MAGAZINE VOOR ONDERNEMERS IN BEWEGING JAARGANG 10 - NUMMER 4 - NOVEMBER 2009

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MAGAZINE VOOR ONDERNEMERS IN BEWEGING JAARGANG 10 - NUMMER 4 - NOVEMBER 2009"

Transcriptie

1 Vitality Multidisciplinaire samenwerking in de praktijk Business Door passie wordt vakmanschap meesterschap Research Filosofie en Wetenschap in de Masteropleiding Fysiotherapie Marketing Relatiemanagement voor ondernemers MAGAZINE VOOR ONDERNEMERS IN BEWEGING JAARGANG 10 - NUMMER 4 - NOVEMBER 2009

2 Bewegen voor actief ontspannen Stress en depressie Het Gezonde Net is een netwerk van ondernemende fysiotherapeuten, actief in gezondheid en leefstijl waarbij bewegen centraal staat. Naast de onderlinge uitwisseling van kennis en ervaring, worden de deelnemers actief ondersteund bij het benutten van nieuwe kansen in de markt. Astma en COPD Bewegen voor meer zuurstof Diabetes Bewegen voor meer balans Hart- & vaatziekten Bewegen voor een gezond hart Bewegen voor een gezond gewicht Overgewicht Als praktijk heb je invloed op het beleid omdat je mede-eigenaar bent van het netwerk. Je werkt met in het lidmaatschap inbegrepen software als FysioRoadmap, Health Software, Fysio Prestatie Monitor en Uw Praktijk Online. Daarnaast word je begeleid in het implementeren en onderhouden van het kwaliteitsmanagementsysteem. Het Gezonde Net werkt samen met: Bewegen voor minder beperkingen Reuma & osteoporose Interesse? Neem dan contact op met de centrale organisatie voor een oriënterend gesprek. telefoon: (dagelijks bereikbaar van 9.00 tot uur) of via de website Het Gezonde Net is HKZ-gecertificeerd.

3 JAARGANG 10 - NUMMER 4 - NOVEMBER 2009 CONTENT MAGAZINE VOOR ONDERNEMERS IN BEWEGING Vitality Door passie wordt vakmanschap meesterschap Business Multidisciplinaire samenwerking in de praktijk Research Filosofie en Wetenschap in de Masteropleiding Fysiotherapie Marketing Relatiemanagement voor ondernemers 4 On the Move Berichten uit de markt 18 GymnaUniphy De partner voor echografie 22 Intramed Psychotherapeut heeft Intramed tussen de oren 24 Het Gezonde Net Gezonde Ontwikkelingen 34 Colofon 6 Vitality Multidisciplinaire samenwerking in de praktijk Specifieke combinatie interventies worden in 2010 grotendeels vergoed door zorgverzekeraars. Naast bedrijfsartsen hebben dan ook de huisartsen de mogelijkheid om mensen door te verwijzen naar deze multidisciplinaire interventies 10 Business Door passie wordt vakmanschap meesterschap In Paramedisch Centrum Heusdenhout werken fysiotherapeuten met passie en gedrevenheid aan hun droom 14 Research Filosofie en Wetenschap in de Masteropleiding Fysiotherapie Met leergang Filosofie en Wetenschap leren studenten dat mensen met een chronische ziekte er regelmatig in slagen om weer kwaliteit van leven te ervaren 26 NAOMT Van enkeldistorsie tot hoogcervicale instabiliteit Ieder voorjaar komen fysiotherapeuten samen in het Zwitserse Wengen op zoek naar verdieping en ontspanning 28 Management Klanten vasthouden Relatiemanagement voor ondernemers vraagt een tijdsinvestering november

4 ON THE MOVE Nieuw model METRON Behandelbank De Australische marktleider van behandelbanken Metron heeft nu reeds het nieuwe model voor 2010 uitgebracht. Op advies van gebruikers is het model Metron 7D van 2009 op een aantal punten aangepast. Een aantal veranderingen in het frame heeft de stabiliteit en het gebruiksgemak nog verder verbeterd van dit reeds zeer succesvolle 7D model van Metron. De fabrikant is zeer flexibel en luistert nauwgezet naar kritieken en adviezen en zet dit direct om in de productie. Zo is er in de 5 jaar dat het model 7D Ook twintig jaar geleden oefenden toekomstige manueeltherapeuten behandeltechnieken op elkaar, onder de bezielende leiding van Hans van den Berg, op de foto gehurkt aan het hoofdeinde van de behandelbank. Nog steeds is dit de manier van lesgeven in praktijk-technieken. van deze cursus met de prachtige wintersportomgeving. Om meer mensen de kans te geven deze unieke cursus van Hans van den Berg te volgen, wordt bij voldoende belangstelling een extra week georganiseerd. Kijk op de website voor meer informatie over deze en overige cursussen van Post Academisch Onderwijs Wengen. op de markt is een zeer succesvolle professionele behandeltafel ontstaan. De prijs is niet verhoogd en blijft 1595,- excl BTW en dat is voor een 7 delige behandelbank met deze mogelijkheden en kwaliteitkeurmerken zonder meer concurrerend te noemen. De behandelbank is op voorraad en direct leverbaar. Cursus Orthopedische Manuele Therapie in Zwitserland Post Academisch Onderwijs Wengen (PAO Wengen) combineert al jaren interessante cursussen voor fysiotherapeuten met wintersportmogelijkheden. PAO Wengen heeft ervoor gekozen om de orthopedische manuele therapie in de dagelijkse praktijk als thema te nemen voor de eerste cursusweek in Hans van den Berg, grondlegger van de opleiding Orthopedische Manuele Therapie (OMT), verzorgt in het Zwitserse Wengen de 5-daagse cursus Orthopedische Manuele Therapie in de dagelijkse praktijk. Tijdens deze cursus worden diverse aandoeningen uit de dagelijkse praktijk manueeltherapeutisch bekeken en behandeld, van enkeldistorsie tot hoogcervicale instabiliteit. Niet eerder was een cursus zo snel volgeboekt. Hieruit blijkt de waardering voor docent Hans van den Berg en de combinatie van de praktische inhoud Comvio blijft door innoveren Het product Comvio Online Back-up, dat dit jaar haar intrede deed, doet het goed bij therapeuten met een eigen server. Daarnaast is er de afgelopen maanden geïnvesteerd om de aansluiting van de servers van Comvio op het gebruik van de UZI aan te passen. Inmiddels is een aantal praktijken online met de UZI functionaliteit. De komende maanden wordt door Comvio hard gewerkt aan de implementatie van Open Office in combinatie met Intramed. Uiteraard hoopt deze producent dat dit net zo'n succes wordt als Prosoftware met Open Office. Het voordeel van Open Office is dat deze applicatie in aanschaf en beheer aan- november

5 ON THE MOVE zienlijk goedkoper is. Ten slotte introduceert Comvio op korte termijn een nieuwe module waarmee klanten die met Comvio Online werken op eenvoudige wijze binnen de software ook gebruik kunnen maken van de documentenscanner, voor het scannen van brieven, verwijzingen, röntgenfoto's enz. De gescande documenten kunnen makkelijk worden toegevoegd aan de digitale dossiers, een verrijking in de toegankelijkheid van informatie van patiënten. Saturatiemeter voor kinderen Het is soms best lastig om met de huidige modellen van saturatiemeters te meten bij kinderen. De vorm van de meter is gebaseerd op volwassenen en dan kan het gebeuren dat hij niet goed aansluit en afwijkende resultaten geeft. Med-Choice heeft nu het model MD300C5 ontwikkeld speciaal voor de kleine vinger. De vorm sluit beter aan en er is een speciaal merkje hoe het kind kan zien waar de vinger geplaatst moet worden. Meetbereik saturatie %, nauwkeurigheid % ± 2%, 70-79% ± 3%. Puls bpm, nauwkeurigheid ± 2 bpm. Met CE en TUV keurmerk. Passie is geen toeval maar een keuze Kracht is oneindig en komt uit jezelf. Leven met volle overgave en vanuit je eigen kracht. Een goed leven dus. Wat is dat? Voor iedereen is dit verschillend maar over een ding zijn we het allemaal eens. We streven naar geluk, blijheid, liefde, vitaliteit, betrokkenheid, vertrouwen, enthousiasme, innerlijke rust en succes. En dat is wat Ludo Daems jou en je omgeving toewenst. Zowel thuis als op het werk. Ludo is directeur van het PKZopleidingsinstituut uit België wat actief is op het gebied van leiderschap en inspiratie en is regelmatig in Nederland actief. vastberadenheid e n t h o u s i a s m e zelfverzekerd In zijn boek laat hij je zien hoe je deze weg naar een kwalitatief en goed leven kan bewandelen. Op welke manier je in je eigen kracht kan komen en hoe je al datgene wat je in je hebt optimaal kan ontwikkelen. Het boek is een doe-boek met veel begeleidende vragen waarin je wordt uitgenodigd om in actie te komen. Dat geeft je de gelegenheid om dit boek te gebruiken voor jezelf maar ook samen anderen. Reflectief en praktisch tegelijkertijd. Inhoud Worden wie je bent Wat is passie Wat passie in de weg staat Ruimte creëren om te worden wie je bent Ontdekken van je passie Leven met passie MoveMens gaat in 2010 samen met Ludo Daems de workshop Het leeft pas echt als je het met passie doet organiseren. Hierover in de volgende uitgave van MoveMens meer. De lezers van MoveMens kunnen zijn boek nu al bestellen op of door een te sturen naar met de adresgegevens waar het boek naar toe moet worden gestuurd. De prijs is 24,90 inclusief BTW. november

6 VITALITY Multidisciplinaire samenwerking in de praktijk TEKST CAROLINE MANGNUS B EELD: WIM VAN IJZENDOORN Vanaf 2010 worden de multidisciplinaire interventies van De Gezonde Zaak vergoed vanuit de basisverzekering. Al ruim twintig jaar worden deze interventies aangeboden en zijn vooral gericht op het (verzuim)gedrag van cliënten. Deze specifieke en bewezen aanpak vereist een multidisciplinaire samenwerking tussen fysiotherapeut, bewegingsdeskundige en psycholoog. Nu deze specifieke combinatie interventies grotendeels vergoed worden door zorgverzekeraars komt deze succesvolle aanpak ook beschikbaar voor de huisartsen. Naast bedrijfsartsen hebben nu ook de huisartsen de mogelijkheid om mensen door te verwijzen naar deze multidisciplinaire interventies, die nu dus ook voor niet werkenden in hun bereik liggen. Vooral voor mensen met Lichamelijke Onverklaarde Klachten(LOK) biedt dit perspectief. Een huisarts en een docent aan de huisartsenopleiding geven hun mening. november

7 In de huisartsenpraktijk komen lichamelijk onverklaarde klachten (LOK) veelvuldig voor. LOK zijn lichamelijke klachten waar geen of onvoldoende somatische verklaring voor gevonden wordt, legt René Koop, huisarts in Schiedam uit. 30 tot 50% van de klachten waarmee patiënten naar huisarts komen, blijven onverklaard. Huisartsen en specialisten kunnen hiervoor geen somatische aanknopingspunten vinden, vult Manon Weltevrede, psycholoog en docent bij de huisartsenopleiding in Rotterdam, aan. Een deel van de mensen met onverklaarde klachten laat zich gerust stellen door de huisarts. Maar een deel van de mensen blijft zoeken naar de lichamelijke oorzaak van hun klacht. Het blijkt dat juist deze houding een van de belangrijkste factoren is waardoor de klachten blijven bestaan. Blijven zoeken, instandhoudende factor René haakt hierop in: Veel mensen ervaren afwijkende dingen aan hun eigen lichaam, de ervaringen van hun klacht roept bepaalde gedachten op. Het zijn vaak angstige gedachten, maar ook catastroferende gedachten. Mensen komen in een negatieve denkcirkel en gevoelscirkel terecht: ze hebben een bepaalde klacht, gaan gevoerd: niet alleen kijken naar de fysieke kant, maar ook de psychologische kant belichten. De cognitieve gedragsmatige aanpak Bij de opleiding bij huisartsen wordt er aandacht gegeven aan de cognitieve gedragsmatige aanpak, volgens het SCEGS model (dit staat voor: Somatische Cognities Emoties Gedrag Sociaal), aldus Manon. Huisartsen leren aan de hand van dit model de klachten in een breder perspectief te zien. Niet alleen de lichamelijke uitstraling uitvragen (zoals waar zit de pijn? Hoe lang heeft u al pijn? Hoe voelt de pijn?), maar ook de cognities: hoe kijkt de patiënt tegen de pijn aan? Wat voor emoties heeft hij? Hoe voelt hij zich wanneer hij die pijn heeft? Doordat de huisartsen meer inzicht krijgen in de klachten, zowel fysiek als psychisch, kunnen ze effectiever en sneller handelen en gericht verwijzen naar een multidisciplinair programma, een psycholoog of fysiotherapeut. Manon vervolgt: Sommige mensen blijven regelmatig het spreekuur bezoeken voor dezelfde klacht of een andere lichamelijke klacht. En dan is er vaak meer aan de hand, dan kan de huisarts met het SCEGS model aan de gang gaan door de klachten breder te bekijken. Zo kan hij proberen Manon Weltevrede een link te leggen naar een andere verklaring dan de lichamelijke. Bijvoorbeeld dan kan de patiënt samen met de arts erachter komen dat zijn conditie heel slecht is. Dan is het wel logisch dat de patiënt vaak zo vermoeid is. Wanneer je dat kan blootleggen, dan kan je aan de hand daarvan je beleid uitstippelen, wat ga je daarmee doen? Dat de patiënt zelf zijn gedrag verandert is natuurlijk erg moeilijk. Gericht doorverwijzen naar iemand die je daarbij kan begeleiden is vaak de betere oplossing. Ik weet dat bijvoorbeeld De Gezonde Zaak in haar multidisciplinaire programma s daar zich juist op oriënteert. Het is anders om leren gaan met de klachten. Bij dit soort multidisciplinaire gedragsinterventies wordt vanuit een gedragsmatige aanpak cliënten geleerd anders om te gaan met ziekte, beperkingen, stress en dergelijke. Naast de gedragsmatige aanpak om pijn te deconditioneren, te demedicaliseren en deelnemers anders te leren omgaan met de problematiek, is er veel aandacht voor het activeren van de cliënten. Fysieke en mentale belastbaarheid is daarbij van belang. Bij De Gezonde Zaak worden cliënten letterlijk en figuurlijk in beweging gebracht. Shoppen helpt niet Dat een gedragsmatige benadering noodzakelijk is ervaar ik ook in mijn praktijk, geeft René De multidisciplinaire programma s worden binnenkort grotendeels vergoed door verzekeraars. Dan komt het iedereen ten goede óók mensen die niet werken op een bepaalde manier met de klachten om, de klachten hebben effecten in denken en voelen en de cirkel is rond. Angst of bezorgdheid is een belangrijke raadgever hierin. Dit is een onbewust proces. Deze mensen komen vaak bij de huisarts, omdat ze klachten hebben, en door allerlei cognities die er omheen hangen, zal het klachtenpatroon eerder versterkt worden dan dat de klacht vermindert. Manon: Dat blijkt ook uit onderzoek: het blijven zoeken naar de lichamelijke oorzaak is één van de instandhoudende factoren van de klachten. Het is daarom goed om na te gaan, wat de gevolgen van de klachten zijn, kan je daar iets mee? In hoeverre beïnvloedt de klacht feitelijk het leven van iemand, in hoeverre kun je met deze klacht gewoon door. Om dit te doorbreken is het van belang dat er tijdig een tweesporenbeleid wordt René Koop aan. Wanneer je met de patiënt tot een andere definiëring van het probleem kan komen, dus kan zeggen dat de bezorgdheid het probleem is, dan moet je kijken hoe je iets in het patroon van de bezorgdheid kan veranderen. Je kiest dan voor een heel andere benadering. Je probeert samen met de patiënt tot een zelfde definitie van het probleem te komen. Als je die definitie hebt, dan kan je naar andere manieren kijken, kijken hoe je het aan kan pakken. In dat geval heb je met begeleiding van een psycholoog of fysiotherapeut of beter nog, een integrale aanpak een grotere kans op succes. Met een integrale aanpak proberen de psycholoog en de fysiotherapeut samen de klachten een plek te geven en ervoor te zorgen dat die angstspiraal minder op de voorgrond komt of juist te doorbreken. Wat belangrijk is bij de start van een multidis- november

8 VITALITY René Koop ciplinair programma, is dat de patiënt er wel voor gaat, geeft René aan. Je moet wel tot die andere definitie van het probleem komen. Wanneer het puur lichamelijk is moet je soms een andere stap maken om iemand te overtuigen. Als ik als huisarts ervan overtuigd ben dat het niet lichamelijk is, en de patiënt weet zeker dat het wel lichamelijk is, dan bespreek ik dat met de patiënt: ik merk dat je ervan overtuigd bent dat het lichamelijk is, ik kan eigenlijk geen enkele aanwijzing vinden. Ik denk dat toch een ander probleem een rol speelt, wat kan jou nu geruststellen? Wat heb je nu nodig om gerustgesteld te worden dat deze lichamelijke klachten niet veroorzaakt wordt door een lichamelijke aandoening? Er wordt dan verwezen naar een specialist binnen een bepaald kader. De zogenaamde final test, geeft Manon aan. De final test is voor die groep mensen die moeilijk te motiveren is voor een andere aanpak, omdat hij of zij het puur lichamelijk ziet. De final test is nog een keer doorverwijzen voor onderzoek, waardoor de cliënt wel gerust gesteld kan worden. En mocht de cliënt dan nog niet gerustgesteld zijn, dan praten we over een andere aanpak. Het is een beetje een onderhandeling. Ook om te voorkomen dat iemand gaat shoppen in het medische circuit. We weten allemaal dat dat niet helpt. Integrale aanpak is uitstekend Bij de overheid en in de maatschappij geeft men er de voorkeur aan om zoveel mogelijk in de eerste lijn te houden. Je ziet ook lokale initiatieven tussen huisartsen met andere eerstelijns werkers, aldus Manon. Ik bespreek altijd wel de mogelijkheden waar je als huisarts naar toe kan verwijzen, zoals naar de multidisciplinaire programma s van De Gezonde Zaak. Het is vaak de onbekendheid met dit soort programma s, waardoor vooral verwijzing naar de eerste lijn in de reguliere zorg plaatsvindt. Het is dan ook heel goed dat de multidisciplinaire programma s van De Gezonde Zaak grotendeels vergoed gaan worden door verzekeraars. Dan komt het iedereen ten goede. Bij huisartsen komen natuurlijk ook veel mensen die geen werkgever hebben, maar wel klachten. Deze programma s komen dan ook voor hen beschikbaar en zullen meer bekendheid krijgen. René: Ik kan mij heel goed vinden in een gecombineerde aanpak, juist omdat het probleem zich op beide vlakken afspeelt. Mensen ervaren lichamelijke klachten, zoals pijn of vermoeidheid. De fysiotherapeut richt zich op de lichamelijke kant, hoe ga je om met fysieke klachten? Door de cognitieve gedragstherapie bij de psycholoog leren ze de gedachtencirkel waar ze in gevangen zitten, te doorbreken. De mensen krijgen handvatten mee. Het is de combinatie van vertrouwen in je lijf en van een andere manier om met je gedachten om te gaan, gevoelens weten te plaatsen. Dat is in mijn ogen een hele goede en succesvolle benadering. Bovendien met een geïntegreerde aanpak ben ik als huisarts niet meer de brug tussen de fysiotherapeut en psycholoog. Het is juist goed dat de psycholoog en fysiotherapeut samen overleggen en direct in kunnen spelen op wat nodig is voor hun patiënt. Het werkt niet goed wanneer ik er als doorgeefluik tussen zit. Daarom vind ik een integrale aanpak waarbij psycholoog en fysiotherapeut samen de cliënt benaderen uitstekend! Iedereen baat bij multidisciplinaire aanpak Om een multidisciplinair programma succesvol te laten zijn, is het altijd belangrijk om concrete doelen en bepaalde kaders te hebben. En dat de cliënt achter de aanpak staat, uiteraard, geeft Manon aan. Ik geloof dat ook juist mensen zonder werk baat hebben bij zo n multidisciplinaire aanpak. Werk geeft natuurlijk structuur en zal wellicht bevorderend werken, maar het gaat er ook om dat die persoon anders gaat denken, anders gaat handelen, waardoor hij of zij dingen weer gaat oppakken. Vaak vermijden mensen activiteiten, omdat ze bang zijn dat de pijn erger wordt. Je hoeft geen werk te hebben om anders hier mee om te leren gaan en wel te gaan bewegen. Ik geloof in de combinatie van gedragsmatige aanpak met bewegen. Snelle inzet van tweesporenbeleid Er is momenteel veel aandacht voor LOK, van een nieuwe richtlijn voor huisartsen tot de opzet van zogenaamde LOK-poli s. In ziekenhuizen door het hele land zijn er initiatieven om LOK poli s op te zetten, maar helaas is dat de omgekeerde wereld. Deze poli s zitten aan het einde van de pijplijn, het is juist zaak om eerder in actie te komen, dan voorkom je dat patiënten vastlopen en dat bespaart de gezondheidszorg veel kosten. LOK-poli s zijn leuk, maar eigenlijk zou de geïntegreerde zorg veel verder naar voren moeten gaan. Je moet zo vroeg mogelijk een tweesporenbeleid bewandelen en zo snel mogelijk wanneer je merkt dat mensen gaan vastlopen in hun denkpatroon, bepaalde gedachten gaan koppelen aan hun klachten, actie ondernemen, geeft René met klem aan. Daarom is een geïntegreerde multidisciplinaire aanpak zo goed. Ik heb een aantal patiënten met de meest onverklaarbare pijnen. Die mensen zijn eigenlijk vast gelopen. Ze zitten zo klem in hun angst, dat bij elke pijn die ze voelen in hun lijf, het ergste gaan denken. Die zitten muurvast. Bovendien kosten zij de gezondheidszorg vreselijk veel geld. Dat proces moet je proberen in een eerder stadium te couperen. Ik denk dat initiatieven zoals de multidisciplinaire programma s van De Gezonde Zaak daar heel goed bij zijn. Bij De Gezonde Zaak werken multidisciplinaire teams (psychologen, fysiotherapeuten, bewegingsdeskundigen en specialisten) aan het (functie) herstel van mensen met lichamelijke en psychische klachten. Dat kunnen klachten van uiteenlopende aard zijn die het verzuim veroorzaken of ervoor zorgen dat het werk en/ of privé niet lekker loopt. Voorbeelden zijn psychische klachten zoals burn-out, depressie, angst of andere gedragsgerelateerde problemen. Of meer lichamelijke klachten waarbij de gedragscomponent een grote rol speelt zoals RSI, whiplash, rugklachten, bekkeninstabiliteit, chronische pijnklachten of lichamelijk onverklaarde klachten. november

9 MR CUBE & FYSIOROADMAP Monitored Rehab Systems presenteert de MR CUBE ; een uniek systeem dat u eenvoudig aan elk trainingsapparaat kan koppelen. De 3D Monitored Rehab Systems Software maakt het voor u mogelijk om neuromusculaire test- en oefenprogramma s aan te bieden op uw huidige trainingsapparatuur. De 3D Monitored Rehab Systems Software communiceert met het elektronische patiëntendossier FysioRoadmap. Testresultaten worden automatisch aan het dossier van uw patiënt gekoppeld. De MR CUBE is door zijn universele aansluiting toepasbaar op elk trainingsapparaat. De nieuwe 3D Monitored Rehab Systems Software met diverse trainingsvormen. De MR Cube en FysioRoadmap een succesvolle combinatie! Monitored Rehab Systems Claes Tillyweg CW Haarlem FysioRoadmap is de coach voor uw fysiotherapeutisch EPD. FysioRoadmap wordt door diverse netwerken als BAG, Het Gezonde Net, Fys Optima, Fys Activ, FYZOB en FysioVisie gebruikt en heeft meer dan gebruikers. FysioRoadmap 4.0 is een supersnelle versie met o.a.: HKZ-ondersteuning ten behoeve van de primaire processen Quality Check voor het methodisch handelen en de fysiotherapeutische verslaglegging Huiswerkoefeningen Méér dan 60 volledige vragenlijsten Uw eigen patiënttevredenheidsonderzoek Statistiekmodule voor prestatie- en outcome indicatoren Koppelingen met Intramed, FysioLogic, Fysicom, FYS-i en Zorgmail Wilt u een demonstratie van de MR Cube of FysioRoadmap? Maak een afspraak met ons voor een demonstratie bij u in de praktijk

10 BUSINESS Door passie wordt vakmanschap meesterschap TEKST PETRA WOLTHUIS B EELD WIM VAN IJZENDOORN Passie is innerlijke energie, vuur, liefde en gedrevenheid die afstraalt op anderen, plezier en voldoening geeft en bijdraagt tot het verwezenlijken van je doelen, schrijft Ludo Daems in zijn recent verschenen boek Passie is wie je bent. En hoe je die passie toepast in je werk, daar weten fysiotherapeuten en maten Sander van Ooijen, Frans Linders, Maarten Kok, en Ruud Vlieks van het Paramedisch Centrum (PMC) Heusdenhout in Breda alles over. Zij vormen gevieren een maatschap. Dankzij hun passie en gedrevenheid hebben zij hun droom voor een multifunctioneel fysiotherapiecentrum gerealiseerd. Diezelfde passie gebruiken zij nu bij de behandelingen van hun patiënten. Samen met schrijver Ludo Daems praat het viertal in de koffieruimte van hun centrum over het belang van passie. november

11 geloofd dat het ons zou lukken om van het PMC een succes te maken. En we hebben gelijk gekregen. Het gaat erg goed met het centrum, de omzet stijgt en steeds meer mensen bezoeken ons. De gesprekspartners van links naar rechts - Ruud Vlieks, algemeen fysiotherapeut en gespecialiseerd in schouderproblemen, COPD en sportrevalidatie. - Frans Linders, algemeen fysiotherapeut en geregistreerd McKenzietherapeut - Maarten Kok, geregistreerd geriatriefysiotherapeut, gespecialiseerd in centraal neurologische aandoeningen zoals Parkinson. - Sander van Ooijen, sportfysiotherapeut en gespecialiseerd in chronische aandoeningen waaronder diabetes en arterieel vaatlijden. Sinds 1 januari 2009 maatschapslid. - Ludo Daems, auteur Passie is wie je bent en oprichter/directeur van het opleidingsinstituut PKZ in Lichtaart, België. Dit instituut begeleidt middelgrote en grote ondernemingen bij sociaal ondernemen. Het begon ongeveer twintig jaar geleden, vertelt Frans Linders. Ik was als medewerker in totdat ze uiteindelijk een bank vonden die het wel het drietal gaf niet op. Ze zochten net zolang loondienst bij Ruud Vlieks, in zijn oude fysiotherapiepraktijk. Volgens mij was dat in In investeerden de fysiotherapeuten eigen geld in aandurfde om een lening te geven. Daarnaast het jaar 2000 kwam Maarten Kok erbij. Alle drie het centrum om de financiering helemaal rond hadden we grootse plannen en een gezamenlijke te krijgen. visie. We wilden een groot multidisciplinair paramedisch centrum oprichten. Eén waar patiënten Vlieks vertelt laconiek: Natuurlijk, we namen een met al hun zorgvragen terecht konden en waar risico. Maar als je ergens in gelooft, moet je doorzetten. En misschien moet je ook wel een beetje mensen die zorg ook meteen kregen. Ruud Vlieks knikt bevestigend en voegt daar aan toe: gek zijn om voor je werk zo n financieel risico te Klopt. In 1995 had ik al eens gespeeld met de nemen. Linders beaamt dit: We hebben altijd gedachte om een compleet pakket om patiënten heen te bouwen. Ik stelde me een paramedisch centrum voor waarin een ergotherapeut, logopedist, fysiotherapeut onder één dak zaten. En het liefst met een huisarts erbij. Een dergelijk samenwerkingsverband bestond toen nog niet voor fysiotherapeuten. Volgens de mannen bezoeken dagelijks meer dan honderdvijftig mensen het centrum. Behalve de vier maten zijn er twee secretaresse en vier fysiotherapeuten in vaste dienst. Bovendien huren meer dan vijftien specialisten een ruimte in het centrum waaronder een psychosomatisch fysiotherapeut, kinderfysiotherapeut, manueel therapeut, ergotherapeut, logopedist, diëtist en podotherapeut. En in mei van dit jaar is de wens van Vlieks uitgekomen en is er een huisartsenpraktijk aan het centrum verbonden. Vlieks: Daar ben ik heel trots op. Hierdoor is er eigenlijk geen sprake meer van een paramedisch centrum, maar van een medisch centrum. Door al die deskundigen en expertise die we nu in huis hebben, kunnen patiënten die begeleiding van meerdere specialisten nodig hebben, adequaat en snel geholpen worden. Deskundigen binnen handbereik Maarten Kok geeft meteen een concreet voorbeeld van die voordelen: Ik behandel neurologische patiënten. Zij hebben onder meer problemen met de motoriek. Daardoor wordt het dagelijkse bewegen zwaar en gaat het spreken moeizaam. Zo iemand kan bij ons voor behandeling en advies op één dag naar een fysiotherapeut, ergotherapeut en logopedist. Al die deskundigen zijn binnen handbereik en dat bespaart de patiënt veel tijd. En ook voor ons is deze situatie ideaal omdat We namen een risico De mannen hebben vervolgens een bedrijfplan gemaakt en zijn aan de slag gegaan. De realisering van hun droom was niet eenvoudig. Van de vier banken die werken benaderd, durfden er drie niet in hen te investeren. De geldverstrekkers vonden het plan een te groot financieel risico. Maar Ruud Vlieks Frans Linders november

12 BUSINESS te maken van onze gedeelde droom, maar ook irritaties en meningsverschillen. Sander van Ooijen en Ludo Daems wij, als het nodig is, advies kunnen inwinnen bij een van onze collega s. Het gesprek wordt even onderbroken als Ludo Daems binnenkomt. Daems is oprichter en directeur van het PKZ- Instituut in het Belgische Lichtaart. En hij is auteur van 'Passie is wie je bent'. Ludo Daems is door MoveMens uitgenodigd om bij het gesprek aanwezigheid te zijn. Daems vraagt meteen aan de mannen wat passie voor hun betekent. Linders: Wij zijn gepassioneerd en dat stralen we uit op onze medewerkers en patiënten. Sander van Ooijen haakt daar op aan: Er hangt hier een sterk Wij-gevoel en er wordt veel gelachen. De goede sfeer en ons enthousiasme is inderdaad onze meerwaarde, aldus Linders. Dat maakt ons herkenbaar. Maar dat is niet alles. We hebben nu ook de faciliteiten om patiënten goed te helpen. Dankzij onze nieuwe sportzaal kan ik er bijvoorbeeld voor kiezen om te gaan badmintonnen in plaats van alleen de standaardoefeningen te doen op fitnessapparatuur. De patiënt met wie ik dat laatst deed, vertelde me dat zij als kind zo graag badminton speelde. Als je tijdens het spelen haar ogen ziet stralen, dan weet je weer waarom je het allemaal doet. Ludo Daems, luistert aandachtig naar de mannen. Dan richt hij zich enthousiast tot de verslaggever en zegt: Hoor, hier spreken mensen die niet alleen met aangeleerde talenten bezig zijn, maar ook laten zien wie ze echt zijn. Het is cruciaal om je passie in je werk toe te passen. Je moet je ziel en zaligheid erin leggen. Hierdoor wordt vakmanschap, kennis en dat wat je geleerd hebt meesterschap. Een gepassioneerd iemand verbindt zijn hoofd en hart en brengt zijn handelen in evenwicht. En die passie brengen zij over op hun patiënten. Deze mannen laten mensen zien dat zij meer kunnen dan zij zelf denken. Vriendschappelijke band Volgens Kok wordt bij de inschrijving aan iedere patiënt gevraagd of zij een voorkeur hebben voor een specialist. Tenminste, als dat mogelijk is. Die voorkeur voor een van hen, verbaast Kok De goede sfeer en ons enthousiasme is onze meerwaarde vaak. Kok: We zijn allemaal ervaren en goed in ons vak. Wat maakt het verschil? Dat vind ik een interessant fenomeen. Vlieks beantwoordt die vraag: We zijn alle vier behoorlijk verschillend. En dat mag ook. Op die manier vullen we elkaar goed aan. Dat aanvullen gaat volgens Vlieks zelfs zo goed dat er sprake is van een onderlinge vriendschappelijke band. Dat is erg prettig want we trekken gemiddeld zo n acht uur per dag met elkaar op. Op sommige dagen zie ik mijn maten meer dan mijn vrouw, aldus Vlieks. Passie voor je werk en centrum is mooi. En een positief effect van passie is volgens Daems kracht. Maar teveel passie heeft ook nadelen, waarschuwt de hij. Als passie onjuist gebruikt wordt, dan kan deze voor onrust en irritatie zorgen. De mannen aan tafel knikken bevestigend. Vlieks: Dat nadeel herken ik wel. Wij zijn bijna tien jaar geleden voor het eerst gaan samenwerken. En we hebben in de loop van de jaren diverse positieve en negatieve emoties meegemaakt zoals de kracht en wil om samen iets moois Sinds het bestaan van het centrum komen de mannen wekelijks bij elkaar om over die meningsverschillen en irritaties te praten. Linders: Dat gebeurt bij een van ons thuis. Eerst met een kopje koffie, later op de avond met een wijntje erbij. En dat werkt erg goed. Zo halen we de angels eruit. Van Ooijen, die dit jaar zich bij de maatschap aangesloten heeft, zegt: En we gunnen elkaar veel. Eigenlijk is manier waarop wij samenwerken best wel uniek. Ludo Daems antwoordt spontaan: Niet alleen uniek, trendsettend! Dit is de weg waar we naar toe moeten gaan in hoe je met mensen omgaat. Geen eilandjes meer waarop iemand alleen aan de slag gaat, maar vanuit verbinding werken. Geld, succes en visie delen. En elkaar iets gunnen. Spijtig genoeg runnen deze mannen alleen maar een paramedisch centrum. We hebben deze mensen hard nodig om ons land te regeren. De fysiotherapeuten lachen uitbundig. Maar geen van allen voelt de behoefte tot een carrièreswitch. Inzet en betrokkenheid Vlieks legt uit: Omdat we elkaar vertrouwen, houden we dus ook niet bij wie de meeste uren maakt. Iedere maat is gelijk en krijgt hetzelfde betaald. Het gaat bij ons om de inzet en betrokkenheid die iemand voor onze onderneming toont. En die inzet kan variëren. Ook daarin zijn we bijzonder. Tenminste, dat vertelde onze accountant. Maarten Kok november

13 Ludo Daems richt zich opnieuw tot de verslaggever: Deze mannen stellen hun eigen belang afhankelijk van het algemene belang van hun maatschap. Dat is echt mooi. Van Ooijen voegt daar aan toe: We hebben gelijke zingeving en visie. Daems kijkt Van Ooijen glimlachend aan en zegt dan quasi spottend: wat een wijsheid. En dat voor een 28-jarige gastje. Maar serieus, hij heeft voor honderd procent gelijk. Die gelijke visie is cruciaal. Ze zijn gemotiveerd om gezamenlijk hun droom uit te dragen. Ze vertrouwen elkaar in plaats van elkaar te controleren. Het is wel duidelijk dat een klein beetje extra aandacht een wereld van verschil maakt. Koekje erbij? heet dat effect, aldus van Ooijen. Kok is het daar volledig mee eens: Ik maak beweegprogramma s voor neurorevalidatie. In principe zou iedereen een dergelijk programma kunnen maken. Maar hoe voer je die in de praktijk uit? Hoe stimuleer je mensen? Kijk, dát kan niet iedereen. Dat is een combinatie van kunnen zij moeilijk emotie in hun gezicht krijgen. Maar ik maak regelmatig mee dat er tijdens een oefensessie bij een Parkinsonpatiënt toch een lach of expressie op hun gezicht komt. Dat is heel bijzonder. Ludo Daems snapt wel hoe dat mogelijk is. Het enthousiasme straalt van deze mannen af, zie je dat? Maar hoe kan dat? Dat enthousiasme, dat is als een virus. Passie is besmettelijk. Patiënten willen blij zijn als hun therapeut zo enthousiast is. Dan kun je niet anders dan meegaan met die blijheid. Linders beschrijft een ander praktijkvoorbeeld. Hij vertelt over de 31-jarige patiënt Sander die na een motorongeluk in coma raakte. Toen hij ontwaakte had hij meerdere handicaps. Linders: Artsen vertelden hem dat hij nooit meer zou kunnen lopen. Na jarenlange revalidatie stopte de behandeling omdat er geen vooruitgang meer was. Een vriend vroeg me of ik Sander wilde helpen. Ik ben inmiddels twee jaar met hem bezig en hij gaat geleidelijk aan vooruit. Laatst speelden we honkbal en dan zie ik die gedrevenheid in Volgens Daems is Passie is voelen, denken en doen. Het leven is altijd vallen en opstaan en wie niet meer durft te vallen, durft niet meer echt te leven. Zo is passie onze ultieme bron om te komen tot plezier en zet ze ons aan tot grootste prestaties om onze doelen te bereiken. Van Ooijen kijkt op zijn horloge en beëindigt verlegen het gesprek: Sorry, maar ik moet echt weg. Er is een nieuw doel te bereiken en de patiënt wacht. Passie straalt af op anderen en draagt bij tot het verwezenlijken van doelen Passie is wie je bent; handleiding voor persoonlijke groei Geschreven door Ludo Daems Uitgegeven door PKZ-Instituut 2009 vaardigheden, kennis en bevlogenheid. De wil om mensen in beweging te krijgen zodat het plezier terug komt, daar draait het om. Dat merk ik goed bij de behandeling van Parkinsonpatienten. Zij hebben door hun aandoening een starre uitdrukking in hun gezicht, ook wel een maskergelaat genoemd. Volgens evidence based onderzoek Ludo Daems zijn ogen om als hij naar het volgende honk gaat. Misschien nog wat moeizaam, maar hij beweegt zelfstandig. Niemand had kunnen denken dat hij zover zou brengen. En de revalidatie gaat door, dus wie weet wat er nog meer gebeurt. Daems knikt: Precies, dat bedoel ik nu. In mijn boek schrijf ik letterlijk dat passie afstraalt op anderen en bijdraagt tot het verwezenlijken van doelen. En dat slaat precies op dat wat Linders beschrijft. Volgens Vlieks zijn het juiste deze voorbeelden, mirakels, waardoor mensen terug blijven komen. Hoe zwaar het ook is. Vlieks: Ik behandel longpatiënten. Zij kunnen soms nog geen vijftig meter achter elkaar lopen zonder uitgeput te raken. Bovendien moeten ze voortdurend een zuurstoffles meedragen. Deze patiënten nemen de moeite om twee keer per week te komen voor hun oefeningen. Dat vind ik nogal wat. Kok vult aan: En de mensen blijven terug komen, steeds weer. Paramedisch Centrum (PMC) Heusdenhout, Breda PMC Heusdenhout heeft elf vaste medewerkers (vier maten, vijf fysiotherapeuten, twee secretaresses) en meer dan vijftien paramedische therapeuten die een ruimte huren zoals psychosomatisch fysiotherapeut, kinderfysiotherapeut, manueel therapeut, ergotherapeut, logopedist, diëtist en podotherapeut. Vanaf mei 2009 is er een huisartsenpraktijk aan het Para Medisch Centrum Heusdenhout verbonden. Ook in 2009 is een nieuwe sportzaal geopend. PKZ-Instituut Opleidingsinstituut voor Persoonlijke KwaliteitsZorg is in 1995 opgericht door directeur en schrijver Ludo Daems. In dit instituut worden middelgrote en grote bedrijven begeleid bij vragen rond sociaal leiderschap. november

14 RESEARCH Filosofie en Wetenschap in de Masteropleiding Fysiotherapie TEKST: PIETER VERDUIN B EELD: WIM VAN IJZENDOORN Aan de Masteropleiding Fysio/Oefentherapie bij mensen met een chronische ziekte van Hogeschool Leiden geven John Verhoef en Pieter Verduin samen vorm aan de Leerlijn Filosofie en Wetenschap. Aan het begin van de opleiding studeren en onderzoeken de studenten in die leerlijn, met de bedoeling dat hetgeen ze zich daarin eigen maken, dóórloopt en dóórwerkt in de hele opleiding. Pieter Verduin schrijft een stuk over zijn aandeel vanuit de filosofie. november

15 Andere kennisvormen Ons aanknopingspunt is een zekere kentering in het klinisch redeneren die in de jaren 90 van de vorige eeuw in de gezondheidszorg heeft plaats gevonden. De vanzelfsprekende dominantie van het natuurwetenschappelijk denken werd doorbroken. Andere kennisvormen waar in de praktijk óók mee werd gewerkt werden zichtbaar. Die andere kennisvormen zijn praktische kennis uit het werken als health professional en praktische kennis uit de persoonlijke levenservaring. Mogelijkheden tot samenvoegen en integratie van de verschillende soorten kennis dienden zich aan. Een invloedrijk artikel van de Australische fysiotherapeut Ian Edwards heeft deze kentering tot onderwerp, en heeft dan ook als titel: Clinical reasoning strategies in physical therapy (2004). Mijn eigen publicaties hebben hetzelfde thema (onder meer Verduin 1992; 1998/2003; 2007). In de jaren 90 is ook Evidence Based Medicine ontworpen, later voor paramedici tot Evidence Based Practice (EBP) gemaakt. Voor wie het kan zien wordt ook met EBP licht geworpen op deze verschillende soorten kennis. EBP kan worden gezien als een integratie van boekenkennis, professionele kennis en persoonlijke kennis. In de filosofie is het kunnen zien van verschillende soorten kennis niets nieuws. Twee voorbeelden: In de Griekse oudheid schetste Plato in zijn beroemde Mythe van de Grot drie wezenlijk verschillende soorten kennis (en hij waarschuwt voor de soms grote gevolgen voor degene die ze verwerft). Baruch de Spinoza, de grootste Nederlandse filosoof, onderscheidde drie soorten rationaliteit: imaginatio (verbeelding) ratio (kennis van oorzaak en gevolg) en scientia intuïtiva (kennis vanuit een gevoel of besef van de samenhang van de verschijnselen). In de 25 eeuwen dat de westerse filosofie bestaat zijn er nog veel meer van dergelijke visies ontwikkeld en zijn de moeilijkheden en mogelijkheden ervan beschreven. Chronisch ziek en toch gezond. Wat is dan ziekte en gezondheid? Wij zijn als fysiotherapeuten vaak geneigd vanuit het ziektebeeld te denken en werken. De titel verwijst eerder naar een persoonlijk gezondheidsbesef en vermogen om met een chronische ziekte zo om te gaan dat er een kwaliteit van leven ontstaat waarbij deze mens zich als gezond ervaart. Als fysiotherapeut(behandelaar en begeleider) van met name mensen met chronische ziekten vraagt dat een om een benadering waarin niet alleen kennis van het ziektebeeld en wetenschappelijk bewijs van belang zijn maar ook een ander soort kennis. Deze kennis refereert aan de eigen levenservaring die elke beroepsbeoefenaar meeneemt in een contact met de patiënt. Masters 'Fysiotherapie en Oefentherapie bij mensen met chronische ziekten' worden opgeleid om vanuit dit beeld te leren kijken en werken in de leerlijn filosofie en wetenschap. Inspirerende visies op kennis Bij het opzetten van het curriculum constateerden we dat een professional master opleiding Fysiotherapie / Oefentherapie ontwerpen doorgaans betekent dat de ontwerpers voor het wetenschapsgedeelte een stuk Master of Science importeren. Daarbij worden dan vaak de ogen gesloten gehouden voor inspirerende visies op kennis uit de filosofie. Dat is een geval van jammer. Gewoon jammer, kunnen we zeggen. Maar erger is dat dan ook wordt voorbijgegaan aan de zojuist genoemde ontwikkelingen op het gebied Mensen met een beroerde chronische ziekte, die niet beter worden en wel slechter, slagen er regelmatig in om een kwaliteit van leven, gezondheid te ervaren! van klinisch redeneren in de jaren 90. Door dááraan voorbij te gaan dreigt klinisch redeneren te blijven steken in het alléén maar doordenken van de gevolgen van ziektes en aandoeningen op orgaanfunctieniveau. Dan blijft EBP alléén maar op wetenschappelijk bewijs gebaseerde geneeskunde. Dat is een geval van echt jammer. Want met zo n bril op kunnen health professionals een belangrijk deel van zorgen voor de gezondheid van hun patiënten niet zien. Doordat ze dat niet zien kunnen ze dat deel ook niet verantwoorden of bekritiseren. Het gaat hier met name om een specifiek, typisch menselijk gezondheidspotentiaal waarmee mensen met een chronische ziekte gezondheid verwerven. Dat blijft onzichtbaar. En dus ook de zorg voor dat gezondheidspotentiaal. Of het belemmeren ervan, soms door de patiënt zélf, maar eventueel ook door de gezondheidszorg-professional. Een brede aanpak In de professional master Fysiotherapie / Oefentherapie opleiding van Hogeschool Leiden willen we expliciet werken met genoemde recente ontwikkelingen in de gezondheidszorg, omdat ze belangrijk zijn voor een goede, professionele gezondheidszorg voor mensen met een chronische ziekte. We doen dat door de traditionele wetenschappelijke vorming te baseren op een oriëntering op relevante hoofdstukken uit de filosofie. Die traditionele wetenschappelijk vorming behouden we, die doen we niet weg. Door die filosofische basis kan de (natuur)wetenschappelijke aanpak echter breder worden ingezet, kunnen de relatieve waarde én de grenzen ervan scherper worden gezien, en kan ze worden aangevuld met nieuwere, eigentijdse soorten wetenschappelijk onderzoek. De praktijk is bloody evident: mensen met een beroerde chronische ziekte, met allerlei gemene en lastige symptomen, die niet beter worden en wel slechter, slagen er regelmatig in om een kwaliteit van leven, gezondheid te ervaren! De vraag is: Hoe doen ze dat, en hoe helpt de professionele gezondheidszorg daarbij (of: hoe werkt die tegen..)? Dit is de legitimering voor onze brede opzet: reële situaties van patiënten met een chronische ziekte vragen om die brede aanpak. Health professionals léveren die aanpak feitelijk ook, in voorkomende gevallen. Levering blijft ook wel eens uit, of er worden fouten gemaakt. We willen de aard van die brede aanpak kunnen zien en kritisch verantwoorden. Doel is dat de professional master in opleiding komt tot een filosofische doordenking en verheldering van de combinatie patiënt met chronische ziekte, zichzelf als therapeut en de institutionele gezondheidszorg. En daar omheen, en er innig mee verstrengeld, wetenschap en samenleving. Met deze module beogen we bij te dragen aan een integratie van kwantitatief onderzoek ( 3e persoons onderzoek ), kwalitatief onderzoek november

16 RESEARCH ( 2e persoons onderzoek ) en onderzoek door zelfreflectie ( 1e persoons onderzoek ), omdat zo n samenhang het meest geschikt is voor onderzoek, ordening en begrip voor het verhaal en de situatie van mensen met een chronische ziekte. En omdat zo n samenhang recht kan doen aan de verschillende soorten kennis die het rationele fundament vormen van ons handelen. De leerlijn Filosofie en Wetenschap levert een kader waarin kennis van orgaan(dis)functies, van emotioneel-cognitieve patronen van patiënt en behandelaar en van normatief-ethische uitgangspunten elkaar wederkerig versterken: kennis uit het medisch-biologisch discours, uit het psychosociaal discours en uit het wijsgerig-antropologisch discours wordt expliciet en kritisch samengebracht in het universum van patiënt, therapeut, gezondheidszorg en samenleving. De studenten krijgen uitgewerkte casussen als voorbeeld en gaan aan de slag om, in discussie met elkaar en de docent, hun eigen casussen te analyseren en ordenen. De twee pijlers van het onderdeel filosofie 1. Mensen produceren kennis. We richten ons kritische bewustzijn niet alleen op de zaken die we onderzoeken; ook op de eigen methode van kennis verwerven. Hoe komen mensen eigenlijk aan hun kennis van de wereld? Wat is de aard en de werking van het denken zelf? Een onderzoek van de structuur van ons kenvermogen leidt ons in grote stappen tot een tamelijk boude conclusie: ware kennis is een illusie. Die illusie kan vervolgens waardevol blijken te zijn. Of niet: hij kan louter lege vorm zijn, een mode, een zeepbel. Of schadelijk. We willen nu leren vaststellen of kennis waardevol, niets waard of schadelijk is in een concrete situatie waarin die kennis toegepast kan of moet worden. Anders gezegd: voor de beoordeling van kennis paren we het waarheids-criterium aan een waarde-criterium. We blijven dus streven naar het genereren en verwerven van betrouwbare, valide, generaliseerbare kennis, en presenteren daarbij een methode waarmee allerlei vormen van kennis kunnen worden beoordeeld op waarde (voor de patiënt, de instelling, de samenleving). De afgestudeerde professional master kan daarmee doeltreffend verwoorden en verantwoorden wat hij doet en wie hij als professional is. Die vaardigheid is relevant voor het claimen van een regie-functie in de patiëntenzorg, voor het werken in ketenzorg. In veel gevallen zal deze benadering innovatief blijken te zijn. 2. Mensen leven met een chronische ziekte. De ervaring leert, en de definitie zegt ook: een chronische ziekte wordt niet beter, uiteindelijk wel slechter. De ervaring leert ook dat een aantal mensen met een chronische ziekte zichzelf gezond noemt; kwaliteit van leven ervaart; zin in zijn/haar leven heeft. Gezondheid moet dus uit andere vermogens komen dan uit het herstel van vorm en functie van organen. In onze professional master opleiding onderzoeken we wat die gezondheid voor mensen inhoudt, welke vermogens er voor nodig zijn om die te realiseren, en hoe health professionals die vermogens kunnen belemmeren of bekrachtigen. Ook dit is relevant voor het claimen van een regie-functie in de patiëntenzorg, voor het werken in ketenzorg. In veel gevallen zal ook deze benadering innovatief blijken te zijn. Intregratie van kwalitatief en kwantitatief onderzoek De uitgangspunten worden in de loop van de opleiding op ambachtelijk niveau concreet toegepast in een doordachte opvatting van EBP, dat daardoor op een praktische manier trefzeker wordt. Het ICF, zoals uitgewerkt in een RPSformulier wordt in een nieuwe setting minder verwarrend en beter hanteerbaar. Adequate nieuwe behandelstrategieën worden verantwoord en getraind. Op wetenschappelijk niveau worden verschillende soorten onderzoeksdesign aangereikt, waarbij steeds gespeurd wordt naar de waarde van een integratie tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Dr Pieter JM Verduin werkte 11 jaar als fysiotherapeut in psychiatrisch ziekenhuis Vogelenzang te Bennebroek, studeerde Wijsgerige Andragologie aan de Universiteit van Amsterdam, promoveerde aan dezelfde Universiteit op een filosofisch proefschrift over rationaliteit in onze gezondheidszorg (Het verdachte lichaam, Thesis Publishers 1992), werd in 1986 aangesteld als docent filosofie aan Hogeschool Leiden. Publiceerde artikelen en boeken op het snijvlak van filosofie en gezondheidszorg. Deskundigheidsgebied: menselijke gezondheid in ziekte, zorg en wetenschap. november

17 november

18 GYMNA UNIPHY GymnaUniphy, dé partner voor echografie Bent u toe aan iets nieuws? Ziet u kansen voor uzelf en uw praktijk om een nieuwe competentie te verwerven? Dan is echografie een belangrijke optie voor uw praktijk. Musculo Skeletale Ultrasonografie (MSU) geeft u de mogelijkheid om in het lichaam te kijken zonder bijwerkingen. Echografie is laagdrempelig, vrij van straling en betaalbaar! Een apparaat met voldoende resolutie en penetratie koopt u tegenwoordig vanaf zo n dertienduizend euro. november

19 Echografie van het bewegingsapparaat is een verrijking voor de fysiotherapeut. Het geeft zoveel meer inzicht in de aard en de ernst van de klachten dat het fysiotherapeutisch behandelplan in meer dan 60 % van de gevallen anders uitvalt nadat een echoscan is gemaakt dan zonder echografie. En in de overige gevallen bevestigt echografie vaak datgene dat u dacht op basis van uw fysiotherapeutisch onderzoek. Die bevestiging wordt als zeer welkom ervaren. Collega fysiotherapeuten die echo s maken zouden het onderzoek voor geen goud meer willen missen in hun praktijk. Waarom nu echografie? Een voorbeeld. U behandelt een patiënt met een Irritatie en verkalking van kniepees (b) ter hoogte van de apex patellae (a) pijnlijke verdikte Achillespees. Wat betekent dit voor de belastbaarheid van de pees? Dankzij echografisch onderzoek kunt u vaststellen hoe het inwendige van de pees eruit ziet. Is de pees zelf verdikt, dan ziet u op de echo een echoarme relatief donkere- pees, met een interne zwelling, waarbij de collegeenstructuur onder spanning staat. Deze pees is mogelijk minder Dankzij echografie weet de therapeut wat de werkelijke status is van de aandoening belastbaar. Dit in tegenstelling tot de situatie waarbij de pees relatief onaangedaan is, maar de directe omgeving van de pees geïrriteerd is. We spreken dan van een paratendinitis, die we regelmatig zien bij lange afstandlopers. Niet zelden is dan ook de bursa retro-calcaneare gevuld. Bij deze patiënt is de pees zelf onaangedaan, ook al doet het bewegingsonderzoek anders vermoeden. Dankzij echografie weet u dus werkelijk wat de status is van de aandoening. Dat dit consequenties heeft voor uw behandeling en het bewegingsadvies laat zich raden. In geval van Jumpers knee, ofwel de kniepees tendinopathie, is MSU-echografie een belangrijke toevoeging op uw onderzoek. Vind u bij de pijnlijk gezwollen kniepees interne calcificaties, zoals in bijgaande foto, dan geeft dit een slechtere prognose dan de vaker geziene zwelling zonder calcificaties. De pees met focale kalkdepots kan overigens goed behandeld worden met Shockwavetherapie. Lijkt echografie iets voor u? Dan bent u er niet met de aanschaf van een apparaat. Volg alvorens te starten met scannen een basiscursus MSU echografie. Deze cursus leert u de mogelijkheden en beperkingen van echografie en de basisprotocollen voor de belangrijkste structuren en gewrichten. Na het volgen van deze geaccrediteerde cursus (vier dagen) kent u de basisprincipes om te scannen. U zult dan direct bijzondere afwijkingen kunnen vaststellen bij uw patiënten. Ook zult u zaken zien waarvan u denkt: dit hoort hier niet, waarna u doorverwijst of een collega met meer ervaring consulteert. De leercurve voor echografie is stijl maar lang. Dit wil zeggen: u leert snel, maar bent nooit uitgeleerd. Stappenplan voor innovatie FysioCollege, de opleidingsactiviteit van GymnaUniphy, geeft vanaf het najaar al haar oplei- Opleidingsprogramma Fysiocollege november

20 GYMNA UNIPHY dingen in Amersfoort bij de Stichting Opleidingen MusculoSkeletale Therapie, kortweg SOMT. Dankzij deze samenwerking biedt SOMT het onderdak en alle faciliteiten en geeft FysioCollege invulling aan haar opleidingen. Centraal in Nederland, goed bereikbaar via trein (!) en auto. SOMT heeft momenteel 3 opleidingen op Masterniveau, te weten Manuele therapie, Bekkenfysiotherapie en Sportfysiotherapie. FysioCollege biedt met haar zelfstandige opleidingen een mooie inleiding en/of aansluiting. GymnaUniphy verwerft dealerschap Philips! Ook voor de apparatuur kunt u dus prima terecht bij GymnaUniphy, dat inmiddels twee productlijnen voert van de merken EchoMaster en Philips. De EchoMaster is gewaardeerd door de ingebouwde leermodule, de Guided Imaging Software (GIS). Deze software sluit aan bij de opleiding en kunt u het best zien als een geïntegreerde docent. Een prima apparaat dus voor de startende echografist, vanaf GymnaUniphy heeft recent het prestigieus dealerschap van Philips verworven. Dankzij een internationale samenwerking op het gebied van echografie versterken Philips en GymnaUniphy elkaar bij het bedienen van de Nederlandse fysiotherapiemarkt. Volgens Janneke Hermans, marketing manager bij GymnaUniphy is dit een belangrijke stap. Echografie heeft een grote toekomst. Niet alleen geeft het onze klanten enorm veel meer inzicht in de klachten van hun patiënten; het GIS toont de scaninstructie en bijbehorende echobeelden Echografie draagt bij aan de veranderde verhouding tussen de fysiotherapeut en andere medische disciplines geeft bovendien een fundamenteel andere verhouding tussen fysiotherapeut en andere medische disciplines. Er zijn reeds fysiopraktijken die voor diagnostiek worden geconsulteerd door een huisarts of specialist. Dit lijkt de omgekeerde wereld, maar die verschuiving schrijft Janneke toe aan de gecombineerde competentie. Een radioloog is expert in beeldvorming. De fysiotherapeut is expert op het gebied van het bewegingsapparaat. De combinatie van beide competenties is een heel sterke en waardevolle. Veel praktijken zien die kans en starten met echografie. Vanwege de kennis van de fysiotherapie en ervaring met MSU-echografie bij GymnaUniphy heeft Philips deze samenwerking bekrachtigd en kan GymnaUniphy beschikken over het volledige productenpakket van Philips, dat wereldwijd één van de drie grote medical imaging -bedrijven is. Voor de ervaren echografist of voor die praktijken die meteen een diepte investering wensen te doen, biedt GymnaUniphy nu de high-end scanners van Philips aan. Geweldige apparaten met alle mogelijke opties, vanaf zo n euro. Heeft u belangstelling voor Echografie? Kijk dan op voor het beste aanbod van scanners en opleidingen. november

MEDINELLO POLIKLINISCHE REVALIDATIE ZORG

MEDINELLO POLIKLINISCHE REVALIDATIE ZORG MEDINELLO POLIKLINISCHE REVALIDATIE ZORG Medinello is een nieuw ZBC, een zelfstandig behandelcentrum, voor poliklinische revalidatie in Amersfoort. Een multidisciplinair team behandelt hier cliënten met

Nadere informatie

Meer informatie MRS 0610-2

Meer informatie MRS 0610-2 Meer informatie Bij de VGCt zijn meer brochures verkrijgbaar, voor volwassenen bijvoorbeeld over depressie en angststoornissen. Speciaal voor kinderen zijn er brochures over veel piekeren, verlatingsangst,

Nadere informatie

Onze praktijk. Fysiotherapie. Manuele therapie. Kinderfysiotherapie. Sportfysiotherapie. Sporten onder begeleiding. Echografie. Voeding.

Onze praktijk. Fysiotherapie. Manuele therapie. Kinderfysiotherapie. Sportfysiotherapie. Sporten onder begeleiding. Echografie. Voeding. Onze praktijk Fysiotherapie Manuele therapie Kinderfysiotherapie Sportfysiotherapie Sporten onder begeleiding Echografie Voeding (Orthomoleculaire geneeskunde) Dry Needling Moderne praktijk Paramedisch

Nadere informatie

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES Mentale veerkracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES In de (top)sport is het een vast gegeven; wil je succesvol zijn als sporter dan investeer je in techniek en conditie, maar ook in mentale

Nadere informatie

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Inez Sales Juni 2011 INHOUDSOPGAVE Leiderschap... 3 1. Leiderschap en management... 4 2. Leiderschapstijl ten behoeve van de klant... 5 3. Leiderschapstijl

Nadere informatie

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer?

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? In deze bijdrage neemt Gea Peper, eigenaar van het HappinessBureau, ons mee in het belang van geluk op het werk in de vorm van een interview met Onno Hamburger.

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Aanpak chronische rug-, bekken- en/of nekklachten Mentaal & fysiek Het Rughuis helpt!

Aanpak chronische rug-, bekken- en/of nekklachten Mentaal & fysiek Het Rughuis helpt! Cliënten informatie Aanpak chronische rug-, bekken- en/of nekklachten Mentaal & fysiek Het Rughuis helpt! Ernstige chronische rug-, bekken- en/of nekklachten Heeft u ernstige chronische rug-, bekken- en/of

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

Revalidatieprogramma

Revalidatieprogramma Revalidatiegeneeskunde Revalidatieprogramma Chronische pijn Deze folder geeft u algemene informatie over revalidatie bij chronische pijn. Uiteraard komt de folder niet in plaats van een gesprek met uw

Nadere informatie

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is chronische pijn en vermoeidheid? 3 Chronische pijn en vermoeidheid bij tieners 4 Rustig aan of toch

Nadere informatie

Kennis- en behandelteam

Kennis- en behandelteam 0348-44 17 14 info@rijnhoven.nl Kennis- en behandelteam In goede handen met uw gezondheidsklachten Een thuis voor ouderen. Met zelfstandigheid waar mogelijk. En precies de zorg die nodig is. Welkom bij

Nadere informatie

Aspecifieke klachten aan arm, nek en/of schouder 1

Aspecifieke klachten aan arm, nek en/of schouder 1 Aspecifieke klachten aan arm, nek en/of schouder 1 blijven? In de linkerkolom vindt u de verschillende onderwerpen die in deze folder behandeld worden. Door te klikken op deze items gaat u direct naar

Nadere informatie

Verzekerd van gezonde zorg

Verzekerd van gezonde zorg 36 Multidisciplinaire samenwerking succesvol Verzekerd van gezonde zorg Tekst: Caroline Mangnus Beeld: Wim van IJzendoorn Multidisciplinaire samenwerking is noodzakelijk bij complexe problemen zoals lichamelijk

Nadere informatie

Chronische pijn als uitdaging: hedendaagse neurowetenschappelijke inzichten binnen de multidisciplinaire praktijk

Chronische pijn als uitdaging: hedendaagse neurowetenschappelijke inzichten binnen de multidisciplinaire praktijk TRANSCARE-pijn www.transcare.nl Transcare-pijn en de internationale onderzoeksgroep Pain in Motion organiseren een Symposium Chronische pijn als uitdaging: hedendaagse neurowetenschappelijke inzichten

Nadere informatie

In deze folder leest u meer over het doel en de mogelijkheden van het programma en welke hulpverleners erbij betrokken zijn.

In deze folder leest u meer over het doel en de mogelijkheden van het programma en welke hulpverleners erbij betrokken zijn. Hartrevalidatie Inleiding De cardioloog, de hartfalenverpleegkundige of de ICD-verpleegkundige heeft u geadviseerd het poliklinische hartrevalidatieprogramma te gaan volgen. Het hartrevalidatie-programma

Nadere informatie

Iedereen sterk. Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers

Iedereen sterk. Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers Iedereen sterk Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers JANUARI 2016 Veranderen moet veranderen Verandering is in veel gevallen een top-down proces. Bestuur en management signaleren

Nadere informatie

De medisch psycholoog

De medisch psycholoog De medisch psycholoog U bent verwezen naar de afdeling Medische Psychologie. In deze folder leest u voor welke klachten u doorverwezen kunt worden en wat een psychologisch onderzoek of behandeling inhoudt.

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij het leren omgaan met lichamelijke klachten

Cognitieve gedragstherapie bij het leren omgaan met lichamelijke klachten Meer informatie Bij de VGCt zijn meer brochures verkrijgbaar, voor volwassenen bijvoorbeeld over depressie, angststoornissen en alcoholverslaving. Speciaal voor kinderen zijn er brochures over veel piekeren,

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

Advies- en behandelcentrum. Fysiotherapie. Verbeteren van uw dagelijks bewegen

Advies- en behandelcentrum. Fysiotherapie. Verbeteren van uw dagelijks bewegen Advies- en behandelcentrum Fysiotherapie Verbeteren van uw dagelijks bewegen Advies- en behandelcentrum Fysiotherapie is één van de vakgroepen van het Advies- en behandelcentrum, dat deel uitmaakt van

Nadere informatie

Kalkdijk. fysio en manuele therapie. algemene informatie

Kalkdijk. fysio en manuele therapie. algemene informatie Kalkdijk fysio en manuele therapie algemene informatie Welkom bij Kalkdijk Fysio en Manuele Therapie U kunt bij ons terecht voor fysiotherapeutische en manueel therapeutische behandelingen en andere gespecialiseerde

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Pijnrevalidatie. Locatie Spijkenisse Medisch Centrum VAN WEEL-BETHESDA

PATIËNTEN INFORMATIE. Pijnrevalidatie. Locatie Spijkenisse Medisch Centrum VAN WEEL-BETHESDA PATIËNTEN INFORMATIE Pijnrevalidatie Locatie Spijkenisse Medisch Centrum VAN WEEL-BETHESDA In deze folder geven het Maasstad Ziekenhuis, het Spijkenisse Medisch Centrum en Het Van Weel-Bethesda Ziekenhuis

Nadere informatie

Last van uw rug, nek of armen? Zijn uw klachten niet goed te verklaren? Voelt u zich vaak lusteloos of vermoeid?

Last van uw rug, nek of armen? Zijn uw klachten niet goed te verklaren? Voelt u zich vaak lusteloos of vermoeid? Last van uw rug, nek of armen? Zijn uw klachten niet goed te verklaren? Voelt u zich vaak lusteloos of vermoeid? Verzuimt u regelmatig? Werken is gezond De Gezonde Zaak De Gezonde Zaak is al 25 jaar actief

Nadere informatie

Back2Basic. Groepsbehandeling voor kinderen en jongeren met chronische pijnklachten op het gebied van houding en beweging

Back2Basic. Groepsbehandeling voor kinderen en jongeren met chronische pijnklachten op het gebied van houding en beweging Back2Basic Groepsbehandeling voor kinderen en jongeren met chronische pijnklachten op het gebied van houding en beweging Inleiding Chronische pijnklachten op het gebied van houding en beweging zijn pijnklachten

Nadere informatie

KENT U PSYCHOSOMATISCHE FYSIOTHERAPIE? Psychosomatische Fysiotherapie (PSF) is een 3-jarige specialisatie binnen de reguliere fysiotherapie.

KENT U PSYCHOSOMATISCHE FYSIOTHERAPIE? Psychosomatische Fysiotherapie (PSF) is een 3-jarige specialisatie binnen de reguliere fysiotherapie. KENT U PSYCHOSOMATISCHE FYSIOTHERAPIE? Psychosomatische Fysiotherapie (PSF) is een 3-jarige specialisatie binnen de reguliere fysiotherapie. De Psychosomatisch Fysiotherapeut heeft zich gespecialiseerd

Nadere informatie

Inleiding Wat is fibromyalgie? Oorzaak van fibromyalgie

Inleiding Wat is fibromyalgie? Oorzaak van fibromyalgie FIBROMYALGIE 286 Inleiding Uw reumatoloog heeft u verteld dat u fibromyalgie hebt. Er komen ongetwijfeld veel vragen in u op. In deze folder proberen wij antwoord te geven op uw vragen. U leest meer over

Nadere informatie

Behandeling voor patiënten met niet-aangeboren hersenletsel

Behandeling voor patiënten met niet-aangeboren hersenletsel Behandeling voor patiënten met niet-aangeboren hersenletsel Informatie voor (para)medici Zelf en samen redzaam Als betrokken professional kent u uw patiënt. U stelt of kent de diagnose en ziet welke behandeling

Nadere informatie

Workshop van Stress naar Vitaliteit

Workshop van Stress naar Vitaliteit Workshop van Stress naar Vitaliteit Het Leven Stressachtig? Het leven lijkt vol ongemakken te zitten. We worden wakker met het gevoel dat we nauwelijks hebben geslapen. We ontbijten gehaast en volgen tegelijk

Nadere informatie

Chronische pijn. Informatie en behandeling

Chronische pijn. Informatie en behandeling Chronische pijn Informatie en behandeling Chronische pijn Bij chronische pijn is meer aan de hand dan alleen lichamelijk letsel. We spreken van chronische pijn als pijnklachten langer blijven bestaan dan

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Hypermobiliteit

PATIËNTEN INFORMATIE. Hypermobiliteit PATIËNTEN INFORMATIE Hypermobiliteit 2 PATIËNTENINFORMATIE In deze folder willen wij de behandeling van klachten ten gevolge van hypermobiliteit in ons revalidatiecentrum toelichten. Inleiding Ten gevolge

Nadere informatie

Een holistische benadering door klinisch redeneren

Een holistische benadering door klinisch redeneren Een holistische benadering door klinisch redeneren Barbara van der Meij (Links), Halime Ozturk (rechts) Publicatiedatum: 14-02-2014 Klinisch redeneren lijkt hét middel om de diëtetiek naar een hoger niveau

Nadere informatie

Mindfulness op het werk

Mindfulness op het werk Mindfulness op het werk Mindfulness op het werk Werken vanuit rust en aandacht Veel mensen ervaren hun werk als een plek waar nooit rust is, met een doorlopende activiteit aan lijstjes die af moeten, mensen

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

Behandelprogramma. Pijnrevalidatie

Behandelprogramma. Pijnrevalidatie Behandelprogramma Pijnrevalidatie Iedereen is anders. Elke situatie is anders en elk herstelproces verloopt anders. Dat realiseren wij ons heel goed. Om u voorafgaand aan uw opname en/of behandeling bij

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling onbegrepen lichamelijke klachten

Deeltijdbehandeling onbegrepen lichamelijke klachten Deeltijdbehandeling onbegrepen lichamelijke klachten 2 Deze folder geeft u informatie over het deeltijdprogramma (gedeeltelijk) onbegrepen lichamelijke klachten op de zorgeenheid Psychiatrie van het CWZ.

Nadere informatie

B R O C H U R E O N T S T R E S S E N

B R O C H U R E O N T S T R E S S E N HighCoaching Coaching op een hoger niveau B R O C H U R E O N T S T R E S S E N Verminderen van stress en verhoging van gezondheid 1 HighCoaching KvK nr. 51529904 Stress Management System Wat is stress?

Nadere informatie

Visie Dimence Groep op VerpleGinG en VerzorGinG

Visie Dimence Groep op VerpleGinG en VerzorGinG Visie Dimence Groep op verpleging en verzorging Visie Dimence Groep op verpleging en verzorging De zorg verandert en vindt zoveel mogelijk thuis of dichtbij huis plaats. Er worden minder mensen opgenomen

Nadere informatie

Voeding. Orthomoleculaire Geneeskunde

Voeding. Orthomoleculaire Geneeskunde Voeding Orthomoleculaire Geneeskunde Fysiotherapie in combinatie met nieuwe wetenschappen Paramedisch Centrum Luxor combineert diverse vormen van (sport)fysiotherapie met nieuwe wetenschappen voor een

Nadere informatie

BOUWEN AAN JOUW IDEALE EIGEN PRAKTIJK Utrecht. 14 juni 2013 - van 10.00 tot 17.00 EEN TRAINING VOOR PSYCHOLOGEN, THERAPEUTEN EN PRAKTIJKMEDEWERKERS

BOUWEN AAN JOUW IDEALE EIGEN PRAKTIJK Utrecht. 14 juni 2013 - van 10.00 tot 17.00 EEN TRAINING VOOR PSYCHOLOGEN, THERAPEUTEN EN PRAKTIJKMEDEWERKERS BOUWEN AAN JOUW IDEALE EIGEN PRAKTIJK Utrecht 14 juni 2013 - van 10.00 tot 17.00 EEN TRAINING VOOR PSYCHOLOGEN, THERAPEUTEN EN PRAKTIJKMEDEWERKERS IDEALE EIGEN PRAKTIJK Met plezier en voldoening werken

Nadere informatie

Ons Advies. graag. Zij komen ook bij u thuis. Behandeling & expertise

Ons Advies. graag. Zij komen ook bij u thuis. Behandeling & expertise Ons Advies & Behandelteam helpt u graag Zij komen ook bij u thuis Behandeling & expertise Welkom Vertrouwd en verantwoord Woonzorg Flevoland is een organisatie die een breed aanbod heeft aan zorg, diensten

Nadere informatie

Training Resultaatgericht Coachen

Training Resultaatgericht Coachen Training Resultaatgericht Coachen met aandacht voor zingeving Herken je dit? Je bent verantwoordelijk voor de gang van zaken op je werk. Je hebt alle verantwoordelijkheid, maar niet de bijbehorende bevoegdheden.

Nadere informatie

Arbeidsrevalidatie. Huizen en Almere

Arbeidsrevalidatie. Huizen en Almere Arbeidsrevalidatie Huizen en Almere Arbeidstraining bij De Trappenberg is voor werknemers met chronische pijnklachten aan het houdings- en bewegingsapparaat zonder duidelijke oorzaak, al dan niet gecombineerd

Nadere informatie

Nek- en rugklachten. Samen vinden wij de oplossing. brengt je snel weer op niveau! Snellere diagnose Minder klachten Actieve aanpak

Nek- en rugklachten. Samen vinden wij de oplossing. brengt je snel weer op niveau! Snellere diagnose Minder klachten Actieve aanpak brengt je snel weer op niveau! Nek- en rugklachten Samen vinden wij de oplossing Snellere diagnose Minder klachten Actieve aanpak Het sport- en orthopedisch beweeg- én zorgcentrum in Velsen Wie heeft er

Nadere informatie

Urineverlies beter onder controle

Urineverlies beter onder controle Urineverlies beter onder controle Beperk de ongemakken van stress-urineincontinentie Wat is incontinentie? Incontinentie is het ongewild verlies van urine en/of ontlasting. De meeste mensen met incontinentie

Nadere informatie

Multidisciplinair Aspecifiek Rugpijn Spreekuur (MARS) Zuyderland Revalidatie

Multidisciplinair Aspecifiek Rugpijn Spreekuur (MARS) Zuyderland Revalidatie Multidisciplinair Aspecifiek Rugpijn Spreekuur (MARS) Inleiding U bent doorverwezen naar het Multidisciplinair aspecifiek lage rugpijn screeningsteam (MARS) bij. Binnen dit team wordt samen met u bekeken

Nadere informatie

Bevlogenheid het resultaat van leiderschap

Bevlogenheid het resultaat van leiderschap Bevlogenheid het resultaat van leiderschap Hans Aerts Werken is leuk, het is zinvol. Het leidt tot enthousiasme en geluk. Ook hoor je vaak dat werken structuur en houvast biedt in je leven. Werken is niet

Nadere informatie

Revalidatie. Revalidatie & Herstel

Revalidatie. Revalidatie & Herstel Revalidatie Revalidatie & Herstel De afdeling Revalidatie in het BovenIJ ziekenhuis is een onderdeel van de afdeling Revalidatie en Herstel. Met deze folder willen wij u graag vertellen wat wij voor u

Nadere informatie

Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling

Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling FYSIOTHERAPIE Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling BEHANDELING Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling Als u te maken krijgt met kanker is dit zeer ingrijpend. Tijdens en na

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue verbeteren met

Nadere informatie

Gezondheids centrum. advies, therapie en behandeling door onze experts. Gezondheidscentrum Valkenhof

Gezondheids centrum. advies, therapie en behandeling door onze experts. Gezondheidscentrum Valkenhof Gezondheids centrum advies, therapie en behandeling door onze experts 1 Gezondheidscentrum Valkenhof Inhoud Verwijzing en vergoeding Fysiotherapie Diëtetiek Ergotherapie Logopedie Specialist ouderengeneeskunde

Nadere informatie

Werken aan effectief en doelgericht. herstel. Verwijzers

Werken aan effectief en doelgericht. herstel. Verwijzers Werken aan effectief en doelgericht herstel Verwijzers BeLife centrum voor bewegen Medische specialistische revalidatiezorg BeLife biedt medische specialistische revalidatiezorg en reïntegratieprogramma

Nadere informatie

Present. Gezond en vitaal aan het werk

Present. Gezond en vitaal aan het werk Present Gezond en vitaal aan het werk Uw werkgever heeft naast de collectieve zorgverzekering ook Present afgesloten bij Zilveren Kruis Achmea. Present biedt een compleet pakket aan diensten en maatregelen

Nadere informatie

Als we niets doen, zijn de gevolgen desastreus

Als we niets doen, zijn de gevolgen desastreus M A G A Z I N E V O O R O N D E R N E M E R S I N B E W E G I N G 12 e JAARGANG EDITIE 2 2011 Als we niets doen, zijn de gevolgen desastreus Ab Klink laveert tussen hoop en somberen Social media binnen

Nadere informatie

Stap voor stap weer aan het werk

Stap voor stap weer aan het werk Stap voor stap weer aan het werk Re-integratie en diagnose van arbeidsbelastbaarheid Volwassenenrevalidatie Kinderrevalidatie Arbeidsrevalidatie Rijndam Rijndam is hét medisch geneeskundig revalidatiecentrum

Nadere informatie

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld.

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Zelfbeeld Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Een kind dat over het algemeen positief over zichzelf denkt, heeft meer zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Voor wie? Waarom? Wat? Hoe? Voor Omdat leiding Ervaringsgerichte Door middel van leidinggevenden, geven, adviseren en coaching en werkvormen waarbij het adviseurs

Nadere informatie

Van zorgen voor naar zorgen dat

Van zorgen voor naar zorgen dat Van zorgen voor naar zorgen dat fysiotherapeutisch COPD zorg in de eerste lijn. Annemarie de Vey Mestdagh- van der List van zorgen voor 1988 Cursus Astma en COPD Pt. werd gestuurd door arts Kracht en Cardio

Nadere informatie

Fysiotherapie bij patiënten met Hart-, Vaat- en / of Longaandoeningen, een blik naar de toekomst

Fysiotherapie bij patiënten met Hart-, Vaat- en / of Longaandoeningen, een blik naar de toekomst Fysiotherapie bij patiënten met Hart-, Vaat- en / of Longaandoeningen, een blik naar de toekomst 24 april 2013, Deventer Leendert Tissink Msc Fysiotherapeut Van Zuilichem / Partners Oud Gastel; Docent

Nadere informatie

Fysiotherapie bij u in de wijk

Fysiotherapie bij u in de wijk Fysiotherapie bij u in de wijk Florence Florence biedt met ruim 4.000 medewerkers onder meer jeugdgezondheidszorg, thuiszorg, verzorgingshuiszorg en verpleeghuiszorg in Den Haag, Delft, Leidschendam-Voorburg,

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

Even voorstellen: Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel van de Amarant Groep

Even voorstellen: Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel van de Amarant Groep Even voorstellen: Pauwer biedt zorg op maat aan kinderen, jongeren en volwassenen met een lichamelijke beperking, een meervoudige beperking of met nietaangeboren hersenletsel. Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel

Nadere informatie

Chronische pijn en chronische vermoeidheid bij jongeren Reigerbos

Chronische pijn en chronische vermoeidheid bij jongeren Reigerbos Chronische pijn en chronische vermoeidheid bij jongeren Reigerbos Chronische pijn en chronische vermoeidheid bij jongeren. Ik werd eindelijk serieus genomen. Revalidatiecentrum voor kinderen en jeugd Reigerbos,

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen 1 Innovatiekompas Inspiratie Sessies Contacteer ons voor: Een voordracht om kennis te maken met het kompasmodel. Een workshop om het toepassen van

Nadere informatie

een goed begin is het halve werk

een goed begin is het halve werk een goed begin is het halve werk een goed begin is het halve werk Een oude wijsheid, maar een jong initiatief in de zorg: als zowel patiënt als dokter beter voorbereid zijn op het eerste consult in het

Nadere informatie

Behandelprogramma chronische pijn. Almere

Behandelprogramma chronische pijn. Almere Behandelprogramma chronische pijn Almere Voor wie is het behandelprogramma zinvol? Als eerdere behandelingen zoals fysiotherapie of een operatie niet geholpen hebben komen mensen met chronische pijn vaak

Nadere informatie

Multidisciplinair Aspecifiek Rugpijn Spreekuur (MARS) Orbis Revalidatie

Multidisciplinair Aspecifiek Rugpijn Spreekuur (MARS) Orbis Revalidatie Multidisciplinair Aspecifiek Rugpijn Spreekuur (MARS) Orbis Revalidatie Inleiding U bent doorverwezen naar het Multidisciplinair aspecifiek rugpijnteam (MARS) bij Orbis Revalidatie. Binnen dit team wordt

Nadere informatie

Rapport Carriere Waarden I

Rapport Carriere Waarden I Rapport Carriere Waarden I Kandidaat TH de Man Datum 18 Mei 2015 Normgroep Advies 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart. In dit rapport

Nadere informatie

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT Training en ondersteuning in mentaal fit werken 2 Gezond Werken Gezonde werknemers gaan met plezier naar het werk. Ze zijn geestelijk fit en blijven fit. Gezonde werkdruk biedt

Nadere informatie

Afdeling revalidatie. Psychosomatische fysiotherapie

Afdeling revalidatie. Psychosomatische fysiotherapie Afdeling revalidatie Psychosomatische fysiotherapie Gespannen??? Pijn??? Vermoeid???? UIT BALANS. IN BALANS In deze folder krijgt u informatie over psychosomatiek, over wat psychosomatische klachten zijn

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Angst & Paniek

Online Psychologische Hulp Angst & Paniek Online Psychologische Hulp Angst & Paniek 2 Therapieland Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Angst & Paniek van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen. Theoreasy de theorie is eenvoudig. Je gaat ontdekken dat het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen denken en doen dé sleutel is tot a beautiful way of life. Als je nog steeds hoopt dat oplossingen

Nadere informatie

Pijnrevalidatie. Orbis Revalidatie

Pijnrevalidatie. Orbis Revalidatie Pijnrevalidatie Orbis Revalidatie Inleiding U hebt al langere tijd last van pijn in uw houdings- en bewegingsapparaat, oftewel in uw spieren, pezen, botten of gewrichten. Er is sprake van lichamelijke

Nadere informatie

CONGRES- EDITIE. Nexus betekent knooppunt

CONGRES- EDITIE. Nexus betekent knooppunt Jaargang 2, nr. 6, 09-11-2007 CONGRES- EDITIE Nexus betekent knooppunt In onze visie is een cursus een knooppunt waarin kennis en ervaring van anderen wordt geknoopt aan uw eigen handelen. Nexus koppelt

Nadere informatie

Herstel en Balans. Kanker zet je leven op zijn kop. De rol van de psycholoog. Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010

Herstel en Balans. Kanker zet je leven op zijn kop. De rol van de psycholoog. Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010 Herstel en Balans De rol van de psycholoog Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010 Kanker zet je leven op zijn kop 1 Kanker, gevolgen voor de patiënt Heftige emoties. Verlies van controle

Nadere informatie

Welkom thuis. GASTHUIS pur sang. Zorginstelling van weleer Naam van oprichter GAST zijn THUIS voelen Echt, puur en zuiver.

Welkom thuis. GASTHUIS pur sang. Zorginstelling van weleer Naam van oprichter GAST zijn THUIS voelen Echt, puur en zuiver. Welkom thuis Welkom thuis GASTHUIS pur sang Zorginstelling van weleer Naam van oprichter GAST zijn THUIS voelen Echt, puur en zuiver beweegt mensen Uitgangspunten Pur Sang Hoofd, lichaam, hart, en ziel

Nadere informatie

FIA: Fibromyalgie In Actie

FIA: Fibromyalgie In Actie FIA: Fibromyalgie In Actie Groepsbehandeling fibromyalgie Sterk in beweging Inhoud Inleiding 3 Fibromyalgie 3 Voor wie is deze behandeling? 3 Wat is het doel van het behandelprogramma? 3 Screening 4 Intake

Nadere informatie

Wij bieden patiënten kwaliteit in een vertrouwde omgeving

Wij bieden patiënten kwaliteit in een vertrouwde omgeving 50 FysioHolland biedt hoogstaande zorg in lokale praktijken Wij bieden patiënten kwaliteit in een vertrouwde omgeving FysioHolland startte in 2009 als samenwerkingsorganisatie. De organisatie is een snelle

Nadere informatie

Fysiotherapie en Ergotherapie bij Parkinsonismen

Fysiotherapie en Ergotherapie bij Parkinsonismen Fysiotherapie en Ergotherapie bij Parkinsonismen Suzanne Ross Woerden, 4 oktober 2014 Agenda Even voorstellen Parkinson netwerk Wat is Fysiotherapie? Wat is Ergotherapie? Parkinsonismen Procedure en verzekering

Nadere informatie

Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen

Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen Zesdaagse, geaccrediteerde Masterclass o.l.v. Annet van Laar, voor psychologen, trainers, coaches en therapeuten. Start: 14 februari 2014 Introductieworkshop:

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Salbar Health Concept op de werkvloer.

Salbar Health Concept op de werkvloer. Salbar Health Concept op de werkvloer. Salbar Health Concept op de werkvloer: voor bedrijven die gezonde werkomstandigheden willen scheppen Over de toename en de gevolgen van ziekteverzuim, RSI, burn-out

Nadere informatie

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: Rapportage Competenties Naam: Bea het Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea het Voorbeeld / 16.06.2015 / Competenties (QPN) 2 Inleiding In dit rapport wordt ingegaan op de competenties

Nadere informatie

Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen

Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen Zesdaagse, geaccrediteerde Masterclass voor psychologen, trainers, coaches en therapeuten. Start 30 maart 2012 Open Avond: 6 maart a.s. WAAROM EEN MASTERCLASS

Nadere informatie

Training Persoonlijke Kracht!

Training Persoonlijke Kracht! Training Persoonlijke Kracht! Zet binnen acht weken stevige stappen in je persoonlijke ontwikkeling en leer te werken vanuit jouw persoonlijke kracht! Training Persoonlijke Kracht! Persoonlijk leiderschapsprogramma

Nadere informatie

Inleiding. Reumatische ziekten

Inleiding. Reumatische ziekten De reumatoloog Inleiding Ieder jaar bezoekt een groot aantal mensen de huisarts met klachten van het bewegingsapparaat (gewrichten, spieren, pezen en botten). Vaak is de huisarts in staat de diagnose

Nadere informatie

Waar kunt u heen als u kanker hebt?

Waar kunt u heen als u kanker hebt? Oncologiecentrum Waar kunt u heen als u kanker hebt? www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Waar kunt u terecht als u kanker hebt?... 3 Overzicht hulpverleners binnen het Catharina Kanker Instituut... 3 Extern...

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 7 Inleiding 11

Inhoudsopgave. Voorwoord 7 Inleiding 11 Inhoudsopgave Voorwoord 7 Inleiding 11 1 Gevoel en verstand in de liefde 15 2 De partnerkeuze 21 3 Mythes over de liefde 29 4 De liefde ontraadseld 35 5 Verbetering begint bij jezelf 43 6 De vaardigheden

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Herstel & Balans Revalidatieprogramma voor (ex-)kankerpatiënten

Herstel & Balans Revalidatieprogramma voor (ex-)kankerpatiënten Revalidatie Herstel & Balans Revalidatieprogramma voor (ex-)kankerpatiënten Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Kanker is een ingrijpende ziekte.

Nadere informatie

Hoe maakt een onderneming optimaal gebruik van het menselijk kapitaal?

Hoe maakt een onderneming optimaal gebruik van het menselijk kapitaal? White paper Hoe maakt een onderneming optimaal gebruik van het menselijk kapitaal? Deze white paper wordt u gratis aangeboden door De Valk Leadership Company Datum: 1 januari 2013 Versie: 2.0 Auteur: Guido

Nadere informatie

Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café

Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café Yvonne Kuijsters Kennismaken met mindfulness Wat is mindfulness Wat brengt het mij, wat heb ik eraan? Aandacht Aandacht is een vorm van oplettendheid.

Nadere informatie

Enquête Patiënttevredenheid + Wensen en Verbeterpunten ten aanzien van het Gezondheidscentrum

Enquête Patiënttevredenheid + Wensen en Verbeterpunten ten aanzien van het Gezondheidscentrum Enquête Patiënttevredenheid + Wensen en Verbeterpunten ten aanzien van het Gezondheidscentrum W.N van Tuijl, huisarts Klaver 1, 9761 LD Eelde Geachte patiënten, beste mensen, Zoals de meesten van jullie

Nadere informatie

Waarom is het nuttig en prettig gezinsleden te betrekken bij uw behandeling?

Waarom is het nuttig en prettig gezinsleden te betrekken bij uw behandeling? Waarom is het nuttig en prettig gezinsleden te betrekken bij uw behandeling? Informatie voor mensen die hun probleem willen aanpakken 2 Waarom is het nuttig en prettig gezinsleden te betrekken bij uw behandeling?

Nadere informatie

Waar een wil is, is een Weg!

Waar een wil is, is een Weg! 5 tips om moeiteloos voor jezelf te kiezen en een stap te zetten. Waar een wil is, is een Weg! - Lifecoach http://www.facebook.com/arlettevanslifecoach 0 Je bent een ondernemende 40+ vrouw die vooral gericht

Nadere informatie

Rapport Duurzame Inzetbaarheid

Rapport Duurzame Inzetbaarheid Rapport Duurzame Inzetbaarheid Naam Adviseur Piet Pieterse Reinier van der Hel Datum 31-08-2015 Inleiding Duurzame inzetbaarheid is talenten optimaal benutten, gezond en met plezier werken, nu en in de

Nadere informatie