Maatschappelijk Verantwoord. Ondernemen. Coöperatie Baronije UA

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "2013-2014. Maatschappelijk Verantwoord. Ondernemen. Coöperatie Baronije UA"

Transcriptie

1 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Coöperatie Baronije UA Coöperatie Baronije UA Edisonbaan 16a MN NIEUWEGEIN Postbus BJ NIEUWEGEIN T: (algemeen) F: E: KVK:

2 Voorwoord Dank voor uw interesse in een van onze verdiepingsartikelen over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). MVO staat in toenemende mate in de belangstelling. Bedrijven en organisaties, zowel profit als not for profit, zijn zich steeds meer bewust van de maatschappelijke positie en de invloed van de activiteiten op de samenleving en het milieu. In dit verdiepingsartikel wordt een beeld geschetst van de diverse aspecten van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Baronije is partner van De MVO Wijzer. Dit doen wij met overtuiging, Aaldrik Kap is zelfs recent toegetreden tot het College van Deskundigen van deze norm. Wij beschikken over diverse gereedschappen voor 0-metingen of zelfevaluaties tegen diverse normen zoals de MVO Prestatieladder, De MVO Wijzer en de MVO Zelverklaring. Op deze manier kunt u aan uw opdrachtgevers al snel inzichtelijk maken dat u staat voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Wij wensen u veel leesplezier. Het intellectueel eigendom van deze materialen berust bij de Coöperatie Baronije UA maar hierbij verlenen wij u een exclusief gebruiksrecht voor u en / of uw organisatie. Het voor andere, met name commerciële, doeleinden gebruiken van deze materialen is zonder schriftelijke toestemming van Baronije niet toegestaan. Bij misbruik gelden de condities inzake intellectueel eigendom zoals aangegeven op onze site. Persoonlijk contact? Een telefoontje volstaat om een afspraak te maken voor een persoonlijke kennismaking of het beantwoorden van eventuele vragen. Hiervoor kunt u bellen met Jan Clement via Inloopspreekuren Wist u dat wij regelmatig inloopspreekuren organiseren waarbij u gratis en vrijblijvend gelegenheid heeft om specifieke vragen voor te leggen aan een van onze adviseurs? Deze locatie is gevestigd in Nieuwegein en is goed bereikbaar op minder dan 5 autominuten van de A12,A27 en A2. De locatie beschikt over ruim voldoende, gratis, parkeergelegenheid op eigen terrein. 1

3 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 1 Inleiding Steeds meer organisaties zijn zich bewust van hun maatschappelijke betrokkenheid en - verantwoording. Veel organisaties en bedrijven proberen de drie bekende P's van People, Planet & Profit op een eigen wijze in te vullen. Dit wordt ook door de overheid gestimuleerd. De Nederlandse overheid, zowel op nationaal, provinciaal als lokaal niveau, neemt dit steeds meer als een selectiecriterium bij het gunnen van opdrachten. Het volgende stukje tekst, ontleend aan de website van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, is veelzeggend: `De Nederlandse overheid koopt jaarlijks voor 30 miljard euro in. De bedoeling is dat overheden op den duur alleen nog maar in zee gaan met bedrijven die aantoonbaar maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO).` De uitdaging zit in het woord aantoonbaar. Er is weliswaar een ISO richtlijn voor maatschappelijk verantwoord ondernemen, de norm ISO 26000, maar dit is geen norm waartegen organisaties en bedrijven zich kunnen laten certificeren door onafhankelijke partijen. Toch biedt deze norm een aantal praktische handvaten. In hoofdstuk 5 zullen we dan ook in gaan op de specifieke elementen en eisen c.q. aandachtspunten van deze norm. Het begrip aantoonbaarheid kan worden ingevuld met een aantal afgeleide instrumenten / normen zoals de MVO Prestatieladder, De MVO Wijzer of de MVO Zelfverklaring. Met deze middelen kunnen organisaties besluiten tot het uitgeven van een maatschappelijk jaarverslag, externe validatie van beleid en uitvoering inzake MVO, het opstellen van een eigen toetsingskader voor het beoordelen van leveranciers etc. Hierbij is het van belang om een heldere en uniforme definitie van MVO te gebruiken. Maatschappelijk betrokken ondernemen, maatschappelijk verantwoord ondernemen, social sustainability, duurzaamheid en social responsibility zijn immers begrippen die veelvuldig door elkaar heen gebruikt worden. Het MVO Platform hanteert de volgende definitie van MVO: MVO is een resultaatgericht proces waarbij een bedrijf over de gehele keten van zijn activiteiten verantwoordelijkheid neemt over de effecten van deze activiteiten op sociaal, ecologisch en economisch gebied, daarover verantwoording aflegt en de dialoog aangaat met belanghebbenden. Er is dus geen sprake van een enkelvoudige of eenmalige activiteit. Integendeel, MVO is een proces wat ingericht wordt om actief de regie over de gehele keten van activiteiten te nemen en 2

4 zo resultaten te boeken. Deze resultaten moeten een positief effect hebben op de aandachtsgebieden die zo treffend verwoord worden in `People, Planet & Profit`. 2 People, Planet & Profit MVO betekent dat organisaties niet alleen streven naar winst om zo op langere termijn de continuïteit zeker te stellen maar dat men bij het uitvoeren van de activiteiten die moeten resulteren in winst ook rekening houdt met de invloed en effecten van die activiteiten op het milieu. Daarbij worden mensen niet alleen als een belangrijke bedrijfsfactor (arbeid) gezien maar houdt men ook rekening met de menselijke aspecten buiten het bedrijf. Uiteindelijk gaat het erom om een goede balans te vinden tussen de drie elementen. Zonder voldoend borging van continuïteit worden immers de werknemers uiteindelijk ook benadeeld, terwijl werknemers die ontevreden zijn en onderbetaald worden aantoonbaar slechter presteren en daarbij ook minder te besteden hebben. Dat een onderneming ook gebaat is bij een voldoende aanbod van grondstoffen en energie is daarbij evident. 2.1 People Uitgangspunt zijn de mensenrechten. Deze rechten bestaan uit sociaal-economische rechten maar ook uit burgerlijke- en politieke rechten. Ook arbeidsrechten en respect voor consumentenrechten op het gebied van gezondheid en leven maken hiervan deel uit. Arbeidsrechten Elke onderneming heeft de verantwoordelijkheid en plicht om internationaal erkende mensenrechten na te leven en te bevorderen binnen het domein van hun activiteiten en invloed. Verantwoordelijkheden in het kader van MVO die hieraan kunnen worden gerelateerd zijn onder andere : geen betrokkenheid bij of (in)directe bijdrage leveren aan het schenden van mensenrechten geen bijdrage leveren aan of voordeel halen uit oorlogsmisdaden en andere misdaden tegen de menselijkheid. In conflictgebieden extra alert zijn op de naleving van elementaire mensenrechten respect voor lokale gemeenschappen en inheemse volkeren respect voor het recht op gezondheid en adequate basisvoorzieningen voor voeding, onderwijs, huisvesting en deelname aan het culturele leven en geen activiteiten ontplooien die de uitoefening van deze rechten belemmeren. Daarnaast is het goed om te realiseren dat in bepaalde landen en regio s er een andere levensstandaard is dan wij dagelijks ervaren. Houdt daarom bij bijvoorbeeld het selecteren van 3

5 leveranciers ook rekening met de mensenrechten inzake (dwang)arbeid, vrijheid van vakvereniging en eerlijke beloning. Dat deze materie niet makkelijk is staat vast. Wanneer we immers besluiten om geen zaken te doen met een bedrijf dat kinderarbeid gebruikt dan ontnemen we uitgerekend deze kinderen en hun veelal afhankelijke families hun inkomen. Onze ogen dicht doen en net doen of we het niet zien is het andere uiterste. Wellicht kunnen we wanneer we bereid zijn om een iets hogere prijs te betalen wel afdwingen dat deze kinderen minder lang hoeven te werken en er voorzien wordt in (elementair) onderwijs en betere voeding. Consumentenrechten Bedrijven en organisaties dienen ten opzichte van de consumenten eerlijk hun activiteiten uit te oefenen. Deze activiteiten hebben niet alleen betrekking op de handel, marketing en reclame maar tevens dient een onderneming of organisatie de veiligheid en kwaliteit te waarborgen van de goederen of diensten die zij leveren. Relevante wet- en regelgeving op dit gebied 1 : De Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) heeft de rechten en normen op het gebied van arbeid nader uitgewerkt en uitgebreid. Een bijzondere plaats neemt de Verklaring over Fundamentele Principes en Rechten op het Werk (1998) in. De ILO Conventies bieden samen met deze verklaring en met de ILO Tripartiete Beginselverklaring betreffende Multinationale Ondernemingen en Sociaal Beleid en het arbeidshoofdstuk van de OESO Richtlijnen de meest gezaghebbende basis voor de formulering van MVO-normen inzake arbeid. Op grond hiervan moeten bedrijven de volgende arbeidsrechten naleven, respecteren en bevorderen: vrijheid van vakvereniging en het recht op collectieve onderhandelingen (ILO Conventies 87, 98, aangevuld met 135) verbod op dwangarbeid (ILO Conventies 29 en 105) verbod op kinderarbeid (ILO Conventies 138 en 182) verbod op discriminatie (ILO Conventies 100 en 111). het recht op arbeidszekerheid (ILO Tripartiete Beginselverklaring, art ) het recht op veilige en gezonde werkomstandigheden (ILO Conventie 155) inachtneming maximaal aantal werkuren (ILO Conventie 1) het recht op een leefbaar loon (ILO Tripartiete Beginselverklaring, art. 34). het recht op toegang tot noodzakelijke goederen en diensten, op veiligheid, informatie, keuze, gehoor, beroep en bewaar, op consumenteneducatie en op duurzaamheid (VN Richtlijnen voor Consumentenbescherming). 2.2 Planet De term planet wordt gerelateerd aan onze leefomgeving en dan met name de invloed van zowel activiteiten de eigen organisatie, of de activiteiten in een door de organisatie geregisseerde of beïnvloedde leveringskolom. 1 Bron: MVO Referentiekader van het MVO Platform 4

6 Er zijn diverse (internationale) doelstellingen en verdragen met betrekking tot milieu en duurzaamheid. Het Kyoto-protocol uit 1997 is hiervan wellicht het meest bekend maar ook de Rioverklaring en het Biodiversiteitsverdrag, beiden uit 1992, liggen hieraan ten grondslag. Ook de Verenigde Naties hebben tijdens de Wereldconferentie in Johannesburg in 2002 de rol van de private sector bij duurzame ontwikkeling benadrukt. Uiteindelijk zijn er tal van specifieke verdragen en wet- en regelgeving waarin aangegeven wordt welke verantwoordelijkheden bedrijven en organisaties hebben wanneer het gaat om het beheersen en borgen van de effecten van de bedrijfsvoering op het milieu. Waarbij milieu dan breed geïnterpreteerd moet worden: water, lucht, bodem, klimaat & ecosysteem en zelfs gezondheid. Het zal duidelijk zijn dat bedrijven en organisaties zich niet kunnen onttrekken aan de plicht om mogelijke negatieve effecten van de eigen bedrijfsvoering én die van eventuele contractpartijen zoveel mogelijk te beperken. Daarbij dienen zij ook nog rekenschap te geven van deze inspanningen en de resultaten. Hierbij moet rekening gehouden worden met de diverse belanghebbenden (stakeholders) waarmee in menig geval een dialoog dient te worden aangegaan. Zelfs de burger dient hierbij gezien te worden als een stakeholder. Het is immers niet voor niets dat in de UNECE Aarhus Convention uit 1998 rechten van burgers op informatievoorziening, participatie, toegang tot de rechter en tot de besluitvorming in milieukwesties zijn geformuleerd. Uiteindelijk gelden op basis van de diverse verdragen de volgende grondbeginselen: het beginsel dat de vervuiler betaalt het beginsel van preventieve actie het voorzorgsbeginsel aanpak van milieuschade bij de bron openbaarheid van milieu-informatie 2.3 Profit Ook economische aspecten maken deel uit van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Zonder winst (profit) kan immers de continuïteit van de organisatie niet worden gewaarborgd waardoor uiteindelijk niet alleen medewerkers maar ook andere partijen zoals bijvoorbeeld toeleveranciers gedupeerd worden. Dat profit in dit kader niet gezien kan en mag worden als een oneigenlijke drang naar verrijking en winstmaximalisatie waarbij alle andere aspecten uit het oog worden verloren zal duidelijk zijn. Dat hierbij glijdende schalen en verschillen in interpretatie en referentiekaders mogelijk zijn zal ook duidelijk zijn. Voor economisch gedrag bestaat immers nauwelijks een gemeenschappelijk referentiekader. Beloningsstructuren voor de top van het bedrijfsleven, het verhandelen en dumpen van bijvoorbeeld afval maken dit soms pijnlijk duidelijk. 5

7 Er bestaan internationale afspraken met betrekking tot mededinging, (anti)protectionisme en belastingen, maar ook deze afspraken bieden werkgelegenheid aan tal van adviseurs die gespecialiseerd zijn in het zoeken naar de mazen in de wet waardoor maximaal voordeel behaald kan worden. Het maakt immers nogal wat verschil uit in welk land belasting moet worden betaald, welke regels omtrent arbeidsomstandigheden of milieu er zijn of ontbreken etc. Bij maatschappelijk verantwoord ondernemen is winst geen vies woord. Wel wordt er aandacht gevraagd voor de wijze van inkopen, de van toepassing zijnde voorwaarden en een eerlijke winstdeling in de gehele keten. Internationaal Bedrijven die internationaal uitbesteden en maatschappelijk verantwoord willen ondernemen zullen dus moeten nadenken over een aantal praktische aspecten zoals bijvoorbeeld: Prijsbeleid: doet het prijsbeleid recht aan de sociale kwaliteit van de geleverde producten en de impact op het milieu? Continuïteit: wordt er ingezet op een meerjarige samenwerking door langdurige contracten? Condities: zijn de contracten voor alle partijen eerlijk en worden kleine partijen voldoende gerespecteerd en beschermd? Werkdruk: is er sprake van verantwoorde levertermijnen zodat extreme werkdruk wordt voorkomen? Uiteraard onthouden partijen zich bij MVO van omkoping en corruptie en maken zij geen misbruik van dominante marktposities of afspraken die vrije handel en mededinging belemmeren. Een ander belangrijk aspect is het feit dat door het spel met interne verrekenprijzen en het verleggen van belastingen voor de toegevoegde waarde door middel van specifieke afspraken met name ontwikkelingslanden veel geld mislopen. Hierdoor blijven investeringen uit en blijft de bestaande kloof tussen arm en rijk in stand. In dit kader dient een bedrijf of organisatie die kiest voor het nemen van de maatschappelijke verantwoordelijkheden Ontwikkelingslanden lopen veel geld mis door problemen met interne verrekenprijzen en belastingvrijstelling. Kiezen voor MVO betekent dus ook het nemen van bepaalde verantwoordelijkheden zoals het afdragen van belastingen in het land waar de bedrijfsactiviteiten daadwerkelijk plaats vinden. Daarbij dienen partijen zich te onthouden van transfer pricing en het wegsluizen van winsten door juridische constructies met meerdere entiteiten en andere constructies die er op gericht zijn om winsten af te romen of kunstmatig belasting te ontduiken. Het is dus belangrijk dat een organisatie ook dit soort aspecten meeneemt en hier actief verantwoording over aflegt. Dit kan alleen door het formuleren van specifiek beleid en verantwoordelijkheden en het inrichten van de benodigde (management)systemen voor het borgen van de feitelijk uitvoering. 6

8 Praktische invulling Bij het invullen van MVO binnen een organisatie moet allereerst worden beseft dat het systeem er op gericht dient te zijn om de diverse stakeholders te betrekken en te informeren en hen de mogelijkheid te geven om invloed uit te oefenen. Het identificeren van alle relevante belanghebbenden en de mate van hun betrokkenheid en invloed is dan ook een uiterst belangrijke eerste stap. Al bij het formuleren van het beleid en de doelstellingen maar zeker ook bij de uitvoering en externe controle moeten de diverse stakeholders zoals bijvoorbeeld werknemers, omwonenden, toeleveranciers en relevante belangengroepen en maatschappelijke organisaties betrokken zijn. Hierbij moet de verantwoordelijkheid voor de keten of bepaalde ketenposities worden onderkend. Ketenverantwoordelijkheid betekent volgens het MVO Platform dat een onderneming al het mogelijke doet om in de gehele keten verantwoord ondernemen mogelijk te maken, te bevorderen en uit te voeren. Het is dus van belang om de volgende aspecten nadrukkelijk mee te nemen bij het inrichten van MVO in de organisatie: Ondernemingsbestuur: Effectief en transparant ondernemingsbestuur is noodzakelijk voor het goed functioneren van een onderneming en het vertrouwen daarin van derden. Het bestuur moet erop toezien dat MVO-taken en -verantwoordelijkheden expliciet worden opgenomen in het beleid en dat daarbij de nodige beheerssystemen worden ontwikkeld die een relatie van wederzijds vertrouwen bevorderen tussen onderneming en de samenleving waarin zij actief is. Risico- en effectanalyse (ketenbreed en diep): De onderneming dient zich te informeren over de situatie in een bepaald land, regio en/of sector en over de effecten van haar activiteiten in de keten en/of de gemeenschap zodat de bedrijfsvoering zo wordt ingericht dat algemene MVO-normen nageleefd kunnen worden. Beleid: Het beleid omtrent de maatschappelijke verantwoordelijkheid dient te blijken uit een (sectorbrede) gedragscode en een plan van aanpak. Implementatie en managementsysteem: De onderneming dient eerst zelf te controleren of ze zich houdt aan het eigen beleid inzake MVO, de daarbij gestelde doelen en de feitelijke uitvoering. Het MVO Platform zegt hierover: Zoals dat ook bij kwaliteits- en milieuzorgsystemen gebruikelijk is bestaat een managementsysteem uit een geformuleerd ondernemingsbeleid met daaruit afgeleide procedures voor conformiteit aan de gestelde normen en uit procedures gericht op zelfcontrole zodat de onderneming kan aantonen óf en in hoeverre zij handelt conform de gestelde normen en welke corrigerende maatregelen zij uitvoert om mogelijke discrepanties op te heffen. Verantwoording Van het bedrijf of organisatie mag worden verwacht dat het beleid en de mate waarin de doelstellingen zijn gerealiseerd op een transparante wijze naar buiten wordt gebracht. Uitgangspunten voor transparantie en rapportage zijn dat deze relevant, begrijpelijk, juist, volledig en evenwichtig in weergave is. 7

9 3 Plan Do Check - Act Bij het vormgeven van MVO moet worden dus worden beseft dat alle processen van het bedrijf een rol spelen. Voor een proces als inkoop of productie lijkt dat logisch maar ook het personeelsbeleid en zelfs de marketing en communicatie processen spelen een belangrijke rol bij MVO. Verankering in de bedrijfsvoering van MVO begint met het inventariseren van de verwachtingen van partijen als medewerkers, omwonenden, overheden en klanten met betrekking tot MVO. Op basis van deze inventarisatie kunnen doelstellingen worden geformuleerd waarna de nodige activiteiten moeten worden geïnitieerd om de gestelde doelen te realiseren. Uiteraard zijn deze doelstellingen SMART geformuleerd (Specifiek Meetbaar Acceptabel Realistisch). Vervolgens dient men het beleid te evalueren en indien nodig bij te sturen of aanvullende acties te nemen. Tot slot volgt het afleggen van verantwoording door helder te communiceren over de gestelde doelen en de mate van realisatie. Iemand die bekend is met managementsystemen herkent in een dergelijke benadering meteen de bekende Deming-cyclus van Plan Do Check Act. Het is dan ook niet verwonderlijk dat een integratie met een kwaliteitsmanagementsysteem, gebaseerd op de norm ISO 9001 een goed uitgangspunt is. Op deze wijze wordt MVO verankerd en geborgd in de diverse aspecten van de bedrijfsvoering. Wist u trouwens dat in de ontwerpversies van ISO 9001: 2015 begrippen als stakeholders en ketenbenadering terugkomen? Het lijkt er dus op dat ISO ook op onderdelen overgenomen wordt door de nieuwe ISO 9001 norm 8

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000 Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties 2 Inhoudsopgave ISO 26000: een richtlijn voor iedereen

Nadere informatie

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden.

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden. MVO meetbaar gemaakt Themabijeenkomst VNO NCW 22 november 2010 MVO-Prestatieladder MVO Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s People Planet Profit MVO kan bijdragen om deze balans te vinden Wat valt

Nadere informatie

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring 1 Waarom MVO? Moeten: Horen: Lonen: gedrag af MVO handelen wordt afgedwongen MVO handelen o.b.v. vrijwilligheid (morele motivatie) De markt beloont MVO en straft

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wint aan terrein in het bedrijfsleven en in de samenleving als geheel. Het verwachtingspatroon

Nadere informatie

Introductie. Heuvelman Sound & Vision B.V. definieert het begrip MVO dan ook als volgt:

Introductie. Heuvelman Sound & Vision B.V. definieert het begrip MVO dan ook als volgt: Introductie Ondernemen is meer dan het maken van winst. Goed ondernemerschap kan ook bijdragen aan een betere maatschappij waarin de factoren mens en milieu net zo centraal staan als het winstoogmerk.

Nadere informatie

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info)

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) was wordt onderwerp tekstbron Versie juni Opmerking: Standaardteksten en Versie 2013 2010 hoofdstukindeling vertaald uit Guide 83 H 1 tm 4 Deel A Eisen Managementsysteem

Nadere informatie

DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V.

DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V. DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V. Westblaak 35 ROTTERDAM MVO? Doen wij zo! Datum: 27-01-2015 Inleiding MVO? Natuurlijk! Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO); werken aan economische

Nadere informatie

Diensten informatieblad: Optimalisatie KAM & Arbo- & Veiligheidsinspecties. Coöperatie Baronije UA

Diensten informatieblad: Optimalisatie KAM & Arbo- & Veiligheidsinspecties. Coöperatie Baronije UA Coöperatie Baronije UA KAM & Optimalisatie Coöperatie Baronije UA Edisonbaan 16a - 3439 MN NIEUWEGEIN Postbus 1383-3430 BJ NIEUWEGEIN T: 030-214 80 34 (algemeen) F: 030-214 80 36 E: contact@baronije.nl

Nadere informatie

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, maatschappelijk betrokken ondernemen, duurzaam ondernemen of ethisch

Nadere informatie

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK Toelichting In het onderstaande zijn de afzonderlijke elementen van het normatieve kader integraal opgenomen en worden ze nader toegelicht en beschreven. Daarbij wordt aandacht besteed aan de volgende

Nadere informatie

Verklaring omtrent de sociale rechten en de industriële betrekkingen bij LEONI

Verklaring omtrent de sociale rechten en de industriële betrekkingen bij LEONI Verklaring omtrent de sociale rechten en de industriële betrekkingen bij LEONI Preambule LEONI legt aan de hand van deze verklaring de principiële sociale rechten en beginselen vast. Deze vormen de basis

Nadere informatie

Diensten informatieblad: Optimalisatie. Beoordelen van leveranciers KAM & Coöperatie Baronije UA

Diensten informatieblad: Optimalisatie. Beoordelen van leveranciers KAM & Coöperatie Baronije UA Coöperatie Baronije UA KAM & Optimalisatie Coöperatie Baronije UA Edisonbaan 16a - 3439 MN NIEUWEGEIN Postbus 1383-3430 BJ NIEUWEGEIN T: 030-214 80 34 (algemeen) F: 030-214 80 36 E: contact@baronije.nl

Nadere informatie

mvoplatform MVO Referentiekader 2007

mvoplatform MVO Referentiekader 2007 mvoplatform MVO Referentiekader 2007 1 Inhoud 2 MVO Referentiekader Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding...5 1.1 Totstandkoming...5 1.2 Doelstelling...5 1.3 Definitie MVO...5 1.4 Normatieve basis...5 1.5 Sectorale

Nadere informatie

Duurzaamheidsverklaring

Duurzaamheidsverklaring DUURZAAMHEIDSVERKLARING Ondergetekende: [Naam Leverancier en rechtsvorm [ ], statutair gevestigd te [plaats], aan de [straat, nummer en postcode] (KvK ), hierna te noemen Leverancier, hierbij rechtsgeldig

Nadere informatie

MVO gedragscode gavilar B.V.

MVO gedragscode gavilar B.V. PAGINA 1 MVO gedragscode B.V. Documentgegevens Bedrijf Adres Opgesteld Gecontroleerd Akkoord : B.V. : Kamerlingh Onnesweg 63, 3316 GK Dordrecht : R. ten Hove : QHSE-coördinator : P. Klijs : Operations

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen Musea

Duurzaam ondernemen Musea Duurzaam ondernemen Musea Kunst voor bedrijfsvoering Rob van Tilburg Mei 2012 DHV 2012 All rights reserved Alleen voor intern gebruik Welkom en agenda Definitie en duiding duurzaam ondernemen Omgang bedrijven

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen

Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen Van der Meer B.V. heeft in 2011 een nulmeting laten uitvoeren door een externe adviseur. Deze actie is genomen om op een objectieve

Nadere informatie

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Maatschappelijk verantwoord beleggen Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Beleid ten aanzien van Maatschappelijk verantwoord beleggen Inleiding BPF Houthandel draagt

Nadere informatie

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID ONZE VERANTWOORDELIJKHEID CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY I Inhoud Voorwoord 1 Waardering medewerkers 2 Ketenverantwoordelijkheid 3 Behoud van natuurlijke hulpbronnen 4 Maatschappelijke betrokkenheid

Nadere informatie

ISO 26000 Jaarcongres 2013

ISO 26000 Jaarcongres 2013 ISO 26000 Jaarcongres 2013 Workshop: Zelfverklaring en GRI als communicatiemiddel bij stakeholderdialoog Dick Hortensius NEN, Senior Consultant managementsystemen Hans Kröder Internationaal Expert ISO

Nadere informatie

Maatschappelijk Jaarverslag 2012

Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Inhoudsopgave Blad Voorwoord 2 1. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) 3 2. MVO en Prins Bouw 3 3. Beleid 4 4. Speerpunten 5 5. Duurzaam bouwen 9 6. Toekomst 10

Nadere informatie

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Contents P. 2 Introductie P. 2 VINCI s commitments P. 4 Leveranciers commitments P. 6 Implementatie 1 15 april 2012 Introductie Deze Code «Global Performance

Nadere informatie

DATUM: 17 MAART 2014, VERSIE: 2.0 LEVERANCIERSVERKLARING

DATUM: 17 MAART 2014, VERSIE: 2.0 LEVERANCIERSVERKLARING DATUM: 17 MAART 2014, VERSIE: 2.0 LEVERANCIERSVERKLARING 1 / 5 Geachte leverancier, Sapa is een gediversifieerd industrieconcern dat wereldwijd actief is. Sapa s waarden en onze cultuur van duurzame ontwikkeling

Nadere informatie

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Supplier Code of Conduct Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Bij Kramp gaan we voor zakelijk succes op de lange termijn. Daarbij voelen we een sterke verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Voor 2014 vragen we u bijgaande documenten, waarin u de uitgangspunten onderschrijft, ondertekend met uw offerte mee te sturen.

Voor 2014 vragen we u bijgaande documenten, waarin u de uitgangspunten onderschrijft, ondertekend met uw offerte mee te sturen. Rijksbrede beleidsregels Inkoop De overheid koopt per jaar voor bijna 60 miljard euro in en heeft daarmee een belangrijke invloed op het milieu en sociale aspecten binnen Nederland en in andere landen.

Nadere informatie

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V.

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V. Certificeren Waardevol?? KVGM Improvement Solutions: + Specialisten in verbetermanagement + 20 jaar ervaring + 6 deskundige, gedreven en pragmatische professionals + Praktische aanpak waarbij de klantorganisatie

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

MVO stakeholder enquête 2014

MVO stakeholder enquête 2014 MVO stakeholder enquête 2014 Datum : 1 mei 2014 1 Voorwoord In de afgelopen jaren is Heerkens van Bavel Bouw zich steeds meer bewust geworden, van de rol die zij spelen in de maatschappij en de effecten

Nadere informatie

De leden van de beleggingscommissie. 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen

De leden van de beleggingscommissie. 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen NOTITIE Van Aan CC Datum Betreft Sjoerd Hoogterp De leden van de beleggingscommissie 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Inleiding Het pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI)

Nadere informatie

Inkopen en de sociale impact over de grens

Inkopen en de sociale impact over de grens Inkopen en de sociale impact over de grens Thea Smid-Verheul, gemeente Amersfoort Jaap Stokking en Shirley Justice Namens Programmadirectie DI, Ministerie VROM 27 sept 2010 Programma workshop Starring:

Nadere informatie

Internationaal ondernemen: maatschappelijk verantwoord met de OESO-richtlijnen

Internationaal ondernemen: maatschappelijk verantwoord met de OESO-richtlijnen Nationaal Contactpunt OESO-richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen Internationaal ondernemen: maatschappelijk verantwoord met de OESO-richtlijnen omesantodomingowashingtonaddisababacaracasdaressalaamlimamanilariyadhsaopaulowarsawalgierscapetowndhakakuwaitmaputoriodejaneirosarajevovilniusammancanberra

Nadere informatie

2012 MVO Jaarverslag

2012 MVO Jaarverslag 2012 MVO Jaarverslag MVO-beleid Tomingroep Als mensontwikkelbedrijf werkt Tomingroep aan duurzaamheid in de volle breedte. Wij willen op een maatschappelijk verantwoorde wijze zaken doen in samenwerking

Nadere informatie

energiemanagement & kwaliteitsmanagement

energiemanagement & kwaliteitsmanagement Energiemanagement Programma & managementsysteem Het beschrijven van het energiemanagement en kwaliteitsmanagementplan (zoals vermeld in de norm, voor ons managementsysteem). 1 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

DUURZAAMHEIDSSCAN. Ja/altijd Meestal Soms Meestal niet Nee/nooit Niet van toepassing

DUURZAAMHEIDSSCAN. Ja/altijd Meestal Soms Meestal niet Nee/nooit Niet van toepassing DUURZAAMHEIDSSCAN Hoe duurzaam is uw bedrijfsvoering? Deze duurzaamheidsscan geeft een globaal beeld van uw niveau van duurzaamheid en laat zien hoe maatschappelijk verantwoord u onderneemt in vergelijking

Nadere informatie

4 Internationaal mvo en ketenbeheer: een korte stand van zaken

4 Internationaal mvo en ketenbeheer: een korte stand van zaken 4 Internationaal mvo en ketenbeheer: een korte stand van zaken 4.1 Inleiding Waar staat het bedrijfsleven momenteel als het gaat om rapportage over internationaal mvo en ketenbeheer in het bijzonder? Dit

Nadere informatie

Hengelo, april 2013. 02 Gedragscode Twence

Hengelo, april 2013. 02 Gedragscode Twence Gedragscode Twence Twence in Hengelo is een (inter)nationale speler op de markt van grondstoffen en duurzame energie met hoogwaardige verwerking van afvalstromen en biomassa. Met innovatieve technieken

Nadere informatie

Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen

Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen Milieumanagement en duurzaam ondernemen Duurzaam ondernemen en milieumanagement zijn begrippen die vaak, bijna onbewust, gekoppeld worden aan milieubelastende sectoren

Nadere informatie

1. Inleiding. 1.1 Positionering advies. 1.2 Algemeen. 1.3 Leeswijzer. 2. Nulsituatie en positiebepaling. 2.1 Werkwijze. 2.

1. Inleiding. 1.1 Positionering advies. 1.2 Algemeen. 1.3 Leeswijzer. 2. Nulsituatie en positiebepaling. 2.1 Werkwijze. 2. Rapportage Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Positionering advies 3 1.2 Algemeen 3 1.3 Leeswijzer 4 2. Nulsituatie en positiebepaling 4 2.1 Werkwijze 4 2.2 Nulsituatie 5 2.3 Ambitieniveau 6 3. Plan van

Nadere informatie

Wij leggen rekenschap af over:

Wij leggen rekenschap af over: VRAGEN Het afleggen van rekenschap. ANTWOORDEN TOELICHTING / VOORBEELDEN VRAAG 1. Onze organisatie legt rekenschap af over onze effecten op de maatschappij, de economie en het milieu. Welke activiteiten

Nadere informatie

TU Delft. TU Delft Delft ZELFVERKLARING. Code Verantwoordelijk Marktgedrag ^ ^ ^ ^ ^ Delft University of Technology. Technische Universiteit Delft

TU Delft. TU Delft Delft ZELFVERKLARING. Code Verantwoordelijk Marktgedrag ^ ^ ^ ^ ^ Delft University of Technology. Technische Universiteit Delft TU Delft Delft University of Technology Technische Universiteit Delft ZELFVERKLARING TU Delft Delft University of Technology ^ ^ ^ ^ ^ Code Verantwoordelijk Marktgedrag Pag./van 1/5 De TU Delft verklaart

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Visie en Beleid (samenvatting) MVO loont! Duurzaamheid is onontbeerlijk om onze planeet en maatschappij voor nu en op langere termijn leefbaar te houden. Maatschappelijk

Nadere informatie

MVO-PROFIEL Bedrijf X

MVO-PROFIEL Bedrijf X MVO-PROFIEL Bedrijf X 2008 BouwMVO De in deze uitgave vermelde gegevens zijn strikt vertrouwelijk en alle hierop betrekking hebbende auteursrechten, databankrechten en overige (intellectuele) eigendomsrechten

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg

Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg En op welke wijze wij onze klanten verder willen brengen. Inhoud Onze Visie 4 Onze Missie 6 Onze kernwaarden 8 Onze gedragscode 10 Algemeen 11 Naleving van de wet 11 Medewerkers

Nadere informatie

BEOORDELINGSKADER. Organisatietoets MVO in het hoger onderwijs

BEOORDELINGSKADER. Organisatietoets MVO in het hoger onderwijs BEOORDELINGSKADER Organisatietoets MVO in het hoger onderwijs Inhoudsopgave INLEIDING EN CONTEXT 1 MVO 1 ISO26000: de principes en kernthema s 1 MVO in Nederland 2 Organisatietoets MVO en Instellingstoets

Nadere informatie

ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn

ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn Zet goede bedoelingen om in goede acties Ingeborg Boon NEN met dank aan Hans Kröder 1 Europees: 30 leden Wereldwijd: 159 leden ruim 60 jaar 18.000 publicaties Missie:

Nadere informatie

Normen De MVO-Wijzer

Normen De MVO-Wijzer Normen De MVO-Wijzer Pagina 1 Inhoudsopgave 1. MODEL 3 2. OVERZICHT MVO-THEMA S 4 3. OVERZICHT MVO-NORMEN 5 Copyright november 2014, Stichting De MVO-Wijzer, Breda Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer. 15 februari 2011. Sietse Vlietstra

DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer. 15 februari 2011. Sietse Vlietstra 2 DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer 15 februari 2011 Sietse Vlietstra Adviseur duurzaam ondernemen en innovatie Syntens 3 4 Wat is duurzaam? Het voorzien in de behoeften

Nadere informatie

Op het gebied van mensenrechten, arbeidsomstandigheden en volwaardig werk:

Op het gebied van mensenrechten, arbeidsomstandigheden en volwaardig werk: Gedragsregels BBA BBA draagt zorg voor een maatschappelijk verantwoord ondernemingsklimaat middels maximale inspanningen te verrichten, continue verbeteringen te realiseren op het gebied van people, planet

Nadere informatie

Beleggingsstatuut Longfonds (voorheen Astma Fonds)

Beleggingsstatuut Longfonds (voorheen Astma Fonds) Beleggingsstatuut Longfonds (voorheen Astma Fonds) April 2012 Inhoud 1. Algemeen...3 1.1 Inleiding...3 1.2 Wet- en regelgeving...3 2. Financiële middelen...3 2.1 Algemeen...3 2.2 Schulden en reserves...4

Nadere informatie

gedragscode voor leveranciers van Quintiles

gedragscode voor leveranciers van Quintiles gedragscode voor leveranciers van Quintiles 2 Quintiles maakt zich sterk voor duurzame zakelijke praktijken. Op basis van internationaal erkende normen, is deze gedragscode voor leveranciers ( Code ) gericht

Nadere informatie

Beleggingsstatuut Longfonds

Beleggingsstatuut Longfonds Beleggingsstatuut Longfonds April 2016 Inhoud 1. Algemeen... 3 1.1 Inleiding... 3 1.2 Wet- en regelgeving... 3 2. Financiële middelen... 3 2.1 Algemeen... 3 2.2 Schulden en reserves... 4 2.3 Doel en tijdshorizon

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandel en Maatschappelijk Verantwoord Beleggen In dit document wordt het Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid (MVB-beleid) van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds

Nadere informatie

Vattenfall Gedragscode voor leveranciers

Vattenfall Gedragscode voor leveranciers Vattenfall Gedragscode voor leveranciers Introductie Vattenfall levert energie voor de maatschappij van vandaag en draagt bij aan het energiesysteem van morgen. Bij de uitvoering van onze bedrijfsactiviteiten

Nadere informatie

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Opgesteld door: ing. N.G. van Moerkerk Inhoudsopgave Opbouw niveaus van de MVO Prestatieladder

Nadere informatie

ethisch handvest Voorwoord door Jean-Louis Bouchard, Voorzitter van de Groep Presentatie en engagement van het Comex Ethisch Handvest Econocom Groep

ethisch handvest Voorwoord door Jean-Louis Bouchard, Voorzitter van de Groep Presentatie en engagement van het Comex Ethisch Handvest Econocom Groep ethisch handvest Voorwoord door Jean-Louis Bouchard, Voorzitter van de Groep Presentatie en engagement van het Comex Ethisch Handvest Econocom Groep Bijlagen WOORD VOORAF DOOR JEAN-LOUIS BOUCHARD, VOORZITTER

Nadere informatie

KÜBLER WORKWEAR. Code of Conduct INSPIRED BY YOUR JOB

KÜBLER WORKWEAR. Code of Conduct INSPIRED BY YOUR JOB NL KÜBLER WORKWEAR Code of Conduct INSPIRED BY YOUR JOB CONTENT CODE OF CONDUCT 01 01 FUNDAMENTEEL BEGRIP VAN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMERSCHAP 02 Wetten en regels respecteren Bijdrage aan de

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Vóór dat u beleid ontwikkelt is het van belang om de vraag: Waaròm zou ik MVO beleid ontwikkelen? te beantwoorden. Het antwoord op deze vraag bepaalt hóe u het MVO

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Duurzaamheid beleid... 4 3 PLAN: Energieverbruik en reductiekansen... 6 3.1 Energieverbruik door GMB (scope 1 en 2)... 6 3.2 Energieverbruik in de keten (scope 3)... 7

Nadere informatie

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Esther Loozen Atze Boerstra (Stanley Kurvers) NvvA Symposium 2010 1 Programma Introductie door Esther Loozen Korte inleiding over duurzaamheid+ MVO door Atze

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Beleggen en Corporate Governance

Maatschappelijk Verantwoord Beleggen en Corporate Governance Maatschappelijk Verantwoord Beleggen en Corporate Governance Uitgave mei 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds

Nadere informatie

Duurzaam inkopen betekent dat sociale en milieuaspecten door organisaties in aanmerking worden genomen in hun beleid ten aanzien van toeleveranciers.

Duurzaam inkopen betekent dat sociale en milieuaspecten door organisaties in aanmerking worden genomen in hun beleid ten aanzien van toeleveranciers. 1 INLEIDING Duurzaam inkopen betekent dat sociale en milieuaspecten door organisaties in aanmerking worden genomen in hun beleid ten aanzien van toeleveranciers. Duurzaam inkopen is een actueel thema binnen

Nadere informatie

GRI-tabel - ANWB MVO-jaarverslag 2012

GRI-tabel - ANWB MVO-jaarverslag 2012 GRI-tabel - ANWB MVO-jaarverslag 2012 Verwijzing paginanummers Visie en strategie 1.1 Verklaring van de directie. 1. Voorwoord 1.2 Beschrijving van belangrijke gevolgen, risico's en mogelijkheden. 1. Voorwoord,

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance

Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance Uitgave april 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds DSM Nederland, gevestigd te Heerlen (het

Nadere informatie

I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S

I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S Algemeen Het beleid van Imtech N.V. is gericht op de continuïteit van de onderneming als een winstgevende organisatie, die met haar bedrijven en medewerkers

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid 8 januari 205 Inleiding In de Investment Policy Statement heeft SPT de volgende beleggingsovertuiging geformuleerd: Een pensioenfonds is een institutionele,

Nadere informatie

Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000

Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000 Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000 Bijlage C Vaststellen van relevantie, significantie en prioriteit van MVO-onderwerpen NPR 9026 Versie: 2015 Auteurs Rob Boers Erwin Vos CSU CSU 1 Prioriteringsrapport

Nadere informatie

Gedragscode. SCA Gedragscode

Gedragscode. SCA Gedragscode SCA Gedragscode 1 Gedragscode SCA Gedragscode SCA wil op sociaal- en milieutechnisch verantwoorde wijze omgaan met haar belanghebbenden en op basis van respect, verantwoordelijkheid en uitmuntendheid een

Nadere informatie

Principes van ISO 26000 en de manier waarop Verwey Vastgoed BV hiermee omgaat

Principes van ISO 26000 en de manier waarop Verwey Vastgoed BV hiermee omgaat Principes van ISO 26000 en de manier waarop Verwey Vastgoed BV hiermee omgaat 1. Rekenschap Het afleggen van rekenschap betekent dat een bedrijf verantwoordelijkheid neemt voor de impact die het heeft

Nadere informatie

April 2011. Gedragscode voor leveranciers

April 2011. Gedragscode voor leveranciers April 2011 Gedragscode voor leveranciers INLEIDING Het uitoefenen van commerciële activiteiten met inachtneming van hoge ethische normen, is voor Sodexo van essentieel belang. In dit opzicht hebben wij

Nadere informatie

Onno Elzinga, BMD Advies Oost, 2 juni 2010

Onno Elzinga, BMD Advies Oost, 2 juni 2010 Duurzaam ondernemen Waar praten we over? Onno Elzinga, BMD Advies Oost, 2 juni 2010 Onderwerpen Duurzaam ondernemen. Waar praten we over? Wat is MVO? Ontwikkelingen Waarom duurzaam ondernemen? ISO 26000

Nadere informatie

Waar start je als ondernemer met duurzaamheid

Waar start je als ondernemer met duurzaamheid Waar start je als ondernemer met duurzaamheid www.will2sustain.com SPELREGELS PARTICIPATIEF INTERACTIEF MOBIELTJES GEBRUIK MAKEN VAN KENNIS IN DE GROEP CONCREET TOEPASSEN GEBRUIK MAKEND VAN VRAGEN EN

Nadere informatie

Wat kunt u doen aan risico s die spelen in uw toeleveringsketen?

Wat kunt u doen aan risico s die spelen in uw toeleveringsketen? Wat kunt u doen aan risico s die spelen in uw toeleveringsketen? Welke invloed heeft u op uw toeleveringsketen? En hoe kunt u invloed uitoefenen om uw (in)directe toeleveranciers maatschappelijk verantwoord

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen bestaat in onze visie uit twee pijlers:

Maatschappelijk verantwoord ondernemen bestaat in onze visie uit twee pijlers: Onze kernwaarden ondersteunen het inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen. Maatschappelijk draagvlak voor onze service en dienstverlening is een voorwaarde voor onze continuïteit. Ons beleid is gebaseerd

Nadere informatie

Duurzaamheidsanalyse bedrijven

Duurzaamheidsanalyse bedrijven De inspanningen van bedrijven op het vlak van duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen worden door KBC Asset Management beoordeeld volgens een evaluatiemodel dat werd opgesteld in samenwerking

Nadere informatie

MVO Grafimedia norm. Versie: 3 mei 2011

MVO Grafimedia norm. Versie: 3 mei 2011 MVO Grafimedia norm Geïnspireerd op de ISO 26000 richtlijn Versie: 3 mei 2011 Uitgave van de Stichting Certificatie Grafimedia branche (SCGM) Copyright SCGM, Amstelveen, 2011 Niets van deze uitgave mag

Nadere informatie

Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000

Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000 Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000 Bijlage C Vaststellen van relevantie, significantie en prioriteit van MVO-onderwerpen NPR 9026 Versie: december 2011 Auteurs Rob Boers Erwin Vos CSU CSU

Nadere informatie

BLOG: 25 redenen Waarom MVO belangrijk is voor jou organisatie

BLOG: 25 redenen Waarom MVO belangrijk is voor jou organisatie mvoconsultants.nl BLOG: 25 redenen Waarom MVO belangrijk is voor jou organisatie Waarom MVO? Dat is een vraag die wij altijd stellen voordat bedrijven een begin maken met hun beleid op het gebied van maatschappelijk

Nadere informatie

Duurzaam Ondernemen en DGMR. 1. Inleiding. 1.1 Algemene missie DGMR. Betreft : Beleidsvisie Datum : 10 december 2012

Duurzaam Ondernemen en DGMR. 1. Inleiding. 1.1 Algemene missie DGMR. Betreft : Beleidsvisie Datum : 10 december 2012 Duurzaam Ondernemen en DGMR Betreft : Beleidsvisie Datum : 10 december 2012 1. Inleiding Deze DuOn-beleidsvisie is het overkoepelende document voor het beleid en de initiatieven van DGMR op het gebied

Nadere informatie

Managementsamenvatting

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Erasmus Universiteit Rotterdam: CSR paper De route naar Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in algemene ziekenhuizen. De strategische verankering van MVO in de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

Gedragscode leveranciers Beter Bed Holding NV

Gedragscode leveranciers Beter Bed Holding NV Gedragscode leveranciers Beter Bed Holding NV Versie 1.0 Inleiding Beter Bed 1 heeft als organisatie de verplichting op zich genomen om als verantwoordelijk lid van de maatschappij te handelen en in economisch,

Nadere informatie

Gedrag om trots op te zijn

Gedrag om trots op te zijn Gedrag om trots op te zijn Oversluizen Thermal Engineering B.V. geeft aandacht aan de belangen van haar klanten, medewerkers, zakenpartners en onze omgeving. Door dit uitgangspunt altijd voor ogen te houden

Nadere informatie

Plan 5 6-11 7 - 41-43 76-78

Plan 5 6-11 7 - 41-43 76-78 Plan Gegevens mag het? Rechtmatig verkregen gegevens grondslagen voor rechtmatige verwerking: Ondubbelzinnige toestemming, noodzakelijk voor uitvoeren overeenkomst, wettelijke plicht, bescherming vitale

Nadere informatie

Teslin Capital Management BV. Fatsoenlijk Ondernemen en Investeren

Teslin Capital Management BV. Fatsoenlijk Ondernemen en Investeren Teslin Capital Management BV Fatsoenlijk Ondernemen en Investeren Versie november 2014 2 Onze visie: Een onderneming heeft als doel waarde te creëren op de lange termijn, met inachtneming van de belangen

Nadere informatie

Beleidsdocument Milieu,Duurzaamheid & MVO 2015-2016

Beleidsdocument Milieu,Duurzaamheid & MVO 2015-2016 Beleidsdocument Milieu,Duurzaamheid & MVO 2015-2016 november 2015 Paul Feenstra KAM Manager Inhoudsopgave 1. Beleidsverklaring, visie en missie 2. Doelstellingen en metingen a. Kwartaalmetingen b. Actiepunten

Nadere informatie

Hoe maak je waarde met MVO beleid? Pierre Hupperts - The Terrace Gerard Teuling - MVO Nederland Giel Krutzer Aarts Conserven

Hoe maak je waarde met MVO beleid? Pierre Hupperts - The Terrace Gerard Teuling - MVO Nederland Giel Krutzer Aarts Conserven Hoe maak je waarde met MVO beleid? Pierre Hupperts - The Terrace Gerard Teuling - MVO Nederland Giel Krutzer Aarts Conserven OPZET WORKSHOP Inleiding en inventarisatie vragen Ervaringen van Aarts Conserven

Nadere informatie

Gedragscode. Inhoudsopgave RESPECT VOOR COLLEGA'S, HANDELSPARTNERS EN DE GEMEENSCHAP... 4

Gedragscode. Inhoudsopgave RESPECT VOOR COLLEGA'S, HANDELSPARTNERS EN DE GEMEENSCHAP... 4 Inhoudsopgave INLEIDING... 3 DOEL VAN DE MANUCHAR GEDRAGSCODE... 3 TOEPASSINGSGEBIED... 3 TOEZICHT OP DE NALEVING... 3 GEDRAGSCODE... 4 RESPECT VOOR COLLEGA'S, HANDELSPARTNERS EN DE GEMEENSCHAP... 4 NALEVING

Nadere informatie

meten / optimaliseren van cliënttevredenheid 19 juni, Marly Dekkers

meten / optimaliseren van cliënttevredenheid 19 juni, Marly Dekkers meten / optimaliseren van cliënttevredenheid 19 juni, Marly Dekkers Programma Deel 1: Inleiding + workshop Deel 2: Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen HKZ-model Individuele cliënt/ klant staat centraal

Nadere informatie

Cursusaanbod Managementsystemen 2009

Cursusaanbod Managementsystemen 2009 Leveranciersbeoordeling Referentiekaders en relaties met diverse normen zoals o.a. ISO 9001, ISO 22000 en ISO 9004) De relaties in een leveringsketen Integrale ketenborging van gespecificeerde risicogebieden

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Introductie MVO Prestatieladder

Introductie MVO Prestatieladder Intrductie De is een certificeerbare nrm vr Maatschappelijke Verantwrdelijkheid van Organisaties (MVO). De nrm is gemaakt vr rganisaties die hun eigen MVO ambities en perfrmance aantnbaar willen maken,

Nadere informatie

Duurzaamheidscriteria van inkoopbeleid Ordina

Duurzaamheidscriteria van inkoopbeleid Ordina Duurzaamheidscriteria van inkoopbeleid Ordina Datum Auteur(s) Versie Classificatie Status 9 augustus 2013 Hke08033/Apo20090 1.1 Definitief Ordina Nederland B.V. ING Bank 069.68.64.649 KvK 30086514 BTW

Nadere informatie