Een flexibel samenwerkingsverband

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een flexibel samenwerkingsverband"

Transcriptie

1 Een flexibel smenwerkingsverbnd Zorg op mt is mogelijk met een flexibele orgnistie en met flexibel inzetbr personeel. Mr hoe krijg je dt voor elkr? Een brochure vn: in opdrcht vn de Projectgroep Pltsingsbeleid. Auteur: Bé Keizer, beleidsdviseur VOS/ABB 1

2 Inhoudsopgve Voorwoord: Behoefte n flexibiliteit Deel A Flexibele orgnistie 1. Inleiding 2. Flexibele besteding budget sbo 2.1 Directie 2.2 OOP 2.3 OP 2.4 Toelting leerlingen 3. Instroom leerlingen en inzet formtie 3.1 Ndere uitwerking groepsgrootteverkleining 3.2 Ndere uitwerking 'Meer hnden in de kls' 3.3 Onderwijskundige meerwrde 'Meer hnden in de kls' 4. Flexibele orgnistie zorgpltform 5. Formtie en functies Deel B Flexibele inzet personeel 1. Inleiding 2. Anstelling bij centrle dienst 2.1 Anstelling centrle dienst: voor- en ndelen 2.2 Specifieke regelingen 2.3 Anstelling personeel 2.4 Achtergesteld in bekostiging? 3. Anstelling bij schoolbestuur 3.1 Zorgpersoneel bij schoolbestuur 3.2 Afsprken omtrent zorgpersoneel 3.3 Detchering n de orde? 3.4 Vstlegging fsprken 4. Flexibele inzet personeel 4.1 flexibel personeel 4.2 Bovenschools personeel niet n sbo 4.3 Personeel ngesteld bij sbo Bijlge I: Krijgt de sbo teveel of te weinig formtie? Bijlge II: Keuze peildtum door smenwerkingsverbnd Bijlge III: Regelgeving centrle dienst 2

3 Voorwoord Behoefte n flexibiliteit De mogelijkheid vn een smenwerkingsverbnd om zorg op mt te bieden is uiterrd fhnkelijk vn de middelen die het verbnd ter beschikking heeft. Mr voor zorg op mt is dt niet de enige fctor. Vk blijkt dt de toedeling vn de personele zorgmiddelen, in overeenstemming met het zorgpln, ook betekent dt deze rekeneenheden omgezet worden in personeel en dt deze medewerkers dn vk tijden pltsgebonden inzetbr zijn. Wnneer in het verbnd zich een specifiek probleem voordoet, dt vrgt om tijdelijke extr inzet vn deskundig personeel, blijkt dt iedereen l ingezet is op beplde ctiviteiten en dt het drdoor erg lstig wordt om de benodigde hulp/ondersteuning te bieden. Sommige verbnden pogen dt te ondervngen door permnent op bovenschools niveu die hulp/ondersteuning beschikbr te houden, bijvoorbeeld in de vorm vn een extr cpciteit vn het zorgpltform en/of door een ruime omvng vn de mbulnte begeleiding. Het is duidelijk dt deze hulp op froep lng niet ltijd mogelijk is voor een smenwerkingsverbnd vnwege de kosten, en ook dt deze op froep beschikbre vorm vn ondersteuning een kostbre ngelegenheid is. Drnst betekent een instroom vn leerlingen in de sbo dt de behoefte n personeel voor de uitvoering vn de onderwijsctiviteiten in de loop vn het schooljr toe zl nemen. De huidige 'oplossing' om de instroom vn leerlingen in de loop vn het schooljr in te dmmen door een wchtlijst n te leggen, ls middel om de schoolorgnistie niet tijdens het schooljr drmee te belsten, heeft zijn lngste tijd gehd. Enerzijds is dr de uitsprk vn de rechtbnk in Alkmr die, kort smengevt, ngeeft dt een leerling met een PCL-beschikking in principe toegelten moet worden tot de sbo, nderzijds wordt nr verwchting per 1 ugustus 2002 de sbo wettelijk verplicht om leerlingen met een PCL-beschikking op ngegeven dt in de loop vn het schooljr toe te lten. In principe heeft dit ook gevolgen voor de bekostiging vn de sbo wr het smenwerkingsverbnd rekening mee moet houden. Het voorgnde lt zien dt er zowel behoefte is n personeel voor bovenschoolse ctiviteiten dt flexibel binnen het smenwerkingsverbnd ingezet kn worden, ls behoefte bij de sbo n flexibel inzetbr personeel om de toenme in de vrg nr onderwijs vnwege een stijgend leerlingenntl op te vngen. Flexibele inzet vn personeel voor bovenschoolse ctiviteiten kn lleen betlbr blijven ls wordt uitgegn vn de beschikbre middelen. In sommige situties met een hoog verwijzingspercentge is het verhl dn l snel verteld: er is vrijwel geen enkele ruimte om de benodigde deskundigheid op het niveu vn het verbnd te orgniseren vnwege het ontbreken vn de middelen drvoor. De enige mogelijkheid die dn rest is om uit reguliere of ndere middelen dr toch enige ruimte voor te creëren. Gelukkig is er in veel situties toch wel enige ruimte nwezig om bovenschools personeel voor het verbnd werkzm te hebben. Met de verdere klssenverkleining neemt in principe de zorgcpciteit vn de bsisscholen ook enigszins toe (tenminste ls dr systemtisch n gewerkt wordt), zodt de mogelijkheden om bovenschools personeel in het verbnd in te zetten er iets gunstiger op worden. De eis dt de beperkte middelen optiml worden ingezet betekent uiterrd dt er geen vrijgeroosterde ploeg beschikbr is, die elk moment gereed stt om ls vliegende brigde ingezet te worden. Dn is het dus zk om de werkzmheden vn de bovenschoolse ctiviteiten zo te orgniseren dt de nodige flexibiliteit nwezig is om in urgente situties toch in te kunnen springen. En de flexibele inzet vrgt in principe om personeel dt breed inzetbr is en de benodigde deskundigheid en vrdigheid heeft. In deel A vn deze brochure gn we nder in op de mogelijkheden te komen tot een flexibele orgnistie. Deel B gt vervolgens nder in op de gewenste flexibele inzet vn personeel vn het smenwerkingsverbnd. 3

4 Deel A: Flexibele orgnistie 1 Inleiding De zorgctiviteiten in brede zin die vn een smenwerkingsverbnd worden gevrgd zijn geen sttisch gegeven. Die ctiviteiten vernderen in de loop vn de tijd en ook kn de behoefte n zorgctiviteiten in een schooljr vernderen. Bijvoorbeeld doordt met de instroom vn leerlingen op de sbo op strks wettelijk vstgestelde pltsingsdt ook de behoefte n extr onderwijsgevende werkzmheden voor deze leerlingen toeneemt. Het smenwerkingsverbnd kn dr lleen optiml n tegemoet komen ls middelen en personeel flexibel kunnen worden ingezet. In het vervolg vn dit deel zullen we nder ingn op de inzet vn middelen vn een smenwerkingsverbnd, en de mogelijkheden voor een sbo om, ls gevolg vn de instroom vn leerlingen, n de toenemende vrg in de loop vn een schooljr tegemoet te kunnen komen. In deel B zullen we nder ingn op de flexibele inzet vn het personeel. Inzet middelen De besteding vn het beschikbre budget vn het smenwerkingsverbnd betreft in principe de besteding vn de gezmenlijke zorgformtie en het geld dt voor de exploittie vn het smenwerkingsverbnd wordt verkregen. Deze middelen worden voor een deel besteed n doorlopende verplichtingen zols de PCL, de coördintie en de zorgctiviteiten vn bsisscholen, nst de overdrchtsverplichtingen n de sbo, en n ndere smenwerkingsverbnden. We gn er vnuit dt de bekostiging vn de PCL en de coördintie sober en doelmtig is opgezet, en dt vn jr tot jr wordt ngegn of de omvng vn de bekostiging in overeenstemming is met de benodigde werkzmheden. Het is drbij zinvol n te gn of n de eerste fse vn de strt vn de nieuwe opzet vnf 1998 beplde werkzmheden een meer routinemtig krkter hebben gekregen, zodt dr minder tijd en middelen voor nodig zijn. Dt kunnen met nme de werkzmheden vn de coördintie en die vn de PCL betreffen. De uitgven n de bsisscholen betreffen hoofdzkelijk de toekenning vn middelen, smen met reguliere middelen vn de bsisschool, voor de IB-er die voor een deel vn de betrekkingsomvng drtoe wordt vrijgesteld. De gemiddelde omvng vn deze toegekende middelen per bsisschool is reltief gering. Voor deze middelen geldt dt de flexibiliteit vn de inzet zich beperkt tot de bsisschool en binnen de bsisschool kn bijdrgen n de flexibiliteit binnen die orgnistie. De bijdrge voor het smenwerkingsverbnd is drbij gering. Ook ndere toekenningen n de bsisschool voor bijvoorbeeld specifieke zorgctiviteiten bieden wellicht de bsisschool wt meer ruimte, flexibiliteit voor het smenwerkingsverbnd levert dt niet echt op. Ook l zijn de toegekende middelen per bsisschool gering, de toekenning n lle bsisscholen smen is een omvngrijke uitgve. De toekenning vn de middelen n de bsisscholen is over het lgemeen gefixeerd op een vst ntl fre's per leerling en wordt jrlijks gecontinueerd. Weinig smenwerkingsverbnden overwegen om de toekenning te verlgen nu de groepsgrootteverkleining in de onderbouw gestlte krijgt. Toch zou dt een voor de hnd liggende mtregel zijn om middelen vrij te krijgen voor nieuwe ctiviteiten of voor noodzkelijke bekostiging n sbo of bovenschoolse voorzieningen. De formtieverbetering vn de onderbouw kn zeker gezien worden ls tevens een investering in de verbetering vn de zorgcpciteit vn de bsisschool. Beperking vn de toekenning is uiterrd geen doel op zich mr moet gebseerd zijn op een doordcht meerjrenbeleid. Het moet uiterrd gn om een inzet vn zorgmiddelen die beter verntwoord is dn de vste fdrcht n de bsisschool. Dt sluit niet uit dt in een smenwerkingsverbnd dt het zorgbeleid effectief onder controle heeft, de toekenning n de bsisscholen juist wordt verhoogd. Een belngrijk deel vn de zorgmiddelen vn het smenwerkingsverbnd wordt toegekend n de sbo (Voor een uitvoerige uiteenzetting over de bekostiging vn de sbo, zie bijlge I). Deze toekenning vindt plts in verbnd met de overdrchtsverplichtingen voor de leerlingen op de sbo, ls in verbnd met de extr werkzmheden die vn de sbo gevrgd worden voor het smenwerkingsverbnd. Voor het functioneren vn de sbo ls zodnig, verkrijgt de sbo in principe voor elke leerling volgens de normen en regels die fgesproken zijn in het smenwerkingsverbnd, de formtie die nodig is. Binnen 4

5 dit formtiebudget moet de sbo de nodige flexibiliteit orgniseren om het onderwijs voor de zittende en de instromende leerlingen te verzorgen. Een smenwerkingsverbnd bekostigt over het lgemeen ook een werkgroep vn deskundigen die, voorfgnd n de beslissing vn de PCL omtrent de pltsing vn een leerling op de sbo, op llerlei mnieren ngt of het mogelijk is de benodigde zorg voor de leerling zo te orgniseren dt de leerling op de eigen bsisschool kn blijven. Dt betekent nlyse vn de problemen, ondersteuning vn de leerkrcht enzovoorts. Een dergelijke werkgroep gt onder verschillende benmingen door het leven, een veel gebruikte nduiding die we hiern drvoor zullen hnteren, is zorgpltform. In het zorgpltform zijn vk meerdere personeelsleden vn de sbo betrokken. Drnst levert de sbo vk ook mbulnte begeleiders die bedoeld zijn voor inzet bij bsisscholen die extr hulp nodig hebben. Hulp n een leerling die de leerkrchten op de bsisschool zelf (nog) niet kunnen geven. Deze hulp is in principe dus hulp n een leerkrcht op de bsisschool om de juiste zorg te kunnen bieden n de betreffende leerling. Behlve personeelsleden vn de sbo kunnen in het zorgpltform ook personeelsleden vn bsisscholen deelnemen, en soms ook personeelsleden vn een onderwijsbegeleidingsdienst die drvoor worden ingehuurd. In dit kder is de belngrijkste consttering dt deze personeelsleden expliciet voor het smenwerkingsverbnd werkzmheden verrichten en drvoor worden bekostigd. De vritie in de vrg nr zorg concentreert zich met nme op de mogelijkheden die enerzijds de sbo en nderzijds het zorgpltform op dit punt hebben. Drvoor is het vn belng n te gn welke mogelijkheden er zijn om deze vrg nr zorgctiviteiten flexibel te bentwoorden. Drom zullen we nder ingn op de flexibiliteit in de orgnistie voor een sbo en vervolgens ngn welke flexibiliteit in de orgnistie een zorgpltform kn ontwikkelen. 5

6 2 Flexibele besteding budget sbo Het budget dt een sbo ontvngt wordt in principe besteed n de directie, n onderwijsondersteunend personeel en n onderwijsgevend personeel. In de globle normering vn de bekostiging vn de sbo is geen verdeling te vinden over deze ctegorieën. Voor enig houvst op dit terrein kunnen de vroegere normen vn de 'minutenwls' wel nknopingspunten bieden. Drom zullen we hieronder ngn welke nknopingspunten nwezig zijn voor de toedeling vn de formtieve middelen n de ctegorieën directie, OOP en OP. 2.1 Directie De oude normering voor de tkrelistie geeft n hoeveel mbulnte tijd beschikbr werd gesteld. Die omvng is in werktijdfctoren omgerekend conform de hieronder weergegeven opgve: Tbel 1 Oude norm tkrelistie ntl fte's mbulnte werktijdfctor 7 0, , , , ,9165 en verder per fte 0,0313 Deze tbel geeft ruwweg n dt de opbouw vn de mbulnte tijd overeenkomt met 0,1 formtieplts per fte personeel verminderd met 0,1 formtieplts op het totl vn deze berekening. Dit geldt echter voor het eerste trject tot 10 fte's personeel en wordt drn snel lger, en vnf 11 fte's geldt slechts een toekenning vn ongeveer 0,03 formtieplts per fte. Een gemiddelde school kreeg dus globl tkrelistie voor één mbulnte directeur. Als een sbo dus meer tijd besteedt n bijvoorbeeld ook nog een deels mbulnte djunct-directeur, betekent het dt dit ten koste gt vn de ndere personeelsctegorieën. 2.2 OOP De minutenwls voor het OOP hieronder toont het ntl minuten per leerling dt voor de vroegere lomen mlk-school werd toegekend. Tevens is ngegeven hoeveel werd verkregen voor een iobk-leerling. Tbel 2 Antl minuten OOP per leerling lom/mlk iobk Administrtief medewerker 4 5 Klssenssistent Conciërge Logopedist 12,5 12,5 Mtschppelijk deskundige 1 1 Orthopedgoog/psycholoog 2 6,5 Psychologisch ssistent 1 1 De methodiek rekende het ntl toegekende minuten om in formtiepltsen door het totl ntl minuten per soort OOP-er te delen door 2400 minuten om te komen tot het ntl formtiepltsen, wrn de opslgen voor dv en dergelijke werden toegevoegd. Al met l gt het om een heel geringe formtie die op deze wijze werd toegekend, lleen voor enkele functies stelt de toekenning iets voor. Dt betreft voorl de toekenning voor conciërge en logopedist. Voor het iobk is de toekenning voor klssenssistent wel substntieel. Deze normen geven enige indictie voor de besteding vn het budget n OOP die nodig zijn voor de sbo. An de orde hierbij is tevens dt het personeel dt in het verleden mede ngesteld ws op de formtie voor SO-expertise (dministrtief medewerker, orthopedgoog/psycholoog, psychologisch ssistent, mtschppelijk deskundige), vk ook nog n de sbo verbonden is. Omdt dit 'SO-expertisepersoneel' vroeger reeds bedoeld ws voor inzet ten behoeve vn de bsisscholen, lten we het voor de vrg wt nodig is voor de inzet ten behoeve vn de sbo buiten beschouwing. Het is n het 6

7 smenwerkingsverbnd om te beoordelen hoe dit personeel, en in welke omvng, ingezet wordt voor de ctiviteiten vn het smenwerkingsverbnd. In de prktijk mkt dit personeel, nst nderen, meestl deel uit vn het zorgpltform. Drop komen we lter nog terug. Hier kunnen we volstn met de consttering dt de oude normen enige indictie geven omtrent een redelijke omvng vn de formtie OOP. En ook hier geldt dt fwijking vn deze normering voor- of ndelig uitpkt voor de ndere ctegorieën. 2.3 OP Het overgrote deel vn de formtie bestt uit de formtie voor leerkrchten (zowel groeps- ls vkleerkrchten). Een belngrijke fctor bij de toekenning werd gevormd door de normering vn de groepsgrootte wrvn werd uitgegn. Deze norm voor de groepsgrootte ws voor lom/mlk 15 leerlingen per groep en voor iobk gold 12 leerlingen ls de norm. Bij de inzet vn de middelen speelt de vorming vn het ntl groepen een belngrijke rol. Het overgrote deel vn de formtie wordt drn besteed. De vorming vn het ntl groepen is een zk die in principe door de sbo zelf wordt bepld. Bij de nlyse vn de oorzken vn het bestn vn wchtlijsten blijkt dit ook een belngrijke rol te vervullen. Zo blijkt uit het onderzoek drover dt de sbo's dr verschillend mee omgn. Verschillende uitgngspunten worden drbij gehnteerd. Zo zijn er sbo's die een of meer vn de volgende normen hnteren:. Het ntl groepen wordt gebseerd op het ntl leerlingen dt op 1 oktober vn het voorfgnde jr nwezig ws met ls deeltl 15 en de uitkomst wordt drbij op een geheel getl fgerond nr boven. (Op deze wijze wordt het ntl groepen bepld ls norm voor de groepsfhnkelijke bekostiging vn de mteriële exploittie). b. Het ntl leerlingen n het begin vn het schooljr is met toepssing vn de norm vn 15 leerlingen per groep beplend voor het ntl te vormen groepen. c. Leerlingen worden dn vervolgens nog wel toegelten tot het ntl vn 15 leerlingen in een groep is bereikt. De overige leerlingen die in nmerking komen voor diezelfde groep worden op de wchtlijst gepltst. d. Leerlingen worden toegelten tot de gemiddelde groepsgrootte vn 15 voor de sbo is bereikt. De overige leerlingen worden op de wchtlijst gepltst. e. De vorming vn het ntl groepen wordt mede gebseerd op de verwchte instroom in dt schooljr. De sbo poogt dn zoveel ruimte in de groepen in het begin vn het schooljr te hebben dt pltsing vn leerlingen tijdens het schooljr mogelijk is. Bij onverwchte en fwijkende situties ontstt soms de noodzk een beperkt ntl leerlingen op de wchtlijst te pltsen. f. Er wordt gewerkt met een prognose vn het gemiddelde ntl leerlingen dt in een schooljr verwcht wordt en dr wordt de vorming vn het ntl groepen op gebseerd. Afwijking vn de prognose kn dn wederom leiden tot problemen omtrent de pltsing. g. Het smenwerkingsverbnd heeft in een meerjrenperspectief vstgelegd hoeveel leerlingen gepltst mogen worden op de sbo om zo de noodzkelijk gechte dling in de verwijzing nr de sbo vst te leggen. De sbo heeft dn een door het smenwerkingsverbnd vstgestelde cpciteit, zodt leerlingen die drboven worden ngemeld nr de wchtlijst worden verwezen. h. Bij toenme vn het ntl leerlingen verzoekt de sbo op dhoc bsis om nvullende middelen voor de vorming vn een extr groep n het smenwerkingsverbnd en legt de verntwoordelijkheid op die wijze bij het smenwerkingsverbnd. De vorming vn het ntl groepen beplt vrijwel geheel de besteding vn de formtie vn het OP. De vorming vn het ntl groepen heeft een directe reltie met de nwezige leerlingen n het begin vn het schooljr en de instroom die tijdens het schooljr pltsvindt. Nu is de instroom vn leerlingen een gegeven dt niet nieuw is en dt betekent dt er l ervring nwezig is in het omgn drmee. Kijk bijvoorbeeld nr de situtie vn voor 1 ugustus 1998 (eigenlijk 1 ugustus 1999) en nr de wijze wrop dit probleem door bsisscholen wordt opgelost. 2.4 Toelting leerlingen Toelting tot de bsisschool De bsisschool heeft tijdens een schooljr voortdurend te mken met instroom vn leerlingen. Dit zijn overwegend 4-jrigen die voor het eerst nr school gn en de problemtiek spitst zich dn ook toe op de instroom in de groepen 1/2. Drnst vindt er echter ook instroom plts in de ndere leerjren, voorl door verhuizingen vn leerlingen. In wijken wrin veel nieuwbouw plts vindt betekent dit instroom in vrijwel lle leerjren. Voor bsisscholen geldt in principe de regel dt een ngemelde 7

8 leerling moet worden toegelten tot de school, tenzij er sprke is vn overmcht. Mg het bijzonder onderwijs nog leerlingen weigeren op grond vn denomintie, voor het openbr onderwijs geldt het recht op toelting in mximle zin en moet de overmchtsitutie worden ngetoond. De jurisprudentie lt zien dt lleen hrde normen tot weigering kunnen leiden. In elk gevl is het rgument vn onvoldoende formtieve middelen geen rgument. De bsisschool kent immers een groeiregeling die erin voorziet dt toenme vn het ntl leerlingen recht geeft, volgens beplde normen, op uitbreiding vn de formtieve middelen. In de huidige regelgeving leidt de toenme vn het ntl leerlingen met 13 boven de norm wrop de ltste keer formtie is toegekend, tot deze extr toekenning. Dit ntl vn 13 ligt dicht bij de helft vn de gemiddelde groepsgrootte in de bsisschool. Op deze wijze wordt er dus systemtisch voor gezorgd dt de formtie in overeenstemming is met het feitelijk ntl leerlingen. Of het hebben vn een structurele vcture een rgument is om een leerling niet toe te lten, is nog niet in een beroepsprocedure getoetst. Gelet op de juridische uitsprken omtrent de roosters met een vierdgse werkweek lijkt het een goede kns te mken in de ctegorie overmcht te vllen. Uiterrd rekening houdend met de specifieke situtie vn de school, voldoende dequte pogingen om de vcture vervuld te krijgen, enzovoorts. De jurisprudentie lt zien dt toelting tot een (openbre) bsisschool in feite lleen geweigerd mg worden met het rgument dt de school 'vol' is, dt wil zeggen de cpciteit vn de huisvesting lt niet meer kinderen toe, lt de vorming vn een extr groep niet toe, de groepen zijn l overvol, de ARBOnormen geven grenzen voor het ntl leerlingen dt mximl toegelten kn worden in een ruimte, een ndere indeling vn groepen is redelijkerwijs niet mogelijk, enzovoorts. In elk gevl geldt niet het rgument dt de school vol is, ls de school uitgt vn de norm vn de gemiddelde groepsgrootte zols die in de personele en/of mteriele bekostiging geldt. Uit de jurisprudentie blijkt dt de groepsgrootte in dergelijke situties fgemeten wordt n de cpciteit vn een lokl. Ook het rgument vn een te zwre belsting vn een leerkrcht snijdt in deze procedures geen hout. De mogelijkheid vn het hnteren vn een wchtlijst door een bsisschool is in feite niet nwezig, slechts kn er sprke zijn vn weigering tot toelting op grond vn fysieke onmogelijkheid voor pltsing. Nu de specile bsisschool onder dezelfde wet vlt ls de reguliere bsisschool is dit een consttering die voor een sbo ook ls een hrd feit telt. De uitsprk vn de rechter in Alkmr geeft n dt de bestnde jurisprudentie voor reguliere bsisscholen vn belng is voor de fwegingen omtrent weigering tot toelting tot de sbo. Of nders gezegd, weigering vn toelting tot de sbo wordt wrschijnlijk lleen getolereerd ls er sprke is vn een fysieke onmogelijkheid tot toelting. Uiterrd zorgt de ngekondigde wetswijziging -die per 1 ugustus 2002 wrschijnlijk vn krcht wordt- ervoor dt toelting in principe vereist is, en lleen overmcht kn leiden tot weigering Toelting op de vroegere LOM- en MLK-school Ook voor de toelting tot de vroegere lom- en mlk-school (eventueel incl. de iobk-fdeling) gold ls uitgngspunt dt een ngemelde leerling in principe toegelten moest worden. In een proefproces wrbij de toelting geweigerd werd op grond vn de personeelsstop die indertijd door sttssecretris Ginjr-Ms ws verordonneerd, werd dit rgument onderuit gehld met de, kort smengevtte, consttering dt de sttssecretris drmee in strijd met de wet hndelde en formtie moest toekennen die in overeenstemming ws met het ntl leerlingen dt op de school ws toegelten. Er is geen jurisprudentie die ngeeft dt het ws toegestn om een wchtlijst te hnteren voor de toelting tot deze schoolsoorten, nders dn op dezelfde gronden die in principe ook voor het regulier bsisonderwijs golden. (Uiterrd lten we in deze context hier buiten beschouwing de fweging of de leerling op onderwijskundige gronden toeltbr ws tot de lom/mlk-school.) Dt is niet in strijd met de bewering, die momenteel wel wordt gehoord, dt het vroeger ook gebruik ws om een wchtlijst te hnteren voor de toelting. De conclusie op dit punt is dt ouders kkoord gingen met een ltere toelting vn hun kind tot een beplde lom/mlk-school. De omvng vn deze problemtiek ws niet vn een orde die leidde tot beroepsprocedures of nderszins onder de ndcht kwm. Een uitzondering werd gevormd door de weigering vn toelting vn een leerling die vn een nder smenwerkingsverbnd fkomstig ws terwijl de betreffende school l gedwongen ws met een wchtlijst te werken door fysieke omstndigheden. De rechter oordeelde in dt specifieke gevl (bekostiging vn grensverkeer ws wettelijk toen nog niet geregeld) dt het redelijk ws voorrng te verlenen n leerlingen uit het eigen smenwerkingsverbnd. De pltsing op een wchtlijst zols die voor de WPO werd gehnteerd, gebeurde slechts incidenteel en gebeurde kennelijk in goed overleg met de ouders, wrdoor beroepsprocedures uitbleven. Ws er 8

9 sprke geweest vn procedures dn zouden die ongetwijfeld geleid hebben tot de verplichting tot pltsing tenzij er sprke ws vn ntoonbre overmcht. Stellig zl de rectie vn een sbo op deze redenering zijn dt in de vroegere situtie een groeiregeling vn krcht ws, terwijl de sbo dr nu geen recht meer op heeft. Dr heeft de sbo gelijk in, en drom is het zinvol even stil te stn bij de werking vn die vroegere groeiregeling. De groeiregeling onder de wet ISOVSO in het formtiebesluit hield in dt de lom/mlk-school een drempel hd vn (de genormeerde groepsgrootte vn) 15 leerlingen lvorens de groeiregeling toegepst kon worden. Werd n die conditie voldn dn vond de extr toekenning ps lter plts wrbij twee verschillende regelingen golden:. Ws het ntl leerlingen op 1 oktober vn een lopend schooljr 15 leerlingen groter dn op 1 oktober vn het voorfgnde jr dn mocht de formtie opnieuw worden vstgesteld op bsis vn 1 oktober vn het lopende schooljr. Deze toekenning ging ps in per 1 jnuri dropvolgend. b. Als het ntl leerlingen op 16 jnuri 15 leerlingen hoger is dn op 1 oktober drn voorfgnd, mocht eveneens de formtie opnieuw worden berekend op bsis vn 16 jnuri vn dt schooljr. Deze toekenning ging ps in per 1 ugustus vn het dropvolgende schooljr. De groeiregeling ws dus llerminst ruim te noemen, mr drbij pst de knttekening dt de norm een ntl jren drvoor de helft bedroeg vn de norm vn de groepsgrootte, oftewel 8 leerlingen. De toepssing vn de groeiregeling ws toen dus eerder n de orde, mr de dtum vn toekenning ws ook toen een duidelijke periode n de vn toepssing zijnde nieuwe teldtum. Alleen de toekenning onder. betekende dus extr formtie gedurende het schooljr. De huidige groeiregeling vn de bsisschool kent een veel kortere tijd tussen de consttering en de feitelijke toekenning Verplichte toelting Het voorgnde leert dt uitgegn moet worden vn verplichte toelting tot de sbo, en binnenkort ndere wettelijke regeling omtrent de termijnen wrbinnen toelting moet plts vinden. Wt voor een sbo resteert ls rgument voor fwijzing is dus de feitelijke fysieke onmogelijkheid om een leerling toe te lten. Dt kn gebseerd zijn op een beperkte huisvestingscpciteit, wrbij de wijze wrop omgegn is met de verntwoordelijkheid vn bevoegd gezg en gemeente drvoor, wel een rol speelt. Zij moeten immers zorgen voor een voldoende pssende huisvesting. Nieuw in de situtie voor de sbo kn echter ook het rgument zijn dt onvoldoende formtieve middelen nwezig zijn. Het bevoegd gezg vn een sbo ontvngt immers niet meer een rechtstreekse bekostiging door het Rijk, noch geldt een groeiregeling voor de sbo zols die vóór de WPO voor het lom/mlk/iobkonderwijs wel vn toepssing ws. Het is lleszins redelijk om uit te gn vn een reltie tussen het ntl leerlingen en de toekenning vn formtie die drmee in overeenstemming is. Deze reltie kn in een smenwerkingsverbnd verstoord zijn door de keuze vn de peildtum, of door een sterke groei vn het ntl leerlingen op de sbo wrdoor de verhouding onevenwichtig is geworden. Bij een onevenwichtige verhouding speelt ongetwijfeld een rol wt in het zorgpln op dit punt wel of niet is geregeld, en of het bevoegd gezg vn de sbo heeft ingestemd met het zorgpln. Voor de rechter zl ongetwijfeld een belngrijke fweging zijn of het smenwerkingsverbnd voldoende middelen toekent n de sbo om de toelting fysiek ook uit te kunnen voeren. Een ndere prioriteitsstelling bij de toekenning vn middelen door het smenwerkingsverbnd, zo leert de uitsprk in Alkmr, is drbij geen rgument. Nu zl de fweging door de rechter of de toegekende formtieve middelen in een voldoende redelijke verhouding stn tot het ntl leerlingen geen eenvoudige zk zijn. Concrete jurisprudentie ontbreekt dr nog over met betrekking tot de sbo, l leert de jurisprudentie vn de bsisschool dt de groepsgrootte in een bsisschool wel erg hoog moet zijn, wil de rechter kkoord gn met weigering vn toelting. Mr voor een bsisschool geldt een groeiregeling, terwijl dt niet het gevl meer is voor een sbo. De peildtum ls moment op bsis wrvn het smenwerkingsverbnd tot nvullende bekostiging over moest gn nst de Rijksbekostiging (die uit ging vn 1 oktober en de zorgformtie beperkte tot 2% vn het ntl leerlingen vn het smenwerkingsverbnd), hd en heeft ls uitgngspunt dt drmee een smenwerkingsverbnd kn zorgen voor een pssende bekostiging vn de sbo en drmee een fzonderlijke lgemeen geldende groeiregeling vn de sbo overbodig mkt. Voor de werking vn de peildtum in dit verbnd wordt verwezen nr de betreffende publictie drover (zie voetnoot 1), wrbij prt wordt ingegn op de mogelijkheid vn een smenwerkingsverbnd om een eigen groeiregeling vst te stellen. 9

10 De conclusie is dn ook dt wnneer een smenwerkingsverbnd een sbo heeft die bekostigd wordt op bsis vn een peildtum die leidt tot een onvoldoende formtieve bekostiging in reltie tot het feitelijk ntl leerlingen op de sbo, noch voorziet in een 'eigen' groeiregeling voor de sbo voor een correctie in die verhouding, het lleszins redelijk is te veronderstellen dt het smenwerkingsverbnd gedwongen zl worden tot een betere bekostiging vn de sbo over te gn. Op het probleem voor een smenwerkingsverbnd dt (door een hoog verwijzingspercentge nr de sbo) geen vrij besteedbre middelen meer heeft, gn we nu niet nder in. Al zijn we wel nieuwsgierig in hoeverre de Rijksoverheid dn door de rechter ngesproken zl worden. In het vervolg vn dit rtikel gn we uit vn een situtie wrbij er sprke is vn een bekostiging vn de sbo door het smenwerkingsverbnd die uitgt vn een redelijke verhouding in de toekenning vn de formtie en het ntl leerlingen. Omtrent de redelijkheid vn die verhouding verwijzen we nr bijlge II over de keuze vn de peildtum wrin tevens de mogelijkheid vn een groeiregeling wordt ngegeven, en nr bijlge I omtrent de bekostiging vn de sbo op mt. 10

11 3 Instroom leerlingen en inzet vn formtie De instroom vn leerlingen gedurende een schooljr kn op een simpele schemtische mnier ls volgt in beeld worden gebrcht. Instroom leerlingen groepen leerlingen Of meer hnden in de kls project pltsingsbeleid Bovenstnde schets illustreert dt in principe elke school te mken heeft met instroom vn leerlingen gedurende het schooljr en dt dit leidt tot een toenemende vrg nr inzet vn personeel voor onderwijsgevende tken. Uiterrd zijn de beschikbre formtieve middelen beperkt en dt betekent dt zo effectief en efficiënt mogelijk met deze middelen moet worden omgegn. Drom moet gekeken worden nr de mogelijkheid die in een gegeven situtie het beste resultt oplevert in de fweging vn kosten en (onderwijskundig) rendement. Zou de beschikbre formtie geen probleem zijn, dn ligt het voor de hnd vnf het begin vn het schooljr te werken met dusdnig kleine groepen dt de instroom gedurende het jr weliswr leidt tot groepvergroting mr binnen lleszins nvrdbre grenzen. De reliteit is echter dt gewoekerd moet worden met de beperkte middelen. Door het PMPO is een tweetl brochures uitgebrcht, in verbnd met de groepsgrootteverkleining en de inzet vn deze extr middelen, nmelijk: Groepsverkleining in de onderbouw, de eerste stp, pril 1997 Groepsverkleining in de onderbouw, de tweede stp, september 1999 Zols in het schem is weergegeven kn de toenemende vrg ls gevolg vn de instroom vn leerlingen in principe op twee mnieren worden bentwoord door verschillende keuzen vn de inzet vn de formtie: 1. Kiezen voor groepsverkleining:. Permnente groepsverkleining gedurende het schooljr b. Groepsverkleining gedurende een deel vn het schooljr c. Groepsverkleining gedurende een deel vn de week d. Groepsverkleining gedurende een deel vn de dg 2. Meer hnden in de kls. Deze nduiding geeft n dt extr personeel wordt ingezet bij een groep om zo de werkdruk op te vngen. 11

12 3.1 Ndere uitwerking groepsgrootteverkleining Deze twee mogelijkheden kunnen nog nder worden uitgewerkt: Ad 1. Permnente groepsverkleining Deze mogelijkheid wordt in de prktijk het meest gevolgd. Er wordt een inschtting gemkt vn de te verwchten ontwikkeling en rekening gehouden met de totle omvng vn de beschikbre formtie. Vervolgens wordt het ntl groepen vstgesteld en blijft dit ntl groepen gedurende het jr in principe ongewijzigd. Het voordeel ervn is dt de reltie tussen de groep en de leerkrcht een vst gegeven is en duidelijkheid geeft. Ad 1b. Groepsverkleining deel vn schooljr. Deze mogelijkheid om een groep gedurende een deel vn het schooljr te verkleinen houdt veell in dt de grootste groep wordt gesplitst en dt vervolgens met twee kleine groepen verder wordt gewerkt. Een ndere vrint is dt het leerlingenntl vn meer dn één groep wordt herverdeeld over een dtzelfde ntl groepen plus één zodt de groepsgrootte vn l deze groepen wordt verkleind. Hèt grote ndeel vn deze herverdeling vn de leerlingen over een groter ntl groepen is de onrust die drdoor ontstt en die meestl veel weerstnd oproept zowel bij leerlingen en leerkrchten ls ouders. Deze npk vn groepsgrootteverkleining wordt drom ontrden. Drbij geldt echter ls uitzondering de situtie dt de instroom vn leerlingen zo'n omvng heeft en zo is smengesteld dt het mogelijk is met deze nieuwe leerlingen een nieuwe groep te vormen. Het bezwr vn het opnieuw indelen en verdelen vn leerlingen over groepen doet zich dn niet voor. Ad 1c. Groepsverkleining deel week. De mogelijkheid vn groepsverkleining gedurende een deel vn de week is op zich een optie wrvn nog mr weinig gebruik wordt gemkt, mr die weinig prktische bezwren ontmoet. De zwrte vn een grote groep wordt ondervngen door gedurende een deel vn de week te werken met twee kleinere groepen, zodt dn een duidelijke verlichting in de werkbelsting optreedt. Vrinten zijn hierbij ook mogelijk, wrbij bijvoorbeeld twee grote groepen gedurende een deel vn de week worden verdeeld over drie groepen. Het bezwr vn het opnieuw indelen vn leerlingen over nieuwe groepen is nmerkelijk geringer omdt in principe de 'oude' groepen in stnd blijven en lleen een deel vn de week in ndere settings wordt gewerkt. Zeker wnneer deze nieuwe settings ook nog worden benut om extr ndcht te besteden n chterblijvende leerlingen. Er wordt bijvoorbeeld een groep gevormd met leerlingen die zwk in tl presteren en die besteden dn tijdens dt deel vn de week extr ndcht n tlonderwijs. Ad 1d. Groepsverkleining deel dg. De mogelijkheid vn groepsverkleining gedurende een deel vn de dg wordt ook nog mr beperkt toegepst, terwijl dit ook goede knsen biedt. De kleinere groep biedt op deze wijze de mogelijkheid intensiever en meer leerlinggericht te werken juist met de kernvkken. De indeling vn de groepen biedt ook de mogelijkheid om extr ndcht te besteden n leerlingen die bijvoorbeeld extr hulp met het rekenonderwijs nodig hebben. Het rooster kn ook zo worden ingevuld dt de meer socile ctiviteiten in de grotere groep plts vinden en de meer cognitieve ctiviteiten in de kleinere groep. Ad 2. Meer hnden in de kls In plts vn de verkleining vn de groep kn ook gekozen worden voor het hndhven vn de groepsindeling, mr met de extr inzet vn personeel in een groep. Deze npk stt bekend ls 'Meer hnden in de kls'. Er worden twee vrinten onderscheiden, nmelijk de inzet vn extr onderwijsgevend personeel, en de inzet vn onderwijsondersteunend personeel. 3.2 Ndere uitwerking 'Meer hnden in de kls' Bij de inzet vn extr onderwijsgevend personeel kn het gn om de inzet vn een regulier bevoegde groepsleerkrcht of vkleerkrcht, de inzet vn een leerkrcht in opleiding (LIO-er), of eventueel de inzet vn een zij-instromer. Bij de inzet vn onderwijsondersteunend personeel kn het gn om de inzet vn een ssistentleerkrcht, een onderwijsssistent of klssenssistent, een (geschikte) I/D-bner of eventueel een stgiir. Het is duidelijk dt deze vritie vn mogelijkheden vrgt om een zorgvuldige npk wrbij telkens nuwkeurig ngegn moet worden wt met de extr inzet wel en niet mogelijk is. In dit kder zullen 12

13 we niet nder ingn op de fwegingen die bij de extr inzet per functie moeten worden gemkt. Het is duidelijk dt de extr inzet vn een ervren groepsleerkrcht voorl betekent dt fsprken moeten worden gemkt omtrent de werkverdeling tussen beide leerkrchten. Extr inzet vn bijvoorbeeld een stgiir betekent dt de leerkrcht weliswr extr hnden in de kls krijgt, mr het zl ook een beroep doen op begeleidingstken vn de leerkrcht. Het zl dn duidelijk moeten zijn dt het 'nuttig rendement' een positief sldo oplevert. De ervring met deze vrities vn inzet vn formtie, zowel die onder 1. ls die onder 2. is bij de bsisscholen groter dn bij de sbo's. Deze ervring is met nme de ltste jren opgedn vnuit enerzijds de uitbreiding vn de formtie door de verkleining vn de groepsgrootte, en nderzijds het tekort n leerkrchten op de rbeidsmrkt. De inzet vn, in vergelijking met een groepsleerkrcht, (nog) niet volledig gekwlificeerd personeel blijkt ook een meerwrde op te leveren in de problemtiek vn het tekort op de rbeidsmrkt. Het wordt op die wijze mogelijk mensen l werkende weg in toenemende mte te kwlificeren voor een bn in het onderwijs. Er zijn l tl vn positieve ervringen met het combineren vn een I/D-bn en een deeltijdopleiding voor onderwijsssistent, of met een dul trject vn werken en leren door een onderwijsssistent nr de positie vn bevoegd leerkrcht. Het op deze wijze in 'eigen kweek' nemen vn het opleiden tot bekwm personeel betekent tevens dt goede ervring wordt opgedn met een vritie vn diverse functies die ingezet kn worden in een groep. Uiterrd met een heldere toedeling vn tken en verntwoordelijkheden, zodt er geen sprke is vn een verlging vn het vereiste niveu. In dit kder stippen we lleen deze interessnte ontwikkeling n, zonder verdere uitwerking, mr de doorwerking ervn nr de toekomstige rbeidsmrkt vn het onderwijs en de mobiliteit drbinnen en nr de rbeidsmrkt vn ndere sectoren zl groot zijn. 3.3 Onderwijskundige meerwrde 'Meer hnden in de kls' De inspectie heeft een verkenning uitgevoerd nr de reltie tussen 'meer hnden in de kls' en het didctisch hndelen. Omdt 'meer hnden in de kls' nog mr beperkt voorkomt moeten de conclusies ervn voorzichtig gehnteerd worden, mr de resultten zijn zeker de moeite vn het vermelden wrd. Er is vergeleken tussen de situtie vn een groep met één leerkrcht en een groep met nst de groepsleerkrcht een extr leerkrcht of een onderwijsssistent (dit ltste betreft ongeveer 16% wrdoor geen ndere uitsplitsing mogelijk ws). Op een ntl kenmerken zijn de gevonden verschillen vn betekenis. Zo blijkt dt 'meer hnden in de kls' leidt tot een positief effect ten nzien vn: de zorg voor een veilig en structurerend pedgogisch klimt, heldere en gestructureerde instructie en verwerking, het ctief betrekken vn de leerlingen bij het leerproces, het fstemmen vn het didctisch hndelen op de onderwijsbehoeften vn de leerlingen. Achterf bezien is deze uitkomst wel goed verklrbr. De inzet vn meer dn één leerkrcht betekent immers dt vn te voren fsprken moeten worden gemkt over de npk en een tkverdeling tot stnd moet komen. Er moet dus vn te voren over worden ngedcht en nder uitgewerkt worden en dt betekent meer structurering in het hndelen. Meer hnden in de kls hoeft dus llerminst gezien te worden ls een noodmtregel in verbnd met het tekort op de rbeidsmrkt, mr heeft een wrde op zich die mogelijk een belngrijke bijdrge kn leveren n de kwliteit vn het onderwijs. Verder onderzoek zl meer inzicht drin moeten bieden. 13

14 4 Flexibele orgnistie zorgpltform De mogelijkheden om vn het zorgpltform een flexibele orgnistie te mken hngen smen met de tken die een zorgpltform heeft en de rd vn de functies die n het zorgpltform (direct of indirect) verbonden zijn. Zonder dr in detil op in te gn, kn l snel geconstteerd worden dt de flexibiliteit door een ntl specifieke tken die over het lgemeen toebedeeld zijn n het zorgpltform, beperkt is. Belngrijke functies in dit kder zijn immers de gespeciliseerde functies om de problemtiek vn leerlingen in krt te brengen en drvoor oplossingen te bedenken. Voor een belngrijk deel zijn dit de functies bekostigd met de expertisemiddelen. Meer flexibiliteit is te vinden bij de mbulnte begeleiding die eveneens n het zorgpltform verbonden is, wrbij de mbulnte begeleiding meestl wordt uitgevoerd door ervren leerkrchten (meestl vn de sbo 1 ). De omvng vn de mbulnte begeleiding kn vn smenwerkingsverbnd tot smenwerkingsverbnd verschillen, mede fhnkelijk vn de budgettire ruimte vn het verbnd. Over het lgemeen zijn deze mbulnte begeleiders ervren en breed inzetbre leerkrchten 2 en dt betekent dt de mogelijkheid vn flexibele personele inzet zeker nwezig is. Mr in deze notitie ligt de invlshoek bij de orgnistorische mogelijkheden voor flexibiliteit, en in deze prgrf bij de flexibiliteit vn de orgnistie vn het zorgpltform. De flexibiliteit vn het zorgpltform ls zodnig hngt mede f vn de formtieve ruimte wrover het pltform beschikt. Soms is die formtieve ruimte gebseerd op een omvng die voldoende moet zijn ook ls een groot beroep op de inzet vn het pltform wordt gedn. Dt betekent dt er ruimte is voor extr werkzmheden in de periodes dt een geringer beroep op het pltform wordt gedn. Dt kn prettig zijn voor een verbnd omdt drdoor tevens cpciteit nwezig is om het zorgbeleid meer invulling te geven en nder inhoudelijk beleid te ontwikkelen. Het biedt ook de mogelijkheid om extr ondersteuning te bieden n scholen ls drn behoefte bestt. Bijvoorbeeld n veel verwijzende bsisscholen of bsisscholen wr zich cute zorgproblemen voordoen, mr ook n de sbo ls die met een instroom te mken heeft wrdoor de inzet vn extr groepsleerkrchten nodig is. De mogelijkheid vn deze extr bovenschoolse cpciteit stt ntuurlijk op gespnnen voet met de wens vn bsisscholen en sbo om rechtstreeks meer zorgmiddelen te ontvngen. De structurele mogelijkheid vn deze extr cpciteit is drom in sterke mte fhnkelijk vn de ervring vn de scholen omtrent de meerwrde vn deze inzet. Die meerwrde moet dus blijken uit een heldere verntwoording vn de werkzmheden èn vn de drvoor benodigde tijd, en vn de concrete positieve ervringen die scholen hebben wnneer de extr inzet geboden wordt. Wnneer de inzet onvoldoende duidelijk verntwoord wordt en weinig nuttige response wordt ervren, zl men terecht een betere besteding vn de middelen eisen. Voor een zorgpltform betekent dit dt de ruimte voor flexibiliteit vn de inzet vn het zorgpltform lleen blijvend verkregen wordt, ls de mbities vn de deelnemers in het zorgpltform hoog zijn evenls de kwliteit vn de geleverde diensten. Wordt niet n deze condities voldn, dn zl de omvng vn het zorgpltform beperkt worden tot een cpciteit die ternuwernood voldoende is om de noodzkelijke werkzmheden uit te voeren. Dit ltste kn ook noodgedwongen het gevl zijn, ls de budgettire ruimte vn het verbnd voor ndere zken ls de bekostiging vn de sbo, (zeer) beperkt is. In het lgemeen kn dus gesteld worden dt de mogelijkheden vn een flexibele inzet vn het zorgpltform, behlve om budgettire redenen, in hoge mte fhngt vn de kwliteit vn de inzet vn het pltform ls zodnig. Wnneer de scholen de ervring hebben dt voor complexe situties, voor dringende kwesties of voor knellende situties met succes tijdelijk een beroep gedn kn worden op een betrokken tem vn ervren en competente deskundigen, dn zl dt op hoge prijs (letterlijk en figuurlijk) worden gesteld. Het zou de mbitie vn elk smenwerkingsverbnd moeten zijn om een dergelijk A-tem beschikbr te hebben. Tegelijkertijd dient het verbnd wel relistisch te zijn omtrent de reële mogelijkheden op dit terrein om dit zelfstndig te reliseren. Mr de problemtiek vn zwk presterende bsisscholen (en soms sbo's) die zich ook uit in de inspectierpportges en in het OnderwijsKnsen- en GOA-beleid biedt tevens mogelijkheden om een bredere bsis te vinden voor de ontwikkeling vn een dergelijk A-tem. Ook de 1 Het is de vrg of dt ltijd terecht is. Het is een betere invlshoek om voor mbulnte begeleiding, zeker ls het zwrtepunt ligt op de preventieve mbulnte begeleiding (en dt zou toch het gevl moeten zijn), te kiezen voor ervren leerkrchten vn bsisscholen en sbo's die op het terrein vn het zorgbeleid voldoende bgge in huis hebben. Met dt uitgngspunt komen zowel ervren leerkrchten vn bsisscholen ls vn sbo's in nmerking voor werkzmheden voor het zorgpltform. 2 Toch bestt de indruk dt de mbulnte begeleiding zich nog te weinig richt op de overdrcht vn de deskundigheid en vrdigheid n bsisscholen. Teveel lijkt het zwrtepunt te liggen op de extr curtieve hulp n de leerling in plts vn op de ondersteuning vn de leerkrcht om zelf deze extr hulp n de leerling te kunnen bieden. 14

15 mogelijkheden om een dergelijke npk smen met een onderwijsbegeleidingsdienst vorm te geven zouden nder overwogen moeten worden. Bijvoorbeeld ook tegen de chtergrond vn het (politieke) besluit dt de middelen voor de OBD's in de toekomst n de scholen/schoolbesturen zelf worden toegekend. Dt kn de impuls geven voor een ttitude vn een ntl OBD's, die dr thns nog niet n toe zijn, om een betere en efficiëntere kwliteit in de ondersteuning te leveren. Het moge duidelijk zijn dt over de mogelijkheden vn een flexibeler inzet vn het zorgpltform het ltste woord nog niet is gezegd, zij het dt de context ervn dn tevens nzienlijk breder moet worden gezien. 15

16 5 Formtie en functies Beschikbre formtie De mogelijkheid om extr formtie in te zetten ten behoeve vn groepsverkleining of 'Meer hnden in de kls' hngt f vn de formtie die beschikbr is. Uiterrd is een verbetering vn de formtieve toekenning door het Rijk gewenst, mr ook met de thns beschikbre middelen zijn er meer mogelijkheden dn vk wordt gedcht. In de eerste plts ontvngen de meeste sbo's meer formtie per leerling dn in het verleden genormeerd toegekend werd voor een lom/mlk-leerling. De norm vn 21,7 fre's per leerling geeft 2 fre's per leerling meer dn gold voor een lom/mlk-leerling. Zie drvoor de notitie vn voetnoot 4, ook voor de nodige nuncering vn deze stellingnme. Drnst kn een redelijke keuze vn de peildtum zorgen voor een toekenning die rekening houdt met instroom vn leerlingen gedurende het schooljr. Ook kn er sprke zijn vn een eigen groeiregeling vn het smenwerkingsverbnd wrdoor de formtietoekenning een koppeling kent met het ntl leerlingen gedurende een schooljr (zie bijlge II). Binnen de beschikbre formtie heeft een school ook nog ruimte wnneer rekening gehouden wordt met de middelen die sinds kort ls budget O&O worden toegekend en de mogelijkheden die de ICT-gelden bieden, en de wijze wrop de dv vorm gegeven wordt. De mogelijkheden vn een school om binnen het beschikbre budget te komen tot flexibele inzet vn het personeel is een terrein dt nog nder verkend moet worden. In deel B wordt hier op ingegn, mr hier kn lvst geconcludeerd worden dt een betere benutting vn de mogelijkheden zeker ruimte geeft. De meeste scholen hebben een tktoedeling n het personeel die tijdens het schooljr in feite vst ligt. De flexibiliteit kn op dit punt, ook met betrekking tot het personeel dt (deels) bekostigd wordt door het smenwerkingsverbnd voor bovenschoolse tken, nmerkelijk vergroot worden. Tk- (en functie-)differentitie Een flexibele orgnistie zorgt ervoor dt de huidige en toekomstige tken die op de school fkomen goed in krt worden gebrcht wrdoor een efficiënte en effectieve tktoedeling mogelijk is. Door in het kder vn personeelsbeleid te zorgen voor een goede tk- en (voor zover relevnt) functiedifferentitie, is het mogelijk de werkdruk goed te verdelen en binnen nvrdbre proporties te houden. Zonder dr in dit kder nder op in te gn, kn in dit verbnd wel worden gewezen op de inhoudelijk belngrijke ontwikkelingen op het terrein vn het tlonderwijs en het rekenonderwijs. Door tijdig de tken en verntwoordelijkheden op dit gebied helder toe te delen wordt bijvoorbeeld voorkomen dt iedereen zich er een beetje mee bezig houdt, zonder dt de vereiste deskundigheid echt wordt opgebouwd. Als dit chterf wordt gereliseerd betekent het vk een inhlslg die de bestnde werkdruk verhoogd. Ook vn de mogelijkheden om ndere functies n de school te verbinden, zols de functie vn onderwijsssistent, kn ruimer gebruik worden gemkt. In dit kder wordt ook verwezen nr de (nieuwe) mogelijkheden die het budget O&O sinds kort biedt. 16

17 Deel B Flexibele inzet personeel 1 Inleiding De wens tot flexibiliteit in het smenwerkingsverbnd kn onderscheiden worden in een flexibele orgnistie en in flexibele inzet vn personeel. Op de flexibele orgnistie is hiervoor in deel A ingegn, hier gt het over de flexibele inzet vn personeel. Drbij kijken we nr de mogelijkheden om het plts- en tijdgebonden krkter ervn zoveel mogelijk flexibel te houden, zowel bij nstelling voor werkzmheden op scholen ls bij bovenschoolse nstellingen. En de flexibele inzet vrgt in principe om personeel dt breed inzetbr is en de benodigde deskundigheid en vrdigheid heeft. In het vervolg vn dit rtikel zullen we eerst ingn op tl vn rechtspositionele specten die bij de nstelling vn zorgpersoneel een rol spelen. Voor het bovenschoolse personeel geldt de mogelijkheid vn directe nstelling bij de centrle dienst. Deze keuze dient zorgvuldig fgewogen te worden tegenover de mogelijkheid personeel bij een fzonderlijk bevoegd gezg in dienst te nemen. Ps drn kunnen we nder ingn op de flexibele inzet vn het personeel. Drbij gt het met nme om de flexibele inzet vn het bovenschoolse personeel dt werkzmheden verricht voor het smenwerkingsverbnd en om de flexibele inzet vn personeel vn de sbo. 17

18 2 Centrle dienst 2.1 Anstelling centrle dienst: voor- en ndelen. Elk smenwerkingsverbnd dt uit meerdere besturen bestt is verplicht een centrle dienst in het leven te roepen wrbij lle bevoegde gezgen zijn ngesloten. Voor de chtergronden en de regelgeving vn een centrle dienst is ndere informtie opgenomen in bijlge III. De verplichte nsluiting betekent dt een smenwerkingsverbnd een fzonderlijke rechtspersoon heeft wr de gezmenlijke zorgformtie vn het verbnd rechtstreeks binnenkomt. Het is mogelijk om personeel rechtstreeks n de centrle dienst n te stellen. Het lijkt drom logisch om personeel dt werkzmheden verricht voor het smenwerkingsverbnd rechtstreeks n te stellen n de eigen centrle dienst. Toch is het zk om eerst tot een zorgvuldige fweging te komen. Voornmste fweging is de vrg of het verstndig is het bestuur vn het smenwerkingsverbnd een eigen rol te geven ls werkgever vn personeel. Drvoor is het goed te kijken nr de gevolgen vn het werkgeverschp en de hoeveelheid personeel die een dergelijke nstelling zou moeten krijgen. Ansluiting bij een centrle dienst hoeft niet utomtisch te betekenen dt lle besturen vn het smenwerkingsverbnd ook deel uitmken vn het bestuur vn de centrle dienst. Het is mogelijk dt één of enkele besturen vn het smenwerkingsverbnd het bestuur vormen vn de centrle dienst en dt de overige besturen zich bij die centrle dienst nsluiten. In verreweg de meeste gevllen is het echter zo dt het bestuur vn het smenwerkingsverbnd tevens het bestuur is vn de centrle dienst vn het smenwerkingsverbnd en drom gn we voor de fweging omtrent nstelling vn personeel n de centrle dienst uit vn die situtie. Wnneer de centrle dienst lleen de rol heeft om de fre's en eventuele ndere middelen te verdelen, de dministrtieve verdeelfunctie, volstt de melding n Cfi voor de geldende meldingsdt vn de overdrcht en eventuele verzilvering vn de formtierekeneenheden met behulp vn het BRIN-nummer vn de centrle dienst en het boekhouden vn de finnciële trnscties. De verdere fwikkeling vn de besteding vn de zorgmiddelen is dn een zk vn de betreffende bevoegde gezgen wrnr de middelen zijn overgedrgen. Het gt hier dus om zeer beperkte werkzmheden die noodzkelijk zijn en het is dn ook niet nodig om de jrlijkse Anvrg Vststelling Rijksvergoeding (AVR) in te dienen, en een prte ccountntscontrole in dt kder uit te lten voeren. Werkgeversrol Rechtstreekse nstelling vn personeel bij de centrle dienst betekent dt het bestuur vn het smenwerkingsverbnd tevens de werkgeversrol op zich neemt vn dt personeel. Dt houdt in dt de centrle dienst dn in feite dezelfde rol krijgt ls een bestuur dt personeel bij een school in dienst heeft. De werkgever moet lle zken die voortvloeien uit wet- en regelgeving ten nzien vn het personeel zelfstndig verntwoorden. Dt betekent voorl dt de voorschriften vn het rechtspositiebesluit en de CAO PO een belngrijke rol spelen. Prktisch gezien gt het om de personeels- en slrisdministrtie, de nsluiting in dt kder bij (vrijwel ltijd) het CASO en instnties ls het ABP, Vervngingsfonds en Prticiptiefonds. Mr ook fzonderlijke regeling vn de bedrijfsgezondheidszorg, verzekering enzovoorts. In verbnd met de declrtie vn de formtierekeneenheden voor de personeelskosten geldt dn ook de Anvrg Vststelling Rijksvergoeding, en de drmee smenhngende ccountntscontrole. Tevens krijgt het bestuur vn de centrle dienst te mken met het vststellen vn het personeelsbeleid. Het vststellen vn dt personeelsbeleid betekent voorl dt de fzonderlijke besturen die elk in principe een eigen personeelsbeleid voeren dn genoodzkt zijn om dt beleid onderling f te stemmen in verbnd met het personeel vn de centrle dienst. Het ene bestuur heeft bijvoorbeeld een sprloonregeling, het ndere niet. Het ene bestuur geeft elk jr een kerstpkket, het ndere niet. Met nme in de sfeer vn secundire en tertiire rbeidsvoorwrden kunnen er tl vn verschillen en gewoonten bestn die nu opnieuw moeten worden vstgesteld. Omvng personeelsformtie n de centrle dienst Tegelijkertijd kn het gn om het onderbrengen vn slechts een (zeer) beperkt ntl functies en dn soms nog functies vn een beperkte omvng. Een gemiddeld smenwerkingsverbnd zl te mken hebben met een coördintor met enige dministrtieve en secretriële ondersteuning, de leden vn de PCL, leden vn het zorgpltform en wellicht nog een enkele specile zorgfunctionris, en op elke bsisschool een IB-er die slechts voor een gering deel bekostigd wordt uit de zorgmiddelen vn het 18

19 verbnd. Voor veel vn deze functionrissen gt het om een inzet voor het smenwerkingsverbnd die slechts een deel is vn de totle betrekkingsomvng, bijvoorbeeld een lid vn de PCL die echter overwegend werkzmheden verricht voor de sbo. Anstelling bij de centrle dienst betekent dn twee verschillende nstellingen, één bij de eigen school en een nder bij de centrle dienst. Zo'n dubbele nstelling werkt dn door in llerlei regelingen en bijvoorbeeld ook bij het nvrgen vn een hypotheek. Wnneer ls beleidslijn wordt gevolgd dt lleen personeel wordt ngesteld met een werktijdfctor vn meer dn 0,5 dn zullen nog mr enkele personeelsleden in nmerking komen. En dt roept weer de vrg op of het verstndig is om die complete werkgeversrol uit te gn oefenen voor slechts zo'n beperkt ntl mensen. De ndelen zijn dus evident: het bestuur vn een smenwerkingsverbnd krijgt ls zodnig te mken met de volledige werkgeversrol en moet die uitoefenen voor slechts enkele personeelsleden. Voordelen De voordelen vn de rechtstreekse nstelling bij de centrle dienst zijn drentegen dt de werkgeversrol dn wel duidelijk is en er in de prktijk ook ndcht n lle specten moet worden besteed. Problemen die zich voordoen in het functioneren zijn dn geen zk vn een fzonderlijk bestuur, mr kunnen door eigen mtregelen worden opgelost. Het grote voordeel is uiterrd de rechtstreekse nsturing vn het smenwerkingsverbnd door het bestuur omdt de belngrijkste functionrissen rechtstreeks onder het bestuur vn het smenwerkingsverbnd vllen. Dt geeft duidelijkheid in de verhoudingen en mkt meteen duidelijk hoe die verhoudingen geregeld zijn. De tken en verntwoordelijkheden kunnen door het bestuur zelf helder worden vstgesteld en drop kn ook fgerekend worden. Het zicht op de omvng vn de werkzmheden is direct en drdoor beter kenbr. Dt werkt positief bij de functioneringsgesprekken en de beoordeling. Ook lle kosten die worden gemkt worden direct zichtbr en controleerbr. In principe betekent rechtstreekse nstelling dus enerzijds extr werkzmheden voor het bestuur, en nderzijds een betere nsturing vn het hele smenwerkingsverbnd. Keuze Elk smenwerkingsverbnd zl zelf de keuze moeten mken. De voor- en ndelen zijn op zich duidelijk. Verreweg de meeste verbnden hebben de keuze gemkt om de centrle dienst lleen een dministrtieve functie toe te kennen, dus zonder eigen personeel. Een ntl verbnden overweegt om lsnog personeel n de centrle dienst te verbinden. Voor een smenwerkingsverbnd met reltief veel rechtstreeks bekostigd personeel is er veel voor te zeggen om het personeel rechtstreeks n te stellen. Dt geeft de betrokkenen meer duidelijkheid, zorgt voor een betere onderlinge fstemming, geeft het verbnd een duidelijker gezicht en schept een grotere en directere bnd tussen bestuur vn het smenwerkingsverbnd en dit personeel. Het is ntuurlijk niet eenvoudig vst te stellen wr nu de grens ligt bij het mken vn deze keuze. Drom beperken we ons tot het geven vn enige indictie die een bestuur in dit verbnd kn meenemen. Als het gt om de nstelling vn personeel met in totl een omvng vn minder dn 4 fulltime eenheden (mximl 6 à 7 functionrissen) lijkt het bezwr vn de eigen werkgeversrol niet op te wegen tegen het voordeel vn de rechtstreekse nsturing. De schl is dn zo klein dt het overzicht ook op een ndere wijze vorm kn worden gegeven. Gt het om de nstelling vn in totl zo'n 4 tot 6 fulltime eenheden ( zo'n 6 tot 12 personeelsleden) dn kn de keuze zowel de ene ls de ndere knt uitsln. De extr lst is weliswr groot, mr de voordelen zijn ook duidelijk. Wnneer de omvng 6 of meer fulltime eenheden bedrgt dn lijken de voordelen vn rechtstreekse nstelling duidelijk zwrder te wegen. Een rechtstreekse nstelling vn de functionrissen ligt dn voor de hnd, ook omdt de betrekkingsomvng voor vrijwel iedereen dn grotendeels vn het smenwerkingsverbnd fhnkelijk is. In de huidige situtie hebben de meeste smenwerkingsverbnden nog geen 4 fulltime eenheden beschikbr voor bovenschoolse werkzmheden t.b.v. het smenwerkingsverbnd. De nstelling vn personeel kn dn beter geregeld worden door de werkzmheden uit te lten voeren door functionrissen die formeel in dienst zijn vn een bepld bestuur, wrbij het goed mogelijk is dt de ene functionris bij het ene bestuur en de ndere functionris bij het ndere bestuur in dienst is. Dt vergt dn wel goed vstgelegde fsprken. Drop zullen we verderop nog nder ingn. 19

20 Uitbreiding functie centrle dienst? In sommige situties is het wellicht mogelijk de centrle dienst voor meerdere smenwerkingsverbnden te lten functioneren, of ook ndersoortige werkzmheden ls WSNS te lten uitvoeren. De figuur vn een centrle dienst die werkt voor meerdere smenwerkingsverbnden bestt l. Zo wordt bijvoorbeeld de formtie- en finnciële dministrtie vn meerdere verbnden, inclusief het mken vn meerjrenbegrotingen gemeenschppelijk uitgevoerd. De mogelijkheden ook ndere zken ls WSNS in de centrle dienst onder te brengen zijn nog onvoldoende verkend. De wettelijke mogelijkheden vn een centrle dienst zijn niet geheel duidelijk. De ontstnsgeschiedenis vn de wettelijke regeling vn de centrle dienst, gericht op dministrtieve ondersteuning, lijkt een beperking n te geven voor een ruimer gebruik. Mr tegelijkertijd lijken de feitelijke beperkingen voor de huidige smenwerkingsverbnden niet erg groot wt de vrg oproept wrom die ruimte beperkt zou zijn voor ndere enigszins vergelijkbre situties. We denken dn n de mogelijkheden bovenschools mngement bij de centrle dienst onder te brengen, en/of werkzmheden in het kder vn onderwijschterstndenbeleid, onderwijsknsenbeleid, OALT-beleid, ICT-beleid. De wenselijkheid dt de centrle dienst een bredere functie krijgt is groot. Nu moeten in veel situties functionrissen, die in een of nder kder bovenschoolse ctiviteiten verrichten, dministrtief n een school worden verbonden om de bekostiging en de rechtspositie vn dit personeel pssend te kunnen regelen. De noodzk drtoe hngt smen met het declrtiesysteem dt in zijn uitwerking voorschrijft dt fre's slechts kunnen worden besteed ls het gekoppeld is n een BRIN-nummer dt Cfi fgeeft. Een wijziging vn de WPO die de mogelijkheden vn de centrle dienst nzienlijk minder beperkt is dn ook gewenst zodt het BRIN-nummer vn die centrle dienst dn in het kder vn llerlei soorten bovenschoolse ctiviteiten kn worden gebruikt. Zolng dt nog niet geregeld is lijkt het gewenst dt op dit terrein grensverleggende prktijken worden ontwikkeld. Beperkingen vn de centrle dienst? Zols in bijlge III is uiteengezet is de centrle dienst bedoeld voor het uitvoeren vn diensten op het vlk vn voorl het beheer vn de school. Dt vloeit ook voort uit de ontstnsgeschiedenis vn de centrle dienst in de wet. Expliciet is opgenomen dt 'het leiden vn de school, het geven vn onderwijs en het verrichten vn werkzmheden op het terrein vn de schoolbegeleiding' werkzmheden zijn die niet door een centrle dienst mogen worden verricht. Met de wetswijziging in 1998 is in de WPO echter meer ruimte gegeven door het geven vn onderwijs door personeel dt is benoemd op zorgformtie wel toe te stn. De regeling in het RPBO beplt sindsdien dt de beplingen in prgrf 1 en 2 in hoofdstuk I-R voor het onderwijsgevend personeel en de beplingen in prgrf 1 en 16 in hoofdstuk I-S voor het onderwijsondersteunend personeel vn toepssing zijn. Mterieel betekent dit dt de beplingen die voor de scholen vn het primir onderwijs vn toepssing zijn voor het OP en het OOP, tevens gelden voor de centrle dienst. Duidelijk is dt hoofdstuk I-Q, de schoolleiding, niet vn toepssing is voor de centrle dienst. De mogelijkheid vn functiedifferentitie geldt echter ook onverkort voor de functies bij de centrle dienst. In principe is het drmee ook mogelijk om gebruik te mken vn de functies die voor de schoolleiding vn toepssing zijn. De wettelijke beperking dt 'het leiden vn de school' niet door de centrle dienst mg worden uitgevoerd, sluit niet uit dt leidinggevende functies en coördinerende functies op een nder niveu dn de individuele school mogelijk zijn. Ook de prktijk wijst uit dt het toepssen vn een directieschl voor de coördintor, bijvoorbeeld schl DB, ook bij Cfi niet op problemen stuit. Kennelijk is het mogelijk de functies in hoofdstuk I-Q die voor de schoolleiding ls zodnig beschikbr zijn en de functies vn hoofdstuk I-Q die voor bovenschoolse functies gebruikt worden, te onderscheiden. Ook het onderscheid tussen onderwijsondersteunende functies en de functies wrmee werkzmheden worden verricht op het terrein vn de onderwijsbegeleiding is kennelijk n het vervgen. Alle functies voor het OOP die voor de scholen vn het primir onderwijs beschikbr zijn, zijn ook beschikbr voor de centrle dienst, zols de psycholoog en de logopedist, en drnst is hier ook functiedifferentitie desgewenst mogelijk. Ook in de prktijk komt het voor dt functies bij het ene smenwerkingsverbnd worden ingehuurd bij de onderwijsbegeleidingsdienst en dezelfde functies in het ndere smenwerkingsverbnd bij de centrle dienst zijn ngesteld 3. 3 Deze consttering stt los vn het ctuele politieke besluit om over enige tijd de bekostiging vn de onderwijsbegeleidingsdienst door het Rijk vi de school te lten lopen zodt die zelfstndig kn beplen wr onderwijsbegeleiding vn wordt betrokken. Het lijkt voor de hnd te liggen dt in die situtie een bestuur (of een smenwerkingsverbnd vn besturen) ook de mogelijkheid verkrijgt om die werkzmheden te lten verrichten door personeel dt rechtstreeks drvoor wordt ngesteld. 20

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel Functie-informtie Functienm Orgnistie Stichting Promes, onderdeel Onderwijsondersteuning Slrisschl 5 Indelingsniveu FUWASYS-dvies IIc Werkterrein Onderwijsproces -> onderwijsbegeleiding Activiteiten Bewerken

Nadere informatie

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel Functie-informtie Functienm Orgnistie Stichting Promes, onderdeel Onderwijsondersteuning Slrisschl 4 Indelingsniveu FUWASYS-dvies IIb Werkterrein Bedrijfsvoering - Mngementondersteuning Activiteiten Bewerken

Nadere informatie

Checklist. Aanvulling ondersteuningsplan. integratie LWOO en PrO in passend onderwijs. 11 mei 2015. [Typ hier]

Checklist. Aanvulling ondersteuningsplan. integratie LWOO en PrO in passend onderwijs. 11 mei 2015. [Typ hier] [Typ hier] Checklist Anvulling ondersteuningspln integrtie LWOO en PrO in pssend onderwijs 11 mei 2015 Deze checklist is tot stnd gekomen in nuwe smenwerking met: Ministerie vn Onderwijs, Cultuur en Wetenschp

Nadere informatie

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel. Stichting Promes, onderdeel Schoolmanagement

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel. Stichting Promes, onderdeel Schoolmanagement Functiebeschrijving en -wrdering Stichting Promes, Meppel Functie-informtie Functienm Orgnistie Slrisschl Indelingsniveu FUWASYS-dvies Werkterrein Activiteiten Kenmerkscores 44343 43334 43 43 Somscore

Nadere informatie

b,^.c/ -í w-t S t><-h.scl

b,^.c/ -í w-t S t><-h.scl Z g AUG Z0lt C \/f2 b,^.c/ -í w-t S t> Retourdres Postbus 88 5000 AB Tilburg OPTIMUS stichting ktholiek, protestnts-christelijk

Nadere informatie

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel. Verlenen van hand- en spandiensten Beheren/beveiligen van goederen, gebouwen en personen

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel. Verlenen van hand- en spandiensten Beheren/beveiligen van goederen, gebouwen en personen Functiebeschrijving en -wrdering Stichting Promes, Meppel Functie-informtie Functienm Orgnistie Stichting Promes, onderdeel Scholen Slrisschl 3 Indelingsniveu FUWASYS-dvies II Werkterrein Bedrijfsvoering

Nadere informatie

provinci renthe 1. De aanvraag 1.1. Datering en inhoud van de aanvraag

provinci renthe 1. De aanvraag 1.1. Datering en inhoud van de aanvraag Prooinciehuis rüesterbrink r, Assen T Postdres Postbus rzz, 94oo ec Assen F www.drenthe.nl (o592) 36 55 55 (o592) 36 57 77 provinci renthe I/ERZONDEN I CI 0l{T,2û12 Assen, 10 oktober 2012 Ons kenmerk WH12012006860

Nadere informatie

Z- ß- ßr!2f int tçotg

Z- ß- ßr!2f int tçotg Z- ß- ßr!2f int tçotg A n s I u iti n g sco nve n nt "De Bouw Werkt ln Noordoost Brbnt" Er is een convennt gesloten De Bouw Werkt in Noordoost Brbnt. Eén vn de doelstellingen vn het convennt is het uitbreiden

Nadere informatie

14 Effectevaluatie van de Strafrechtelijke Opvang Verslaafden (SOV)

14 Effectevaluatie van de Strafrechtelijke Opvang Verslaafden (SOV) Smenvtting Op 1 pril 2001 trd de wet SOV in werking. Op grond vn deze wet kunnen justitibele verslfden die n een ntl in de wet genoemde voorwrden voldoen, in het kder vn een strfrechtelijke mtregel, voor

Nadere informatie

Praktische opdracht Optimaliseren van verpakkingen Inleidende opgaven

Praktische opdracht Optimaliseren van verpakkingen Inleidende opgaven Prktische opdrcht Optimliseren vn verpkkingen Inleidende opgven V, WB Opgve 1 2 Gegeven is de functie f ( x) = 9 x. Op de grfiek vn f ligt een punt P ( p; f ( p)) met 3 < p < 0. De projectie vn P op de

Nadere informatie

Profijt van de gemeentelijke overheid

Profijt van de gemeentelijke overheid Profijt vn de gemeentelijke overheid De invloed vn het gemeentebeleid op de koopkrcht vn de minim in Groningen Dr. M.A. Allers Profijt vn de gemeentelijke overheid De invloed vn het gemeentebeleid op de

Nadere informatie

Ook verricht de gemeente geen periodiek onderzoek naar kwetsbare handelingen, functies en processen. En houdt hier geen overzicht van bij.

Ook verricht de gemeente geen periodiek onderzoek naar kwetsbare handelingen, functies en processen. En houdt hier geen overzicht van bij. *13.20303* Rekenkmercommissie Borger-Odoorn Gemeenterd vn Borger-Odoorn Postbus 3 7875 ZG EXLOO Dtum 10 september 2013 Onderwerp Anbieding onderzoeksrpport "Beleid en uitvoering integriteit". Uw bsn nummer

Nadere informatie

Mytylschool De Trappenberg Peter van Sparrentak

Mytylschool De Trappenberg Peter van Sparrentak Mytylshool De Trppenberg Peter vn Sprrentk www.m3v.nl Nieuwbouwonept en revlidtieentrum geriht op de toekomst Mytylshool De Trppenberg en het ngrenzende revlidtieentrum in Huizen willen in de toekomst

Nadere informatie

Een CVA (beroerte) kan uw leven drastisch veranderen! 2009 Een uitgave van de Nederlandse CVA-vereniging

Een CVA (beroerte) kan uw leven drastisch veranderen! 2009 Een uitgave van de Nederlandse CVA-vereniging N een CVA (beroerte)... hoe verder?. Een CVA (beroerte) kn uw leven drstisch vernderen! 2009 Een uitgve vn de Nederlndse CVA-vereniging Wt is een CVA? In Nederlnd leven meer dn een hlf miljoen mensen met

Nadere informatie

Het bepalen van een evenwichtstoedeling met behulp van het 1 e principe van Wardrop is equivalent aan het oplossen van een minimaliserings-probleem.

Het bepalen van een evenwichtstoedeling met behulp van het 1 e principe van Wardrop is equivalent aan het oplossen van een minimaliserings-probleem. Exmen Verkeerskunde (H1I6A) Ktholieke Universiteit Leuven Afdeling Industrieel Beleid / Verkeer & Infrstructuur Dtum: dinsdg 2 september 28 Tijd: Instructies: 8.3 12.3 uur Er zijn 4 vrgen over het gedeelte

Nadere informatie

Keuze van het lagertype

Keuze van het lagertype Keuze vn het lgertype Beschikbre ruimte... 35 Belstingen... 37 Grootte vn de belsting... 37 Richting vn de belsting... 37 Scheefstelling... 40 Precisie... 40 Toerentl... 42 Lgergeruis... 42 Stijfheid...

Nadere informatie

fonts: achtergrond PostScript Fonts op computers?

fonts: achtergrond PostScript Fonts op computers? fonts: chtergrond PostScript Fonts op computers? Tco Hoekwter tco.hoekwter@wkp.nl bstrct Dit rtikel geeft een korte inleiding in de interne werking vn PostScript computerfonts en hun coderingen. Dit rtikel

Nadere informatie

Werken aan resultaat, altijd en overal

Werken aan resultaat, altijd en overal nbroek choemn dviseurs Werken n resultt, ltijd en overl Nr een professionele implementtie vn Het Nieuwe Werken bij de Belstingdienst Michël Geerdink Onder het motto Werken n resultt, ltijd en overl is

Nadere informatie

PROCEDURE SCHADEMELDING - VASTGOED -

PROCEDURE SCHADEMELDING - VASTGOED - PROCEDURE SCHADEMELDING - VASTGOED - Afdeling Finnciën Gemeente Molenwrd Procedure Schdemelding Vstgoed versie 1.0 - pg. 1 Gemeente Molenwrd Inhoud Inleiding 1. Algemene beplingen 1.1 Schde melding 1.2.Schde

Nadere informatie

Bijlage agendapunt 7: Inhoudelijke planning overlegtafels 2015

Bijlage agendapunt 7: Inhoudelijke planning overlegtafels 2015 Bijlge gendpunt 7: Inhoudelijke plnning overlegtfels 2015 In de Ontwikkelgend (ijlge 5 ij de Deelovereenkomst mtwerkvoorziening egeleiding 18+) zijn 7 them s en 31 suthem s opgenomen die in 2015 tijdens

Nadere informatie

Op zoek naar talent en ambitie!

Op zoek naar talent en ambitie! Ersmus MC Desiderius School vn begrijpen nr beslissen Op zoek nr tlent en mbitie! Geneeskunde studeren in Rotterdm Decentrle selectie 2011-2012 Wt hebben we jou te bieden? Sterke knten vn het onderwijsprogrmm

Nadere informatie

Armoedemonitor 1998. Sociaal en Cultureel Planbureau Centraal Bureau voor de Statistiek

Armoedemonitor 1998. Sociaal en Cultureel Planbureau Centraal Bureau voor de Statistiek Armoedemonitor 1998 Socil en Cultureel Plnbureu Centrl Bureu voor de Sttistiek Armoedemonitor 1998 Exemplren vn deze uitgve zijn verkrijgbr in de boekhndel en bij Elsevier bedrijfsinformtie onder vermelding

Nadere informatie

Begroting 2014 en meerjarenbegroting 2015 t/m 2017

Begroting 2014 en meerjarenbegroting 2015 t/m 2017 Begroting 2014 en meerjrenbegroting 2015 t/m 2017 September 2013 Concern Zevenheuvelenweg 14 Postbus 5033 5004 EA Tilburg Telefoon 013 46 41 911 Fx 013 46 41 422 Contctpersoon C. Suer Telefoon 013 46 41

Nadere informatie

Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2013

Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2013 Nieuwegein //f/f^jft \ ^ ^ Inkoop- en nbestedingsbeleid 2013 Augustus 2013 Gemeente Nieuwegeir op- en nbestedingsbeleid 2013 (1-8-2013) Inleiding De gemeente Nieuwegein spnt zich continu in voor een (verdere)

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl)

Correctievoorschrift VWO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl) Wiskunde B (nieuwe stijl) Correctievoorschrift VWO Voorbereidend Wetenschppelijk Onderwijs 0 0 Tijdvk Inzenden scores Vul de scores vn de lfbetisch eerste vijf kndidten per school in op de optisch leesbre

Nadere informatie

Opdrachten bij hoofdstuk 2

Opdrachten bij hoofdstuk 2 Opdrchten ij hoofdstuk 2 2.1 Het vullen vn je portfolio In hoofdstuk 2 he je gezien op welke mnier je de informtie kunt verzmelen. An de hnd vn die informtie kun je de producten mken wrmee jij je portfolio

Nadere informatie

H. Detacheringen. Artikel 1. Inleiding

H. Detacheringen. Artikel 1. Inleiding H. Detcheringen Onder Dimnt groep Tlent&Werk wordt in deze lgemene verkoopvoorwrden verstn het onderdeel Tlent&Werk vn het rechtspersoonlijkheid bezittend lichm Dimnt groep ls bedoeld ls bedoeld in rtikel

Nadere informatie

Rapportage Enquête ondergrondse afvalinzameling Zaltbommel

Rapportage Enquête ondergrondse afvalinzameling Zaltbommel Rpportge Enquête ondergrondse fvlinzmeling Zltommel Enquête ondergrondse fvlinzmeling Zltommel VERSIEBEHEER Versie Sttus Dtum Opsteller Wijzigingen Goedkeuring Door Dtum 0.1 onept 4-11-09 VERSPREIDING

Nadere informatie

NOTA GRONDBELEID 20L4. vtleert GEMEENTE. Vastgesteld in de gemeenteraadsvergadering van...

NOTA GRONDBELEID 20L4. vtleert GEMEENTE. Vastgesteld in de gemeenteraadsvergadering van... NOTA GRONDBELEID 20L4 GEMEENTE vtleert Vstgesteld in de gemeenterdsvergdering vn... NOTA GRONDBELEID 2014 1 NOTA GRONDBELEID 2014 2 INHOUD pg n 1 1.1 L.2 1.2.1 1.2.2 1.2.3 1.2.4 1.3 1.4 1.5 INLEIDING EN

Nadere informatie

Hoofdstuk 8 Beslissen onder risico en onzekerheid

Hoofdstuk 8 Beslissen onder risico en onzekerheid Hoofdstuk 8 Beslissen onder risico en onzekerheid 8.5 Tectronis Tectronis, een friknt vn elektronic, kn vn een nder edrijf een éénjrige licentie verkrijgen voor de fricge vn product A, B of C. Deze producten

Nadere informatie

1. Overeenkomstig het bepaalde in artikel 3.1 en 3.8 van de Wet ruimtelijke ordening het

1. Overeenkomstig het bepaalde in artikel 3.1 en 3.8 van de Wet ruimtelijke ordening het I s e y r e enteffñil Goldêrmlsen De rd vn de gemeente Geldermlsen; gelezen het voorstel vn het college vn burgemeester en wethouders vn 9 en 10 november 2015 nummer 004, besluit: 1. Overeenkomstig het

Nadere informatie

t4 akkoord Y Behandeling uiterlijk in college van 4 november 2OL4 *y W PS o l to >tr feo GEMEENTE vveert tl- I I ^ LO lq \ % bespreken n N et akkoord

t4 akkoord Y Behandeling uiterlijk in college van 4 november 2OL4 *y W PS o l to >tr feo GEMEENTE vveert tl- I I ^ LO lq \ % bespreken n N et akkoord I 6ú o l to >tr feo GEMEENTE vveert Sector Afdeling Zknummer(s) ingekomen stuk(ken) Behndelend medewerk(st)er Portefeui I leh ouder(s) Ruimte Ruimtelijk Beleid Rob vn Ekeren H.A. Litjens Tel.: (0495) 57

Nadere informatie

Wens 1: Oriëntatie op de EU. Inleiding. Leerfilosofie. Tot slot staan wij voor activerend en interoctief onderwijs. Onze opzet, materialen en het

Wens 1: Oriëntatie op de EU. Inleiding. Leerfilosofie. Tot slot staan wij voor activerend en interoctief onderwijs. Onze opzet, materialen en het Wens 1: Oriënttie op de EU Inleiding De doelstellingen en de brede doelgroep voor de opleiding Oriënttie op de EU vrgen om een prktijkgerichte cursus met een grote ndruk op de invloed vn de EU op de werkprocessen

Nadere informatie

#JONGERENGIDS. @student @werkzoekende @starter. van brabant

#JONGERENGIDS. @student @werkzoekende @starter. van brabant #JONGERENGIDS @student @werkzoekende @strter by Socilistische Mutuliteit vn brbnt Sport en Fitness Je prestties verdienen goede locties! Krijg 45 terug vn je sport- of fitnessbonnement. #WELKOM De Socilistische

Nadere informatie

#JONGERENGIDS. @student @werkzoekende @werknemer. Toegankelijke gezondheid voor iedereen!

#JONGERENGIDS. @student @werkzoekende @werknemer. Toegankelijke gezondheid voor iedereen! #JONGERENGIDS @student @werkzoekende @werknemer Socilistische Mutuliteit vn brbnt Toegnkelijke gezondheid voor iedereen! betlt 40 /jr De Socilistische Mutuliteit terug voor je nticonceptie Love4you.be

Nadere informatie

abcdefg Nieuwsbrief 1 11 september 2013

abcdefg Nieuwsbrief 1 11 september 2013 bcdefg Nieuwsbrief 1 11 september 2013 lgemeen nieuws Het nieuwe schooljr is begonnen! Het nieuwe schooljr is fgelopen week vn strt gegn. We hopen dt iedereen een leuke vkntie heeft gehd en lekker is uitgerust.

Nadere informatie

svì~lnivo IVIAKELAARDIJLEER www.svmnivo.nl

svì~lnivo IVIAKELAARDIJLEER www.svmnivo.nl svì~lnivo IVIAKELAARDIJLEER 1 november 2005 Beschikbre tijd: 3 uur. AANWIJZING Dit exmen bestt uit 60 m.c.-opgven, Bij elke opgve zijn drie ntwoorden gegeven, wrvn er één het meest juiste is. Is bijvoorbeeld

Nadere informatie

HANDLEIDING FOKWAARDEN 2014. Informatie & Inspiratie document Met uitleg over het hoe en waarom van de fokwaarden

HANDLEIDING FOKWAARDEN 2014. Informatie & Inspiratie document Met uitleg over het hoe en waarom van de fokwaarden HANDLEIDING FOKWAARDEN 2014 Informtie & Inspirtie document Met uitleg over het hoe en wrom vn de fokwrden Missie Al ruim 25 jr ondersteunt ELDA bedrijven in de grrische sector, en het is voor ons een belngrijke

Nadere informatie

ß-tt-Lo)c. to oo GEMEENTE vve E RT. Þ ü. ø n. ? Þ fi 4. n ru et akkoord n Gewijzigde versie. ! Anders, nl. .o l. n c-stuk ADVIES

ß-tt-Lo)c. to oo GEMEENTE vve E RT. Þ ü. ø n. ? Þ fi 4. n ru et akkoord n Gewijzigde versie. ! Anders, nl. .o l. n c-stuk ADVIES ì 6ú.o l >Ê to oo GEMEENTE vve E RT Sector Ruimte Openbr: EI Afdeling Zknummer(s) ngekomen stuk(ken) Behndelend medewerk(st)er Poftefeui I lehouder(s) Not Grondbeleid 2014 Projectontwikkeling Herm Velders-Geurtse

Nadere informatie

Functieomschrijving (UFO)

Functieomschrijving (UFO) Functieomschrijving (UFO) De functie Studiedviseur universitir geordend Vnf ugustus 2003 heeft de studiedviseur binnen de universiteit een officiële functieomschrijving gekregen. Alle studiedviseurs zijn

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling Dienstreizen Wageningen UR

Uitvoeringsregeling Dienstreizen Wageningen UR Uitvoeringsregeling Dienstreizen Wgeningen UR Vstgesteld door het College vn Bestuur d.d. 11 ugustus 2003* Gelet op rtikel 3.21 lid 1 su vn de CAO Nederlndse Universiteiten en rtikel 8.5 vn de CAO Stichting

Nadere informatie

ENERGIEPREMIE B10 a PASSIEVE OF LAGE- ENERGIEBOUW

ENERGIEPREMIE B10 a PASSIEVE OF LAGE- ENERGIEBOUW ENERGIEPREMIE B10 PASSIEVE OF LAGE- ENERGIEBOUW WIE? De volgende sectoren komen, onder beplde voorwrden, in nmerking voor deze premie Deze premie is beschikbr voor een: Prticulier zie B10 b Renovtie JA

Nadere informatie

Erasmus MC Junior Med School

Erasmus MC Junior Med School Ersmus MC Desiderius School vn begrijpen nr beslissen Ersmus MC Junior Med School 2012-2013 De rts-onderzoekers vn morgen Het progrmm Dit progrmm loopt prllel n VWO-5 en -6 en bestt uit vier onderdelen:

Nadere informatie

Onderwijshuisvesting in de 21 e eeuw

Onderwijshuisvesting in de 21 e eeuw Onderwijshuisvesting in de 21 e eeuw Michël Geerdink en Normn ten Pierik Trends, nlyses en ideeën over de betekenis vn huisvesting vn hogescholen De toekomst vn de hogescholen vrgt om vergnde mtregelen

Nadere informatie

Wat maak jij. morgen mee MBO. Loonwerk (Groen, grond en infra)

Wat maak jij. morgen mee MBO. Loonwerk (Groen, grond en infra) Wt mk jij morgen mee MBO Loonwerk (Groen, grond en infr) Morgen is groen bij AOC Oost Morgen is groen bij AOC Oost. En dt is mr goed ook. We hebben een groene wereld nodig, wrin jij en je omgeving goed

Nadere informatie

Trendanalyse huurwoningmarkt Verkorten inschrijfduur en leegstandtijd

Trendanalyse huurwoningmarkt Verkorten inschrijfduur en leegstandtijd Verkorten inschrijfduur en leegstndtijd Pul Kooij 165419 Msterproject Business Mthemtics & Informtics Stgeverslg Zig Websoftwre B.V. Botterstrt 51 C 171 XL Huizen Vrije Universiteit Amsterdm Fculteit Copyright

Nadere informatie

INFORMATIE. hart. verwennend WEEKEND EEN LANG WEEKEND OP EEN TOPLOCATIE VOOR BALANS EN VITALITEIT

INFORMATIE. hart. verwennend WEEKEND EEN LANG WEEKEND OP EEN TOPLOCATIE VOOR BALANS EN VITALITEIT INFORMATIE hrt WEEKEND EEN LANG WEEKEND OP EEN TOPLOCATIE VOOR BALANS EN VITALITEIT COLOFON INHOUD INITIATIEFNEEMSTER Jessy Jnsen www.jessyjnsen.nl Hvelte Inleiding 05 HrtVerwennend voor Jou & Visie 07

Nadere informatie

MARKETING / PR / COMMUNICATIEMEDEWERKER

MARKETING / PR / COMMUNICATIEMEDEWERKER OPLEIDING: MARKETING / PR / COMMUNICATIEMEDEWERKER MET DE SPECIALISATIE SOCIAL MEDIA 2015 1 Mrketing/PR/Communictiemedewerker Specilistie Socil Medi SCHEIDEGGER en CEDOR bieden een unieke opleiding n.

Nadere informatie

Biense Dijkstra Alg. directeur

Biense Dijkstra Alg. directeur g l s r e v r J Het smenstellen vn het jrverslg 2014 is terugkijken, mr drn zo snel mogelijk weer vooruitkijken. Nog steeds vnuit een sterke finnciële positie. In 2014 hebben we de Hermn Wijffels Innovtieprijs

Nadere informatie

A. Organisatiebeschrijving academische functie van de school

A. Organisatiebeschrijving academische functie van de school Acdemische opleidingsschool OSR Stndrdlijst jrverslg onderzoek Versie december 2012 [Algemene instructie (s.v.p. geel gemrkeerde tekst verwijderen n invullen): Vul de vrgen in deze lijst zo volledig mogelijk

Nadere informatie

abcdefg Nieuwsbrief 1 9 september 2014

abcdefg Nieuwsbrief 1 9 september 2014 bcdefg Nieuwsbrief 1 9 september 2014 Algemeen nieuws Het nieuwe schooljr is begonnen! Het nieuwe schooljr is fgelopen week vn strt gegn. We hopen dt iedereen een leuke vkntie heeft gehd en lekker is uitgerust.

Nadere informatie

Voorbereidende opgaven Kerstvakantiecursus

Voorbereidende opgaven Kerstvakantiecursus Voorbereidende opgven Kerstvkntiecursus Tips: Mk de volgende opgven het liefst voorin in één vn de A4-schriften die je gt gebruiken tijdens de cursus. Als een som niet lukt, kijk dn even in het beknopt

Nadere informatie

HOEVEEL KEREN WIJ UIT? 5.1 Keren we altijd alles uit? WANNEER KEREN WIJ NIET UIT? WAT DOEN WIJ BIJ FRAUDE? 9.1 Wat zijn de gevolgen van fraude?

HOEVEEL KEREN WIJ UIT? 5.1 Keren we altijd alles uit? WANNEER KEREN WIJ NIET UIT? WAT DOEN WIJ BIJ FRAUDE? 9.1 Wat zijn de gevolgen van fraude? VOORWAARDEN Overlijdensrisicoverzekering Delt Lloyd Levensverzekering NV Amsterdm MODEL 2401 U wilt uw finnciële zken goed geregeld heen. Ook ij overlijden. Drom het u een overlijdensrisicoverzekering

Nadere informatie

Gemeente Steenbergen

Gemeente Steenbergen telefoon fx emil internet kvk Bred Compositie stedenbouw bv Boschstrt - B Bred 0 0 info@cs.nl www.cs.nl 000 emeente Steenbergen Ontwerp Bestemmingspln Steenbergen-Zuid Dtum: december 0 Projectnr..0 emeente

Nadere informatie

Overeenkomst op hoofdlijnen

Overeenkomst op hoofdlijnen Overeenkomst op hoofdlijnen 19 november 2008 Prtijen: tionle-ederlnden Levensverzekering Mtschppij.V. Postbnk Levensverzekering.V. RVS Levensverzekering.V. en Stichting Verliespolis Stichting Woekerpolis

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwaarden Hypotheek SpaarVerzekering Model 10052. Delta Lloyd Levensverzekering NV. 1 Wat bedoelen wij met? 3

Inhoudsopgave. Voorwaarden Hypotheek SpaarVerzekering Model 10052. Delta Lloyd Levensverzekering NV. 1 Wat bedoelen wij met? 3 Voorwrden Hypotheek SprVerzekering Model 10052 Delt Lloyd Levensverzekering NV Inhoudsopgve 1 Wt edoelen wij met? 3 2 Wnneer strt uw verzekering? 3 3 Wnneer stopt uw verzekering? 3 3.1 Kunt u de verzekering

Nadere informatie

Activiteitenplan 2015

Activiteitenplan 2015 Activiteitenpln 205 Hierbij presenteren wij het Activiteitenpln 205 vn het Domein Applied Science wrbij per onderwerp een prioriteitstelling stt vermeld. Opgenomen zijn in ieder gevl lle jrlijkse en lopende

Nadere informatie

Crossculturele psychologie

Crossculturele psychologie Csuïstiek bij Crossulturele psyhologie De zoektoht nr vershillen en overeenkomsten tussen ulturen Jn Pieter vn Oudenhoven Tweede, herziene druk o u t i n h o bussum 2008 Deze suïstiek hoort bij de tweede,

Nadere informatie

9,1. KindereN. GeVen een CijFER. Schilderen5. sarah zegt. Volwassenenpagina6-7

9,1. KindereN. GeVen een CijFER. Schilderen5. sarah zegt. Volwassenenpagina6-7 Eenmlige uitgve vn jnuri 2009 DE kinderstem srh zegt KindereN GeVen een CijFER De uitkomst is ls volgt: Het gemiddelde cijfer wt Jouw mening telt! Fier Fryslân helpt vrouwen en kinderen die te mken hebben

Nadere informatie

bezorgerboekje informatie voor

bezorgerboekje informatie voor bezorgerboekje informtie voor Inhoud 2 3 4 6 10 12 13 14 15 Welkom Onmisbre schkel / De Persgroep Distributie Wetten en regels Inschrijven / Bezorgovereenkomst /Arbeidstijdenwet / Arbeidsomstndighedenwet

Nadere informatie

Buitenlandse rechtsvorm/-persoon Land Rechtsvorm

Buitenlandse rechtsvorm/-persoon Land Rechtsvorm BIBOB vrgenlijst Anvrg omgevingsvergunning ouwen ingevolge rtikel 2.1, lid 1, onder Wet lgemene eplingen omgevingsrecht (Wo) Anvullende vrgen in het kder vn de Wet Bevordering Integriteitseoordelingen

Nadere informatie

Examen VWO. wiskunde B1,2 (nieuwe stijl)

Examen VWO. wiskunde B1,2 (nieuwe stijl) wiskunde 1,2 (nieuwe stijl) Exmen VWO Voorbereidend Wetenschppelijk Onderwijs Tijdvk 1 insdg 25 mei 13.30 16.30 uur 20 04 Voor dit exmen zijn mximl 86 punten te behlen; het exmen bestt uit 18 vrgen. Voor

Nadere informatie

I I. 'woor de toekomst vandoag beginf. 'samen school zijn' ord kwartier lijk Primair Onderuijs. ScnooLpLAN 20L5-2019 CBS oe WlNDRoos

I I. 'woor de toekomst vandoag beginf. 'samen school zijn' ord kwartier lijk Primair Onderuijs. ScnooLpLAN 20L5-2019 CBS oe WlNDRoos ord kwrtier lijk Primir Onderuijs CH RISTELIJKE BASISSCHOOL ScnooLpLAN 20L5-2019 CBS oe WlNDRoos 'smen school zijn' I I I I I 'woor de toekomst vndog beginf I Ju r 2015 INHOUD Deel l: Onze school binnen

Nadere informatie

abcdefg Nieuwsbrief 5 27 november 2012

abcdefg Nieuwsbrief 5 27 november 2012 bcdefg Nieuwsbrief 5 27 november 2012 lgemeen nieuws Sloffen! Beste ouders, Het is bij ons op school verplicht om de schoenen in de gng uit te doen, mr het is niet de bedoeling dt de kinderen drn op sokken

Nadere informatie

JUL ZOi: ismeerite Waterland. 17 jut. no C1VI s ;

JUL ZOi: ismeerite Waterland. 17 jut. no C1VI s ; ismeerite Wterlnd JUL Zi: ;MLî\i me Wterlnd 17 jut. no C1VI s ; College vn B&W der Gemeente Wterlnd t..v. de heer P. Sounthernygm Postbus 1000 1140 BA MNNICKENDAM tevens per e mil: p. sounthernygm@wter

Nadere informatie

Volledige asbestinventarisatie t.b.v. sloop/verbouwing

Volledige asbestinventarisatie t.b.v. sloop/verbouwing Volledige sbestinventristie t.b.v. sloop/verbouwing Voormlige pnden meubel- en houtwrenbedrijf n de Grotebrugse Grintweg 108 te Tiel Definitief Opdrchtgever: Coen Hgedoorn Ontwikkeling bv Postbus 190 1270

Nadere informatie

Adviezen/Gonclusies Vergadering comm issie Bestuurlijke aangelegen heden, Middelen en Zuiveringsbeheer d.d. 6 met 2014

Adviezen/Gonclusies Vergadering comm issie Bestuurlijke aangelegen heden, Middelen en Zuiveringsbeheer d.d. 6 met 2014 Vergdering comm issie Bestuurlijke ngelegen heden, d.d. 6 met 2014 ts.,, :flltlll":, \l:ti, fl,r,f RIINI.ANDEN Onderwerp 1 Opening en vststelling gend Advies / conclusie Anweziq: de heer P.M. Terpstr (W@l)

Nadere informatie

Nee heb je, ja kun je krijgen DE EFFECTIVITEIT VAN FONDSENWERVINGS- EN REKRUTERINGSSTRATEGIEËN VAN MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES

Nee heb je, ja kun je krijgen DE EFFECTIVITEIT VAN FONDSENWERVINGS- EN REKRUTERINGSSTRATEGIEËN VAN MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES Nee heb je, j kun je krijgen DE EFFECTIVITEIT VAN FONDSENWERVINGS- EN REKRUTERINGSSTRATEGIEËN VAN MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES René Bekkers ICS/Sociologie Universiteit Utrecht R.Bekkers@fss.uu.nl INLEIDING

Nadere informatie

BIS BenW adviezen JOIN - 9022. Til-s 1122 E P to. akkoord. W \ I w bespreken \ Vergader ng B&W van 24-1-l-2015. tr Niet akkoord tr Gewijzigde versie

BIS BenW adviezen JOIN - 9022. Til-s 1122 E P to. akkoord. W \ I w bespreken \ Vergader ng B&W van 24-1-l-2015. tr Niet akkoord tr Gewijzigde versie Til-s 1122 E P to lt-?s r> GEMEENTE vveert Afdeling Nm opsteller voorstel Portefeui I lehouder Onderwerp Projectontw kkeling Zontrop, Hugo AF (Frns) vn Eersel B&W-voorstel: BW-009022 Zknummer JOIN: zlt5lotr463

Nadere informatie

provinci renthe Assen, 1B september 2013 en een uiteenzetting van financieringsmogelijkheden beoogt het onderzoek

provinci renthe Assen, 1B september 2013 en een uiteenzetting van financieringsmogelijkheden beoogt het onderzoek Prooincie h øis Westerbrink r, Assen Postdres Postbus rz2, 94ooAc Assen www'drenthe.nl r (ot 92) 36 5t tt r (ot 92) 36 t7 77 provinci renthe An: de voorzitter en leden vn provincile stten vn Drenthe Assen,

Nadere informatie

OSR-Standaardlijst jaarverslag kwaliteit opleiden Pagina 1 van 13

OSR-Standaardlijst jaarverslag kwaliteit opleiden Pagina 1 van 13 Opleidingsschool Rotterdm OSR Stndrdlijst jrverslg opleiden Versie december 2012 [Algemene instructie (s.v.p. geel gemrkeerde tekst verwijderen n invullen): Vul de vrgen in deze lijst zo volledig mogelijk

Nadere informatie

3 Onderfunderingen en funderingen... 5 4 Verhardingen... 6 5 Wanneer proeven uit te voeren?... 6 5.1 Plaatproeven...6 5.2 Proctorproeven...

3 Onderfunderingen en funderingen... 5 4 Verhardingen... 6 5 Wanneer proeven uit te voeren?... 6 5.1 Plaatproeven...6 5.2 Proctorproeven... Inhoudsopgve 1 Inleiding... 1 2 Anvullingen... 2 2.1 Anvullingen met geleverd nvulmteril...2 2.2 Anvullingen met tussentijds gestockeerde grond...4 2.3 Grondverbetering...4 3 Onder funderingen... 5 4 Verhrdingen...

Nadere informatie

0482 Rechtbank Limburg. Business case huisvesting Roermond. NPI/IJO/0482lsrp010 DEFINITIEF

0482 Rechtbank Limburg. Business case huisvesting Roermond. NPI/IJO/0482lsrp010 DEFINITIEF nbroek choemn dviseurs project 0482 Rechtbnk imburg betreft Business cse huisvesting Roermond rpport NPI/IJO/ dtum ttus DEFINITIEF bouwmngemt, vstgoedmngemt huisvesting & orgnistie opdrchtgever Rd voor

Nadere informatie

{4 akkoord bespreken

{4 akkoord bespreken I ctú >tr.o l to reo GEMEENTE vve E RT l'il_s 1061 Sector Afdeling zknummer(s) ingekomen stuk(ken) Behndelend medewerk(st)er Poftefeuillehouder(s) Inwoners Onderwijs, Cultuur, Sport en Welzijn NNB Sski

Nadere informatie

DOEL: Weten wat de gevolgen en risico s kunnen zijn van het plaatsen van (persoonlijke) informatie op internet.

DOEL: Weten wat de gevolgen en risico s kunnen zijn van het plaatsen van (persoonlijke) informatie op internet. kennismking met i-respect.nl INTRODUCTIE GEMAAKT DOOR: Annèt Lmmers ONDERWERP: Een eerste kennismking met i-respect.nl en het onderwerp publiceren. DOEL: Weten wt de gevolgen en risico s kunnen zijn vn

Nadere informatie

0482 Rechtbank Limburg. Business case huisvesting. NPI/IJO/0482lsrp011 Maastricht DEFINITIEF

0482 Rechtbank Limburg. Business case huisvesting. NPI/IJO/0482lsrp011 Maastricht DEFINITIEF project 0482 Rechtbnk imburg betreft Business cse huisvesting rpport NPI/IJO/ Mstricht dtum ttus DEFINITIEF bouwmngemt, vstgoedmngemt huisvesting & orgnistie opdrchtgever Rd voor de rechtsprk De heer drs.

Nadere informatie

Jaarrekening 2013. afoto: Wim de Knegt

Jaarrekening 2013. afoto: Wim de Knegt Jrrekening 2013 Foto: Wim de Knegt 1 Jrrekening 2013 Nederlnds Openluchtmuseum Inhoudsopgve Inhoudsopgve 4 Bestuursverslg 5 Blns per 31 december 2013 42 Ctegorile exploittierekening 2013 43 Ctegorile

Nadere informatie

Rabatdelen. www.rockpanel.nl

Rabatdelen. www.rockpanel.nl Rbtdelen www.rockpnel.nl ROCKPANEL Lines ROCKPANEL Lines zijn rbtdelen met veer en groef die geschikt zijn voor horizontle toepssing in geventileerde constructies. De innovtieve producten zijn een meer

Nadere informatie

Economische Topper 4 Evaluatievragen thema 3

Economische Topper 4 Evaluatievragen thema 3 Eonomishe Topper 4 Evlutievrgen them 3 1 Vn een lnd zijn volgende gegevens bekend: bbp in 2002 800 miljrd EUR bbp in 2003 833 miljrd EUR Prijspeil 2002 t.o.v. 2003 + 1,5 % Bevolking 2002 t.o.v. 2003 +

Nadere informatie

Jaarrekening 2012. Foto: Wim de Knegt

Jaarrekening 2012. Foto: Wim de Knegt Jrrekening 2012 Foto: Wim de Knegt 1 Jrrekening 2012 Nederlnds Openluchtmuseum Inhoudsopgve Inhoudsopgve 4 Bestuursverslg 5 Blns per 31 december 2012 26 Ctegorile exploittierekening 2013 27 Ctegorile

Nadere informatie

september 2009 november 2009

september 2009 november 2009 september 2009 november 2009 Dit is een smengevtte Nederlndse vertling vn het officiële Engelstlige persbericht over de resulten vn het vierde kwrtl en het boekjr 2009. In het gevl vn eventuele inconsistenties

Nadere informatie

Ruimtelijke onderbouwing

Ruimtelijke onderbouwing 2015/6606 Ruimtelijke onderbouwing Ten behoeve vn het besluit tot fwijken vn het bestemmingspln krchtens rtikel 2.12, lid 1, sub, onder vn de Wet lgemene beplingen omgevingsrecht (Wbo) voor het uitbreiden

Nadere informatie

Hoe zichtbaar ben jij mobiel? MOBIELpakket. Oplossingen voor ondernemende kappers die kiezen. 2012 www.wiewathaar.nl

Hoe zichtbaar ben jij mobiel? MOBIELpakket. Oplossingen voor ondernemende kappers die kiezen. 2012 www.wiewathaar.nl Hoe zichtbr ben jij mobiel? MOBIELpkket Oplossingen voor ondernemende kppers die kiezen 2012 www.wiewthr.nl Reviews? Voordelen 27% Nederlnders vindt reviewsites ls WieWtHr.nl erg nuttig* Wiewthr.nl is

Nadere informatie

Stichting lsendoorn, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door dhr. E. Lutteke, hierna te noemen: lsendoorn College. Partijen

Stichting lsendoorn, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door dhr. E. Lutteke, hierna te noemen: lsendoorn College. Partijen Smenwerkingsovereenkomst vn de bevoegde gezgen vn de onderwijsinstellingen en de contctgemeente vn de RMC-regio Stedendriehoek 11 tnzke het terugdringen vn het ntl nieuwe voortijdige schoolverlters ten

Nadere informatie

PRESTATIEAFSPRAKEN. Kerkrade, 6 maart 2015.

PRESTATIEAFSPRAKEN. Kerkrade, 6 maart 2015. PRESTATIEAFSPRAKEN 2 0 15 per stdsdee Kerkrde, 6 m 2015. Gemeente Kerkrde PRESTATIEAFSPRAKEN 2015 PER STADSDEEL PARTIJEN: Woningcorportie HEEMwonen Woningstichting Wonen Limburg Woningstichting Wonen Zuid

Nadere informatie

Prijs consument bereid te betalen voor eerlijke banaan. Fairtrade banaan. Stuntbanaan

Prijs consument bereid te betalen voor eerlijke banaan. Fairtrade banaan. Stuntbanaan w o l l e Y r i F r e p p y D n n B 2,34 Euro. Zoveel denkt de Belg te moeten betlen voor 1 kilogrm bnnen in de supermrkt 1. De reliteit toont echter iets nders. Je hoeft niet veel moeite te doen om bnnen

Nadere informatie

wto ^9-çe" "ì",,:+ 312 n, i. tdnrp. Twitter: @wmoraad

wto ^9-çe ì,,:+ 312 n, i. tdnrp. Twitter: @wmoraad I' wt raàd EñilIlElEl!illll Pstdres: Fiifhuzen 23,928L LH, Hrkem Telefn 0512-361676 E-mil dres : wmrd.chtkrspelen@xs4l l. nl Twitter: @wmrd 61.r ' -.. lnge licl;:::,-r i'..i ^9-çe" "ì",,:+ N.O I 312 n,

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO 2012

Correctievoorschrift VWO 2012 Correctievoorschrift VWO 0 tijdvk wiskunde B Het correctievoorschrift bestt uit: Regels voor de beoordeling Algemene regels Vkspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor de beoordeling

Nadere informatie

energiedeskundige berekend energieverbruik (kwh/rn Dit certiflcaat is geldig tot en met 1 november 2021 softwareversie 1.33

energiedeskundige berekend energieverbruik (kwh/rn Dit certiflcaat is geldig tot en met 1 november 2021 softwareversie 1.33 l p 111W II ll I type open bebouwing bestemmng eengezinswoning postnummer 1790 gemeente Affligem nummer 43 bus Dit certiflct is geldig tot en met 1 november 2021 dtum: 01-11-2011 hndtekening: 0 50 100

Nadere informatie

Vraag 2. a) Geef in een schema weer uit welke onderdelen CCS bestaat. b) Met welke term wordt onderstaande processchema aangeduid.

Vraag 2. a) Geef in een schema weer uit welke onderdelen CCS bestaat. b) Met welke term wordt onderstaande processchema aangeduid. Tentmen Duurzme Ontwikkeling & Kringlopen, 1 juli 2009 9:00-12:00 Voordt je begint: schrijf je nm en studentnummer bovenn ieder vel begin iedere vrg op een nieuwe bldzijde ls je een vkterm wel kent in

Nadere informatie

4 HET SAMENGAAN VAN DIVERSE INTERESSES

4 HET SAMENGAAN VAN DIVERSE INTERESSES 4 HET SAMENGAAN VAN DIVERSE INTERESSES 4.1 Inleiding Het huidige vrijetijdsptroon kenmerkt zich door een grote mte vn fwisseling. Mensen houden er diverse liefhebberijen op n. Culturele ctiviteiten worden

Nadere informatie

Examen VWO. wiskunde B (pilot) tijdvak 1 woensdag 16 mei 13.30-16.30 uur

Examen VWO. wiskunde B (pilot) tijdvak 1 woensdag 16 mei 13.30-16.30 uur Emen VW 0 tijdvk woensdg 6 mei 3.30-6.30 uur wiskunde B (pilot) Dit emen bestt uit 5 vrgen. Voor dit emen zijn miml 83 punten te behlen. Voor elk vrgnummer stt hoeveel punten met een goed ntwoord behld

Nadere informatie

iiitii{iiiiiiiiiiiiiitiiüii!ihiinininiiiiiii!iini nnüiiiiiuii!iii!nniifi!uniiiiii

iiitii{iiiiiiiiiiiiiitiiüii!ihiinininiiiiiii!iini nnüiiiiiuii!iii!nniifi!uniiiiii iiitii{iiiiiiiiiiiiiitiiüii!ihiinininiiiiiii!iini nnüiiiiiuii!iii!nniifi!uniiiiii I WAT IEEREEN MOET WETEW : vn de = I HUUROPZEGBINfiS I E OOR J. @. PRINS = Secretris der Huurcommissie te Amersfoort =

Nadere informatie

HANDLEIDING FOKWAARDEN 2015. Informatie & Inspiratie document Met uitleg over het hoe en waarom van de fokwaarden

HANDLEIDING FOKWAARDEN 2015. Informatie & Inspiratie document Met uitleg over het hoe en waarom van de fokwaarden HANDLEIDING FOKWAARDEN 2015 Informtie & Inspirtie document Met uitleg over het hoe en wrom vn de fokwrden Missie Al ruim 25 jr ondersteunt ELDA bedrijven in de grrische sector, en het is voor ons een belngrijke

Nadere informatie

Uittreksel uit het register van de gemeenteraadszittingen. aanpassing meerjarenplan 2014-2019 budget 2015. Namens de gemeenteraad,

Uittreksel uit het register van de gemeenteraadszittingen. aanpassing meerjarenplan 2014-2019 budget 2015. Namens de gemeenteraad, oz )2 CE NTRU IS TA D Uittreksel uit het register vn de gemeenterdszittingen Gemeenterd 26 jnuri 2015 Welzijn OCMW kennisneming. npssing meerjrenpln 2014-2019 budget 2015 nwez g Odette VAN HAMME, voozitter

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO 2012

Correctievoorschrift VWO 2012 Correctievoorschrift VWO 0 tijdvk wiskunde B Het correctievoorschrift bestt uit: Regels voor de beoordeling Algemene regels Vkspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor de beoordeling

Nadere informatie

SELECTIE EN REKRUTERING

SELECTIE EN REKRUTERING SELECTIE EN REKRUTERING KENGETALLEN kengetl omschrijving 2001 2002 verhouding interne / externe rekrutering het ntl intern ingevulde vctures (mobiliteit + promotie) t.o.v. het ntl 208 / 854 163 / 678 (1)

Nadere informatie

Hbo-bacheloropleiding Audiologie. Fontys Hogescholen. Competentieprofiel. Eindhoven maart 2007 Versie 3.1

Hbo-bacheloropleiding Audiologie. Fontys Hogescholen. Competentieprofiel. Eindhoven maart 2007 Versie 3.1 Hbo-bcheloropleiding Audiologie Fontys Hogescholen Competentieprofiel Eindhoven mrt 2007 Versie 3.1 Inhoud Inleiding...4 1. Uitgngspunten OCM...5 1.1 Opzet OCM...5 1.2 Visie op het beroep en leren...5

Nadere informatie

Rabatdelen. www.rockpanel.be

Rabatdelen. www.rockpanel.be Rbtdelen www.rockpnel.be ROCKPANEL Lines ROCKPANEL Lines zijn rbtdelen met veer en groef die geschikt zijn voor horizontle toepssing in geventileerde constructies. De innovtieve producten zijn een meer

Nadere informatie

Het Museumregister. Museumregistratie anno 2012

Het Museumregister. Museumregistratie anno 2012 Het Museumregister Museumregistrtie nno 2012 Het Museumregister Museumregister Nederlnd Geregistreerde muse Voorwrden voor registrtie Registrtiecyclus Anmelden Voor welke vrgen ij wie? Auditmodule en interctief

Nadere informatie