en in de brochure Wegwijzer voor de toekomstige student. Je kan ons ook ontmoeten op de infodagen, de proeflessen aan de Universiteit Antwerpen en op de SID-in in Antwerpen. We zijn er dan om een antwoord te geven op al je vragen over onze opleiding Informatica. We wensen je alvast alle succes op je zoektocht naar een geschikte opleiding en bij het maken van je studiekeuze, de onderwijscommissie Informatica* departement Wiskunde-Informatica campus Middelheim, gebouw G *De onderwijscommissie informatica bestaat uit alle leden van het academisch personeel die actief zijn in de opleiding Informatica en uit studentenvertegenwoordigers van de verschillende studiejaren. De onderwijscommissie is verantwoordelijk voor het informaticaonderwijs binnen de faculteit Wetenschappen.

6 4 De opleiding Informatica Waarom Informatica studeren? Ben je wetenschapper of ondernemer: zonder informatica kan je je baanbrekende dromen wel opbergen. Wil je biologische systemen doorgronden, wil je onze geneeskunde en gezondheidszorg revolutionair veranderen, wil je het heelal of de oorsprong van het leven begrijpen, wil je de cruciale systemen op aarde beschermen die ons in staat stellen om te overleven: informatica is een basisvereiste bij de uitwerking van deze ideeën en bij de toepassing ervan in de samenleving. In het Humane Genome Project werden de meer dan genen van het menselijk DNA geïdentificeerd, wat alleen kon doordat informatica voorzag in concepten, instrumenten en rekenkracht. Dat stelde wetenschappers bijvoorbeeld ook in staat om driedimensionale proteïnen te ontcijferen. De cruciale rol van informatica in wetenschappelijke vooruitgang zal alleen maar toenemen. Dat was al duidelijk in 2005, toen een denktank gerenommeerde wetenschappers in hun toonaangevende rapport Science 2020 het belang en de impact van computing en computer science op wetenschap beschreef. We vermelden hieronder enkele aspecten van de visie die deze wetenschappers uitschreven. Je zult zien dat de uitdagingen groot zijn en de groeimogelijkheden onbeperkt. Om complexe menselijke systemen te kunnen begrijpen, zijn informaticainstrumenten en -concepten onmisbaar. Je wil bijvoorbeeld de effecten van menselijke activiteit op een ecosysteem berekenen. Dan heb je krachtige predictieve modellen nodig om de interacties te vatten van de vele complexe factoren die een ecosysteem bepalen en beïnvloeden. Of denk aan het immense fileprobleem in grote transportnetwerken. Zonder het abstractieniveau en de algoritmen uit de informatica, is het onmogelijk om over dergelijke complexe netwerken te redeneren. Daarnaast groeit ook de overtuiging dat je cellen en cellulaire systemen zoals het brein maar écht kunt doorgronden als je ze beschouwt als informatieverwerking. Ook in de ondernemingswereld heeft informatica voor een ware revolutie gezorgd. E-business, informatietechnologie en elektronische communicatie hebben het mogelijk gemaakt om bedrijfsprocessen te analyseren en te verbeteren. Bedrijven kunnen zo hun efficiëntie fors verhogen. Soms gaat het daarbij om iets eenvoudigs, zoals een website voor rechtstreekse verkoop aan de klant, maar het kan ook gaan om een volledige ommezwaai in de manier waarop een bedrijf zijn orders intern afhandelt. De kern van de zaak

7 De opleiding Informatica 5 is altijd communicatie. De meeste bedrijfsprocessen zijn immers in essentie een verplaatsing van gegevens van A naar B. Goederen worden veel minder verplaatst, bijvoorbeeld tijdens de productie of na verkoop. Het zal dan ook niet verbazen dat vele verbeteringen in bedrijfsresultaten het gevolg zijn van betere informatietechnologie. De veranderingen op dit vlak gaan trouwens razendsnel. Informatica maakt niet alleen vooruitgang mogelijk in andere disciplines van wetenschap en techniek, het is ook zelf een bloeiende wetenschap. Tijdens je opleiding kom je al in contact met een aantal onderzoeksproblemen die van fundamenteel belang zijn, zoals: Hoe kan je, gegeven enkele sleutelwoorden, zo efficiënt mogelijk de meest relevante documenten terugvinden in een enorme documentenbank? Welke testcases zijn er nodig om alle lijnen van een stuk code minstens één keer uit te voeren? Hoe kan je getallen voorstellen op een computer met een beperkt aantal bits? Welke weg moeten pakketjes, die over het internet verstuurd worden, volgen van A naar B? Computerwetenschappers bestuderen en geven vorm aan de wetenschap achter onmisbare systemen en toepassingen, zoals: Principes van besturingssystemen - Windows, MacOS, Linux; Peer-to-peer applicaties - utorrent, Skype, or limeware; Google page ranking algoritmen. Informatici hebben niet alleen een grote impact op computergebruikers, ze kunnen ook een impact hebben op de gemeenschap en de andere wetenschappen. Wat is Informatica? Het mag duidelijk zijn: informatica heeft veel aspecten en erg veel toepassingen. Maar wat is het nu precies? Daarom even een definitie. Informatica is de studie en de wetenschap van de theoretische grondslagen van informatie en informatieverwerking en de implementatie en toepassing daarvan in computersystemen.

8 6 De opleiding Informatica Binnen de Informatica (of computerwetenschappen) zijn er vele subdomeinen: Sommige leggen de nadruk op de berekening van specifieke resultaten, zoals computer graphics. Andere leggen zich toe op de eigenschappen van berekeningsproblemen, zoals computationele complexiteitstheorie. Nog andere focussen op de vraag wat eigenlijk kan berekend worden met een computer en wat dan wel de beste manier is om dat te doen. Zo vergelijkt de theorie van programmeertalen verschillende manieren om een berekening te beschrijven. Een heel ander domein is dat van de interactie tussen mens en computer. Hier draait alles om de uitdaging om computers en hun berekeningen nuttig, bruikbaar, universeel en intuïtief toegankelijk te maken voor mensen. Een van de nieuwste en meest belovende subdomeinen situeert zich op het vlak van embedded systemen en draadloze netwerken van passieve en actieve sensoren. Niettegenstaande hun hoge graad van distributie, heterogeniteit, decentralisatie en onderlinge afhankelijkheid moeten dergelijke systemen voldoen aan strenge eisen qua betrouwbaarheid, veiligheid en flexibiliteit. Een belangrijke uitdaging voor de informatica dus. Klaar om hoge toppen te scheren? Om een goed beeld te krijgen van wat informatica precies is, kan je ook kijken naar de wetenschappelijke en technologische uitdagingen die informatici momenteel te lijf gaan. Computerplatformen worden steeds complexer. Wat vroeger alleen door supercomputers berekend kon worden, wordt nu voorgeschoteld aan sys temen met niet-uniforme multi-processor (multi-core) systemen. Alleenstaande processoren met uniforme geheugensystemen raken steeds meer in onbruik, en dat heeft drastische gevolgen voor de bestaande programmeermodellen. Die uitdaging wordt nog groter door de toenemende nood aan integratie via het internet. Er is dan ook nood aan nieuwe programmeermodellen en nieuwe geïntegreerde software instrumenten om deze nieuwe hardware technologie volop te kunnen benutten.

9 De opleiding Informatica 7 Bedrijfsgegevens, financiële data, resultaten van klimaatobservaties, gegevens uit de nanofysica, de bio-informatica,... de hoeveelheid data waarmee beleidsmakers, managers en wetenschappers overspoeld worden, is niet meer te overzien. Het Sanger Centre in Cambridge, bijvoorbeeld, steunt op een indrukwekkend IT-systeem voor haar genoomonderzoek. Dit instituut alleen al beheert op dit moment 150 terabytes (10 12 bytes) aan gegevens. De Large Hadron Collider (LHC) van CERN in Genève zal jaarlijks zo n 15 petabytes (15 miljoen gigabyte of 15 keer bytes) aan data voortbrengen genoeg om elk jaar meer dan 1,7 miljoen DVD s te vullen. Data management is dan ook een kwestie die dagelijks aan belang wint, net als de visualisatie van data. De behoefte aan goede instrumenten om groeiende datastromen te beheersen en om de kennis die erin verborgen zit bloot te leggen, is groot. De huidige ontwikkeling van nieuwe methodes voor data mining en data analyse is alvast veelbelovend. Elke technologie, ongeacht de bedrijfstak waar ze wordt toegepast, steunt op modellen. Of het nu gaat om financiële of productietechnologie, om een dienst of een wetenschappelijke toepassing: elk bedrijf wil met een model nagaan of de technologie werkt, alvorens tijd en geld te investeren in grootschalige productie. Informatici worden dan ook ingeschakeld in uiteenlopende sectoren. Je helpt misschien mee bij de creatie van een nieuw product, een pacemaker, een gsm antenne of een onderdeel voor een satelliet. Of je wordt betrokken bij de layout van de componenten in een nieuw draagbaar toestel, om ervoor te zorgen dat de onderdelen optimaal geplaatst worden. Of je helpt bij de ontwikkeling van algoritmen voor een bewegende robot. Reken maar dat het ontwerp van zo n model en het tot stand brengen van overeenstemming tussen dat model en de werkelijkheid een serieuze uitdaging is. Beeld je even in dat een klein deel van de (naar schatting) 650 miljoen PC s op aarde en de 250 miljoen gezinnen met breedband internet een deel van hun onbenutte rekencapaciteit beschikbaar stellen voor wetenschappers. Daardoor worden grootschalige berekeningen die veel verwerkingstijd vragen plots mogelijk! Zo gebruikt het grid computersysteem onbenutte CPU tijd van privé computers om radiosignalen te analyseren van de Arecibo radiotelescoop, op zoek naar mogelijk bewijs van buitenaards intelligent leven. Een grid computernetwerk werkt echter alleen maar goed als de capaciteit van vele verschillende computers in een netwerk efficiënt gebruikt wordt - opnieuw een taak voor informatici.

10 8 Toekomstperspectieven Aan jou de keuze! Wie Informatica studeert, verzekert zichzelf van een ruime keuze op de arbeidsmarkt en heeft meer dan ooit het vooruitzicht van een boeiende carrière. Met het diploma informatica op zak, zul je je niet moeten afvragen waar je een job kunt vinden. De vraag is eerder welke job je toelaat je talenten tot volle bloei te brengen en een belangrijke impact te hebben. De grootste uitdagingen in wetenschap en technologie in de 21ste eeuw zijn multidisciplinair (verschillende wetenschappelijke disciplines werken daarbij nauw samen). De computerwetenschappers zullen hierbij gevraagd worden om vanuit verschillende disciplines data te verzamelen en software, systemen, netwerken, algoritmen en databeheer op elkaar af te stemmen. Ze spelen dus een cruciale rol om pakweg een fysicus en een ingenieur toe te laten vlot samen te werken, of om de complexe gegevensuitwisseling tussen een arts en een biochemicus succesvol te laten verlopen. De moderne economie die steeds competitiever wordt en de groeiende nood aan duurzaamheid hebben eveneens veel in petto voor informatici. De nood groeit immers aan nieuwe industriële systemen, de ontwikkeling en optimalisatie van gespecialiseerde software, netwerken met meer capaciteit en veiligheid, nog grotere rekencapaciteit een kolfje naar de hand van een computerwetenschapper.

11 Toekomstperspectieven 9 Carrièremogelijkheden 1) In een bedrijf kan je aan de slag als (technologie)consultant, software ontwikkelaar, systeemontwerper, software architect, software analist, web ontwerper en ontwikkelaar, projectleider, industrieel onderzoeker, infrastructuurbeheerder of medewerker op de afdeling verkoop en marketing. 2) Je kan terecht op de afdeling onderzoek en ontwikkeling van een industrieel bedrijf of een bank, maar je kan in het bedrijfsleven ook je brede achtergrond als wetenschapper gebruiken in snel wijzigende projecten en onderzoeksuitdagingen. 3) Je legt je toe op een wetenschappelijke carrière waarbij je je verdiept in de theoretische computerwetenschappen. De kennis die je hierbij opbouwt, draag je uit door samen te werken met wetenschappers uit verschillende disciplines, faculteiten, universiteiten en bedrijven, binnen Europese en internationale projecten. Dit geven we nog even mee: enkele van de toepassingen die algemeen beschouwd worden als economisch beloftevol en technologisch belangrijk (en waar je als computerwetenschapper een serieuze impact op hebt): alternatieve energiebronnen, highperformance computing, nanotechnologie, biotechnologie, draadloze communicatie, sensoren, micro-elektronica systemen, nieuwe materialen zoals zelfherstellende materialen, supergeleiders, halfgeleiders. Tijdens je studie aan de Universiteit Antwerpen kan je alvast proeven van uiteenlopende toepassingen van computerwetenschappen. Als student stap je mee in de boeiende, creatieve, dynamische en veelzijdige wereld van de informatica en kan je mee (internationale) projecten helpen realiseren.

12 10 Toekomstperspectieven Doel en ambitie Het doel van de opleiding Informatica aan de Universiteit Antwerpen is bekwame en wetenschappelijk gevormde informatici af te leveren. Na je opleiding: ben je in staat je de nieuwste technologische ontwikkelingen in de diverse deelgebieden van de informatica eigen te maken, kan je deze, waar nodig, exploiteren binnen je beroepscontext kan je zelf een originele bijdrage leveren tot de verdere evolutie van de Informatica. Het is onze ambitie om een unieke opleiding aan te bieden gebaseerd op de aanbevelingen van gerenommeerde wetenschappelijke organisaties zoals ACM, IEEE en SIAM. We wensen je niet alleen een diploma mee te geven, maar ook voldoende diepgang en flexibiliteit zodat je gegeerd bent op de arbeidsmarkt en een academische positie kan bekleden aan universiteiten en onderzoeksinstellingen met wereldfaam. Webwonder Dries Buytaert: alumnus van het jaar 2010 aan het woord Wereldwijd gebruiken miljoenen mensen en organisaties, waaronder het Witte Huis, de Drupal-software om websites te ontwikkelen. Dat het zo n hoge vlucht zou nemen, had bedenker Dries Buytaert nooit durven denken. Toen ik met Drupal ben gestart, heeft mijn academische opleiding me sterk vooruitgeholpen. Er waren toen al enkele programma s beschikbaar om websites te bouwen, maar ik had echt het gevoel dat ik beter kon. Drupal is sterk gestart, met een beter design, betere architectuur en betere code dan de alternatieven. Dat is mede te danken aan de Universiteit Antwerpen. Elke dag heb ik wel een idee voor een nieuw concept op internet. Geregeld laat ik op mijn blog een ballonnetje op. Leuk, want dan kunnen anderen mee brainstormen.

13 Slagen, hoe doe je dat? 11 Troeven Is slagen een kwestie van geluk? Hangt het grotendeels af van je vooropleiding? Hoeveel moet je dan wel studeren? Kan je zelf inschatten of je voldoende voorbereid bent voor een examen? Krijg je hulp bij het maken van een studieplanning? Terechte vragen, want aan de universiteit ligt de lat hoog. Maar laat je niet te snel ontmoedigen. De belangrijkste troeven om te slagen in de opleiding Informatica zijn een goede motivatie, doorzettingsvermogen, een efficiënte studieplanning en - in mindere mate - een degelijke voorkennis. Een goede motivatie en doorzettingsvermogen Met een goede motivatie en grote belangstelling voor informatica kan je jezelf blijvend aanzetten tot een succesvolle studiehouding. Dit betekent dat je vanaf de eerste week enthousiast aan het werk gaat en bereid bent wekelijks een 45-tal uren (contactmomenten inbegrepen) aan je studies te besteden. En dit terwijl je op de universiteit heel wat vrijheid krijgt en er volop studentenactiviteiten worden georganiseerd... Van doorzettingsvermogen gesproken! Je merkt het al: het is van groot belang een evenwicht te vinden tussen verschillende aspecten van het studentenleven! Een efficiënte studieplanning In het secundair onderwijs heb je heel wat ervaring opgedaan met studeren volgens een strikte planning die meestal door je leraars werd opgelegd. Aan de universiteit mag je zelf gaan plannen en wat dit betreft is het eerste semester van het eerste jaar cruciaal. In dit semester ervaar je wat een universitaire studie in de praktijk inhoudt: je krijgt in een behoorlijk tempo nieuwe kennis te verwerken en daarbij is het aan jou om zo snel mogelijk je studiestrategie aan te passen aan het universitair onderwijssysteem. Je staat er echter niet alleen voor: je kan hierbij de hulp inroepen van docenten, assistenten en medestudenten. Onthoud vooral dat je niet met je vragen mag blijven zitten tot het te laat is. Proffen, assistenten, studiebegeleiders en de medewerkers van Studieloopbaanbegeleiding zijn er om je zo goed mogelijk te begeleiden. Gewoon aankloppen of een mailtje sturen en je wordt geholpen.

14 12 Slagen, hoe doe je dat? Via de semesterindeling, de studiepunten, de lage drempel naar proffen en assistenten, studiewijzers, een elektronisch leerplatform (Blackboard), zelfstudieopdrachten, groepswerk, peerevaluatie, onderwijskwaliteitszorg, helpen we je bij de ontwikkeling van een efficiënte studiestrategie. Al nemen we je vanzelfsprekend niet alles uit handen: het is in de eerste plaats aan jou om de klus te klaren! Een degelijke voorkennis Bij de start van je informaticaopleiding hoef je geen informaticavoorkennis te hebben. Maar een specifieke voorkennis wiskunde is wél nodig. Elementaire rekentechnieken moet je beheersen en een basiskennis van een aantal fundamentele wiskundige begrippen is noodzakelijk. Om je een idee te geven van wat dit in de praktijk betekent: een opleiding in het secundair onderwijs met 6 uur wiskunde verhoogt je kans op slagen aanzienlijk. Op voorwaarde natuurlijk dat je dit combineert met motivatie, doorzettingsvermogen en de studieplanning uit het vorige punt. En wat als je een andere opleiding hebt genoten met minder wiskunde? Geen paniek! Je kan bijvoorbeeld je voorkennis opkrikken door deel te nemen aan de septembercursussen wiskunde of aan de hand van het boek Wiskunde voor de beginnende bachelor. Op die manier kan je je abstractievermogen op een goed startniveau brengen, want dat is een vaardigheid die je absoluut nodig hebt. Verder kan je met een grote inzet en een goede studiestrategie een extra inhaalbeweging maken in de loop van het academiejaar. Veel wiskundeleerstof uit het secundair onderwijs wordt immers herhaald, weliswaar aan een beduidend hoger tempo. Zo slagen er elk jaar studenten uit richtingen met minder dan 6 uur wiskunde. Kortom, je zal ervaren dat je studieresultaat vooral van je eigen inzet en discipline afhangt en dat slagen geen kwestie van geluk is!

15 Studieprogramma Bachelor in de Informatica 13 Bachelor in de Informatica Het bachelorprogramma geeft je een wetenschappelijk onderbouwde opleiding in de Informatica. Je ontwikkelt er de competenties, kennis, vaardigheden en attitudes die je nodig hebt om te functioneren in het vakgebied van de informatica. Je krijgt een beeld van de vervolgopleiding (de masteropleiding), de beroepsmogelijkheden en de internationale uitwisselingsprogramma s waar je aan kan deelnemen. Je komt ook in contact met het onderzoekswerk dat, vaak in een internationaal kader, aan de universiteit wordt verricht. Vanaf het eerste jaar van je studie besteden we veel aandacht aan concrete projecten en aan teamwerk. In het tweede en derde jaar heb je heel wat ruimte om eigen accenten te leggen in je programma: meer dan een kwart ervan - de profileringsruimte - vul je zelf in met keuzevakken. De volledige bacheloropleiding Informatica omvat 180 studiepunten. Elk studiepunt komt overeen met een studietijd van 25 tot 30 uren. Studietijd slaat zowel op het bijwonen van de lessen of practica als op de voorbereidingstijd en het studeren voor de examens. De studietijd van een voltijds academiejaar varieert van 1500 tot 1800 uren studie. Het aantal studiepunt en van een opleidingsonderdeel zegt dus veel meer over hoeveel tijd je er uiteindelijk aan zal besteden, dan enkel het aantal uren dat je les hebt. Deze normen van het ECTS-project (European Community Course Credit Transfer System), vind je in heel Europa terug. Hieronder vind je de lijsten met opleidingsonderdelen van het modelprogramma van de drie bachelorjaren. Bij ieder onderdeel wordt het aantal contacturen theorie (Th.), het aantal contacturen practicum (Pr.) en het aantal studiepunten (sp.) opgegeven. De indeling in uren theorie (Th.) en praktijk (Pr.) is in werkelijkheid niet altijd even scherp te maken omdat er heel wat mengvormen bestaan van klassieke lessen en minilessen, projec ten, portfolio werk, zelfstudie en praktisch werk. Je kan er ook voor kiezen om gedurende één semester aan een buitenlandse universiteit te studeren, als onderdeel van je studie aan de Universiteit Antwerpen. Hierover vind je meer informatie in de brochure Wegwijzer voor de toekomstige student.

16 14 Studieprogramma Bachelor in de Informatica Bachelor eerste jaar Zoek je een voorbeeld van een collegerooster? Surf dan naar Daar vind je een overzicht van de huidige collegeroosters. Th = aantal uren theorie Pr = aantal uren practicum Sp = studiepunten De indeling in uren theorie (Th.) en praktijk (Pr.) is in werkelijkheid niet altijd even scherp als hier weergegeven. Sommige vakken bieden een mengvorm van klassieke lessen, zelfstudie en praktisch werk. De studiepunten geven een goed beeld van de relatieve tijdsbesteding die verwacht wordt voor elk opleidingsonderdeel. Opleidingsonderdelen Th. Pr. Sp. Inleiding programmeren Discrete wiskunde Computersystemen- en architectuur Talen en automaten Gegevensstructuren Inleiding software engineering Calculus Inleiding tot C Computer Graphics totaal

17 Studieprogramma Bachelor in de Informatica 15 Bachelor tweede jaar Opleidingsonderdelen Th. Pr. Sp. Gevorderd programmeren Machines en berekenbaarheid Uitbatingssystemen Databases 40 4 Algoritmen en complexiteit Programming Project databases 50 5 Lineaire algebra Numerieke lineaire algebra Computernetwerken Profileringsruimte: 12 sp kiezen uit keuzeopleidingsonderdelen (a) 12 totaal Op de website vind je meer uitgebreide informatie over de inhoud van de opleidingsonderdelen van het eerste, tweede en derde jaar bachelor Informatica.

18 16 Studieprogramma Bachelor in de Informatica Bachelor derde jaar Opleidingsonderdelen Th. Pr. Sp. Bachelor eindwerk Databases (XML & webtechnologie) Telecommunicatiesystemen Wetenschappelijk programmeren Software engineering Levensbeschouwing 30 3 Inleiding gedistribueerde systemen Profileringsruimte: 21 sp kiezen uit keuzeopleidingsonderdelen (a) of (b) 18 totaal

19 Studieprogramma Bachelor in de Informatica 17 Keuzeopleidingsonderdelen Keuzeopleidingsonderdelen (a) voor Ba 2 en Ba 3 Th. Pr. Sp. Elementaire statistiek Fysica Economie 30 3 Datastructuren en graafalgoritmen Computerarchitectuur Keuzeopleidingsonderdelen (b) enkel voor Ba 3 Th. Pr. Sp. Bedrijfseconomie en ondernemerschap Labo computernetwerken 30 3 Inleiding tot datamining Formele technieken in de software engineering Netwerk protocols 30 3 Artificiële intelligentie Toegepaste logica Gevorderde programmeertechnieken Beeldverwerking

20 18 Studieprogramma Master of Science in de Informatica Master of Science in de Informatica De volledige masteropleiding Informatica omvat 120 sp. Aan de Universiteit Antwerpen is er keuze tussen vier afstudeerrichtingen (elk 90 sp.) en 3 opties (elk 30 sp.). Je kan elke afstudeerrichting combineren met elke optie. Afstudeerrichtingen (90 sp.) De masteropleiding is georganiseerd rond vier specialisaties op het gebied van de informatica, die elk bepaald zijn door hun inhoudelijke specialisatie. De vier afstudeerrichtingen zijn: - Computationele Informatica - Computernetwerken en Gedistribueerde Systemen - Databases - Software Engineering De 90 sp. van de afstudeerrichting zijn verdeeld in 30 sp. verplichte vakken, 30 sp. keuzevakken en 30 sp. masterproef. Een andere kijk op het curriculum geeft aan dat de 90 sp. van de afstudeerrichting verdeeld zijn in 30 sp. verplichte vakken, 30 sp. keuzevakken en 30 sp. masterproef. De samenwerking met andere universiteiten (KU Leuven, U Hasselt, VU Brussel) geeft je nog ruimere mogelijkheden om je interesses na te streven. Indien het programma daar niet ten volle aan tegemoet komt, kan de Onderwijscommissie Informatica op basis van jouw persoonlijk voorstel een gepersonaliseerd programma goedkeuren. Zo kan je verzoeken om vakken te volgen van andere opleidingen, of kan je verzoeken om ontheven te worden van beperkingen in studiepunten op één van de componenten van het curriculum. Opties (30 sp.) Naast de inhoudelijke vakspecialisatie speelt de beroepsfinaliteit natuurlijk ook een zeer belangrijke rol. De beroepscontext waarin de afgestudeerde informaticus moet functioneren is enorm gevarieerd. De belangrijkste beroepsfinaliteiten, namelijk, 1) Ondernemerschap, 2) Onderwijs en 3) Onderzoek en Ontwikkeling vind je terug in de structuur van de opleiding waar ze elk vertegenwoordigd zijn door een overeenkomstige optie van 30 sp.

21 Studieprogramma Master of Science in de Informatica Optie Ondernemerschap De master met een bedrijfsgericht profiel zal als projectleider de technische verantwoordelijkheid en leiding dragen over ICT projecten. Hij/zij kan op termijn doorgroeien naar een verantwoordelijke functie binnen een onderneming waar hij/zij beslist over strategische keuzes betreffende informaticainfrastructuur en -oplossingen. Deze optie omvat 5 opleidingsonderdelen van elk 6 sp., waaronder bedrijfscommunicatie, management en organisatie, innovatie en ondernemerschap. Als je deze optie wil kiezen, wordt er van je verwacht dat je in de bachelorstudies de keuzevakken Algemene Economie en Bedrijfseconomie en Ondernemerschap volgt. Gedetailleerde informatie hierover is beschikbaar in de infobrochure: Ondernemerschap voor Wetenschappen en Biomedische Wetenschappen. Deze kan je aanvragen bij het Studenten Informatie Punt (STIP).

22 20 Studieprogramma Master of Science in de Informatica 2. Optie Onderwijs De master met een onderwijsgericht profiel bereidt voor op een functie als lesgever in het secundair en in het hoger onderwijs. Het diploma lerarenopleiding omvat in totaal 60 sp. waarvan er 30 gevolgd worden tijdens de masteropleiding. Dat is precies de optie Onderwijs. Ze omvat 21 sp. voor onderwijskundige vakken en 9 sp. praktijk met oefenlessen en stage. Gedetailleerde informatie hierover is beschikbaar in de infobrochure lerarenopleiding of op de bijbehorende website: 3. Optie Onderzoek en ontwikkeling De master met een onderzoeksprofiel komt terecht in één van de kenniscentra, een universitaire instelling of onderzoekscentrum, of in een meer toepassingsgericht industrieel onderzoekslabo. De vorser draagt hier bij tot de ontwikkeling van nieuwe methodes en technologieën, zowel in een academische als industriële context. De optie Onderzoek omvat 18 sp. van opleidingsonderdelen die onderzoeksvaardigheden aanbrengen en 12 sp. van onderzoeksstages. Keuzemomenten Er zijn drie keuzemomenten. Bij aanvang van de masteropleiding leg je één van de 12 mogelijke combinaties van afstudeerrichting en optie vast. Op het einde van het eerste semester van het eerste masterjaar leg je de keuzevakken voor dat jaar vast. Bij aanvang van het tweede masterjaar kies je een promotor en het onderwerp van de masterproef en leg je ook de keuzevakken voor het tweede masterjaar vast. De opleidingsonderdelen voor de masteropleiding vind je op:

Voorwoord 5. De opleiding Informatica 6 Waarom informatica studeren? 6 Wat is informatica? 7 Klaar om hoge toppen te scheren? 8

Voorwoord 5. De opleiding Informatica 6 Waarom informatica studeren? 6 Wat is informatica? 7 Klaar om hoge toppen te scheren? 8 Colofon Inhoud Redactie Vormgeving Fotografie Departement Studentgerichte Diensten Departement Wiskunde - Informatica E. Willockx, A. Devaux J. Crab Voorwoord 5 De opleiding Informatica Waarom informatica

Nadere informatie

Informatica. masteropleiding. bachelor- en. faculteit wetenschappen

Informatica. masteropleiding. bachelor- en. faculteit wetenschappen bachelor- en masteropleiding Informatica faculteit wetenschappen 2009 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Studentgerichte Diensten Departement Wiskunde - Informatica E. Willockx J. Crab,

Nadere informatie

Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4. De opleiding informatica 6. Informatica, hoe begin je eraan? 10. De bacheloropleiding 12

Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4. De opleiding informatica 6. Informatica, hoe begin je eraan? 10. De bacheloropleiding 12 Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 De opleiding informatica 6 Informatica, hoe begin je eraan? 10 De bacheloropleiding 12 De masteropleiding 16 Diploma op zak, wat nu? 26

Nadere informatie

informatica bacheloropleiding uantwerpen.be

informatica bacheloropleiding uantwerpen.be informatica bacheloropleiding 2013 2013 uantwerpen.be Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 De opleiding informatica 6 Informatica, hoe begin je eraan? 10 De bacheloropleiding

Nadere informatie

Master in de ingenieurswetenschappen:

Master in de ingenieurswetenschappen: Master in de ingenieurswetenschappen: biomedische technologie Faculteit Ingenieurswetenschappen De voorbije eeuw is de geneeskunde enorm geëvolueerd. De sterke technologische vooruitgang heeft hierbij

Nadere informatie

Master in de toegepaste informatica

Master in de toegepaste informatica LEUVEN t Master in de toegepaste informatica + schakelprogramma Specialisaties: softwareontwikkeling en gedistribueerde systemen multimedia artificiële intelligentie Rubik s Cube used by permission of

Nadere informatie

Master in de ingenieurs - wetenschappen: wiskundige ingenieurstechnieken

Master in de ingenieurs - wetenschappen: wiskundige ingenieurstechnieken LEUVEN t Master in de ingenieurs - wetenschappen: wiskundige ingenieurstechnieken Faculteit Ingenieurswetenschappen De steeds toenemende computercapaciteit voor de verwerking van metingen, de opslag van

Nadere informatie

STUDENT aan de Universiteit Hasselt 2013-2014

STUDENT aan de Universiteit Hasselt 2013-2014 STUDENT aan de Universiteit Hasselt 2013-2014 introductiedagen start academiejaar septembercursussen nuttige links INTRODUCTIEDAGEN www.uhasselt.be/introductiedagen In september, vóór de start van het

Nadere informatie

Master in het vertalen

Master in het vertalen BRUSSEL t Master in het vertalen Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Hoe word je leraar aardrijkskunde, biologie, chemie, fysica, informatica of wiskunde?

Hoe word je leraar aardrijkskunde, biologie, chemie, fysica, informatica of wiskunde? Hoe word je leraar aardrijkskunde, biologie, chemie, fysica, informatica of wiskunde? FACULTEIT WETENSCHAPPEN SLO natuurwetenschappen, SLO wiskunde wet.kuleuven.be/studenten/slo Kies ik voor aardrijkskunde,

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Overzicht. Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen

Overzicht. Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen Start to study Overzicht Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen Hoe maak je een goede studiekeuze? Studiekeuze Neem je tijd! begin

Nadere informatie

DE STRUCTUUR VAN HET HOGER ONDERWIJS

DE STRUCTUUR VAN HET HOGER ONDERWIJS Het hoger onderwijs in Vlaanderen kent twee soorten onderwijs: het hoger professioneel onderwijs en het academisch onderwijs. Je kan een opleiding volgen aan een hogeschool of aan een universiteit. Bron:

Nadere informatie

Master in de ingenieurs weten schappen: computerwetenschappen

Master in de ingenieurs weten schappen: computerwetenschappen LEUVEN t Master in de ingenieurs weten schappen: computerwetenschappen Specialisaties : Gedistribueerde systemen Veilige software Artificiële intelligentie Software engineering Mens-machinecommunicatie

Nadere informatie

Je wil studeren aan een hogeschool of universiteit. Op het internet kan je hierover alle informatie vinden die je nodig hebt.

Je wil studeren aan een hogeschool of universiteit. Op het internet kan je hierover alle informatie vinden die je nodig hebt. EEN OPLEIDING KIEZEN Je wil studeren aan een hogeschool of universiteit. Op het internet kan je hierover alle informatie vinden die je nodig hebt. Wat moet je doen? 1. Lees de instructie en de zoektips

Nadere informatie

STUDIEPROGRAMMA S HOGER ONDERWIJS

STUDIEPROGRAMMA S HOGER ONDERWIJS STUDIEPROGRAMMA S VAN HET HOGER ONDERWIJS Je krijgt het studieprogramma van een opleiding (=studie) aan een universiteit en aan een hogeschool. In de tabellen zie je alle opleidingsonderdelen (= vakken,

Nadere informatie

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma MASTER IN DE toegepaste economische wetenschappen: HANDELSINGENIEUR IN DE WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica studieduur

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de Wat je zeker moet Weten: diploma master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de studieduur 2 jaar =

Nadere informatie

Verkeerskunde 2011-2012

Verkeerskunde 2011-2012 Verkeerskunde 2011-2012 Bachelor en master in de verkeerskunde Bachelor en master in de verkeerskunde BACHELOROPLEIDING MASTEROPLEIDING VOORKENNIS VOOR DE BACHELOROPLEIDING WERKMETHODEN EXAMENSPREIDING

Nadere informatie

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes:

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes: ZER Informatica Resultaten programma-evaluatie Programma-evaluatie 5 enquêtes: - Overgang secundair onderwijs universiteit - Studenten die niet aan examens deelnamen / met hun opleiding stopten - Evaluatie

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor ergotherapie ergotherapie Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor ergotherapie ergotherapie Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool is

Nadere informatie

Academiejaar 2013/2014. professionele. BIOchemie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2013/2014. professionele. BIOchemie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2013/2014 professionele bachelor CHEMIE BIOchemie Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Professionele bachelor chemie BIOchemie Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool

Nadere informatie

SCHAKELPROGRAMMA S UHASSELT

SCHAKELPROGRAMMA S UHASSELT SCHAKELPROGRAMMA S UHASSELT Heb je een professioneel bachelordiploma op zak en wil je een academische master behalen? Dat kan! Via een schakelprogramma kun je doorstromen naar een bepaalde master. Het

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA

Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Voor de Bacheloropleidingen Bio-exact Natuurkunde en Sterrenkunde, Scheikunde, Wiskunde

Nadere informatie

Curriculum 2014-2015 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting

Curriculum 2014-2015 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting Curriculum 2014-2015 Opleidingen Open Universiteit, faculteit Management, Science & Technology, wetenschapsgebied Informatica en informatiekunde, geldig vanaf 1-9-2014 Afkortingen European Credits (studiepunten)

Nadere informatie

Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen

Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen ANTWERPEN t Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Campus Carolus Antwerpen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België.

Nadere informatie

Specifieke lerarenopleiding economie

Specifieke lerarenopleiding economie Specifieke lerarenopleiding economie Leuven Brussel Antwerpen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject

Nadere informatie

creating tomorrow BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek

creating tomorrow BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek HVA TECHNIEK BEDRIJFSWISKUNDE 2013-2014 Bedrijfswiskunde: jij wordt degene die de feiten kent. Bij Bedrijfswiskunde draait het om het oplossen

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen. Economie en Bedrijfswetenschappen

Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen. Economie en Bedrijfswetenschappen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Economie en Bedrijfswetenschappen Vier opleidingen Economische wetenschappen (EW) Toegepaste economische wetenschappen (TEW) Toegepaste economische wetenschappen:

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Bedrijfswiskunde en Informatica Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden. In

Nadere informatie

laboratoriumtechnologie

laboratoriumtechnologie Academiejaar 2015/2016 jobzekerheid bachelor biomedische laboratoriumtechnologie Farmaceutische en biologische laboratoriumtechnologie Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor biomedische laboratoriumtechnologie

Nadere informatie

voedings- en dieetkunde

voedings- en dieetkunde Academiejaar 2014/2015 bachelor voedings- en dieetkunde voedings- en dieetkunde Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor voedingsen dieetkunde voedings- en dieetkunde Je ideale opleiding kiezen uit

Nadere informatie

Master in de sterrenkunde. Faculteit Wetenschappen. Rubik s Cube used by permission of Seven Towns Ltd. www.rubiks.com

Master in de sterrenkunde. Faculteit Wetenschappen. Rubik s Cube used by permission of Seven Towns Ltd. www.rubiks.com Master in de sterrenkunde Faculteit Wetenschappen Rubik s Cube used by permission of Seven Towns Ltd. www.rubiks.com Sterrenkunde, een uitdagende masteropleiding Bij de opleiding sterrenkunde aan de KU

Nadere informatie

Curriculum 2015-2016 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting

Curriculum 2015-2016 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting Curriculum 2015-2016 Opleidingen Open Universiteit, faculteit Management, Science & Technology, wetenschapsgebied Informatica en informatiekunde, geldig vanaf 1-9-2015 Afkortingen European Credits (studiepunten)

Nadere informatie

Master in het vennootschapsrecht

Master in het vennootschapsrecht Master in het vennootschapsrecht INTERUNIVERSITAIR PROGRAMMA Faculteit Rechtsgeleerdheid De master in het vennootschapsrecht aan de Faculteit Rechtsgeleerdheid legt de klemtoon op de grondige uitdieping

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek ANTWERPEN t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Master in de journalistiek De master in de journalistiek vormt kritische journalisten die klaar zijn voor de arbeidsmarkt. De weloverwogen

Nadere informatie

WERKEN EN STUDEREN SWITCH2IT BACHELOR IN DE TOEGEPASTE INFORMATICA PXL-IT

WERKEN EN STUDEREN SWITCH2IT BACHELOR IN DE TOEGEPASTE INFORMATICA PXL-IT 2015 2016 WERKEN EN STUDEREN SWITCH2IT BACHELOR IN DE TOEGEPASTE INFORMATICA PXL-IT 1 2 ALGEMEEN DIRECTEUR Hogeschool PXL is een moderne hogeschool: ondernemend, netwerkend, onderzoekend, dienstverlenend,

Nadere informatie

Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010

Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010 Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010 Curriculumcommissie Redactie: Jos Roerdink Laatst herzien: 26 maart 2009 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Bacheloropleiding 1 3 Masteropleiding

Nadere informatie

FAQ deeltijds studeren opleiding vroedkunde Turnhout

FAQ deeltijds studeren opleiding vroedkunde Turnhout FAQ deeltijds studeren opleiding vroedkunde Turnhout Kan je in Turnhout de opleiding vroedkunde in deeltijds gaan studeren? Ja, dit kan. Er wordt dan een individueel programma op maat gemaakt. Hebben jullie

Nadere informatie

Master in de biomedische wetenschappen

Master in de biomedische wetenschappen LEUVEN t Master in de biomedische wetenschappen Afstudeerrichting biomedisch basis- en translationeel onderzoek Afstudeerrichting management en communicatie in de biomedische wetenschappen Minor management

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie BRUSSEL t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als

Nadere informatie

Informatica. faculteit wetenschappen deel 1 bacheloropleiding

Informatica. faculteit wetenschappen deel 1 bacheloropleiding Informatica faculteit wetenschappen deel 1 bacheloropleiding 2008 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Studentgerichte Diensten Departement Informatica E. Willockx J. Crab, Photo Alto, Photo

Nadere informatie

MASTER IN DE INFORMATICA MULTIMEDIA DATABASES HUMAN-COMPUTER INTERACTION

MASTER IN DE INFORMATICA MULTIMEDIA DATABASES HUMAN-COMPUTER INTERACTION MASTER IN DE INFORMATICA MULTIMEDIA DATABASES HUMAN-COMPUTER INTERACTION WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma master in de informatica afstudeerrichtingen multimedia databases human-computer interaction studieduur

Nadere informatie

Bruggen naar ingenieurswetenschappen

Bruggen naar ingenieurswetenschappen Bruggen naar ingenieurswetenschappen Master in de ingenieurswetenschappen voor bachelors en masters in de industriële wetenschappen Faculteit Ingenieurswetenschappen Industrieel ingenieur Sta je graag

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. verpleegkunde. verpleegkunde. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. verpleegkunde. verpleegkunde. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor verpleegkunde verpleegkunde Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor verpleegkunde verpleegkunde Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool

Nadere informatie

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Bouwkunde hva techniek HVA TECHNIEK bouwkunde 2013-2014 Bouwkunde: studeren in dé bouwplaats van Nederland Bouwkunde studeren in Amsterdam biedt veel uitdagingen. Want als er

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Informatica

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Informatica 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Informatica U2014/02462 De uitvoeringsregeling treedt in werking per

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit?

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Naam opleiding: Industrieel Ontwerpen Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

MASTEROPLEIDINGEN INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN INDUSTRIËLE INGENIEURSWETENSCHAPPEN

MASTEROPLEIDINGEN INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN INDUSTRIËLE INGENIEURSWETENSCHAPPEN INDUSTRIËLE INGENIEURSWETENSCHAPPEN MASTEROPLEIDINGEN INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN Uniek in Vlaanderen! Uniek in Vlaanderen! BIOCHEMIE BOUWKUNDE CHEMIE ELEKTROMECHANICA ELEKTRONICA-ICT ENERGIE NUCLEAIRE TECHNOLOGIE

Nadere informatie

Specifieke lerarenopleiding maatschappijwetenschappen en filosofie

Specifieke lerarenopleiding maatschappijwetenschappen en filosofie Specifieke lerarenopleiding maatschappijwetenschappen en filosofie www.soc.kuleuven.be/slo Waarom kiezen voor de specifieke lerarenopleiding (SLO)? Deel jij graag je kennis met anderen? Spreek je graag

Nadere informatie

Lichamelijke Opvoeding

Lichamelijke Opvoeding Academiejaar 2014/2015 bachelor onderwijs Secundair Onderwijs Lichamelijke Opvoeding Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor onderwijs Secundair Onderwijs Lichamelijke Opvoeding Je ideale opleiding

Nadere informatie

Faculteit Industriële Ingenieurswetenschappen

Faculteit Industriële Ingenieurswetenschappen Faculteit Industriële Ingenieursschappen Infodag: zaterdag maart 06 Informatie voor alle opleidingen Bachelor in de industriële schappen (industrieel ingenieur) Schakelprogramma en master in de industriële

Nadere informatie

Curriculumherziening. Bacheloropleiding Informatiekunde. Eindtermen. Informatiekunde. Het eerste jaar. Bacheloropleiding 4/27/2010

Curriculumherziening. Bacheloropleiding Informatiekunde. Eindtermen. Informatiekunde. Het eerste jaar. Bacheloropleiding 4/27/2010 Bacheloropleiding Curriculum 2010-2011 Curriculumherziening Departement ß-faculteit Universiteit Utrecht onderwijs visitatie zelfevaluatie masteropleidingen bachelor informatiekunde vakgebied docenten

Nadere informatie

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen!

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen! Studiek e uze Neem je tijd voor belangrijke stappen! Alles over studiekeuze Vlaamse infolijn - Onderwijs tel. 1700 (gratis nummer) Onderwijskiezer www.onderwijskiezer.be Departement Onderwijs www.ond.vlaanderen.be

Nadere informatie

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Studienamiddag Informaticawetenschappen in het leerplichtonderwijs Paleis der Academiën, Brussel, 2015-04-29 Bern Martens Lerarenopleiding Sec. Onderwijs

Nadere informatie

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info?

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info? Praktische informatie > Hoe lang duurt de opleiding? De colleges starten op 19 september 2006 en eindigen op 11 mei 2007. Ze kunnen plaatsvinden elke werkdag tussen 8u30 en 19u30. > Wanneer zijn de examens?

Nadere informatie

FISCAAL RECHT KENNIS PRAKTIJK INNOVATIE IMPLEMENTATIE

FISCAAL RECHT KENNIS PRAKTIJK INNOVATIE IMPLEMENTATIE ACADEMISCH PROGRAMMA POSTGRADUAAT FISCAAL RECHT KENNIS PRAKTIJK INNOVATIE IMPLEMENTATIE INHOUD POSTGRADUAAT FISCAAL RECHT MODULE FISCALE RECHTSVAKKEN Pagina 2 tot 7 POSTGRADUAAT FISCAAL RECHT SUMMERSCHOOL

Nadere informatie

POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS

POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS Innovate Create Design POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS Innovate, design & create Waarom kiezen voor dit postgraduaat? Je maakt op een unieke manier kennis met de industrie door middel

Nadere informatie

Examencommissie wiskunde voorzitter Prof. J. Van der Jeugt, secretaris Prof. H. Vernaeve opstellen examenroosters deliberaties, proclamaties

Examencommissie wiskunde voorzitter Prof. J. Van der Jeugt, secretaris Prof. H. Vernaeve opstellen examenroosters deliberaties, proclamaties Opleidingscommissie Wiskunde (OCW) voorzitter Prof. A. Weiermann samenstellen van het opleidingsprogramma opstellen lessenroosters aanstellen lesgevers Examencommissie wiskunde voorzitter Prof. J. Van

Nadere informatie

Faculteit Geneeskunde

Faculteit Geneeskunde zaterdag 14 maart 2015 Faculteit Geneeskunde Geneeskunde Tandheelkunde Logopedische en audiologische wetenschappen Biomedische wetenschappen Master in de verpleegkunde en de vroedkunde Master in het management

Nadere informatie

Software Engineering. Universiteit Antwerpen. Opleiding Informatica Doel en Ambitie. 3de BAC Informatica (Computer Science) [Academic year 2014-2015]

Software Engineering. Universiteit Antwerpen. Opleiding Informatica Doel en Ambitie. 3de BAC Informatica (Computer Science) [Academic year 2014-2015] Opleiding Informatica Doel en Ambitie Software Engineering 3de BAC Informatica (Computer Science) [Academic year 21-2] Prof. Serge Demeyer Universiteit Antwerpen Doelstelling: Het doel van de opleiding

Nadere informatie

Software Engineering. Universiteit Antwerpen

Software Engineering. Universiteit Antwerpen Software Engineering 3de BAC Informatica (Computer Science) [Academic year 2014-2015] Prof. Serge Demeyer Universiteit Antwerpen Opleiding Informatica Doel en Ambitie Doelstelling: Het doel van de opleiding

Nadere informatie

Bachelor in de wijsbegeerte: 10 opties voor je toekomst

Bachelor in de wijsbegeerte: 10 opties voor je toekomst HOGER INSTITUUT VOOR WIJSBEGEERTE Bachelor in de wijsbegeerte: 10 opties voor je toekomst Combineer filosofie met een andere opleiding (rechten, sociologie, psychologie, geschiedenis ) Beste (toekomstige)

Nadere informatie

Studieprogramma s Prof. Peter Lievens Decaan Faculteit Wetenschappen

Studieprogramma s Prof. Peter Lievens Decaan Faculteit Wetenschappen Lerarendag wetenschappen Lerarendag wetenschappen Studieprogramma s Prof. Peter Lievens Decaan Faculteit Wetenschappen fundamentele wetenschappen nieuwsgierigheidsgedreven onderzoek en onderwijs wetenschappers

Nadere informatie

Vrijstelling voor de vrije ruimte Vrijstelling op basis van verwante opleiding

Vrijstelling voor de vrije ruimte Vrijstelling op basis van verwante opleiding Maart 2015 Vrijstelling binnen een bacheloropleiding van het wetenschapsgebied Informatica en Informatiekunde, 2014-2015 Iedereen van 18 jaar of ouder kan bij de Open Universiteit starten met een bacheloropleiding

Nadere informatie

MASTEROPLEIDINGEN INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN INDUSTRIËLE INGENIEURSWETENSCHAPPEN

MASTEROPLEIDINGEN INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN INDUSTRIËLE INGENIEURSWETENSCHAPPEN INDUSTRIËLE INGENIEURSWETENSCHAPPEN MASTEROPLEIDINGEN INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN BIOCHEMIE BOUWKUNDE CHEMIE ELEKTROMECHANICA ELEKTRONICA-ICT ENERGIE! ren Uniek in Vlaande NUCLEAIRE TECHNOLOGIE! Uniek in

Nadere informatie

Het vak informatica op de NSG

Het vak informatica op de NSG Het vak informatica op de NSG Algemeen Volgens Wikipedia (online encyclopedie) wordt informatica omschreven als de wetenschap die zich bezighoudt met de beheersing van complexiteit, o.a. op het vlak van

Nadere informatie

Master in het overheids - management en -beleid

Master in het overheids - management en -beleid Faculteit Sociale Wetenschappen Master in het overheids - management en -beleid Leg je grens op oneindig. Heb je een brede maatschappelijke interesse en oog voor politieke en bestuurlijke fenomenen? Ben

Nadere informatie

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichtingsdag Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde PROGRAMMA Bedrijfskunde@VU: hoe, wat en waarom? Prof. dr. W.E.H. Dullaert, Opleidingsdirecteur bachelor bedrijfskunde

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. elektronica-ict. elektronica-ict. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. elektronica-ict. elektronica-ict. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor elektronica-ict elektronica-ict Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor elektronica-ict elektronica-ict Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool

Nadere informatie

Sociaal-economische wetenschappen

Sociaal-economische wetenschappen masteropleiding Sociaal-economische wetenschappen faculteit toegepaste economische wetenschappen 2009 1 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement studentgerichte diensten en de faculteiten Ann

Nadere informatie

Vrijstelling binnen een bacheloropleiding van de faculteit Informatica, 2013-2014

Vrijstelling binnen een bacheloropleiding van de faculteit Informatica, 2013-2014 1/6 Vrijstelling binnen een bacheloropleiding van de faculteit Informatica, 2013-2014 Iedereen van 18 jaar of ouder kan bij de Open Universiteit starten met een bacheloropleiding van de faculteit Informatica:

Nadere informatie

Master in de ingenieurs - wetenschappen: biomedische technologie

Master in de ingenieurs - wetenschappen: biomedische technologie LEUVEN t Master in de ingenieurs - wetenschappen: biomedische technologie Faculteit Ingenieurswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject

Nadere informatie

BACHELOROPLEIDING DEELTIJD

BACHELOROPLEIDING DEELTIJD HBO-ICT INFORMATICA BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2015-2016 2014-2015 LEERROUTES: BUSINESS IT & MANAGEMENT, SOFTWARE ENGINEERING, SYSTEM AND NETWORK ENGINEERING CREATING TOMORROW HBO-ICT DE VIERJARIGE DEELTIJDOPLEIDING

Nadere informatie

Vernieuwing Bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde

Vernieuwing Bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Vernieuwing Bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Marko van Eekelen, Remko Helms, Evert van de Vrie TouW Informatica symposium 21 november 2015 Aanleiding vernieuwing Open Universiteit Ministerie

Nadere informatie

STUDIEGIDS (v. 3.0) INLEIDING

STUDIEGIDS (v. 3.0) INLEIDING STUDIEGIDS (v. 3.0) DEZE STUDIEGIDS GEEFT EEN OVERZICHT VAN DE OPLEIDINGEN EN DE VOORWAARDEN. VANAF 2014 KUNNEN SOMMIGE COLLEGES VIA INTERNET GEVOLGD WORDEN. ANDERE COLLEGES VEREISEN DAT DE STUDENT DE

Nadere informatie

ANTWERPEN t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

ANTWERPEN t. Master in het tolken. Faculteit Letteren ANTWERPEN t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Master in de medische stralingsfysica

Master in de medische stralingsfysica Master in de medische stralingsfysica Faculteit Wetenschappen Faculteit Ingenieurswetenschappen Faculteit Geneeskunde De master in de medische stralingsfysica bereidt je voor om als deskundige in de stralingsfysica

Nadere informatie

Waarom kiezen voor EHSAL?

Waarom kiezen voor EHSAL? Waarom kiezen voor EHSAL? EHSAL biedt je een diploma van academisch niveau via een bedrijfsgerichte opleiding. Het onderwijs bij EHSAL is praktijkgericht: vanaf het begin toets je je kennis en inzichten

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor sociaal werk. Maatschappelijk werk. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor sociaal werk. Maatschappelijk werk. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor sociaal werk Maatschappelijk werk Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor sociaal werk Maatschappelijk werk Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze

Nadere informatie

Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4. TEW: Economisch Beleid binnen de Universiteit Antwerpen...6

Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4. TEW: Economisch Beleid binnen de Universiteit Antwerpen...6 Inhoud Voorwoord...3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4 TEW: Economisch Beleid binnen de Universiteit Antwerpen...6 Over Toegepaste Economische Wetenschappen: Economisch Beleid...6 Doelgroep

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Master in de fiscaliteit

Master in de fiscaliteit LEUVEN t Master in de fiscaliteit Faculteit Rechtsgeleerdheid Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie ANTWERPEN t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

automatisering elektrotechniek biomedische technologie (elektromechanica) automatisatie biomedische technologie (elektromechanica) o elektrotechniek

automatisering elektrotechniek biomedische technologie (elektromechanica) automatisatie biomedische technologie (elektromechanica) o elektrotechniek Curriculum master in de industriële wetenschappen in Elektromechanica afstudeerrichting automatisering Elektromechanica afstudeerrichting elektromechanica Elektromechanica afstudeerrichting biomedische

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011. Deel B. HOOFDSTUK 1 - Doelstellingen en eindtermen van de opleiding

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011. Deel B. HOOFDSTUK 1 - Doelstellingen en eindtermen van de opleiding UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011 Deel B MASTEROPLEIDING SOFTWARE ENGINEERING 1 september 2010 HOOFDSTUK

Nadere informatie

schakel TW ELO curriculum master industriële wetenschappen.xls

schakel TW ELO curriculum master industriële wetenschappen.xls schakel TW ELO sem 1 sem 2 Schakel ELO Algemene vakken Fysica (schakelprogramma) 1,5 0,5 0 5 Fysica 1,5 2 2 Fysica oef. 0,5 Wiskunde (schakelprogramma) 1 2 0 6 Wiskunde 1 1 1 Wiskunde oef. 2 2 2 Wiskunde

Nadere informatie

Master in de ingenieurswetenschappen:

Master in de ingenieurswetenschappen: LEUVEN t Master in de ingenieurswetenschappen: verkeer, logistiek en intelligente transportsystemen Faculteit Ingenieurswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België.

Nadere informatie

Programmawijzigingen Faculteit Sociale Wetenschappen 2014-2015 en overgangsmaatregelen

Programmawijzigingen Faculteit Sociale Wetenschappen 2014-2015 en overgangsmaatregelen BACHELOR IN DE COMMUNICATIEWETENSCHAPPEN (180 SP) Opgelet: De gehele structuur van de bacheloropleiding is gewijzigd. Voortaan bestaat de opleiding uit drie modules, nl. Discipline, Methode en Ontplooiing,

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL?

Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL? Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL? n Bachelor in de agro- en biotechnologie 2 Beste PXL-student, Als (bijna) kersverse professionele bachelor zoek je misschien een geschikte overgang naar

Nadere informatie

Informatica kiezen. Informatica: iets met computers? Informatie over het vak informatica in de Tweede Fase van havo en vwo

Informatica kiezen. Informatica: iets met computers? Informatie over het vak informatica in de Tweede Fase van havo en vwo Informatica kiezen Informatica: iets met computers? Informatie over het vak informatica in de Tweede Fase van havo en vwo Voorlichtingsmateriaal voor leerlingen in havo en vwo Het vak informatica Waarom

Nadere informatie

Talen en wetenschappen

Talen en wetenschappen Talen en Grieks- Industriële Latijn-moderne talen Latijn- Moderne talen-wiskunde Wetenschappen-wiskunde Techniek- Studieaanbod derde graad 1 Grieks Aardrijkskunde 1 2 Esthetica 1 0 Grieks 4 4 Biologie 2 1

Nadere informatie

zet je vlot de stap naar de universiteit

zet je vlot de stap naar de universiteit Zo zet je vlot de stap naar de universiteit brugcursussen Brugcursussen spitsen zich toe op specifieke leerdomeinen zoals wiskunde, chemie, of op algemene startcompetenties voor universitair onderwijs

Nadere informatie