Monumentenwacht. voor de Boerderij

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Monumentenwacht. voor de Boerderij"

Transcriptie

1 Monumentenwacht voor de Boerderij

2

3 Onderhoud is behoud Sinds hun ontstaan in de jaren zeventig van de vorige eeuw inspecteren de elf Nederlandse monumentenwachten jaarlijks zo n vijftienduizend monumentale gebouwen. Daar zijn veel boerderijen bij. Na de woonhuizen vormen de agrarische gebouwen de grootste groep in het monumentenbestand. Monumentenwacht beschikt hierdoor over veel kennis en ervaring als het gaat om doeltreffend onderhoud van historische boerderijen is uitgeroepen tot Jaar van de Boerderij. Dat gegeven in combinatie met het bovenstaande is aanleiding geweest om deze handige ringband uit te geven. U vindt hierin veel praktische informatie over bekende schadeverschijnselen bij historische boerderijen. Sommige passages zijn gewijd aan de achtergronden en oorzaken van onderhoudsproblemen, andere behandelen de herstelmogelijkheden. De paragrafen besluiten steeds met een reeks tips. Bewoners van historische boerderijen - al dan niet erkend als monument - kunnen aan de hand hiervan voorzorgs- en herstelmaatregelen (laten) uitvoeren. 1

4 Steeds meer mensen zijn van mening dat er te snel te veel beeldbepalende boerderijen verloren gaan. Monumentenwacht weet uit eigen ervaring dat het agrarisch erfgoed niet alleen verdwijnt door onvermijdelijke planologische ingrepen. Veel boerenhoeven verliezen hun waarde door gebrek aan onderhoud, met sloop of onverantwoorde bouwkundige ingrepen als gevolg. Met deze uitgave willen de provinciale monumentenwachten en de Federatie Monumentenwacht Nederland een bescheiden en effectieve bijdrage leveren aan de conservering van ons agrarisch erfgoed. Voor het behoud van die zo vanzelfsprekende en heel bijzondere bouwwerken, die in hun grote verscheidenheid gelukkig nog steeds ons cultuurlandschap karakteriseren, willen wij ons inzetten. Opdat bewoners en passanten er zo lang mogelijk van mogen genieten. 2 drs. J.J.L M. Janssen voorzitter Federatie Monumentenwacht Nederland

5 Gebruiksaanwijzing De manier waarop deze Onderhoudswijzer voor de Boerderij is opgebouwd, hangt sterk samen met de werkwijze van de monumentenwachten. Bij hun inspecties van de vele, zeer uiteenlopende monumenten komen zij een scala van technische problemen en mankementen tegen, die telkens om een andere oplossing vragen. Om zo veel mogelijk specialistische kennis snel en gemakkelijk beschikbaar te maken, is het Inspectiehandboek ontwikkeld. De inhoud van deze verzameling ringbanden is systematisch geordend naar de belangrijkste onderdelen van een gebouw. Bewoners en eigenaren van monumenten vinden diezelfde systematiek terug in de rapporten die zij kort na een inspectie van de monumentenwacht ontvangen. De kern van zowel het Inspectiehandboek als ieder afzonderlijk inspectierapport bestaat uit vier hoofdstukken: Gevels, Daken, Interieur en Diversen - namen die voor zich spreken. De hoofdstukken zijn onderverdeeld in paragrafen en subparagrafen. 3

6 Om een aantal praktische redenen is besloten ook voor deze Onderhoudswijzer de zojuist genoemde systematiek aan te houden. In de eerste plaats heeft de methodiek haar kwaliteit bewezen. De indeling is overzichtelijk en het gezochte onderwerp is meestal snel gevonden. In de tweede plaats zal een aantal boerderijbezitters een abonnement hebben bij een van de monumentenwachten en dus met enige regelmaat een inspectierapport ontvangen. Voor deze groep gebruikers is het handig dat zij deze Onderhoudswijzer als aanvulling op het rapport kunnen gebruiken. De rubrieken met cijfercode uit het rapport corresponderen met de hoofdstukindeling van de voorliggende uitgave. 4 Vanzelfsprekend zijn niet alle onderwerpen die in een inspectierapport aan de orde kunnen komen in deze Onderhoudswijzer beschreven. Eris een selectie gemaakt van die gebreken en oplossingen die bij boerderijen vaak aan de orde zijn. Uzult dus geen uiteenzetting aantreffen over de inspectie van natuursteen of torenspitsen, omdat dergelijke materialen en constructies op een boerderij zelden of nooit worden aangetroffen. Daarentegen wordt er vrij uitgebreid stilgestaan bij bakstenen muren, houten kapconstructies en schilderwerk. Het zijn vaste elementen op vrijwel elke historische boerderij. Het gevolg van deze selectieve aanpak is dat een aantal paragraafnummers in deze Onderhoudswijzer ontbreekt (zie ook de inhoudsopgave).

7 Aan het begin van elk hoofdstuk is eerst een korte, inleidende tekst over het desbetreffende onderwerp opgenomen. In de daaropvolgende paragrafen worden de diverse onderdelen uitgewerkt. In het algemeen beginnen de paragrafen met wat historische en/of technische achtergrondinformatie. Daarna wordt ingegaan op de meestvoorkomende problemen en hun oorzaken. Vervolgens wordt duidelijk gemaakt wat boerderijbezitters kunnen doen om problemen op te lossen en - beter nog - te voorkomen. Voor herstelwerk zal in veel gevallen een specialist nodig zijn, maar in de preventieve sfeer kunnen eigenaren veel zelf doen. Elke paragraaf wordt dan ook besloten met een aantalonderhoudstips. De inhoud van de Onderhoudswijzer voor de Boerderij is in belangrijke mate ontleend aan het eerder genoemde Inspectiehandboek. Die omvangrijke, eveneens losbladige uitgave, waarvan met enige regelmaat supplementen verschijnen, is sinds kort ook beschikbaar voor abonnees van monumentenwachten. Daarnaast is onder meer gebruikgemaakt van het veelgeprezen boek Monumenten Onderhouden, dat in '-~ 1998 werd uitgebracht in het kader van het Jaar van het Monumentenonderhoud. Inmiddels is hiervan een derde, gewijzigde druk verschenen. Meer informatie over beide uitgaven is verkrijgbaar bij de Federatie Monumentenwacht Nederland. 5

8 6

9 Inhoud Inhoud

10 Inhoud INLEIDING 9 1. GEVELS Funderingen Gevels Buitenpleisterwerk Vensters Glas en schilderwerk DAKEN Kapconstructies Dakbedekking Riet Pannen Loodaansluitingen Goten en hemelwaterafvoeren 99 7

11 3. INTERIEUR Vloeren Kelders Binnenpleisterwerk DIVERSEN Technische installaties Bereikbaarheid en toegankelijkheid 144 BIJLAGEN 149 Nuttige adressen 149 8

12 Inleiding Inleiding

13 Inleiding De Stichting Historisch Boerderij-Onderzoek, die zich sinds de jaren zestig van de vorige eeuw toelegt op de bestudering van ons agrarisch cultureel erfgoed, becijfert dat Nederland nog zo n boerderijen van historische betekenis telt. Dat aantal neemt in hoog tempo af: rond 1950 bedroeg het aantal historische boerderijen nog het dubbele. Als deze trend zich doorzet, is de karakteristieke boerenhoeve, met zijn vele verschijningsvormen, over enkele decennia nagenoeg uit ons landschap verdwenen. De verklaring voor deze betreurenswaardige ontwikkeling zit hem niet alleen in uitbreidingsplannen, aanleg van infrastructuur of brand. Ook onvoldoende onderhoud is een belangrijke oorzaak. Als verf gaat bladderen en hout gaat rotten, daken beginnen te lekken en muren klam worden, zijn voor menige oude boerderij de dagen geteld. De (nieuwe) eigenaar komt - vaak niet ten onrechte - tot de conclusie dat slopen en nieuw bouwen economischer is dan volledige restauratie. Met pijn in het hart of juist met veel genoegen worden de overblijfselen van een ver verleden opgeruimd om plaats te maken voor 9

14 een nieuw bouwwerk. Helaas blijkt dit laatste maar zelden een gelijkwaardige vervanger, maar dat terzijde. Om de historische boerderij te behouden is het dus van het grootste belang deze goed te onderhouden. Daarbij moet direct worden toegegeven dat dit gemakkelijker is gezegd dan gedaan. Enkele redenen daarvoor zijn dat historische constructies en materialen relatief gevoelig zijn voor aantastingen en schade, dat de oude bouwtechnieken - en dus ook herstelwerk hieraan - veel arbeidsintensiever zijn dan de moderne en dat juist boerderijen ten volle zijn blootgesteld aan weer en wind. Bovendien zijn boerderijen vaak omvangrijke objecten, met bijgebouwen en een erf. Goed onderhoud verlangt daarom voldoende aandacht, enige deskundigheid en nogal wat tijd en/of geld. 10 Daar staat tegenover dat elke historische boerderij een uniek bezit is, met een eigen uiterlijk, een eigen verhaal en een eigen uitstraling. Het is bijna altijd mogelijk die kwaliteiten te handhaven en toch tegemoet te komen aan de moderne comforteisen. Deze Onderhoudswijzer gaat, zoals de naam aangeeft, vooral over het onderhouden van diverse belangrijke onderdelen van de historische boerderij. Om iets meer inzicht te geven in het ontstaan en de aard van het grote geheel, behandelt deze inleiding - zeer beknopt - het ontstaan en de verschijningsvormen van de boerderij.

15 BEDRIJF Een boerderij is voor alles een bedrijf. Natuurlijk werd en wordt er ook gewoond, soms heel primitief en soms heel luxe, maar het geheel dankt zijn vorm en zijn identiteit toch in de eerste plaats aan het feit dat er vee werd gehouden, graan werd verbouwd, groente of fruit werd geteeld of een of ander gemengd bedrijf werd uitgeoefend. De diverse vormen van boerderijen die we kennen, hangen rechtstreeks samen met de activiteiten die er (oorspronkelijk) plaatsvonden. De eerste boerderijen verschenen al geruime tijd voor onze jaartelling. Ze bestonden uit eenvoudige palenconstructies met daken van stro en wanden van vlechtwerk dat werd besmeerd met een mengsel van leem en stro. In deze zogeheten woonstalhuizen leefden, net als in het middeleeuwse los hoes (open huis), mensen en dieren samen in één ruimte. In de daaropvolgende eeuwen zijn boeren gaan zoeken naar de meest praktische en economische indeling van het gebouw voor de diverse activiteiten. Omdat de eisen aan woonruimte, stalruimte (eventueel voor diverse diersoorten), werkruimte (dorsen bijvoorbeeld) en tasruimte (opslag van graan, hooi, zaden) sterk konden verschillen, ontstonden telkens andere oplossingen. Hierbij speelden ook de financiële draagkracht van de eigenaar, de bodemsoort, de beschikbaarheid van bouwmaterialen en de plaatselijke tradities een rol. Bovendien 11

16 pasten volgende generaties boeren de gebouwen telkens aan de nieuwe eisen des tijds aan. Vooropgesteld dus dat geen boerderij hetzelfde is en een volledig sluitend systeem nooit haalbaar is, kan toch een indeling op hoofdlijnen worden gemaakt. INDELING De hoofdgroep van de Friese huizen komt voor in noordelijk Noord-Holland, Friesland en Groningen. Vertegenwoordigers hiervan zijn de piramidevormige Noordhollandse stolp, met zijn vierkante plattegrond, en de Friese stelpboerderij, met een rechthoek als basis. De Friese kop-hals-rompboerderij werd gebruikt voor akkerbouw en veeteelt. De indrukwekkende Oldambtster boerderij, genoemd naar deze Groningse streek, met zijn enorme opslagschuren, was geheel afgestemd op de akkerbouw. Een kenmerk van deze hoofdgroep is het dekbalkgebint: de verbinding tussen de twee staanders van elk gebint komt tot stand door een balk die aan beide zijden bovenop het uiteinde van de stijlen ligt. 12 Veruit de meeste boerderijen behoren tot de hallehuisgroep, die de provincies Drenthe, Overijssel, Gelderland, Utrecht en Zuid-Holland beslaat, alsmede Het Gooi en enkele delen van Noord-Brabant. Een van de gemeenschappelijke kenmerken is het ankerbalkgebint. Hierbij steekt de horizontale dwarsbalk tussen de staanders van het gebint door deze staanders heen. De

17 houtverbinding is met wiggen is verankerd. Een ander kenmerk is de drieledige ruimte, met het middendeel onder de nok. Vaak wordt bij hallehuizen het hooi buiten het bedrijfsgebouw opgeslagen, in een of meer hooibergen. Voorbeelden van hallehuizen zijn de Drentse boerderij met zijn hoge baanderdeuren achter of opzij, de Twentse vakwerkboerderij met zijn eikenhouten topgevels, de Zuid-Hollandse krukhuizen met hun eenzijdige uitbouw aan de voorzijde, de T-huizen in het Rivierengebied met hun haaks op het achterhuis geplaatste voorhuis en het boerderijtype van Staphorst en Rouveen, dat onder meer opvalt door de kleurrijke beschildering. In delen van Noord-Brabant en Limburg komt de dwarshuisgroep voor. De langgevelboerderijen van de Brabantse zandgronden zijn in dwarsrichting ingedeeld: woonhuis, stal en bedrijfsgedeelte liggen onder één kap naast elkaar, evenwijdig aan de weg. Bij de gesloten hoeve in Zuid-Limburg is de grote lengte als het ware omgevouwen tot een hoefijzer of vierkant, waarbij vaak ook vakwerk is toegepast. Naast deze drie hoofdgroepen vormen de Zeeuwse schuurgroep en het Vlaamse schuurtype, dat in het noordwesten van Noord-Brabant voorkomt, twee kleinere en onderling verwante groepen. De eerste kenmerkt zich door een grote schuur bij een relatief klein huis, de tweede door een volledige scheiding van schuur en woonhuis. 13

18 14

19 Gevels Gevels

20 1. Gevels De buitenwanden van gebouwen worden gevels genoemd. Het gaat daarbij niet alleen om het zichtbare, bovengrondse deel, maar ook om het gedeelte onder het maaiveld. Dat laatste kan een aanzienlijk oppervlak beslaan. Als zich in een gebouw bijvoorbeeld kelders bevinden, kan de gevel - van buitenaf gezien - best twee meter onder het maaiveld doorlopen. Soms rusten gevels direct op de ondergrond. Muren van baksteen kunnen bijvoorbeeld naar beneden breed uitlopen en zo hun eigen fundering vormen. Het is ook mogelijk dat eerst een speciale fundering is aangebracht, waarop vervolgens de gevels zijn gebouwd. De staat van de fundering en van het onderste deel van de gevel zijn zeer bepalend voor de staat van het hogere, zichtbare deel van de gevel. Als de fundering is gescheurd of verzakt, of als de onderzijde van de gevel erg vochtig is, heeft dat meestal schadelijke gevolgen voor de constructie daarboven: muren, kozijnen, opgelegde balklagen enzovoort. Daarom wordt in dit hoofdstuk eerst aandacht geschonken aan de fundering. 15

21 De onderhoudstoestand wordt verder bepaald door de kwaliteit van de gevel zelf: zijn er deugdelijke materialen gebruikt, zijn deze goed toegepast, zijn de verschillende onderdelen - zoals metselwerk, deuren en vensters - op een juiste wijze samengesteld en met elkaar verbonden? Over deze onderwerpen gaat het in de volgende paragrafen. Ook het dak, of beter gezegd de kapconstructie, kan van invloed zijn op de gevel. Bij boerderijen komen relatief grote daken voor. Hoewel deze vrijwel altijd in de eerste plaats rusten op een constructie van gebinten, balken, gordingen en sporen, kunnen de daken in de loop der tijd ook steeds meer kracht gaan uitoefenen op de gevels: het dak drukt de muren als het ware uiteen. Nu is een scheve muur niet altijd rampzalig, maar het is wel iets om in de gaten te houden. Ook dit onderwerp komt in dit hoofdstuk ter sprake. 16 Bij boerderijen komen heel verschillende soorten gevels voor. Er zijn lichte wanden van gevlochten wilgentenen, afgesmeerd met leem, en wanden van gepotdekselde planken. Maar er zijn ook stevige bakstenen muren en statige puien in landhuisstijl, verrijkt met pleisterwerk en ornamenten. Er komen bovendien allerlei combinaties voor. Zo kan de onderste twee meter van een schuur uit metselwerk bestaan, terwijl zich daarboven een regelwerk bevindt dat is afgetimmerd met houten delen.

22 Er komen hierna verschillende soorten materialen aan bod, maar ligt het accent op gevels van baksteen. In de gevels kunnen zich allerlei soorten raam- en deuropeningen bevinden. Veel historische boerderijen kennen vensters die verdeeld zijn door kruisroeden en die voorzien zijn van luiken. Deze elementen zijn zeer karakteristiek, maar ook zeer gevoelig voor onderhoud. Daarnaast komt bij boerderijen een grote verscheidenheid aan deuren voor. Variërend van eenvoudige planken opklampdeuren tot kunstig bewerkte voordeuren en imposante baanderdeuren. Natuurlijk is het belangrijk om vensters en deuren, maar ook gootlijsten en muurankers, goed in de verf te houden. Daarom wordt vrij uitgebreid stilgestaan bij het bijhouden van schilderwerk. 17

23 1.1 Funderingen 18 Voor de eerste gebouwen hebben mensen steeds de meest geschikte plaatsen in hun omgeving uitgezocht. Ook voor boerderijen koos men als het even kon de wat hogere en drogere plaatsen, bijvoorbeeld op een zandplaat of een oeverwal. Vaak werd direct op de aanwezige ondergrond gebouwd ( op staal ), soms werd een eenvoudige funderingslaag van keien of metselwerk aangebracht. De verdere opbouw was meestal geheel van hout. Met het beschikbaar komen van baksteen in de zestiende en zeventiende eeuw, werden stadshuizen steeds vaker uit dit materiaal opgetrokken. In een aantal plaatsen werd stenen bouw zelfs verplicht om het brandgevaar terug te dringen. Op het platteland bleef hout nog lange tijd een belangrijk bouwmateriaal, maar vooral de rijkere boeren pasten steeds vaker steen toe. Met uitzondering van Zuid-Limburg heeft natuursteen vrijwel nergens een rol van betekenis gespeeld voor de constructie van boerderijen. Geleidelijk aan werden de gunstige natuurlijke bouwlocaties schaarser, zodat men gedwongen werd op minder stevige ondergronden te gaan bouwen. Los daarvan is de bodem in

24 sommige delen van het land, met name het noorden en westen, over grote gebieden weinig draagkrachtig. Hierdoor ontstond de noodzaak te gaan funderen, of anders gezegd, eerst te zorgen voor een draagkrachtige basis, waarop vervolgens verder kon worden gebouwd. Er zijn in de loop der eeuwen nogal wat verschillende methodes van funderen ontwikkeld, met wisselende resultaten. Omdat er oorspronkelijk veel in hout werd gebouwd, waarbij de gevel als het ware werd opgehangen aan een reeks rechtopstaande palen, richtte de aandacht zich aanvankelijk vooral op het funderen van deze staanders. Hiervoor bouwde men zogeheten poeren: meestal zijn dit gemetselde stapelconstructies van baksteen, die naar beneden breed uitlopen. Dankzij de poeren - die trouwens ook veel voorkomen als fundering van houten gebinten bij boerderijen - verzakten de palen minder snel, maar een probleem bleef dat de diverse palen van een gevel vaak ongelijk verzakten. Hierdoor werd de gevelconstructie ontwricht. Om dit probleem tegen te gaan, werden houten of stenen verbindingsstroken tussen de palen aangebracht, die later zelf ook weer op palen werden gefundeerd. Al in de zestiende eeuw werden er voor belangrijke gebouwen heipalen de grond ingedreven. Voor de verbinding tussen de palen en de aansluiting met het bovengelegen metselwerk zijn diverse systemen ontwikkeld. 19

25 VEELVOORKOMENDE SCHADE Een veelvoorkomend probleem bij alle funderingssystemen met houten onderdelen (palen, balken) is dat deze onderdelen kunnen rotten en schimmelen. Zolang palen volledig in het grondwater staan, gebeurt dit niet gauw. Maar de combinatie van veel water of vocht en lucht, die zich in kelders en kruipruimten natuurlijk gemakkelijk voordoet, is funest voor de fundering. Als paalkoppen en verbindingsbalken bezwijken, verliest de fundering haar stabiliteit, waardoor scheuren en andere schades in de gevel zullen optreden. 20 Een geluk bij een ongeluk is dat oude muren vaak in staat zijn beperkte funderingsschade op te vangen. Dat komt omdat ze veel elastischer zijn dan moderne bakstenen gevels. Om dat te kunnen begrijpen eerst iets over metselwerk. Metselen met bakstenen is vooral een kwestie van verantwoord stapelen. Dat laatste betekent dat stenen niet als torentjes op elkaar gelegd moeten worden, maar juist overlappend. Of in vaktermen: in verband. Dat geeft samenhang en dus stevigheid. De mortel houdt de stenen op hun plaats. De afzonderlijke stenen zijn berekend op het opnemen van druk en dus kun je, mits de stenen in verband worden aangebracht, het metselwerk flink hoog optrekken. Zoals gezegd zijn er verschillen tussen historisch en modern metselwerk. Oud werk is niet zo homogeen als nieuw. Dit komt door verschillen in steenkwaliteit, mortelsamenstelling en eerdere aanpassingen en repa-

26 raties. Het is ook gevoeliger voor kleine beschadigingen. Daarentegen zijn oude muren, zoals gezegd, doorgaans beter in staat zich te voegen naar veranderende omstandigheden. Dit komt vooral omdat ze zijn gemetseld met zachte mortels of (deels) met leem. Oude muren kunnen daarom behoorlijk scheef zakken zonder al te ernstige gevolgen. Maar er zijn natuurlijk wel grenzen. Monumentenwacht controleert gevels daarom altijd op kantelen, zakkingen en scheuren. De oorzaak van deze verschijnselen voert vaak terug naar de fundering en/of ondergrond. Een veel toegepaste methode om bij voorbaat het kantelen van gevels tegen te gaan, is het verankeren van balklagen aan muren. Door deze verbindingen ontstaat een raamwerk, een doos van vloeren en wanden als het ware, die optimale stevigheid biedt. Om te bepalen of een overhellende muur of een samenstel van muren gevaarlijk is, kan de vuistregel gebruikt worden dat het snijpunt van de diagonalen (= het zwaartepunt) niet voorbij de middelste 1/2 mag komen. 21

27 TIPS tips Zorg voor een goede afwatering van het omliggende terrein om een hoge concentratie van water bij de fundering te voorkomen. Zorg ervoor dat bomen niet te dicht op de gevels staan. Ze kunnen de vochthuishouding rond de fundering verstoren en met hun wortels op termijn de fundering omhoog drukken. Laat bij verbouwplannen door een deskundige onderzoeken of fundering en gevels, indien nodig, extra belasting kunnen opnemen; bouw nooit zomaar een extra verdieping op het gebouw.

28 1.2 Gevels HOUTEN WANDEN De wanden van de vroegste huizen bestonden uit rijen in de grond gedreven staanders, waartussen een vlechtwerk was aangebracht van wilgen, berken of elzenhout. Zo blijkt uit archeologische vondsten. Later werden houten raamwerken ontwikkeld, verstevigd met diagonale windverbanden. Ze werden bekleed met zogeheten schotwerk, ofwel planken in één of meer richtingen. In sommige steden werd bouwen in hout in de zeventiende eeuw al verboden wegens brandgevaar, maar voor het platteland werd die bepaling pas in 1901 van kracht - en dan alleen voorzover het huizen voor permanente bewoning betrof. Houten huizen werden vaak aan beide zijden van het skelet betimmerd, schuren meestal alleen aan de buitenkant. Van oorsprong werden planken verticaal toegepast, later vrijwel uitsluitend horizontaal en gepotdekseld. Het laatste wil zeggen dat een hoger aangebrachte plank over een beperkte lengte de lager aangebrachte plank overlapt. Hemelwater kan hierdoor niet naar binnen komen. Door het krimpen en weer uitzetten 23

29 van het hout waren er echter altijd kieren en dat leverde tocht op; daarom bracht men tussen de delen een geteerd touwtje aan, de pikdraad genoemd. Begin negentiende eeuw komen de rabatdelen op de markt. Dit zijn regelmatig gezaagde planken voorzien van messing en groef; hierdoor kan uit afzonderlijke planken een gesloten wand worden gemaakt. STENEN WANDEN Herstel van metselwerk speelt vooral bij restauratie, maar kan ook bij onderhoud aan de orde zijn, zoals bij het herstellen van scheuren. Voor een goede uitvoering is een specialist nodig. Bij ernstige beschadiging moet men nieuwe oude stenen terugplaatsen, het zogeheten inboeten. Zulke stenen moeten in alle opzichten zo veel mogelijk aansluiten bij het bestaande werk. Ze moeten ook met een vergelijkbare mortel in juiste verband worden vermetseld. Dit heeft niet alleen een esthetische reden, maar het is ook van belang voor de vochthuishouding in de muur. 24 Als zich problemen voordoen met metselwerk, is het noodzakelijk eerst de oorzaak hiervan te bepalen alvorens te gaan herstellen. Anders kan de oplossing niet-effectief of zelfs schadelijk blijken. Enkele veelvoorkomende oorzaken waardoor metselwerk schade oploopt, zijn: Het vochtgehalte in de stenen is te hoog, waardoor ze kapotvriezen.

30 Er loopt te veel water langs de gevel. Hierdoor zullen ankers gaan roesten en balkkoppen uitzetten. Metselwerk wordt daardoor kapot gedrukt. Vervolgens zullen de balkkoppen gaan rotten, waardoor de stevigheid van de vloer in het geding raakt. Er treden zettingen in de ondergrond op, bijvoorbeeld door verandering van het grondwaterpeil of het aanbrengen van nieuwe bouwmassa. De fundering wordt opgedrukt door boomwortels. Er zijn te agressieve reinigingsmiddelen of -methoden gebruikt, waardoor de beschermende bakhuid van de stenen is verdwenen. Er zijn renovaties uitgevoerd met verkeerde materialen. Scheurvorming in baksteen muren die aangeeft in welke richting krachten werken door scheurbreedteverschillen van lint- en stootveeg. 25

31 VOEGWERK Goed uitgevoerd voegwerk kan net zo lang mee als een steen van goede kwaliteit. Maar door te weinig vakmanschap, tijd en/of geld gaan er bij het voegen regelmatig dingen mis. Zowel bij de eerste keer, als bij daaropvolgend herstel. Hier volgen enkele problemen die monumentenwachters regelmatig tegenkomen. Overzicht van diverse typen voegwerk. doorgestreken voeg platvolle voeg iets terugliggende voeg verdiepte voeg door gestreken platvolle voeg met dagstreep gesneden voeg geknipte voeg schaduw voeg 26 De voeg is verzand omdat destijds een te schrale mortel (te weinig bindmiddel) is toegepast; hierdoor kan te veel water binnendringen. Er vallen gaten in het voegwerk omdat de mortel geen gelijkmatige samenstelling had. Op het voegwerk hebben zich mossen en algen gevestigd, die zich vervolgens zullen uitbreiden naar de stenen. De zuren die de wortels van mossen afscheiden, kunnen het bindmiddel (verder) aantasten. De oorzaak is te veel vocht in en/of op de muur.

32 Er is een te sterke mortel gebruikt (vooral bij herstelwerk), met te veel of te sterk bindmiddel (cement). Hierdoor is geen of onvoldoende hechting met het achterliggende oude voegwerk ontstaan en/of worden omliggende bakstenen kapot gedrukt. Herstel van voegwerk verlangt vakmanschap. Enkele veel gemaakte fouten zijn: Het oude voegwerk is te ondiep of te onvoorzichtig uitgehaald; Er is gebruik gemaakt van verkeerde stenen en/of verkeerde specie; De mortel is onvoldoende aangedrukt; De mortel is te snel gedroogd; De mortel heeft (na droging) niet de juiste kleur. Het gebruik van slijptollen en pneumatische hamers moet per geval worden afgewogen. Het gebruik van een hogedrukspuit wordt afgeraden. In de eerste plaats omdat hierbij te veel vocht in de muur komt en ten tweede omdat het spuiten gemakkelijk beschadigingen veroorzaakt aan voegwerk en bakstenen. VOCHT BESTRIJDEN Oude muren zijn gevoelig voor schade als gevolg van vocht. Daarom is het van groot belang een overmaat aan vocht in en om de muur te bestrijden. In het verleden werden lang niet altijd 27

33 goten toegepast bij boerderijen. Als men deze authentieke situatie wil handhaven, is het aan te bevelen om verharding aan te brengen met een verval van de gevel af. Waar de terreinomstandigheden ongunstig zijn, kan het zinvol zijn drainage aan te brengen om de vochthuishouding te verbeteren. Overigens kan een plotselinge verandering van het grondwaterpeil ook ongewenste gevolgen hebben. Raadpleeg daarom bij ernstige vochtproblemen met de fundering en de gevels eerst een deskundige. Het zogenaamde doorslaan van regen in de muur komt vooral voor bij de ouderwetse steensmuren (en dikker) die gelegen zijn tussen de zuid- en westrichting. Meestal is de oorzaak de mindere kwaliteit van het metselwerk zelf. Naast alle technische bezwaren van een natte muur, kan er ook visuele schade optreden: onregelmatige vlekken, zoutuitbloei en eventueel doorslaand roet. Monumentenwacht schenkt vooral aandacht aan de oorzaken van zulke verschijnselen, omdat die eerst moeten worden opgeheven voordat herstel zin heeft. Bij monumenten is voor algeheel gevelherstel en ook voor gevelreiniging een vergunning nodig. 28 Goed gevoegde en deskundig herstelde muren hoeven in beginsel niet te worden behandeld met een impregneermiddel. Niet zelden is het middel erger dan de kwaal. Wees daarom zeer terughoudend met het waterafstotend maken van muren (hydrofoberen).

34 TIPS Voorkom zo veel mogelijk dat er water langs de gevel loopt, bijvoorbeeld door lijsten en afdekkingen beter te detailleren. Zorg dat uitstekende randen en lijsten worden beschermd door een afdekking in lood, zink of koper. Zorg voor een goede afwatering van het terrein. Neem voorzorgsmaatregelen tegen het inwateren van metselwerk. Houd de begroeiing van en dicht bij gevels beperkt. Houd in elk geval kozijnen, daklijsten, windveren, ander schilderwerk en goten vrij van begroeiing. Kies bij het (opnieuw) schilderen van de gevel (hout of steen) een juiste soort beschermingsmiddel (verf, beits, enz.); door een verkeerde keus kan de vochthuishouding ernstig worden verstoord. Voorzie houten wanden regelmatig van een nieuwe laag verf, beits of teervervangend medium. Let er bij metsel- en voegwerk op dat de veren van muurankers worden vrijgehouden van specie; een open voeg is noodzakelijk voor de ventilatie van de balkkop - in het bijzonder bij vochtige muren. tips

35 tips Bestrijd mossen op gevels. Ze kunnen worden verwijderd door behandeling met een speciaal preparaat dat de begroeiing doodt. Na enkele dagen kunnen de restanten worden verwijderd met een koperen of harde nylon borstel. Gebruik geen stalen borstel; deze beschadigt het voegwerk en de bakhuid van de stenen en kan bovendien roestsporen nalaten.

36 BAKSTENEN IN SOORTEN MATEN De Romeinen waren al zeer ver in de kunst van de baksteenvervaardiging, maar in Nederland worden bakstenen pas in de elfde eeuw voor het eerst toegepast. De oude soorten zijn in het algemeen groter en meestal ook zachter en brosser dan de moderne bakstenen. De zogeheten strengpersstenen, die sinds ongeveer 1890 machinaal worden geproduceerd, zijn daarentegen relatief hard en veel minder poreus. Bij het herstellen van metselwerk is het van groot belang zo goed mogelijk aan te sluiten bij de eigenschappen van het bestaande metselwerk. Het gaat dan met name om de afmetingen, de kleur en kwaliteit van de stenen en om de samenstelling van de metsel- en voegspecie. De tabel (op de volgende pagina) geeft een overzicht van de meestvoorkomende oude baksteensoorten (lengte x breedte x hoogte in cm). 31

37 32 Kloostermop 32 x 15 x 8 Groninger steen 28 x 13 x 6 Friese steen (moppen) 21,5 x 10,6 x 4,5 geel, rood, appelbloesem Friese steen (drieling) 18 x 8,8 x 4 geel, rood, appelbloesem Waalsteen 21,5 x 10,6 x 5,3 Utrechtse platte 23 x 11 x 3,8/4,2 Rijnsteen (drieling) 18 x 9 x 4,3 fris oranje (Hollandse) IJsselsteen 16 x 7,8 x 4,5 geel Dordtse drieling 18 x 9 x 4,5 Noord-Brabantse steen 18 x 9 x 5,2 rood/bruin Limburgse steen 24 x 11,8 x 6 paars/bruin Limburgse steen (drieling) 18 x 8,7 x 5 paars/bruin

Inspectie rapport. Opname rapport Bosrand 16 Dwingeloo. Ing. B. Wortelboer

Inspectie rapport. Opname rapport Bosrand 16 Dwingeloo. Ing. B. Wortelboer Inspectie rapport Opname rapport Bosrand 16 Dwingeloo Ing. B. Wortelboer 28 mei 2015 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Inleiding... 4 1. Historische weging... 5 1.1. Opname binnenzijde voorhuis... 5 1.2. Opname

Nadere informatie

CLAASSEN. Schilderwerken. Onderhoud Nieuwbouw Beglazing. Onderhouds advies schilderwerk

CLAASSEN. Schilderwerken. Onderhoud Nieuwbouw Beglazing. Onderhouds advies schilderwerk Onderhouds advies schilderwerk U bent langer verzekerd van een goede bescherming door regelmatig onderhoud te plegen. Indien u zelf dit onderhoud gaat uitvoeren hebben wij hiervoor een onderhoudsadvies

Nadere informatie

OPNAMERAPPORT objectnummer 68016. INSPECTIERAPPORT 2016 Objectnummer 68016 Voormalig Raadhuis (kosterij)

OPNAMERAPPORT objectnummer 68016. INSPECTIERAPPORT 2016 Objectnummer 68016 Voormalig Raadhuis (kosterij) OPNAMEAPPOT objectnummer 68016 INSPECTIEAPPOT 2016 Objectnummer 68016 Voormalig aadhuis (kosterij) Bureau Delfgou Dorpsstraat 208 B 3925 KH Scherpenzeel tel. 033-465 49 01 / fax 033-461 26 76 e-mail: info@delfgou.nl

Nadere informatie

z Bouwhistorisch onderzoek Boerderij aan de Graafdijkwest 10/11 te Molenaarsgraaf

z Bouwhistorisch onderzoek Boerderij aan de Graafdijkwest 10/11 te Molenaarsgraaf z Bouwhistorisch onderzoek Boerderij aan de Graafdijkwest 10/11 te Molenaarsgraaf IJsselstein 16-06- 2014 Wout van Vliet Bouwkundige Prins Bernhardlaan 2 3402CD IJsselstein tel 0306883426 mobiel 0623886155

Nadere informatie

co z Bouwhistorisch onderzoek

co z Bouwhistorisch onderzoek co z Bouwhistorisch onderzoek Boerderij aan de Graafdijk oost 24b te Molenaarsgraaf nummer: 2507 datum : 26-05 -2015 opdrachtgever Fam. K. de Jong IJsselstein 26-05- 2015 Wout van Vliet Bouwkundige Prins

Nadere informatie

Onderhoud Adviezen Dubbelglas- systemen 2011

Onderhoud Adviezen Dubbelglas- systemen 2011 Onderhoud Adviezen Dubbelglas- systemen 2011 December 2011 1-9 Onderhoud Adviezen Dubbelglas- systemen 2011 verder te noemen: OAD 2011 De afdichting van een beglazingssysteem is een onderdeel van het plaatsen

Nadere informatie

INSPECTIERAPPORT 2014 objectnummer 0227 Dakruiter Beuckenswijkstraat 2 8565 GN Sondel

INSPECTIERAPPORT 2014 objectnummer 0227 Dakruiter Beuckenswijkstraat 2 8565 GN Sondel INSPECTIERAPPORT 2014 objectnummer 0227 Beuckenswijkstraat 2 8565 GN Sondel Monumentenwacht Fryslân Emmakade 59 Postbus 137 8900 AC Leeuwarden tel. 058-2157365/fax. 058-2157336 email: info@monumentenwacht-fryslan.nl

Nadere informatie

INSPECTIERAPPORT objectnummer 29 ON Fort Vechten Poortgebouwen Marsdijk 2, 3931 HE Bunnik

INSPECTIERAPPORT objectnummer 29 ON Fort Vechten Poortgebouwen Marsdijk 2, 3931 HE Bunnik INSPECTIERAPPORT objectnummer 29 ON Fort Vechten Poortgebouwen Marsdijk 2, 3931 HE Bunnik Monumentenwacht Utrecht Postbus 10058 3505 AB Utrecht tel. 0488-2343880 / fax. 030-2328624 e-mail: mwu@erfgoed-utrecht.nl

Nadere informatie

mierlo.ons digitale dorp.nl

mierlo.ons digitale dorp.nl mierlo.ons digitale dorp.nl ` WoningScan. ` De onderhoudskosten van een eigen woning kunnen een belangrijke kostenpost vormen. Om deze kosten zoveel als mogelijk te beperken is de WoningScan ontwikkeld.

Nadere informatie

INSPECTIERAPPORT 2014 Objectnummer 242701 Boerderij Enne-Jans Heerd Maarhuizen 3 te Maarhuizen

INSPECTIERAPPORT 2014 Objectnummer 242701 Boerderij Enne-Jans Heerd Maarhuizen 3 te Maarhuizen INSPECTIERAPPORT 2014 Objectnummer 242701 Boerderij Enne-Jans Heerd Maarhuizen 3 te Maarhuizen Monumentenwacht Groningen Hoge der A 5 9712 AC Groningen tel. 050-5891585/ fax. 050-3123362 info@monumentenwachtgroningen.nl

Nadere informatie

INSPECTIERAPPORT 2014 objectnummer 0068 v.m. Stadhuis Heerenwal 48 8556 XW Sloten

INSPECTIERAPPORT 2014 objectnummer 0068 v.m. Stadhuis Heerenwal 48 8556 XW Sloten INSPECTIERAPPORT 2014 objectnummer 0068 v.m. Stadhuis Heerenwal 48 8556 XW Sloten Monumentenwacht Fryslân Postbus 137 8900 AC Leeuwarden tel. 058-2157365 / fax. 058-2157336 info@monumentenwacht-fryslan.nl

Nadere informatie

I 130-1 Informatieblad herstel buitenpleisterwerk

I 130-1 Informatieblad herstel buitenpleisterwerk I 130-1 Informatieblad herstel buitenpleisterwerk Schoonmaken, schilderen en repareren. Tijdens onze inspectie zijn aan het buitenpleisterwerk gebreken en onvolkomenheden geconstateerd. Om verder verval

Nadere informatie

Zó pakt u dat aan! Uw resultaat telt. Sigma. 10 jaar schildervrij*

Zó pakt u dat aan! Uw resultaat telt. Sigma. 10 jaar schildervrij* Zó pakt u dat aan! Uw resultaat telt. Sigma. * Mits toegepast en onderhouden volgens voorgeschreven verfsysteem. U leest er meer over in deze folder. 10 jaar schildervrij* Met Sigma S2U Allure is uw buitenschilderwerk

Nadere informatie

Opname en opmeting bestaande schuur t.b.v. functiewijziging

Opname en opmeting bestaande schuur t.b.v. functiewijziging Opname en opmeting bestaande schuur t.b.v. functiewijziging TacoBouwadvies Bovenbergweg 4 te Markelo Bevindingen en opmerkingen bij inmeting werknr.201205 Behorende bij tekeningen : 1205BT-01,02 en 03

Nadere informatie

Instructie onderhoud balkons

Instructie onderhoud balkons Instructie onderhoud balkons 1. Geschiedenis van de balkons. 2. Wat zijn de meest voorkomende balkonconstructie. 3. Wat voor type schades zijn herkenbaar. 4. Hoe dient het onderhoud te worden uitgevoerd.

Nadere informatie

Dakkapellen Door H. Koelemij (TNO Bouw)

Dakkapellen Door H. Koelemij (TNO Bouw) Dakkapellen Door H. Koelemij (TNO Bouw) Algemeen Belangrijkste functie van een dakkapel is het creëren van extra leefruimte in een woning. De dakkapel wordt geplaatst op een hellend dak. wat is het verschil?

Nadere informatie

GEMEENTE OLDEBROEK gemeentelijk monument; raadsbesluit 24 juni 2003

GEMEENTE OLDEBROEK gemeentelijk monument; raadsbesluit 24 juni 2003 straat + huisnummer : Zuiderzeestraatweg 230 postcode + plaats : 8096 CH OLDEBROEK naam object : kadastrale aanduiding : gemeente Oldebroek, sectie AF, nr. 275 bescherming : gemeentelijk monument registratienummer

Nadere informatie

Sjef Kickken. Kickken Bouwtechnisch Advies

Sjef Kickken. Kickken Bouwtechnisch Advies Sjef Kickken Kickken Bouwtechnisch Advies 1 Behoud van waarde Voorkomen van schade Lange levensduur 2 Kapconstructie Bitumen dakbedekking PVC dakgoten Zinken dakgoten Houten dakkapel Kunststof dakkapel

Nadere informatie

Inspectierapport 2015

Inspectierapport 2015 Inspectierapport 2015 Objectnummer: Object: Straat: Pc en plaats: UT 2234 rafkapel "Coelhorst" Coelhorsterweg 35 3838 PA Hoogland Monumentenwacht Utrecht Adres: Koningsweg 133-C Pc en plaats: 3582 D Utrecht

Nadere informatie

gevelelementen op de bouw; hoe te stellen en in te metselen

gevelelementen op de bouw; hoe te stellen en in te metselen informatie voor uitvoerders en timmerlieden op de bouwplaats gevelelementen op de bouw; hoe te stellen en in te metselen De timmerfabrikant heeft zijn best gedaan om de kozijnen zo goed mogelijk te maken,

Nadere informatie

Omschrijving van de stenen grafkist uit de St. Annakerk te Aldeneik

Omschrijving van de stenen grafkist uit de St. Annakerk te Aldeneik Omschrijving van de stenen grafkist uit de St. Annakerk te Aldeneik Destenengrafkistzoalsdezeindekerk werd aangetroffen. De grafkist was bij het verplaatsen op enkele houten balken geplaatst. De grafkist

Nadere informatie

Middenbeemster, Korenmolen De Nachtegaal

Middenbeemster, Korenmolen De Nachtegaal Inleiding In opdracht van Cultureel Erfgoed Noord-Holland heeft op 1 december 2010 een kort onderzoek plaatsgevonden naar de opbouw en datering van de lage voetmuur van de korenmolen De Nachtegaal, gelegen

Nadere informatie

Kuyperschool Ridderkerk Bouwkundige opname 15 augustus 2011. Bouwkundige opname. Voormalige Kuyperschool te Ridderkerk

Kuyperschool Ridderkerk Bouwkundige opname 15 augustus 2011. Bouwkundige opname. Voormalige Kuyperschool te Ridderkerk Bouwkundige opname Voormalige Kuyperschool te Ridderkerk 5 september 2011 1. Inleiding In opdracht van Leyten Bouwplanontwikkeling B.V. heeft er op 15 augustus 2011 een inspectie plaats gevonden naar een

Nadere informatie

gevelelementen op de bouw; hoe te stellen en in te metselen

gevelelementen op de bouw; hoe te stellen en in te metselen informatie voor uitvoerders en timmerlieden op de bouwplaats gevelelementen op de bouw; hoe te stellen en in te metselen De timmerfabrikant heeft zijn best gedaan om de kozijnen zo goed mogelijk te maken,

Nadere informatie

INSPECTIERAPPORT 2014 objectnummer 0340 Toren Eagum Master Wijbrensdijk 1 9006 XH Eagum

INSPECTIERAPPORT 2014 objectnummer 0340 Toren Eagum Master Wijbrensdijk 1 9006 XH Eagum INSPECTIERAPPORT 2014 objectnummer 0340 Toren Eagum Master Wijbrensdijk 1 9006 XH Eagum Monumentenwacht Fryslân Emmakade 59 Postbus 137 8900 AC Leeuwarden tel. 058-2157365/fax. 058-2157336 email: info@monumentenwacht-fryslan.nl

Nadere informatie

Richtlijnen voor het verbouwen, wijzigen en restaureren van monumenten, beeldbepalende panden en zaken

Richtlijnen voor het verbouwen, wijzigen en restaureren van monumenten, beeldbepalende panden en zaken Richtlijnen voor het verbouwen, wijzigen en restaureren van monumenten, beeldbepalende panden en zaken Algemeen Bij een restauratie- en/of verbouwingsplan wordt bekeken of de monumentale waarde wordt gerespecteerd.

Nadere informatie

VOEGWERK. Mathieu Peters. Fontys PTH Eindhoven. Studentennummer: 2073444

VOEGWERK. Mathieu Peters. Fontys PTH Eindhoven. Studentennummer: 2073444 VOEGWERK Mathieu Peters Fontys PTH Eindhoven Studentennummer: 2073444 2013 2014 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 2 2. ALGEMEEN 2.1 Metselvoegen... 3 2.2 Voorbehandeling van de muren... 4 2.3 Keuze voegspecie...

Nadere informatie

Het Total Wall Concept (scheur)herstel systeem

Het Total Wall Concept (scheur)herstel systeem Reparatie methoden Het Total Wall Concept (scheur)herstel systeem Hierbij informeren wij u over de Total Wall Concept herstel methode voor gescheurd metselwerk. Door middel van het Total Wall Concept (TWC)

Nadere informatie

INSPECTIERAPPORT 2010 Objectnummer 3033 Urinoir Aan de Grote Buren Warga

INSPECTIERAPPORT 2010 Objectnummer 3033 Urinoir Aan de Grote Buren Warga INSPECTIERAPPORT 2010 Objectnummer 3033 Urinoir Aan de Grote Buren Warga Stichting Monumentenwacht Fryslân Postbus 137 8900 AC Leeuwarden tel. 058 2157365/fax. 058 2157336 info@monumentenwacht-fryslan.nl

Nadere informatie

2-2-2015. Houtbouw en funderingen in de Zaanstreek 1000-1900 P. Kleij, gemeentelijk archeoloog Zaanstad, Wormerland en Oostzaan.

2-2-2015. Houtbouw en funderingen in de Zaanstreek 1000-1900 P. Kleij, gemeentelijk archeoloog Zaanstad, Wormerland en Oostzaan. Houtbouw en funderingen in de Zaanstreek 1000-1900 P Kleij, gemeentelijk archeoloog Zaanstad, Wormerland en Oostzaan Opzet verhaal: 1 Ontginning van de Zaanstreek 2 Houtbouw 3 Funderingen 1 Ontginning

Nadere informatie

Applicatiemethoden voor Avery zelfklevende films uitgebracht: 20/09/2001

Applicatiemethoden voor Avery zelfklevende films uitgebracht: 20/09/2001 Applicatiemethoden voor Avery zelfklevende films uitgebracht: 20/09/2001 Avery zelfklevende films zijn verkrijgbaar in een groot aantal verschillende kwaliteiten voor even zovele verschillende toepassingen.

Nadere informatie

Meerjaren Onderhoud Plan VVE Velserbeek Sparrestraat IJmuiden

Meerjaren Onderhoud Plan VVE Velserbeek Sparrestraat IJmuiden Meerjaren Onderhoud Plan VVE Velserbeek Sparrestraat IJmuiden INLEIDING Iedere organisatie die gebouwen beheert weet dat onderhoud een belangrijk aspect van het beheren is. Ieder gebouw, groot of klein,

Nadere informatie

Dorpsstraat 25 Ilpendam

Dorpsstraat 25 Ilpendam Dorpsstraat 25 Ilpendam opmerkingen: Voormalige pastorie, begin 19 de eeuw. Schilddak met geglazuurde oude Hollandse pannen en voorop origineel dakkapel. Originele wanden met origineel voegwerk. Imposant

Nadere informatie

basis college bouwkunde bok5

basis college bouwkunde bok5 basis college bouwkunde bok5 lesweek 7 gevels Instituut Bouwkunde & Civiele Techniek docent: ir.m.marynissen beëindiging gemetselde muren muurafdekker met minimaal 40mm overstek en voorzien van een waterhol

Nadere informatie

hout Zo kunt u zelf Overzicht producten Stappenplannen

hout Zo kunt u zelf Overzicht producten Stappenplannen hout Zo kunt u zelf houtproblemen Productinformatie oplossen Overzicht producten Stappenplannen Houtvuller Heeft u een beschadigde deur of een verrot kozijn? In deze folder vindt u hulp om de meest voorkomende

Nadere informatie

HET PLAATSEN VAN DUBBELE BEGLAZING :

HET PLAATSEN VAN DUBBELE BEGLAZING : HET PLAATSEN VAN DUBBELE BEGLAZING : Het plaatsen van dubbele beglazing moet voldoen aan bepaalde normen, zoals NEN3576 en NPR3577. Dit zijn normen ( eisen ) waarin precies omschreven wordt hoe dubbele

Nadere informatie

Voor de toepassing van : Isomar Eurokoumé multiplex Isogarant 20 jaar Eurokoumé multiplex Isoprime Eurokoumé multiplex Isopaint 20 jaar Eurokoumé

Voor de toepassing van : Isomar Eurokoumé multiplex Isogarant 20 jaar Eurokoumé multiplex Isoprime Eurokoumé multiplex Isopaint 20 jaar Eurokoumé Hl Voor de toepassing van : Isomar Eurokoumé multiplex Isogarant 20 jaar Eurokoumé multiplex Isoprime Eurokoumé multiplex Isopaint 20 jaar Eurokoumé multiplex INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1 - Opslag pag. 3

Nadere informatie

12 duurzaamheidstips voor monumenten. Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort.

12 duurzaamheidstips voor monumenten. Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort. 12 duurzaamheidstips voor monumenten Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort. 1 12 duurzaamheidstips voor monumenten Woont u in een monument of ander karakteristiek

Nadere informatie

LEZEN. Terpentijd - 1500

LEZEN. Terpentijd - 1500 1 LEZEN Terpentijd - 1500 Oorspronkelijk bood een terp plaats aan één of enkele boerderijen. Sommige van deze huisterpen groeiden later aan elkaar vast tot een grote woonheuvel. Door de geïsoleerde ligging,

Nadere informatie

M O D E L - B O U W K U N D I G R A P P O R T N A T I O N A L E H Y P O T H E E K G A R A N T I E

M O D E L - B O U W K U N D I G R A P P O R T N A T I O N A L E H Y P O T H E E K G A R A N T I E T O E L I C H T I N G 34 Inleiding Bij de aanvraag voor Nationale Hypotheek Garantie moet in een aantal gevallen een bouwkundig rapport worden opgemaakt. Indien het rapport wordt opgemaakt door de gemeente

Nadere informatie

Inspectierapport 2012

Inspectierapport 2012 Inspectierapport 2012 Object: Straat: Muurhuizen 3 Pc en plaats: 3811 EC Amersfoort Monumentenwacht Utrecht Adres: Utrechtseweg 3-F Pc en plaats: 3811 NA Amersfoort Bezoekadres: Utrechtseweg 3-F Telefoon:

Nadere informatie

Hygroscopische eigenschappen

Hygroscopische eigenschappen 2013/12 Hout Hygroscopische eigenschappen Hout en vocht Hout is een natuurproduct dat na droging en verwerking gevoelig blijft voor vocht. Dit betekent dat het kan uitzetten en krimpen. Gebeurt dit ongelijkmatig,

Nadere informatie

Bouwkundig Adviesbureau Adres: 1235GT Barendrecht Aldus naar waarheid ingevuld en ondertekend:

Bouwkundig Adviesbureau Adres: 1235GT Barendrecht Aldus naar waarheid ingevuld en ondertekend: Bouwkundige rapport inzake Nationale ypotheek Garantie Administratieve gegevens: Aanvrager: Naam: Keuringsinstantie: Janis van Donk Bedrijf: Bouwkundig Adviesbureau Adres: Telefoon: Adres: Beemd 24 3193L

Nadere informatie

TECHNISCHE INGREPEN TEGEN VOCHT ONDERAAN DE MUREN. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen :

TECHNISCHE INGREPEN TEGEN VOCHT ONDERAAN DE MUREN. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen : TECHNISCHE INGREPEN TEGEN VOCHT ONDERAAN DE MUREN Ongeacht de aard van de ingreep en zijn doeltreffendheid vergt het drogen van muren vrij veel tijd. Zo bijvoorbeeld bevat een muur met een dikte van 40

Nadere informatie

Redengevende omschrijving graanschuur

Redengevende omschrijving graanschuur Redengevende omschrijving graanschuur Venweg 4 te Alphen gemeente Alphen-Chaam drs. Elke de Rooij Redengevende omschrijving Venweg 4 te Alphen 1 Objectgegevens Adres : Venweg 4 Plaats : Alphen Postcode

Nadere informatie

Monumentbeschrijving. Kerkstraat 77 Westerbeek. Drs. Elke de Rooij

Monumentbeschrijving. Kerkstraat 77 Westerbeek. Drs. Elke de Rooij Monumentbeschrijving Kerkstraat 77 Westerbeek Drs. Elke de Rooij Westerbeek, Kerkstraat 77 (gemeente Sint Anthonis) Algemene gegevens Oorspronkelijke functie : boerderij Huidige functie : woonhuis Bouwjaar

Nadere informatie

DIERBAAR IS DUURZAAM 5/6/2013 INHOUD ENERGIEBESPARING IN HOF VAN DELFT BIJ VOOROORLOGSE WONINGEN. Ilse Rijneveld

DIERBAAR IS DUURZAAM 5/6/2013 INHOUD ENERGIEBESPARING IN HOF VAN DELFT BIJ VOOROORLOGSE WONINGEN. Ilse Rijneveld DIERBAAR IS DUURZAAM ENERGIEBESPARING IN HOF VAN DELFT BIJ VOOROORLOGSE WONINGEN Ilse Rijneveld afdeling Veiligheid, Advies monumenten Gemeente Delft INHOUD ENERGIEBESPARING HOF VAN DELFT: VOOROORLOGSE

Nadere informatie

Voorbeeld Meerjarenonderhoudsplan Rapport

Voorbeeld Meerjarenonderhoudsplan Rapport Voorbeeld Meerjarenonderhoudsplan Rapport Projectnummer : 4522999 Datum : 01-01-2013 Inhoudsopgave Gebouwinformatie 3 Adresgegevens. 3 Gebouwkenmerken.. 3 Geconstateerde onderhoudsconditie 4 Doel meerjaren

Nadere informatie

RICHTLIJNEN MONUMENTEN EN ISOLERENDE BEGLAZING

RICHTLIJNEN MONUMENTEN EN ISOLERENDE BEGLAZING RICHTLIJNEN MONUMENTEN EN ISOLERENDE BEGLAZING 1 U wilt graag isolerende beglazing plaatsen in een monument. Waar moet u dan rekening mee houden? In deze folder leest u er meer over. De detaillering van

Nadere informatie

Hout Coatings. Planhus ONDERHOUDSADVIES. uw verfspecialist voor houten woningen en projecten

Hout Coatings. Planhus ONDERHOUDSADVIES. uw verfspecialist voor houten woningen en projecten ONDERHOUDSADVIES Planhus Onderhouds en schilder advies Planhus Geachte heer/mevrouw, U hebt gekozen voor een houten huis. Dat is een bewuste, verstandige keuze waarmee wij u van harte mee feliciteren.

Nadere informatie

G van der Gaag bouwadvies en servicebureau

G van der Gaag bouwadvies en servicebureau G van der Gaag bouwadvies en servicebureau Bouwkundig inspectierapport van het woonhuis Zoekweg 56 1111 AA Marktplaats Bovenkruier 2~3297 TE Puttershoek~tel 078.6760237~fax 078.6760238~ E-mail:info@vandergaagbouwadvies.nl

Nadere informatie

Toplocatie Tolberg. Ruim 8.550 m² aan mogelijkheden

Toplocatie Tolberg. Ruim 8.550 m² aan mogelijkheden Toplocatie Tolberg Ruim 8.550 m² aan mogelijkheden Algemeen Aan de rand van Roosendaal is in de jaren 70 van de vorige eeuw de wijk Tolberg ontwikkeld. De boerderij en de bijgebouwen met aangrenzende buitenruimten,

Nadere informatie

BIJLAGE 3 MODEL - BOUWKUNDIG RAPPORT NATIONALE HYPOTHEEK GARANTIE

BIJLAGE 3 MODEL - BOUWKUNDIG RAPPORT NATIONALE HYPOTHEEK GARANTIE BIJLAGE 3 MODEL - BOUWKUNDIG RAPPORT NATIONALE HYPOTHEEK GARANTIE TOELICHTING Inleiding Bij de aanvraag voor Nationale Hypotheek Garantie moet in een aantal gevallen een bouwkundig rapport worden opgemaakt.

Nadere informatie

VOOR EIGENAREN VAN GEMEENTELIJKE- EN RIJKSMONUMENTEN TER VOORKOMING VAN MISVERSTANDEN EN MONUMENTAAL LEED U BEZIT EEN BESCHERMD MONUMENT

VOOR EIGENAREN VAN GEMEENTELIJKE- EN RIJKSMONUMENTEN TER VOORKOMING VAN MISVERSTANDEN EN MONUMENTAAL LEED U BEZIT EEN BESCHERMD MONUMENT VOOR EIGENAREN VAN GEMEENTELIJKE- EN RIJKSMONUMENTEN TER VOORKOMING VAN MISVERSTANDEN EN MONUMENTAAL LEED U BEZIT EEN BESCHERMD MONUMENT INHOUD 4 WAT IS NU EEN BESCHERMD MONUMENT? 6 WAAROM IS EEN GEBOUW

Nadere informatie

REV:02-18/07/13. RapidRoof Waterproof Anti-Skid Specificaties op metaal

REV:02-18/07/13. RapidRoof Waterproof Anti-Skid Specificaties op metaal REV:02-18/07/13 RapidRoof Inhoud 1. Voorbereiding 2. Aanbrenging: 3. Aanbrenging: enkel Waterproof 4. Aanbrenging: enkel Anti-Skid 5. Menghandleiding 6. Bijkomende informatie Let op: alle RapidRoof-producten

Nadere informatie

Inspectierapport 2013

Inspectierapport 2013 Inspectierapport 2013 Objectnummer: Object: Straat: Pc en plaats: ZH 3615 Bethelkerk Kerkweg 2 2992 SG BARENDRECHT 2013 Inspectierapport Objectgegevens Objectnummer Object: Straat: Postcode: Plaats: 3615

Nadere informatie

Waterdichting. Pas weber.dry inject toe. Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering.

Waterdichting. Pas weber.dry inject toe. Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering. binnen toepassen Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering. Nee Bestaat de ondergrond uit baksteen, betonsteen of betonblokken? Ja Ja Pas weber.dry inject toe. A Controleer

Nadere informatie

Informatieblad schilderwerk en beglazing

Informatieblad schilderwerk en beglazing I 172-1 Informatieblad schilderwerk en beglazing Onderhoud schilderwerk, plaatsen van vensterglas Tijdens onze inspectie is geconstateerd dat een onderhoudsbeurt van schilderwerk met het vensterglas noodzakelijk

Nadere informatie

TECHNISCHE INFORMATIE COLORSEEN TIMBERSTAIN. T.b.v. Topgold Vlotdelen, Verduurzaamd vuren, 25x200mm, 25x275mm en 75x75mm (hoeklat)

TECHNISCHE INFORMATIE COLORSEEN TIMBERSTAIN. T.b.v. Topgold Vlotdelen, Verduurzaamd vuren, 25x200mm, 25x275mm en 75x75mm (hoeklat) TECHNISCHE INFORMATIE COLORSEEN TIMBERSTAIN T.b.v. Topgold Vlotdelen, Verduurzaamd vuren, 25x200mm, 25x275mm en 75x75mm (hoeklat) Kleur: Ebony (zwart, TS050710-AN) - Type materiaal - Toepassingsgebied

Nadere informatie

Vieringtoren. Restauratie O.-L.-V. Hemelvaartkerk Ninove

Vieringtoren. Restauratie O.-L.-V. Hemelvaartkerk Ninove Vieringtoren Restauratie O.-L.-V. Hemelvaartkerk Ninove De restauratiewerken aan de vieringtoren kunnen opgesplitst worden in twee grote delen : - de werken aan de verticaal opstaande wanden met de grote

Nadere informatie

Monumenten en beschermde gezichten Vergunningvrije werkzaamheden. Informatieblad

Monumenten en beschermde gezichten Vergunningvrije werkzaamheden. Informatieblad Informatieblad Monumenten en beschermde gezichten Vergunningvrije werkzaamheden Bent u eigenaar van een rijksmonument of van een pand in een beschermd stads- of dorpsgezicht? Wilt u het pand opknappen,

Nadere informatie

verbindt consument met bedrijf

verbindt consument met bedrijf Voorwoord Er zijn heel veel soorten glas. Wanneer je je huis wilt isoleren, is glasisolatie een van de mogelijkheden. Maar welk glas moet je kiezen? In dit ebookje geeft Houhetwarm.nl je informatie over

Nadere informatie

TE KOOP AANGEBODEN. Monumentale woonboerderij met omliggende landerijen. Wagenstraat 78 te Wagenberg

TE KOOP AANGEBODEN. Monumentale woonboerderij met omliggende landerijen. Wagenstraat 78 te Wagenberg TE KOOP AANGEBODEN Monumentale woonboerderij met omliggende landerijen Wagenstraat 78 te Wagenberg Op een unieke locatie in het buitengebied tussen Made en Wagenberg gelegen, aan de buitenzijde prachtig

Nadere informatie

INSPECTIERAPPORT 2014 Objectnummer 0123 Raadhuis Dubbelstraat 2 8561 BC Balk

INSPECTIERAPPORT 2014 Objectnummer 0123 Raadhuis Dubbelstraat 2 8561 BC Balk INSPECTIERAPPORT 2014 Objectnummer 0123 Dubbelstraat 2 8561 BC Balk Stichting Monumentenwacht Fryslân Postbus 137 8900 AC Leeuwarden tel. 058 2157365/fax. 058 2157336 info@monumentenwacht-fryslan.nl www.monumentenwacht-fryslan.nl

Nadere informatie

Vocht & Ventilatie. Nummer 25

Vocht & Ventilatie. Nummer 25 Nummer 25 Art.nr. 912697 In deze KlusZo Vocht & Ventilatie Folder beschrijven we stapsgewijs waar u rekening mee moet houden als u vocht in uw huis gaat bestrijden en waarom u moet ventileren. In deze

Nadere informatie

Bennebroekerlaan 10. Bouwjaar : Circa 1890 Architect : : Neorenaissance-trant met invloed van de Chaletstijl Oorspronkelijke functie : Woonhuis

Bennebroekerlaan 10. Bouwjaar : Circa 1890 Architect : : Neorenaissance-trant met invloed van de Chaletstijl Oorspronkelijke functie : Woonhuis Bennebroekerlaan 10 Straat en huisnummer : Bennebroekerlaan 10 Postcode en plaats : 2121 GR Bennebroek Kadastrale aanduiding : A4647 Complexonderdeel : Naam object : De Lijsterhof Bouwjaar : Circa 1890

Nadere informatie

De Friese Meren GEMEENTE. INSPECTIERAPPORT 2014 objectnummer 0634 Toren op begraafplaats Westermeer Geert Knolweg 4 8501 MK Joure. Ontv.

De Friese Meren GEMEENTE. INSPECTIERAPPORT 2014 objectnummer 0634 Toren op begraafplaats Westermeer Geert Knolweg 4 8501 MK Joure. Ontv. Ontv. GEMEENTE De Friese Meren 1 3 MAART 2014 RB INSPECTIERAPPORT 2014 objectnummer 0634 op begraafplaats Westermeer Geert Knolweg 4 8501 MK Joure Nr. Rappel. Monumentenwacht Fryslan Emmakade 59 Postbus

Nadere informatie

PROCESBEOORDELING BINNENSCHILDERWERK

PROCESBEOORDELING BINNENSCHILDERWERK PROCESBEOORDELING BINNENSCHILDERWERK Project Vrijstaande woning te Boxtel Opdrachtgever Particulier Uitvoerend bedrijf Schildersbedrijf A. Jacobs Nummer AF deelnemer 891 Datum controle 29 april 2015 Gecontroleerd

Nadere informatie

Mierlo, ons digitale dorp

Mierlo, ons digitale dorp Mierlo, ons digitale dorp Gebruik van de controlelijst Woningscan. Klant controleert zelf de groene vragen. Kan dit als fraai document downloaden via jullie pagina. De rode vragen doen jullie. Je kunt

Nadere informatie

Sigma Flexidur 4825 Houtrenovatie systemen

Sigma Flexidur 4825 Houtrenovatie systemen INLEIDING Voor het effectief en duurzaam herstellen van aangetast hout heeft Sigma Coatings het Sigma Flexidur Houtrenovatie systeem. De Sigma Flexidur houtreparatieproducten zijn gebaseerd op tweecomponenten

Nadere informatie

Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en een digitaal bestand.

Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en een digitaal bestand. Examen VMBO-BB 2013 gedurende 570 minuten bouwtechniek-schilderen CSPE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en een digitaal bestand. Dit examen bestaat

Nadere informatie

SYSTEEMBLAD. Systemen voor geveltimmerwerk 4801

SYSTEEMBLAD. Systemen voor geveltimmerwerk 4801 OMSCHRIJVING Voor het in stand houden van geveltimmerwerk is periodiek onderhoud essentieel. Het in goede conditie houden van het verfsysteem vormt een belangrijk onderdeel, waarmee echter niet alleen

Nadere informatie

Dak Door B. van Etten (TNO Bouw)

Dak Door B. van Etten (TNO Bouw) Dak Door B. van Etten (TNO Bouw) Algemeen Belangrijkste functies van een (niet constructieve) daken is het scheiden van de binnenruimte met de buitenruimte. Bij het scheiden van de binnen van de buitenruimte

Nadere informatie

BUITENGEWONE WERKZAAMHEDEN diverse sluizen en kraanbruggen Nieuwe Hollandse Waterlinie Noord-Holland, Utrecht, Gelderland en Brabant

BUITENGEWONE WERKZAAMHEDEN diverse sluizen en kraanbruggen Nieuwe Hollandse Waterlinie Noord-Holland, Utrecht, Gelderland en Brabant BUITENGEWONE WERKZAAMHEDEN diverse sluizen en kraanbruggen Nieuwe Hollandse Waterlinie Noord-Holland, Utrecht, Gelderland en Brabant Monumentenwacht Utrecht Postbus 10058 3505 AB Utrecht tel. 030-2343880

Nadere informatie

Deelgebied 4, Vorchten. 1. Beschrijving bestaande situatie

Deelgebied 4, Vorchten. 1. Beschrijving bestaande situatie Deelgebied 4, Vorchten 1. Beschrijving bestaande situatie der tijden zijn aanbouwen gerealiseerd, soms opvallend qua massa maar zodanig rekening houdend met de locatie en zichten dat zij geen afbreuk doen

Nadere informatie

BLATENPLAN EWIJK BEELDKWALITEIT 10 oktober 2011 projectnummer 100468

BLATENPLAN EWIJK BEELDKWALITEIT 10 oktober 2011 projectnummer 100468 BLATENPLAN EWIJK BEELDKWALITEIT 10 oktober 2011 projectnummer 100468 colofon SAB Arnhem B.V. Contactpersoon: Arjan van der Laan bezoekadres: Frombergdwarsstraat 54 6814 DZ Arnhem correspondentieadres:

Nadere informatie

INSPECTIERAPPORT HOUTEN KAPCONSTRUCTIE

INSPECTIERAPPORT HOUTEN KAPCONSTRUCTIE INSPECTIERAPPORT HOUTEN KAPCONSTRUCTIE Muurhuizen 1 3 3811 EC AMERSFOORT SSW Groep B.V. Postbus 536, 3760 AM te Soest T: 035-6023113 E: info@ssw-groep.nl I: www.ssw-woningkeur.nl Rabobank: 1099.80.840

Nadere informatie

Bank 4381 92 427 KvK 110 18629 BTW 0075 08 803 B01

Bank 4381 92 427 KvK 110 18629 BTW 0075 08 803 B01 Project: Project nr. Opdrachtgever: Betreft: Datum onderzoek: Inspecteur: Algemene informatie Beschikbare informatie Boekenwinkel P. van Hoeven Locatie Adres Locatienummer BVO VVO Soort gebouw Aantal bouwlagen

Nadere informatie

MONTAGEHANDLEIDING - PREFAB ARNHEM 1,8x2,8 / GELDERLAND 2x2, 3x2, 3x3

MONTAGEHANDLEIDING - PREFAB ARNHEM 1,8x2,8 / GELDERLAND 2x2, 3x2, 3x3 MONTAGEHANDLEIDING - PREFAB ARNHEM 1,8x2,8 / GELDERLAND 2x2, 3x2, 3x3 Als eerste Voordat u begint met de montage is het belangrijk dat u deze instructies aandachtig doorleest. U voorkomt op deze manier

Nadere informatie

Rapportage t.b.v. uitleg werkzaamheden voorgevel van het pand aan de Dorpsstraat 13-15 te Lage Vuursche

Rapportage t.b.v. uitleg werkzaamheden voorgevel van het pand aan de Dorpsstraat 13-15 te Lage Vuursche Rapportage t.b.v. uitleg werkzaamheden voorgevel van het pand aan de Dorpsstraat 13-15 te Lage Vuursche Gegevens: - Opdrachtgever: Stichting behoud monumenten Lage Vuursche Amersfoortsestraat 1 3769 BR

Nadere informatie

Verwerkings- en Montage voorschriften NONIGNIS / IGNIS

Verwerkings- en Montage voorschriften NONIGNIS / IGNIS Verwerkings- en Montage voorschriften NONIGNIS / IGNIS Gevelbekleding NONIGNIS / IGNIS van massief hout. NONIGNIS kan worden toegepast in de gevel, kozijnborstweringen en voor houten bergingen, schuttingen,

Nadere informatie

- Kluswijzer - 7. Zelf een scheidingswand bouwen

- Kluswijzer - 7. Zelf een scheidingswand bouwen 7. Zelf een scheidingswand bouwen U heeft behoefte aan een extra kinderkamer. U wilt die grote zolder in tweeën delen. U zou in de huiskamer graag een aparte werk- of hobbyhoek maken. Dan is een niet-

Nadere informatie

Vocht & Ventilatie. 10000560_KlusZo_25_Vocht/Ventil 13-05-2003 14:46 Pagina 1. Nummer 25 Art.nr. 912697

Vocht & Ventilatie. 10000560_KlusZo_25_Vocht/Ventil 13-05-2003 14:46 Pagina 1. Nummer 25 Art.nr. 912697 0000560_KlusZo_25_Vocht/Ventil 3-05-2003 4:46 Pagina Nummer 25 Art.nr. 92697 In deze KlusZo Vocht & Folder beschrijven we stapsgewijs waar u rekening mee moet houden als u vocht in uw huis gaat bestrijden

Nadere informatie

Pyropenta. Onderhoudsvoorschriften 60 minuten brandwerende deuren Deurenfabriek Suselbeek b.v.

Pyropenta. Onderhoudsvoorschriften 60 minuten brandwerende deuren Deurenfabriek Suselbeek b.v. Pyropenta Onderhoudsvoorschriften 60 minuten brandwerende deuren Deurenfabriek Suselbeek b.v. 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Reinigingsonderhoud.. 4 3. Onderhoud laksysteem.... 4 3.1 Periodiek onderhoud

Nadere informatie

Zelf schilderen. Schilderen Schilderen van nieuw hout Schilderen van geverfd hout Schilderen van radiatoren Sausen Kwaliteitseisen

Zelf schilderen. Schilderen Schilderen van nieuw hout Schilderen van geverfd hout Schilderen van radiatoren Sausen Kwaliteitseisen Zelf schilderen Schilderen Schilderen van nieuw hout Schilderen van geverfd hout Schilderen van radiatoren Sausen Kwaliteitseisen Zelf schilderen 2 Het interieur van de woning verfraaien? Een ander verfje,

Nadere informatie

Lijst van 62 cultuur historisch waardevolle gebouwen in Vessem (vlgs bestemmingsplan kom Vessem 8/10/08) Flinkert 5/7 Dorpswoning

Lijst van 62 cultuur historisch waardevolle gebouwen in Vessem (vlgs bestemmingsplan kom Vessem 8/10/08) Flinkert 5/7 Dorpswoning Flinkert 5/7 Dorpswoning Ca. 1940 Eerste sociale woningbouw (tweekapper) Vessem. Baksteen halfsteens verband Eén bouwlaag met kap Zij-ingang, opkamer en kruiskozijnen. Siermetselwerk fries met bloktand.

Nadere informatie

3. HET BEBOUWINGSBEELD VAN RIETWIJK ZUID

3. HET BEBOUWINGSBEELD VAN RIETWIJK ZUID 3. HET BEBOUWINGSBEELD VAN RIETWIJK ZUID 3.1. Inleiding De bebouwingsregels voor Rietwijk dienen een aantal doelen. In de eerste plaats moeten de regels recht doen aan de uitgangspunten van het Masterplan.

Nadere informatie

Inspectie monumenten Nieuwe Energie

Inspectie monumenten Nieuwe Energie Inspectie monumenten Nieuwe Energie Datum rapport 15 januari 2015 Datum foto s 14 januari 2015 Naam inspecteur Bas Teunissen (gemeente Haarlem) Opdrachtomschrijving Opname bouwkundige herstelwerkzaamheden/conserveringsmaatregelen

Nadere informatie

Meerjarenonderhoudsplan

Meerjarenonderhoudsplan Meerjarenonderhoudsplan appartementen Dorpsweg 126abc-140abc Rotterdam Algemene Objectgegevens Code Code 20110114 Object Type Adres Postcode Plaats Telefoon appartementen Dorpsweg 126abc-140abc 3083LG

Nadere informatie

WELSTANDSBELEID VOOR GEBIED VAN DE MAATSCHAPPIJ VAN WELDADIGHEID (vaststelling raadsvergadering d.d. 25 januari 2011)

WELSTANDSBELEID VOOR GEBIED VAN DE MAATSCHAPPIJ VAN WELDADIGHEID (vaststelling raadsvergadering d.d. 25 januari 2011) WELSTANDSBELEID VOOR GEBIED VAN DE MAATSCHAPPIJ VAN WELDADIGHEID (vaststelling raadsvergadering d.d. 25 januari 2011) Op 27 november 2008 heeft de gemeenteraad specifiek welstandsbeleid vastgesteld voor

Nadere informatie

DW-CLEANING TURNHOUT

DW-CLEANING TURNHOUT SPECIALIST IN REINIGEN VAN: - ZONNEPANELEN, - DAKEN, - DAKGOTEN, - OPRITTEN, - PANELEN, - DAKGOTEN - GEVELS - SCHOORSTENEN COATING VAN DAKEN,.. DW-CLEANING TURNHOUT VOOR VRIJBLIJVENDE OFFERTE TEL: 0497/O7.65.02

Nadere informatie

Creëer Bufferruimtes. Praktische tips voor een energiezuinig en comfortabel monument

Creëer Bufferruimtes. Praktische tips voor een energiezuinig en comfortabel monument Wonen en werken in een betekent leven in een bijzondere omgeving. Tegenover de pluspunten zoals de prachtige sfeer van de en staan ook zaken Creëer Bufferruimtes In historische gebouwen zijn vaak tochtportalen,

Nadere informatie

Belmermeer 3 Broek in Waterland

Belmermeer 3 Broek in Waterland Belmermeer 3 Broek in Waterland opmerkingen: Stolp, circa 1900. Oorspronkelijke wanden. Oorspronkelijke ramen, naast extra toegevoegde ramen en gevelopeningen. Imposante kap met oude Hollandse pannen.

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN EISEN HANDHAVING WONINGWET GEMEENTE ROTTERDAM

PROGRAMMA VAN EISEN HANDHAVING WONINGWET GEMEENTE ROTTERDAM PROGRAMMA VAN EISEN HANDHAVING WONINGWET GEMEENTE ROTTERDAM Afdeling Toezicht Gebouwen Versie 1.2 februari 2007 INLEIDING Dit Programma van Eisen is van toepassing op alle handhavingsbesluiten op grond

Nadere informatie

Bouwkundig Inspectierapport

Bouwkundig Inspectierapport Bouwkundig Inspectierapport Geul 68 3961 HZ Wijk bij Duurstede Datum: 3 augustus 2012 Geul 68 Wijk bij Duurstede Algemene gegevens Administratieve gegevens aanvrager Naam : Volksbelang Adres : Karel de

Nadere informatie

DATA SHEET 956 TEKNOPLAST PRIMER 7

DATA SHEET 956 TEKNOPLAST PRIMER 7 www.teknos.com DATA SHEET 956 TEKNOPLAST PRIMER 7 11 01.02.2008 Epoxy Primer VERF TYPE TEKNOPLAST PRIMER 7 is een oplosmiddeldragende epoxy primer in twee delen met een lage inhoud oplosmiddel. GEBRUIK

Nadere informatie

GEBRUIKERS- EN ONDERHOUDS- HANDLEIDING. INspIrereNDe IDeeËN met De mooiste

GEBRUIKERS- EN ONDERHOUDS- HANDLEIDING. INspIrereNDe IDeeËN met De mooiste GEBRUIKERS- EN ONDERHOUDS- HANDLEIDING INspIrereNDe IDeeËN met De mooiste KOZIJNeN VaN europrovyl Gebruikers- en onderhoudshandleiding Onlangs heeft u gekozen voor de hoogwaardige kunststof producten van

Nadere informatie

TE KOOP Vrijstaande woning met loods op een perceel van 780 m²

TE KOOP Vrijstaande woning met loods op een perceel van 780 m² Langeweg 11 Postbus 1166 3260 AD Oud-Beijerland Tel: 0186-634200 Fax: 0186-634276 TE KOOP Vrijstaande woning met loods op een perceel van 780 m² Kwakscheweg 5 3261 LG Oud-Beijerland Algemeen Deze vrijstaande

Nadere informatie

5' 6' PW19tekB01e - A3-1/20 Prof. Winklerlaan 19, Bakkum BESTAANDE & NIEUWE SITUATIE 21 april 2015. Dwarsdsn 4-B. Dwarsdsn 4-B

5' 6' PW19tekB01e - A3-1/20 Prof. Winklerlaan 19, Bakkum BESTAANDE & NIEUWE SITUATIE 21 april 2015. Dwarsdsn 4-B. Dwarsdsn 4-B Dwarsdsn 4-2 2' Staat van Nr. 9 ESTND: Energielabel: G estaand dak is foutief geisoleerd d.m.v. 'noppenfolie' op het dakhout onder de panlatten estaande rode kruispannen zijn gebroken, broos en aangeslagen

Nadere informatie