1 / De meeste Aarschottenaren vluchten pas als het te laat is

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1 / De meeste Aarschottenaren vluchten pas als het te laat is"

Transcriptie

1 1 / De meeste Aarschottenaren vluchten pas als het te laat is A. Vluchtelingenstroom doet onrust stijgen Dinsdag 18 augustus was een snikhete zomerdag. Al de hele voormiddag hoorden de Aarschottenaren vlakbij in het oosten het kanon bulderen. Na de doorbraak van de Getelinie door de Duitsers, stroomden vluchtelingen uit Halen, Schaffen, Diest, Scherpenheuvel, Zichem, Rillaar en Haterbeek toe. Karel Rutgeerts zag de uitgeputte sukkelaars gebukt onder den breedgevulden reiszak langs de Diestsesteenweg de stad intrekken: De steenweg van Aarschot op Diest, anders op dit ogenblik eenzaam en stil, is nu vol leven en beweging. De oorlog immers woedt, en het is hier een gedurig voorbijtrekken. Het nieuws van den optocht der vijandelijke troepen doet in de stad de ronde, en zelfs de minst vrezenden beginnen er angstig uit te zien.talrijke vluchtelingen uit Diest en Scherpenheuvel hebben hunne haardsteden verlaten, ze gingen nu veiligheid zoeken in de door den vijand nog niet bezette landstreek. Het mannenvolk stapte zwijgend voort. Heffend en dragend: de vaders tilden de doodvermoeide zoontjes op den rug; de oudere broers en zusters gingen gebukt onder den breedgevulden reiszak, met eenige kleeren en hun beddegoed. De jongens speelden en gekscheerden niet meer, maar zwijgend ijlden ze voort. Druk en weedom lagen in hunne gelaatstrekken gegroefd, een gansche wereld van verdrukking woedde door hun ogen. Ze zagen de kronkelende vlammen hunne huisjes verteren en gansch rond hen hoorden zij nog het bulderend kanonvuur dat dood en vernieling spuwt. En waar zullen ze uitkomen? 1 meer. Het zijn vooral mensen uit de kanten van Halen en Diest. De Duitsers hebben hun huizen in brand gestoken en de bewoners mishandeld, iedereen heeft schrik. 2 Miserabele stoet van vrouwen en kinderen Zo beschreef Richard Vermaelen, een 46-jarige schoenmaker uit de Peterseliestraat en vader van zes kinderen, na een verkenningstochtje door de stad de toestand voor zijn vrouw Louise, die zich met enkele buurvrouwen benieuwd afvroeg wat er juist aan de hand was. En om zijn woorden te onderstrepen, kwam in de Peterseliestraat een kar voorbij, voortgetrokken door een brabants paard, volgestapeld met pakjes en allerlei huishoudelijke voorwerpen en meubels, richting Leuvensestraat. Een miserabele stoet van vrouwen en kinderen volgde de regelmatige stap van het paard. Het zweet druppelde van hun gezicht, waarop de tranen al lang opgehouden hadden te vloeien. - Van waar komen jullie? vroeg een buur van Louise. De onrust steeg. De angst greep de mensen naar de keel toen plots de eerste vluchtelingen in het stadscentrum opdoken en hun afgrijselijke verhalen vertelden. Karel Rutgeers schreef: Al in de vroege morgen stromen langs het Schaluin en de Lei, de verkeersaders die leiden naar Langdorp en Herselt in het Noorden en Diest in het Oosten, de vluchtelingen toe. De vluchtelingen worden opgevangen in het college, maar naar het schijnt zijn de klassen op al de verdiepingen vol. Er is geen plaats 4. Richard Vermaelen (omstreeks 1895) Richard Vermaelen ( Aarschot, 29 april 1868 Aarschot, 19 augustus 1914) was maatschoenmaker in de Peterseliestraat nummer 28. Hij was gehuwd met de Aarschotse Louise Van Cappellen, de dochter van een schoolinspecteur. Het echtpaar had zes kinderen. 17

2 5. Oscar Coomans (rechts) Oscar Coomans was op 17 juni 1913 gehuwd met Clémentine Fontaine, dochter van de Aarschotse notaris Gustave Fontaine en Alida Tielemans, de zus van burgemeester-brouwer Jozef Tielemans. Op de foto staat hij in uniform van de burgerwacht. In 1931 kreeg hij de vergunning om aan zijn naam de Brachène toe te voegen, naar de heerlijkheid Te Brachène bij Wemmel, die vanaf de 15de eeuw in het bezit was van zijn voorouders. Zijn grootmoeder aan moeders zijde was Zoé Catherine Marie Ghislaine van Male de Brachène. Op 11 oktober 1967 werd hij in de Belgische erfelijke adel opgenomen. Als wapenspreuk koos hij Ambulate in dilectione (Ga in liefde). Oscar Coomans werd in na de oorlog burgemeester van de stad. 6. Krantenbericht Nogal wat Aarschotse gezinnen hadden tijdig nog voor de komst van het Duitse leger in de stad een veilig onderkomen in Brussel gezocht. De Nederlandse krant Het Nieuws van den Dag van 19 augustus 1914 meldde al de aankomst van vluchtelingen uit Aarschot en Diest op 18 augustus. - Van Scherpenheuvel. Onze boerderij werd afgebrand, antwoordde de vluchtelinge. - Ik zal jullie wat water en brood voor de kinderen gaan halen, zei de buur. Andere vluchtelingen kwamen aan, hun spullen op de schouders. Weldra was er een continue vloed. Kruiwagens, fietsen, karretjes getrokken door honden - alles was goed om de karige zaken te transporteren die de families poogden uit de handen van de invaller te redden. 3 Blijven of vluchten was nu de verscheurende vraag die zich aan arm en rijk opdrong. Welvarende burgers met een beurs geld en een kennissenkring in de vreemde vonden gemakkelijker een veilig vluchtoord dan de gewone man, die met vrouw en kinderen te voet de baan op moest om als haveloze zwerver te gaan ronddolen. 7. Belgische vluchtelingen Prentbriefkaart. Mensen vluchten met hebben en houden weg voor de Duitse terreur. 18

3 Coomans, brengt zijn gezin in veiligheid Oscar Coomans, de latere burgemeester van Aarschot, schreef in zijn dagboek: Vluchtelingen van de streek rond de Gete doen ons het verhaal van onverhoedse vlucht. De vijand komt vooruit en nadert Aarschot. Uit voorzorg geef ik mijn vrouw de raad in te trekken bij mijn ouders die nabij de Hallepoortlaan in Brussel wonen. Ze zal er veilig zijn en ze kan er ook de kleine Guy laten verzorgen, die sedert enkele dagen problemen heeft met zijn ingewanden. Die laatste reden doet haar beslissen om Aarschot te verlaten. Ik rijd in de voormiddag met hen met de trein mee naar Brussel en keer s avonds met de trein terug. Ik wilde immers mijn schoonouders niet alleen in Aarschot achterlaten, gezien hun gezondheidstoestand en hun leeftijd. 4 Maar hoe groot de schrik ook was, bang afwachten leek de meeste Aarschottenaren toch beter dan vluchten. Vluchten betekende immers huis en bezittingen onbeheerd achterlaten. De ellende van de voorbijtrekkende vluchtelingen, van wie velen op de berm van de spoorwegbrug in open lucht de nacht doorbrachten, gaf bij de meesten de doorslag om met een bang hart de komst van de vijand af te wachten. Misschien viel het allemaal nog wel best mee. Bovendien waren de burgemeester en zijn gezin, zijn broer Emiel en de notabelen toch ook gebleven. En burgemeester Tielemans was een voorzichtig man. Hij zou zijn burgers wel voor het ergste behoeden. Niet iedereen kon trouwens zo maar op de vlucht slaan. Familie Patteet heeft geen keuze Lucas Patteet, afkomstig uit Rillaar, herinnerde zich: Op dinsdag 18 augustus in de namiddag trok heel de Motte en Rommelaar voor ons deur op vlucht voor de naderende vijand. Wij bleven thuis : met acht kinderen, waarvan de oudste pas 15 jaar en het 9de op komst. In gewone omstandigheden spreekt men in dit geval van een blijde verwachting voorzeker als de 8. Lucas Patteet Lucas Patteet ( Rillaar, 10 juli 1905 Aarschot, 7 februari 1992.) was negen jaar toen de oorlog uitbrak. Hij was het vierde kind van negen van landbouwer Petrus Dominicus Patteet van Rillaar en Maria De Kock, afkomstig uit Langdorp. Het negende kind, Clémentine Patteet, ( Rillaar, 29 augustus 1914 Etterbeek 23 juni 1966) werd kloosterzuster zoals haar oudere zus Rosa. Lucas zelf was pater-picpus. 9. De exodus (eind 1914) Belgische propagandaprentbriefkaart. 19

4 bevalling kan gebeuren in een veilige thuis, waar ge alles bij de hand hebt om u te behelpen. Thuis blijven, oordeelde vader is nog het beste, kome wat er wil. 5 De familie Patteet bleef dus noodgedwongen thuis. Clémentine, het negende kind, werd geboren op 29 augustus Eerste bladzijde uit het dagboek Mijne Vlucht van weduwe Louise Van Cappellen In haar zorgvuldige handschrift beschreef Louise Van Cappellen in eenentwintig dicht bij elkaar geschreven bladzijden haar belevenissen nadat haar man Richard Vermaelen op 19 augustus 1914 met een groep mannen vanop de Grote Markt door de Duitsers werd weggevoerd. Zij vertelt hoe ze de daaropvolgende weken in het bezette Aarschot doorbracht en over haar gedwongen voettocht naar Leuven met haar zes kinderen. Lange tijd leefde zij met de valse hoop haar man levend terug te vinden. Uiteindelijk vluchtte ze naar Antwerpen waar ze nog aan boord geraakte van één van de laatste boten naar Amsterdam. Over de vlucht vinden we weinig dagboeken terug. Een en ander heeft te maken met analfabetisme. Anderzijds hadden vluchtelingen andere zorgen aan het hoofd. Vele van de getuigenissen werden pas later opgeschreven, meestal door de kinderen of de kleinkinderen die de verhalen van hun ouders-grootouders eerder zagen als een deel van hun familiegeschiedenis en niet meteen als een getuigenis. 20

5 b. Gedwongen exodus van 20 augustus 1. Verdreven uit het centrum Zwerftocht van Louise Vermaelen en haar kinderen Na de wegvoering van hun mannen naar de executieplaatsen aan de Leuvensesteenweg stonden de vrouwen met hun kinderen nog urenlang op de Grote Markt. Louise Van Cappellen, de echtgenote van schoenmaker Richard Vermaelen schreef in haar dagboek: Wij wierden allen naar de markt geleid, daar aangekomen riepen de duitschers de mannen alleen en de vrouwen alleen; mijn man dien had zijn jongen van 3 ½ jaren op zijnen arm; hij heeft hem naast mij gezet; dat was t laatst, nog geen vaarwel kunnen zeggen, zoo moeten scheiden van malkaar, dit is te wreed, wat is den oorlog toch verschrikkelijk voor degenen die er slachtoffer van zijn. Al de vrouwen en kinderen moesten op de markt blijven staan; ik stond er met zes kinderen, de oudste een meisje van 10 jaar, een meisje van 9 jaar, een meisje van 7 jaar, een jongen van 3 ½ jaren, een meisje van 2 jaar en een jongetje van 9 maanden. 6 Tegen den morgen dachten wij ieder naar ons huis terug te keeren 7, toen rond 8 uren duitsche soldaten binnengeloopen kwamen en zegden dat wij seffens de stad moesten verlaten; want dat de stad in brand gestoken wierd; in allerhaast zonder iets te kunnen mede te nemen, op de vlucht, waar naartoe dat wisten wij niet. Onderwegen kwamen wij niet als nog altijd duitsche troepen tegen, aaneen moesten wij onze armen omhoog steken ten teeken van overgave. Het kleine meisje van 10 jaar, het was warm, moest de kleine van 2 jaar dragen, haren anderen arm omhoog houden, zij kon bijna niet voort, de kinderen waren allen zo bang. Onderwegen zagen wij niets, alles was doodstil, hier en daar doode soldaten, daar stukken hoeden, ransels, schoenen, geweren die stuk waren, alle huizen die aan den steenweg stonden waren allen afgebrand; koeien en varkens hoorden men schreeuwen en liepen langs alle kanten rond, menschen zagen wij niet, niets als verwoesting. Na een uur gaans hebben wij ons in binnenwegen begeven; kwamen wij aan ene hoeve waar wij mochten verblijven.tegen den avond rond 4 uren als wij dachten van mogen gerust te zijn, komen er toch wel 300 duitschers naar de hoeve, wij zaten allen in den boomgaard, er was seffens eene overheid die tot bij ons kwam en zegden dat de dame van den Burgemeester Rond 3 uur s morgens mochten vrouwen en kinderen eindelijk terug naar huis. Maar thuis was de voordeur opengebroken en liepen dronken Duitse soldaten rond. Jonge vrouwen met kleine kinderen zochten steun en veiligheid bij elkaar en troepten ergens samen. In de Peterseliestraat trok de hele buurt naar de ijzerwinkel van mevrouw Van de Plas op de Oude Veemarkt. Tussen een veertigtal vrouwen en kinderen bevond zich ook Berthe Hubert, de echtgenote van burgemeester Tielemans, die door de Duitsers ijverig werd gezocht. Louise Vermaelen-Van Cappellen noteerde hoe Duitse soldaten s morgens vrouwen en kinderen langs de Diestsesteenweg uit de stad wegdreven en hoe voor haar en haar zes kinderen de zwerftocht begon: 11. Doodsprentje Richard Vermaelen Richard Vermaelen werd op woensdag 19 augustus samen met andere Aarschotse mannen door de Duitsers weggevoerd. Toen zijn echtgenote Louise daarop met haar zes kinderen de stad uitvluchtte, wist zij niet dat haar man die nacht doodgeschoten was. Dat kwam zij pas later te weten. 12. Waanzinnig van droefheid Krantenartikel in de Nederlandse krant Tilburghsche Courant van 21 augustus

6 13. Louise Vermaelen-Van Cappellen met haar zes kinderen Foto genomen in Amsterdam tijdens de zomer van 1915: (v.l.n.r.) onderaan: Julia, Richard en Victor, (boven) Maria, Elvire, Louise (moeder) en Marguerite. zich in ons midden bevond en dat wij ze seffens moesten bekend maken, niemand antwoordde, eindelijk kwam er eene dame vooruit en sprak in den naam van ons allen; dat wij de dame van den Burgemeester niet kenden en dat zij tusschen ons zich niet bevond. Hij zegde dat wij in den boomgaard moesten blijven en dat wij zouden bewaakt worden en indien wij de waarheid niet zegden, dat zij de moeders zouden doodgeschoten hebben en de kinders alleen gelaten, men kan denken wat bange uren wij daar doorgebracht hebben, al de mannen die de duitschers daar in de buurt vonden wierden allen gevangen nomen en op de schelft eene plaats boven de schuur bij malkander geduwd maar daags nadien werden zij allen losgelaten. Tegen 7 uren s avonds moesten wij allen binnen in de hoeve gaan er wierd ons eene plaats aangewezen, waar wij allen onze nacht moesten doorbrengen, cement steenen moesten dienen tot rustplaats van de kinderen en voor ons ook. In die plaats moest groot licht blijven dat de duitschers ons minste beweging konden waarnemen. Aan de deur stond eene wacht duitsche soldaten, indien wij s nachts tot aan de deur kwamen, wierden wij doodgeschoten; ik dacht dat de dag nooit ging aanbreken, slapen was onmogelijk de kinderen rusten ook niet; wij hadden allen honger en eten was er niet te krijgen; wat waren wij allen blijde als de morgend aanbrak. Onze kinderen vroegen naar eten en er was niets om hun te geven, wij wisten niet hoe wij daar zouden weggeraakt hebben, niemand durfden de duitsche overheid aanspreken, wij waren gevangen. Eindelijk nam ik toch de stoutheid aan eene overste aan te spreken, hij kon gelukkig wat fransch spreken. Ik vroeg hem voor naar Werchter te mogen gaan dat mijne Zuster daar woonde, dat mijne kinderen schreeuwden van honger; hij stond wat na te denken en stemde toe. Zoodus wij vooruit met nog 2 andere dames met verscheidene kinderen. Onderwegen hadden er buitenlieden medelijden met ons, die ons eten en te drinken gaven en die de kinderen die niets aan hunne voetjes hadden een paar oude schoentjes gaven. Dan zijn wij naar een dorp gegaan bij kennissen waar wij 2 dagen verbleven hebben; dan kwam men ons vertellen indien wij terugkeerden naar Aerschot, dat wij onzen man mochten gaan halen in de kerk dat zij daar opgesloten waren en indien de vrouwen hen kwam halen dat zij dan mochten mede naar huis komen. Vol moed naar huis het was stikkend heet, onze kinderen liepen, zij waren toch zo blijde hunnen Vader te kunnen gaan halen. In Aerschot gekomen gingen wij seffens naar de kerk maar hij was er niet te vinden. De duitschers zegden ons dat er mannen aan t werk waren voor hen en dat zij tegen den avond terug kwamen, tegen den avond zijn wij terug gaan zien maar hij was er niet te vinden. Dan zijn wij toch in Aerschot gebleven met het gedacht van onzen man terug te vinden. Zoo hebben wij 3 weken tusschen de duitschers geleefd, op straat durfden wij niet te komen, tegen den avond moesten wij dikwijls naar de kerk gaan om de nachten daar door te brengen; soms wierden wij daar dan voor 2 dagen opgesloten en dan moesten wij leven van wat oud brood en dikwijls beschimmeld en wat water dat de duitsche soldaten ons gaven, voor onze kinderen hadden wij dan een stuk oud tapijt gevonden waar zij hun moesten op neerleggen. 8 22

7 Weduwe Tielemans en dochter Florence gezocht Uit de verklaring van mevrouw Tielemans- Hubert voor een Belgische Onderzoekscommissie in Antwoord op het Duitsche Witboek Die völkerrechtswidrige Führung des belgischen Volkskriegs (1916): Rond 2 uur werd ons gezegd: De vrouwen mogen terug naar huis. Daar mijn huis nog vol soldaten was, heb ik de gastvrijheid van een buurvrouw aangenomen. Nauwelijks waren wij daar of de Duitschers kwamen ons zeggen dat wij onmiddellijk de stad moesten verlaten: zij zou beschoten worden. Wij moesten vluchten langs den kant van Rillaer. Met een vijftigtal vrouwen en kinderen hebben wij een weg moeten opgaan, die bezaaid lag met lijken van arme Belgische soldaten, van burgers, van paarden, tusschen afgebrande huizen door; onderweg ontmoetten wij honderden auto s met Duitsche officieren, wier dapperheid zich alleen hierin uitte, dat zij een revolver gericht hielden op vrouwen, die zelfs geen geld meer op zak hadden om zich eenig brood aan te schaffen! Eindelijk na een uur gaans, hebben wij een nog ongehavende boerderij bereikt. Pas waren wij er, of een Duitsche patrouille gaf ons bevel in groep stil te staan in een weide, onder verbod van nog weer op de boerderij te komen. Eerst zeer laat in den avond hebben wij op de hoeve mogen komen, maar dan mochten wij er niet meer af. Tot 8 uur hebben wij er moeten blijven staan. Ondertussen namen de Duitschers de mannen gevangen, woonden het afscheid van echtgenooten en vrouwen bij en deden dan hun slachtoffers vooruit gaan; 300 meters verder, lieten zij ze weer los. Toch vroegen zij nog eerst of de vrouw van den burgemeester van Aarschot ook in de groep was. Er werd hun geantwoord van neen en mijn pas werd verscheurd. Na hun heengaan, heb ik het naburige dorp kunnen bereiken, waar vrienden mij met levensgevaar hebben verdoken en gezorgd hebben dat ik in Holland kon komen. 9 Van dorp tot dorp moest zij vluchten. De hoeve waar weduwe Tielemans haar intrek nam, lag op het gehucht Nopstal, en hoorde toe aan het gezin Van de Plas. Naderhand 14. Maria Damen helpt weduwe Tielemans vluchten Op de achterkant van deze foto uit het Stedelijk Museum Aarschot staat volgende tekst: Maria D... uit G... (moeilijk leesbaar). Deze vrouw was het die zich ontfermde over de Burgemeesters-vrouw (Augustus 1914) en haar met veel gevaar hielp te ontvluchten en naar Nederland hielp in gezelschap van Van Roosts uit Werchter en tot Bergen op Zoom hielp. Het gaat hier over de Nederlandse Maria Damen ( Loon op Zand, 27 februari 1870), op 7 december 1895 gehuwd met Eduardus Van Gestel ( Mechelen, 24 september 1871), die burgemeestersweduwe Berthe Tielemans-Hubert en haar dochter naar Nederland hielp vluchten. Eduard Van Gestel kwam uit een familie van marktzangers en leurders. Hij woonde met zijn vrouw in de Nieuwstraat. Felix Van Roost ( Werchter, 6 maart 1842 Hulst in Nederland, 23 juni 1916) was zoals Jozef Tielemans burgemeester en brouwer. Hij startte de brouwerij De Palmboom in Werchter. Hij werd vooral bekend door de bieren Jack-Op. 15. Berthe Tielemans-Hubert en dochter Florence Op de foto links Berthe Hubert ( ). Zij trouwde met brouwer Jozef Tielemans. Rechts haar dochter Florence. 16. Villa Rosa (rechts) Huis (1904) in Onze-Lieve-Vrouw-Tielt van dokter Henri Goyens en zijn uit Diest afkomstige echtgenote De Cooman. Na hun vlucht uit Rillaar kregen weduwe Tielemans-Hubert, haar dochter en nog enkele vrouwen eerst onderdak bij pastoor Meeus op de pastorij van de Onze-Lieve-Vrouwparochie in Tielt. Hij was een echte zielenherder en vaderlander. De pastorij lag in de Sint-Annastraat, vrij afgelegen en omringd door een slotgracht. Omdat men op de pastorij wist dat de burgemeestersweduwe en haar dochter gezocht werden, vluchtten ze vermomd, elk langs een andere weg naar het huis van dokter Goyens. Hier verstopten ze zich gedurende verscheidene dagen om dan verder te vluchten naar de familie De Cooman in Diest. 23

STADEN TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

STADEN TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG STADEN TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Staden voor de oorlog STA_07 De Speyhoek in Staden, voor de oorlog. Iedereen komt naar buiten voor de fotograaf. Moeders met lange rokken en grote schorten, vaders

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna.

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. 100 jaar geleden t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. t Is oorlog! Binderveld, Kozen, Nieuwerkerken en Wijer 100 jaar geleden is een

Nadere informatie

Lieve vrienden van El Manguaré,

Lieve vrienden van El Manguaré, Lieve vrienden van El Manguaré, Vanuit een overstroomd Iquitos de tweede tamtam van 2012. Twee dagen geleden schreef ik onderstaand stukje: Manguaré kampt met wateroverlast! Zoals Yolanthe in de vorige

Nadere informatie

HOOGLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

HOOGLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG HOOGLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Het is oorlog! Het brandweerkorps wordt snel samengeroepen voor het gemeentehuis. De brandweermannen moeten de jongens gaan waarschuwen

Nadere informatie

-23- Geen medelijden

-23- Geen medelijden -22- Graniet Hoeveel keer was de vrachtwagen al gestopt? Innocent was de tel kwijtgeraakt. Telkens als de truck halt hield, werden er een paar jongens naar binnen geduwd. Maar nu bleef de deur van de laadruimte

Nadere informatie

GITS TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

GITS TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG GITS TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Op vrijdag 31 juli 1914 staat Gits in rep en roer: de algemene mobilisatie wordt afgekondigd. Alle jongemannen die in aanmerking komen voor

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

OEKENE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

OEKENE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG OEKENE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog de kerk van Oekene voor de Eerste Wereldoorlog 31 juli 1914: ten oorlog! Op 31 juli 1914 staat het dorp in rep en roer: het is oorlog! Overal wordt

Nadere informatie

SLYPSKAPELLE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

SLYPSKAPELLE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG SLYPSKAPELLE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog MO_03 Moeders met lange rokken en schorten. Meisjes en jongens met zwarte kousen, sommige op klompen. Het lijkt gezellig op straat. Geen auto

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

MOORSLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

MOORSLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG MOORSLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog MO_03 Moeders met lange rokken en schorten. Meisjes en jongens met zwarte kousen, sommige op klompen. Het lijkt gezellig op straat. Geen auto s...

Nadere informatie

EMELGEM TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

EMELGEM TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG EMELGEM TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Op 31 juli 1914 staat het dorp in rep en roer: het is oorlog! Iedereen komt op straat en praat erover. De jonge mannen worden opgeroepen

Nadere informatie

3e Statie: Jezus valt voor de 1e maal onder het kruis.

3e Statie: Jezus valt voor de 1e maal onder het kruis. 1e Statie: Jezus wordt ter dood veroordeeld. De eerste plaats waar Jezus stil stond op de kruisweg, was het paleis van de Romeinse landvoogd Pontius Pilatus. De joodse leiders wilden Jezus uit de weg ruimen.

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 KINDERLEED

Hoofdstuk 1 KINDERLEED Hoofdstuk 1 KINDERLEED Mijn twee zusjes en ik woonden in Amsterdam in de Vrolikstraat 158. Ik weet niet meer welke etage, maar dat is niet van belang. Ik ben geboren op 4 december 1931. Mijn middelste

Nadere informatie

RUMBEKE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

RUMBEKE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG RUMBEKE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog RUM_02 Koetsen en karren over de kasseien van de vooroorlogse Rumbeeksesteenweg. De straat loopt recht op de mooie, fiere kerktoren. 31 juli 1914:

Nadere informatie

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Zakelijke gegevens: 1. Titel van het boek: De jongen in de gestreepte pyjama. 2. Het boek heeft geen ondertitel. 3. De auteur van het boek is John Boyne 4. Het

Nadere informatie

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks De kerker met de vijf sloten Crista Hendriks Schrijver: Crista Hendriks Coverontwerp: Pluis Tekst & Ontwerp ISBN: 9789402126112 Crista Hendriks 2014-2 - Voor Oscar... zonder jou zou dit verhaal er nooit

Nadere informatie

Kastelen in Nederland

Kastelen in Nederland Kastelen in Nederland J In ons land staan veel kastelen. Meer dan honderd. De meeste van die kastelen staan in het water. Bijvoorbeeld midden in een meer of een heel grote vijver. Als er geen water was,

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

Op één voetje en één kleppertje

Op één voetje en één kleppertje Op één voetje en één kleppertje Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

6 Stefanus gevangengenomen

6 Stefanus gevangengenomen 6 Stefanus gevangengenomen 8. En Stefanus, vol geloof en kracht, deed wonderen en grote tekenen onder het volk. 9. En enigen van hen die behoorden tot de zogenoemde synagoge van de Libertijnen, van de

Nadere informatie

HET DROOMMUSEUM VAN DRE

HET DROOMMUSEUM VAN DRE HET DROOMMUSEUM VAN DRE Beste leerling, Dit werkblad wil je iets langer bij bepaalde zaken in het museum laten stil staan. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat je niet mag rondneuzen naar andere objecten,

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

Leven in veiligheid. Artikel 1, Vluchtelingenverdrag van Genève, 1951

Leven in veiligheid. Artikel 1, Vluchtelingenverdrag van Genève, 1951 Leven in veiligheid Niemand laat zonder reden zijn familie, vrienden en bezittingen achter. Vluchtelingen kunnen niet anders. De situatie in hun eigen land is te gevaarlijk om er te blijven. Ze vluchten

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker klaagde nooit. Hij was te arm om vlees te kopen. Elke

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Apostolische rondzendbrief

Apostolische rondzendbrief oktober 9, 2011 Jaargang 1, nummer 1 Lieve mensen, Zo bent u een voorbeeld voor alle gelovigen in Macedonië en Achaje geworden. Wij zijn nu al weer een tijdje hier in het zuiden van Griekenland, in de

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

Bij wie waren David en zijn mannen toen de oorlog tussen de Filistijnen en Israël begon?

Bij wie waren David en zijn mannen toen de oorlog tussen de Filistijnen en Israël begon? David door koning Achis weggestuurd en God geeft David een tik op de vingers. Bij wie waren David en zijn mannen toen de oorlog tussen de Filistijnen en Israël begon? 1 Samuel 29:2 2 De stadsvorsten van

Nadere informatie

Mijn mond zat vol aarde

Mijn mond zat vol aarde Mijn mond zat vol aarde Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

De tijd die ik nooit meer

De tijd die ik nooit meer De tijd die ik nooit meer vergeet Jan Smit uit eigen pen deel 3 De Stiep Educatief De tijd die ik nooit meer vergeet De schrijver die blij is dat hij iets kan lezen en schrijven, vertelt over zijn jeugd.

Nadere informatie

2.2. Het Nieuwe Testament, of het verhaal van Jezus en de eerste kerk 1

2.2. Het Nieuwe Testament, of het verhaal van Jezus en de eerste kerk 1 2.2. Het Nieuwe Testament, of het verhaal van Jezus en de eerste kerk 1! " #$% & #& '$' '& + ()" *% $, $ -% 1 H. Jagersma en M. Vervenne, Inleiding in het Oude Testament, Kampen, 1992. J. Bowker, Het verhaal

Nadere informatie

Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm

Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm In 2011 gingen mijn man en ik 10 dagen op vakantie naar Cyprus. Toen we geland waren, stond er een taxi klaar, om ons naar ons vakantieverblijf, te brengen.

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

LES 6. Nu zie je Hem wel, nu zie je Hem niet.

LES 6. Nu zie je Hem wel, nu zie je Hem niet. LES Nu zie je Hem wel, Sabbat Doe Lees Lukas 4. 40 nu zie je Hem niet. Heb je weleens een moment gehad dat je het gevoel had dat God heel dicht bij je was? Misschien door een liedje, een bijbelvers, een

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Onderduiken Mijn spreekbeurt gaat over mensen die in de tweede wereldoorlog zijn ondergedoken. Mijn werkstuk heb ik gemaakt over Anne Frank. Anne Frank is in de tweede wereld oorlog ook ondergedoken. Vandaar

Nadere informatie

IZEGEM TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

IZEGEM TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG IZEGEM TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Op 31 juli 1914 staat de stad in rep en roer: het is oorlog! Overal wordt erover gepraat, de mensen staan allemaal op straat. De volgende

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

Lei en griffel: Kinderen schreven met een griffel op een lei. Soms leerden ze lezen met een ABC-boekje.

Lei en griffel: Kinderen schreven met een griffel op een lei. Soms leerden ze lezen met een ABC-boekje. Onderwijs Schooltje Lhee in het Openluchtmuseum Het schoolgebouwtje dat in het Openluchtmuseum staat, is een dorpsschooltje uit Lhee (Drenthe). De inwoners van Lhee hadden die speciaal gebouwd in de 18e

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

LICHTERVELDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

LICHTERVELDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG LICHTERVELDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog LI_07 Er is veel volk op de dorpsplaats samengekomen en overal hangen vlaggen. Niemand is aan het werken. Het is waarschijnlijk zondag, en mooi

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

DADIZELE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

DADIZELE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG DADIZELE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog DAD_02 Dadizele, voor de oorlog. De kinderen wachten op de tram. Overal in de streek liepen tramlijnen. Maar de tram maakte plaats voor de auto. Ook

Nadere informatie

Dit boekje is van. Doodgewone Helden

Dit boekje is van. Doodgewone Helden Dit boekje is van Doodgewone Helden Echte helden! Je kent ze misschien wel van tv. Ze kunnen vliegen, ze kunnen mensen redden uit brandende gebouwen en ze vechten tegen slechteriken. Iedereen heeft zo

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

De bevrijding van Houthem

De bevrijding van Houthem De bevrijding van Houthem Zondag 17 september 1944 Samengesteld door Fons Heijnens Duitsers in Houthem Vanuit Geulhem komend, trekken de Duitsers Houthem binnen in mei 1940 Foto uit archief van Jacquo

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

LANG LEVE RO DE LINIE? ME Opdrachtbladen VERBODEN KRINGEN

LANG LEVE RO DE LINIE? ME Opdrachtbladen VERBODEN KRINGEN LNG LEVE RO DE LINIE? ME Opdrachtbladen W Naam Groep Datum LNG LEVE Opdrachtblad Land onder water Opdracht 1 Lees het artikel Toen zou het hier onder water komen op bladzijde 2 van de krant en beantwoord

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Noah(een kerstverhaal)

Noah(een kerstverhaal) Noah(een kerstverhaal) Josja loopt mopperend tussen de tafeltjes door. Hij heeft een hotelletje aan de rand van Bethlehem. Het is druk in zijn hotel en alles loopt in het honderd. Daarom is hij binnensmonds

Nadere informatie

Jezus roept vissers tot leerlingen - Mc 1,16-20 (ook Mt 4,18-22 en Lc 5,1-11)

Jezus roept vissers tot leerlingen - Mc 1,16-20 (ook Mt 4,18-22 en Lc 5,1-11) Jezus roept vissers tot leerlingen - Mc 1,16-20 (ook Mt 4,18-22 en Lc 5,1-11) vertaling Toen Jezus langs het meer van Galilea trok, zag hij Simon en zijn broer Andreas. Ze waren bezig hun netten in het

Nadere informatie

Hoe de Koning een kater kreeg van D. blom

Hoe de Koning een kater kreeg van D. blom Hoe de Koning een kater kreeg van D. blom Na het ontbijt liepen zoals iedere morgen de koning en de koningin hun vaste rondje door de tuin. Genietend van het zonnetje en hun prachtig aangelegde tuin met

Nadere informatie

Daar mogen jullie niet naar kijken!

Daar mogen jullie niet naar kijken! Daar mogen jullie niet naar kijken! Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

Die overkant was een streek waar veel niet-joodse mensen woonden. Vreemd gebied.

Die overkant was een streek waar veel niet-joodse mensen woonden. Vreemd gebied. e Opstandingskerk - 15 maart 2015 4 zondag van de veertig dagen - Laetare Lezing: Johannes 6, 1-15 Gemeente van Christus, Het is kort voor het paasfeest. Jezus gaat naar de overkant van het Meer van Galilea.

Nadere informatie

Boek1. Les 1. Dit is het verhaal van Maria. Dit is het verhaal van de engel. Dit is het verhaal van Jezus.

Boek1. Les 1. Dit is het verhaal van Maria. Dit is het verhaal van de engel. Dit is het verhaal van Jezus. Boek1. Les 1. Dit is het verhaal van Maria. Dit is het verhaal van de engel. Dit is het verhaal van Jezus. De engel zei: God zal jou een kind geven. God zal jou Zijn Kind geven. God zal jou Jezus geven.

Nadere informatie

Lesbrieven WOI. 100 jaar Groote Oorlog

Lesbrieven WOI. 100 jaar Groote Oorlog Lesbrieven WOI 100 jaar Groote Oorlog De Ginter gemeenten 1 Gistel 2 Oudenburg 3 Ichtegem 4 Torhout 5 Zedelgem 6 Koekelare 7 Kortemark 2 Kortemark tijdens de Eerste Wereldoorlog Kortemark vóór de oorlog

Nadere informatie

Passie-spel 2013 Tekst: Erik Idema Muziek: Gerard van Amstel

Passie-spel 2013 Tekst: Erik Idema Muziek: Gerard van Amstel Beelden wijzen ons de weg Passie-spel 2013 Tekst: Erik Idema Muziek: Gerard van Amstel Aan dit Passie-spel deden mee: Agathe, Annely, Eliza, Ester, Jesse, Jildau, Joël, Naomi, Nienke, Rens & Roliene KinderNevenDienst

Nadere informatie

Een tijger in het donker?

Een tijger in het donker? Een tijger in het donker? Devi, je hebt de pannen nog niet gedaan, zei haar moeder. Maar ik wilde net naar Asha toe. Haar moeder keek alleen maar. Devi zuchtte. Ze wist heel goed dat ze niet naar haar

Nadere informatie

Het wonder van het kruis. De omwisseling aan het kruis

Het wonder van het kruis. De omwisseling aan het kruis Het wonder van het kruis De omwisseling aan het kruis Het wonder van het kruis / De Omwisseling Vergeving Verlossing / Reiniging Genezing Bevrijding Verzoening Nieuw leven Getsemane Diezelfde avond ging

Nadere informatie

10. Bijbel, Lucas 15. Vertaling L. ten Kate. Vertaling NBG/BBG, Haarlem/Brussel 1951.

10. Bijbel, Lucas 15. Vertaling L. ten Kate. Vertaling NBG/BBG, Haarlem/Brussel 1951. 10. Bijbel, Lucas 15. Vertaling L. ten Kate. Vertaling NBG/BBG, Haarlem/Brussel 1951. 5. Bijbel, Lucas 15. Vertaling L. ten Kate. Vertaling NBG/BBG, Haarlem/Brussel 1951. Lucas 15 Vertaling L. ten Kate

Nadere informatie

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Elk jaar op de ochtend van 14 augustus is er een korte plechtigheid in de ontvangsthal van de oude Tweede Kamer. Een kleine groep

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

GOD EERT JOZEF, DE SLAAF

GOD EERT JOZEF, DE SLAAF Bijbel voor Kinderen presenteert GOD EERT JOZEF, DE SLAAF Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter.

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. 22 Tekst hilde tromp Beeld Eljee Styling en visagie Marianne

Nadere informatie

OPDRACHTEN BIJ DE TENTOONSTELLING TEGEN-STRIJD: DE GROOTE OORLOG IN HET LAND VAN DENDERMONDE

OPDRACHTEN BIJ DE TENTOONSTELLING TEGEN-STRIJD: DE GROOTE OORLOG IN HET LAND VAN DENDERMONDE OPDRACHTEN BIJ DE TENTOONSTELLING TEGEN-STRIJD: DE GROOTE OORLOG IN HET LAND VAN DENDERMONDE INLEIDING Op 17 augustus opende de tentoonstelling Tegen-Strijd, de beleving van de Groote Oorlog in het land

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Een nieuw lied, op de wonderlijke lotgevallen van een Haarlemsch weesmeisje in de Oost-Indiën.

Een nieuw lied, op de wonderlijke lotgevallen van een Haarlemsch weesmeisje in de Oost-Indiën. Een nieuw lied, op de wonderlijke lotgevallen van een Haarlemsch weesmeisje in de Oost-Indiën bron. T. C. Hoffers, Rotterdam 1826-1837 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/_nie118nieu01_01/colofon.php

Nadere informatie

Waar wil je heengaan?

Waar wil je heengaan? Waar wil je heengaan? Viering Oecumenische Basisgroep 3 maart 2013 Aansteken van de kaars Kaars, jij mag branden, Jij geeft ons je licht Jij bent een teken: God houdt ons in het zicht. Openingslied: Verborgen

Nadere informatie

K.v.K. 40.536.902, Amsterdam. ABN AMRO 46.16.01.540 www.verenigingaaneen.nl Pagina 1 van 6

K.v.K. 40.536.902, Amsterdam. ABN AMRO 46.16.01.540 www.verenigingaaneen.nl Pagina 1 van 6 Vereniging Postbus 95168 1090 HD Amsterdam Pagina 1 van 6 Verslag 1990-2006 Vereniging AANEEN te Amsterdam Inhoudsopgave: A. Verslag 1990-2006... 2 Amsterdam, 2006. www.verenigingaaneen.nl Pagina 1 van

Nadere informatie

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Oom Remus bron. Z.n., z.p. ca. 1950 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/remu001twee01_01/colofon.php 2010 dbnl / erven J.C. Harries 2 [Het

Nadere informatie

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen En zei: vandaag word mevr. Catharina 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Geven. Ja maar wat zei Tom. Umm wacht ik Weet het zei Cato een herinnering.

Nadere informatie

Groep 5 A. De kinderen uit de klas hebben verhalen geschreven over Sinterklaas en zwarte piet. Zwartepiet in Spanje doet alles andersom.

Groep 5 A. De kinderen uit de klas hebben verhalen geschreven over Sinterklaas en zwarte piet. Zwartepiet in Spanje doet alles andersom. Groep 5 A Juffrouw Helma & Juffrouw Monique De kinderen uit de klas hebben verhalen geschreven over Sinterklaas en zwarte piet. Zwarte piet zat pakjes in te pakken. Zwartepiet in Spanje doet alles andersom.

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

Koos en Cilie Noordermeer

Koos en Cilie Noordermeer Je hebt welvaart en welzijn. We hebben enorme sprongen gemaakt op het gebied van welvaart. Maar ik twijfel wel eens aan het welzijn. Er zijn zoveel gestreste mensen. En problemen en dergelijke. Dus het

Nadere informatie

Echt vrij waren we niet

Echt vrij waren we niet Echt vrij waren we niet Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

Welke opdracht kreeg Mozes van God?

Welke opdracht kreeg Mozes van God? Opnieuw heeft God de tien geboden geschreven. Welke opdracht kreeg Mozes van God? Exodus 34:1 1 Toen zei de HEERE tegen Mozes: Houw twee stenen tafelen voor u uit, zoals de eerste, dan zal Ik op die tafelen

Nadere informatie

INGELMUNSTER TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

INGELMUNSTER TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG INGELMUNSTER TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Op 31 juli 1914 staat de gemeente in rep en roer: het is oorlog! Overal wordt erover gepraat. De volgende dag al moeten de dienstplichtigen

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

Heilig Jaar van Barmhartigheid

Heilig Jaar van Barmhartigheid Heilig Jaar van Barmhartigheid van 8 december 2015 tot 20 november 2016 Paus Franciscus heeft alle mensen van de hele wereld uitgenodigd voor een heilig Jaar van Barmhartigheid. Dit hele jaar is er extra

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert JEZUS IN DE STORM

Bijbel voor Kinderen. presenteert JEZUS IN DE STORM Bijbel voor Kinderen presenteert JEZUS IN DE STORM Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Lieve broer! Je liefste zus!!! Camille Vandenbussche. 12-19 oktober

Lieve broer! Je liefste zus!!! Camille Vandenbussche. 12-19 oktober Lieve broer! 12-19 oktober Je bent nog maar 1 week weg, en ik mis je al! Hopelijk zie ik je nog terug! Ik heb gehoord dat er al heel wat mannen zijn gestorven! Jij nog niet,gelukkig! En,papa, alles goed

Nadere informatie

Welkom in de Open Hof

Welkom in de Open Hof Welkom in de Open Hof Opw. 616 Gez. 434: 1, 2, 5 Ps51: 5 El 458 Opw. 411 Gez. 182: 1, 2, 6 Gez. 44: 1, 2, 3 Genesis 29: 1-35 Mededelingen Voorganger : ds. Arie Reitsema Schriftlezing: Jan Leo de Hoop Voorbede

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

De week van Springmuis.

De week van Springmuis. De week van Springmuis. Vandaag is het verhaal verteld over Springmuis. Het verhaal is afkomstig van een legende van de Noord Amerikaanse vlakte-indianen. Het verhaal gaat over onzekerheid, het verlangen

Nadere informatie

FOD Sociale Zekerheid. Directie-generaal Oorlogsslachtoffers

FOD Sociale Zekerheid. Directie-generaal Oorlogsslachtoffers FOD Sociale Zekerheid Directie-generaal Oorlogsslachtoffers 1944-2014 > repatriëring van displaced persons (DP s) > directe hulp > vergoeding Leuven, herfst 1914 Wet 10/6/1919 Art. 2 invaliditeit 100%

Nadere informatie

Angelique van Dongen. Geraakt. Liefdesroman. Uitgeverij Oorsprong

Angelique van Dongen. Geraakt. Liefdesroman. Uitgeverij Oorsprong Angelique van Dongen Geraakt Liefdesroman Uitgeverij Oorsprong 1 Rob pakte zijn jas en sleutels en liep naar zijn collega. Ellen, zijn vrouw, had vanmorgen gebeld dat hun zesjarige dochter Mirre opnieuw

Nadere informatie