Deze bom had niet af hoeven gaan...

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Deze bom had niet af hoeven gaan..."

Transcriptie

1 Vrijdag depers.nl PUZZEL MEE EN WIN! MAAK DEZE WEEK KANS op een een Silan fiets & wasverzachterpakket t.w.v. 401,- DAGELIJKS WINNEN Hotelbonvoucher t.w.v. 40,- Op de puzzelpagina vindt u alle informatie. Lees De Pers met PressReader Download PressReader en lees de krant op tablets en smartphones gratis (registratie verplicht) PressReader.com Dolle wolf Ethiopische wolven sterven uit... Pagina 9 Deze bom had niet af hoeven gaan......als de MIVD-spionnen in Afghanistan hun werk goed hadden gedaan. Een exmedewerker over executies, vergeten bomfabriekjes en onderhandelingen met de taliban.... Pagina 10 AFP Snelkook-stad Stadsbewoners in de stress door hitte die blijft hangen.... Pagina 3 Schaf de overheid af Het Amerikaanse stadje... Pagina 4 Maywood bevalt het prima. 10:30 uur World Press Photo 2011 In de Oude Kerk in Amsterdam start de tentoonstelling. 15:00 uur Paaspop Festival in Schijndel met onder anderen Danko Jones en Anouk. 18:00 uur Kerrrrrmisss! In Den Haag, op het Lange Voorhout, Lange Vijverberg en Buitenhof.

2 2 Eerst Greed is good, maar er zijn wel degelijk alternatieven. Hans Achterhuis weet alleen niet welke Pagina 7 Cartoon Argus Meer ruimte verplicht bij diertransport Nederland gaat te ver, vindt Polen Duizenden banen weg bij KPN in Nederland Amsterdam KPN schrapt in Nederland duizenden banen. In totaal verdwijnen er tot arbeidsplaatsen. Het gaat om 20 tot 25 procent van het personeel. Of er gedwongen ontslagen zullen vallen, is op dit moment nog onduidelijk. Het bedrijf wil met de sanering de kosten fors verlagen. Topman Eelco Blok zei in een verklaring negatieve trends te zien in Nederland. NAVO-training naar acht weken Den Haag De NAVO zou volgens commandant der strijdkrachten Peter van Uhm hebben toegezegd dat de basisopleiding van Afghaanse politieagenten in 2012 van zes naar acht weken verlengd wordt. Daarmee lijkt het kabinet zijn belofte aan de oppositie in te lossen, voor wie die verlenging een cruciale voorwaarde was om in te stemmen met de politiemissie in Kunduz. #Polen Polen vindt dat Nederland uit de bocht vliegt met nieuwe maatregelen waarmee werkloze Polen het land uitgezet kunnen worden. Dit heeft een nadelig effect voor de hele EU. Remco Tomesen Amsterdam De Poolse regering is bezorgd over de maatregelen die Nederland neemt om de instroom van arbeidsimmigranten uit andere EU-landen in goede banen te lijnen. Regels die vooral gericht zijn op Polen en andere Midden- en Oost-Europeanen. Een Pool (of andere EU-burger) die hier langer dan drie maanden is, en geen werk heeft, moet Nederland uit, is een van de vorig week bekend gemaakte kabinetsmaatregelen. Vooral die regel zet kwaad bloed in Warschau, blijkt uit een bericht van de Poolse ambassade, met daarin het commentaar op de maatregelen. Om werkloze Polen het land uit te zetten, wil het kabinet actie ondernemen om de Europese richtlijn voor vrij verkeer van personen te wijzigen. Volgens die regel heeft elke EU-burger het recht om in een ander EU land te verblijven, ook als hij geen werk heeft. Dus logischerwijs ook die werkloze Pool. Elke poging om die regel te veranderen gaat in tegen het idee van Europese integratie, en heeft een nadelig effect op de hele EU, vindt Polen. Het vrije verkeer van personen is cruciaal voor het functioneren van de EU. Werkgroep In de Poolse krant Gazeta Wyborcza laat de regering in Warschau zich nog explicieter uit. De regering noemt daarin de Nederlandse maatregelen discriminerend en hoopt dat de EU de voorstellen onder de loep gaat nemen. De afgelopen maanden leverde Polen al vaker kritiek op Nederland. Vooral nadat minister Kamp en de Haagse wethouder Norder in interviews hadden gezegd dat ze van plan Bisschop aan voeten van ouderen waren werkloze Polen uit te zetten. Het idee dat nu dus is omgezet in kabinetsbeleid. Naar aanleiding van die berichten werd al een officiële werkgroep opgericht, zei een woordvoerder van het Poolse ministerie van Buitenlandse Zaken, vorige week in De Pers. Die werkgroep kijkt of de Europese richtlijn voor vrij verkeer van personen wordt gehandhaafd. Verder kreeg de regering in Warschau een vlijmscherp rapport gepresenteerd over de slechte arbeidsomstandigheden waaronder Polen werken in Nederland. Zij zouden vaak worden uitgebuit, en slecht zijn gehuisvest. In de vorige week gepresenteerde kabinetsplannen gaat het trouwens ook over die arbeidsomstandigheden. Het kabinet wil dat die worden verbeterd. De Polen vinden de voorgestelde maatregelen echter niet veel voorstellen. Werkgevers en tussenpersonen, die verantwoordelijk zijn voor de uitbuiting, worden niet hard genoeg aangepakt, vindt Polen. Dit jaar stresstest voor kerncentrales Nederland Den Haag De Europese stresstest van kerncentrales vindt volgens minister Maxime Verhagen (EZ) dit jaar plaats. Ik verwacht dat we in juni de criteria waaraan de test moet voldoen rond hebben. In Nederland is de Kernfysische Dienst betrokken bij het opstellen van de criteria. Hierbij gaat het om het functioneren van noodstroom- en noodkoelvoorziening bij een samenloop van zeer onwaarschijnlijke gebeurtenissen. Koopzondag blijft gewoon koopzondag Den Haag Het aantal koopzondagen in Nederland wordt niet verruimd. Een meerderheid in de Tweede Kamer wil de huidige regels aanhouden. Dat betekent dat de besluitvorming over koopzondagen niet bij de gemeenten komt te liggen, zoals in het voorstel van D66 en GroenLinks stond. De PVV, die eerder meer koopzondagen wilde, gaf toe dat de steun van de SGP de reden was om tegen het voorstel te stemmen. Start up Mini-sudoku In de mini-sudoku gebruikt u op elke horizontale rij, op elke verticale rij en in elk vak de cijfers 1 tot en met 6 één keer. Meer puzzelen? Zie pagina 25 Hofnarretje moet op zoek naar andere naam Amsterdam Kinderdagverblijf Het Hofnarretje gaat toch niet Vlinderhof heten. Eigenaar Albert Drent ziet hier vanaf, nadat een andere crèche met de naam Vlinderhof, in Aalsmeer, protesteerde tegen de naamsverandering. Het Hofnarretje heeft gisteren een overeenkomst getekend waarin staat dat de nieuwe handelsnaam binnen vijf dagen uit het register van de KvK wordt gehaald. SANDERS-PUZZELLAND Meer ruimte voor runderen in veewagen Den Haag Volwassen slachtrunderen krijgen bij het transport voortaan meer ruimte in de veewagen. Staatssecretaris Henk Bleker van Landbouw wil dat de dieren vanaf schouderhoogte nog 25 centimeter ruimte over hebben, nu is dat nog tien centimeter. Het vervoer leidt nu vaak tot open ruggen of onderhuidse bloedingen bij de dieren. De nieuwe regel moet dat voorkomen. De bisschop van Bolton maakte gisteren, net als andere geestelijken, de schoenen schoon van oudere mensen. Vaak langs de kassa om te zuipen op Koninginnedag #Koninginnedag In Amsterdam mag je dit jaar op Koninginnedag in de winkel maar één biertje kopen. Redactie binnenland Amsterdam Supermarkten, winkels en particulieren mogen op Koninginnedag in de binnenstad van Amsterdam maar één alcoholische consumptie per klant verkopen. De Amsterdamse burgemeester Van der Laan zegt dat door de stijgende bezoekersaantallen Koninginnedag in Amsterdam tegen z n grenzen aanloopt. De alcoholregel zou problemen moeten voorkomen. Eerder besloot Amsterdam de Koninginnedagfeesten dit jaar een uur eerder te stoppen. De laatste keer dat er grote problemen waren op Koninginnedag was in 2001 toen er grote chaos was op het spoor en Amsterdam CS. Ze doen dit om te herdenken dat Jezus op Witte Donderdag de voeten van zijn volgers waste. FOTO: BRUNO PRESS BP betaalt een miljard dollar Washington Olieconcern BP trekt 1 miljard dollar (686 miljoen euro) uit voor de wederopbouw van de vorig jaar door een olielek getroffen Amerikaanse zuidkust bij de Golf van Mexico. Het geld wordt onder meer gebruikt voor het opbouwen van moerassen, het aanvullen van besmeurde stranden, het behoud van kwetsbare natuurgebieden en het herstellen van de zeewering. De Amerikaanse autoriteiten spreken van de grootste hersteldeal ooit. Spiekers gaan naar de hel Uit een onderzoek blijkt dat studenten die atheïstisch zijn of in een vergevingsgezinde god geloven veel sneller spieken. Pornomeester Na een Canadese schooldirectrice is nu ook een wiskundeleraar uit Silvolde door zijn leerlingen herkend in een pornofilm. Handig voor privédetectives Volgens onderzoekers bewaren iphones ongevraagd alle locaties waar de apparaten geweest zijn.

3 In Rotterdam is het soms wel 7 graden warmer dan erbuiten. Toon van Harmelen Onderzoeker hittestress TNO De stad is in de zomer een snelkookpan Eerst 3 #Hittestress Welkom in de (mini)zomer! Vooral in de steden loopt het kwik op. Zij gaan gebukt onder hittestress. De overheid doet er alles aan om de mussen niet van het dak te laten vallen. Kristel Segeren Peter Wierenga Amsterdam Hittegolven zijn niet goed voor de Nederlander. Tijdens de hittegolf in 2003 stierven in twee weken 500 extra mensen. Slachtoffers zijn vooral ouderen of mensen die al aandoeningen hebben en vallen vooral in de grotere steden. De benauwdheid in de steden wordt veroorzaakt door alle asfaltwegen en flats, die de warmte gevangen houden. Dus is het deze dagen oppassen geblazen voor, jawel, hittestress. Gelukkig doet de overheid er iets aan, zeker omdat de aarde ook nog eens opwarmt en mensen naar de stad blijven trekken. Het onderwerp staat serieus op de politieke agenda. Zo komt de Sociaal-Economische Raad samen met de Gezondheidsraad dit voorjaar met een advies. Want de lichamelijke effecten van hitte zijn misschien wel goed onderzocht, maar hoe zit het eigenlijk tussen de oren? Is het geestelijk nog wel op te brengen om te werken in tropische temperaturen? Bakfietsen Allerlei steden lanceren projecten om de hittestress te verminderen. Zoals Rotterdam. In onderzoek naar het klimaat in de binnenstad wordt euro gepompt, wat voor driekwart door het rijk wordt gefinancierd. Twee zomers terug fietsten Wageningse wetenschappers met bakfietsen door de stad om metingen doen, ook satellieten werden ingezet. Naar aanleiding daarvan bekijkt de havenstad nu hoe ze de temperaturen omlaag kunnen krijgen. In de binnenstad kan het zo n zeven graden warmer zijn dan op het platteland, zegt Toon van Harmelen, onderzoeker bij TNO. Hij nam de warmtebronnen in Rotterdam onder de loep. Zo zagen we dat bepaalde materialen, zoals bakstenen, meer warmte vasthouden. Een slimme keus voor je bouwmateriaal kan dus al helpen. Het definitieve rapport is nog niet af, maar Van Harmelen kan al wel vertellen dat sommige maatregelen verrassend genoeg tegenvallen. Je hoort veel enthousiaste reacties over water in de stad. Logisch dat mensen denken dat dit koelte brengt, maar in de zomer is water ook een warmtebuffer. Oftewel, met alleen wat vijvers neerplempen ben je er nog lang niet. Een daktuintje dan? Het is tegenwoordig sexy om met groen op je dak bezig te zijn. Maar als je echt stedelijke verkoeling wilt, moet je bomen op de grond planten in plaats van op het dak. Aan de schaduw heb je immers meer. Ook weer niet te veel bomen, want dat gaat ten koste van het urbane karakter, stelt de onderzoeker: Mensen moeten door het groen heen nog wel de stad kunnen zien. 20 minuten minder slaap Volgens Rotterdams onderzoek zijn we niet alleen minder productief door hittestress, maar liggen we ook langer wakker. Warme kerktoren Het Rotterdamse project is een greep uit vele initiatieven. Zo schilderde de Utrechtse Jaarbeurs het dak wit, gedeeltelijk op kosten van de provincie en de gemeente. Na de zomer kijken ze daar wat het temperatuureffect van het dak zal zijn. Arnhem en Den Haag investeerden in opdracht van VROM in proeftuinen, waar wordt bijgehouden hoeveel graden koeler het is dan in stedelijk gebied. Zoals Wageningse studenten de Rotterdamse temperatuur met speciale fietsen bijhielden, zo trapte Theo Brandsma van het KNMI maandenlang door Utrecht. Van huis naar werk en terug. Met aan zijn tweewieler een ultramoderne sensor. Indrukwekkend, vertelt de onderzoeker. Je ziet de temperatuur continu veranderen in je display. In het centrum was het vijf graden warmer, en dan kwam ik nog niet eens langs de Dom. Want bij de kerktoren zou het het warmst moeten zijn, volgens de skyview factor hoe minder hemel je boven je ziet, hoe heter. Na zijn fietstochtjes koppelde Brandsma de metingen aan zijn gps, zodat hij precies kan zien waar de hotspots zijn. Al vindt de KNMI-onderzoeker dat we ons niet moeten blindstaren op de thermometer, maar ook de luchtkwaliteit erbij moeten betrekken. De combinatie van die twee is nog onderbelicht. Daken wit verven, bomen planten. Prima, maar TNO er Van Harmelen benadrukt dat we hittestress vooral binnenshuis moeten bestrijden. In bejaardentehuizen is het ontzettend warm in de zomer. Vaak dragen ouderen verkeerde kleding, zoals steunkousen, of doen ze geen raampje open uit angst voor tocht. De oplossing? Airconditioning! Het blijft een impopulaire maatregel, maar we hebben berekend dat als elke woning in Rotterdam airco gebruikt, dit maar 1 à 2 procent extra CO 2-uitstoot kost. Van Harmelen gaat dus voor airco. En meteoroloog Brandsma? In zuidelijke landen mogen er dan al aparte weerberichten voor steden zijn, in Nederland valt het nog best mee. Ik woon in de stad, maar heb zelf geen last van urban warming. Nee, ik vind het eigenlijk wel lekker. I.c.m. 2-jarig abonnement. Actieprijs geldt de eerste 9 maanden. Aansluitkosten eenmalig 29,95. Kijk voor de voorwaarden op telfort.nl 14, 40 p/mnd Telfort mobiel Nu 150 minuten plus internet op je mobiel De eerste 9 maanden van 28,90 voor maar Gratis SamsungGalaxyAce Hoe minder hemel je boven je ziet, hoe heter. ANP telfort.nl Telfort winkels Wilders op een motor De Knastercross in Geulle heeft morgen ook een PVV-klasse, voor motorrijders die verkleed gaan als Wilders of Graus. Fast-dood Voor wie mortuariumbezoeken schuwt en er liever snel van af is, is er in Californië een drive-in-mortuarium. Telefoon uit! Continu je telefoon controleren op nieuwe berichten heeft invloed op je hersenen: je kunt je steeds slechter focussen.

4 4 Eerst Van loketmedewerker tot klaarover: iedereen eruit Staatsschuld Wat is de debt ceiling? De Verenigde Staten hebben een staatsschuld van 14,2 biljoen dollar. Dat is de hoogste staatsschuld ter wereld. Hoe heeft dat zo uit de hand kunnen lopen? Normaal gesproken als het ministerie van Financiën geld wilde lenen, moest het bij elke specifieke aanvraag toestemming krijgen van het Congres. Maar tijdens de Eerste Wereldoorlog moest de regering zulke enorme hoeveelheden lenen dat ze van het congres carte blanche kreeg. Ze kon zoveel lenen als ze wilde, als ze maar niet boven een bepaald bedrag uitkwam. Dat bedrag is het schuldenplafond en stond tot begin deze maand op 14,3 biljoen dollar. President Obama wilde dat plafond verhogen, het congres (meerderheid Republikeinen) niet. Dus kwam er een compromis: Obama beloofde harde bezuinigingen en het congres ging akkoord met een verhoging van het schuldenplafond. Waren ze daar niet mee akkoord gegaan, dan hadden de VS failliet kunnen gaan. Een politieagent uit Maywood huilt op het moment dat hij zijn badge in moet leveren. AP Weet je wat? We ontslaan iedereen! #Maywood De Republikeinen willen een kleinere overheid. In het dorpje Maywood, Californië hebben ze dat wel heel letterlijk genomen. Alle ambtenaren werden ontslagen. En het werkt ook nog. Julien Althuisius Amsterdam Op het nippertje werd begin deze maand een government shutdown in de Verenigde Staten afgewend. Tot het laatste moment onderhandelden president Obama en afgevaardigden van de Republikeinen over hoe het nu verder moet met de enorme staatsschuld. Al jarenlang willen de Republikeinen dat er flink gesneden wordt in overheidsuitgaven. Zij vinden dat de overheid veel te groot is en een stuk kleiner kan. Hoewel de maatregelen die de Republikeinen voorstellen nogal drastisch zijn, hebben ze wel ergens een punt. Kijk maar naar Maywood, een stadje dat alles, maar dan ook alles, door derde partijen laat doen. In heel Amerika worden steden en dorpen bestuurd door logge overheidsorganen die enorme hoeveelheden geld opslorpen. Heel Amerika? Nou bijna. Op een steenworp afstand van Hollywood, onder de rook van Los Angeles, ligt één kleine stad die het heel graag anders doet. Het moet in Maywood, Californië eind juni vorig jaar ongeveer zo zijn gegaan: alle medewerkers van de gemeente, inclusief politieagenten werden bijeengeroepen op het stadhuis. Iedereen vol verwachting en zenuwen. Zweterige handen, benauwde blikken. Dan komt het hoge woord eruit: Jullie zijn allemaal ontslagen. Iedereen. Van politieagenten en loketmedewerkers in het gemeentehuis tot plantsoenbeheerders en klaarovers. Weg. Buigen of barsten Het was voor Maywood dat of failliet gaan. De populatie (30.000) bestaat voor 95 procent uit Spaanstaligen, maar door het grote aantal illegalen wonen er waarschijnlijk 50 procent meer mensen dan officieel bekend is. Lang ging het stadje gebukt onder veel criminaliteit, armoede en corruptieschandalen. Vooral dat laatste drukte zwaar op de begroting. De politie had er een handje van buitensporig gewelddadig te zijn, onschuldige mensen op te pakken en in beslag genomen auto s te verkopen. In vijf jaar tijd kreeg Maywood tal van rechtszaken aan zijn broek door misstanden bij de politie. Totale compensatie: 20 miljoen dollar, twee keer het jaarlijkse budget van de stad. De stad moest van zijn verzekeraar aan drie simpele eisen voldoen, vertelt Ruben Vives, die de ontwikkelingen in Maywood op de voet volgt voor de Los Angeles Times. Neem een permanente stadsmanager aan, zorg voor een goedgekeurd politiecontract met het naburige Cudahy en zorg voor veranderingen binnen het eigen politiekorps. Daarnaast had de stad een begrotingstekort van dollar. Toen na een paar maanden nog steeds niet aan die eisen was voldaan, weigerde de verzekeraar nog langer garant te staan voor de stad. Gevolg: iedereen werd ontslagen. Het leven ging door In totaal werden zo n zestig mensen de laan uitgestuurd. Aanvankelijk vreesden de inwoners van Maywood totale anarchie. Ouderen dachten dat ze beroofd zouden worden op straat, winkeliers waren bang voor een grote reeks overvallen en families vreesden dat parken en bibliotheken zouden sluiten. Niets van dat alles. Integendeel. Het leven gaat rustig door en het lijkt zelfs beter met de stad te gaan dat ooit tevoren. Het corrupte politiekorps is vervangen door agenten van de LA County Sheriff-afdeling, die 4 miljoen dollar per jaar betaald krijgt om de boel in de gaten te houden. De parken en bibliotheken zijn open en ook in het stadhuis kunnen de inwoners van Maywood gewoon terecht voor hun burgerzaken. Hoewel er geen officiële misdaadcijfers zijn, zeggen veel burgers zich veiliger te voelen op straat. Het gaat allemaal voorspoedig. Althans, ging. Het naburige stadje Bell, waar Maywood veel van z n diensten inkocht, werd ook getroffen door een corruptieschandaal. Het contract met Bell werd ontbonden en Maywood kan weer op zoek naar vervangende medewerkers. Neemt niet weg dat Maywood een geslaagd experiment lijkt, waar de Amerikaanse overheid met haar begrotingstekort van zo n miljard dollar eens goed naar mag kijken. Veranderingsblindheid Vrees niet als niemand je nieuwe kapsel opmerkt: mensen richten zich onbewust op zaken die hetzelfde zijn gebleven. Anti-stresspil Britse wetenschappers hebben ontdekt hoe ze een stressgen kunnen blokkeren. Nu willen ze een antistresspil ontwikkelen. Huilpubers Huilbaby s hebben een grotere kans om later probleemkinderen te worden. Routine aanbrengen helpt gelukkig wel een beetje.

5 Vanwege de financiën paste Rijkswaterstaat niets aan. Onderzoeksraad voor Veiligheid Gierigheid Rijkswaterstaat zorgt voor spookbruggen #Ketelbrug Rijkswaterstaat negeerde waarschuwingen en paste een gevaarlijke brug niet aan vanwege de financiën. Toen het misging kreeg de brugwachter de schuld. Camil Driessen Den Haag Uit het niets ging de Ketelbrug in de snelweg A6 bij het IJsselmeer op 4 oktober 2009 omhoog. Het gevolg: een horrorongeluk waarbij meerdere gewonden vielen doordat een auto op het brugdek knalde. Rijkswaterstaat gaf vrijwel onmiddellijk de brugwachter de schuld, maar blijkt nu zelf de grote schuldige te zijn. Omdat het te veel geld kostte, heeft Rijkswaterstaat nagelaten de brug goed te beveiligen waardoor die zomaar open kon. Dat blijkt uit het gisteren gepresenteerde rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Rijkswaterstaat negeerde bovendien meerdere waarschuwingen over het gevaarlijke brugsysteem. Het ongeluk bij de Ketelbrug staat niet op zichzelf. Afgelopen vrijdag vond een vergelijkbaar ongeval plaats bij de Grevelingensluis in Zeeland. Het brugdek in de N59 ging spontaan De Ketelbrug De Ketelbrug uit 1970 ligt bij het IJsselmeer en heeft met 75 meter een van de langste doorvaartbreedtes van het land. omhoog, waardoor een auto frontaal op het brugdeel botste. Als een wonder viel er maar één gewonde. Al in 2009 beloofde Rijkswaterstaat een inventarisatie te maken van dit soort spookbruggen en sluizen. Een klokkenluider zei eerder in Computable dat zijn werkgever de inventarisatieplannen in een la liet verdwijnen. Maak nou haast, benadrukt de Onderzoeksraadwoordvoerder. De brugwachter wordt vervolgd door het OM omdat door zijn schuld vier personen zwaar gewond zijn geraakt. Die vervolging mag in de versnipperaar als je het rapport van de Onderzoeksraad leest. De eindconclusie luidt dat het besturingssysteem intrinsiek risicovol was. Dat het toch jaren bewust werd gebruikt is de schuld van Rijkswaterstaat. In 2005 werd een nieuw brugbesturingssysteem in gebruik genomen. Dat heeft een veilige, reguliere bediening en noodbediening voor in het geval van storingen. Die noodbediening bevatte fouten waardoor de brug open kon, terwijl de ook slagbomen open waren. De noodbediening werd standaard gebruikt bij files op de brug omdat het reguliere systeem niet met files kon omgaan. Geen uitzendkrachten De bouwer van het systeem waarschuwde ervoor dat de noodbediening alleen bij storing door gekwalificeerd personeel mocht worden gebruikt. Niet bij files en door uitzendkrachten dus. Rijkswaterstaat deed er niets mee. Brugwachters konden het niet weten omdat het niet in hun handboek stond. De schrijnendste zin uit het rapport is dat Rijkswaterstaat IJsselmeergebied uit financiële overwegingen afzag van aanpassingen aan het systeem. Rijkswaterstaat en het ministerie van Infrastructuur wilden gisteren nog niet reageren. Column Nico Dijkshoorn Porno en fijn bericht gisteren op de website van De Pers. E Leerling herkent schooldirectrice in pornofilm. In de film heet ze Samantha Ardente. Een goede pornonaam. Beter bijvoorbeeld dan Slittie Huig. Ik zeg altijd: een goede pornonaam is het halve werk. Als Kees van den Akker ga je het niet redden in de pornobizz. Het bericht heeft blijkbaar nieuwswaarde omdat een schooldirectrice in haar vrije tijd actief is als porno-actrice. Dat vind ik hypocriet. Driekwart van de klassen zit vol met leerlingen die hun vagijn net zo scheren als Clittie Vagabond en de helft van de jongens scheert de eigen balzak, net zoals Benno Digdeep. Ik vind die lerares juist heel lief. Een multitalent, zo kun je het ook bekijken. Overdag kijkt ze huiswerk na, ontvangt ze de ouders van lastige leerlingen en zit ze vergaderingen voor over de oplopende kosten van schoolmelk en s avonds laat ze geroutineerd een Canadees op witte sokken voor de zesde maal haar buik volsproeien met een steeds armzaliger plasje zaad. Een raar soort verontwaardiging ontstaat er als iemand met een educatieve baan of met een 5 Eerst bekende kop doet wat anderen wel mogen doen. Sylvester Stallone, zijn blote piemeldansje met scheve bek in een abominabele pornofilm (Rukkie 3) ontroert mij juist. Ach ja, toen Sylvester nog alles kon doen. Met een pizza in zijn hand halfdronken figureren voor zes dollar per uur. Ik heb de beelden bekeken van de lerares en ik vind het allemaal heel warm en zacht. Geen droge dubbele penetratie met aanloop, maar wat vaag gewoel op een gehaakt beddensprei. Je voelt het ongemak. Ook als je het niet weet zie je: hier acteert een huisvrouw met wilde fantasietjes een opgewonden standje. Andere opgewonden Canadezen hakken, met een zak vol kolkend zaad, zes uur lang bezeten in op een stapel hout. Deze lerares doet leuk ondergoed aan en denkt voorzichtig aan een nieuwe artiestennaam. Prachtig. Nico Dijkshoorn is schrijver/ dichter/muzikant. Betogen bovenop een gigantisch massagraf #Syrië Betogers willen vandaag de grootste demonstraties tot nu toe houden. Ook Hama gaat na dertig jaar de straat op. Eva Ludemann Amsterdam Vrijwel alle Syriërs kennen hem, de zwartgallige mop: Wat is het verschil tussen Hama en Hamas? Antwoord: een s. Het Syrische regime steunt Hamas, de Palestijnse tak van de Egtyptische Moslimbroederschap, een fundamentalistisch soennitische organisatie. De politieke tak van Hamas houdt hoofdkwartier in Damascus. De Syrische Moslimbroeders in hun bolwerk in Hama, Noord-Syrië daarentegen kunnen op zijn zachtst gezegd niet rekenen op sympathie van het regime. Dat ziet in hen een bedreiging van zijn voortbestaan. Het overwegend soennitische Syrië wordt al decennia gedomineerd door Alawieten, een soort sjiieten. Vandaag gaan de Syriërs de straat op, al wordt gevreesd voor een bloedbad. Net als Aleppo, Latakia, Homs, Damascus en andere Syrische steden is Hama centrum van protest. Het begon in Hama aarzelend, nadat in andere steden al demonstraties waren gehouden. De inwoners van Hama zit de angst voor het regime in de genen. Maar ook een diepe haat. Het gebeurde op 2 februari De stad werd gewekt door de Syrische luchtmacht die de wegen bombardeerde, opdat niemand nog kon ontsnappen. Tanks omsingelden en beschoten de stad. Daarna kwamen de soldaten die mannen, vrouwen en kinderen doodschoten. Als laatste waren daar de bulldozers. Die maakten de stad met de grond gelijk en veranderden haar in een gigantisch massagraf. Schatting: tussen de en doden. De slachting kwam na aanslagen op het regime door de Moslimbroeders, die werden gedecimeerd. Met Hama was bovendien een voorbeeld gesteld, een waarschuwing aan iedereen die ook maar dacht aan opstand tegen Damascus. Versleten trucs Maar na 29 jaar raakt het afschrikwekkende effect uitgewerkt. En ook de door de regering ingeprente, en reële, angst dat Syrië zal eindigen als Irak, geteisterd door sektarisch geweld door soennieten, weerhoudt mensen niet langer. Velen vinden de sektarische troefkaart van president Assad geen reden meer om te zwijgen. Zeker niet sinds die onlangs groepen mannen naar havenstad Latakia stuurde met de opdracht er tweedracht te zaaien tussen de soennieten en Alawieten. Zowel soennieten als Alawieten zijn woedend dat Damascus sektarisch geweld wilde aanjagen uit eigenbehoud. Het is geen 1982 meer, Assads trucs zijn versleten. In 2011 moet hij het opnemen tegen zeker vijf Hama s. Vreemdgangersapp Een Taiwanees heeft software ontwikkeld die telefoongesprekken, sms jes en s kan checken op tekenen van ontrouw. Vrouwenwater Vrouwelijke hormonen in ons drinkwater zorgen ervoor dat mannenlichamen vrouwelijker vormen krijgen. Buitenaardse kippen De dode alien die eerder deze week gevonden werd in Siberië blijkt door mensen gemaakt te zijn van kippenvel en deeg.

6 6 Eerst Cartoon BAS van de zuidas Bas blijft de paasdagen lekker thuis Ik wilde niet dat het onderzoek in een bureaula zou belanden. Timm Sprenger Econoom en ontwikkelaar TweetTrader Kun je echt rijk worden door Twitter te volgen? Egypte delete Mubarak Caïro Alle straten, pleinen en publieke gebouwen die naar expresident Hosni Mubarak en zijn vrouw Suzanne zijn genoemd, krijgen een andere naam. Dat heeft een rechtbank in Egypte bepaald. Het voormalige staatshoofd staat onder arrest en verblijft nu in een ziekenhuis. Vaarwel noodtoestand Damascus Hij had het al beloofd, en zijn kabinet stemde er al mee in. Maar nu de Syrische president Bashar al-assad een decreet heeft ondertekend, is het ook officieel: het opheffen van de noodtoestand, die al sinds 1963 gold in Syrië. Die noodtoestand was een excuus voor allerlei vormen van onderdrukking. Bahrein ontvoert artsen Manamah In het Golfstaatje Bahrein zijn zeker 32 artsen verdwenen die gewonde demonstranten hebben geholpen, schrijft The Independent. Ook ander (para-)medisch personeel zou zijn verdwenen. Ze zouden in opdracht van het regime zijn opgepakt door militairen en politieagenten. Robot zoekt slachtoffers Tokio Twee onderwaterrobots, met sonar en videocamera s zijn deze week in het noordoosten van Japan ingezet om te zoeken naar slachtoffers van de tsunami. Tot nu toe hebben ze geen lijken gevonden. Door de zware aardbeving en de tsunami van 11 maart zijn meer dan mensen omgekomen of vermist geraakt. #TweetTrader Het Duitse TweetTrader probeert met de hulp van Twitter de aandelenkoersen te voorspellen. Edward Deiters Rumours swirling on Wall Street that $AAPL has resurrected Adolf Hitler LOL. Het is zomaar een tweet over technologieconcern Apple. Een nogal onzinnige ook. Toch zijn er steeds meer serieuze wetenschappers die dagelijks het stuwmeer aan twitterberichten met een elektronische stofkam doorvlooien in de hoop op klompjes goud. Neem de Duitse econoom Timm Sprenger. Samen met collega Isabell Welpe analyseerde hij vorig jaar voor z n promotie-onderzoek dagelijks aandelen-tweets. Ze kwamen er zoals een aantal wetenschappers voor hen achter dat het goed mogelijk is om met Twitter het beurssentiment accuraat te voorspellen. Maar hun onderzoek ging net iets verder dan alleen het peilen van de stemming onder beleggers. Sprenger en Welpe waagden zich aan voorspellingen over individuele beurskoersen. Beleggers die alle tweets over bepaalde aandelen volgen, kunnen daarmee een rendement halen van 15 procent, zegt Sprenger stellig. Pinokkio Hij legt uit dat hij de gebruikte algoritmen eigenlijk ontwikkelde om met Twitter verkiezingsvoorspellingen te doen. Dat werkte goed. Bij de Bundestag-verkiezingen vorig jaar zaten we er maar 2 procent naast. En dat was ongeveer net zoveel als de dure en gerenommeerde onderzoeksinstituten die dit al jaren doen. 342,59 Het aandeel Apple Volgens de voorspelling van TweetTrader (voorbeurs) zou Apple (AAPL) gisteren op 342,59 dollar gesloten moeten zijn. Ik wilde voorkomen dat mijn onderzoek in een bureaula begraven zou worden, vervolgt Sprenger. En dus riep hij de hulp in van een aantal computerstudenten aan de Universiteit van München, waaraan hij zelf nog steeds als onderzoeker verbonden is. Samen ontwikkelden ze de website TweetTrader, een systeem dat automatisch tweets filtert en bruikbare voorspellingen doet over individuele beurskoersen. 2 miljoen dieren ritueel onverdoofd geslacht Er vloeien nu dagelijks circa tot relevante aandelen-tweets door het systeem, zegt Sprenger. Maar op dagen waarop bedrijven met cijfers komen of nieuwe producten lanceren, denk bijvoorbeeld aan de ipad van Apple, kunnen dat er ook wel veel meer zijn. Het drukke beursgetwitter is volgens Sprenger ruim genoeg om tot goede voorspellingen te komen. Manipuleren Toch hangt er in zijn glazen bol ook altijd een zwarte wolk. Met eenzelfde soort bot als die van Sprenger zijn de discussies natuurlijk makkelijk te manipuleren. Dat is zeker een gevaar, beaamt Sprenger. Maar dat zien wij toch een beetje als een wedstrijd tussen de spammers en ons. Dat soort mensen proberen wij er uiteraard uit te filteren. Hij benadrukt dat hij zich niet de zoveelste internet start-up voelt. Een echt bedrijf met een heel hard verdienmodel zijn we eigenlijk niet. We zijn net begonnen en willen dit verder uitbouwen. Ook op andere terreinen, zoals verkiezingsuitslagen. Oh ja, de koers van het aandeel Apple zou gisteren volgens de voorspelling van TweetTrader met meerdere procenten omhooggaan. Maar of dat met de net aangekondigde winststijging van 95 procent nou echt een verrassing is? Niet waar / Deels waar / Waar Mooimakerij, fabeltjes, halve waarheden, Pinokkio prikt ze door. Reacties en suggesties naar: Julien Althuisius Amsterdam Wat is de bewering? Ieder jaar worden er in Nederland naar schatting ruim 2 miljoen dieren onverdoofd ritueel geslacht. Wie zegt dat? Marianne Thieme, fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren. Waar zegt ze dat? In de Memorie van Toelichting bij het voorstel Wijziging van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren in verband met het invoeren van een verplichte voorafgaande bedwelming bij ritueel slachten. Hoe zat het ook alweer? Namens de Partij voor de Dieren heeft Thieme een wetswijziging ingediend die ervoor moet zorgen dat het onverdoofd ritueel slachten van dieren verboden wordt. Tot nu toe wordt er een uitzondering gemaakt voor moslims en joden, die dieren onverdoofd mogen slachten middels een halssnede. Het voorstel heeft tot grote verontwaardiging geleid bij de joodse en islamitische gemeenschappen. In de Memorie wordt de wetswijziging toegelicht en meldt Thieme, wier naam onder het document staat, verderop dat het exacte cijfer niet bekend is. Toch koos ze ervoor de Memorie te beginnen met de bewering dat het om naar schatting 2 miljoen dieren gaat. Wat is waar? Thieme baseert zich in de Memorie op cijfers van onbedwelmd slachten uit het Standpunt KNMvD over het onbedwelmd slachten van dieren van de Koninklijke Nederlandse Dierenmaatschappij voor Diergeneeskunde. Die baseert zich op hun beurt weer op de Wijziging regeling aanwijzing slachtinrichtingen Daarin staat hoeveel dieren er maximaal onbedwelmd geslacht mogen worden: in totaal dieren. Maar dat is iets anders dan het aantal dieren dat daadwerkelijk onverdoofd ritueel geslacht wordt. Volgens een overzicht van de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nvwa) was in 2010 het totale aantal onbedwelmd ritueel geslachtte dieren (kalveren, runderen, schapen en pluimvee) geslacht in slachthuizen met onbedwelmde registratie Dat is ruim de helft minder dan in de Memorie staat. Volgens de nvwa ligt het werkelijke aantal nog lager: er worden in die slachthuizen ook dieren wél bedwelmd geslacht. Eindoordeel De bewering is niet waar. Reactie Hier wreekt zich het totale gebrek aan registratie bij de Nederlandse overheid. De nvwa is pas in 2010 gaan registreren hoeveel dieren worden geslacht in voor bedwelming geregistreerde slachthuizen. Tijdens het Kamerdebat kon de staatssecretaris nog steeds niet aangeven hoeveel dieren onbedwelmd geslacht worden. We hebben in onze Memorie van Toelichting aangegeven dat, en ik citeer, Het werkelijke aantal onbedwelmd geslachte dieren ligt naar verwachting lager, maar exacte cijfers hierover zijn niet beschikbaar. In Nederland wordt binnen de islamitische ritus in beperkte mate ook bedwelmd geslacht. Exacte aantallen daarvan ontbreken eveneens. Straf geremd Een man in het Belgische Oudenaars is vrijgesproken door de rechter omdat hij door rood reed. De man zei dat zijn remmen niet werkten. Historische bubbels De oudste flessen champagne gaan onder de hamer in Finland. De flessen zijn vorig jaar geborgen uit een gezonken schip in de Oostzee. Drie maal brokken De bewoners van een huis in Sprang-Capelle zijn opgeschrikt toen een auto hun woning binnenreed. Dit gebeurde al twee keer eerder.

7 In de VS is het, na de Bijbel, het invloedrijkste boek. Hans Achterhuis over Atlas Shrugged van Ayn Rand. Eerst 7 Greed is still good #DenkerDesVaderlands Filosoof Hans Achterhuis ziet dat de crisis geen einde heeft gemaakt aan de aanbidding van de vrije markt. Er blijkt geen fatsoenlijk alternatief te zijn. Eric Smit Amsterdam Filosoof Hans Achterhuis werd in 2008 door de kredietcrisis wakker geschud. Hij ging op zoek naar de kapitalistische utopie en kwam uit bij de zeer invloedrijke filosofe Ayn Rand. Rand ontwikkelde de ultieme kapitalistische filosofie: het objectivisme. Die stroming laat zich moeilijk in een paar zinnen vatten, maar het centrale concept van Rand is dat egoïsme een deugd is en altruïsme een doodzonde. De Greed is good-toespraak van Gordon Gekko uit de film Wall Street zou door haar geschreven kunnen zijn, zegt Achterhuis, die tien jaar geleden met haar werk in aanraking kwam. In Europa is ze nog relatief onbekend, maar in Amerika is ze een absolute beroemdheid. Haar belangrijkste boek Atlas Shrugged, een pil van meer dan pagina s, is er na de Bijbel het invloedrijkste boek. De boodschap van Rand is meer dan duidelijk, dat is de utopie van de begeerte. Via scheppende productie kiest het individu voor zijn rationele eigenbelang, delen met anderen wijst ze af als irrationeel. Eigendom wordt verheerlijkt en ieder ingrijpen van de overheid is taboe. Dat klinkt misschien overdreven, maar de draagwijdte van haar utopie wereldwijd mag niet worden onderschat. Achterhuis werd eind maart uitgeroepen tot de eerste Denker des Vaderlands. Vorig jaar kwam zijn boek De Utopie van de Vrije Markt uit, dat twee weken geleden werd bekroond met de Socrates Wisselbeker, de prijs voor het beste filosofische boek van Daarin toont hij aan dat het boek van Rand tot kapitalistisch manifest is uitgegroeid. Alan Greenspan, voormalig president van de Amerikaanse centrale bank, staat symbool voor de enorme invloed die Rands werk op het neoliberale gedachtengoed heeft gehad. Greenspan was een volgeling van Rand en hij verwees in de jaren zestig onder meer naar haar werk toen hij de opkomst van de ideeën van het vrijemarktkapitalisme beschreef. Greenspan was tegelijkertijd de man die verantwoordelijk was voor de monetaire politiek die in onze geglobaliseerde wereld ieder mens op onze planeet raakte. De kredietcrisis was daarvan het duidelijke bewijs. Ik weet dat ik door politici wordt gelezen, dat doet me deugd. MERLIJN DOORNERNIK/HOLLANDSE HOOGTE Kredietcrisis of niet, het ideaal van de vrije markt staat fier overeind en ook Rands Atlas Shrugged is in Amerika nog steeds een bestseller. Greed is still good. Dat is waar. Rands filosofie heeft niet of nauwelijks onder de crisis geleden. Vorige week ging in Amerika ook het eerste deel van de filmtrilogie Atlas Shrugged in première. Een groots opgezette film. Rand komt helemaal terug en lijkt nu zelfs in Europa een succes te worden. Een Belgische collega vertelde me dat hij aanwezig was op een bijeenkomst van de Vlaamse politicus Bart de Wever met ondernemers. Een aantal hield De Wever Rands boek voor. Als u het straks voor het zeggen krijgt, dan moet u op deze manier de zaak veranderen, met behulp van dit boek. Mensen durven vaker hardop te zeggen dat ze Rand geweldig vinden, ook in Nederland. Achterhuis wijst op Martin Bosma, PVV partij-ideoloog, die in zijn eerste column in NRC Handelsblad zijn voorkeur voor Rand uitsprak. Jullie lezen dat, ik lees Ayn Rand, zei Bosma. Dat is een programmatisch verhaal. Ook de Amerikaanse blogster Pamela Geller, een soort vriendin van Geert Wilders, is door Rand gegrepen. Ze heeft haar blog zelfs Atlas shrugs genoemd. Atlassen, sterke mannen, identiteit, individualiteit, de meeste issues die Rand propageert doen het goed bij volkspartijen als de PVV. Onlangs werd ik ook door een journalist van het Financieele Dagblad benaderd. De echtgenote van een van de vastgoedfraudeverdachten (Hans van Tartwijk, red.) had zich in een gastcolumn nadrukkelijk afgevraagd waar de hoofdpersoon in Atlas Shrugged, de superkapitalist John Galt, nu toch bleef. De wijze waarop ze schreef dat haar man door het systeem onrecht werd aangedaan was zeer herkenbaar. Bent u niet een linkse filosoof die zijn gelijk heeft willen halen? Zo wordt er vaak tegen me aangekeken. Het ging mij er niet om te zeggen dat marktwerking niet deugt en dat de overheid moet ingrijpen. Het was ook niet mijn bedoeling om Rand en invloedrijke economen als Hayek en Friedman, voorvechters van het vrijemarktkapitalisme, onderuit te halen. Ik wilde het alleen begrijpen. Bent u tevreden over wat het teweeg heeft gebracht? Ik weet dat ik door politici wordt gelezen, dat doet me deugd. Liberalen nodigen me ook uit voor debatten, maar ik krijg weinig tot geen respons uit de zakenwereld. Economen slaan je dood met cijfers en modellen en creëren zo een grote afstand. Ze gaan nauwelijks het debat aan, althans, ik heb het niet gemerkt. Het echte debat over de heil die van marktwerking wordt verwacht, vindt niet plaats. Typerend was laatst het interview met Wouter Bos in NRC Handelsblad over marktwerking in de gezondheidszorg. Vorig jaar zei hij nog bij de Joop den Uyl-lezing: Wij denken dat Thatcher gelijk heeft over de marktwerking, maar, en dat stond vetgedrukt, er zijn wel degelijk alternatieven. Die werden echter niet benoemd. Job Cohen heeft ze later ook niet zichtbaar gemaakt. Er is blijkbaar geen alternatief, dus er wordt alleen wat tegengesputterd. Bos had het over voortschrijdend inzicht. Marktwerking in de gezondheidszorg was wél belangrijk. Daar had de PvdA meer naar moeten luisteren. Iedereen praat nog steeds binnen het denkraam van het neoliberalisme. Ik moet beamen dat ik zelf ook geen alternatief heb dat ik mooi en uitvoerig kan beschrijven. Je moet je in elk geval afvragen of markten moeten worden uitgebreid naar alles wat mensen doen. Dat gebeurt dus veel te weinig. Bovenaards telefoontje Een diepgelovige Duitser is zijn baan in een callcenter kwijt. Hij sloot zijn gesprekken af met de woorden Jesus hat Sie lieb. Kijkcijferrecord s Werelds eerste 3D-pornofilm heeft cijferrecords verbroken in Hongkong. De film trok op de eerste dag meer kijkers dan recordhouder Avatar. Goede tip Een inbreker in Leeuwarden heeft de politie een handje geholpen door te wijzen op een verzameling illegale wapens die hij had zien liggen.

8

9 De ouders zorgen goed voor hun kinderen. Claudio Sillero Ethiopian Wolf Conservation Programme 9 Weten Column Marcel Hulspas Drie eeuwen botjes meten Er zijn nog zo n vijfhonderd Ethiopische wolven over. HOLLANDSE HOOGTE Honden bedreigen de zeldzaamste wolf in Afrika isteren was het Witte Donderdag, de dag van Ghet Laatste Avondmaal. Nou, niet dus. De Britse prof, Colin Humphreys zegt dat we het al eeuwen verkeerd doen. Het laatste Avondmaal was niet op donderdag maar op woensdag. Volgens Humphreys, en nu citeer ik de Volkskrant, die sinds 1983 aan zijn onderzoek werkt, zijn de dagen verwisseld omdat Jezus waarschijnlijk een andere kalender gebruikte dan Johannes. Sinds Dat is 28 jaar. En dan concluderen dat Jezus de verkeerde kalender op zak had. Maar het kan erger. Franse onderzoekers hebben zich gebogen over het gewicht van de dodo. Dat beest is al 350 jaar dood; opgevreten door Hollandse zeelieden. Het enige wat we nog hebben zijn een paar botjes. Hoeveel vlees zat er aan die dodokluifjes? De Fransen hebben de botjes vergeleken met ruim driehonderd andere vogelbotjes, en zijn uitgekomen op een gewicht van tussen de negen en achttien kilo. Een stevig mestkuiken. En zo schijnt de dodo ook gesmaakt te hebben. En dat is nieuws, want de controverse, (alwéér de Volkskrant), sleept al enkele eeuwen voort. Al enkele eeuwen. Over een dode vogel. Valt er op wetenschap te bezuinigen? In de kunstwereld Gesignaleerd Ramsj Geometrie en Holland Mania woedt momenteel een storm van verontwaardiging omdat zes dappere vaderlandse kunstpausjes het in hun hoofd hebben gehaald om staatssecretaris Zijlstra te suggereren waar eventueel bezuinigd kan worden. Zoiets moet je niet doen! Dat is heulen met de vijand! Roep liever hoe mooi kunst is! Alle kunst! Wetenschappers vertonen dezelfde bange reflex. Handen af van de wetenschap! Geef gewoon méér geld, en niet zeuren! Want zonder ons gaat Nederland ten onder! En je weet nooit wanneer onderzoek nuttig blijkt te zijn geweest! Is het niet morgen, dan wel overmorgen. Maar het kan ook 28 jaar duren. Of drie eeuwen. En dan valt het resultaat toch tegen. Wetenschappers kloppen zich graag op de borst dat ze zo objectief zijn, en kritisch. Behalve als het om hun eigen werk gaat. En dapper zijn ze al helemaal niet. Marcel Hulspas is wetenschapsredacteur bij De Pers. #Wolf De Ethiopische wolf dreigt ten onder te gaan aan het economisch succes van zijn thuisland. Walter Heijder Addis Abeba Hier zit 25 kilogram biomassa aan zoogdieren per hectare. De Argentijnse bioloog Claudio Sillero speurt met grote stelligheid de hellingen van het Balé-gebergte af. Maar ook met een verrekijker is slechts wat lage begroeiing te zien. Alleen, de grond heeft veel weg van Emmentalerkaas; zacht en vol gaten. Wanneer we eenmaal lopen, wordt duidelijk waar die 25 kilo zit: onder de grond. In de vroege ochtend rennen knaagdieren van gat naar gat. Rennen, want als ze boven de grond zijn, kan de toppredator van dit ecosysteem toeslaan. Dat is de Ethiopische wolf, de zeldzaamste vleeseter in Afrika. Jacht Claudio Sillero, hoogleraar in Oxford en oprichter van het Ethiopian Wolf Conservation Programme (EWCP), legt ondertussen uit hoe deze wolf te werk gaat: Hij leeft in groepen, maar jaagt alleen. In de ochtend wordt eerst met de groep het territorium verkend. Daarna gaan de individuen uit elkaar om te jagen. Anders dan de grijze wolf, die op grote prooidieren jaagt, besluipt de Ethiopische wolf kleine dieren en dat gaat nu eenmaal makkelijker als je alleen bent. In de avond komt de groep weer bij elkaar. Voorlopig is er geen wolf te zien. Er zijn nog zo n vijfhonderd Ethiopische wolven over, verdeeld over zeven populaties. Ongeveer de helft van de wolven leeft in het Balé-gebergte, in het Balé Mountain National Park in Zuid-Ethiopië. Nationaal park? Op de meest onwaarschijnlijke plaatsen staan hutten en graast vee. Het is zo goed als onvermijdelijk. Sinds de hongersnood van begin jaren tachtig is de bevolking van Ethiopië ruim verdubbeld, van 40 naar 85 miljoen. De forse economische groei van jaarlijks rond de 7 procent betekent welvaart voor de groeiende middenklasse in en om de steden. Maar ondertussen werkt 80 procent van de bevolking nog steeds in de landbouw en leeft 40 procent onder de armoedegrens. De armen proberen in dunbevolkt gebied te overleven en trekken de nationale parken binnen. Het is verboden, maar de overheid treedt niet op. Na een uur wandelen wijst Sillero op een eerste teken van de wolf: verse uitwerpselen en, een meter verderop, een pootafdruk. De wolf is hier vanochtend geweest en kan nog in de buurt zijn. In de verte klinkt geblaf. Maar volgens Sillero is dat van een hond. Honden zijn hier overal. In de dorpen hebben zwerfhonden de functie van gemeentelijke reinigingsdienst. En als overbrengers van virussen vormen ze de grootste bedreiging voor de Ethiopische wolf. Opeenvolgende uitbraken van rabiës (hondsdolheid) zorgden de afgelopen kwart eeuw meerdere keren voor een populatieafname van soms wel driekwart. Gelukkig bleek de populatie steeds weer veerkrachtig genoeg om te herstellen. Ontbijt Maar ze blijven een groot gevaar vormen. Sillero: Het belangrijkste werk van de EWCP is het vaccineren van honden: de teller staat inmiddels boven de Hoewel dit project daarmee als een succes kan worden beschouwd, moet wel worden bedacht dat het alleen gebeurt in het Balé-gebergte. Sillero: Eén rabiësuitbraak in een ander gebied en de kleine populatie daar is weg. Ondertussen hebben we de top van een heuvel bereikt. In de verte zien we een paar volwassen wolven met welpen, aan het ontbijt. De ouders vangen knaagdieren en lopen naar de jongen. Deze bedelen door een poot op te heffen en de bek van de ouders te likken. Daarop braken deze voedsel op. De jongen smullen. Sillero kijkt tevreden: De ouders zorgen goed voor hun kinderen. Voor meer informatie: Geheime geometrie De natuur om ons heen zit vol opmerkelijke patronen en structuren die aangeven dat de werkelijkheid gebaseerd is op geheime wiskundige principes. Dit fraaie boek zet de lezer ongetwijfeld aan het denken, tot aan de randen van de kosmos. Stephen Skinner Geheime geometrie, 9,95 euro Bizar vaderland Wij zijn wel gewend aan oude kaas, wielklemmen en onbeschoft personeel, maar voor Amerikanen en Japanners is Nederland een kruising tussen Wonderland, hel en pretpark. Een mooi vormgegeven boek vol verbaasde verslagen. Jori Zijlmans (e.a.) Holland Mania. Amerikaanse en Japanse beeldvorming over Nederland, 7,99 euro Van Amnesty tot zwarten Een halve eeuw geleden maakten alleen wereldvreemde idealisten zich er druk om; nu is het regeringsbeleid: mensenrechten. Deze encyclopedie geeft een helder overzicht van een onderwerp dat alleen maar dwingender kan (en moet) worden. Daan Bronkhorst Encyclopedie van de menselijkheid, 5,99 euro Ramsj gesignaleerd bij boekhandel De Slegte (www.deslegte.com) Waar láát ze het! Mensen met overgewicht eten gemiddeld mínder dan mensen met een normaal gewicht. Oorzaak: weinig vetcellen en meer beweging. Warmpjes bij de pool Dankzij de warme Golfstroom is de gemiddelde temperatuur in de IJslandse hoofdstad Reykjavik hoger dan die in New York. Ondergrondse uitvinding Tram komt van het Duitse traam, dat houten balk betekent. In mijnen werd het erts getransporteerd met karretjes op een traambahn.

10 10 Perspectief Je hebt een sterke zaak, alleen moet je doorbijten. Een MIVD er tegen zakenman A.I. Windhond bijt van zich af #MIVD Een oud-medewerker van de MIVD en Buitenlandse Zaken in Afghanistan regelde wapens voor black ops en bemiddelde bij onderhandelingen met de taliban. Hij raakte door geklungel van de MIVD zijn bedrijf kwijt. Nu wil hij minimaal vijf miljoen euro schadevergoeding. Arnold Karskens De telefoon moet op de vliegtuigmodus. De 41-jarige man met zwart haar en blauw colbert waarschuwt: Anders werkt een iphone als een microfoon. En de afspraak is buiten Nederland. Op weg belt hij de Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst (MIVD). Ze weten dat ik met De Pers praat. Het is zijn eerste persoonlijke relaas. De reden: zakenman I.A. is het geklungel en de leugens die al twee jaar duren zat. In Afghanistan was hij CEO van een conglomeraat van bedrijven met een jaaromzet van 250 miljoen dollar. Hij bivakkeerde in de entourage van president Hamid Karzai en had contracten voor de bouw van huizen, wat hem zo n tien miljoen dollar winst zou opleveren. Alles is weg. Dankzij Buitenlandse Zaken en de MIVD. En daarom eist hij schadevergoeding van de Nederlandse regering. De hoogste ooit ingediend door een geheim agent. I.A., acht jaar politieagent in Nederland en eervol ontslagen, werd in 2006 door de Nederlandse ambassade in Kaboel verzocht contact te leggen met taliban-opstandelingen in Uruzgan. Dat was enkele maanden voordat Task Force Uruzgan op 1 augustus van start zou gaan. De bedoeling was een grote jirga, een vergadering, te organiseren waar ook tegenstanders van de regering aan zouden deelnemen. Tot driemaal reed hij sympathisanten en leiders van de militant opposing forces, waarmee Nederlandse militairen in Uruzgan slag leverden, het terrein van de Nederlandse ambassade op. Dat was in strijd met de buitenlandse politiek. Een woordvoerder van Buitenlandse Zaken meldt: Conform Nederlands beleid wordt niet onderhandeld met talibanleiders. Maar volgens I.A. kreeg de eerste groep talibanleiders doodleuk opdracht namens de ambassade in Uruzgan andere belangrijke mensen uit te nodigen voor een vervolggesprek. De gepantserde ambassadepoort zwaaide open. We hadden wapens bij ons, maar bij binnenkomst werd niemand gecontroleerd, zoveel vertrouwden ze mij. De ontmoetingen werden buiten het zicht gehouden van de Afghaanse medewerkers van de ambassade. Zodat ze de mensen uit Uruzgan niet zouden zien. Toenmalig waarnemend ambassadeur en huidig GroenLinks Tweede Kamerlid Mariko Peters schoof aan. In een reactie erkent zij dat I.A. op de ambassade is geweest. Ook de latere ambassadeur Hans Blankenberg bevestigt de ontmoetingen in een verslag waarin van dorpsoudsten wordt gesproken. Persoons-zeer-vertrouwelijk staat er boven. Safehouse Vlak voor de vierde ontmoeting hoorde I.A. van ambassadepersoneel dat de Nederlandse overheid niet meer wilde overleggen met de oppositie in Uruzgan. Beleidsverandering heette dat, maar ik zat thuis met dertien talibanleiders uit Uruzgan: Hen vertellen dat ze niet welkom waren op de ambassade zou mijn doodvonnis betekenen, want dan had ik hen verraden. Met een smoes verliet hij zijn huis en keerde niet terug, bang voor een hinderlaag. Bij de ambassade gingen ook alle deuren op slot. Plots was ik niet meer welkom. Een paar maanden later ontmoette hij eerste secretaris Mark Zellenrath. Hij voelde zich schuldig en de inmiddels nieuwe ambassadeur vroeg mij een embassy guesthouse te bouwen. Later bleek dat het safehouse te zijn voor de MIVD. Zo kwam ik zonder dat ik het wilde met inlichtingenoperaties in aanraking, terwijl ik dacht dat iedereen die ik sprak van Buitenlandse Zaken was. Als bewijs toont hij drie visitekaartjes van een zekere Ben K., Jos S. en Martin G. die zich aanprijzen als Policy Advisor van de Royal Netherlands Embassy. Door het missiehoofd Ben K. werd ik heel professioneel de operaties ingetrokken en zo verstrengeld dat ik geen kans had te zeggen: nee, ik wil niet meer voor jullie werken. I.A. werd het manusje-van-alles van de militaire geheime dienst in Afghanistan en kreeg van zijn runner Ben K. de codenaam: Windhond. Omdat ik snel was en overal contacten had. De relatie was zo nauw dat hij werd voorgesteld aan toenmalig minister van Defensie Henk Kamp bij diens bezoek aan het MIVD-safehouse in Kaboel. Als bewijs voor zijn diensten aan de MIVD en de Nederlandse ambassade in Kaboel overhandigt Windhond op een hotelkamer een usbstick met urenlange heimelijk opgenomen gesprekken met MIVDmedewerkers. Een MIVD er adviseert de compensatie hard te spelen: Luister, jij hebt gewoon een sterke zaak alleen moet je doorbijten, jij moet hard bijten. Windhond geeft toe dat zijn medewerking niet allemaal liefdewerk oud papier was. Ik ben ook zakenman. Ik hoopte de door Buitenlandse Zaken beloofde verbouwing te doen van de ambassade. Dat zou me veel geld hebben opgeleverd en een deel van mijn schade vergoeden. Op verzoek van MIVD-topman Ben K. leverde hij in 2007 aanvalswapens als AK47-machinepistolen, bijbehorende munitie en raketwerpers. Deze wapens zijn door commando s van de MIVD gebruikt voor hun undercoveroperaties in Noord-Afghanistan. De reden dat zij illegale wapens wilden hebben was omdat zij na het gebruik niet traceerbaar wilden zijn. Aangezien het operationele informatie betreft mag hij tijdstip en plaats niet noemen. Wel dat het aanhangers waren van terroristische groeperingen die in Nederland aanslagen wilden plegen. Volgens Windhond is door de MIVD-actie een aanslag in Nederland 100 procent voorkomen. Ik ben trots dat ik mijn bijdrage heb geleverd. Zijn beweringen staan loodrecht op Nederlandse militairen op het vliegveld van Kaboel in ANP Sectie stiekem Een onprofessioneel werkende dienst Een zwak communicerend middenkader en gebrek aan geschoold personeel. Dat zijn enkele van de vele klachten over de sectie stiekem van de strijdkrachten. Zo blunderde de militaire geheime dienst op 27 februari door niet te reageren op een verzoek om informatie over het landingsterrein van een marinehelikopter in het Libische Sirte. In 2009 onthulde analiste Tamara van Halm in NOVA dat het buitenlandse regeringsbeleid vaak wordt bepaald door MIVDrapporten die niks meer bevatten dan verzamelde krantenberichten aangevuld met een mening. De huidige verantwoordelijke directeur, Pieter Cobelens, werkt sinds 1 mei 2006 bij de MIVD, en was kort lid van de sociale netwerken Hyves en Linkedin waardoor tegen de richtlijnen privégegevens openbaar werden. Door hem werden op 22 mei 2007 twee topagenten, onder wie Ben K., geschorst. Hierdoor liep een infiltratie bij sjeiks in het Midden-Oosten stuk die verdacht werden van het doorsluizen van gelden naar terreurgroepen. De beweringen tegen dit koningskoppel zijn nooit hard gemaakt. De zaak Windhond heeft grote overeenkomsten met die van de Kroatische informant Robert Samija die de MIVD tussen 1997 en 1999 twee jaar lang hielp bij informatie inwinnen in Bosnië en nu in een juridisch gevecht is verwikkeld om een onkostenvergoeding. Zijn advocaat Michel Uiterwaal constateerde al eerder: Het past in het beeld van een onprofessioneel werkende dienst die mensen na hun werk laat vallen als een baksteen. Afscheid De MIVD telt in totaal 900 werknemers. Directeur is Pieter Cobelens die deze maand afscheid neemt. Gevaar Een MIVD-medewerker: Deze man is een gevaar voor de democratie, die middels terreur zijn personeel onder druk zet. Verziekte werksfeer De Commissie Toezicht op de Inlichtingenen Veiligheidsdiensten spreekt van een verziekte werksfeer bij de MIVD.

11 Ik mag niet eens mijn eigen dossiers inzien. Zakenman I.A. Perspectief 11 Geen executies Oud-minister Van Middelkoop van Defensie ontkende in 2007 dat de MIVD meewerkte aan executies. Opheldering SP-Kamerlid Van Bommel wilde in 2007 weten of de MIVD potentiële terroristen vermoordde. Antwoord toen: nee. En bedankt hé! Henk Kamp werd op bezoek in Afghanistan aan Windhond voorgesteld vanwege de verdiensten van die laatste. de antwoorden die SP-Tweede Kamerlid Harry van Bommel kreeg in een Kamerdebat op 12 juni Toenmalig minister Eimert van Middelkoop ontkende toen het bestaan van buitengerechtelijke executies. In een reactie herhaalt een woordvoerder van Defensie dat Nederlandse militairen in 2007 alleen actief waren binnen het mandaat van het regionale ISAF-hoofdkwartier dat de provincies Uruzgan, Helmand, Zabul en Kandahar omvat. Niet daarbuiten. Maar volgens Windhond werd alles voorbereid en overlegd in het Haagse hoofdkwartier van de gezamenlijke militaire inlichtingendienst van de vier krijgsmachtonderdelen landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee, de Frederikkazerne. Ben K., een van zijn superieuren zei het hem recht voor zijn raap: We hebben een license to kill. Windhond regelde de inreisstempels voor de zes MIVD-medewerkers die via een militaire luchthaven waren binnengekomen. De stempels zouden eerdere bewegingen in Afghanistan moeten maskeren. Een MIVD-woordvoerder meldt dat om onze bronnen te beschermen nooit uitspraken worden gedaan over met wie wel of geen zaken als informant zijn gedaan. Uit gesprekken met woordvoerder blijkt dat I.A. niet onbekend is. Informanten De MIVD-bedrijfsleider in Kaboel, Ben K., werd plots samen met collega Martin G. op 22 mei 2007 op nonactief gezet. Hij zou geld achteroverdrukken voor zijn pensioenopbouw. Zelf werd Windhond niet op de hoogte gebracht van de schorsing. Hem werd wel verteld dat hij geen contact meer mocht zoeken met de MIVD en lopende contacten onmiddellijk moest stopzetten. Maar Windhond runde inmiddels op verzoek van Ben K. zelf twaalf informanten: zeven in Kaboel, drie in Uruzgan en twee in Kandahar. Ik zag me genoodzaakt de informanten die ik op verzoek van de MIVD had geronseld elke maand 40 à 50 duizend dollar uit eigen zak te betalen. En dat twee jaar lang. Het alternatief was vluchten, maar dan moest ik mijn zakelijke belangen achterlaten. Voor het vertrek van Ben K. naar Nederland vertelde Windhond over het bestaan van twee bermbommenfabriekjes in Uruzgan, bestierd door vijf Bosniërs die onderricht gaven aan de taliban. Maar Ben K. werd door zijn onmiddellijke schorsing ondanks herhaaldelijk verzoek niet gedebrieft. In een opgenomen gesprek op de usb-stick bestempelt Ben K. het ongemoeid laten van de bermbommenfabriek dan ook als een blunder van de MIVD-top. Pas bij de rechter kan ik het bevestigen. Wij weten alle twee dat het zo is, wij weten alle twee dat die bermbommenfabriekjes ontmanteld hadden kunnen worden. Volgens Windhond zijn vijf tot zes militairen omgekomen omdat de MIVD niet volgens de regels heeft gewerkt. De nabestaanden moeten dat weten. Op deze beschuldiging wil het ministerie van Defensie, waar de MIVD onder valt, evenmin reageren. Ter bescherming van bronnen gaan we niet in op individuele operaties. Inmiddels versprak een onzorgvuldige medewerkster van de Nederlandse ambassade zich tegenover de Afghaanse familie dat I.A. wel eens iets deed voor de Nederlanders in Uruzgan. In Afghanistan word je dan meteen spionage nagedragen en raakte ik mijn positie en inkomen kwijt. Windhond moest in 2009 Afghanistan verlaten. In de buurt van het vliegveld werd mijn auto gestopt door een auto met daarin mannen met politie-uniformen. Ik kon alleen ontsnappen door met mijn gepantserde Lexus de auto weg te duwen. Wie hem wilde ontvoeren, weet hij niet. Maar hij mocht niet dood, althans niet direct. Ze wilden mij eerst ontvoeren en martelen om uit te vinden wat ik wist. Na zijn vlucht uit Afghanistan is zijn bezit aan auto s, voor een project gekochte 180 leefcontainers ter waarde van 1,8 miljoen dollar, twee hijskranen ter waarde van dollars en talloze bouwmachines gestolen. Nu zwerft I.A. door Nederland, steeds wisselend van adres. Mijn zoon en mijn vrouw kan ik nauwelijks onderhouden. Ik en mijn familie worden bedreigd vanuit Afghanistan. De MIVD erkent de gevaren. Ze hebben mij onderdak aangeboden in een kazerne in Soesterberg. Maar ik kan toch niet mijn hele leven in een kazerne wonen. Daarbij vertrouw ik de MIVD niet, want voor de dienst ben ik een gevaar. Landsadvocaat E.J. Daalder schreef in een reactie op 30 september 2009 dat Windhond niet concreet kan aangeven waarop de angst voor de veiligheid van hem en zijn gezin is gebaseerd. Het is daarbij de vraag of de dreiging komt door onrechtmatig handelen van personen of instanties waar de overheid verantwoordelijkheid voor draagt. I.A.: Ik mag niet eens mijn eigen dossiers inzien. Alles is gerubriceerd. Hij voelt zich misleid, misbruikt en geruïneerd, door zowel de MIVD als het ministerie van Buitenlandse Zaken en eist minimaal 2,5 miljoen schadevergoeding van elk in een rechtszaak die hij dit jaar wil aanspannen. Ze hebben mijn leven verkracht. Zo voelt dat. Buitenlandse Zaken kan nog geen reactie geven op de miljoeneneis. De MIVD voelt zich niet verplicht Windhond te compenseren, zo veel is hem duidelijk. Ze vergeleken me met een bakker. Als die brood levert aan de MIVD, maakt hem dat ook geen medewerker van de organisatie. Ik antwoordde: welke bakker levert iedere maand vijftien auto s met bestaande maar niet te traceren kentekens? AK47? Raketwerpers? Ik was de logistieke ruggengraat van veel operaties. Opvolging Vanaf volgende week vrijdag 29 april is schout-bij-nacht Pieter Bindt de nieuwe directeur MIVD. Slogan De dienstspreuk van de MIVD luidt: De verdienste ligt in het kunnen onderkennen van de waarheid. Corebusiness Kerntaken zijn inlichtingen inwinnen over vijanden en mensen op vertrouwensposities screenen.

12

13 Trendy kunstliefhebbers gaan naar Texas. Zet je cowboyhoed op Pagina 16 Reizen 13 Extra Voor je gezellig samen in de tobbe kunt, moet je eerst een fikkie stoken. Onthaasten in een Gelderse uithoek #Achterhoek In de concurrentiestrijd met de Centerparcs van deze wereld gooit Onthaasten in de Achterhoek een sauna, een XL-tobbe en ontbijtbutlers in de strijd. Dirk Koppes Lievelde Alsof je een MRI-scan ondergaat. Met glimmende lampjes en een vreemd geluid. Nee, ik hoef niet kopje onder in het eivormige glimmend witte apparaat, dat een Egyptische massage belooft. Deze magic egg biedt een uitsparing, zodat ik de saunaruimte kan bekijken. Dan begint de megavibrator mij langzaam in slaap te trillen. Terwijl de temperatuur tot zo n 60 graden stijgt dankzij de infraroodlampjes, bromt het apparaat rustgevend. Latente pyromaan Opgewarmd en uitgerust loop ik een half uur later naar de Hottub, een XLtobbe die in de tuin van Villa Roodborstje staat. In de lentezon onthaasten in lauwwarm water op een bankje. Daar moet je wel wat voor doen: achter in de tobbe zit een fornuis, waar je houtblokken moet laten ontbranden. In elk vakantiegezelschap bevindt zich wel een latente pyromaan mijn vader de voormalige brandweercommandant die zich op de aanmaakhoutjes stort. Uiteindelijk is de beloning gezamenlijk badderen met uitzicht op een bos in de Achterhoek. Vakantiewoning Roodborstje hoort bij de organisatie Onthaasten in de Achterhoek, die zich in de buurt van het plaatsje Lievelde specialiseert in wellness in eigen land. De vakantievilla s bevinden zich aan de rand van een natuurgebied, en hebben elk een grote tuin. Dat is op zich niet zo bijzonder (de Achterhoek puilt uit van de vakantiewoningen), daarom zijn per villa de tobbe, de magic egg en een sauna toegevoegd. Desgewenst komt een masseur langs aan huis. Butlers serveren een ontbijt, met goede zalm, lokale ham en stevige koffie. Dat de in pak geklede heren ook zouden kunnen bijbeunen bij een uitvaartcentrum, maakt de pret alleen maar groter. Broodnodige verwennerijen, want een mens moet wel bijkomen van een verblijf in de Gelderse groenhoek. Niet dat het culturele leven zo uitputtend is, de Achterhoek moet het vooral van de sportieve mogelijkheden hebben. Roodborstje heeft kloeke Johnny Loco-fietsen in de aanbieding, waarmee tochten in de omgeving gemaakt kunnen worden. Een rit naar Huis Verwolde is goed te doen. Dit fraaie edelmanshuis werd gebouwd in 1776 en heeft nog steeds elegante tuinen en een Chinese kamer in de aanbieding. Geen zondagsrust Voor de culi s is een bezoek aan wijngaard en theetuin Schepershof een leuke onderbreking van de sportieve dagen. Wijnproeverijen, high tea, zowel met als zonder alcohol een goede tussenstop. Een beetje verderop heeft de Dru Cultuurfabriek te Ulft wat kekker bijdetijds culinair vertier te bieden. Ook open tijdens Pasen. Zelf houd ik het in dit weekend op een training voor de Dam tot Damloop. Als je saaie rondjes Vondelpark gewend bent, dan is rennen in het Achterhoekse landschap een verademing. Op regelmatige afstanden staan kaartjes met fietsknooppunten, zodat de hardloper zich kan oriënteren in een vlak landschap, dat eindeloze hoeveelheden boerderijen en af en toe een perceel met bosschages biedt. Zondagsrust bestaat niet meer, ook niet in de Achterhoek. Een wedstrijd met karossen met paarden komt langs galopperen, terwijl de pensionado s met oldtimers overal en nergens opduiken. De zestien kilometer rennen zijn op deze manier een peulenschil. En daarna de overbelaste beenspieren onthaasten in de tobbe. Voor de afwisseling Onthaasten in de Achterhoek beschikt over vier vakantiewoningen. De andere villa s heten Brittenburg, Lindenburg en Noteboom. Cultuurfabriek Voor wie de DRU Cultuurfabriek een bezoekje wil brengen: deze is gevestigd in een oude ijzergieterij en er zijn een theaterzaal en een poppodium. Kaas en bier Er zijn ook een historische herberg, een bierbrouwerij en een kaasboerderij in de buurt van Onthaasten in de Achterhoek.

14 Reizen Uw bestemming voor effectief adverteren. Elke vrijdag in De Pers en op zaterdag in de regionale dagbladen Het reisaanbod in de zeven regionale dagbladen van Wegener NieuwsMedia en De Pers is voor onze lezers wekelijks een bron van inspiratie. U bereikt met uw advertentie ruim 3,2 miljoen lezers* Voor informatie en reserveringen: Wegener NieuwsMedia Postbus HB Apeldoorn * NOM Printmonitor 2009-I / 2009-II bereik vrijdag + zaterdag Luxe chalets te koop Showmodellen nu te bezichtigen. Unieke locatie direct aan de Vecht te Ommen Dit jaar iets anders? Ga wandelen of fietsen! Dé specialist in fiets-en wandelvakanties! Telefoon: DJOSER Fietsreizen wereldwijd Brochure? of Hotel fietsvakanties in Nederland en Europa Luxe stacaravans en bung. T.k.a. CAMPER Fiat/Hymer tenten op 22 topcampings in zeer goed onderhouden, vele NL, va 13 p.n.p.6p. Anvr/Sgr extra's, 4-5 slp., tv, luifel etc. Vacansoleil.nl // nu , Stacaravans Te huur; 3/4 pers caravan in Renesse op mooiste camp. 5 min van strand. Ruime campingpl.(honden niet toegest. Info: De 100 mooiste fiets- en wandelreizen in Europa individueel - bagagevervoer - charmante verblijven Kunst & Cultuurvakanties Itinéraire Baroque; 6-dg muziekreis naar de Dordogne (FR) 27 juli-1 aug ' incl. 9 concerten met o.a. Ton Koopman, excursies, ****hotel, 5 diners en KLM vliegticket All-in vakantie Schilderen Beeldh.-Foto-Koken-Mozaïek Sfeervol hotel dichtbij Appelscha & Diever Info: Voorjaarswandelen groepsreis Voerstreek 5-d vertrek 29 apr en 2 mei 227,- Fiesch - Comf. vrijst. chalet p. veel wandel en andere mog. Groepsaccommodaties VAKANTIEHUIZEN voor GROEPEN Bel of ga snel naar DRENTHE ARRANGEMENT 99,00 p.p. 2x overn, 2x ontbijtbuffet, 1x 3gangendinerop2edag, incl. fietsbijaankomstopvrijdag en bestedingvandinerop3edagde3eovernachtinggratis! WAPSERHERBERG.NL Lekker weg naar Drenthe. Midweek 160 HP jul/aug/sept hotelhetwapenvanaelden.nl TEL De familie camping voor u in Drenthe Een heerlijk vakantieadres het hele jaar door th PESSE, 4-8 p. recr. bung va. 170 p/wk Tel Groepsaccommodaties in Drenthe. Voor elk wat wils! 14 en 20p., aan het Drents- Friese Woud NORG: 2-6pers. comfort app. nabij restaurants, natuurgeb. en zwembad. Aanbiedingen: Kom naar LANGELO voor een mooie rustige fietsvakantie in een schitterende bosrijke omgeving va 24,- p.p.p.d. Gr. fietsen beschikb. Café-Pension Bralts Binnenland Algemeen Sfeervol overnachten in kleinschalig comfortabel hotel in weidse Friese ruimte, vlakbij Leeuwarden LAUWERSMEER: Friesland Rust en ruimte. Fraai huis bij het water Uniek! T.h. 4-5p vak.huis bosr. omg. EERSEL - De Kempen, Kamperen & Bungalowverhuur Direct a/d Vecht te Ommen Boek uw seizoensplaatsen 2011 resort-de-arendshorst.nl Camping, meivak. 99,- za-zo, OOTMARSUM div.vak.huizen v.a. 180,- p.w OOTMARSUM Last/min HP 3d/2n 110, Ook culinaire Paasarr. Hotel Diepenheim - Twente. Hotel 't Holt Arr. 3 d./2 n. v.a. 99,50 p.p. HP. Tel T.h. 2 pers. vakantiewoning nabij Duitse grens. Natuurrijke omgeving. Tubbergen - Ootmarsum. Info: Geen huisdieren. Renesse aan zee. 4 p. zomerhuis. Hond toegest. Op loopafstand strand en dorp met riante tuin. Boek via Zeeland, kindvr. 4*camp. a. zee 6-p. stacar sgr T.h. luxe vrijst. VAKANTIEWO- NING Burg-Haamstede vrij voor 2-7/na p Groede, FAM.CAMPING 2,5 km v. zee. T.h. stacar's, huisjes, Weekend vanaf 115,- dewoordhoeve.nl Zeeuws-Vlaanderen, 120 vakantiewoningen direct aan zee. Meer info: of *** RENESSE AAN ZEE *** bungalows/chalets/caravans camping. Tel CADZAND-BAD: luxe 2-6p. bung & app. op loopafst. van strand T.h. in OOSTVOORNE: zomerhuis alles aanw. Omgeving van bos, zee & duin Haal méér uit je vakantie ONZE AUTOTOPPERS VAN DEZE WEEK Winterberg Sauerland 4-daagse autovakantie 8-daagse autorondreis al vanaf 108 p.p. Speciale aanbieding naar het populaire Winterberg. Inclusief Winterberg Card PLUS in de periode 27/5-30/9 t.w.v. 125 met o.a. koetstochtje, toegang zoutgrot, 1x karten, onbeperkt entree overdekt en openlucht zwembad Winterberg en rondvaart op de Möhnesee. U verblijft in Hotel Hessenhof***, een populair hotel in het centrum, o.b.v. halfpension. Dagelijks vertrek t/m oktober 3e nacht gratis in juli en augustus*! * bij aankomst op zondag, maandag of dinsdag Stedentrip Barcelona Het zuiden van Zweden al vanaf 299 p.p. Het zuiden van Zweden is de bakermat van het Zweedse design. Voeg daarbij leuke stadjes en dorpjes, brede stranden, kastelen en tuinen en u heeft een bijzonder mooie reis voor een scherpe prijs! Highlights: Malmö, Helsingborg,Växjö, Glasriket, Kristianstad Inclusief: 7 nachten in goede hotels met ontbijt en reisbeschrijving met landkaart. Dagelijks vertrek van t/m september Scherp geprijsde autorondreis! Rimini - Adriatische Kust 8-daagse autovakantie al vanaf 244 p.p. Heerlijke strandvakantie naar het bekende Rimini waar het heerlijk toeven is in de Mediterrane zon en waar u geniet van de lekkere pizza s en pasta s! U verblijft in het uitstekende Hotel Nettunia**** inclusief ontbijt, gelegen vlakbij het strand in een gezellige winkelstraat met vele winkels, bars en restaurants. Dagelijks vertrek t/m oktober Nu 10% extra korting bij verblijf tot 18 juni! Ga naar bel of ga naar uw ANVR reisbureau voor nog véél méér voordelige autovakanties! Voor alle reizen geldt: getoonde prijzen zijn per persoon o.b.v. 2 personen, tenzij anders vermeld, exclusief reserveringskosten. Bijdrage Calamiteitenfonds 2,50 per boeking.

15 NUNSPEET, HOTEL "HET JAGERSHOF" Uniek gelegen midden in het groene hart van de Veluwe en op 50 m afstand van het gezellige dorpscentrum. LAST MINUTE KNALAANBIEDING 4-daags verblijf halfpension voor slechts 139,50 p.p. di vr. 29 april of van vr. 29 april - ma. 2 mei Vraag onze gratis folder aan op tel of kijk op onze website BEEKBERGEN op de Veluwe. Gezellige familie camping Zomerhuisjes, stacaravans & kampeerplaatsen. Info: / Achterh. LANDG. "DE BOL- LERT": t.h. 6 luxe 2-10p. FINSE BUNG'S in prachtig natuurgeb. 6 & 8 p. met sauna! Red. prijs! Uniek, kunstz. vormgegeven, roy. VAKANTIEHUIS landel. gel. in Achterhoek, max. 8 p Omg. Maastricht, ZOMERHUIS- JES v.a. 140,- p.w., weekend 85,- bosr. omg Htl 't Vlinderhöfke bij M'stricht MOOI WANDEL/FIETSGEBIED GULPEN / Slenaken 2 tot 8 pers. vakantiewoningen. Tel: Gulpen, BUNGALOWS 2-6 p. + LANDHUIZEN 6 tot 30 pers. LASTMINUTE korting, VALKENBURG a/d GEUL, gezellige 2-p. vakantieappartementen op 5 min. loopafst. van het bruisende centrum, tel Last minute vakantie op BOERDERIJ met vee in Eys (Zuid-Limburg). Leuk voor uw kinderen, dus ook voor u. Tel.: T.h. luxe recreatiebung. omg. Apeldoorn Voor natuur, rust en veel fiets- en wandelplezier BOK'S BUNGALOWPARK Putterweg 76, Garderen, Telefoon: BUNGALOWPARKSCHINOPGEUL.NL Super MEIVAKANTIE Topper! Nu v.a. 169,- Weekend/midweek. Info/reserveren: DE GROTE VOS, Sint/Mzee Landgraaf - Zuid Limburg Tel dgn genieten in een prachtig hotel in Limburg voor maar 99,50 p.p. Ook Paasarr. GRATIS kl.folder? of Gasthof Euverem. Gezellig, voordelig familiehotel met lekker eten, tussen Gulpen en Slenaken. Div.arrangementen. Tel: , Bungalows aan Zee (NH) Tel VALKENBURG Hotel Pension Oranje. L.O. 31,- / H.P. mog. Tel Tussen Valkenburg & Maastr. luxe stacar. 4* camp. 55+ kort. binnen/buitenbad ISTANBUL & CAPPADOCIË EEN RONDREIS OM NOOIT TE VERGETEN 8 DAAGSE RONDREIS TURKIJE TEXEL, 4-8 pers. bung. april t/m hoogseizoen nog mog FF er tussenuit op het mooie AMELAND Appartementen 2-5 pers TEXEL betaalbare bungalows. Ruime keuze op de mooiste plekjes van het eiland. HEILOO Bungalowpark Het Caendorp Ruim opgezet park met veel privacy, vrijst. 4-6 pers. bungalows. Info / folder: /www.caendorp.nl Bung s aan duin 1-4 slkmr. Extra vlucht laatste plekken 8 dagen al vanaf 199 * Deze unieke rondreis brengt u naar een aantal fantastische plekken in het prachtige Turkije: U start in Istanbul; de stad heeft een uniek karakter als smeltkroes van verschillende beschavingen en haar rijke historie. De enige stad ter wereld die op 2 continenten ligt met als natuurlijke grens de rivier De Bosporus. Maar u bezoekt ook Ankara, de hoofdstad van Turkije. Ook gaat u een bezoek brengen aan Cappadocië met de bijzondere fresco's en tufsteenlandschappen inclusief Goreme, opgenomen in de UNESCO werelderfgoedlijst. Kortom een prachtige reis om nooit te vergeten. Vertrekdata 8, 15, 22 & 29 5, 12, 19, 26 4, 11, 18 & 25 2, 9 & 30 6, 13, 20 & 27 2 persoonskamer mei juni september oktober november 8 daagse reis pers. toeslag Grand Hotel Opduin - Texel Last minute doordeweekse mei special Boek nu last minute onze 1, 3 of 5 nachten Special met vele extra's, zoals sauna, solarium, massagestoel en fietshuur. Al vanaf 59,50 p.p.p.n.! Geldig o.b.v. beschikbaarheid. Gratis parkeren, wireless internet en geen reserveringskosten. Slechts 200 mtr van het strand! of kijk op voor meer informatie. Voorjaar op Texel, de Koog Vier het voorjaar op Texel! Bekijk & boek direct online! Alle Arrangementen:www.HotelTatenhove.nl Tel: De Pelikaan Texel. Hotel & Appartementen 4-dgs Voorjaarsaanbieding v.a. 159,00 p.p. of Tel.: Meivakantie Single wandelgroepsreis Ardennen 5-d vertrek 29 apr LA ROCHE, vakantie in klein rustiek hotel in het bos, vanaf 53,- per kamer Ardennen, vrijst. bungalows op bosachtig park met indoor zwembad. Tel * Prijs is excl. excursiepakket twv 139 p.p. Hierbij inbegrepen zijn alle entreekosten, alle lunches op dag 2, 3, 4, 5& fooien voor de belboys (optioneel) (te voldoen bij aankomst). Beleef de lente op Texel! App. Of villa direct aan zee Voor info tel: AMELAND 3-, 5- en 8-dgs. hotelarr. incl. LO, fiets & taxi vanaf 92, TERSCHELLING te huur. luxe 4 pers. chalet. van particulier. Geen Oerol WWW.AARO.NL Ardennen: mooi vrijstaande vak. huizen voor 2 tot 30 pers. De mooiste vakantiehuizen en prachtige vakantieparken met zwembad. Keuze uit meer dan 600 accommodaties. Tel WEEKENDJE ARDENNEN **** in de Ardennen**** Dag 1: U vliegt met Corendon Airlines of Transavia naar Istanbul. Dag 2: Vandaag gaat u de excursie highlights Istanbul doen. Wij nemen u mee naar de beroemde Blauwe moskee, de Sultanahmet wijk, het Topkapi paleis en het hippodroomplein. Dag 3: Na het ontbijt gaat u door het Pontus gebergte reizen naar Ankara. In het Museum van Ankara zult u de cultuur van de oude beschavingen ervaren en het mausoleum van Atatürk bezoeken. Dag 4: Vandaag gaan we naar het wonderschone Cappadocië. Dit is ontstaan door de erosie van vulkaanuitbarstingen. Deze geërodeerde lava heeft het landschap veranderd in een sprookjesachtig geheel vol bergen. Dag 5: Vandaag kunt u wederom genieten van een intensieve dagexcursie. We beginnen de excursie met een bezoek aan de onderaardse stad Kaymakli. Daarna bezoeken we Göreme, opgenomen in de UNESCO werelderfgoedlijst. Dag 6: We rijden vandaag weer richting Istanbul. Dag 7: U heeft vandaag de gelegenheid om te genieten van uw vrije dag of u kunt een boottocht maken over de Bosporus. Deze dagexcursie is absoluut de moeite waard en zult u diverse bezienswaardigheden bezoeken! Dag 8: Helaas is uw reis ten einde en brengen wij u terug naar de luchthaven voor de terugvlucht. Druk- en zetfouten voorbehouden. s Actie - Romantisch verwennen inkl. HP, 1 x Massage, 1x ontspannungsbad, vrij gebruik wellness vanaf p. p /96770 BAYR. WALD, mooi, rustig hotel 7xHP pp 198, Grafling T: of >SAUERLAND - WILLINGEN< Ned.pens. va. 30,50, 5 nacht. HP 182,50 pp. T: Sauerland & Eifel 2-34 pers. vakantiehuizen / pensions v.a. 210,- pw. Tel of Vakantie in 't sprookjesachtige ZWARTE WOUD 3x HP 114, 7x HP 252 pp Ruime 2-p. kamer met bad of douche/wc/ tv/balkon, ontbijtbuffet. Fam. Stoffer, Oberdorfstr. 48, D Baiersbronn GASTHOF HOTEL RAPPEN Tel: (nl-eig.) 10/12 DAGEN ITALIË FLORENCE / ELBA / UMBRIË / VENETIË/ ROME/SORRENTO v.a. 499,- (0318) lid ANVR/SGR Specialist voor Toscane! Vakantiehuizen p. bung`s/ villa`s/ campings In heel Europa T Rustiek Toscane, Lazio, Marche, Rome en Sardinië SGR lid Huizen op wijndomeinen, wijnen culinaire reizen Agriturismo's & Landhuizen * * Fi VAKANTIEHUIZEN * * Voor een droomvakantie, grens Dordogne/Charente Rust en luxe Meivak. PARIJS Luxe stacarav. Bung.tenten. Disney. Anvr/Sgr VACANSOLEIL.nl Provence en Côte d Azur Prachtige vakantievilla s met zwembad www. beausite.nl 5/8 DAGEN NORMANDIË/ BRETAGNE/LOIRE DAL v.a. 299,- (0318) lid ANVR/SGR MEIvakantie luxe stacaravans en bungalowtenten op 360 topcampings, 16 landen sgr/ anvr Vacansoleil.nl / SAUERLAND: 4* vak.-won. va 35 pd MOEZEL vak.-won., 2 p. 42,- Fant. uitzicht, T: d Berlijn - Actie 99 5d Thüringen, Erfurt 179 5d Zwarte Woud va 199 5d Rijn en Moezel va 229 5d Teutoburgerwald va 249 8d Beierse Woud va 369 8d Fietsreis prachtig Altmühldal va 424 Vraag snel de brochure aan! Tel ANVR / SGR THÜRINGEN omg. JENA WEIMAR, Landelijk gel. Nederlands Hotel, 6 dgn incl. HP 145,- pp Tel dgn MOEZEL / ZWARTE WOUD / DRES- DEN / RÜGEN / BAYEREN v.a. 99,- (0318) Lid ANVR/SGR Kur- und Sporthotel Göbel Massage, wellnes, beauty in Willingen, 3 d. HP va 179,- p.p. Tel goebel.de STACARAVANS EN BUNGALOWTENTEN op ****campings bij stranden CÔTE D'AZUR - LANGUEDOC - ATLANTISCHE KUST Carazur (SGR) /10 DAGEN HONGARIJE/ BALATONMEER/BOEDAPEST v.a. 399,- (0318) lid ANVR/SGR Th. luxe vak.villa Velencemeer 40km v. Boedap. zwemm, waterski therm.bad Agriturismo & mooie huizen. N-Italië t/m Sicilië, , SGR. Driehoek Pisa-Florence-Siena Vakantiehuizen AGRITURISMO in heel Italia. Ook individuele rondreizen. Tel of SGR) Vakantiehuizen en app. met zwembad in Toscane en Umbrië Door annulering vrij 01 t/m 07 mei 7-daagse excursiereis Toscane 299 inclusief vervoer, halfpension en excursies Florence, Pisa, Lucca en Siena. Europa Tours ITALIA SU MISURA. 10 daagse meireis naar Zuid-Italië, 6 daagse Biënnalereis naar Venetië. Su Misura brengt je waar je hoopte te komen... w w w. s u - m i s u r a. n l Lekker even naar een huisje in Frankrijk Tel: Côte d'azur Mobilhomes v.a. 260,- p.w Boerderijtjes & Landhuizen ** FRANCE INDIVIDUELLE ** Frankrijk, 6-p stacar. 4* camp. aan Midd.Zee sgr Vakantiehuizen voor levensgenieters. Bijna 3000 huizen te huur en te koop. KORTING St. Tropez en Provence, luxe stacar SGR Huiseigenaren opgelet! In 2011 gratis uw huis op FrankrijkDirect.nl 10 DAGEN RONDREIS ONGEREPT NOORWEGEN v.a. 699,- (0318) lid ANVR/SGR

16 16 Extra Reizen Waar is... Dianne Groenhof Boekarest, Roemenië Wat Werk in een kindertehuis Waar Boekarest, Roemenië nu/ I n het begin was het personeel op mijn werk totaal niet geïnteresseerd in wat ik deed. Communiceren was lastig omdat ik geen Roemeens sprak, en dat irriteerde hen dan weer. Ook vond ik de manier waarop ze met de kinderen omgingen belachelijk. Uiteindelijk werd ik geaccepteerd en waren ze zelfs blij met mijn hulp. Ik ben ook anders naar hun gedrag gaan kijken. Ze verdienen 130 euro per maand voor 160 uur werken. In Nederland verdient een zestienjarige dat met een zaterdagbaantje in de supermarkt, en die hoeft er geen gezin van te onderhouden. Ze werken met drie personeelsleden op dertig kinderen. Dan is het haast niet mogelijk om alle kinderen individuele begeleiding te geven. Door financiële steun uit mijn omgeving heb ik een hoop nieuwe spullen kunnen kopen. Voetbaltafels, dozen babytissues, potloden en stiften, speelgoed, knuffels: het is bijzonder om te zien hoeveel mensen een steentje bij wilden dragen. En Boekarest is een heerlijke stad. Iedereen doet waar hij of zij zin in heeft. De winkels bestaan uit de raarste combinaties, zoals een Hotel Adler beste hotel in Nederland Zeist Vakantiebeoordelingssite Zoover beoordeelt Hotel Adler in Valkenburg als het beste hotel van Nederland. Hotel Adler werd met een 9,6 gewaardeerd. Een tweede gedeelde plaats ging naar hotel Het Tjeukemeer in Delfstrahuizen en Pension Panta Rhei in Cadzand. City Hotel in Scheveningen kwam als slechtst gewaardeerde accommodatie uit de bus. Licht- en lasershow over water in Madurodam Amsterdam In Madurodam is vanaf vandaag een licht- en lasershow te zien over de strijd van Nederland tegen het water. Met de show, waarin onder andere de watersnoodramp van 1953 en de Deltawerken een rol spelen, trapt Madurodam een nieuw seizoen af. De show is nog tot dertig oktober meerdere keren per dag te zien in de expositiehal. groentewinkel die ook een kroeg is. En de bevolking is zo vriendelijk en behulpzaam, maar tegelijkertijd zo lui en klagerig. Het is fascinerend om te zien hoe de mensen ongegeneerd tussen hun benen krabben, hun neus leeg eten, zingen in de tram, of uit het niets met elkaar gaan praten. Heimwee heb ik niet gehad. Het moeilijkste van mijn verblijf wordt juist mijn afscheid hier. De kinderen betekenen niet alleen veel voor mij, maar ik beteken ook veel voor hen. Ik was diegene die hen troostte bij verdriet en voor hen opkwam. Natuurlijk redden de kinderen het ook wel zonder mij, het kindertehuis is immers op de goede weg. Ook moet ik afscheid nemen van alle mensen die ik hier heb leren kennen. De sociale controle in Boekarest is groot, een vreemdeling zoals ik viel dus op. Ik was in de hele buurt bekend als het meisje uit Nederland. Waarbenjij.nu bevat bijna 1.5 miljoen reisverhalen en meer dan 5 miljoen foto s van reizigers uit de hele wereld. New York populairste bestemming in de lente Amsterdam Nederlanders die een vakantie hebben geboekt dit voorjaar gaan het liefst naar New York, volgens de boekingsgegevens van Expedia.nl, het grootste online reisbureau. Barcelona en Londen zijn de nummer twee en drie. Opvallend aan de boekingen naar Londen is vooral de piek in de dagen rond het huwelijk van prins William en Kate Middleton. Acropolis Museum in trek bij toeristen Athene In het eerste jaar van zijn bestaan is het Acropolis Museum in Athene tot de belangrijkste toeristische attractie van Griekenland uitgegroeid. Dat blijkt uit cijfers van het Griekse bureau voor de statistiek. Meer dan 1,3 miljoen mensen stonden in 2010 in de rij om een blik te werpen op de beelden en andere voorwerpen uit de hoogtijdagen van Athene. Marvin Gaye-wandeling in Belgische Oostende Oostende In Oostende komt een wandelroute in het teken van Marvin Gaye. De zanger verbleef een tijdje in de badstad. Hij nam daar de plaat Midnight Love op, met de hit Sexual Healing. De clip van die song had Oostende als decor. De Gaye-route wordt de tweede digitale wandeling van Oostende. De stad heeft al een route rond schilder James Ensor. Kunst kijken vanonder je cowboyhoed #Texas Vergeet New York. Skip Parijs. Een beetje trendsetter gaat naar Texas. Cultureel kunst kijken in Dallas en cowboytje spelen in Fort Worth. Tisha Eetgerink Dallas/Fort Worth Live Large. Think Big. De slogan van Dallas is meteen raak bij aankomst op het vliegveld. DFW Airport, het gecombineerde vliegveld van Dallas en Fort Worth, is zó groot dat het zijn eigen postcode heeft. De snelweg naar Dallas doet onze verbrede A4 verbleken en de 4x4 s die wij asobakken noemen, zijn speelgoedautootjes vergeleken bij de monsters die hier over de weg denderen. Sommige trucks hebben zelfs dubbele achterwielen zoals je bij vrachtwagens ziet. Liefst zit er flink wat stof en modder op want dat betekent dat je een ranch hebt en een ranch betekent dat je geld hebt. Naast ruimte hebben ze ook aan geld geen gebrek in olierijk Texas. En zoals het goede, godvrezende Amerikanen betaamt, deel je dat geld natuurlijk met je naasten in de vorm van een naar jou vernoemd museum, concerthal of theater. Niks geen subisidiegezeik hier in Texas. Bij Dallas denk je vast aan J.R. en de rest van de tv-familie Ewing hun ranch is te bezoeken en van Fort Worth heb je waarschijnlijk nooit gehoord. Erg sexy klinken deze bestemmingen niet. Een beetje boers zelfs. Maar wat een vergissing is dat! Deze twee steden, die je goed samen kunt bezoeken, kunnen zich makkelijk meten met Parijs en New York qua kunst en entertainment. Het is een mooi gevolg van jaren vergeefs concurreren met New York en Chicago en alles vanuit een minderwaardigheidscomplex beter willen doen. Het Arts Schoolkinderen worden langs tig Andy Warhols geleid. Kampeerfiets als vorm van minimal art #Kunst? De Camper Kart: op het eerste oog een onzinnige uitvinding. Maar hij roept interessante vragen op. District van Dallas is inmiddels het grootste(!) in de VS. Hier vind je het Dallas Museum of Art vol Pollocks en Modigliani s en het Nasher Sculpture Center, waar je een appeltje kunt eten in het gras tussen beelden van Picasso en Miró. s Avonds kun je naar een show in het Dee & Charles Wyly Theatre, s werelds enige verticale theater (podium, kleedkamers, decor: alles op een andere verdieping) en ontworpen door niemand minder dan Rem Koolhaas. Cultureel verantwoord luisteren naar een andere Nederlander kan ook: Jaap van Zweden is chef-dirigent van het Dallas Symphony Orchestra. Van Zweden roemt de akoestiek van het Morton H. Meyerson Symphony Center en zegt nooit meer weg te willen. Helpt vast ook dat hij als celeb wordt behandeld, zijn poster hangt door de hele stad, en hij woont in het chique Ritz- Carlton. In Fort Worth, een uurtje met de Trinity Railway Express, heb je ook een paar indrukwekkende musea. Het Kimbell Art Museum is een door Louis Kahn ontworpen wonder van travertijnen bogen en natuurlijke lichtreflectie ga hier vooral heen als je pech hebt met het weer want het is adembenemend om in bliksemlicht naar het eerste werk van Michelangelo (13 was-ie) te kijken of zo je wilt naar een Van Gogh, Cézanne of Matisse. Ernaast staat het moderne glazen Modern Art Museum waar schoolkinderen langs tig Andy Warhols worden geleid. Leukste museum in Fort Worth is echter het National Cowgirl Museum, waar de emancipatie gekleed is in glitterpak en roze laarzen: no need to not be pretty. Je kunt er op zo n nepstier rijden. Fort Worth is een soort kruising tussen spaghettiwestern en Disney. De politie galoppeert te paard door de met duizenden lichtjes versierde hoofdstraat. De mannen dragen Wrangler en de vouw in je cowboyhoed zegt er wie je bent: twee vouwen bovenin maken je een West-Texan, Arjan Terpstra Amsterdam Wie de Camper Kart voor het eerst ziet, schiet onbedaarlijk in de lach. Het parodieert campers, ziet er handig uit tot je gaat nadenken over wat dat moet wegen, zo op je bagagedrager, hoe topzwaar de uitvinding is. Wie maakt zo n ding? Kip caravans? De maker blijkt de Canadese kunstenaar Kevin Cyr te zijn, die zich in zijn New Yorkse atelier buigt over grotestadsvraagstukken als een verslechterende economie, mobiliteitsproblemen en hoge woninghuren. Zijn Camper Kart is het kunstzinnige antwoord op economische krimp. Het uitgangspunt was het boek The Road van Cormac McCarthy, zegt Cyr in een interview. Na een apocalyptische ramp zoeken vader en zoon hun weg door de puinhopen. Hun voertuig is een boodschappenwagentje, dat ideaal blijkt te zijn voor de omstandigheden. Alles past erin en omdat je nergens met spoed heen gaat, hoeft het niet zo snel. Apocalyps of niet, de wankele fiets staat als idee als een huis. Kleiner kamperen kan namelijk altijd. Presidentiële afkomst Dallas ontstond in Het is vernoemd naar Georg M. Dallas, die vicepresident was tijdens de ambtstermijn van president James K. Polk. Texas ranking Dallas is de op twee na grootste stad van de staat Texas, na Houston en San Antonio. De stad telt 1,2 miljoen inwoners. Keuken Dallas staat bekend om zijn barbecuetraditie en Mexicaanse en Tex-Mexicaanse keuken. Ook de frozen margarita komt uit Dallas.

17 Heb je de ideale hoed, leer dan lasso gooien. Extra Reizen 17 Het Kimbell Art Museum (boven) in Fort Worth, het verticale theater (linksonder), ontworpen door Rem Koolhaas, ex-rodeoster A.J. Abernathy en laarzenwinkel M.L. Leddy s. Rodeo Zakcentje voor waaghalzen één diepe over het midden en je bent een Taco. In hoedenwinkel Fincher s perst hoedenprof Daniel Castro je Stetson (van 99,95 tot 1000 dollar) precies zoals jij hem hebben wilt. Zijn gouden tip: leg je hoed nooit gewoon neer maar altijd ondersteboven of, nog beter, hang hem op om de vorm te behouden. Andere cowboyaanrader is M.L. Leddy s. Zoveel cowboylaarzen heb je nog nooit gezien. Ze zijn er met ronde neus, met retro rechte neus of met Franse iets-ertussenin-neus. Ze zijn er met platte hak of met eentje van tien centimeter. Ze zijn er in kalfs-, struisvogel- of kangoeroeleer. Ze zijn er in zwart, bruin en paars. Ze zijn er van honderd dollar tot tienduizend dollar. Vraag opperverkoper Gene Lee, dunne vent met grijze snor, vooral even of je Het Boek mag inzien met bestellingen en voetomtrekken van George W. Bush, Billy Joel en Michael Keaton. Het is duidelijk: gooi nu die vakantieplannen om. Advies is om eerst een paar dagen cultureel te doen in Dallas, prima shoppen ook trouwens, en dan op zoek te gaan naar je innercowboy of -girl in Fort Worth. Heb je daar eenmaal je ideale hoed en laarzen gevonden, kun je lasso leren gooien of een meerdaagse paardrijtocht maken onder leiding van ex-rodeoster A.J. Abernathy (te vinden in de paardenstallen tegenover de rodeo of in disco Electric Cowboy) waarbij je naast het kampvuur slaapt onder de sterrenhemel. KLM vliegt vijf keer per week rechtstreeks naar Dallas/Fort Worth. Voor meer info: en Elke vrijdag en zaterdag organiseren Hub Baker en DeeDee Wix van de Stockyards Championship Rodeo in Fort Worth de enige echte wildwestwedstrijd. Er zijn verschillende disciplines. Bij bull riding moet je 8 seconden op een stier blijven zitten, bij roping wordt een koe of kalf vanaf een paard gevangen met een lasso, bij barrel racing is het doel zo snel mogelijk te paard een parcours af te leggen, en bij bronc riding is het de kunst 8 seconden op een wild stijgerend paard te blijven zitten. Ben je echt goed, dan is het kassa. Professional bull rider JustinMcBride verdiende al ruim dollar. De natuur staat volop in bloei, de zonnestralen worden steeds warmer en s avonds blijft het lekker lang licht. Hét moment om samen te genieten. En waar kan dat beter dan bij Landal GreenParks. Reserveer nu en ontvang tot 40% korting op landal.nl/lastminute U verblijft al een weekend in mei in Overijssel in een 4-persoons bungalow vanaf 159,-* Interesse? Reserveer direct op landal.nl/lastminute of bel 0900 Heerlijk in de natuur met aantrekkelijke kortingen * De beschikbaarheid van deze aanbieding is beperkt en geldig in de periode tot 1 juli U kunt tot 40% korting ontvangen op een weekverblijf en tot 35% korting op een weekendof midweekverblijf. Kijk voor de volledige actievoorwaarden (incl. deelnemende parken en type accommodaties) op landal.nl/lastminute. Druk- en zetfouten voorbehouden. Tv-familie De serie Dallas werd uitgezonden tussen 1978 en Tijdens de hoogtijdagen keken er in Nederland 7 miljoen mensen naar. Knots Landing De serie kreeg een succesvolle spin-off: Knots Landing. De serie draaide om vier getrouwde stellen die in Californië woonden. The stars of Dallas De stad is de geboorteplaats van veel bekende Amerikanen, zoals Lance Armstrong, Jessica Simpson, Norah Jones en Owen en Luke Wilson.

18 U REIST COMFORTCLASS 5 DAGEN PRAAG slechts v.a. 199,- Bolderman.nl voordelige excursiereizen! 5 DAGEN BERLIJN slechts v.a. 199,- 5 DAGEN IN DE VOETSPOREN VAN ORANJE slechts v.a. 259,- 8 DAGEN PRAAG EN BOHEMEN slechts v.a. 325,- 10 DAGEN ROVINJ / VRSAR KROATIE slechts v.a. 399,- BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 4 nachten o.b.v. logies en ontbijt in 2-persoons kamers met faciliteiten Dagelijks ontbijtbuffet Excursies met bus (excl. entreegelden) Stadswandeling o.l.v. gids Luxe touringcar, chauffeur/reisleider Vertrekdata: 2, 9, 16, 23, 30 mei / etc. 10 DAGEN MEER VAN LUGANO slechts v.a. 555,- BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 4 nachten in een middenklasse hotel o.b.v. logies en ontbijt, in een 2- pers.kamer met faciliteiten Verzorging o.b.v. logies + ontbijtbuff. Excursies met bus (excl. entreegeld) Stadsbezichtiging o.l.v. een gids Luxe touringcar, chauffeur/reisleider Afscheidsbuffet Vertrekdata: 9, 23 mei / etc. 10 DAGEN ONGEREPT IERLAND slechts v.a. 699,- BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 4 nachten in hotel Siegerland Haus im Walde, idyllisch aan de rand van het bos, 10 minuten wandelen van historisch centrum van Freudenberg. Kamers v.v. douche, toilet Ontbijtbuffet en een avondbuffet Excursies (exclusief entreegelden) Comfortclass touringcar, chauffeur/reisleider Goed verzorgd afscheidsbuffet Vertrekdata: 16 mei / 13 juni / 11 juli / 1 aug. / etc. 10 DAGEN KLOPEINERSEE KARINTHIË slechts v.a. 575,- BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 1 nacht in omgeving Zuid-Duitsland o.b.v. halfpension 6 nachten in het prachtig gelegen hotel Bezdez in Starè Splavy Ontbijtbuffet en 3-gangendiner Excursies met bus (excl. entreegelden) Comfortclass touringcar, chauffeur/reisleider Nederlandstalige gids in Praag Goed verzorgd afscheidsbuffet Vertrekdata: 9, 23 mei / 6, 20 juni / etc. 10 DAGEN NOORWEGEN slechts v.a. 699,- BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 2 nachten omgeving Zuid-Duitsland o.b.v. halfpension 7 nachten in een schitterend gelegen hotel. Kamers v.v. airco, balkon, TV, minibar, ruime badkamer met douche en toilet, binnen- en buitenzwembad Comfortclass touringcar, chauffeur/reisleider Dagelijks ontbijtbuffet en diner Excursies (excl. entreegelden) Vertrekdata: 2, 9, 16, 23, 30 mei / 6, 13, 20, 27 juni / 4, 11, 18, 25 juli / etc. 12 DAGEN COSTA BRAVA / PYRENEEËN slechts v.a. 555,- BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 2 nachten Zuid-Duitsland o.b.v. halfpension 7 nachten Lugano in Hotel Calipso of Calipso Park, comfortabele kamer met bad of douche, toilet, televisie, radio, telefoon Ontbijtbuffet en een 3-gangendiner Excursies (excl. entreegeld) Comfortclass touringcar, chauffeur/reisleider Goed verzorgd afscheidsbuffet Vertrekdata: 16 mei / 6 juni / 4 juli / etc. BIJ DE PRIJS INBEGREPEN Overtocht Calais-Dover v.v. 2 nachten omgeving Londen o.b.v. halfpension, kamer v.v. douche en toilet 2 nachten in Dublin o.b.v. halfpension, kamer v.v. douche en toilet 5 nachten in Central / Abbey hotel in Donegal o.b.v. halfpension, kamer v.v. douche en toilet Ontbijtbuffet en 3-gangen diner Excursies met bus (excl. entreegelden) Comfortclass touringcar, chauffeur/reisleider Goed verzorgd afscheidsbuffet Vertrekdata: 9 mei / 6 juni / 4 juli / etc. BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 2 nachten in Z-Duitsland o.b.v. halfpension 7 nachten in hotel Marolt met lift, kamer met douche/bad, toilet, telefoon en Sat.TV, cafékonditorei, espressobar, See-terasse, cocktailbar, binnenzwembad Ontbijtbuffet en 3-gangendiner Dansavond Excursies met bus (excl. entreegeld) Comfort class touringcar, chauffeur/reisleider Goed verzorgd afscheidsbuffet Vertrekdata: 23 mei / 20 juni / 18 juli / etc. BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 2x overtocht nachtboot van T.T. Line Trelleborg - Travemunde v.v. in een comfortabele hut incl. smörgasbord en ontbijtbuffet 7 nachten in 3* hotels in een 2-pers.kamer met douche en toilet Ontbijtbuffet + 3-gangendiner/buffet Genoemde ferry s (boottochten) Excursies met bus (excl. entreegeld) Comfortclass touringcar, chauffeur/reisleider Goed verzorgd afscheidsbuffet Vertrekdata: 16, 23, 30 mei / etc. BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 2 nachten midden Frankrijk o.b.v. halfpension 6 nachten 4* Aquahotel Onabrava in Malgrat de Mar, 2-persoonskamer, v.v. faciliteiten 3 nachten in 4*hotel Pioleys Resort en Spa in een 2-persoons kamer v.v. faciliteiten Goed verzorgd ontbijt- en dinerbuffet Excursies met bus (excl. entreegelden) Comfortclass touringcar, chauffeur/reisleider Goed verzorgd afscheidsbuffet Vertrekdata: 9, 23 mei / 6, 20 juni / 4, 18 juli / etc. Bij Bolderman aanbetalen niet verplicht! Voor brochure en boekingen (0318) KWALITEIT MET: 8 DAGEN CAPPADOCIË Turkije v.a. 175,- (0318) lid ANVR/SGR DJOSER rondreizen Turkije dgn v.a. 1195,- Brochure? of DAGEN MEER VAN LUGANO / SAAS GRUND/ LAGO MAGGIORE v.a. 499,- (0318) lid ANVR/SGR Vakantie naar écht Griekenland Vraag brochure aan, o.a. rustig Kreta,Kos& Lesbos; (ANVR) Ontdek Griekenland Athene Peloponnesos Eilanden Portugal 229 Egypte Boek online of bel Cyprus Malta 499 Neem uw eigen voertuig mee naar IJsland! Kijk voor vaarschema en tarieven op www. smyril-line.nl of bel met Generaal Agent Nederland, Troll Travel ASKJA & ICELANDAIR anvrsgr. Voordelige & complete 5- daagse reis, vertrek op 5 & 19 juni v.a. 545 p.p. Zie www. askja.nl of bel DJOSER JUNIOR rondreizen voor ouders met kinderen: IJsland 12 dgn v.a. 1695,- Nog plaatsen op 13, 20 en 27 juli Brochure? of DE PORTUGAL SPECIALIST Naar Portugal voor de beste prijs? Ga met Paradise op reis! Bel of deportugalspecialist.nl SGR Algarve - bijzondere vakantiehuizen. (sgr) Luxe busreis 10 dgn Spanje 14x buffet Hotel Reymar/playa*** op boulevard Malgrat, zwembad, kamerbad/douche, toilet, tv, airco, balkon. Kind <12j 99, okt mei mei mei 27+juni mei juli Salou app 3*** juli va 189 Benidorm hotel*** Gratis gids RC boek online+bespaar dgn SPANJE / PORTUGAL / COSTA'S EN ANDALUSIË v.a. 799,- (0318) Lid ANVR/SGR ANDALUSIË 3 villa's Malaga groepsvak. 18 p. Unieke vakantieadresjes in het echte authentieke Spanje (SGR) Bijzondere vakantiehuizen in het echte Spanje. (sgr) 2-20p. bung`s/ villa`s/ campings In heel Europa T d Andorra va 379 8d Barcelona, kust 429 8d Lourdes, Pyreneeën d Mallorca va d Portugal, Spanje va d Andalusië va d Portugal, Spanje, va 1049 Vraag snel de brochure aan! Tel ANVR / SGR Londen 149 5d Canterbury Kent va 239 5d South Downs va 269 8d Zuid-England va 479 8d Lake District va d Schotland va d Ierland va 699 Vraag snel de brochure aan! Tel ANVR/SGR ZON, WATER EN BERGEN U vindt het aan de meren in Karinthië (OOSTENRIJK) Te huur stacaravans op gezinscamping aan meer. Ned. gastechtpaar. Veel activiteiten Nu jubileumkorting! 8/10 DAGEN WENEN/ SALZBURG/BERWANG/ NAUDERS/KIRCHBERG KLOPEINERSEE v.a. 399,- (0318) lid ANVR/SGR Chalets & Appartementen * * Fi VAKANTIEHUIZEN * * Armenië DJOSER rondreizen Armenië en Georgië 16 dgn v.a. 1895,- Brochure? of

19 Libanese wijnen worden de meest sexy wijnen ter wereld. Michael Karam Wijnschrijver Extra Reizen 19 #ToerismeGeenTerrorisme Libanon is meer dan Hezbollah. De wijnmakers veroveren de wereld. Een tocht langs hun domeinen blijft echter een avontuur, maar wel één dat de moeite meer dan waard is. Geen frontlinie maar een wijnroute Groot: een van de dertig wijngaarden. Boven: wijnproeven in het trendy proeflokaal Massaya. Links: Château Musar heeft al internationale bekendheid Mark C.O Flaherty Beiroet Op een uur rijden van Beiroet ligt Byblos op een mooie, hoewel strandloze, plek aan zee. Hier begint de wijnroute door de regio Batroun. Het nieuwe Hotel Byblos sur Mer is gebouwd op Romeinse resten, die door de glazen vloer in het restaurant nog zichtbaar zijn. Vanuit de haven begonnen de Feniciërs jaar geleden al met wijn exporteren. Een kort ritje verder ligt Château Musar in Ghazir waar de internationale sterwijnmaker Serge Hochar wijn uit 1974 schenkt (de laatste oogst voor vijftien jaar bloedvergieten). Op dagen dat er bommen vielen, decanteerde hij een fles in een groot glas om er ieder uur een slokje van te nemen om te kijken hoe de smaak zich ontwikkelde. Er komen maar tachtig bezoekers per maand naar Musar, maar hen wacht wel een speciale behandeling. Er zijn zeven wijnmakers in het Batroun-gebied ten noorden van Byblos. Bezoekers zijn overal welkom. Eind vorig jaar hebben de wijnhuizen gezamenlijk bordjes langs de snelweg geplaatst die de weg wijzen naar hun domeinen. Poenerig Ixsir is, als het binnenkort opengaat, de modernste, poenerigste wijnmakerij van het land, met een café opgetrokken uit een gedeeltelijk gebombardeerd 17e-eeuws huis. In het 4e-eeuwse klooster Saint Antoine in Ghazir, waar de Adyarwijnen door monniken worden gemaakt, vertelt vinoloog Frederic Cacchia dat het kruis op het etiket van de flessen helpt bij de verkoop in de kloosterwinkel. Behalve bij moslimklanten. Naar het oosten, in de Beeka-vallei, ligt Château Kefraya, de ideale plek voor een lunch met een fles populaire Comte des M. Kefraya heeft plannen voor een boutiquehotel, net als Ixsir en Musar. Naar het zuiden ligt het verleidelijk krakkemikkige Domaine des Tourelles, waar je, terwijl de zon ondergaat, zittend op een kratje kunt genieten van een geweldige Syrah du Liban en Marquis des Beys. Iets verderop ligt Massaya, met stip het mooiste proeflokaal helemaal hippy chic, met een fonduerestaurant dat in het weekend open is. Château Belle-Vue in Bhamdoum produceert slechts flessen wijn per jaar, maar de wijn is per glas verkrijgbaar in hotel Ritz in Londen. Het is vooral liefdewerk voor Naji Boutros, die in 2000 zijn eerste wijnranken plantte op de plek van zijn grootvaders Hotel Belle-Vue, dat al lang geleden verwoest werd. Bloedstollend De twee uur durende autorit naar Beiroet is bloedstollend. Ook in de stad gaat het steeds vaker over wijn. Kamal Mouzawak van restaurant Tawlet heeft bijvoorbeeld van iedere wijnmakerij in het land twee flessen op voorraad, en zo een bibliotheek van de Libanese druif gecreëerd. Het imago van Libanon bestaat nog steeds uit mannen met wapens en baarden, zegt de invloedrijke wijnschrijver Michael Karam, maar ik denk dat de Libanese wijnen tot de meest sexy wijnen kunnen gaan behoren. Financial Times Wijngaarden Byblos in de bronstijd Byblos was al in de bronstijd een belangrijke havenplaats. Daardoor zijn er interessante archeologische opgravingen gedaan. Bijbel De grondstof van papyrus, bast, werd geproduceerd in Byblos. Mogelijk komt de naam van de Bijbel, veel gekopieerd op papyrus, van Byblos. Erfgoed Omdat er in en rond Byblos resten gevonden zijn uit veel verschillende tijden, is de stad in 1984 door UNESCO tot Werelderfgoed verklaard.

20 SPECIALE ACTIE. zie 10 DAGEN HARRACHOV REUZENGEBERGTE v.a. 399,- (0318) lid ANVR/SGR 10 DAGEN IERLAND v.a. 699,- (0318) lid ANVR/SGR 10 DAGEN BALTISCHE STATEN v.a. 725,- (0318) lid ANVR/SGR 10 DAGEN MEER VAN BLED v.a. 499,- (0318) lid ANVR/SGR Voor Azië kiest u de specialist! DJOSER rondreizen Cambodja/Laos dgn v.a. 1745,- Brochure? of DJOSER rondreizen China/ Tibet dgn v.a. 1695,- Brochure? of DJOSER rondreizen India/ Nepal dgn v.a. 1595,- Brochure? of DJOSER rondreizen Indonesië dgn v.a. 1695,- Brochure? of Tickets, maatwerk, groepen; ELAL va (SGR) DJOSER rondreizen Maleisië dgn v.a. 1895,- Brochure? of DJOSER rondreizen Rusland dgn v.a. 1495,- Brochure? of DJOSER rondreizen Australië dgn v.a. 3645,- Brochure? of DISCOVERREIZEN.NL groeps/ individuele rondreizen Cabin/ lodge/(luxe) hotel. tel: (anvr/sgr/scr) Australië & Pacific Op Maat Bel of zie www. AbOriginalBoundTravel.com Al meer dan 20 jaar zijn wij de betrouwbare aanbieder van volledig verzorgde (rond-) reizen in Indonesië, Thailand, Vietnam, Cambodja en Sri Lanka. Ook voor strandvakanties! DJOSER rondreizen Transsiberië Express 23 dgn v.a. 2595,- Brochure? www. djoser.nl of Trektochten & expedities, cultuurreizen. Ook maatwerk! (anvr/sgr/scr) DJOSER rondreizen Nepal 24 dgn v.a. 1995,- Brochure? of DJOSER JUNIOR rondreizen voor ouders met kinderen: Thailand dgn v.a. 1795,- Extra vertrek: 21, 28 en 30 juli Brochure? of THAILAND: Zomervakantie bij Nederlanders, Thai service DJOSER rondreizen Vietnam/ Cambodja dgn v.a. 1995,- Brochure? of Laat uw reis door ons op maat maken! (Anvr/ Sgr) GO 2 CAMPER USA & CANADA met JAN DOETS SUPER AANBIEDINGEN! CamperTrip Toronto - 17 dg 698,- / 24 dg 769,- CamperTrip Vancouver 19 dg 915,- CamperTrip Calgary 15 dg 883,- Verlaging tarieven Road Bear & El Monte RV Euro 5 korting op huurprijs p.n. en alle extra items! Go West & Owasco - 10% korting op de huurprijs! Prijs va. en p.p. gebaseerd op 6 pers. incl. C26 camper, Air Transat vlucht en luchthavenlebasting. Jan Doets 30 jaar - Profiteer van aantrekkelijke Jubileum reizen & kortingen Kijk op jandoets.nl voor online offertes, boekingen, info en fun of bel of Jan Doets America Tours DJOSER JUNIOR rondreizen voor ouders met kinderen: Peru 21 dgn v.a. 2795,- Nog plaatsen op 21 juli Brochure? of Laat uw reis door ons op maat maken! (Anvr/ Sgr) DJOSER rondreizen Ecuador en Galapagos dgn v.a. 2295,- Brochure? of DJED REIZEN: Gevarieerde, kleinschalige Egypte reizen. Ook reizen op maat vanaf 2 personen. Gegarandeerd wekelijks vertrek. Brochure? DJOSER rondreizen Egypte 8-25 dgn v.a. 995,- Brochure? of REISVACCINATIES door gespecialiseerde huisartsen op tijden dat het u ook schikt. Vergoeding door zorgverzekeraar. Afspraak via: DJOSER rondreizen Mozambique/Zambia/Malawi dgn v.a. 2395,- Brochure? www. djoser.nl of DJOSER JUNIOR rondreizen voor ouders met kinderen: Namibië/Botswana/Zambia 22 dgn v.a. 2995,- Extra vertrek: 12 juli en 2 aug Brochure? of DJOSER rondreizen Canada 23 dgn v.a. 2395,- Brochure? of WRC Reizen: voor voordelige auto- & camperreizen naar Canada, kijk op DJOSER rondreizen Verenigde Staten dgn v.a. 2395,- Brochure? of WRC: voor aantrekkelijke auto- en camperreizen naar de USA, kijk op DJOSER rondreizen Costa Rica/ Panama dgn v.a. 1895,- Brochure? of Special: 16 dagen Costa Rica incl. hotels + auto va 1375,- DJOSER rondreizen Mexico/ Guatemala dgn v.a. 1895,- Brochure? of DJOSER rondreizen Cuba dgn v.a. 1595,- Brochure? of DJOSER rondreizen Kenia dgn v.a. 2295,- Brochure? of Boek nu uw groepsreis bij Gemsbok. Kleine groepjes, bijzondere bestemmingen en ontmoetingen met locals. Vertrekdata in september - november. Info: / gemsbok.nl Laat uw reis door ons op maat maken! (Anvr/ Sgr) Op maat gemaakt: Auto- en motorreizen Zuid-Afrika, Autoen camperreizen Namibië en Botswana Lid SGR DJOSER rondreizen Zuid-Afrika dgn v.a. 2095,- Brochure? of Marokko DJOSER rondreizen Marokko dgn v.a. 1295,- Brochure? of OAD VIERT FEEST DE 1000 e OAD-BUS GRATIS DAGTOCHT cadeau bij boeking De 1000 e Oad-bus is de weg op gegaan! Boek nu een excursie- of rondreis en u krijgt een gratis dagtocht op 15 december naar de kerstmarkt in Düsseldorf cadeau! Een busreis van Oad Reizen betekent een volledig verzorgde vakantie zonder zorgen. U verblijft op basis van volpension en het complete excursieprogramma is inbegrepen*. Oad Reizen heeft de beste, veiligste en meest milieuvriendelijke bussen en biedt de hoogste kwaliteit. Niet voor niets staan wij bekend als dé nr. 1 in busreizen! Ga gezellig mee met één van onderstaande Oad-toppers met gegarandeerd vertrek. Wees er snel bij, want dit zijn de laatste plaatsen! DE LAATSTE PLAATSEN: 21 mei, 4, 11, 18 en 25 juni, 23 en 30 juli! DE LAATSTE PLAATSEN: 23 en 30 mei, 13 en 27 juni, 4, 18 en 25 juli, 1 en 8 augustus! Ora Dolomieten Hotel Markushof*** Reisnr.: BEIT23 Uitstekend hotel waar Oad al 40 jaar mee samenwerkt. INCLUSIEF: reis per Comfort Class bus o.l.v. Oad-chauffeur/reisleider, verblijf in 2-persoonskamer met douche en toilet (hotels in Sonthofen, Nauders en Ora zijn MET LIFT), excursieprogramma (*exclusief entreegelden en optionele excursies) en servicelijnen via Beek/Montferland met gegarandeerd servicelijnenschema.voor passagiers uit Noord Brabant en Limburg is er een mogelijkheid om later van huis te gaan en eerder thuis te komen. U reist dan via Köningsforst bij Keulen. Ga voor meer reizen met gegarandeerd vertrek naar uw ANVR-reisbureau of kijk op oad.nl/busreizen. oad.nl/busreizen (0,15 p.m.) BESTE BUS SPECIALIST Sonthofen Allgäuer Alpen Hotel Grünten*** Reisnr.: BEDE61 Al 36 jaar worden Oad-gasten hier zeer gastvrij ontvangen. VOLPENSION (ontbijt, lunch en diner) vanaf lunch 1e dag t/m koffietafel laatste dag Linderhof, Bodensee, Kleinwalsertal en een prachtige vijf-passentocht door Duitsland en Oostenrijk Nauders Tirol Hotel Bergblick*** Reisnr.: BEAT22 Comfortabel hotel op 200 m van het centrum. VOLPENSION (ontbijt, lunch en diner) vanaf lunch 1e dag t/m koffietafel laatste dag Kaunertal, Samnaun, Reschenpas en Merano muziekavond VOLPENSION (ontbijt, lunch en diner) vanaf lunch 1e dag t/m koffietafel laatste dag, m.u.v. lunch dag 3 en 6 Venetië, Gardameer, Dolomieten,Verona en Merano 4-gangen menu, muziekavond, Italiaanse avond, gratis attentie i.v.m. 40-jarige samenwerking DE LAATSTE PLAATSEN: 16 en 23 mei, 6, 13 en 27 juni, 25 juli, 1 en 15 augustus! 8 dagen va. 587 per persoon 10 dagen va. 739 per persoon 10 dagen va. 749 per persoon

procent' voorkomen. 'Ik ben trots dat ik mijn bijdrage heb geleverd.'

procent' voorkomen. 'Ik ben trots dat ik mijn bijdrage heb geleverd.' In zijn eerste persoonlijke relaas vertelt oud-medewerker I.A. van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst over het leveren van wapens voor geheime missies, blunders bij het opdoeken van bommenfabrieken

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie Docenteninformatie Deze werkbladen horen bij het Schooltv-programma Vrijheid. Aan de hand van de Four Freedoms van president Roosevelt komen verschillende aspecten van vrijheid aan bod. Het programma is

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert'

Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert' DOSSIER 4 UUR NIEUWSBREAK Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert' Door: Irene de Zwaan 05/09/13, 16:07 YOUTUBE. Koos van Dam tijdens een optreden in Pauw&Witteman. NIEUWSBREAK

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Verdieping: Eerste reactie partijen

Verdieping: Eerste reactie partijen Verdieping: Eerste reactie partijen Korte omschrijving werkvorm: Uit de berekeningen van het CPB blijkt dat het begrotingstekort van Nederland in 2013 en 2014 niet onder de door de EU gestelde 3%-norm

Nadere informatie

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem ARMOEDE Schriftelijke Bezinning Anoniem INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE... 3 Levensvragen... 3 Stelling... 3 Antwoorden op levensvragen... 4 Mijn standpunt... 4 INTERVIEWS... 5 Derde generatie.... 5 Tweede generatie....

Nadere informatie

Lucas 10:25-37 - Mag Jezus jouw naaste zijn?

Lucas 10:25-37 - Mag Jezus jouw naaste zijn? Lucas 10:25-37 - Mag Jezus jouw naaste zijn? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Bij deze preek is geen powerpoint

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Onderduiken Mijn spreekbeurt gaat over mensen die in de tweede wereldoorlog zijn ondergedoken. Mijn werkstuk heb ik gemaakt over Anne Frank. Anne Frank is in de tweede wereld oorlog ook ondergedoken. Vandaar

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Is jouw eurocent al gevallen

Is jouw eurocent al gevallen Crisis graad 3 Is jouw eurocent al gevallen Lesvoorbereiding Projecteer de krantenkoppen of verzamel zelf krantenkoppen over de economische crisis. Knip het verhaal van de crisis in 6 stukken (1 deel voor

Nadere informatie

Interview protocol (NL)

Interview protocol (NL) Interview protocol (NL) Protocol telefoongesprek slachtoffers Goedemorgen/middag, u spreekt met (naam) van de Universiteit van Tilburg. Wij zijn op dit moment bezig met een onderzoek naar straat- en contactverboden

Nadere informatie

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde Gemeente van Christus Het is bijna niet te bevatten: vorig week zondag, om deze tijd, stond ik bij het

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert JONA EN DE GROTE VIS

Bijbel voor Kinderen. presenteert JONA EN DE GROTE VIS Bijbel voor Kinderen presenteert JONA EN DE GROTE VIS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Jonathan Hay Aangepast door: Mary-Anne S. Vertaald door: Erna van Barneveld Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Mariska Wijlens Klas 3T2 Docent: Mevrouw Scholten 1. Zakelijke gegevens Titel: Op blote voeten Auteur: Maren Stoffels Uitgever: Leopold Jaar van verschijnen:

Nadere informatie

DE SIBERISCHE TIJGER

DE SIBERISCHE TIJGER DE SIBERISCHE TIJGER In de sneeuw! Er zijn veel verschillende soorten katten op de wereld. Denk maar eens aan de huiskat, leeuw, sneeuwpanter of cheeta. Allemaal behoren ze tot de familie van de katachtigen.

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb hoofdstuk 8 Kernovertuigingen Kernovertuigingen zijn vaste gedachten en ideeën die we over onszelf hebben. Ze helpen ons te voorspellen wat er gaat gebeuren en te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit.

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND

HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDENTAAL. JE KUNT ER

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Twee prachtige lezingen vanochtend. Er

Nadere informatie

Scholen herdenken vermoorde leraar

Scholen herdenken vermoorde leraar ANALYSE MAATSCHAPPELIJK VRAAGSTUK: ZINLOOS GEWELD tekst 26 NOS-nieuws van 16 januari 2004: Scholen herdenken vermoorde leraar Scholen in het hele land hebben om 11.00 uur één minuut stilte in acht genomen

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Afghanistan. NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan

Afghanistan. NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan Afghanistan NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan KABUL - In het zuiden van Afghanistan is dinsdag een militair van de internationale vredesmacht ISAF gedood. Dat maakte een woordvoerder van de troepen

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-MAVO-C

Examenopgaven VMBO-MAVO-C Examenopgaven VMBO-MAVO-C 2003 tijdvak 2 woensdag 18 juni 13.30-15.30 uur NEDERLANDS LEESVAARDIGHEID C Bij dit examen hoort een tekstboekje. Dit examen bestaat uit 26 vragen en een samenvattingsopdracht.

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

GOD EERT JOZEF, DE SLAAF

GOD EERT JOZEF, DE SLAAF Bijbel voor Kinderen presenteert GOD EERT JOZEF, DE SLAAF Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze cursus is geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2013 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bronnenboekje GT-0125-a-13-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Standpunten van drie politieke partijen aan het begin

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Zondagsnacht, terwijl soldaten op wacht staan bij het graf, komt er een luide stem uit de hemel. Ze zien hoe de hemelen zich openen

Nadere informatie

Een spannend spel loopt verkeerd af

Een spannend spel loopt verkeerd af De strafzaak Een spannend spel loopt verkeerd af Algemene informatie over de rechtszaak in het simulatiespel Ben, Najib en Roos, drie vmbo leerlingen van 15 jaar, hebben de laatste lesuren vrij van school

Nadere informatie

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 God en je naasten liefhebben LES 3 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 Wat leer

Nadere informatie

Leven vanuit Overvloed of Tekort?

Leven vanuit Overvloed of Tekort? Leven vanuit Overvloed of Tekort? Dank allereerst aan de Dijken van Wijven. Zonder jullie vrouwenhadden we hier nu niet met elkaar gestaan. Wat een prachtige traditie: om in het Zeeuwse landschap natuur

Nadere informatie

De vluchtelingencrisis: oplossingen en inzichten van kinderen

De vluchtelingencrisis: oplossingen en inzichten van kinderen Door rechtopmigratie op 8 oktober, 2015-00:00 foto, school in Nederland uit 1937 De aanslepende vluchtelingencrisis en de daar bijhorende verklaringen van bepaalde politici heeft niemand onberoerd gelaten.

Nadere informatie

1. Met andere ogen. Wetenschap en levensbeschouwing. De wereld achter de feiten

1. Met andere ogen. Wetenschap en levensbeschouwing. De wereld achter de feiten 1. Met andere ogen Wetenschap en levensbeschouwing De wereld achter de feiten Dit boek gaat over economie. Dat is de wetenschap die mensen bestudeert in hun streven naar welvaart. Het lijkt wel of economie

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Bij Marcus 1 - de doop van Jezus Ik weet niet hoe goed u al de zondagsbrief hebt gelezen. Maar wellicht is u opgevallen dat er helemaal bovenin staat dat

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

sarie, mijn vriend kaspar en ik

sarie, mijn vriend kaspar en ik sarie, mijn vriend kaspar en ik Leen Verheyen sarie, mijn vriend kaspar en ik is een theatertekst voor kinderen vanaf 4 jaar en ging in première op 12 september 2009 bij HETPALEIS in Antwerpen 1 ik: het

Nadere informatie

Wat kan ik voor u doen?

Wat kan ik voor u doen? 139 139 HOOFDSTUK 9 Wat kan ik voor u doen? WOORDEN 1 1 Peter is op vakantie. Hij stuurde mij een... uit Parijs. a brievenbus b kaart 2 Ik heb die kaart gisteren.... a ontvangen b herhaald 3 Bij welke...

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

EEN FAVORIETE ZOON WORDT EEN SLAAF

EEN FAVORIETE ZOON WORDT EEN SLAAF Bijbel voor Kinderen presenteert EEN FAVORIETE ZOON WORDT EEN SLAAF Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Kerr en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 31 571 Voorstel van wet van het lid Thieme tot wijziging van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren in verband met het invoeren van een verplichte

Nadere informatie

De boekenbeer Module dans groep 1-2

De boekenbeer Module dans groep 1-2 De boekenbeer Module dans groep 1-2 Teksten: Stella van Lieshout Illustraties: Tjarko van der Pol In samenwerking met Centrum voor de Kunsten Beverwijk en ABC Cultuur Contact: DeboraVollebregt@centrumvoordekunstenbeverwijk.nl

Nadere informatie

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb De meeste mensen in Nederland hebben het goed voor elkaar. We hebben genoeg eten, we hoeven niet bang te zijn voor oorlog en we zijn dan ook tevreden met ons leven. Maar dat is niet overal op de wereld

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

Hartstocht voor je financiën

Hartstocht voor je financiën INHOUDSOPGAVE 1. Hartstocht voor je financiën................................ 5 2. Geld!...................................................... 7 3. De wet van de geleidelijke groei............................

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Inhoud Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Onderwerp 1 Gelijkheid...13 De rechten van Tim... 14 Onderwerp 2 Toegankelijkheid...17 De rechten

Nadere informatie

Les 5 God: Zoon Ketters over Jezus

Les 5 God: Zoon Ketters over Jezus Les 5 God: Zoon Doelstelling: de catechisant kan in 1 minuut aan een ander uitleggen wie Jezus voor hem/haar is, weet welke afwijkende meningen er in de loop der tijd geweest is m.b.t. de Here Jezus en

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Jezus geeft zijn leven voor de mensen

Jezus geeft zijn leven voor de mensen Eerste Communieproject 38 Jezus geeft zijn leven voor de mensen Niet iedereen gelooft in Jezus In les 5 hebben we gezien dat Jezus vertelt over de Vader. God houdt van de mensen. Hij vergeeft je zonden.

Nadere informatie

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 22 januari 2015 Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Leerlingen hand-out stadswandeling Amsterdam

Leerlingen hand-out stadswandeling Amsterdam Leerlingen handout stadswandeling Amsterdam Groep 1: de Surp Hoki Armeens Apostolische kerk Adres: Kromboomsloot 22, Amsterdam Namen leerlingen: In deze handout staat alle informatie die je nodig hebt

Nadere informatie

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen 1 Gedichten, geïnspireerd door bomen Geheimen In het donker huizen bomen die overdag gewoner zijn. Wij slaan de bochten van een pad mee om en gaan, ontkomen aan het licht af op geheimen.kleine geluiden

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier.

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van

Nadere informatie

Zondag 13 september 2015 Goede buren

Zondag 13 september 2015 Goede buren Zondag 13 september 2015 Goede buren Bij Lucas 15 : 1-10 Goede buren het nieuwe jaarthema van de Protestantse Kerk. Ik zal u eerlijk zeggen toen ik de eerste keer over dit thema las, was ik niet meteen

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet.

Nadere informatie

Instructie: Landenspel light

Instructie: Landenspel light Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze lessen zijn geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Toespraak 4 mei 2010 dodenherdenking Ds. A.J. Haak 1

Toespraak 4 mei 2010 dodenherdenking Ds. A.J. Haak 1 Toespraak 4 mei 2010 dodenherdenking Ds. A.J. Haak 1 Beste mensen, De meimaand is een mooie maand. Mei betekent zon en voorjaar, het betekent weer buiten kunnen zitten. Maar de maand mei betekent ook denken

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info. Racisme

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info. Racisme Racisme Ik heb een onderwerp gekozen dat jullie misschien een beetje vreemd zullen vinden, namelijk het thema 'racisme'. Als je dat woord opzoekt dan staat er: Racisme: racisme is het discrimineren van

Nadere informatie

JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR

JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR Bijbel voor Kinderen presenteert Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul

Nadere informatie

In gesprek over Liegen

In gesprek over Liegen Bij Open Deur nummer 2, februari 2014 In gesprek over Liegen Een leugentje om bestwil, dat mag toch wel? Of is het vroeger of later toch: al is de leugen nog zo snel Ach, iedereen doet het, je hoeft de

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

De vorm van het verhaal

De vorm van het verhaal Over dit boek Het verhaal van Reinaart de vos is een van de oudste verhalen in het Nederlands. Het is geschreven in de 13 de eeuw door Willem. Wie die Willem precies was, weten we niet. Willem heeft het

Nadere informatie

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht 1 Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht Betty: Ik ben Betty Cerda de Palou. Ik woon in Maastricht al 32 jaar. Ik ben 63 jaar. Ik ben arts, maar

Nadere informatie

Zoekkaart Kunstenaars: Marcel Witte

Zoekkaart Kunstenaars: Marcel Witte Pagina 1 van 6 Zoekkaart Kunstenaars: Marcel Witte 1. Multicultural Dit is het kunstwerk dat Marcel maakte voor de tentoonstelling Utopiart27 Je kan meer lezen over Marcel op de website http:// Pagina

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Essay door Jojanneke Scheepers

Essay door Jojanneke Scheepers Waarom is er (nog steeds) op grote schaal honger en armoede in de wereld en hoe kunnen armoede en onderontwikkeling worden bestreden in een globaliserende wereld? Essay door Jojanneke Scheepers September

Nadere informatie

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode?

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode? DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848 ACHTERGRONDINFORMATIE PERIODE 1815-1848 DE EERSTE JAREN VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN Tussen 1795 en 1813 was Nederland overheerst geweest door de Fransen. In

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE KOUDE OORLOG + NEDERLAND EN DE VERENIGDE STATEN NA DE TWEEDE WERELDOORLOG Gebruik bron 1. 1p 1 De bron maakt duidelijk dat de

Nadere informatie

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1 Les 1 - De oorsprong van de Bijbel In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Deze bijbelstudies zijn vooral bedoeld voor jongeren van 11

Nadere informatie

Belangen: Rusland versus de EU

Belangen: Rusland versus de EU Belangen: Rusland versus de EU Korte omschrijving werkvorm Leerlingen denken na over de redenen waarom Rusland en de EU zich met het conflict in Oekraïne bemoeien. Dit doen zij door eerst een tekst te

Nadere informatie