Orthopedie. Artrose.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Orthopedie. Artrose."

Transcriptie

1 Orthopedie Artrose

2 Inhoud Wat is artrose?... 3 Ontstaan van artrose... 4 Klachten... 4 Vooruitzichten na de diagnose artrose... 5 Leefstijladviezen... 6 De behandeling... 7 Vragen... 8 Contactgegevens... 8 Patiëntenvoorlichting: ORT029 / Artrose /

3 Artrose In deze folder vindt u informatie over heup- of knieartrose. De folder geeft informatie over wat artrose is, welke stappen u kunt nemen als er bij u artrose is geconstateerd en hoe de zorg er uit kan zien. Ook worden er verschillende behandelingen beschreven. Bijvoorbeeld medicijnen, oefentherapie en leefstijladviezen. Wat is artrose? Artrose is een veel voorkomende aandoening van de gewrichten. Artrose is niet te genezen, maar er zijn wel mogelijkheden om uw klachten te verminderen. Daarbij kunt u veel zelf doen. Artrose is een aandoening waarbij het gewrichtskraakbeen (de glijdende laag van de gewrichten) in kwaliteit achteruit gaat en dunner en zachter wordt. Een gewricht bestaat uit twee botuiteinden die bekleed zijn met gewrichtskraakbeen. Bij een gezond gewricht is dit gewrichtskraakbeen dik en zorgt ervoor dat de botuiteinden soepel ten opzichte van elkaar kunnen bewegen. Kraakbeen heeft daarnaast een schokdempende werking waardoor grote krachten opgevangen worden. Door artrose raakt het kraakbeen beschadigd en gaat de kwaliteit achteruit. Het kraakbeen wordt ruw aan de oppervlakte. Op den duur kan het zelfs helemaal verdwijnen. Ook kan het bot rondom het gewricht veranderen door nieuwvorming van bot. Door de achteruitgang van de kwaliteit van het gewrichtskraakbeen, wordt het gewricht minder belastbaar. Hierdoor protesteert het gewricht bij lichte belasting met pijnklachten en zwelling. 3

4 Ontstaan van artrose Over het ontstaan van artrose is nog veel onduidelijk. De kans op artrose kan vergroot worden door: Hogere leeftijd: De kans op artrose neemt toe met de leeftijd. Vrouwelijk geslacht: Artrose komt 2 x meer voor bij vrouwen als bij mannen. Overgewicht. Regelmatige overbelasting: Bijvoorbeeld bij mensen met een zwaar beroep of topsporters. Erfelijkheid: In sommige families komt artrose meer voor door een erfelijke aanleg. Gewrichtsschade: Wanneer een gewricht door een ongeluk, blessure of aandoening schade heeft opgelopen, is de kans op artrose groter. Ook een ontsteking in het gewricht, zoals bij reuma, kan artrose veroorzaken. Door zo n ontsteking wordt het kraakbeen als het ware opgelost. Doordat de gewrichtsdelen dan niet meer goed passend over elkaar glijden, ontstaat er abnormale slijtage (artrose). Klachten De klachten bij artrose kunnen heel verschillend zijn. De meest voorkomende klachten zijn stijfheid en pijn. Klachten kunnen apart of in combinatie met elkaar optreden. Naarmate de artrose zich verder ontwikkelt, neemt de ernst van de klachten vaak toe. Pijn Artrose begint vaak met lichte pijn in het gewricht die geleidelijk aan wat erger kan worden. De pijn zit meestal in het gewricht zelf, soms kan de pijn uitstralen naar het gebied rondom het gewricht. De pijn is vaak het hevigst na een periode van rust, bijvoorbeeld na het opstaan s morgens of na lang zitten. Dit wordt startpijn genoemd en dit verdwijnt meestal na een aantal minuten bewegen. Bij gevorderde artrose kan de pijn ook in rust en tijdens de nacht aanwezig blijven. Stijfheid Naast pijn hebben mensen met artrose vaak last van stijfheid. Dit treedt vooral op na een periode van rust, de zogenaamde startstijfheid of ochtendstijfheid. Door beweging verdwijnt deze stijfheid weer. 4

5 Bewegingsbeperkingen Pijnlijke en stijve gewrichten zijn minder goed te bewegen. Minder beweging leidt vaak tot verzwakking van het gewricht en de omliggende spieren. Daardoor kan het gewricht zijn stabiliteit verliezen en de spierkracht afnemen. Er ontstaat dan een gevoel van spierzwakte. Bijvoorbeeld als het gaat om het kniegewricht, u kunt dan het gevoel hebben door de knie heen te zakken. Veranderende gewrichten Artrose leidt vaak tot een zichtbare verandering in de gewrichten. Het gewricht kan breder worden, vervormen, een andere stand aannemen of er kunnen (pijnloze) uitsteeksels ontstaan. Met name bij artrose in de vingers kunnen deze uitsteeksels ontstaan. In een ver gevorderd stadium van artrose kan de stand van het gewricht veranderen, waardoor ook de lichaamshouding verandert. Een voorbeeld hiervan is het naar binnen of buiten staan van knieën (zogenoemde X-benen of O- benen). Overige symptomen Bij mensen met artrose kunnen de gewrichten kraken bij beweging. Tevens kan er een ontsteking van het gewricht ontstaan. Het gewricht wordt dan dikker, roder, warmer, pijnlijker en de functie neemt tijdelijk af. Wanneer er een stukje bot afbreekt, zwerft dit door het gewricht. Hierdoor kan het gewricht soms op slot zitten. Vooruitzichten na de diagnose artrose Hoe de aandoening verloopt, varieert per patiënt. Het is afhankelijk van de ernst van de aangedane gewrichten en de bijbehorende klachten. Artrose is helaas niet te genezen en neemt vaak langzaam toe. U kunt wel iets doen om uw klachten te verminderen. 5

6 Leefstijladviezen Zorg voor een goed, gezond lichaamsgewicht: Overgewicht leidt tot overbelasting van uw gewrichten. Een diëtist kan u adviseren over het volgen van een bepaald dieet, daarnaast begeleidt en motiveert de diëtist u bij het volhouden van dit dieet. Ook krijgt u inzicht in de persoonlijke factoren die hierbij een rol spelen. Blijf bewegen: Wanneer u tijdelijk hevige klachten heeft, mag u het gewricht best even ontzien. Maar probeer zo snel mogelijk weer te gaan bewegen. Doe dit op een verantwoorde manier zodat u uw gewrichten niet overbelast. Overleg eventueel met een fysiotherapeut hoe u uw activiteiten weer op een verstandige manier kunt opbouwen. Houd uw gewrichten warm: Warmte kan de klachten die kunnen optreden als gevolg van artrose verminderen. Zorg ervoor dat het in uw omgeving niet te koud is. Probeer regelmatig te gaan zwemmen in warm water. Voorkom overbelasting: Gebruik bij het lopen eventueel een wandelstok. Probeer belastende bewegingen zoals traplopen en knielen zoveel mogelijk te beperken. U merkt vaak zelf welke bewegingen uw gewrichten overbelasten, doordat u daarna klachten krijgt. Hulpmiddelen en aanpassingen: Er zijn verschillende hulpmiddelen die ondersteuning kunnen bieden bij het lopen of bij andere activiteiten in het dagelijks leven. Veel gebruikte loophulpmiddelen zijn een stok, elleboogkruk, looprek en rollator. Deze loophulpmiddelen ontlasten het aangedane heup- of kniegewricht. De stok gebruik u aan de niet aangedane zijde. Andere hulpmiddelen die u in het dagelijkse leven kunt gebruiken zijn: - helping hand (een grijpertje om voorwerpen van de grond te rapen) - toiletverhoger - kousen- en panty-aantrekker - lange schoenlepel Soms kan het nodig zijn iets aan de schoen aan te passen of om een steunzool aan te meten, waardoor de stand van uw gewricht iets verbetert en de klachten kunnen afnemen. Een brace rond de knie kan een uitkomst zijn wanneer de knie instabieler wordt als er meer een 6

7 O- of een X-been ontstaat. Een brace kan dan de stabiliteit verbeteren. Daarnaast kunnen aanpassingen in uw huis aangebracht worden, zoals beugels in de douche en een douchestoel. De behandeling Artrose is niet te genezen. Wel kunnen er maatregelen getroffen worden waardoor de klachten afnemen, zodat u in het dagelijkse leven zo min mogelijk wordt beperkt. Dit zijn bijvoorbeeld: Oefentherapie om het functioneren van de spieren en gewrichten op peil te houden. Medicijnen tegen stijfheid en pijn: Er bestaan geen medicijnen die artrose kunnen genezen. De artrose pijn kan door een groot aantal medicijnen worden onderdrukt. Het slijtageproces wordt er echter niet door geremd. Pijnstillers kunnen het leven echter aanzienlijk aangenamer maken. Het is verstandig om het gebruik van pijnstillers beperkt te houden, bijvoorbeeld voor nachtelijke pijn of bij een belangrijke gebeurtenis waarvoor u graag pijnvrij wilt zijn. Stap 1 De eerste stap is om te beginnen met paracetamol om de pijn te verlichten. Stap 2 Mocht dit geen voldoende effect hebben dan is de tweede stap om pijnstillende en/of ontstekingsremmende medicijnen: NSAID s in te nemen. NSAID s - Non-steroidal anti-inflammatory Drugs Deze medicijnen worden veel gebruikt bij de klachten van artrose. De werking is pijnstillend en ontstekeningsremmend. Sommige mensen krijgen maagklachten bij het gebruik van deze medicijnen er kan dan een tablet om de maag te beschermen voorgeschreven worden. Daarnaast kan het een effect op de bloeddruk hebben. Deze pijnstillers kunt u kopen bij drogist of supermarkt. U heeft hier geen recept voor nodig. Let op: Niet alle pijnstillers mogen in combinatie met andere geneesmiddelen gebruikt worden dus informeer hierover bij uw arts of apotheker. 7

8 Stap 3 De derde stap is een ontstekingsremmende injectie in het gewricht. Deze wordt toegediend door uw huisarts of orthopeed. Dit kan na vier tot zes weken herhaald worden. Vaak is de ontsteking na 2 à 3 injecties onder controle. Deze behandeling geeft vaak een behoorlijke pijnverlichting, die langdurig kan aanhouden. De ontsteking bij artrose kan altijd terugkomen. De injecties mogen dan herhaald worden. Er zij ook voedingssupplementen, zoals Glucosaminesulfaat of extract van de groenlip mossel. Het is niet bewezen dat dit artroseklachten kan verminderen maar toch hebben er veel mensen minder klachten tijdens dit gebruik. Wel wordt geadviseerd dit gedurende minstens 3 maanden te gebruiken om te kijken of u er baat bij heeft. In een vergevorderd stadium kan uiteindelijk een operatie nodig zijn, waarbij het gewricht vervangen wordt door een kunstgewricht(prothese). Vragen Mocht u na het lezen van deze folder nog vragen hebben dan kunt u die stellen aan uw behandelend arts of tijdens het telefonisch spreekuur (iedere werkdag van tot uur). Tijdens kantooruren kunt u contact opnemen met de verpleegkundigen van de afdeling Orthopedie. Contactgegevens Catharina Ziekenhuis Telefonisch spreekuur Orthopedie Afdeling Orthopedie Routenummer(s) en overige informatie over de afdeling Orthopedie vindt u op 8

9 9

10 10

11 11

12 Altijd als eerste op de hoogte? Meld u dan aan voor onze nieuwsbrief: Michelangelolaan EJ Eindhoven Postbus ZA Eindhoven

Artrose. Orthopedie. Artrose. Artrose is een aandoening waarbij het gewrichtskraakbeen in kwaliteit achteruit gaat en dunner en zachter wordt.

Artrose. Orthopedie. Artrose. Artrose is een aandoening waarbij het gewrichtskraakbeen in kwaliteit achteruit gaat en dunner en zachter wordt. Artrose Er is bij u artrose geconstateerd. In deze brochure leest u wat artrose is en wat u kunt doen om er zo min mogelijk last van te hebben. Verder wordt besproken welke mogelijkheden voor behandeling

Nadere informatie

Artrose in heupof kniegewricht

Artrose in heupof kniegewricht Artrose in heupof kniegewricht Inleiding U bent doorgestuurd naar het artrosespreekuur vanwege pijn en stijfheid in het heup- of kniegewricht. Het spreekuur is bedoeld voor mensen die nog niet geopereerd

Nadere informatie

Inleiding Wat is artrose De oorzaken van artrose

Inleiding Wat is artrose De oorzaken van artrose Artrose 1237 Inleiding Uw reumatoloog heeft u verteld dat u artrose heeft, een vorm van reuma. Er komen ongetwijfeld veel vragen in u op. Vragen over de aandoening zelf en over de behandeling. Maar misschien

Nadere informatie

Patienten informatieavond artrose

Patienten informatieavond artrose Patienten informatieavond artrose Agenda 19.30 19.35 Algemeen welkom 19.35 19.50 Artrose 19.50 20.05 Fysiotherapie 20.05 20.20 Diëtetiek 20.20 20.40 Pauze 20.40 21.00 Totale knieprothese 21.00 21.20 Totale

Nadere informatie

Artrose. Wat is een gewricht? Wat is artrose? Klachten en symptomen

Artrose. Wat is een gewricht? Wat is artrose? Klachten en symptomen ORTHOPEDIE Artrose Artrose Artrose is een aandoening aan het kraakbeen in de gewrichten, ook wel gewrichtsslijtage genoemd. Artrose kan veel klachten geven, zoals pijn en stijfheid. In deze folder leest

Nadere informatie

Artrose Bewegen bij heup- en knieartrose

Artrose Bewegen bij heup- en knieartrose Artrose Bewegen bij heup- en knieartrose Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan betekenen Speciaal voor mensen met artrose is in diverse fysiotherapiepraktijken

Nadere informatie

Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen? Bewe Soe ge pele n r m be et wegen heu me p t - re e u n knieartrose Verzekering

Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen? Bewe Soe ge pele n r m be et wegen heu me p t - re e u n knieartrose Verzekering Soepeler Bewegen bewegen met met heup- reuma en knieartrose Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan doen Wat is artrose? Artrose is een aandoening van

Nadere informatie

Artrose. Orthopedie. alle aandacht. (slijtage van de gewrichten)

Artrose. Orthopedie. alle aandacht. (slijtage van de gewrichten) Artrose (slijtage van de gewrichten) Orthopedie alle aandacht Artrose (slijtage van de gewrichten) Artrose is een aandoening van de gewrichten. Dit wordt over het algemeen ook wel (kraakbeen) slijtage

Nadere informatie

Enkelartrose. Orthopedie OLV Ziekenhuis Aalst-Asse-Ninove Campus Aalst Moorselbaan Aalst T

Enkelartrose. Orthopedie OLV Ziekenhuis Aalst-Asse-Ninove Campus Aalst Moorselbaan Aalst T Enkelartrose Orthopedie OLV Ziekenhuis Aalst-Asse-Ninove Campus Aalst Moorselbaan 164 9300 Aalst T. 053 72 41 11 Inleiding Bij enkelartrose is er sprake van slijtage in het enkelgewricht. De belangrijkste

Nadere informatie

Hand en pols artrose. Orthopedie. alle aandacht

Hand en pols artrose. Orthopedie. alle aandacht Hand en pols artrose Orthopedie alle aandacht Hand- en pols artrose Bij hand- en polsartrose is er sprake van slijtage in de hand of vingers of in het polsgewricht. Pijn bij (het opstarten van) bewegen,

Nadere informatie

Schoonmaken van het grote teengewricht: cheilectomie bij hallux rigidus

Schoonmaken van het grote teengewricht: cheilectomie bij hallux rigidus Orthopedie Schoonmaken van het grote teengewricht: cheilectomie bij hallux rigidus www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe ontstaat hallux rigidus?... 3 Mogelijke behandelingen... 5 Voorbereiding op de cheilectomie...

Nadere informatie

Artrose in de heup. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Artrose in de heup. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Artrose in de heup In deze folder vindt u informatie over artrose (gewrichtsslijtage) in de heup en de behandeling daarvan. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Het heupgewricht

Nadere informatie

Artrose van de voet en enkel

Artrose van de voet en enkel Artrose van de voet en enkel ARTROSE VAN DE VOET EN ENKEL INLEIDING Bij voet- en enkelartrose is er sprake van slijtage in het enkel- of een voetgewricht. Pijn bij (het opstarten van) bewegen, pijn in

Nadere informatie

Artrose in de schouder

Artrose in de schouder Afdeling: Onderwerp: Orthopedie Bij schouderartrose is er sprake van slijtage in het schoudergewricht. Pijn in de schouder, voortdurend aanwezig of alleen als u uw arm wilt bewegen, kan wijzen op artrose.

Nadere informatie

www.fysiomaatwerkveghel.nl bron: Reade, centrum voor reumatologie en revalidatie, Module Stabilo voorlichting knieartrose Wat is artrose?

www.fysiomaatwerkveghel.nl bron: Reade, centrum voor reumatologie en revalidatie, Module Stabilo voorlichting knieartrose Wat is artrose? Wat is artrose? Artrose is een aandoening, waarbij het gewrichtskraakbeen in kwaliteit achteruit gaat. Het kan zich in alle gewrichten voordoen. Toch zijn er bepaalde gewrichten waarin het vaker voorkomt.

Nadere informatie

Voet en enkel artrose

Voet en enkel artrose Voet en enkel artrose Orthopedie alle aandacht Voet- en enkelartrose Bij voet- en enkelartrose is er sprake van slijtage in het enkelof een voetgewricht. Pijn bij (het opstarten van) bewegen, pijn in rust,

Nadere informatie

Carpaal tunnelsyndroom

Carpaal tunnelsyndroom Orthopedie Carpaal tunnelsyndroom www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is het carpaal tunnelsyndroom... 3 Voorbereiding... 4 Melden... 5 De operatie... 5 Mogelijke risico s en complicaties... 5 Na de

Nadere informatie

Artrose van de voet en enkel

Artrose van de voet en enkel Artrose van de voet en enkel Bij voet- en enkelartrose is er sprake van slijtage in het enkel- of een voetgewricht. Pijn bij (het opstarten van) bewegen, pijn in rust, zwellingen en bewegingsbeperkingen

Nadere informatie

snijlijn snijlijn Hebt u nog vragen? Artrose in de schouder Maak meer wetenschappelijk onderzoek mogelijk Wat is artrose?

snijlijn snijlijn Hebt u nog vragen? Artrose in de schouder Maak meer wetenschappelijk onderzoek mogelijk Wat is artrose? Schouderartrose Artrose in de schouder Bij schouderartrose is er sprake van slijtage in het schoudergewricht. Pijn in de schouder, voortdurend aanwezig of alleen als u uw arm wilt bewegen, kan wijzen op

Nadere informatie

Voet- en enkelartrose

Voet- en enkelartrose Voet- en enkelartrose Orthopedie Beter voor elkaar Orthopedie: zorg voor beweging De orthopedisch chirurg houdt zich binnen de geneeskunde bezig met patiënten die problemen hebben met hun bewegingsapparaat.

Nadere informatie

De Quervain tendinitis

De Quervain tendinitis Orthopedie De Quervain tendinitis www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is een Quervain tendinitis... 3 Voorbereidingen... 5 Melden... 6 De operatie... 6 Na de operatie... 6 Mogelijke risico's en complicaties...

Nadere informatie

Arthrose in de schouder

Arthrose in de schouder Arthrose in de schouder Orthopedie alle aandacht Arthrose in de schouder Inleiding Bij schouderartrose is er sprake van slijtage in het schoudergewricht. Pijn in de schouder, voortdurend aanwezig of alleen

Nadere informatie

Artrose in de knie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Artrose in de knie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Artrose in de knie In deze folder vindt u informatie over artrose (gewrichtsslijtage) in de knie en de behandeling daarvan. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Het kniegewricht

Nadere informatie

Chirurgie. Haarnestcyste.

Chirurgie. Haarnestcyste. Chirurgie Haarnestcyste www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl CHI065 / Haarnestcyste / 29-08-2017 2 Haarnestcyste In overleg met uw chirurg wordt

Nadere informatie

Orthopedie. Enkelartrodese of triple artrodese

Orthopedie. Enkelartrodese of triple artrodese Orthopedie Enkelartrodese of triple artrodese Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw enkel. Het enkelgewricht wordt vastgezet. In deze folder vindt u informatie over de enkel, de aanleiding voor

Nadere informatie

Leren lopen met krukken onbelast

Leren lopen met krukken onbelast Fysiotherapie Leren lopen met krukken onbelast www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Het lopen... 3 Instructies... 3 Traplopen... 4 Traplopen met krukken, instructies... 5 Trap op... 5 Trap af... 5 Hulpmiddelen...

Nadere informatie

Vastzetten van het grote teengewricht: arthrodese bij hallux rigidus

Vastzetten van het grote teengewricht: arthrodese bij hallux rigidus Orthopedie Vastzetten van het grote teengewricht: arthrodese bij hallux rigidus www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe ontstaat hallux rigidus?... 4 Mogelijke behandelingen... 5 Voorbereidingen op de operatie...

Nadere informatie

Slijtage aan de knie - Artrose

Slijtage aan de knie - Artrose Slijtage aan de knie - Artrose Wat is slijtage? De knie bestaat uit twee botstukken welke uiteinden zijn bekleed met kraakbeen. Raakt dit kraakbeen van het gewrichtsoppervlak beschadigd, dan is er sprake

Nadere informatie

Orthopedie. CMC 1 prothese/ Duimbasis prothese

Orthopedie. CMC 1 prothese/ Duimbasis prothese Orthopedie CMC 1 prothese/ Duimbasis prothese Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw duim. Er wordt een prothese in het duimbasisgewricht geplaatst. In deze folder vindt u informatie over het duimbasisgewricht,

Nadere informatie

Inhoud. Wat is osteoarthritis?

Inhoud. Wat is osteoarthritis? Inhoud Osteoarthritis Welke gewrichten worden aangetast? Pijn en ongemak Synoviaal vocht Beschikbare behandelingen Fermathron TM Hoe werkt het? De behandeling Wie hebben er baat bij? Wat kunt u doen? 3

Nadere informatie

Voet- en enkelartrose

Voet- en enkelartrose Voet- en enkelartrose Orthopedie: zorg voor beweging De orthopedisch chirurg houdt zich binnen de geneeskunde bezig met de behandeling van patiënten die problemen hebben met hun bewegingsapparaat. Daaronder

Nadere informatie

Ademweerstand-training

Ademweerstand-training Fysiotherapie Ademweerstand-training www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl FYS010 / Ademweerstand-training / 10-07-2014 2 Ademweerstand-training

Nadere informatie

Orthopedie. Polsprothese

Orthopedie. Polsprothese Orthopedie Polsprothese Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw pols. Er wordt een polsprothese geplaatst. In deze folder vindt u informatie over de pols, de aanleiding voor de operatie, de operatie,

Nadere informatie

Qutenza -huidpleister

Qutenza -huidpleister Anesthesiologie & Pijngeneeskunde Qutenza -huidpleister www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ANE021 / Qutenza -huidpleister / 03-12-2015 2 Qutenza

Nadere informatie

Pijnbehandeling bij artrose

Pijnbehandeling bij artrose Anesthesiologie Pijnbestrijding Pijnbehandeling bij artrose i Patiënteninformatie Behandeling door het inspuiten van hyaluronzuur in het gewricht Slingeland Ziekenhuis Algemeen In overleg met u is een

Nadere informatie

Kaakabces: operatieve behandeling van ontsteking in de kaak/mondholte

Kaakabces: operatieve behandeling van ontsteking in de kaak/mondholte Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie Kaakabces: operatieve behandeling van ontsteking in de kaak/mondholte www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl

Nadere informatie

Nog vragen? Artrose van de knie De knie Wat is een artrotische knie?

Nog vragen? Artrose van de knie De knie Wat is een artrotische knie? Artrose van de Knie Artrose van de knie Bij artrose van de knie is er sprake van slijtage. Er zijn drie vormen die het kniegewricht kunnen aantasten. In deze folder leest u over de mogelijkheden van een

Nadere informatie

Ziekte van Forestier (DISH)

Ziekte van Forestier (DISH) Reumatologie Ziekte van Forestier (DISH) i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Bij de ziekte van Forestier groeit extra bot aan op plaatsen waar pezen of banden aan het bot vastzitten.

Nadere informatie

Orthopedie. Enkelprothese

Orthopedie. Enkelprothese Orthopedie Enkelprothese Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw enkel. Er wordt een enkelprothese geplaatst. In deze folder vindt u informatie over de enkel, de aanleiding voor de operatie, de

Nadere informatie

Verpleegkundige gynaecologische oncologie

Verpleegkundige gynaecologische oncologie Gynaecologie Verpleegkundige gynaecologische oncologie www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl GYN024 / Verpleegkundige gynaecologische oncologie

Nadere informatie

Standsverandering been (Osteotomie)

Standsverandering been (Osteotomie) Standsverandering been (Osteotomie) Inleiding In samenspraak met uw orthopeed heeft u besloten een osteotomie uit te laten voeren. Bij deze operatie wordt de stand van uw bovenbeen of onderbeen veranderd.

Nadere informatie

Artrose van de heup. Behandelmogelijkheden

Artrose van de heup. Behandelmogelijkheden Artrose van de heup Behandelmogelijkheden U bent door uw huisarts verwezen naar de afdeling Orthopedie van Zuyderland Medisch Centrum. U heeft mogelijk al eerdere behandelingen ondergaan bij de huisarts,

Nadere informatie

LEEFSTIJLADVIEZEN BIJ ATROSE FRANCISCUS VLIETLAND

LEEFSTIJLADVIEZEN BIJ ATROSE FRANCISCUS VLIETLAND LEEFSTIJLADVIEZEN BIJ ATROSE FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Uw reumatoloog heeft u verteld dat u artrose heeft, een vorm van reuma. Om klachten van uw gewrichten zo veel mogelijk te voorkomen, zijn een

Nadere informatie

Discografie: onderzoek van de tussenwervelschijf in de rug

Discografie: onderzoek van de tussenwervelschijf in de rug Orthopedie Discografie: onderzoek van de tussenwervelschijf in de rug www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ORT015 / Discografie: onderzoek van

Nadere informatie

FYSIcO Nadorst. Artrose van de knie

FYSIcO Nadorst. Artrose van de knie FYSIcO Nadorst Artrose van de knie Wat is artrose? Artrose is een reumatische aandoening waarbij het gewrichtskraakbeen in kwaliteit en kwantiteit achteruit gaat. Artrose kan in alle gewrichten voorkomen,

Nadere informatie

Mondverzorging na open antrum

Mondverzorging na open antrum Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie Mondverzorging na open antrum www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl MKA001 / Mondverzorging na open

Nadere informatie

Duimbasis arthrose of rhizartrose

Duimbasis arthrose of rhizartrose Duimbasis arthrose of rhizartrose Algemeen De duim is het meest gebruikte onderdeel van de hand. Duimbasis artrose (ook wel duimbasisslijtage, rhizartrose of CMC 1 artrose genoemd) is daarom de meest voorkomende

Nadere informatie

Inleiding. Over de ziekte. Inleiding. Wat is artrose? Hoe ontstaat artrose? Welke klachten hebt u?

Inleiding. Over de ziekte. Inleiding. Wat is artrose? Hoe ontstaat artrose? Welke klachten hebt u? Inleiding Inleiding U hebt al een tijd last van pijn en stijfheid in uw gewrichten. De pijn neemt toe als u de gewrichten beweegt en belast. Als u lang in dezelfde houding hebt gezeten, bent u stijf als

Nadere informatie

Behandeling corticosteroïd-injectie

Behandeling corticosteroïd-injectie Behandeling corticosteroïd-injectie Behandeling met een injectie mca.nl Inhoudsopgave Een corticosteroïd-injectie 3 Wat is een corticosteroïd-injectie? 3 Uw vragen 6 Notities 7 2 In overleg met uw orthopedisch

Nadere informatie

Polikliniek Hartfalen

Polikliniek Hartfalen Cardiologie Polikliniek Hartfalen www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Werkwijze polikliniek Hartfalen... 3 Behandeling en begeleiding... 3 Hartfalenverpleegkundige... 4 Wat kan de hartfalenverpleegkundige

Nadere informatie

Bewegingsapparaat bij het ouder worden

Bewegingsapparaat bij het ouder worden Meer leren over lichaam en gezondheid Bewegingsapparaat bij het ouder worden Sandrine Bours Reumatoloog MUMC+ Agenda Inleiding Osteoporose Artrose Artritis Reumatoïde artritis Jicht Inleiding Skelet nodig

Nadere informatie

Een buismaagoperatie, naar huis en dan.

Een buismaagoperatie, naar huis en dan. Chirurgie Een buismaagoperatie, naar huis en dan. www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl CHI016 / Een buismaagoperatie, naar huis en dan. / 15-07-2014

Nadere informatie

Orthopedie. Tibiakop osteotomie / correctie van de beenstand

Orthopedie. Tibiakop osteotomie / correctie van de beenstand Orthopedie Tibiakop osteotomie / correctie van de beenstand Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw knie. De stand van uw been wordt veranderd. In deze folder vindt u informatie over de knie, de

Nadere informatie

Peesschedeontsteking van de vinger

Peesschedeontsteking van de vinger Plastische chirurgie Peesschedeontsteking van de vinger www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is een peesschedeontsteking?... 3 Oorzaken... 3 Behandeling... 3 Voor de operatie... 4 Aandachtspunten vóór

Nadere informatie

Lisexcisie (behandelingen van de baarmoedermond)

Lisexcisie (behandelingen van de baarmoedermond) Gynaecologie Lisexcisie (behandelingen van de baarmoedermond) www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl GYN108 / Lisexcisie (behandelingen van de baarmoedermond)

Nadere informatie

Leefregels en aandachtspunten na een pijnbehandeling

Leefregels en aandachtspunten na een pijnbehandeling Anesthesiologie & Pijngeneeskunde Leefregels en aandachtspunten na een pijnbehandeling www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ANE023 / Leefregels

Nadere informatie

Chirurgie. Zweetklierontsteking.

Chirurgie. Zweetklierontsteking. Chirurgie Zweetklierontsteking www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Ligging en functie... 3 Zweetklierontsteking... 4 Diagnose en onderzoek... 4 Behandelingsmogelijkheden... 4 Operatie... 5 Mogelijke complicaties...

Nadere informatie

Duim artrose (kunstgewricht van de duim)

Duim artrose (kunstgewricht van de duim) Duim artrose (kunstgewricht van de duim) Oorzaak Symptomen Diagnose Behandeling Herstel Artrose is een aandoening waarbij een gewricht door slijtage steeds meer beschadigt raakt. Hoewel er vele oorzaken

Nadere informatie

Orthopedie. Schouderoperatie. www.catharinaziekenhuis.nl

Orthopedie. Schouderoperatie. www.catharinaziekenhuis.nl Orthopedie Schouderoperatie www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Bouw en werking van de schouder... 3 Slijmbeurs... 4 Mogelijke klachten... 4 Oorzaken van de klachten... 4 Diagnose... 5 Niet operatieve behandeling...

Nadere informatie

Standscorrectie knie. Tibiakoposteotomie. Orthopedie

Standscorrectie knie. Tibiakoposteotomie. Orthopedie Standscorrectie knie Tibiakoposteotomie Orthopedie Inhoudsopgave Standscorrectie knie (Tibiakoposteotomie) 4 De knie 4 Wat is een artrotische knie? 4 Wat zijn de klachten bij een artrotische knie? 5 Wanneer

Nadere informatie

Maag-, Darm- en Leverziekten. Methotrexaat.

Maag-, Darm- en Leverziekten. Methotrexaat. Maag-, Darm- en Leverziekten Methotrexaat www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Het effect van methotrexaat... 3 Gebruik... 3 Bijwerkingen... 4 Wanneer neemt u direct contact op?... 5 Controles... 6 Aanvullende

Nadere informatie

Longgeneeskunde. Methotrexaat.

Longgeneeskunde. Methotrexaat. Longgeneeskunde Methotrexaat www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl LON034 / Methotrexaat / 11-08-2017 2 Methotrexaat In overleg met uw longarts

Nadere informatie

Leefregels na een maagverkleinende operatie

Leefregels na een maagverkleinende operatie Chirurgie Leefregels na een maagverkleinende operatie www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl CHI056 / Leefregels na een maagverkleinende operatie

Nadere informatie

Artrose: nieuwe inzichten. Margreet Kloppenburg. 7 maart 2009

Artrose: nieuwe inzichten. Margreet Kloppenburg. 7 maart 2009 Artrose: nieuwe inzichten. Margreet Kloppenburg 7 maart 2009 Onderwerpen van de presentatie Wat is artrose? In het onderzoek naar artrose in het LUMC MRI van waarde bij artrose? Behandeling van artrose?

Nadere informatie

Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie. Mandibulafractuur.

Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie. Mandibulafractuur. Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie Mandibulafractuur www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl MKA009 / Mandibulafractuur / 26-11-2015 2 Mandibulafractuur

Nadere informatie

Trigger finger (spring vinger)

Trigger finger (spring vinger) Orthopedie Trigger finger (spring vinger) www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is een trigger finger... 3 Voorbereidingen... 5 Melden... 5 De operatie... 5 Na de operatie... 6 Mogelijke risico's en complicaties...

Nadere informatie

Pijnbestrijding bij kanker

Pijnbestrijding bij kanker INTERNE GENEESKUNDE Pijnbestrijding bij kanker met paracetamol en/of NSAID s BEHANDELING Pijnbestrijding bij kanker U wordt in het St. Antonius Ziekenhuis behandeld voor kanker. Ten gevolge van de kanker

Nadere informatie

Artrose in de schouder

Artrose in de schouder Artrose in de schouder Bij schouderartrose is er sprake van slijtage in het schoudergewricht. Pijn in de schouder, voortdurend aanwezig of alleen als u uw arm wilt bewegen, kan wijzen op artrose. Bijkomende

Nadere informatie

De Knieprothese. Patiënteninformatie. Orthopedie Care To Move

De Knieprothese. Patiënteninformatie. Orthopedie Care To Move De Knieprothese Patiënteninformatie Orthopedie Care To Move Wat u moet weten over artrose en een knievervanging Deze brochure helpt u om enige basiskennis te verkrijgen met betrekking tot uw kniegewricht,

Nadere informatie

Sinuslifting en botopbouw

Sinuslifting en botopbouw Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie Sinuslifting en botopbouw www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl MKA004 / Sinuslifting en botopbouw /

Nadere informatie

Reumatische aandoeningen

Reumatische aandoeningen 400035 Reumatische aandoeningen_400035 Reumatische aandoeningen 24-04-12 1 Reumatische aandoeningen WAT IS REUMA MEDICIJNEN BIJ REUMA WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN ADVIES IN EEN

Nadere informatie

Plastische chirurgie. Neuscorrectie.

Plastische chirurgie. Neuscorrectie. Plastische chirurgie Neuscorrectie www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Vóórbereiding op de operatie... 3 De operatie?... 4 Na de operatie... 4 Mogelijke complicaties en risico s... 6 Wanneer neemt u direct

Nadere informatie

De Totale Knieprothese

De Totale Knieprothese pagina 1/12 De Totale Knieprothese Patiënteninformatie pagina 2/12 Patiëntenvoorlichting Knievervanging Inleiding Deze brochure helpt u om enige basiskennis te verkrijgen met betrekking tot uw kniegewricht,

Nadere informatie

Spier- en gewrichtspijn

Spier- en gewrichtspijn Spier- en gewrichtspijn Spierpijn na het sporten, een zweepslag, een verzwikte enkel, een gekneusde pink... Door een verkeerde beweging of door extra inspanning kunt u plotseling pijn aan spieren of gewrichten

Nadere informatie

Gips- en kunststofverband

Gips- en kunststofverband Spoedeisende Hulp / Spoedpost Gips- en kunststofverband www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl SEH002 / Gips- en kunststofverband / 12-02-2015 2

Nadere informatie

Standscorrectie van de artrotische knie

Standscorrectie van de artrotische knie Standscorrectie van de artrotische knie STANDSCORRECTIE VAN DE ARTROTISCHE KNIE INLEIDING U hebt artrose (slijtage) aan uw knie. De orthopedisch chirurg heeft voorgesteld de ongunstige stand van uw knie

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Hallux rigidus. (artrose grote teen)

PATIËNTEN INFORMATIE. Hallux rigidus. (artrose grote teen) PATIËNTEN INFORMATIE Hallux rigidus (artrose grote teen) Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u een overzicht geven van de klachten en de behandeling bij een hallux rigidus

Nadere informatie

Spreekuur carpale tunnelsyndroom

Spreekuur carpale tunnelsyndroom Neurologie en Neurochirurgie Spreekuur carpale tunnelsyndroom www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl NEU010 / Spreekuur carpale tunnelsyndroom /

Nadere informatie

Orthopedie. Artrotische knie / correctie kniestand. Afdeling: Onderwerp:

Orthopedie. Artrotische knie / correctie kniestand. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Orthopedie Artrotische knie / correctie kniestand 1 Correctie van de kniestand (artrotische knie) Correctie van de kniestand Door slijtage (artrose) kan een afwijkende stand van uw

Nadere informatie

Verwijdering van tanden of kiezen onder narcose

Verwijdering van tanden of kiezen onder narcose Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie Verwijdering van tanden of kiezen onder narcose www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl MKA005 / Verwijdering

Nadere informatie

Plaatsen en verwijderen van botankers

Plaatsen en verwijderen van botankers Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie Plaatsen en verwijderen van botankers www.catharinaziekenhuis.nl Plaatsen en verwijderen van botankers Vanwege een orthodontische behandeling krijgt u binnenkort

Nadere informatie

KIJKOPERATIE VAN DE KNIE. (arthroscopie bij gewrichtsproblemen)

KIJKOPERATIE VAN DE KNIE. (arthroscopie bij gewrichtsproblemen) PATIËNTENINFORMATIE SPIJKENISSE Medisch Centrum KIJKOPERATIE VAN DE KNIE (arthroscopie bij gewrichtsproblemen) In deze folder geeft het SPIJKENISSE Medisch Centrum u algemene informatie over een kijkoperatie

Nadere informatie

Geschreven door Martijn Raaijmaakers woensdag, 04 november 2009 22:05 - Laatst aangepast maandag, 19 augustus 2013 07:51

Geschreven door Martijn Raaijmaakers woensdag, 04 november 2009 22:05 - Laatst aangepast maandag, 19 augustus 2013 07:51 Heupartrose (coxartrose) Een gezond heupgewricht heeft gladde kraakbeenoppervlakten die vrij over elkaar glijden en een soepele en pijnvrije beweeglijkheid van de heup toe laten. Slijtage van gewrichtskraakbeen

Nadere informatie

Behandeling van een vleugeltje (Pterygium)

Behandeling van een vleugeltje (Pterygium) Oogheelkunde Behandeling van een vleugeltje (Pterygium) www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl OOG002 / Behandeling van een vleugeltje (Pterygium)

Nadere informatie

Pijnbestrijding bij oncologisch aandoeningen

Pijnbestrijding bij oncologisch aandoeningen Anesthesiologie & Pijngeneeskunde Pijnbestrijding bij oncologisch aandoeningen "Chordotomie" www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ANE016 / Pijnbestrijding

Nadere informatie

Multidisciplinaire Nierfalen Polikliniek (MNP)

Multidisciplinaire Nierfalen Polikliniek (MNP) Inwendige geneeskunde Multidisciplinaire Nierfalen Polikliniek (MNP) www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl INW008 / Multidisciplinaire Nierfalen

Nadere informatie

Correctie stand onderbeen

Correctie stand onderbeen Correctie stand onderbeen Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de oorzaak van slijtage of artrose van het kniegewricht aan een kant en hoe die behandeld kan worden. Het

Nadere informatie

Behandeling van marisken

Behandeling van marisken Chirurgie Behandeling van marisken www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl CHI061 / Behandeling van marisken / 17-07-2014 2 Behandeling van marisken

Nadere informatie

MTP 1 arthrodese (vastzetten grote teen)

MTP 1 arthrodese (vastzetten grote teen) MTP 1 arthrodese (vastzetten grote teen) Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om een MTP-1 arthrodese te laten uitvoeren. Dit is een operatie aan de grote teen waarbij het gewricht tussen de voet

Nadere informatie

Ganglion, een gezwollen slijmbeurs

Ganglion, een gezwollen slijmbeurs Plastische chirurgie Ganglion, een gezwollen slijmbeurs www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is een ganglion?... 3 Voorbereidingen... 3 Voorbereidingen bij algehele narcose of regionale verdoving... 3

Nadere informatie

Een nieuwe knie (totale knieprothese) Tijdens de operatie worden de versleten gewrichtsdelen verwijderd en vervangen door kunstgewrichtsdelen.

Een nieuwe knie (totale knieprothese) Tijdens de operatie worden de versleten gewrichtsdelen verwijderd en vervangen door kunstgewrichtsdelen. Totale knieprothese 2 Inleiding U wordt binnenkort geopereerd aan uw knie. Uw eigen knie is versleten (artrose). Daarom wordt er een nieuwe knie (totale knieprothese) geplaatst. Artrose van de knie Het

Nadere informatie

Sportief bewegen met artrose. Artrose

Sportief bewegen met artrose. Artrose Sportief bewegen met artrose Artrose Sportief bewegen met artrose...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid

Nadere informatie

Mondverzorging na verwijdering van een kies, tand of wortelrest

Mondverzorging na verwijdering van een kies, tand of wortelrest Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie Mondverzorging na verwijdering van een kies, tand of wortelrest www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl

Nadere informatie

Weer naar huis na een orthopedische operatie Afdeling Orthopedie

Weer naar huis na een orthopedische operatie Afdeling Orthopedie Het duurt niet lang meer voordat u naar huis gaat om verder te herstellen. Om u goed voor te bereiden op uw ontslag, heeft het team orthopedie voor u deze folder ontwikkeld. Het doel van deze folder is

Nadere informatie

Totale heupprothese (nieuwe heup)

Totale heupprothese (nieuwe heup) Totale heupprothese (nieuwe heup) Inleiding U wordt binnenkort geopereerd aan uw heup. Uw eigen heup is versleten (artrose). Daarom wordt er een nieuwe heup (totale heupprothese) geplaatst. Artrose van

Nadere informatie

Niet-operatieve behandeling van een achillespeesruptuur

Niet-operatieve behandeling van een achillespeesruptuur Spoedeisende Hulp / Spoedpost Niet-operatieve behandeling van een achillespeesruptuur www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl SEH014 / Niet-operatieve

Nadere informatie

Artrose bij hond en kat Wat is artrose en hoe ontstaat het?

Artrose bij hond en kat Wat is artrose en hoe ontstaat het? Artrose bij hond en kat Wat is artrose en hoe ontstaat het? Een gewricht bestaat uit 2 botten die bedekt zijn met kraakbeen. Het gewricht wordt bij mekaar gehouden door een gewrichtskapsel en gewrichtsbanden.

Nadere informatie

Kaakabces: operatieve behandeling van ontsteking in de kaak/mondholte

Kaakabces: operatieve behandeling van ontsteking in de kaak/mondholte Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie Behandeling Kaakabces: operatieve behandeling van ontsteking in de kaak/mondholte www.catharinaziekenhuis.nl 2 Patiëntenvoorlichting patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl

Nadere informatie

Leefregels na een maagverkleinende operatie

Leefregels na een maagverkleinende operatie Chirurgie Leefregels na een maagverkleinende operatie www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl CHI056 / Leefregels na een maagverkleinende operatie

Nadere informatie

ARTROSE. Een overzicht van behandelingen voor mensen met artrose van de heup of knie

ARTROSE. Een overzicht van behandelingen voor mensen met artrose van de heup of knie ARTROSE Een overzicht van behandelingen voor mensen met artrose van de heup of knie 2 Inhoudsopgave Introductie 5 Deel 1: Artrose in het kort 7 Deel 2: Het behandelplan 16 STAP 1 18 STAP 2 24 STAP 3 28

Nadere informatie