Management van veranderprocessen Pagina 2. Logistics Operations Management Pagina 9. Verandermanagement met sociotechniek Pagina 12

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Management van veranderprocessen Pagina 2. Logistics Operations Management Pagina 9. Verandermanagement met sociotechniek Pagina 12"

Transcriptie

1 Management van veranderprocessen Pagina 2 Logistics Operations Management Pagina 9 Verandermanagement met sociotechniek Pagina 12

2 AIM-BI VBI9 Verandermanagement (VAM) Leerwijzer: Management van Veranderprocessen Jelle Alkema 1 september 2007

3 Inhoudsopgave Inleiding 1. Doel van Management van Veranderprocessen Doelstelling Te ontwikkelen competenties Leerdoelen 2. Lesvorm Colleges Project Literatuur Toetsing 3. Planning Lesrooster 4. Docent Jelle Alkema

4 Introductie Management van Veranderprocessen maakt deel uit van het Verandermanager kwartaal in het vierde studiejaar (VBI9) van opleiding Bedrijfskundige Informatica van de faculteit AIM van Avans Hogeschool. In de inleiding van de kwartaal modulewijzer (augustus 2007) staat: Centraal in dit kwartaal staat de rol van de verandermanager. Het vervullen van deze rol stelt hoge eisen aan de BI-er, qua kennis, maar vooral ook qua beroepshouding. De eisen die in dit kwartaal aan de BI-er worden gesteld horen bij de beroepspraktijk van de BI-er die zijn omgeving actief helpt veranderen. Dat vraagt niet alleen inzicht in hoe processen werken, maar ook inzicht in hoe mensen daarin opereren en zelfkennis, hoe de BI-er zelf als trekker en duwer aan de verandering gestalte geeft. Om deze reden is het verandermanager kwartaal één van de laatste kwartalen die de BI-er in de opleiding doet en heel geschikt als voorbereiding voor de allerlaatste fase, die van het afstuderen. De verandermanager moet o.a. in staat zijn de situatie die veranderd wordt juist in te schatten, de gewenste uitkomst van het verandertraject goed te kunnen bepalen en het proces daarin te kunnen managen. De verandermanager is, bezig met geplande veranderingen. Van alle veranderingen die optreden in organisaties is dat maar een klein deel. Het managen van veranderingsprocessen komt dus neer op het goed kunnen inschatten wat er reëel bereikt kan worden. (de Caluwé, blz 11). Weliswaar gaat het dus niet over al die andere veranderingsprocessen waar we geen invloed over kunnen uitoefenen, maar het goed inschatten daarvan, als onderdeel van de vertreksituatie en van waar we heen gaan, is eveneens van cruciaal belang voor effectief verandermanagement. Bij geplande veranderingsprocessen denken we al gauw aan projectmanagement. Keurig gepland met een begin en een eindpunt, en middelen bij voorbaat gereserveerd ten einde het van te voren vastgestelde doel te bereiken. En soms is dat ook zo. Als de omgeving van het project het toestaat kan de uitkomst van een project, als blauwdruk, en het traject daarheen, als een draaiboek, zeer exact gepland worden. Deze situatie vergemakkelijkt het opstellen van budgetten en daarmee afspraken tussen uitvoerders en opdrachtgevers. Maar zo eenvoudig als het hier nu lijkt is het niet. Het goed plannen van blauwdruk projecten is wel degelijk een zeer specifieke vaardigheid. Het inschatten of de omgeving werkelijk aan de condities voldoet om een dergelijk project mogelijk te maken eveneens. Helemaal aan de andere kant van het spectrum staat de omgeving waarin de verandering niet of nauwelijks hanteerbaar is en dus de uitkomst eigenlijk niet te voorspellen. Of we hier nog wel van projecten kunnen spreken is een keuze. Verandermanagers sturen hier door het wegnemen van barrières die een positieve verandering in de weg staan. In de praktijk is dit moeilijk, want tegen de aard van veel managers. Deze zijn immers juist aangesteld om op te treden, regels te geven, richtlijnen uit te vaardigen. Dat deze verandermanager een geheel andere mentaliteit moet hebben en over andere kennis en vaardigheden moet beschikken dan degene die het blauwdrukproject managed moge duidelijk zijn. Tussen deze twee extremen zijn nog vele tussenvormen. Het vak Management van veranderprocessen richt zich op het leren herkennen van de variëteit van omgevingen waarbinnen projecten worden uitgevoerd. En op het leren hanteren van de eisen die dit stelt aan het veranderingsproces (projectinrichting) en de verandermanager. Management van veranderprocessen stoelt op drie poten: de technieken en instrumenten uit projectmanagement, organisatiekunde en verandermanagement.

5 1. Doel van Management van Veanderprocessen Doelstelling Het onderdeel Management van Veranderprocessen beoogd de student nieuwe kennis, inzicht en vaardigheden te geven op het gebied van verandermanagement en deze te integreren met bestaande kennis en vaardigheid op het gebied van projectmanagement en organisatiekunde. Te ontwikkelen competenties Uit de kwartaalwijzer: Centraal in dit kwartaal staat de verandermanager. De verandermanager is de persoon die een veranderingstraject in een organisatie kan initiëren en tot een goed einde brengen. Daartoe moet hij of zij beschikken over: Kennis op het gebied van Verandermanagement: - aard van de mens in veranderingstrajecten - aard van de organisatie - match tussen project en organisatie Vaardigheid op het gebied van: - coaching en omgaan met mensen in veranderingstrajecten - toepassen van analyse instrumenten op organisaties - opstellen van projectplannen - opstellen van adviesrapportages Attitudes die leiden tot - Mens gericht zijn; nieuwsgierigheid naar wat de mens beweegt - Doelgericht zijn; het beoogde resultaat willen bereiken - Procesgericht zijn; wens om een verandering te kunnen sturen of zelfs controleren - Conceptueel kunnen denken; advies gefundeerd in analyse Management van veranderprocessen draagt aan al deze competenties in meerdere of mindere mate bij. Vaardigheid wordt echter vooral verkregen doordat de student zelf de in de colleges verworven kennis toepast in de professionalisering. Leerdoelen: 1. De student begrijpt de match tussen de basisprincipes van projectmanagement en organisatiekunde in het bepalen van de aard van het veranderproces. 2. De student kent de voor leerdoel 1 benodigde modellen en instrumenten. 3. De student kan veranderingsprocessen inrichten en formuleren in de vorm van een veranderplan (projectplan). 4. De student kent de eisen die aan de veranderaar worden gesteld in de verschillende situaties. 5. De student kan de eisen die aan de veranderaar worden gesteld ook op zichzelf toepassen. 6. De student kan de instrumenten toepassen op een werkelijke situatie. De bovenstaande leerdoelen vormen vaak raakvlakken met die van andere onderdelen vanht kwartaal verandermanager. Leerdoel 1 met het vak Socio techniek, leerdoel 2 en 6 met de professionlisering, leerdoel 4 en 5 met co-coaching en de professionalisering.

6 2. Lesvorm Colleges In de colleges wordt aandacht gegeven aan theorie uit de verschillende disciplines die effectief managen van veranderprocessen ondersteunen. De werkvorm zal soms interactief hoorcollege zijn, soms werkcollege. Accent in de les ligt op het bereiken van theoretisch inzicht, ook door voorbeelden uit de praktijk, en oefeningen waarna de student de theorie toepassen in de professionalisering. Professionalisering De lessen dragen bij aan een goede uitvoering van de opdracht in de professionalisering. De inrichting van dit project dat resulteert uit de prof. zal vooral een resultaat zijn van de aard van de organisatie en de match met het verandertraject. Literatuur Als literatuur zal worden gebruikt: Alkema en Backer Projectmanagement (Jelle Alkema, Alkema en Backer, 2004). Leren Veranderen; een handboek voor de Veranderkundige (Leon de Caluwé en Hans Vermaak, Samson 1999) Bekend worden verondersteld de basisprincipes van organisatiekunde, projectmanagement. Voor projectmanagement kunnen deel 1 en 2 van de gids Alkema en Backer Projectmanagement en de daarbij behorende sheets met oefeningen voor projectmanagement op drie niveaus worden gebruikt. Deel 3 van de gids vormt de basis voor het onderwijs in deze module. De gids zal op blackboard gratis aan de student ter beschikking worden gesteld. Toetsing Het vak Management van Veranderprocessen wordt getoets d.m.v. een onderdeel van de kwartaal kennistoets. De vaardigheid in het toepassen van het geleerde is onderdeel van de professionalisering.

7 3. Planning Lesrooster Les Onderwerp Thema s/literatuur 1 De match tussen Organisatiekunde, Projectmanagement en Veranderkunde. Gids Alkema en Backer onderdeel 3.1 en 3.2 Leren veranderen hfstk 2 en 3 2 Het blauwdruk project Gids Alkema en Backer onderdeel 3.3 Leren veranderen hfstk 4 en 5 3 Het HRM Project Gids Alkema en Backer onderdeel 3.4 Leren veranderen hfstk 8 4 Het socio-politieke Gids Alkema en Backer onderdeel 3.5 project 5 Het lerende Gids Alkema en Backer onderdeel 3.6 organisatie project 6 Projecten in chaos Gids Alkema en Backer onderdeel Toets 4. Docenten Docent Drs. Jelle Alkema Jelle P. Alkema (1958) studeerde economie in Indiana, USA, en studeerde af in de Sociale Geografie in Utrecht. Zijn sociaaleconomisch werkterrein omvat de mondialisering, strategie en gedrag in organisaties en projectmanagement. Zijn ervaring heeft hij opgedaan o.a. bij het ministerie van Buitenlandse Zaken (onderzoeker), de Verenigde Naties (programmamanager), TOOLnet (hoofd consultancy), Avans Hogeschool (programmamanager en docent) en natuurlijk, sinds 1996, de klanten van zijn eigen bedrijf.

8 Deelname wijzer Keuzevak Operations Management. 1. motivatie Aim studenten zullen in de praktijk over het algemeen werkzaam zijn in de dienstverlenende sector, of als dienstverlenende in een andere sector. Tijdens de opleiding is veel aandacht besteed aan de kennismaking met en de bestudering van de dienstverlenende sector en de processen welke zich in deze industrietak afspelen. De aandacht voor goederenproducerende bedrijven is ten gevolge van een managementkeuze de laatste jaren een ondergeschoven kindje geweest. Feit blijft wel, dat een groot gedeelte van onze toekomstige consultants (dus werkzaam in de dienstensector) hun adviezen uit gaan brengen bij bedrijven uit de goederen producerende sector!. Kennis van wat er zich afspeelt in de goederen producerende sector is dan essentieel: hoe worden goederen geproduceerd? Hoe richt men een fabriek in? Hoe stuurt me een fabriek aan? Welke processen spelen zich af? Voor de Aim-student is het vooral van belang dat hij inzicht heeft in de plannings- en besturingsprocessen. Daarom is er voor gekozen om een logistieke invalshoek te kiezen. Tevens dient daarbij opgemerkt te worden dat een groot gedeelte van de huidige ERPpakketten hun oorsprong hebben in de logistieke aansturing van goederen producerende bedrijven. 2. competenties Indien de student actief deelneemt aan dit keuzevak is hij in staat: tekortkomingen in goederen producerende bedrijven te herkennen verbeteringskansen voor goederen producerende bedrijven te zien Als Ict-er een beter gesprekspartner te zijn voor goederen producerende bedrijven de lingua franca binnen de logistieke wereld te beheersen, daar de officiele APICS terminologie gehanteerd wordt De student krijgt inzicht in het integraal plannen en beheersen van logistieke stromen in een bedrijf en binnen de supply-chain. De basics van: logistiek management, supply-chain management, manufacturing planning & control systems purchasing, en physical distribution worden behandeld.

9 3. lesmateriaal Tijdens de les wordt INTENSIEF gebruik gemaakt van een Engelstalig referentie werk: introduction to materials management van Arnold/Chapman, ISBN uitgever Pearson/Prentice Hall Dit boek wordt ook gehanteerd binnen de certificerende APICS ( American Production & Inventory Control Society) opleidingen, welke opleiden tot de wereldwijd erkende titel CPIM (certified in production and inventory management). Het vormt de basis voor het 5-modules grote certificatie programma. De motivatie voor de keuze voor dit Engelstalige boek is dat het de ligna franca hanteert binnen de logistieke wereld. Naast deze literatuur zal veelvuldig gebruik worden gemaakt van op het internet aanwezige bronnen. Ter voorbereiding op het tentamen zal een MC-toets te zijner tijd op BB gepubliceerd worden. Uitwerkingen van de opgaven uit het boek liggen ter inzage voor de studenten bij de docent. 4. opzet Het keuzevak omvat 5 lesweken door de docent en en 1 afsluitende presentatie middag/college door de studenten zelf. Voorlopige opzet: lesweek 1, introductie OM en overzicht planningshierarchie a. ch 1 b. ch 2 lesweek 2, het master scheduling en MRP proces a. ch 3 b. ch 4 c. ch 5 d. ch 6 lesweek 3, forecasting and inventory fundamentals a. ch 8 b. ch 9 lesweek 4, order quantities and ordering systems a. ch 10 b. ch 11 lesweek 5, purchasing, warehousemanagement and physical distribution. a. ch 7 b. ch 12 c. ch 13 lesweek 6, new challenges

10 a. ch 15 b. e-referenties Er wordt van de deelnemers een actieve houding verwacht. Oefenstof is in ruime mate aanwezig. Internetbronnen zijn veelvuldig te vinden en te raadplegen. Tentaminering geschied in overeenstemming met de APICS wijze van tentamineren. M.a.w. passief volgen van enkel het college zal hoogstwaarschijnlijk resulteren in een onbevredigend cijfer! 5. toetsing het eindcijfer wordt bepaald aan de hand van het cijfer voor het tentamen en de groepsopdracht. Het tentamen is individueel in de tentamenweek en is multiple choice engelstalig!. De groepsopdracht bestaat uit het voorbereiden van en het geven aan medestudenten van een kort college over een door de docent aangegeven onderwerp. De onderwerpen en groepsindelingen worden bij aanvang van het tweede college bekendgemaakt. Individueel MC-tentamen: 70% Groepsopdracht: 30% Eindcijfer: 100%

11 Leerwijzer Verandermanagement onderdeel Moderne Sociotechniek 0. Plaatsbepaling Het blok Moderne Sociotechniek (MST) maakt onderdeel uit van de module Verandermanagement en is een van de veranderkundige componenten van de opleidingscyclus. Gaat het bij verandermanagement om algemene veranderkundige kennis en vaardigheden, MST richt zich op een van de veranderkundige invalshoeken waarbij het ontwerp, de inrichting en structuur van organiseren centraal staat als aangrijpingspunt voor verandering. Daarnaast richten we ons in deze module op een aantal algemene modellen en concepten in relatie tot veranderingsprocessen, besteden we aandacht aan implementatie van verandering en de veranderingscomponent in de afstudeeropdracht van de BI. 1. Inleiding. Integrale Organisatievernieuwing (IOV) en de Moderne Sociotechniek (MST) Organiseren is gericht op het zodanig samenwerken van mensen en machines dat de gewenste doelen worden bereikt. Doelen, middelen en omstandigheden wijzigen en dus ook de werkwijzen, manieren van samenwerken en organiseren. Vanaf de tweede helft van de vorige eeuw zien we dan ook dat men zich druk gaat maken over het veranderen van organisaties. Naast organiseren en managen ontstaat er een aparte discipline: verandermanagement. De stroom van theorieën die ontstaat, is voornamelijk gebaseerd op een beeld waarin aan de ene kant een organisatie bestaat als een statische set van mensen en middelen en aan de andere kant de managers en leiders die moeten zorgen dat die organisatie op gezette tijden veranderd. Veel van de gangbare concepten sloven zich dan ook uit in allerhande verleidingstechnieken waarin het management aan het overtuigen, motiveren en manipuleren slaat. Het omgaan met weerstand, cultuurinterventies en psychologische spelletjes zijn in deze benaderingen geliefde thema s. Al rond 1950 stelden onderzoekers van het Britse Tavenstock instituut vast dat in natuurlijke vormen van organiseren, zoals mensen dat al sinds de oudheid doen in groep-, familie en gezinsverband, veranderen een geïntegreerd onderdeel is van organiseren en werken. Organiseren is veranderen. Ze onderzochten de vele problemen in de mijnindustrie na het mechaniseringtijdperk en ontdekten dat de wijze waarop mijnwerkers vóór dit tijdperk samenwerkten dicht in de buurt kwam van de natuurlijke (menselijke) manier van organiseren. Kenmerk van deze werkwijze was dat niet de functies maar de werkprocessen centraal stonden, groepen mijnwerkers zelfstandige teams vormden met veel zeggenschap over de wijze van werken, aansturen en belonen. Men was (gezamenlijk) verantwoordelijk voor hele taken en er was minder arbeidsdeling. Experimenten met deze teams toonden aan dat de productie steeg, de kwaliteit van de producten beter werd en de kwaliteit van de arbeid beter werd: minder ongevallen en minder ziekteverzuim. De aanpak werd uitgewerkt in een vorm van stroomsgewijs afstemmen van sociale en technische activiteiten die bekend werd onder de naam sociotechniek (ST). Later, in de jaren 80 werkte de Nederlander Ulbo de Sitter deze aanpak uit tot een bredere benadering ook geschikt voor de dienstverlening: de moderne sociotechniek (MST). In Amerika ontwikkelde zich in die tijd het bekende Business Proces Redesign (BPR). Hoewel beide procesgericht organiseren als basis hebben, verschillende de methoden aanzienlijk. De Moderne Sociotechniek is de kern van de school van Integrale Organisatie Vernieuwing (IOV) en het ontwerpaspect (inrichting en structuur van de organisatie) is hierbij de basis en het aangrijpingspunt voor verandering. Een goede balans van sturing en zelforganisatie neemt hierbij ook een belangrijke plaats in. 1. Doelstellingen

12 Na afloop van dit onderdeel beschikt de student over de volgende kennis en kunde: - kennis en inzicht in de moderne sociotechniek als praktijktheorie en aanpak voor organisatieontwerp en verandering. - (Kan een sociotechnische analyse opzetten en uitvoeren) - (Kan een sociotechnisch herontwerp maken en toetsten) - Kennis en inzicht in een aantal algemene veranderkundige modellen en concepten - (Kan een veranderkundige strategie beargumenteerd kiezen en opzetten); 2. Inhoud De module MST bestaat globaal uit de volgende onderdelen: - Colleges - Opdrachten (vervallen). ontwerpen onderzoek- en analyse-instrument of maken sociotechnisch herontwerp 3. Literatuur Er wordt gewerkt aan de hand twee boeken en een reader. Boeken: Leren veranderen, L. de Caluwe, H.Vermaak, Samson, Alphen aan de Rijn, 1999 ISBN: De moderne scociotechnische benadering, P. van Amelsfoort, St-groep, Vlijmen, 1999, ISBN Reader : Sociotechnisch veranderen, de structuur als aangrijpingspunt, AIM, 2004 In bijlage 2 is een overzicht opgenomen van aanbevolen literatuur. 4. Lesplan In dit onderdeel van verandermanagement staat het onderdeel MST centraal. Dit onderdeel bestaat uit een 4 tal colleges. De uitgebreide versie van deze module heeft een opdracht die in duo s wordt uitgevoerd. In deze versie komt deze te vervallen.. Tijdens de colleges wordt: de theorie ingeleid en samengevat, de opdracht, zoals omschreven in de opdrachtenparagraaf wordt wel toegelicht opdat de studenten hier mogelijkheden kunnen halen voor hun proftaak.. 6. Beoordeling. Dit onderdeel wordt op de volgende punten beoordeeld. Individueel - Aanwezigheid en actieve deelname aan de colleges - Een schriftelijke individuele toets waarbij - of aan de hand van een Casus een 10 tal vragen moeten worden beantwoord dan wel opdrachten moeten worden uitgewerkt. - Of een 5 tal algemene vraagtellingen over de theorie (literatuur) moeten worden beantwoord. 7. Herkansing - Indien voor de toets een onvoldoende wordt gehaald is er een herkansingstoets in de herkansingsperiode. 6. Leer- leeswijzer en Programma Onderwerpen Moderne Sociotechniek Literatuur

13 Lesweek 1 Verandermanagement, inleiding Het oerprobleem: Sturing en Zelfsturing Geschiedenis en noodzaak IOV en MST Caluwe MST Hfst 1-4 Lesweek 2 IOV: Sociotechnisch ontwerpen en veranderen Paralelliseren en Segmenteren, Zelfsturende teams MST en Reader - geheel Algemene veranderkundige modellen Lesweek 3 Algemene veranderkundige modellen Caluwe MST Lesweek 4 Implementeren en Veranderen Lesweek 5 Responsie, Veranderen en Afstuderen Lesweek 9 Lesweek 10 Toets Herkansing 7. De MST eindopdracht Niet van toepassing voor deze (verkorte) module:

14 Bijlage 1 Literatuur Boeken: Leren veranderen, L. de Caluwe, H.Vermaak, Samson, Alphen aan de Rijn, 1999 ISBN: De moderne scociotechnische benadering, P. van Amelsfoort, St-groep, Vlijmen, 1999, ISBN Reader : Sociotechnisch veranderen, de structuur als aangrijpingspunt, AIM, 2004 (5 artikelen) Kopen bij dictaenbureau. Inhoud Reader Artikel Sturing en Zelforganisatie. Uit: Verandermanagement, W.F.G. Mastenbroek, Holland Business Publicatios, 2001, ISBN: Artikel P.J.L.M. van Amelsfoort en G.H. Scholtes, Het ontwerpen en invoeren van zelfsturende teams in: sociotechnisch ontwerpen. Lemma,1996. Artikel A. Cozijnsen, W.J.Vrakking, Organisatiediagnose, Veranderingsvermogen en structuurdilemma s, uit: Ontwerp en Invoering, strategieën voor organisatieverandering. Samson, Alphen aan de Rijn, 1998, ISBN: M. de Metsemaker, Interview met Ubbo de Sitter, in Pantha Rei, 1995, jaargang 5 nr.1, St- Groep,Vlijmen. Artikel J.F. den Hertog en J. Gerrichhauzen. Integrale organisatievernieuwing (IOV) uit: Interventies bij organisatieverandering, Kluwer, Open Universiteit Nederland, 1994, ISBN: Aanbevolen literatuur: Het organiseren van kennisintensieve processen, M. Metsemaker, P. van Amelsfoort, J. van Jaarsveld, St-groep, Vlijmen, 2002, ISBN Zelfsturende teams, ontwerpen, invoeren en begeleiden. P. van Amelsfoort, G. Scholtes, St- Groep,Vlijmen, 1998, ISBN: Verandermanagement, W.F.G. Mastenbroek, Holland Business Publicatios, 2001, ISBN: Van weerstand naar veranderingsbereidheid, E.E. Metselaar en A.J. Cozijnsen, Holland Business Publications, Heemstede, 2002, ISBN: Ontwerp en Invoering, strategieën voor organisatieverandering, A. Cozijnsen, W.J.Vrakking, Samson, Alphen aan de Rijn, 1998, ISBN:

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Minor Analyse, diagnose en verandering van organisaties (ADV)

Minor Analyse, diagnose en verandering van organisaties (ADV) Minor Analyse, diagnose en verandering van organisaties (ADV) Faculteit Economie en Management 2007/2008 Versie 1 Minor Analyse, diagnose en verandering van organisaties (ADV) Voor wie is deze minor bestemd

Nadere informatie

MBAprogramma. MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname. TSM Business School Nederland. Lectoraat

MBAprogramma. MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname. TSM Business School Nederland. Lectoraat MBAprogramma MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname TSM Business School Nederland Lectoraat Duurzaamheid & Ondernemerschap Dr. Paul C. J. Linders 2 Inleiding In de afgelopen

Nadere informatie

Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR

Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR Cursusdag 1 09:30 uur Kennismaking We starten deze module een kennismaking. We inventariseren de verwachtingen van alle deelnemers. U krijgt een toelichting

Nadere informatie

TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE Praktijk 8 Deeltijd

TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE Praktijk 8 Deeltijd TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE Praktijk 8 Deeltijd Titel vak: Praktijk 8 Kwartaal: 4 Voltijd/deeltijd: Deeltijd Studiejaar: 2 Datum versie: April 2013 ECTS: 5 Assessoren: Vakcoördinator: Caroline Zijlstra, Chris

Nadere informatie

Bachelor of Business Administration (MER opleiding)

Bachelor of Business Administration (MER opleiding) Bachelor of Business Administration (MER opleiding) voor decentrale overheden Het Onderwijs De Bachelor of Business Administration voor decentrale overheden (Management, Economie & Recht, MER) wordt aangeboden

Nadere informatie

Post HBO opleiding Management in Zorg en Welzijn

Post HBO opleiding Management in Zorg en Welzijn Zorg en Welzijn Algemeen De post-hbo opleiding Management in Zorg en Welzijn is een opleiding van 1,5 jaar voor mensen met een afgeronde hbo-opleiding die werkzaam zijn in de sector zorg en welzijn en

Nadere informatie

[STUDIEHANDLEIDING PROJECTMANAGEMENT]

[STUDIEHANDLEIDING PROJECTMANAGEMENT] 2014/2015 ROC van Amsterdam Projectmanagement Schooljaar 2014/2015; Joerie Smit [STUDIEHANDLEIDING PROJECTMANAGEMENT] Een project draaien kunnen velen. Er één managen is een kunst Inleiding Een project

Nadere informatie

Modulehandleiding IMOVGM60M4: Overheid en Vastgoed

Modulehandleiding IMOVGM60M4: Overheid en Vastgoed Modulehandleiding IMOVGM60M4: Overheid en Vastgoed Opleiding: Vastgoed en Makelaardij Cluster : IMO Studiejaar: 4 Periode: jaar 4, kwartaal 2 EC s: 2 Auteur: M. R. de Voogd Datum: november 2011 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Marketing met Interactieve Media

Marketing met Interactieve Media HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI Marketing met Interactieve Media CDMMIM01-1 Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt Goedgekeurd door: (namens curriculumcommissie) Datum: MARKETING MET INTERACTIEVE

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Verandermanagement & Leadership De Post HBO opleiding Verandermanagement & leadership duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

Veranderen is een noodzaak, verbeteren is een keuze (1)

Veranderen is een noodzaak, verbeteren is een keuze (1) (1) Inspirerend leiderschap van bestuurders en directeuren vraagt om meer aandacht voor hun verander- en verbetercapaciteit. In dit eerste deel (van twee) staat een belangrijke component hiervan centraal:

Nadere informatie

Lange cursus beschrijving van de cursus: ITIL basics

Lange cursus beschrijving van de cursus: ITIL basics Lange cursus beschrijving van de cursus: ITIL basics ALGEMEEN Het inrichten van een ICT Beheerorganisatie is een complexe en tijdrovende aangelegenheid. Het resultaat is afhankelijk van veel aspecten.

Nadere informatie

Training Resultaatgericht Coachen

Training Resultaatgericht Coachen Training Resultaatgericht Coachen met aandacht voor zingeving Herken je dit? Je bent verantwoordelijk voor de gang van zaken op je werk. Je hebt alle verantwoordelijkheid, maar niet de bijbehorende bevoegdheden.

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Verandermanagement & Leadership De cursus Verandermanagement & Leadership duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Development & Innovatie De Post HBO opleiding Development & Innovatie duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht. Hierin volgt

Nadere informatie

Media Outlook 2 HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI CDMMOU02-2. Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt. Goedgekeurd door:

Media Outlook 2 HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI CDMMOU02-2. Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt. Goedgekeurd door: HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI Media Outlook 2 CDMMOU02-2 Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt Goedgekeurd door: (namens curriculumcommissie) Datum: MARKETING MET INTERACTIEVE MEDIA 6-5 -

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Agile & Scrum Projectmanagement De cursus Agile & Scrum Projectmanagement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Studiehandleiding Opleiding FBTR. Leerarrangement LA32 2 e jaar Tourmanager BLOK B 2015-2016. Commerciële Calculaties

Studiehandleiding Opleiding FBTR. Leerarrangement LA32 2 e jaar Tourmanager BLOK B 2015-2016. Commerciële Calculaties Studiehandleiding Opleiding FBTR Leerarrangement LA32 2 e jaar Tourmanager BLOK B 2015-2016 Commerciële Calculaties 1 Inleiding 1.1 Doel van het leerarrangement In de toekomst zal vaak van je verwacht

Nadere informatie

MODULEHANDLEIDING BM- Succesvolle Organisaties

MODULEHANDLEIDING BM- Succesvolle Organisaties MODULEHANDLEIDING BM- Succesvolle Organisaties Opleiding Bedrijfskunde MER Hoofdfase Osiriscode: Collegejaar: 2015-2016 Blok: 2 jaar 3 business management 1 Samenvatting Naam onderwijseenheid BM-Succesvolle

Nadere informatie

Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen

Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen Het succesvol doorvoeren van organisatieverandering vraagt nogal wat. De uitdaging is om de beoogde verandering werkbaar te maken en te borgen

Nadere informatie

Leerplanschema Minor Psychologie

Leerplanschema Minor Psychologie Minor Psychologie 1 Inleiding Waarom houden mensen zich niet aan dieetvoorschriften? Hoe kan ik ze dan stimuleren om dat wel te doen? Hoe kan ik teamsporters leren om beter om te gaan met zelfkritiek?

Nadere informatie

HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI

HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI Inleiding Ontwerpen CMTONT01-1 Aantal studiepunten: 2 Modulebeheerder: Rob Zoeteweij Modulebeschrijving 3 1. Algemene omschrijving 4 1.1. Inleiding 4 1.2. Relatie met andere

Nadere informatie

Datawarehousing BIM. Modulecode: BIMDTB06 Modulehouder: H.D.A. de Wit Publicatiedatum: mei 2014 Studiejaar:2013-2014 Studielast: 2 punten

Datawarehousing BIM. Modulecode: BIMDTB06 Modulehouder: H.D.A. de Wit Publicatiedatum: mei 2014 Studiejaar:2013-2014 Studielast: 2 punten Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch,

Nadere informatie

IORE-1AR (Inleiding Ondernemingsrecht) IORE-1AE (Economie voor Juristen) IORE-1AR: de heer mr. S. Boelens IORE-1AE: de heer R.

IORE-1AR (Inleiding Ondernemingsrecht) IORE-1AE (Economie voor Juristen) IORE-1AR: de heer mr. S. Boelens IORE-1AE: de heer R. Algemene informatie Titel OWE Code OWE Onderdelen Eigenaar OWE Inleiding Ondernemingsrecht IORE IORE-1AR (Inleiding Ondernemingsrecht) IORE-1AE (Economie voor Juristen) IORE-1AR: de heer mr. S. Boelens

Nadere informatie

APICS CPIM Certification

APICS CPIM Certification oae.nl Bellinistraat 81 1817 JM Alkmaar 072-5207505 info@oae.nl APICS CPIM Certification OAE Supply Chain Academy 2011 pagina 1 www.oae.nl APICS CPIM Building Operational Management Excellence Voor wie

Nadere informatie

Marketing NIMA-B. studiejaar 2015-2016. Media, Informatie en Communicatie. Modulehandleiding. Specialisatie Mediaondernemerschap

Marketing NIMA-B. studiejaar 2015-2016. Media, Informatie en Communicatie. Modulehandleiding. Specialisatie Mediaondernemerschap Opleiding: Media, Informatie en Communicatie Marketing NIMA-B Modulehandleiding Specialisatie Mediaondernemerschap studiejaar 2015-2016 Blok 1 + 2 Docenten:, Eric de, Willem Buffing, Marcel van der Lugt

Nadere informatie

Conclusies veranderen van organisatiecultuur

Conclusies veranderen van organisatiecultuur Hoofdstuk 11 Conclusies veranderen van organisatiecultuur In dit deel heb ik de basisprincipes en ingrediënten beschreven van de voor cultuurveranderingen in organisaties. 114 Leiders in cultuurverandering

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Masterclass Plan van Aanpak Schrijven De Masterclass Plan van Aanpak Schrijven duurt 1 dag en omvat 2 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT. Masterclass Informatiemanagement

AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT. Masterclass Informatiemanagement AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT Masterclass Informatiemanagement AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT INTRODUCTIE Informatie is voor elke organisatie een cruciale asset. Efficiënte uitvoering van

Nadere informatie

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT In samenwerking met MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT INTERACTIEVE PRAKTISCHE MASTERCLASS MET GRONDIGE KENNIS VAN, INZICHT IN EN HANDVATTEN VOOR HET VAKGEBIED LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP NYENRODE.

Nadere informatie

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Masterclass - Alliantievaardigheden Een praktische leidraad voor toekomstige alliantiemanagers Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Financieel Management & Leadership De Post HBO opleiding Financieel Management & Leadership duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in

Nadere informatie

we invite you to grow

we invite you to grow we invite you to grow Talentprogramma Kwaliteitsverpleegkundige Zorgmanagement Bedrijfsvoering Medisch Verpleegkundig adviseur van het zorgproces 2 Doelgroep Verpleegkundigen niveau 4 en 5 met minimaal

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 5. Programma 5. Module Verandermanagement 6. Module Leadership 7.

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 5. Programma 5. Module Verandermanagement 6. Module Leadership 7. 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Persoonlijk intakegesprek master 5 Programma 5 Module Verandermanagement 6 Module Leadership 7 Module Ethiek 8 Rooster 9 Masterclass Verandermanagement 9 Opleidingskosten 10

Nadere informatie

Minor NLP: Opleiding Technician en Practitioner

Minor NLP: Opleiding Technician en Practitioner Minor NLP: Opleiding Technician en Practitioner Faculteit Economie en Management Minor NLP: Opleiding Technician en Practitioner NLP NLP staat voor Neuro Linguïstisch Programmeren (Bandler en Grinder,

Nadere informatie

4. Inhoud minor. Diplomasupplement

4. Inhoud minor. Diplomasupplement Minorregeling 2010-2011 Start september 2010 1. Naam minor: Recht 2. Engelse benaming: Law 3. Catalogusnummer: 7 4. Inhoud minor Het doel van de minor is dat je: 1. rekening houdt met juridische aspecten

Nadere informatie

2. Opleidingskader voor de opleiding Teamleider Preparatie nafase

2. Opleidingskader voor de opleiding Teamleider Preparatie nafase 2. Opleidingskader voor de opleiding Teamleider Preparatie nafase In het project GROOTER worden onder andere opleidingskaders ontwikkeld voor drie functiegerichte opleidingen voor Bevolkingszorg. In dit

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Inkoopmanagement & Procurement De cursus Inkoopmanagement & Procurement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Persoonlijke Effectiviteit De cursus Persoonlijke Effectiviteit duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden:

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Marco Snoek over de masteropleiding en de rollen van de LD Docenten De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Het intended curriculum : welke doelen worden

Nadere informatie

DE VERANDEREXPEDITIE!

DE VERANDEREXPEDITIE! DE VERANDEREXPEDITIE! OP WEG NAAR EEN SUCCESVOL RESULTAAT Hands-on begeleiding voor de verandermanager Interselectgroup i.s.m dr. Marco de Witte (adviseur en veranderkundige) Visie op verandermanagement

Nadere informatie

SQL & Relationele datamodellen in interactieve media

SQL & Relationele datamodellen in interactieve media SQL & Relationele datamodellen in interactieve media HVA-IAM-V1-TDI-SQL Algemene handleiding bij het vak 2010-2011 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Leerdoelen:... 3 Competenties:... 3 Plaats in het leerplan:...

Nadere informatie

Scenario: theoretisch blok (voorbeeldscenario / blauwdruk van een leerpraktijk)

Scenario: theoretisch blok (voorbeeldscenario / blauwdruk van een leerpraktijk) Christine Prast, onderwijskundige Scenario: theoretisch blok (voorbeeldscenario / blauwdruk van een leerpraktijk) Vooraf Onderwijskundig kader waarbinnen herontwerp plaatsvond Uitgangspunt bij het hier

Nadere informatie

Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013

Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 I Inhoudsopgave

Nadere informatie

Minor Goede doelen, filantropie en non-profits

Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Minor Goede doelen, filantropie en non-profits I Inhoudsopgave Vak: Geschiedenis van de filantropie 1 Vak: Inleiding Filantropie 1 Vak: Non-Profit and Charity Marketing 2 Vak: Verklaringen voor prosociaal

Nadere informatie

Body of Knowledge and Skills Domein Bedrijfskunde en Agribusiness, opleiding Associate Degree B&A

Body of Knowledge and Skills Domein Bedrijfskunde en Agribusiness, opleiding Associate Degree B&A Body of Knowledge and Skills Domein Bedrijfskunde en Agribusiness, opleiding Associate Degree B&A Eindterm 1 Ontwikkelen van een visie op veranderingen en trends in de externe omgeving en ontwikkelen van

Nadere informatie

Leiderschap bij organisatie verandering. Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015

Leiderschap bij organisatie verandering. Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015 1 1 Leiderschap bij organisatie verandering Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015 Het belang van leiderschap: overal om ons heen 2 Thema s 3 1. Wat is leiderschap?

Nadere informatie

ilealignment.nl Camberwell Organisatie Advies

ilealignment.nl Camberwell Organisatie Advies ilealignment.nl Camberwell Organisatie Advies Specialisme AgileAlignment.nl is Agile specialist op het gebied van: Inrichting van de sturing Het optimaliseren van de sturing aan Agile teams en kwaliteitsborging

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 4. Module Verandermanagement 5. Module Marketing & Communicatie 6.

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 4. Module Verandermanagement 5. Module Marketing & Communicatie 6. 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Persoonlijk intakegesprek master 4 Module Verandermanagement 5 Module Marketing & Communicatie 6 Rooster 7 Opleidingskosten 7 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802

Nadere informatie

Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014

Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 Minor Goede doelen, filantropie en non-profits Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 I Inhoudsopgave

Nadere informatie

De casuïstiek is relatief eenvoudig. Het betreft grotendeels enkelvoudige strafzaken. Met één verdachte en één strafbaar feit

De casuïstiek is relatief eenvoudig. Het betreft grotendeels enkelvoudige strafzaken. Met één verdachte en één strafbaar feit Algemene informatie Titel OWE Code OWE Eigenaar OWE Opleiding Inleiding Straf- en Strafprocesrecht ISSE de heer mr. dr. P Smith (SMTHP) HBO-Rechten Studiejaar 2011-2011 Periode (1-4) 1&2 en 3&4 Doorlooptijd

Nadere informatie

HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI. Organiseren zonder Organisaties MODULEWIJZER MEDBV201D

HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI. Organiseren zonder Organisaties MODULEWIJZER MEDBV201D HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI Organiseren zonder Organisaties MODULEWIJZER MEDBV201D Aantal studiepunten: 2 CP Module beheerder: Elske Revelman de Vries, mailadres: revee@hr.nl Opleiding: CMD Deeltijd Versie

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Inkoopmanagement & Procurement De Post HBO opleiding Inkoopmanagement & Procurement duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

Franciscaans Studiecentrum

Franciscaans Studiecentrum Minor Christelijke spiritualiteit Cursus Het goede leven. Franciscaanse spiritualiteit over duurzaamheid, zorg en leiderschap Minor Christelijke Spiritualiteit Het (FSC) doet wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

opdracht relevante informatie of dat u als opdrachtgever de studenten voldoende tijd voor begeleiding en beoordeling kunt bieden.

opdracht relevante informatie of dat u als opdrachtgever de studenten voldoende tijd voor begeleiding en beoordeling kunt bieden. vergroot uw slagkracht Huisvesting Innovatie Projectmanagement Optimale benutting Bedrijfsprocessen Faculteit Economie en Management Bedrijfskundig management Wilt u uw bedrijfsvoering laten analyseren

Nadere informatie

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent Management Development is een effectieve manier om managementpotentieel optimaal te benutten en te ontwikkelen in een stimulerende en lerende omgeving. De manager van vandaag moet immers adequaat kunnen

Nadere informatie

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Logistiek en economie Hva techniek HVA TECHNIEK Logistiek en Economie 2013-2014 Het muziekfestival staat op de kalender, de artiesten zijn geboekt. Maar hoe komen al die onderdelen

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Inleiding 7 2 Voorkennis 7 3 Het cursusmateriaal 7 4 Structuur, symbolen en taalgebruik 8 5 De cursus bestuderen 9 6 Studiebegeleiding 10 7 Huiswerkopgaven 10 8 Het tentamen

Nadere informatie

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT In samenwerking met MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT INTERACTIEVE PRAKTISCHE MASTERCLASS MET GRONDIGE KENNIS VAN, INZICHT IN EN HANDVATTEN VOOR HET VAKGEBIED LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP NYENRODE.

Nadere informatie

Module 3: Verandermanagement

Module 3: Verandermanagement Module 3: Verandermanagement STUDENTENHANDLEIDING Opleidingsmodule Verandermanagement waarin (aanstaande) interim managers in het onderwijs inzicht krijgen in manieren om een schoolorganisatie qua structuur

Nadere informatie

Christelijke spiritualiteit

Christelijke spiritualiteit Christelijke spiritualiteit Cursus Het goede leven. Minor Franciscaanse spiritualiteit over duurzaamheid, zorg en leiderschap Het (FSC) doet wetenschappelijk onderzoek naar de levensoriëntatie zoals die

Nadere informatie

Effectief investeren in management

Effectief investeren in management Effectief investeren in management Veel organisaties zijn in verandering. Dat vraagt veel van de leidinggevenden/managers. Zij moeten hun medewerkers in beweging krijgen om mee te veranderen. En dat gaat

Nadere informatie

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN WHITEPAPER HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN..HET EFFECT VAN VREEMDE OGEN.. Copyright 2014 OPDIC W www.implementatie-erp.nl E info@implementatie-erp.nl Hoe de kans op een succesvolle

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89 Inhoud Inleiding 9 1 Zelfsturend leren 13 1.1 Zelfsturing 13 1.2 Leren 16 1.3 Leeractiviteiten 19 1.4 Sturingsactiviteiten 22 1.5 Aspecten van zelfsturing 25 1.6 Leerproces vastleggen 30 2 Oriëntatie op

Nadere informatie

!!!! !!!! 1. Professioneel adviseren

!!!! !!!! 1. Professioneel adviseren Professioneel adviseren In deze zesdaagse opleiding krijg je de kans om in een veilige omgeving de eigen sterkere en zwakkere kanten te onderkennen en te werken aan je ontwikkelpunten als consultant. Je

Nadere informatie

Diagnose instrument Organisatie vernieuwing

Diagnose instrument Organisatie vernieuwing Diagnose instrument Organisatie vernieuwing Doel De checklist helpt een managementteam om een beslissing te nemen over de meest belovende aangrijpingspunten voor verandering. Tevens kan het gebruikt worden

Nadere informatie

ORGANISATIEDISSONANTIE

ORGANISATIEDISSONANTIE ORGANISATIEDISSONANTIE Hebben wij dat? Marianne Kok 2015 Marianne Kok Titel Organisatiedissonantie Ondertitel Hebben wij dat? ISBN 978-90-823911-0-7 Druk Eerste druk, 2015 NUR 801 management algemeen Trefwoorden:

Nadere informatie

MODULEHANDLEIDING Online marketing

MODULEHANDLEIDING Online marketing MODULEHANDLEIDING Online marketing Opleiding Bedrijfskunde MER Hoofdfase Osiriscode: Collegejaar: 2015-2016 Blok: 2 Samenvatting Online marketing Studielast 3 ects Studiejaar 3 Periode 2 - de student kan

Nadere informatie

Informatiemanagement, -processen en -implementaties

Informatiemanagement, -processen en -implementaties Informatiemanagement, -processen en -implementaties Spelsimulatie en Organisatieverandering imvalues Presentatie Inhoud Introductie Spelsimulatie Aanpak Toepassing Meer informatie Introductie imvalues

Nadere informatie

& Academie voor NLP. Business NLP Basics. Basisopleiding in Persoonlijke Effectiviteit

& Academie voor NLP. Business NLP Basics. Basisopleiding in Persoonlijke Effectiviteit & Business NLP Basics Basisopleiding in Persoonlijke Effectiviteit hovelingsjanse is de interdisciplinaire organisatie die meerwaarde biedt op het gebied van veranderen: door van dichtbij die verandering

Nadere informatie

Qmus 11februari 2010. = veranderenverbeteren. Context en balans

Qmus 11februari 2010. = veranderenverbeteren. Context en balans Qmus 11februari 2010 = veranderenverbeteren Context en balans HET INK MODEL Management van medewerkers Medewerkers Leiderschap Strategie en beleid Management van processen Klanten en Partners Bestuur en

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Lean- & Proces Management De cursus Lean & Process Management duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Verandermanagement 6. Module Leadership 7. Module Ethiek 8. Module Strategie & Beleid 9.

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Verandermanagement 6. Module Leadership 7. Module Ethiek 8. Module Strategie & Beleid 9. 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Verandermanagement 6 Module Leadership 7 Module Ethiek 8 Module Strategie & Beleid 9 Rooster 10 Opleidingskosten 10 Netherlands Business Academy Postbus 6546

Nadere informatie

Erratum Studiegids Communicatiemanagement voltijd 2015-2016

Erratum Studiegids Communicatiemanagement voltijd 2015-2016 Erratum Studiegids Communicatiemanagement voltijd 201-2016 1 Errata In hoofdstuk 1 Voorwoord dient op bladzijde 6 de tekst (Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.) te worden gewijzigd in (zie paragraaf 2.8.3)

Nadere informatie

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS Dat vind ik een van de mooiste dingen aan de seksuologie: dat de geestelijke en de somatische gezondheidszorg erin samen komen. evaluatie deelnemer mensenkennis Opleiding consulent seksuele gezondheid

Nadere informatie

Leiderschapstrainingen

Leiderschapstrainingen Leiderschapstrainingen De zorgsector maakt vele veranderingen door: naast veranderingen vanuit de overheid (financiering en andere wetswijzigingen) speelt ook de veranderende zorgvraag een rol. Zorginstellingen

Nadere informatie

ORGANISATIEADVIES INTERIM- EN VERANDERMANAGEMENT MANAGEMENT COACHING

ORGANISATIEADVIES INTERIM- EN VERANDERMANAGEMENT MANAGEMENT COACHING ORGANISATIEADVIES INTERIM- EN VERANDERMANAGEMENT MANAGEMENT COACHING SPECIALISMEN DE LANGEN CONSULTANCY Analyseren van knelpunten in uw organisatie en vervolgens: Uitstippelen van oplossingsgerichte strategieën

Nadere informatie

Netherlands Business Academy. Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005 05. info@nlba.nl www.nlba.nl

Netherlands Business Academy. Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005 05. info@nlba.nl www.nlba.nl 1 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005 05 info@nlba.nl www.nlba.nl 2 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Verandermanagement 6 Module Leadership 7 Module

Nadere informatie

de heer mr. D.W. de Jong (JNGDD) Rechtsvinding straf- en strafprocesrecht

de heer mr. D.W. de Jong (JNGDD) Rechtsvinding straf- en strafprocesrecht Titel Onderwijseenheid (OWE) Code OWE Eigenaar OWE Materieel Strafrecht SRD 1 Opleiding HBO-Rechten 2 Doelgroep: variant(en) VT / DT / DU / EL de heer mr. D.W. de Jong (JNGDD) E-learning Cluster D-cluster

Nadere informatie

3. Opleidingskader voor de opleiding Informatiecoördinator

3. Opleidingskader voor de opleiding Informatiecoördinator 3. Opleidingskader voor de opleiding Informatiecoördinator In het project GROOTER worden onder andere opleidingskaders ontwikkeld voor drie functiegerichte opleidingen voor Bevolkingszorg. In dit hoofdstuk

Nadere informatie

8-6-2010. Oplossingen voor Implementatie. Wat betekenen deze organisatie concepten voor RM implementatie in een organisatie?

8-6-2010. Oplossingen voor Implementatie. Wat betekenen deze organisatie concepten voor RM implementatie in een organisatie? 2. Oplossingen voor WELKOM Implementatie Door combineren van: 1. Organisatiekunde 2. Innovatiemanagement 3. Verandermanagement 2. Neo-modernistisch: menselijk begrip, de mens centraal Toenemende geschiktheid

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Controlling & Accounting De cursus Controlling & Accounting duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Minor Filosofie en Wetenschap Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014

Minor Filosofie en Wetenschap Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 Minor Filosofie en Wetenschap Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 I Inhoudsopgave Vak: Filosofische

Nadere informatie

Vakgebied(en) Bedrijfsadministratie

Vakgebied(en) Bedrijfsadministratie Modulebeschriiving Aangemaakt door: Bert Dambrink Eerste versie Laatste revisie Initieel bedoeld voor collegejaar 2010 2011, opleidingsjaar 2, blok 2.2 Gecontroleerd

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Module Verandermanagement 6. Module Leadership 7. Module Ethiek 8. Rooster 9. Docenten 9. Opleidingskosten 10

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Module Verandermanagement 6. Module Leadership 7. Module Ethiek 8. Rooster 9. Docenten 9. Opleidingskosten 10 Inhoudsopgave Inleiding 4 Module Verandermanagement 6 Module Leadership 7 Module Ethiek 8 Rooster 9 Docenten 9 Opleidingskosten 10 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82

Nadere informatie

Spelsimulaties in een op competenties gebaseerd curriculum in het hoger onderwijs

Spelsimulaties in een op competenties gebaseerd curriculum in het hoger onderwijs Spelsimulaties in een op competenties gebaseerd curriculum in het hoger onderwijs Vincent Peters SAGANET Seminar Amersfoort, 17 maart 2005 Informatie over Spelsimulaties Inhoudsopgave Competenties Op competenties

Nadere informatie

Where innovation starts. Vakken eerste jaar major Technische Bedrijfskunde

Where innovation starts. Vakken eerste jaar major Technische Bedrijfskunde Where innovation starts Vakken eerste jaar major Technische Bedrijfskunde TU/e Bachelor College De Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) bundelt haar bacheloronderwijs in het Bachelor College. Als student

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO IT & Process Management De Post HBO opleiding IT & Process Management duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht. Hierin volgt

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

Basisopleiding Management Consultant

Basisopleiding Management Consultant Basisopleiding Management Consultant Vrije Universiteit Amsterdam // Basisopleiding Management Consultant // Basisopleiding Management Consultant Het adviesvak heeft zich de laatste jaren sterk ontwikkeld.

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-bacheloropleiding Bedrijfskunde

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-bacheloropleiding Bedrijfskunde U2013/01220 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2013 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2013-2014 voor de bacheloropleiding Bedrijfskunde. A.

Nadere informatie

mevrouw drs. D. van der Wagen Rechtsvinding van straf- en procesrecht Beschrijving en doel van dit beroepsproduct

mevrouw drs. D. van der Wagen Rechtsvinding van straf- en procesrecht Beschrijving en doel van dit beroepsproduct Titel Onderwijseenheid (OWE) Code OWE Eigenaar OWE Juridisch argumenteren JDD 1 Opleiding HBO-Rechten 2 Doelgroep: variant(en) VT / DT / DU / EL mevrouw drs. D. van der Wagen E-learning Cluster C-, D-

Nadere informatie

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt:

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt: Wabo effectief ?Hoe Zo! >> Het toepassen van de Wabo is meer dan alleen de IT-structuur aanpassen, de procedures herzien en/of de processen opnieuw beschrijven en herinrichten. Het zijn de medewerkers

Nadere informatie

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2010-2011

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2010-2011 Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2010-2011 I De premasteropleiding duurt maximaal één jaar en is bestemd voor

Nadere informatie