Het vertrouwen van burgers in de politie is een. Mentale weerbaarheid van politiemensen en leiderschap

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het vertrouwen van burgers in de politie is een. Mentale weerbaarheid van politiemensen en leiderschap"

Transcriptie

1 23 van politiemensen en leiderschap Drs. George van den Berg MA, hoofd van de School voor Gevaar- & Crisisbeheersing van de Politieacademie, Erik Bomhof MA, districtschef Oost- Nederland en Piet Kelder MA, Chef Operationele Zaken, district West, eenheid Amsterdam. De auteurs danken in het bijzonder Jan Nap, lector aan de Politieacademie, voor zijn bijdrage aan de totstandkoming van het onderzoek. is het beste te omschrijven als de manier waarop mensen omgaan met stress, druk en uitdagingen. Het is een belangrijk en actueel onderwerp in de politieorganisatie, want stressoren maken nu eenmaal deel uit van het dagelijkse politiewerk. Hoe kunnen leidinggevenden de mentale weerbaarheid van medewerkers versterken? Welke stijlen van leidinggeven passen daarbij? Op basis van hun onderzoek komen de auteurs tot een aantal praktische aanbevelingen. Het vertrouwen van burgers in de politie is een belangrijke maatstaf voor goed politiewerk. Burgers verwachten een politie die snel ter plaatse is en handelend optreedt indien de situatie hier om vraagt. Maar wanneer, hoe en in welke mate dat gebeurt, daarin zijn de verwachtingen van burgers paradoxaal en conflicterend. Die tegenstrijdige verwachtingen bemoeilijken de uitvoering, en goed bedoeld optreden van de politie wordt niet altijd gewaardeerd. Dienders vinden het soms lastig om beslissingen te nemen. Wanneer is iets goed of fout? Politiewerk is een complexe aangelegenheid die de mentale weerbaarheid beïnvloedt. Het doet iets met politiemedewerkers. Politiewerk en mentale weerbaarheid zijn in voortdurende interactie met elkaar, waarbij de leidinggevende een rol van betekenis heeft. Welke invloed heeft leiderschap op deze interactie? In de volgende paragrafen behandelen we eerst de drie centrale begrippen in ons onderzoek. Daarna trekken we enkele conclusies in relatie tot de hoofdvraag, om af te sluiten met een aantal theoretische en praktische aanbevelingen. In het kader van onze SLL-opleiding hebben wij onderzoek gedaan naar de mentale weerbaarheid van politiemedewerkers en de rol van leidinggevenden. We hebben het onderzoek gebaseerd op literatuurstudie en op onderzoek in twee (toenmalige) politieregio s, Amsterdam-Amstelland en Gelderland-Midden. Daarmee heeft het onderzoek zich uitgestrekt over zowel een grootstedelijke als een landelijke politieregio. Er zijn in totaal 26 interviews gehouden, zowel op operationeel, tactisch als strategisch niveau. De conclusies hebben we vervolgens nog eens getoetst bij drie externe deskundigen. Politiewerk Elke omschrijving van politiewerk maakt melding van vaak conflicterende eisen en verwachtingen, zo blijkt uit literatuuronderzoek. De politie dient soms ondersteunend te zijn aan burgers door tegen sommigen van hen op te treden. Dat is een ambigue positie (Boutellier 2010). Politiewerk is in potentie dubbelzinnig, conflictueus en moreel geladen (Tops, 2012). Het handelen wordt er door beïnvloed en daarmee de mentale weerbaarheid. De analyse van de interviews met medewerkers bevestigt dit. Wat de ene burger waardeert, ervaart de ander als negatief en dat is stressvol voor medewerkers. Ook het snel schakelen tussen sterk uiteenlopende werkzaamheden ervaren agenten als belastend. Het ene moment wordt een reanimatie uitgevoerd, terwijl even later een agressief persoon moet worden aangehouden. Het onvoorspelbare en onverwachtse wordt door medewerkers gezien als een specifiek kenmerk van het politiewerk. Dat maakt het voor agenten uitdagend, maar over het algemeen wordt het werk daarom ook als moeilijk beschouwd, zo blijkt uit ons onderzoek. Het onderscheid tussen goed en fout is niet altijd duidelijk te maken. Dit bemoeilijkt het nemen van de juiste beslissingen. Deskundigen zien politiewerk als een alledaagse praktijk die per definitie nooit af is en mede daardoor stressvol kan zijn. Als iets zich als onaangepast aandient, behoort een politieman zich af te vragen of hij dit terug moet brengen naar het normale. Maar wat is normaal voor de gemeenschap, gezien de veelkleurigheid van de Nederlandse samenleving? De politieman moet zich dus steeds verhouden tot wat onaangepast is en wat niet, en hij staat midden in dat maatschappelijk proces. Ook vanuit dit perspectief wordt bevestigd dat tegenstrijdigheden (stressoren) deel uitmaken van het politiewerk en daarmee van invloed zijn op de mentale weerbaarheid en andersom. Voor agenten is het van belang dat zij het gevoel hebben dat zij veilig kunnen werken en dat zij kunnen vertrouwen op de kwaliteiten van directe collegae en leidinggevenden. Het begrip vanuit de leiding dat agenten lastige beslissingen

2 24 het Tijdschrift voor de Politie jg.76/nr.2/14 Foto: ANP, Liebeth Groenendijk moeten nemen waar risico s aan zijn verbonden, is essentieel (Van der Torre, 1999). Uit de interviews komt naar voren dat alle medewerkers en leidinggevenden ondersteuning verwachten van hun direct leidinggevenden. Zij moeten altijd op hen terug kunnen vallen. Díe operationele chefs worden gewaardeerd, die sturen vanuit vakmanschap en in verbinding staan met de dienders. Kernwoorden zijn daarbij consistent voorbeeldgedrag, interesse, ervaringskennis en enthousiasme van de leidinggevende voor het straatwerk. Het is van cruciaal belang dat de chef weet wat het werk inhoudt en waar de uitvoering mee bezig is. Om het politiewerk goed uit te voeren is mentale weerbaarheid van belang. van politieambtena-

3 25 Wat de ene burger waardeert, ervaart de ander als negatief en dat is stressvol ren is het beste aan te duiden als de wijze waarop zij omgaan met stress, druk en uitdagingen. Uit de theorie komen vier variabelen naar voren die van invloed zijn op de mentale weerbaarheid van individuen (Clough e.a., 2002). Elke agent met een hoge mate van mentale weerbaarheid heeft een hoge score op de pijlers: controle, betrokkenheid, uitdaging en (zelf)vertrouwen met als fundering vakmanschap en veerkracht. In navolging van eerder onderzoek (Bandura, 1997) is ons gebleken dat mentale weerbaarheid trainbaar is. Er is nog weinig onderzoek gedaan naar het onderwerp bij politieambtenaren, maar wel bij militairen (Delahaij, 2010). Daaruit komt naar voren dat training cruciaal is om de mentale weerbaarheid van de medewerkers, maar ook die van leidinggevenden te vergroten. Door te trainen komt er meer controle over de eigen percepties, gevoelens, gedachten en reacties. Door te oefenen en te herhalen in combinatie met operationele training wordt dat versterkt. Mentale veerkracht zorgt ervoor dat je elke uitdaging of bedreiging met verhoogd zelfvertrouwen effectief kunt aanpakken. Trainingen waarin stressvolle situaties worden nagespeeld helpen de mentale weerbaarheid te vergroten (Oudejans e.a., 2010) Een goed voorbeeld daarvan is de AMOK-training. Veel respondenten zijn daar positief over. Naast de trainingen om de eigen mentale weerbaarheid op peil te houden is het wenselijk dat leidinggevenden ook specifieke training volgen om de signalen bij anderen te kunnen onderkennen en tools aangereikt te krijgen om optimale personele zorg te kunnen verlenen. In Amsterdam-Amstelland is in 2011 een nietverplichte IBT-dag aangeboden aan alle leidinggevenden. Deze dag was vooral gericht op operationele onderwerpen als briefing, geweld en de rol van de Officier van Dienst (OvD). Vooral gezamenlijke training op het IBT-centrum wordt als positief ervaren. Het werken in groepen versterkt de mentale weerbaarheid van de individuen, en dan met name in een team waarin men in dezelfde samenstelling met elkaar werkt. Voorwaarde is dan wel dat er vaste leidinggevenden zijn. Door permanent aanwezig te zijn kunnen zij sturing geven aan de groep, signalen oppakken, voldoende steun bieden, oprechte interesse tonen en aandacht geven aan de individuen. Daarnaast houden vaste collega s elkaar in de gaten. Er is sociale controle, waardoor signalen eerder opgepikt worden. Het gezamenlijk trainen met een vaste groep geeft zelfvertrouwen aan de collega s. Zij weten met wie zij de straat op gaan en zij kennen elkaars werkwijze. De huidige politieorganisatie is zodanig ingericht dat er gewerkt wordt in teamverband met wisselende samenstelling. Na de reorganisatie van 1993 is in veel regio s het ploegensysteem verlaten. Daarbij speelden overwegingen van efficiency een rol, maar ook het verhoogde risico van groepsdenken, informeel leiderschap en een af- en/of toedekcultuur. Het werken in kleinere teams met vaste medewerkers en leidinggevenden vraagt een fundamentele verandering van de inrichting van de Nederlandse politie en dus om nader onderzoek, onder meer naar hoe genoemde potentiële problemen kunnen worden ondervangen. Ook uit ons onderzoek blijkt dat de huidige werving- en selectieprocedure ter discussie staat. Selecteert de politie wel de juiste medewerkers? Om dit op een verantwoorde wijze te doen, moet er allereerst worden vastgesteld over welke competenties de politiemedewerkers over tien jaar moeten beschikken. Deze competenties dienen samen met de variabelen van mentale weerbaarheid controle, betrokkenheid, uitdaging en (zelf)vertrouwen een prominente rol in het selectieproces te krijgen. Hierbij zijn wel enkele kritische kanttekeningen te plaatsen. Allereerst is er op dit moment geen test voorhanden die deze variabelen afdoende meet, en die zal er moeten komen. Daarnaast zal er na verloop van tijd een vervolgmeting moeten plaatsvinden, omdat uit onderzoek is gebleken dat mensen vanaf zeventienjarige leeftijd hun mentale weerbaarheid verder ontwikkelen. Een eenmalige meeting is niet adequaat. Leiderschap Leiderschap heeft meerdere definities en leidinggeven kent vanuit theoretisch opzicht vele richtingen. De meeste waarde wordt toegekend aan verbindend leiderschap, in de betekenis van gewoon er zijn. De steun van leidinggevenden is doorslaggevend voor het zelfvertrouwen van de medewerker bij (de kwaliteit van) de uitvoering van zijn werkzaamheden. De transformationele leiderschapsvorm sluit het best aan bij de invloed op de mentale weerbaarheid, ook wel benoemd als een vorm van participatief leiderschap met ruimte voor eigen inbreng door de medewerkers. Het gaat er daarbij niet primair om de ruimte voor professionals te vergroten, om uitvoerenden maar hun gang te laten gaan. Het gaat erom de ruimte voor goed politiewerk te zoeken en regelmatig en niet vrijblijvend het gesprek aan te gaan over wat goed politiewerk is. Uit het proefschrift van Jan Nap weten we hoe ingewikkeld dat is. De leidinggevende zelf wordt gezien als belangrijkste

4 26 het Tijdschrift voor de Politie jg.76/nr.2/14 leiderschapsinstrument. Daarbij hoort belangstelling en belangen stellen door de leidinggevende, met een nieuwsgierige houding. Belangstelling tonen kan door vooral te luisteren naar de medewerker over het werk dat zich aandient. Belangen stellen kan door de diender te bevragen over en te wijzen op diens bijdrage aan de waarden van de rechtsstaat. Strategisch en tactisch leidinggevenden dienen zich tot het operationeel niveau te verhouden, zij moeten verbinding maken. Dit alles vergt maatwerk door de leidinggevende, die ook zelf mentaal weerbaar moet zijn. Leiderschap kan alleen bestaan bij het hebben van een visie (Kets de Vries, 1996). De visie op het thema mentale weerbaarheid is vooral bij het strategisch leiderschap aanwezig en richt zich dan op mentale weerbaarheid als de combinatie van een individueel en collectief vraagstuk. De organisatie moet in die visie het conceptuele kader bieden om het verschil in weerbaarheid tussen politiemensen te De strategische visie is in de politiepraktijk onvoldoende bekend kunnen opvangen als een soort vangnet. Dit betekent dat het werk van individuele politiemensen kan worden overgenomen om het altijd tot een goed einde te brengen. Deze strategische visie is in de politiepraktijk onvoldoende bekend en kan verder worden uitgedragen. Leiderschap en mentale weerbaarheid Wat betekent leiderschap voor mentale weerbaarheid in de praktijk van de basispolitiezorg? Leiderschap, politiewerk en mentale weerbaarheid horen onlosmakelijk bij elkaar. Het zijn de leidinggevenden die vanuit hun rol en positie de relatie politiewerk en mentale weerbaarheid kunnen beïnvloeden. Steun vanuit de leiding is belangrijk om het mentale schild van medewerkers stevig te houden. Om als leiding begripvol te kunnen ondersteunen, is bij de medewerker een combinatie nodig van vertrouwen in de leidinggevende en een als veilig ervaren werkomgeving. Een omgeving waarin feedback kan worden gegeven is een voorwaarde. Uit het onderzoek blijkt dat alle medewerkers op de een of andere manier een vorm van ondersteuning verwachten van hun direct leidinggevenden. Al deze factoren correleren blijkbaar met zelfvertrouwen. Het wordt als belangrijk ervaren dat de leidinggevenden weten waar de uitvoering mee bezig is, wat er speelt, dat zij weten wie wat doet, dat de medewerkers te allen tijde terug kunnen vallen op hun leidinggevende en dat deze interesse toont. Verder is het van belang dat de medewerkers in staat zijn om vanuit de morele dialoog het politiewerk te bespreken om op een gepaste manier beslissingen te kunnen nemen. Dit gebeurt te weinig. Er is blijkbaar een latente behoefte onder de medewerkers om stil te staan bij hun waarden ten aanzien van het politiewerk en die van de samenleving. Dat te kunnen stelt hoge eisen aan het vakmanschap van medewerkers en ze moeten erin getraind en op bevraagd worden. Het vraagt om ondersteuning door de leidinggevenden, die op hun beurt het vakgebied moeten doorgronden en daarin zelf mentaal weerbaar dienen te zijn. Daarbij moeten zij ook oog hebben voor de mentale weerbaarheid van de medewerker in relatie tot het politievak. Een gesprek over de eigen verhouding tot het politievak van de medewerker met de leidinggevende is waardevol. Het signaleren en organiseren van gepaste personele zorg vraagt om situationeel en verbindend leiderschap. Dit vermogen tot het bieden van maatwerk vergroot het zelfvertrouwen van politiemensen. Een belangstellende houding van de leidinggevende die de medewerkers vanuit goed politiewerk professionele ruimte biedt, is essentieel. De zingeving van het politiewerk wordt er door gestimuleerd. De leidinggevende is zich daarbij bewust van zijn invloed op het politiewerk, op mentale weerbaarheid, op overtuiging vanuit eigen politie-ervaring en doorleefde waarden. Het zijn van leider in weerbaarheid is de ultieme uitdaging. Aanbevelingen Op basis van ons onderzoek doen wij de volgende aanbevelingen: 1. Ga in de basispolitiezorg werken met vaste ploegen en vaste leidinggevenden die samen trainen. Dit onderzoek ondersteunt eerdere onderzoeksbevindingen dat er behoefte is aan een ploegenstructuur in de basispolitiezorg. Voordelen zijn de zichtbaarheid van de mentale weerbaarheid van de individuele (jonge) collega en de mogelijkheid training in vaste groepen op het IBT-centrum te volgen. Elkaars sterke en zwakke punten kennen leidt tot meer zelfvertrouwen, controle en het bevordert de weerbaarheid. Het verdient verder aanbeveling onderzoek te doen naar de invoering van vaste ploegen met vaste leidinggevenden. 2. Werk afzonderlijk aan de versterking van de mentale weerbaarheid van leidinggevenden. De leidinggevende heeft vanuit zijn voorbeeldfunctie invloed op de mentale weerbaarheid van de uitvoerende medewerkers. Daarbij gaat het om de mentale weerbaarheid van de leidinggevende zelf en om het kunnen herkennen van signalen bij de medewerkers. Een specifieke training is hierin gewenst.

5 27 Foto: ANP / Robin van Lonkhuijsen 3. Vertaal de strategische visie op mentale weerbaarheid naar een bruikbare toepassing voor de politiepraktijk. De beschreven visie op mentale weerbaarheid kan in de dagelijkse politiepraktijk veel sterker worden uitgedragen. Het periodiek agenderen van mentale weerbaarheid en bespreekbaar maken van dit thema zal het bewustzijn bij de medewerkers en leidinggevenden vergroten. 4. Integreer aspecten van mentale weerbaarheid in de selectiecriteria. Er wordt binnen de huidige selectie niet getest op aspecten van mentale weerbaarheid. Aanbevolen wordt hiervoor selectiecriteria te benoemen en in de test te integreren. Ervaringen in vergelijkbare non-profitorganisaties komen uit op het periodiek testen van het ontwikkelingsniveau van de mentale weerbaarheid. Een nieuw te ontwikkelen vitaliteitscheck kan uitkomst bieden. 5. Versterk verbindend leiderschap. Dit onderzoek toont aan dat de mentale weerbaarheid van de medewerkers door de aanwezigheid van leidinggevenden wordt versterkt. Alle niveaus van leiderschap zullen aandacht aan de operatie moeten geven door er te zijn. Oprechte belangstelling en betekenisvolle controle bieden zingeving aan het handelen van de medewerkers. 6. Doe nader onderzoek naar de mogelijkheden tot morele oordeelsvorming van de medewerkers en de actieve en ondersteunende rol daarbij van leidinggevenden. In ons onderzoek is opnieuw naar voren gekomen dat morele oordeelsvorming van groot belang is voor de mentale weerbaarheid van politiemensen. Weten dat je het goede hebt gedaan en daar ook een verhaal bij hebben, in vaak moeilijke en onoverzichtelijke omstandigheden. Juist op dit punt kunnen leidinggevenden een cruciale rol spelen. «Literatuurlijst Andersson Elffers Felix (2011), De prijs die je betaalt. Politie: de kosten achter een hoog risicoberoep, Utrecht Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The Exercise of Control. New York: Freeman. Boutellier, H., Lokale wanordening. Over de rol van de politie bij de inrichting van de morele ruimte. In: B. van Sokkum, J. Terpstra & L.Gunther Moor (red.) (2010), De politie en haar opdracht: De kerntakendiscussie voorbij. Apeldoorn/Antwerpen: Maklu. Clough, P.J. Earle,K & Sewell, D (2002) Mental toughness: the concept and its measurement. In: I. Cockerill (Ed.), Solutions in Sport Psychology (p ). London: Thomson. Delahaij, R, (2010) Coping under acute stress: The role of person characteristics. Breda: Broese & Peereboom Kets de Vries, Manfred (1996), De uitdaging van leiderschap. Uitgeverij Academic Service, Schoonhoven Oudejans R., Nieuwenhuys A. en Willemsen G. (2010), Trainen onder stress, Effecten op de schietvaardigheid van politieambtenaren, Reed Business, Amsterdam Tops, P., Leidinggeven aan goed politiewerk de politie als frontlijnorganisatie, Apeldoorn 23 maart Torre, E.J. van der (2011), Veilig Politiewerk, de basispolitie over geweldgebruik. Politieacademie, Apeldoorn. Torre, E.J. van der (1999), Politiewerk: Politiestijlen, community policing, professionalisme. Alphen aan den Rijn: Samsom Visiedocument Politieacademie (2012), Training professionele weerbaarheid, mentale kracht. School voor Gevaar- en Crisisbeheersing.

Training Omgaan met Agressie en Geweld

Training Omgaan met Agressie en Geweld Training Omgaan met Agressie en Geweld 2011 Inleiding In veel beroepen worden werknemers geconfronteerd met grensoverschrijdend gedrag, waaronder agressie. Agressie wordt door medewerkers over het algemeen

Nadere informatie

Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable?

Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable? Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable? Niet alle competenties zijn even gemakkelijk te trainen. Ook zijn ze niet allemaal op dezelfde wijze

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN INLEIDING Voorwoord Commandant der Strijdkrachten CONTEXT De complexe omgeving waarin bij Defensie leiding wordt gegeven

Nadere informatie

DEFINITIES COMPETENTIES

DEFINITIES COMPETENTIES DEFINITIES COMPETENTIES A. MENSEN LEIDINGGEVEN A1 Sturen Geeft op een duidelijke manier richting aan een team, neemt de leiding op zich, zet mensen en middelen zodanig in dat doelen met succes worden bereikt.

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo

Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Leiding geven aan leren Waarom en voor wie Onderwijsgevenden in het primair onderwijs (regulier en speciaal onderwijs),

Nadere informatie

Antreum RAPPORT TLC-Q. Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011. de heer Consultant

Antreum RAPPORT TLC-Q. Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011. de heer Consultant RAPPORT TLC-Q Van: Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011 Normgroep: Advies de heer Consultant 1. Inleiding Het leiden van een team vraagt om een aantal specifieke competenties. Dit rapport

Nadere informatie

Het onderzoeken van Persoonlijke Kwaliteiten

Het onderzoeken van Persoonlijke Kwaliteiten Het onderzoeken van Persoonlijke Kwaliteiten De Leeuw Consult Leerdam Persoonlijke kwaliteiten zijn bepalend voor succes De kwaliteiten en mogelijkheden (capaciteiten, persoonlijkheid en vaardigheden)

Nadere informatie

OPEN TRAINING. Situationeel Leiderschap DRIE DAAGSE

OPEN TRAINING. Situationeel Leiderschap DRIE DAAGSE DRIE DAAGSE OPEN TRAINING Situationeel Leiderschap II Ceresstraat 13 4811 CA Breda Blanchard International Tel: 076 7676338 / 06 51528617 www.blanchardinternational.nl Situationeel Leiderschap II DOEL

Nadere informatie

Rapport Kwaliteit- & Projectmanagement 360. Test Kandidaat

Rapport Kwaliteit- & Projectmanagement 360. Test Kandidaat Rapport Kwaliteit- & Projectmanagement 360 Naam Test Kandidaat Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Persoonlijk ontwikkelingsplan Inleiding

Nadere informatie

Agressie- en geweldbeleid in SW-bedrijven

Agressie- en geweldbeleid in SW-bedrijven Agressie- en geweldbeleid in SW-bedrijven Uitkomsten webenquête mei 2015 Webenquête onder deelnemers regiobijeenkomsten gezond & veilig werken Voorafgaand aan de regiobijeenkomsten Gezond & veilig werken

Nadere informatie

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen Kenmerken van rampen- en crisisbestrijding Crisissen of rampen hebben een aantal gedeelde kenmerken die van grote invloed zijn op de wijze waarop ze bestreden worden en die tevens de voorbereiding erop

Nadere informatie

Geld is gestolde energie van mensen Simpel maken Beetje anders (als dat helpt) Bijdragen aan ontwikkeling

Geld is gestolde energie van mensen Simpel maken Beetje anders (als dat helpt) Bijdragen aan ontwikkeling Geld is gestolde energie van mensen Simpel maken Beetje anders (als dat helpt) Bijdragen aan ontwikkeling Pensioenadvies Bestuursondersteuning Actuariaat & Certificering Visitatie Opleiden Trainen en ontwikkelen

Nadere informatie

Een recept voor Vakmanschap. Bejegeningsstijl en opleiding van personeel

Een recept voor Vakmanschap. Bejegeningsstijl en opleiding van personeel Een recept voor Vakmanschap Bejegeningsstijl en opleiding van personeel 6 november 2015 Veiligheid, humaniteit en re-socialisatie 2 De cruciale schakel Het personeel is de cruciale schakel om de missie

Nadere informatie

Het Manager Groei Programma. Een kwaliteitsproduct van Power coaching training en advies en Maas Organisation & Career Development

Het Manager Groei Programma. Een kwaliteitsproduct van Power coaching training en advies en Maas Organisation & Career Development Het Manager Groei Programma Een kwaliteitsproduct van Power coaching training en advies en Maas Organisation & Career Development Management wordt leiderschap Het Manager Groei Programma is een intensief

Nadere informatie

Profielschets. Teamleider vwo bovenbouw

Profielschets. Teamleider vwo bovenbouw Profielschets Teamleider vwo bovenbouw Rotterdam, 2016 Profielschets Teamleider vwo bovenbouw (LD) Libanon Lyceum Omvang: 1,0 fte met een beperkte lesgevende taak. Vooraf Het Libanon Lyceum in Rotterdam

Nadere informatie

Datum 11 april 2014 Onderwerp Aanbieding onderzoeksrapport 'Bedreigen en Intimideren van OM- en politiemedewerkers

Datum 11 april 2014 Onderwerp Aanbieding onderzoeksrapport 'Bedreigen en Intimideren van OM- en politiemedewerkers 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

PRAKTIJKLEREN VOOR EEN ORGANISATIE IN TRANSITIE

PRAKTIJKLEREN VOOR EEN ORGANISATIE IN TRANSITIE PRAKTIJKLEREN VOOR EEN ORGANISATIE IN TRANSITIE PRAKTIJKLEERGROEPEN VOOR TEAMS MEDEWERKERS LEIDINGGEVENDEN APELDOORN MAART 2015 Praktijkleergroepen voor een organisatie in transitie - 1 - Organisatieontwikkeling

Nadere informatie

Rapport Sales 360. Test Kandidaat

Rapport Sales 360. Test Kandidaat Rapport Sales 360 Naam Test Kandidaat Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Persoonlijk ontwikkelingsplan Inleiding Voor u ligt het rapport

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Coping under acute stress: The role of person characteristics

Coping under acute stress: The role of person characteristics under acute stress: The role of person characteristics Roos Delahaij Universiteit van Tilburg 1 Nederlandse Defensie Academie 2 TNO Defensie en Veiligheid 3 Promotoren: Prof dr. Tony Gaillard en Prof dr.

Nadere informatie

Veerkracht bij Agressie en Geweld

Veerkracht bij Agressie en Geweld Veerkracht bij Agressie en Geweld Alle Conferentie- Tweets In Beeld De veerkracht van werknemers. Na tegenslag, een nare of bedreigende situatie. Het was de inzet van een spannende bijeenkomst. Georganiseerd

Nadere informatie

Ontwikkeling. 1 Sari van Poelje, Esther de Kleer, Peter van de Berg, Leren voor Leiderschap, een nieuwe kijk op Management

Ontwikkeling. 1 Sari van Poelje, Esther de Kleer, Peter van de Berg, Leren voor Leiderschap, een nieuwe kijk op Management White Paper - Ervaringsgericht leren de praktijk als leermeester Leren is belangrijk. Voor individuen én voor organisaties en het één is voorwaarde voor het ander. Geen wonder dus dat leren en de effectiviteit

Nadere informatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life is een uniek instrument dat medewerkers in de zakelijke markt helpt om duurzaam gezond en vitaal te kunnen blijven

Nadere informatie

SCHATTEN VAN ADVOCATEN

SCHATTEN VAN ADVOCATEN SCHATTEN VAN ADVOCATEN PRAKTIJKOPLEIDINGEN VOOR DE ADVOCATUUR Vaardigheden in de praktijk Coachen in de praktijk Leidinggeven in de praktijk Teamwork in de praktijk SCHATTEN VAN ADVOCATEN Wij zijn er van

Nadere informatie

Leidinggeven aan inzetbaarheid -

Leidinggeven aan inzetbaarheid - Md d voorjaar 2015 20 Francel Vos en Anneke Timmer Leidinggeven aan inzetbaarheid - het belang van richting, ruimte en ruggenspraak Direct leidinggevenden spelen een cruciale rol in de verduurzaming van

Nadere informatie

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving -

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - Het vak van intern adviseur De meeste interne adviseurs hebben vaak twee beroepen: naast het vak

Nadere informatie

Rapport selectieassessment

Rapport selectieassessment Rapport selectieassessment Datum: Kandidaat: dhr Proefpersoon Organisatie: XYZ Rol: Manager Customer Support Adviseur: Dit rapport beschouwen wij als strikt vertrouwelijk en zal niet zonder toestemming

Nadere informatie

VAN WERKDRUK NAAR WERKPLEZIER. Noortje Wiezer

VAN WERKDRUK NAAR WERKPLEZIER. Noortje Wiezer VAN WERKDRUK NAAR WERKPLEZIER Noortje Wiezer Themagebieden van TNO Waarom is het belangrijk om over werkdruk, werkstress en werkplezier te praten? Wat is stress? Een (noodzakelijke) reactie op een bedreigende

Nadere informatie

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Voor wie? Waarom? Wat? Hoe? Voor Omdat leiding Ervaringsgerichte Door middel van leidinggevenden, geven, adviseren en coaching en werkvormen waarbij het adviseurs

Nadere informatie

Opvang na calamiteiten

Opvang na calamiteiten Opvang na calamiteiten 2011 Inleiding Je moet genieten van het moment, want voor je het weet is het voorbij. Je kunt geen plannen maken op lange termijn. Ik heb nu geleerd wie ik echt kan vertrouwen en

Nadere informatie

Pedagogisch Beleidsplan CKO De Herberg

Pedagogisch Beleidsplan CKO De Herberg Pedagogisch Beleidsplan CKO De Herberg Hoofdstuk 1: Missie, visie en doelstellingen Voorwoord Onze Missie en Identiteit Onze Visie Pedagogische hoofddoelstellingen Een goed pedagogisch klimaat Hoofdstuk

Nadere informatie

LEIDERSCHAP IN DE CORPORATE JUNGLE. Bagage voor een succesvolle reis naar je eigen doel. Een training met wortels in de praktijk.

LEIDERSCHAP IN DE CORPORATE JUNGLE. Bagage voor een succesvolle reis naar je eigen doel. Een training met wortels in de praktijk. LEIDERSCHAP IN DE CORPORATE JUNGLE Bagage voor een succesvolle reis naar je eigen doel. Een training met wortels in de praktijk. PROFESSIONALISEREN DOOR ALLE BENODIGDE SOFTSKILLS VAN DE MANAGER TE TRAINEN

Nadere informatie

Succesvol Job Craften Hoe maak je je werk leuk(er)? Interventie bij een Politiekorps

Succesvol Job Craften Hoe maak je je werk leuk(er)? Interventie bij een Politiekorps Succesvol Job Craften Hoe maak je je werk leuk(er)? Interventie bij een Politiekorps Dhr. Karel de Groot, Politie Brabant-Noord Drs. Maggie (Machteld) van den Heuvel, UU Prof. dr. Eva Demerouti, Dr. Maria

Nadere informatie

Toespraak Secretaris-Generaal Cloo tgv jaarlijkse herdenking Stichting Tuin van Bezinning. Warnsveld, Huis t Velde, 13 juni 2013

Toespraak Secretaris-Generaal Cloo tgv jaarlijkse herdenking Stichting Tuin van Bezinning. Warnsveld, Huis t Velde, 13 juni 2013 Toespraak Secretaris-Generaal Cloo tgv jaarlijkse herdenking Stichting Tuin van Bezinning. Warnsveld, Huis t Velde, 13 juni 2013 Dames en heren - familieleden, vrienden en collega s van een ieder die wij

Nadere informatie

Rapport Persoonlijke Effectiviteit i360. Test Kandidaat

Rapport Persoonlijke Effectiviteit i360. Test Kandidaat Rapport Persoonlijke Effectiviteit i360 Naam Test Kandidaat Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Persoonlijk ontwikkelingsplan Inleiding

Nadere informatie

Programma Expertmeeting 13 november 2015 Faculteit Militaire Wetenschappen NLDA Breda

Programma Expertmeeting 13 november 2015 Faculteit Militaire Wetenschappen NLDA Breda Programma Expertmeeting 13 november 2015 Faculteit Militaire Wetenschappen NLDA Breda 09.30 uur Ontvangst met koffie/thee 10.00-10.30 uur Woord van welkom door prof. dr. Rudolph decaan FMW NLDA Opening

Nadere informatie

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren Managementworkshops Door de toenemende dynamiek in de zorg verandert de rol van de leidinggevende. Een leidinggevende krijgt te maken met: Decentralisatie van verantwoordelijkheden Groter wordende span

Nadere informatie

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren Managementworkshops Door de toenemende dynamiek in de zorg verandert de rol van de leidinggevende. Een leidinggevende krijgt te maken met: Decentralisatie van verantwoordelijkheden Groter wordende span

Nadere informatie

Opleiding Docent Weerbaarheid

Opleiding Docent Weerbaarheid Over MOVISIE MOVISIE is hét landelijke kennisinstituut en adviesbureau voor toepasbare kennis, adviezen en oplossingen bij de aanpak van sociale vraagstukken op het terrein van welzijn, participatie, sociale

Nadere informatie

Soa Aids Nederland. Competentieprofiel MI-coach binnen de soa-bestrijding

Soa Aids Nederland. Competentieprofiel MI-coach binnen de soa-bestrijding Soa Aids Nederland Competentieprofiel MI-coach binnen de soa-bestrijding Competentieprofiel MI-coach binnen de soa-bestrijding Amsterdam, april 2011 Inhoud Introductie/inleiding 7 1. MI-coaching en randvoorwaarden

Nadere informatie

Bonus: Hoe goed ben jij momenteel?

Bonus: Hoe goed ben jij momenteel? Bonus: Hoe goed ben jij momenteel? Blad 1 van 20 Hoe goed ben jij momenteel? Iedereen kan zijn leiderschapsvaardigheden aanzienlijk verbeteren met een beetje denkwerk en oefening. Met deze test krijg je

Nadere informatie

Wil je professioneel leren coachen?

Wil je professioneel leren coachen? Wil je professioneel leren coachen? Coaching is in deze tijd een vanzelfsprekend begrip geworden. Het lijkt wel of iedereen met coaching bezig is. Bij doorvragen blijkt, dat coaching een zeer rekbaar begrip

Nadere informatie

Rapport Docent i360. Test Kandidaat

Rapport Docent i360. Test Kandidaat Rapport Docent i360 Naam Test Kandidaat Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Persoonlijk ontwikkelingsplan Inleiding Voor u ligt het

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

EFFECTIEF LEIDINGGEVEN. Een gave of een vak?

EFFECTIEF LEIDINGGEVEN. Een gave of een vak? EFFECTIEF LEIDINGGEVEN Een gave of een vak? Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij mensen. Zij voegen

Nadere informatie

Functioneel beheer in Nederland

Functioneel beheer in Nederland Functioneel beheer in Nederland Achtergrond Op initiatief van Marjet Smits (ad Matres), Martijn Buurman (Functioneel-beheerder.com) en Günther Nijmeijer (inmezzo) is eind 2012 de eerste verkiezing voor

Nadere informatie

Weerbaarheidsnieuws. Thema: duurzame inzetbaarheid. Nr. 17 NIEUWSBRIEF. Inhoudsopgave: Weerbaarheidsnieuws

Weerbaarheidsnieuws. Thema: duurzame inzetbaarheid. Nr. 17 NIEUWSBRIEF. Inhoudsopgave: Weerbaarheidsnieuws Programma Versterking Professionele Weerbaarheid NIEUWSBRIEF Nr. 17 juli 2015 Weerbaarheidsnieuws Eind 2015 stopt het programma. De onderzoek-portefeuille gaat over naar de Politieacademie. Tijdens het

Nadere informatie

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Augustus 2011 Waar werknemers onderdeel zijn van een organisatie, wordt beoordeeld.

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

WIJ ZIJN ALLEEN OPEN TUSSEN 9.00 EN 13.00 UUR. Tele Train heeft het antwoord

WIJ ZIJN ALLEEN OPEN TUSSEN 9.00 EN 13.00 UUR. Tele Train heeft het antwoord WIJ ZIJN ALLEEN OPEN TUSSEN 9.00 EN 13.00 UUR Tele Train heeft het antwoord Grensverleggend klantcontact 24 uur per dag antwoord Burgers stellen steeds meer eisen aan het contact met u als gemeente. Sterker

Nadere informatie

Leiderschap bij C1000

Leiderschap bij C1000 Leiderschap bij C1000 Leiderschap bij C1000 in beeld Module 1: Persoonlijk leiderschap Module 2: Leidinggeven Ander (1op1) Module 3: Leidinggeven Team Module 4: Leiderschap verandering Module 1: Persoonlijk

Nadere informatie

Leiderschap in planning & control

Leiderschap in planning & control Leiderschap in planning & control A3 netwerkbijeenkomst, 20 januari 2015 Henk Doeleman Leiderschap in planning & control? Minder papier Meer participatief en versterkte betrokkenheid Versterking van de

Nadere informatie

Interculturele CompetentieWijzer (ICW): mogelijkheden en beperkingen. Joke Simons & Yunsy Krols

Interculturele CompetentieWijzer (ICW): mogelijkheden en beperkingen. Joke Simons & Yunsy Krols Interculturele CompetentieWijzer (ICW): mogelijkheden en beperkingen Joke Simons & Yunsy Krols 1 INTERCULTURELE COMPETENTIE: WAT? 2 Metaforen 3 Competentie = K + V + A + A + (Fantini, 2000) 4 Onderwijs

Nadere informatie

18-9-2014. Pedagogische opleiding theorie. Doelstellingen. Doelstellingen. Hoofdstuk 1 Communicatie en feedback. De kennis over de begrippen:

18-9-2014. Pedagogische opleiding theorie. Doelstellingen. Doelstellingen. Hoofdstuk 1 Communicatie en feedback. De kennis over de begrippen: Pedagogische opleiding theorie Hoofdstuk 1 Communicatie en feedback Doelstellingen De kennis over de begrippen:, feedback, opleiden en leren kunnen uitdrukken en verfijnen Doelstellingen De voornaamste

Nadere informatie

Onze visie op cliënten, medewerkers en organisatie vertrekt vanuit 6 waarden: Cliëntgestuurd, Integer, Inclusief, Open, Participatief, Professioneel.

Onze visie op cliënten, medewerkers en organisatie vertrekt vanuit 6 waarden: Cliëntgestuurd, Integer, Inclusief, Open, Participatief, Professioneel. missie en VISIE Het GielsBos wil een veilige en geborgen thuis bieden aan volwassenen en kinderen met een beperking. We bieden deze mensen en hun leefomgeving een brede ondersteuning vanuit ervaring en

Nadere informatie

3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s

3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s 3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s Wat? EtiQs en Nyenrode Business Universiteit organiseren een train de trainer - training voor belangstellenden. Het doel van de train-de-trainer is dat

Nadere informatie

st r e s smanagement Inzicht in het omgaan met spanningen. Maximaal aantal deelnemers 12 Leren oplossingsgericht te handelen.

st r e s smanagement Inzicht in het omgaan met spanningen. Maximaal aantal deelnemers 12 Leren oplossingsgericht te handelen. st r e s smanagement De cursus 'stressmanagement' is bedoeld voor iedereen die in zijn/haar werksituatie te maken krijgt met stress als gevolg van problemen en spanningsvolle situaties. De eigen ervaringen

Nadere informatie

Manager van nu... maar vooral van morgen

Manager van nu... maar vooral van morgen Manager van nu... maar vooral van morgen Leidinggeven met inhoud en in verbinding, met inspiratie, energie en plezier, en dat binnen je organisatie mogelijk maken Er kan zoveel meer Uitgaan van klanten,

Nadere informatie

FONS WALRAVEN Change Coaching

FONS WALRAVEN Change Coaching In mijn loopbaan heb ik een set competenties opgebouwd, waarmee ik managers en professionals kan ondersteunen aan de menskant van de organisatie. Tot 2006 heb ik dat gedaan bij ABN AMRO, internationale

Nadere informatie

Veranderen is een noodzaak, verbeteren is een keuze (1)

Veranderen is een noodzaak, verbeteren is een keuze (1) (1) Inspirerend leiderschap van bestuurders en directeuren vraagt om meer aandacht voor hun verander- en verbetercapaciteit. In dit eerste deel (van twee) staat een belangrijke component hiervan centraal:

Nadere informatie

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel STICHTING KINDANTE Visie Personeel Visie Personeel 1 Inleiding De onderwijskundige visie van stichting Kindante vormt de basis voor de wijze waarop de Kindantescholen hun onderwijs vormgeven. Dit vraagt

Nadere informatie

De Amersfoortse Loopbaan Academie

De Amersfoortse Loopbaan Academie De Amersfoortse Loopbaan Academie Amersfoort verdient talent Daarom investeren we de komende jaren nog meer in de loopbaan- en talentontwikkeling van onze medewerkers. We willen talent ontdekken, benutten

Nadere informatie

Dashboard module Klachtenmanagement 2012

Dashboard module Klachtenmanagement 2012 Dashboard module Klachtenmanagement 0 Onderstaande beschrijving omvat een toelichting en de kenmerken die tot een hoge score leiden in de module Klachtenmanagement van het Klantbelang Dashboard. Dit is

Nadere informatie

Wereld T R A I N I N G. Verwacht het onverwachte

Wereld T R A I N I N G. Verwacht het onverwachte 23 T R A I N I N G Verwacht het onverwachte 24 25 Volgens de Amerikaanse psycholoog K. Anders Ericsson kunnen mensen door 10.000 uur training expert worden in een bepaalde complexe vaardigheid. Dat je

Nadere informatie

Leiderschapsontwikkeling wat werkt wel, wat werkt niet

Leiderschapsontwikkeling wat werkt wel, wat werkt niet Leiderschapsontwikkeling wat werkt wel, wat werkt niet Programma Opening Presentatie & Interactieve oefening Pauze Worldcafé, in gesprek over leiderschap Terugkoppeling Samenvatting: Wat werkt wel en Wat

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat Orthopedagogie Module Samenwerkingsvaardigheden 1

ECTS-fiche. Graduaat Orthopedagogie Module Samenwerkingsvaardigheden 1 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat Orthopedagogie Module Samenwerkingsvaardigheden 1 Code E1 Lestijden 40 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale 45 studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid

Nadere informatie

Leergang 9: Leiderschap

Leergang 9: Leiderschap Leergang 9: Leiderschap STUDENTENHANDLEIDING Competenties Deze leergang draagt bij aan vier basiscompetenties: in relatie staan tot de omgeving (2), vormgeven aan organisatiekenmerken vanuit een onderwijskundige

Nadere informatie

LMD politie en brandweer. Instrumenten en privacy

LMD politie en brandweer. Instrumenten en privacy LMD politie en brandweer Instrumenten en privacy Instrumenten en privacy alles over tests en dossiers Je hebt besloten de handschoen op te pakken en je voor te bereiden op de toelating tot het LMD-bestand.

Nadere informatie

Ambitie, groei en ontwikkeling

Ambitie, groei en ontwikkeling Duurzaam opleiden Profijt van investeringen YSC ondersteunt organisaties op verschillende manieren bij ontwikkelingsvraagstukken. Wij streven er naar de door u gewenste resultaten te ondersteunen, niet

Nadere informatie

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma Young Professional programma Voorbeeld van de opbouw van een YP programma 1 Flow van het programma: Het programma Intake (½ dag) Ik & mijn leiderschap (2 dagen groepsprogramma) Ik & de ander (2 dagen groepsprogramma)

Nadere informatie

Beginnend leiderschap (middenmanagement)

Beginnend leiderschap (middenmanagement) Beginnend leiderschap (middenmanagement) 2014-2015 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Beginnend Leiderschap rom en voor wie erwijsgevenden Waarom in en het voor primair wie onderwijs (regulier

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

Rapport TLC-Q Team Leadership Competence Questionnaire. Voorbeeld Kandidaat

Rapport TLC-Q Team Leadership Competence Questionnaire. Voorbeeld Kandidaat Rapport TLC-Q Team Leadership Competence Questionnaire Naam Adviseur Voorbeeld Kandidaat Reinier Butot Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties

Nadere informatie

1. De methodiek Management Drives

1. De methodiek Management Drives 1. De methodiek Management Drives Management Drives is een unieke methodiek die u concrete handvatten biedt in het benaderen van de ontwikkeling van individu, team en organisatie. De methodiek kent een

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

Reddin s 3D Leiderschap Model

Reddin s 3D Leiderschap Model Reddin s 3D Leiderschap Model stijl van leidinggeven situatie effectiviteit Input actieplan Output effectiviteitsgebieden effectiviteitsmaatstaven doelstellingen W.J.Reddin & Associates Nederland BV 1

Nadere informatie

Evaluatie van training en opleiding

Evaluatie van training en opleiding ? how to... #contact - de menselijke factor in customer service Evaluatie van training en opleiding Opleiders en trainers zien het gestructureerd evalueren van hun eigen programma s en activiteiten vaak

Nadere informatie

Succes met samenwerken

Succes met samenwerken Succes met samenwerken Aanpak verhogen veiligheidscultuur bij Monique van Assen Erik van Berge Henegouwen Wiet Nieuwenhuis Agenda Wat doet? ImpulsProgramma Veiligheid Samenwerkingen Discussie 2 RWS ONGECLASSIFICEERD

Nadere informatie

Academie voor Talent en Leiderschap Veiligheidsregio s. Leiderschapsprofiel strategisch leidinggevende

Academie voor Talent en Leiderschap Veiligheidsregio s. Leiderschapsprofiel strategisch leidinggevende Leiderschapsprofiel strategisch leidinggevende Leidinggevende*: er zijn 6 hoofdrollen geïdentificeerd voor de leidinggevende en 3 niveaus van leiderschap, te weten strategisch, tactisch en operationeel.

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Leiderschapscompetenties ( niet vakmanschap of inhoudelijke professionaliteit)

Leiderschapscompetenties ( niet vakmanschap of inhoudelijke professionaliteit) Leiderschapscompetenties ( niet vakmanschap of inhoudelijke professionaliteit) We delen de competenties in drie groepen in, zij het dat we de volgorde enigszins hebben gewijzigd, conform het model dat

Nadere informatie

Rapport Team Competenties i360. Test Kandidaat

Rapport Team Competenties i360. Test Kandidaat Rapport Team Competenties i360 Naam Test Kandidaat Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Persoonlijk ontwikkelingsplan Inleiding Voor

Nadere informatie

spoorzoeken en wegwijzen

spoorzoeken en wegwijzen spoorzoeken en wegwijzen OVERZICHT OPLEIDINGEN OPBRENGSTGERICHT LEIDERSCHAP Opbrengstgericht leiderschap Opbrengstgericht werken en opbrengstgericht leiderschap zijn termen die de afgelopen jaren veelvuldig

Nadere informatie

Studiedag. Multicultureel Vakmanschap

Studiedag. Multicultureel Vakmanschap Studiedag Diversiteit in diversiteit Multicultureel Vakmanschap Vrijdag 5 december 2008 Naam: Berragiy Voornaam: Rachid Nationaliteit: Nederlands/Marokkaans Rang: Inspecteur (Politieacademie/LECD) Functie:

Nadere informatie

Voorwoord 4. Leeswijzer 6. Inleiding 8. 2. Wat gaan we de leerlingen leren? Hoe weten we of de leerlingen de leerstof geleerd hebben?

Voorwoord 4. Leeswijzer 6. Inleiding 8. 2. Wat gaan we de leerlingen leren? Hoe weten we of de leerlingen de leerstof geleerd hebben? Inhoud Voorwoord 4 Leeswijzer 6 Inleiding 8 1. Focus op leren: een helder en overtuigend doel 13 2. Wat gaan we de leerlingen leren? Hoe weten we of de leerlingen de leerstof geleerd hebben? 29 3. Wat

Nadere informatie

a growing experience Iedereen coach?! Hoe het thema coaching succesvol ingang doen vinden in organisaties. powered by

a growing experience Iedereen coach?! Hoe het thema coaching succesvol ingang doen vinden in organisaties. powered by a growing experience Iedereen coach?! Hoe het thema coaching succesvol ingang doen vinden in organisaties. Wat is coaching? a growing experience De coaching kubus Segers, Vloeberghs & Henderickx, Academy

Nadere informatie

Coachingsprincipes voor Ondernemers. 5 juni 2012

Coachingsprincipes voor Ondernemers. 5 juni 2012 Coachingsprincipes voor Ondernemers 5 juni 2012 Ondernemerskring Vragen vorige bijeenkomst: - Wat beweegt mensen? - Omgaan met weerstand -> Coachingsprincipes als hulpmiddelen om jezelf en anderen beter

Nadere informatie

Samenvatting Rapport Evaluatie training Mentale Kracht

Samenvatting Rapport Evaluatie training Mentale Kracht Samenvatting Rapport Evaluatie training Mentale Kracht Een plan, proces en effect evaluatie van de training mentale kracht voor politiemedewerkers Prof. Dr. Peter van der Velden Drs. Kim Lens Hannah Hoffenkamp,

Nadere informatie

Psychische diversiteit op het werk en de rol van de werkgever: een literatuur onderzoek OPENHEID OVER PSYCHISCHE GEZONDHEID WERKT

Psychische diversiteit op het werk en de rol van de werkgever: een literatuur onderzoek OPENHEID OVER PSYCHISCHE GEZONDHEID WERKT Psychische diversiteit op het werk en de rol van de werkgever: een literatuur onderzoek OPENHEID OVER PSYCHISCHE GEZONDHEID WERKT 2 MANAGEMENT- SAMENVATTING Aanleiding literatuuronderzoek Stichting Samen

Nadere informatie

Situationeel leidinggeven

Situationeel leidinggeven Situationeel leidinggeven Inleiding Situationeel leidinggeven wil zeggen dat leidinggeven dat de manager zijn/haar stijl moet aanpassen aan de eisen van de situatie. Inschattingsvermogen en flexibiliteit

Nadere informatie

ABC - Ambulant Behandelcentrum

ABC - Ambulant Behandelcentrum ABC - Ambulant Behandelcentrum Als het thuis en/of op school dreigt vast te lopen Informatie voor verwijzers Kom verder! www.ln5.nl Vergroten van sociale competenties. Vergroten zelfbeeld/zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Rapport Voorbeeld adviseur. Voorbeeld adviseur2. voorbeeld Rapportage

Rapport Voorbeeld adviseur. Voorbeeld adviseur2. voorbeeld Rapportage Rapport Voorbeeld adviseur Naam Adviseur Voorbeeld adviseur2 voorbeeld Rapportage Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Detail overzicht

Nadere informatie

Vervolgopleiding Psychologie voor Managers - Deel II

Vervolgopleiding Psychologie voor Managers - Deel II Vervolgopleiding Psychologie voor Managers - Deel II Dé opvolger van deel I, met een gemiddelde waardering van 9.2! Wil je dit?: Leidinggeven vanuit innerlijke kracht Slim schakelen met managementstijlen

Nadere informatie

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen Redactie: Marieke Haitsma en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie

Nadere informatie

Inleiding... 9. Hoofdstuk 3 Management en leidinggevende structuur... 35

Inleiding... 9. Hoofdstuk 3 Management en leidinggevende structuur... 35 Inhoud Inleiding... 9 Hoofdstuk 1 Visie op leidinggeven... 13 1.1. Beïnvloeding van de organisatiecultuur... 13 1.2. Organisatiecultuur en organisatieklimaat... 15 1.3. Noodzaak van cultuuromslag... 16

Nadere informatie

Leiderschapsdimensies op hoofdlijnen

Leiderschapsdimensies op hoofdlijnen Test naam LeiderschapsTest Kets de Datum 31-10-2012 Vries Team dkj Context Zakelijk: afdelingen en teams op het werk Deelnames 3/3 Resultaten over Peter Jansen Leiderschapsdimensies op hoofdlijnen Visies

Nadere informatie

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Naam: School: Daltoncursus voor leerkrachten Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Inleiding: De verantwoordelijkheden van de leerkracht zijn samen te vatten door vier beroepsrollen te

Nadere informatie