Inhoud. Bouzo-strip... 7, 23, 27, 32 Protpraat... 7, 23

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoud. Bouzo-strip... 7, 23, 27, 32 Protpraat... 7, 23"

Transcriptie

1 Protatype Inhoud april 2004 Voorwoord...2 In the Sprotlight...3 Symposium 2004: Science of the Senses...5 BMT on stage...6 Vakgroepen...8 Advertorial Stan Ackerman...12 Excursie Greve Offset...14 Even voorstellen...16 Website highlight...17 Tirolerfest...18 BMT at Work...20 Uisge Beatha kennisquiz...22 Borrellezing Organon...25 ProBoKoCo katern...26 O, zit dat zo...28 ProZAc katern...30 Van de voorzitter...32 Lieve Bouzo...33 Bestuursopdracht: The Battle...34 De Stelling van Protagoras...36 Protpuzzel...38 De maat aller dingen...39 Colofon...40 Bouzo-strip... 7, 23, 27, 32 Protpraat... 7, 23 1

2 Protatype april 2004 Voorwoord Beste lezers. Het mag voor jullie op het eerste gevoel een lichte en gemakkelijk in de hand liggende uitgave lijken. Trek daarbij niet de conclusie dat de redactie deze keer rustig in een stoeltje heeft gezeten, wachtend op de eerste mooie zonsopgang die deze pas aangebroken lente met zich mee heeft gebracht. Deze uitgave geeft jullie namelijk een overvloed aan interessante informatie, waarvan de redactie denkt dat dit uitnodigt tot het in een keer uit willen lezen van het gehele blad. De constant aanhoudende interesse waarmee je deze uitgave zal gaan lezen, wordt veroorzaakt door het verschijnen van bekende rubrieken, afgewisseld met verrassende nieuwe dingen. Zo heeft de faculteit een plek in het Protatype bemachtigd om zo de studentenzaken die zij belangrijk vinden kenbaar te maken. Ook loopt er sinds kort een nieuwe persoon rond in W-hoog, die zich middels dit blad aan iedereen voor wil stellen. Een hoogleraar geeft een verfrissende kijk op een van de vele wegen die een pas beginnende Master-student kan nemen op zijn weg naar een Master of Science -titel. Degene die zich beter voelt bij de makkelijker te verteren stukken kan wat verder naar achter bladeren, waarin vele actieve leden hun belevenissen bij de Protagoras activiteiten met alle plezier willen delen. Dit keer valt vooral op met hoeveel enthousiasme en gevoel voor humor deze ervaringen op papier zijn gebracht. Een ding zullen jullie missen in deze uitgave en dat is tijd om rustig adem te halen. Ik wens jullie veel plezier en succes bij het verrijken van zowel jullie kennis van BMT als jullie interesse in onze studievereniging. Tussendoor worden jullie ook uitgedaagd om actief deel te nemen het hele proces waarmee dit blad wordt gevormd. Zo kan opnieuw een poging gedaan worden om de altijd lastige Protpuzzel op te lossen met een zeer aantrekkelijke prijs. Ook kan een discussie aangegaan worden aan de hand van de nu al derde Stelling van Protagoras die de redactie voor jullie voorlegt. Schroom dus niet om de redactie aan het werk te houden, zodat dit blad kan blijven groeien zoals het de laatste jaren heeft gedaan. Lijkt het je na het lezen van dit blad ook leuk om de redactie te versterken, neem dan snel contact op met een van de redactieleden. Nogmaals, veel leesplezier. Met vriendelijke groet, Namens de redactie, Bram Coolen, hoofdredacteur 2

3 Protatype In de Sprotlight Petra Dijkman april 2004 Petra is 4e jaars BMT-studente die bij de studenten triatlon- en wielrenvereniging Squadra Veloce zowel wielrent als hardloopt. Bij Protagoras heeft ze al in de ProZAc en Galacommissie gezeten. Ook heeft ze voor de TWG gewerkt. Dit jaar ( ) is ze voorzitter van de Eindhovense Studenten Sport Federatie (ESSF). Waarom ben je in het ESSF bestuur gegaan? In de eerste plaats omdat het mij heel leuk leek om een jaar bestuur te gaan doen. Ik heb in de 3 jaar dat ik BMT deed alles gehaald en dit was een goed moment om het bestuur in te gaan. Daarnaast kan ik mij nu goed oriënteren op de diverse afstudeerrichtingen die BMT rijk is. Daarbij komt natuurlijk ook dat ik later als ik eenmaal ben gaan werken nooit meer de kans krijg om zoiets te gaan doen. Echter een bestuur bij een studievereniging trok mij niet zo, omdat daar allerlei (studentikoze) regeltjes zijn waar je rekening mee moet houden en ik liever iets wilde doen dat met sport te maken heeft. Ik vind dat er in de sportomgeving veel leuke mensen rondlopen en er een plezierige (werk)sfeer hangt. Daarom heb ik voor de ESSF gekozen. Uit wie bestaat het ESSF bestuur en wat zijn jouw taken? Het bestuur bestaat uit: Judith Schenk (Vice-voorzitter), Ramon Pikaart (Secretaris), Anthal Smits (Penningmeester), Joost van Montfort (PR-/ Sponsoringcommissaris) en ik (Voorzitter). Mijn voornaamste taak is ervoor te zorgen dat het bestuur goed loopt. Daarnaast moet ik de ALV s leiden. Hier nemen de bestuursafgevaardigden van de sportverenigingen aan deel. Er zijn overigens 36 studentensportverenigingen ondergebracht bij de ESSF. Verder vindt er geregeld koepeloverleg plaats met de overkoepelende organisaties van studie-, cultuur- en gezelligheidsverenigingen. Ook moet er gelet worden op de uitstraling van de ESSF. Het bezoeken van de feestjes die door de sportverenigingen georganiseerd worden levert hier een grote bijdrage aan, maar helaas is het niet altijd mogelijk om alle feestjes te bezoeken. We zijn immers 5 volle dagen per week met onze taken bezig. Wat doet de ESSF zoal? Er worden veel sportevenementen georganiseerd door de ESSF: de studenten sportverkiezingen, de van Lint sportweek, de studentenwintersportreis, het 3

4 Protatype april 2004 buitentoernooi en de batavierenrace. De van Lint sportweek vind plaats vlak voor kerst. Er kunnen dan verscheidene sporten beoefend worden zoals squash, basketbal en uni-hockey. Het was dit jaar een zeer geslaagd evenement, evenals de studentenwintersportreis. Met 500 medestudenten gaan skiën of snowboarden in de Franse Alpen, fantastisch toch? Het buitentoernooi vindt plaats op 2 juni en iedereen kan meedoen met voetbal, rugby, volleybal of de estafette (hardlopen, zwemmen en kanoen). Momenteel een zeer belangrijke taak van de ESSF is het samenstellen van het TU/e team van de Batavierenrace. Vorig jaar zijn we eerste in de universiteitscompetitie geworden (en tweede in de totale uitslag) en we willen deze prestatie dit jaar uiteraard evenaren. De ESSF fungeert ook als een adviesorgaan tussen student en sportcentrum. Er zijn bijvoorbeeld drie nieuwe verenigingen in oprichting, voor taekwondo, handboogschieten en duiken. Dit gaat via ons. Ook adviseren wij de directeur van het sportcentrum over de gang van zaken. Wat de prijsverhoging van een sportkaart mag zijn, wordt bijvoorbeeld door ons geadviseerd, want wij weten wat er aan accommodatie verbeterd wordt en wat de gemiddelde student er voor over heeft om te mogen sporten. Verder streven wij er ook naar om bij iedere sportvereniging een keer mee te trainen. We zijn dus ook erg actief wat de sport zelf betreft! Is er een duidelijke relatie met de studie BMT? Er zijn bij BMT onderzoeken gaande die met sport te maken hebben. Ik ben dan ook zeer geïnteresseerd in de sport/lichaam kant van BMT. Het lijkt mij leuk om straks deel te nemen aan een dergelijk onderzoek. Een echte connectie tussen onze taken van de ESSF en BMT is er echter niet. Een gezonde geest in een gezond lichaam? Vanzelfsprekend. Het een kan niet zonder het ander. Daarom is sport ook heel belangrijk. Een gezonde geest krijg je van hard studeren, een gezond lichaam krijg je, mits je geen blessures oploopt, van veel sporten. Wil je verder nog iets kwijt? Ja. Aan alle lezers: heb je interesse om het bestuur in te gaan van de ESSF. Spreek ons aan of stuur een mailtje. Ook wij zijn hard op zoek naar mensen die volgend jaar het bestuur in willen. Eind april is er een voorlichting waar je een kijkje kan komen nemen. Houd de site in de gaten! (www.essf.nl) Pim van Ooij en Arjan van Adrichem 4

5 Protatype Symposium: Science of the Senses 3 juni 2004 april 2004 Naast het lustrumsymposium Van mens naar robot van afgelopen december, zal Protagoras dit jaar nog een symposium organiseren op donderdag 3 juni 2004: Science of the Senses. Zoals de titel al verklapt, zal het onderwerp van het symposium de zintuigen zijn. Zien, horen, ruiken, proeven en voelen zullen ieder op een eigen manier aan bod komen bij het symposium. Naast het bekende format van de symposia die tot nu toe georganiseerd zijn, waar sprekers de verschillende onderwerpen toelichten, zullen er bij Science of the Senses ook workshops verzorgd worden. In deze workshops kan er onder andere gekeken worden naar optical illusions. Hiermee is al het eerste zintuig behandeld: zien. Een bril dragen is allang niet meer nodig. Contactlenzen en ooglaserbehandelingen maken het nu mogelijk om zonder zo n lastig ding op je neus door het leven te gaan. Wat houdt zo n ooglaserbehandeling nu precies in en wat zijn de ontwikkelingen op het gebied van oogcorrecties? Wij gaan er eenvoudig vanuit dat ons gehoor goed functioneert. Ondanks veel geluid uit de omgeving, zijn wij goed in staat om onderlinge gesprekken goed te kunnen volgen. Het gehoor blijkt toch ingewikkelder in elkaar te zitten dan verwacht, wanneer gekeken wordt naar het ontwerp van een hearing implant. Wat komt er allemaal kijken bij het ontwerp van zo n implantaat? Ook door ons reukorgaan krijgen we dagelijks informatie binnen over prettige en minder prettige luchtjes in onze omgeving. Waar we niet meteen aan denken, is dat de sexuele aantrekkingskracht tot soortgenoten van de andere sekse vergroot wordt door feromonen die via onze neus tot ons doordringen. Tijdens de lunch kunnen we onze smaak weer op de proef stellen, waarmee nog één zintuig over blijft: voelen. TNO heeft een trilvest ontwikkeld, waardoor het mogelijk is om via de huid, net als bij het trillen van je mobieltje, extra informatie binnen te krijgen. Deze techniek is nog volop in ontwikkeling en de Nederlandse astronaut André Kuipers zal testen hieraan gaan uitvoeren in de ruimte. De vragen die bovenstaande voorbeelden oproepen, zullen de rode draad vormen van het symposium Science of the Senses. In het kort komt dit neer op: hoe werken zintuigen, hoe kun je deze werking verbeteren en hoe kun je je zintuigen prikkelen? Vestibuloog prof. dr. H. Kingma zal de dag voorzitten. Dus, als je de vragen hierboven beantwoord wilt zien of gewoon geïnteresseerd bent in het onderwerp, kom op 3 juni 2004 naar het symposium Science of the Senses! Kijk voor meer informatie op: Namens de symposiumcommissie, Marloes Langelaan (PR) 5

6 Protatype april 2004 BMT on stage Jasper Foolen: Meestal vertelt in deze rubriek een BMT-student iets over zijn buitenlandse stage. Meestal gaat daar een zeker zo interessante interne stage aan vooraf. Waar het bij een buitenlandse stage vaak om de ervaring gaat, is het verwerven van nieuwe kennis bij een interne stage erg belangrijk. Jasper Foolen vertelt op ludieke wijze hoe het is om bij Biomechanics and Tissue Engineering een stageplek te hebben. Bepaling van de driedimensionale collageenarchitectuur in het tibiaplateau. Intern stage lopen: mooi niet dus; je kunt lekker maandagochtend 8:45 door de vrieskou op je gammele caféracer naar het slachthuis fietsen in Geldrop, waar je vervolgens 5 varkenspoten, ontdaan van vlees, mee terug kunt sleuren naar de TU/e. Net als een echte chirurg doe je dan in het bot cq kraakbeenhok zo n flitsende witte labjas aan en je begint het kniegewricht bloot te leggen met behulp van een scalpel en een ordinaire elektrische figuurzaag. Vergeet hierbij niet je veiligheidsbril op te zetten, want de splinters kunnen je om de oren vliegen. Met behulp van een meer verfijnde zaag maak je dan samples van gewenste afmeting, waarna je een breed scala aan mogelijkheden hebt om de collageenoriëntatie en overige kraakbeenstructuren zichtbaar te maken. Door een fluorescente kleuring toe te voegen kan bijvoorbeeld met confocaal laser scanning microscopie het weefsel op verschillende dieptes bekeken worden. Wanneer je de hele handel meeneemt naar Maastricht kun je gebruik maken, onder begeleiding weliswaar, van een 2-photon second harmonic confocal laser scanning microscoop om daarmee zelfs kraakbeenfilmpjes te maken, als je dat leuk vindt natuurlijk. Ook is het mogelijk om een flinterdun plakje te snijden, kleuring toe te passen specifiek voor verschillende componenten uit kraakbeen en vervolgens met lichtmicroscopie superstoere plaatjes te maken. Als je meer van het steek en prikwerk bent is het verstandig een naald te voorzien van inkt en in het kraakbeen te prikken, zodat de uitgelijnde collageenvezels als het ware voor je opensplijten. Voor de koele kikkers is er de mogelijkheid met vloeibare stikstof (met een temperatuur van maar liefst -180 graden) te gaan stoeien. Koel je sample enorm snel af, zodat de structuur bewaard blijft; vervang het water uit het kraakbeen door aceton en breng met scanning elektronen microscopie de meest kleine details in beeld. 6

7 Protatype april 2004 In een notendop is dit het werk dat je kunt verwachten wanneer je kiest voor een experimentele stage bij de afstudeerrichting Biomechanics and Tissue Engineering. Het spreekt voor zich dat de omgeving waarin je terechtkomt erg gezellig is met een geavanceerd cellab en dat er niemand te flauw is om je even te helpen mocht je arm vastgevroren zijn aan de stikstoftank. Nadeel is wel dat je als student in je interne stage nog niet erg hoog bent geklommen in de hiërarchische ladder van de Tissue Engineering crew zodat je nog geen eigen werkplek hebt. Wel kun je integreren via het dispuut van Tissue Engineering voor theekransjes in de pauze en gezellige nevenactiviteiten, hetgeen voor sommigen eng klinkt, maar waarvan het mij bekend is dat je er geen fles jenever hoeft te adten of poep moet eten om je erbij aan te mogen sluiten. Die benodigde kraakbeenoriëntatie heb ik overigens nog maar deels gevonden. Eerlijk gezegd is dat wel kenmerkend voor experimenteel werk. Van resultaat ben je namelijk nooit verzekerd. Geef me nog drie weken en ik kan je er alles over vertellen. Jasper Foolen Protpraat Roman: Wat is dat eigelijk, zorgwetenschappen? Bart: Wij maken een protese en zij vragen: loopt hij lekker? Kitty weet niet wat ze s avonds moet gaan koken. Kitty: Wat is snel en gemakkelijk te koken? Jeroen: Water! 7

8 Protatype april 2004 Vakgroepen Zoals beloofd verlaten we in deze uitgave W-hoog, op zoek naar andere vakgroepen behorend bij BMT. We belanden in E-hoog bij de vakgroep van prof. dr. ir. Paul van de Bosch, genaamd Control Systems. Hieronder vertelt hij net zo enthousiast als zijn collegevakken over de onderwerpen die BMT-studenten tegen zullen komen als ze terecht komen bij zijn vakgroep. Hierbij krijgt hij hulp van dr. ir. Natal van Riel, hoofd van het bioregulation research program. De groep Control Systems (www.cs.ele.tue.nl) is gevestigd bij de faculteit Elektrotechniek en is onderdeel van de divisie BIOMIM. De groep verzorgt het onderwijs en onderzoek op het gebied van dynamische processen, met als hoofdactiviteiten modelleren, parameterschatten en regulatie. Dankzij het universele karakter van dit onderzoeksgebied heeft de groep activiteiten in vele faculteiten, vooral bij Elektrotechniek en BMT, maar ook bij Natuurkunde en Scheikunde. Binnen BMT ligt de nadruk op biomedische, veelal fysiologische, processen zoals spier- en electrofysiologie. Het doel dat we willen bereiken, is meer kwantitatief inzicht te verwerven in deze complexe fysiologische processen om zo de basisfuncties van het leven beter te begrijpen. Dat verworven inzicht is te gebruiken bij preventie en bij behandelingen. Ons vakgebied is gebaseerd op goed gedefinieerde theorieën die met veel succes in vele toepassingen worden gebruikt. In ons lichaam is regulatie een absolute noodzaak om onder zeer verschillende omstandigheden toch goed te kunnen blijven functioneren. De oorzaak van vele ziektes ligt in het niet voldoende functioneren van deze regulatie. In de techniek wordt regelen gebruikt om hoge prestaties van producten of productieprocessen te verkrijgen. In de techniek en in ons lichaam gelden dezelfde principes. Kennis van deze principes kan in veel industrieën, instituten en ziekenhuizen worden gebruikt. Binnen ons onderzoek voor BMT richten wij ons op: Hartspierfunctie en metabolisme: Het onderzoek naar hartspierfunctie en metabolisme heeft tot doel inzicht te verkrijgen in de relatie tussen energie homeostase in de hartspier, de calciumhuishouding en de hartfunctie. Strikte regulatie van de calciumtransient in het myocardium is essentieel voor een goed getimede en voldoende krachtige contractie-relaxatie cyclus. In de studie wordt 8

9 Protatype april 2004 gebruik gemaakt van intacte rattenharten waarin calcium en de druk in de linkerhartkamer on-line gemeten kunnen worden. Middels computermodellen worden veranderingen in de excitatie-contractie koppeling, zoals die optreden bij veel hartziekten, gerelateerd aan veranderingen in kinetische parameters. Dit onderzoek gebeurt in samenwerking met Fysiologie (Universiteit Maastricht), Semmelweis University (Boedapest) en University of Washington (Seattle). Skeletspierfunctie en metabolisme: Behalve in onze mobiliteit, spelen de skeletspieren een grote rol in een gebalanceerde stofwisseling. Diabetes type 2 neemt epidemische vormen aan in de westerse wereld. Hierbij is de regulatie van het glucose- en lipidemetabolisme verstoord. De oorzaak en oplossing van dit probleem zijn feitelijk onbekend. In dit onderzoek worden isotoop tracers en niet-invasieve EMG gebruikt om in vivo veranderingen in de skeletspierfunctie te analyseren en metabole fluxen te kwantificeren. In samenwerking met UM (Bewegingswetenschappen) en de Universiteit van Birmingham (School of Sport and Exercise Sciences) worden methodes ontwikkeld voor klinische diagnose en om de effectiviteit van nieuwe medicijnen en therapieën te evalueren. Onderzoek naar skeletspier functionaliteit door combinatie van elektrisch gestimuleerde contractie, oppervlakte EMG en krachtmeting aan de ringvingerspier. Veranderingen in geleidingssnelheid van de actie potentiaal kunnen gerelateerd worden aan veranderingen in de kracht. De opstelling wordt ontwikkeld en gemaakt door diverse studenten tijdens stages. Celveroudering: De belangrijkste toepassing van het onderzoek naar celveroudering ligt op het gebied van de vaatwand. Afhankelijk van de genetische opmaak van iemand en zijn of haar levensstijl kunnen verouderingsprocessen versnellen waardoor mensen een groter risico lopen op (cardio)vasculaire aandoeningen, zoals aderverkalking. In een gezonde vaatwand is er voortdurend samenspraak en regulatie tussen de diverse cellen om in de dynamische omgeving te kunnen functioneren. Er ontstaan ook voortdurend beschadigingen aan en in de cellen welke in gezonde, jonge mensen adequaat hersteld worden door regulatiemechanismen. Samen met Unilever, de Universiteit Utrecht en het Universitair Medisch Centrum Utrecht proberen we de belangrijkste regulatieprocessen in kaart te brengen en de modellen te laten voorspellen waar 9

10 Protatype april 2004 het langzaam maar zeker mis gaat als we ouder worden. Dit gebeurt onder andere door vaatwanden van donoren met diverse leeftijd te screenen en met elkaar te vergelijken op mrna en eiwit niveau. De bedoeling is dat met deze kennis uiteindelijk nieuwe componenten voor voedingsmiddelen geselecteerd kunnen worden die een gezondheidsbevorderend effect hebben (zogenaamde functional foods ). In al dit onderzoek is een van de belangrijkste stappen het verkrijgen van een goed model. In ons vakgebied is dat een model dat zo eenvoudig mogelijk is, maar toch de meest relevante verschijnselen die we willen bestuderen omvat. Deze modellen dienen de beschikbare informatie adequaat te representeren en moeten gebruikt kunnen worden om voorspellingen te doen. Zo kunnen nieuwe en inventieve experimenten worden opgezet. Als de modellen eenmaal voldoende gevalideerd zijn met experimentele data, dan kan het model toegepast worden voor preventie, diagnose en behandeling. Het verkrijgen van een goed model blijkt telkens weer geen eenvoudige opgave te zijn. Om de basisfuncties van het leven te kunnen begrijpen, is het noodzakelijk dat de diverse onderdelen van het proces in samenhang met het totale systeem bestudeerd worden (dit wordt ook wel systems biology genoemd). Meestal zijn er zeer vele fysiologische mechanismen bekend. Deze allen opschrijven leidt tot een indrukwekkend kwalitatief model. Echter, de waarden van de vele parameters is onbekend, hetgeen de voorspellende waarde van zo n model aanmerkelijk reduceert. Indien literatuurstudie geen geschikte waarden kan leveren, zijn metingen de enige mogelijkheid alsnog die onbekende waarden te achterhalen. Ontwikkelen van wiskunde en simulatie technieken om de regulatie netwerken van cellen te kunnen beschrijven en analyseren. In de figuur is het netwerk rondom transforming growth factor-b 1 in de endotheelcellen in de vaatwand weergegeven dat een rol speelt bij veroudering. Omdat we willen begrijpen hoe de het intacte systeem functioneert, zijn deze metingen bij voorkeur in vivo of in situ. De mogelijkheden om aan gezonde proefpersonen en patiënten te meten, zijn uit ethische overwegingen zeer beperkt. Daarnaast bestaan bijvoorbeeld veel biochemische analyses uit een heleboel stappen om de monsters op te werken. Hierdoor zijn deze analyses duur en bevatten de resultaten een relatief grote meetfout. Onze groep heeft zeer veel ervaringen met het bedenken van geschikte testen en experimenten om uit de 10

11 Protatype april 2004 vaak schaarse gegevens toch de relevante parameterwaarden te kunnen afleiden. Bovendien is het vaak mogelijk niet alleen de waarde van een schatting te geven maar ook een indicatie van de betrouwbaarheid of variantie van die schatting. Te vaak worden we geconfronteerd met artikelen waarin een bepaalde variabele of parameters is geschat waarbij de variantie niet wordt genoemd of berekend. Maar als dat wel zou gebeuren, zou deze groter zijn dan de nominale waarde van de parameter zelf. Dat maakt dat de resultaten van zo n schatting zeker niet al te serieus kunnen worden genomen. Vaak worden we gevraagd mee te denken met een reëel biomedisch probleem. Het blijkt dan mogelijk om door toepassing van enkele universele principes tot een relevant model te komen en geschikte numerieke waarden af te leiden uit metingen. Ondanks de geringere complexiteit van ons kwantitatieve model kunnen we toch betere uitspraken doen en conclusies trekken dan de zeer complexe kwalitatieve modellen met zeer veel, maar kwantitatief onbekende, fysiologische effecten. In de genoemde projecten nemen ook studenten deel, zowel van BMT als van Elektrotechniek. In stages en zeker bij afstudeerprojecten wordt een serieuze wetenschappelijke bijdrage verwacht. Hierbij zijn abstract kunnen denken en het onderscheiden van de essentie uit een heleboel details vereisten voor succes. Zeer regelmatig leidt dit tot publicaties met BMT-studenten al coauteur. Onze groep verzorgt een viertal colleges in de bachelor van BMT, namelijk Fysische modellen (1.2), Meten aan biologische systemen (1.3), Systeemanalyse (2.2) en Fysiologische processen en parameterschatting (3.1). Er zijn vele keuzevakken als vervolg op deze bachelorvakken beschikbaar. Voor stages en afstuderen hebben we voldoende nationale en internationale contacten, o.a. in UK, USA en Hongarije. De belangrijkste stafleden van onze groep voor het BMT-gerelateerde onderzoek zijn prof. Paul van den Bosch en dr. Natal van Riel. Je bent altijd welkom in het gebouw voor Elektrotechniek. Paul van den Bosch en Natal van Riel 11

12 Protatype april 2004 Stan Ackermans Instituut Ontwerp je eigen toekomst! Als je overweegt om na afronding van je studie aan een loopbaan in de industrie of het bedrijfsleven te beginnen, dan is het goed om te weten dat daarvoor een uitstekende voorbereiding bestaat bij het Stan Ackermans Instituut (SAI) aan de TU Eindhoven. Hier word je als trainee in 2 jaar opgeleid tot technologisch ontwerper. Bij een succesvolle afronding wordt per 1 januari 2004 het PDEngdiploma verstrekt (Professional Doctorate in Engineering), dat recht geeft op het voeren van de PDEng-titel achter de naam (was voorheen de titel Master of Technological Design, MTD). Om toegelaten te worden is een doctoraal diploma noodzakelijk. Er bestaat een strenge selectie. Bij de meeste opleidingen kun je op meerdere tijdstippen per jaar met het programma starten. Essentiële kenmerken van de ontwerpersopleidingen van het Stan Ackermans Instituut zijn: o o o o o o Interdisciplinair werken in teamverband Technische creativiteit Moderne ontwerptechnieken Kostenbesef en fabriceerbaarheid Kwaliteit Communicatieve vaardigheden De 8 opleidingen van het SAI: 1. Architectural Design Management Systems 2. Design and Technology of Instrumentation 3. Information and Communication Technology 4. Logistics Management Systems 5. Mathematics for Industry 6. Process and Product Design 7. Software Technology 8. User-System Interaction 12

13 Protatype april 2004 Het opleidingstraject van een ontwerpersopleiding omvat een periode van twee jaar full time. Het eerste jaar bestaat, naast het persoonlijke homologatieprogramma, uit een aantal speciaal voor de ontwerpersopleidingen ontwikkelde vakken, waarbij bovengenoemde kenmerken uitgebreid aan de orde komen. Afronding van deze vakken gebeurt veelal in groepsverband in de vorm van een case of project. De meeste programma s hebben Engels als voertaal; een groot deel van de instroom komt uit het buitenland. Daarnaast is er in elke opleiding onder de noemer Professional Development een scala van cursussen die gericht zijn op het ontwikkelen van algemene niettechnische vaardigheden en attitudes. Juist de aandacht voor communicatieve vaardigheden draagt bij aan het succes van de gediplomeerden in hun verdere carrière. Gedurende het tweede jaar voert een trainee met een grote mate van zelfstandigheid een ontwerpproject uit zowel voor als in het bedrijfsleven. De trainee wordt daarbij begeleid door medewerkers vanuit het Stan Ackermans Instituut en uit het bedrijf waarvoor het project wordt uitgevoerd. Uit het carrièreverloop van afgestudeerde ontwerpers blijkt, dat de extra investering van twee jaar wordt beloond met een steiler carrièrepad. Diverse tweejarige postdoctorale ontwerpersopleidingen Ontwerpen topprestatie Informatiedagen Twee keer per jaar (voorjaar en najaar) houdt het SAI een open dag in Eindhoven. De eerstvolgende informatiedag is op 8 april Meer informatie over het Stan Ackermans Instituut is te vinden op via tel , of via ons -adres: Kenmerken van de opleidingen: - Tweejarige betaalde fulltime opleidingen - Multidisciplinair en internationaal - Ontwikkeling van persoonlijke vaardigheden - Brug tussen wetenschap en de praktijk - Ontwerpopdracht in de industrie S.A.I. infodag De informatiedag vindt plaats in het 8 april Auditorium van de TU/e 2004 Aanvangstijd: uur Meer informatie en aanmelding: Tel / stan ackermans instituut, centrum voor technologisch ontwerpen 13

14 Protatype april 2004 Excursie Greve Offset De redactie van het Protatype weet voor jullie als lezers vijf keer per jaar een mooi verenigingsblad in elkaar te zetten. Echter, het mag duidelijk zijn dat dit blad niet zomaar na een druk op de knop uit een printer komt rollen. Een excursie naar de drukker leek daarom een goede mogelijkheid om precies te weten te komen hoe ons blad in elkaar wordt gezet. Uiteindelijk durfde alleen Rick Driessen samen met vier bestuursleden de fietstocht naar het bedrijf aan. We werden ontvangen door Paul Dikotter, onze contactpersoon bij Greve Offset, in een vergaderruimte met een grote tafel waarop allerlei bladen, posters en boekjes lagen. Meteen werd duidelijk dat Protagoras niet samenwerkt met een bedrijf dat alleen studenten weet te behagen, maar dat Greve Offset bij vele andere grote bedrijven drukwerk van hoge kwaliteit weet af te leveren. Bij een aantal bladen weet Paul een paar interessante feiten toe te voegen. Er is zelfs ooit een boek gedrukt en geleverd dat uiteindelijk 3000 euro per exemplaar kostte. Hierbij zat er goud in de bladzijden geweven en was het papier helemaal uit een oriëntaals land geïmporteerd. Dit verhaal gaf natuurlijk vijf ontstelde gezichten. Waar we uiteindelijk voor gekomen waren, was natuurlijk het drukken zelf. Eerst gingen we naar een kamer waar de films ontwikkeld werden. Een film is een soort sheet waarop de blauwdruk van vier pagina s staat. Voor elke kleur is een aparte film nodig. Als je bijvoorbeeld naar de kaft kijkt, kun je beredeneren dat hier twee films voor nodig zijn: één voor het zwart en één voor het specifieke rood dat Protagoras gebruikt. De verschillende films worden onder een belichter gelegd. Het deel van de film dat niet bedrukt is, laat licht door dat op een lichtgevoelige plaat terechtkomt. Deze plaat gaat de ontwikkelaar in en dit wordt uiteindelijk de drukplaat. Vervolgens gingen we naar een grote hal waar de drukpersen staan. Daar zagen we dat met een sneltreinvaart de lege pagina s de ene kant van de machines in vlogen om voorzien van een dun laagje inkt de andere kant te verlaten. Een drukpers bevat verschillende stations met de benodigde kleuren inkt. De pagina s krijgen dus bij ieder station een extra laag. Het verschil tussen een lichte en donkere kleur wordt bepaald door de afstand van de puntjes die gedrukt worden. Om duidelijk te maken hoe groot die invloed is, liet Paul ons met een loep naar twee vlakken kijken, de ene lichtblauw, de ander donkerblauw. Tot onze verbazing verschilden de puntjes niet 14

15 Protatype april 2004 van kleur, bij het lichtblauwe vlak staan de puntjes alleen verder van elkaar. Een andere werknemer (beroemd om zijn oneindige kennis van het ambacht) laat ons zien hoe ons blad gesneden en gevouwen wordt. Een groot apparaat met messen waar Joop Braakhekke jaloers op zou zijn, gleed door een pak papier alsof het boter was. Wanneer we allen een stap achteruit deden stelde Paul ons gerust door te zeggen dat er een veiligheidssysteem op zat. Een infrarood licht checkte of zich voor de messen iets bevond, bijv. een arm. Dit blokkeerde het mes. Het vouwen ging net zo gemakkelijk. Een automatische sorteermachine haalde uit elk van de tien opslagbakken een vel en legde deze zo neer dat er een boekje van gevouwen kon worden. Wij merkten al snel op dat ons Protatype meer dan 40 pagina s had. Paul vertelde dat dit inderdaad een probleem was en dat dus met de hand de vellen in de opslagbakken gelegd moesten worden als de machine aan het draaien is. Dit vond iedereen zielig voor degene die dit klusje moest opknappen en droeg mij op om voortaan maar dunnere Protatypes te maken. (nu dus gelukt!) Nadat Gijs het grapje maakte we stonden in de opslagruimte van al het papier of hij even een sigaretje mocht opsteken, gingen we terug naar de drukpers, waar op dat moment onze kaft werd gedrukt. Gespannen wachtten we het resultaat af, want de kaft moet er natuurlijk prachtig uit zien. Een voorbarige zucht van opluchting werd gevolgd door een lichte oeps -reactie van mijn kant. Nadat in twee minuten de 350 kaften door de machine waren gegaan moest ik bekennen dat ik een grote fout had gemaakt. Net als bijna iedere student die bij zijn eerste tentamen in het nieuwe jaar toch 2003 invult stond in de rode rand die de kaft siert met een groot lettertype Februari Na een onprettige stilte was Paul bereid om dit even recht te zetten met een slim bedachte truc. Hij nam de rode film van de kaft en liet de boosdoener afplakken met rood doorzichtig papier. Wanneer je deze film onder de belichter legde, kon een nieuwe plaat worden gemaakt die niet het jaartal bevatte. De nieuwe plaat kon opnieuw ontwikkeld en gedrukt worden. Met een goed en foutief exemplaar van de kaft werden we terug naar de ingang gebracht. Greve Offset is een leuk en flexibel bedrijf met een zeer goede service. Hierbij willen wij dus nogmaals Paul Dikotter en de rest bedanken voor de goede samenwerking die we hebben en die naar onze mening nog lang mag duren. Bram Coolen 15

16 Protatype april 2004 Even voorstellen Janneke Cuijpers Telkens wanneer de faculteit een nieuwe medewerker rijker wordt, met wie de studenten ook in aanraking zullen komen, mag deze zich voorstellen in het Protatype. Het secretariaat van BMT heeft de laatste tijd verschillende secretaresses gehad, maar nu is er eindelijk iemand die fulltime aanwezig kan zijn. Hieronder stelt zij zich voor. De meesten van jullie hebben mijn mailtje natuurlijk al wel gelezen, maar toch voor diegenen die mij nog niet kennen, wil ik me toch nog even voorstellen! Mijn naam is Janneke Cuijpers, ik ben 24 jaar en ik ben sinds 1 maart 2004 werkzaam als Managementassistent/Secretaresse bij het Opleidingsinstituut van de Faculteit BMT. Na mijn opleiding Directiesecretaresse ben ik gaan werken bij Schoevers Opleidingen. Hier heb ik vier jaar met veel plezier gewerkt. Toch wilde ik eens een kijkje nemen in een andere keuken: de uitzendkeuken. Ik heb ongeveer twee jaar gewerkt als intercedente bij Creyf s Interim. Hier heb ik heel wat mensen aan een baantje geholpen. Maar ik wilde toch weer de functie, waarvoor ik was opgeleid en waarin ik altijd met veel plezier heb gewerkt, gaan bekleden. Ik heb gesolliciteerd bij de TU/e en voilà; hier ben ik dan! Ik begin me al aardig thuis te voelen, dus dat is een goed teken! In mijn vrije tijd ga ik graag ergens lekker eten of een borrel drinken, daar waar het maar gezellig is. Ik heb al ontdekt dat jullie ook een leuke kroeg hebben onder in de faculteit, waar je op donderdag een paar pilsjes of iets anders kunt gaan drinken. Je zult me hier waarschijnlijk nog wel eens vaker samen met mijn collega s signaleren. We hebben al een kaart gekocht, maar dat zullen er nog wel een paar meer worden, denk ik. Ik denk dat jullie me ook nog wel regelmatig tegen zullen komen in jullie mailbox. (Niet reageren, is trakteren, haha) Mochten jullie me nodig hebben, dan hoor ik het wel! Ik ben van maandag tot en met vrijdag van uur op de TU/e aanwezig. (WH 1.105) Tot ziens! Janneke Cuijpers 16

17 Protatype Website highlight april 2004 In deze nieuwe rubriek wordt iedere keer een voor de studenten interessant item van de BMT-website onder de loep genomen. Deze première begint meteen met een heel belangrijke, zo niet de belangrijkste, site voor studenten én medewerkers: news & events: Het laatste BMT-nieuws en de komende activiteiten staan hierin op een rijtje, zowel activiteiten die door de faculteit georganiseerd worden als activiteiten die door anderen georganiseerd worden, zoals lezingen of symposia. Wel moeten ze altijd relevant en interessant zijn voor BMT ers. Wil je zelf iets op deze site aangekondigd zien? Geef het dan door via het contactadres onder aan de pagina! Namens de faculteit BMT, Mariken Althuizen 17

18 Protatype april 2004 Tirolerfest 2004 Anton, Anton, Anton! Woensdag 12 februari, laat in de avond in café Jansen & Jansen was het erg gezellig. Na de kou te hebben overleefd, tijdens het wachten voor het ophangen van jassen, werden we bij binnenkomst overspoeld door wanne-bekoeien, melkmeisjes, lederhosen, Antonnetjes en wodka. Het thema van dit eerste BMT-feest in 2004 was Tirol. De witte ballonnen dwarrelden naar beneden als sneeuwvlokken. De schapen op de muur huppelden vrolijk over de wei van lege bierglazen en de sneeuwpoppen smolten bij de geproduceerde hitte van alle hossende mensen. Rond elf uur zat de sfeer er al goed in. Iedereen was heel warm geworden van het welkomstdrankje, wat niet de enige versnapering van die avond was. De feestcommissie deed namelijk zijn best om de feestgangers van Deutsche bratwurst te voorzien, jammer genoeg zorgde deze niet voor extra warmte. Uitgedost met Heidi staartjes en een koeienbel was ik zo slim om naar het achterste gedeelte van het café te gaan waar genoeg ruimte was om mezelf uit te leven. (wat een hoop mensen niet bespaard is gebleven, jammer genoeg) De die-hards van BMT waren meteen te herkennen aan hun leuke kleding, waar zelfs een prijs voor werd uitgereikt. Verder waren het veel buitenstaanders die alles opvulden tot een gezellige drukte. Tussen de polonaise, op de gehele skihut cd door, werd er sehr viel bier getrunken und Jagermeister en Apfelkorn achterover gegossen. Toen de gezelligheid zijn hoogtepunt had bereikt, stopte de muziek, waarna we vermaakt werden met een hoop gekrijs van achterin. Ze hadden geen medelijden met meisjes die veel te koud gekleed waren voor het Tiroler klimaat (de sneeuw ontbrak net) en we werden naar buiten gestuurd, waar we in een hele lange rij moesten wachten om onze jassen op te kunnen halen. Gelukkig waren de Antonnetjes niet te benauwd om de klappertandende melkmeisjes warm te houden. (niet met Jägermeister) Ondanks de kou was iedereen in een zeer goede stemming en werd er in menig eettent nog nagepraat over een superleuk feestje. Renate Boekhoven 18

19 Protatype april 2004 Work for me Hoe zou jij het vinden? Om jouw ideeën terug te zien in innovatieve en eigentijdse producten die over de hele wereld worden verkocht? Ook iets voor jou? Om mee te werken aan flat TV, DVD of trendy keukenapparaten, aan complete stadionverlichting of patiëntvriendelijke röntgenapparatuur? Geef je ideeën de ruimte en ga een stap verder dan de bekende weg. Met enthousiaste collega s, met de nieuwste technologieën, in dynamische markten en in een internationale omgeving, met een enorme diversiteit. Voor meer informatie: 19

20 Protatype april 2004 BMT at work Meneer, ik snap het niet! Al een hele tijd krijg ik om de zoveel maanden een mail van onze opleidingsdirecteur: Onderwijsassistenten gezocht!. Tijdelijk zonder bijbaantje, en met het salarisstrookje van een eerder student-assistentschap in mijn achterhoofd besloot ik me halverwege het eerste trimester aan te melden als begeleider bij het tweedejaars vak Systeemanalyse, van Ad van den Boom. Na een sollicitatiegesprek, waarbij ik probeerde op de juiste momenten ja en amen te zeggen, dan wel mijn kritische mening te uiten, bleek mijn voornaamste pré dat ik als vijfdejaars een stuk boven de tweedejaars studenten stond. Derdejaars studenten gaan namelijk gezellig bier drinken met hun tweedejaars vriendjes of vriendinnetjes, wat gezag en autoriteit natuurlijk ernstig ondermijnt. Nadat ik vooral niet zei dat ik behoorlijk wat tweedejaars als Intropapa heb leren bier drinken, en bij de borrel regelmatig check of ze het nog kunnen, werd ik aangenomen. Daarna volgt de cursus didactische vaardigheden, onder de bezielende leiding van een enthousiaste Ruud, van huis uit elektrotechnicus, maar inmiddels fulltime pedagogisch idealist. Nadat iedereen zijn/haar oprechte medeleven had betuigd aan Kirsten ( Ga jij Thermo doen? Respect! ) werden ons de fijne kneepjes bijgebracht van een onfeilbaar stappenplan voor de structurele oplossing van exacte problemen. Als vijfdejaars heb je wel weer het nadeel dat het heel lang geleden is dat je voor de laatste keer een differentiaalvergelijking op papier hebt opgelost. De eerste begeleide zelfstudie vergt dan ook behoorlijk wat voorbereidingstijd. Gelukkig bleken onze pupillen ook redelijk kort van geheugen en leverden termen als homogene oplossing en lineaire tijdsinvariante systemen slechts zeer lauwe reacties op. We konden ze iets leren! Naarmate het trimester vordert, groei je steeds beter in de stof en in je rol als docent. Je ontdekt eindelijk hoe die tabel met Laplace-transformaties tot stand komt, en besluit meteen dat jouw studenten dat niet persé hoeven te weten. Met Ruud in je achterhoofd probeer je de studenten zelf het antwoord te laten bedenken volgens het stappenplan. Je beantwoordt als een heus orakel elke vraag met een tegenvraag, iedere keer weer een tipje van de sluier oplichtend. Langzamerhand krijg je steeds meer een band met je studenten, je weet wie de eenvoudigere vragen stelt en je weet wie je maar beter direct door kunt sturen naar de docent omdat je het antwoord zelf ook niet weet. Je hebt ook al vrij snel door bij wie het vaak wat langzamer gaat omdat ze de dag ervoor naar SSRE is geweest. Ook al ben ik in het algemeen geen fan van generalisering en heb ik in eerste instantie geen vooroordelen, meisjes zijn echt stukken ijveriger dan jongens, die het tot mijn grote verdriet vaak veel drukker hebben met het virtueel verijdelen 20

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel Lesbrief Zat Annie van Gansewinkel Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 )

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nieuwsbrief Stichting OER Stichting Onderwijs Evaluatie

Nadere informatie

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN AMIGA4LIFE Hooggevoelig, wat is dat? 7-10 jaar WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN 1 voorlichtingsbrochure hooggevoeligheid - www.amiga4life.nl Ik heb een talent! Ik kan goed

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Life Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? De studie is pittig; zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie direct vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Commissie-infolunch 18 september 2013

Commissie-infolunch 18 september 2013 Commissie-infolunch 18 september 2013 Lustrumboekcommissie ProZAc Ouderdagcommissie Redactie Protatype Feescommissie Esculaap commissie Introcommissie Symposiumcommissie ProBoKoCo LumiCie BuEx / Studiereis

Nadere informatie

Media¢er&Rotterdam&

Media¢er&Rotterdam& Media¢er&Rotterdam& MPM20 Kim,Robbin,Ricardo,Anisa,Arseli Bezochtop:15>10>2015 Inhoudsopgave Bedrijfomschrijving...3 Deproductie...4 Onzebeleving(Individueel)...5 Fotoverslag...7 2 Bedrijfomschrijving

Nadere informatie

5 senses strategy BTC guide to more focus

5 senses strategy BTC guide to more focus 5 senses strategy BTC guide to more focus Veel professionals maken de fout geen onderscheid te maken in fysieke rust en mentale rust. Ze nemen vooral rust door even te stoppen met hun acties. Maar als

Nadere informatie

Wij hebben op 28 september 2015 dit bedrijf mogen bezoeken in Rotterdam.

Wij hebben op 28 september 2015 dit bedrijf mogen bezoeken in Rotterdam. PostMasters Inleiding Postmasters is een franchiseformule in Nederlandvoor alle postzaken en print werk bent u hier bij het goede adres. Het motto van Postmasters is we deliver en dat is wat ze de klant

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

Nieuwsbrief van de Reinbôge

Nieuwsbrief van de Reinbôge vrijdag 16 januari 2015 Uit de jaarkalender: Januari Schoolkrant winter 30 januari Uurcultuur groep 6,7,8 13 februari Rapporten mee 17 en 19 februari Oudergesprekken 19 februari Nieuwsbrief februari 23

Nadere informatie

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL CHATTEN verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL Stotteren Kom op, Roy. Het is allang tijd. De leraar informatica legt een hand op Roys schouder. Maar Roy kijkt niet op of om. Hij zit achter de fijnste computer

Nadere informatie

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen.

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. Een klein gesprekje met God Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. God lachte breed. Dat is waar!, zei God. Jij bent ook het licht.

Nadere informatie

Stagedag Christiaan Huygens College, Eindhoven Natuurwetenschappelijk onderzoek 1, dd. 8 april 2008

Stagedag Christiaan Huygens College, Eindhoven Natuurwetenschappelijk onderzoek 1, dd. 8 april 2008 Stagedag Christiaan Huygens College, Eindhoven Natuurwetenschappelijk onderzoek 1, dd. 8 april 2008 Plan: Bij het Christiaan Huygens College mogen 4-VWO leerlingen een aantal dagen meelopen bij een bedrijf

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

EERLIJKE MENING: ANONIMITEIT: ONDERDELEN

EERLIJKE MENING: ANONIMITEIT: ONDERDELEN Deze vragenlijst sluit aan op de vragenlijst die je eerder hebt ingevuld over wetenschap en techniek in het basisonderwijs. Door de eerste en de tweede vragenlijst van een groep leerkrachten te vergelijken

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Zintuigen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/58369

Zintuigen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/58369 Auteur Iris Kikkert Laatst gewijzigd 11 March 2015 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/58369 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Presenteren the easy way

Presenteren the easy way Presenteren the easy way Dit is een uitgave van Marie-Jose Custers van CustersCoaching (niets uit deze uitgave mag gekopieerd worden) Voor de meeste mensen is presenteren een echte opgave. Ze weten dat

Nadere informatie

Verslag snuffelstage week St. Aloysiuscollege. 12 t/m 16 oktober 2015. Naam: Klas 3:

Verslag snuffelstage week St. Aloysiuscollege. 12 t/m 16 oktober 2015. Naam: Klas 3: Verslag snuffelstage week St. Aloysiuscollege 12 t/m 16 oktober 2015 Naam: Klas 3: DIT STAGEVERSLAG IS VAN Naam Emailadres Telefoon Klas MIJN STAGE DOE IK BIJ Naam organisatie Soort bedrijf Adres Plaats

Nadere informatie

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Ellen van den Ende in samenwerking met Mariëtte Verschure JONG EN HOOGGEVOELIG HOEZO ANDERS?! Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Uitgeverij Akasha Inhoud Hooggevoelig, hoezo anders?!

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk!

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk! 1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips Haal direct meer uit je netwerk! Inleiding Allereerst wil ik u bedanken voor het downloaden van dit e-book. Na weken van voorbereiding kunnen we dan nu eindelijk dit e-book

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

International Study Project

International Study Project International Study Project International Study Project Het International Study Project (ISP) is een studie project in het buitenland, waarbij een groep van 24 laatstejaars bachelor- en masterstudenten

Nadere informatie

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Molecular Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Wilhelmina Kinderziekenhuis Wat staat er in deze folder Informatie voor ouders 2 Het medicijn Gammaglobuline onder je huid (subcutaan) 4 Wil je meer

Nadere informatie

Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon

Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon Parabel geschreven door Neale Donald Walsch Ergens in de tijd was er een Zieltje, dat tegen God zei: Ik weet wie ik ben! God zei: Dat is heel mooi. Wie ben

Nadere informatie

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 1 Vera Kleuskens groep 7 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Inleiding... 4 1. Wat is E.H.B.O... 5 2. E.H.B.O. vereniging... 6 3. Cursus... 7+8+9 4. Reanimatie en A.E.D....

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. NR. 16 vrijdag 18 december 2015

NIEUWSBRIEF. NR. 16 vrijdag 18 december 2015 NR. 16 vrijdag 18 december 2015 Kerstfeest! Kerst is een tijd voor familie. Tijd voor gezelligheid, fijne kaarsjes in het donker, liefst even geen geruzie, tijd voor lekker uitgebreid eten. Het is mooi

Nadere informatie

Where innovation starts. Vakken eerste jaar major Technische Bedrijfskunde

Where innovation starts. Vakken eerste jaar major Technische Bedrijfskunde Where innovation starts Vakken eerste jaar major Technische Bedrijfskunde TU/e Bachelor College De Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) bundelt haar bacheloronderwijs in het Bachelor College. Als student

Nadere informatie

Vraag aan de zee. Vraag aan de tijd. wk 3. wk 2

Vraag aan de zee. Vraag aan de tijd. wk 3. wk 2 Bladzijde negen, Bladzijde tien, Krijg ik het wel ooit te zien? Ander hoofdstuk, Nieuw begin.. Maar niets, Weer dicht, Het heeft geen zin. Dan probeer ik achterin dat dikke boek. Dat ik daar niet vaker

Nadere informatie

Bij. research. Gemaakt door: Flore Wassenberg A3c Stage gelopen bij Ron en Janne.

Bij. research. Gemaakt door: Flore Wassenberg A3c Stage gelopen bij Ron en Janne. Bij research Gemaakt door: Flore Wassenberg A3c Stage gelopen bij Ron en Janne. Opdracht 1 Stagelogboek De eerste dag heb ik bij Ron Steijvers stage gelopen en die is project leider ontwikkelaar, vooral

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit?

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Naam opleiding: Industrieel Ontwerpen Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... Stap : Wat Kan ik? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

Sollicitatieformulier Commissies Studiejaar 2013-2014

Sollicitatieformulier Commissies Studiejaar 2013-2014 Sollicitatieformulier Commissies Studiejaar 2013-2014 Algemeen Met dit formulier solliciteer je voor een functie in één van de commissies van S.F.V. Cedo Nulli om zo actief lid te worden. Actief lidmaatschap

Nadere informatie

Marleen Janssen. Alleen voor vrouwen. Het geheim van het vallei-orgasme

Marleen Janssen. Alleen voor vrouwen. Het geheim van het vallei-orgasme Marleen Janssen Alleen voor vrouwen Het geheim van het vallei-orgasme isbn 978-90-225-6824-8 isbn 978-94-6023-774-4 (e-boek) nur 600 Omslagontwerp: Studio Vruchtvlees Zetwerk: Steven Boland 2013 Marleen

Nadere informatie

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training 2010 Marco Honkoop NLP coaching & training Introductie Dit ebook is gemaakt voor mensen die meer geluk in hun leven kunnen gebruiken. We kennen allemaal wel van die momenten dat het even tegen zit. Voor

Nadere informatie

Activiteitengids. buitenschoolse opvang Ypenburg

Activiteitengids. buitenschoolse opvang Ypenburg Activiteitengids buitenschoolse opvang Ypenburg 13 mei t/m 12 juli 2013 Voorwoord Hallo allemaal, Hier is een nieuw knaloranje boekje van Leuk Ypenburg met weer allerlei superleuke workshops. Deze keer

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Workshop Octrooien, uitvindingen, merken en modellen 23 november 2011 HAVO/VWO-4

Workshop Octrooien, uitvindingen, merken en modellen 23 november 2011 HAVO/VWO-4 Workshop Octrooien, uitvindingen, merken en modellen 23 november 2011 HAVO/VWO-4 Evenement Op 23 november brachten 18 leerlingen van 1 school uit de regio een bezoek aan De High Tech Campus en kregen de

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

Concept Tik en Tel. Esmay Smidt MM1B Projectbegeleiding

Concept Tik en Tel. Esmay Smidt MM1B Projectbegeleiding Concept Tik en Tel Esmay Smidt MM1B Projectbegeleiding Inhoudsopgave Het voorblad 1 De inhoudsopgave 2 De briefing 3 De debriefing 4 Het concept van Tik en Tel 5 De planning 6 De begroting 7 De feedback

Nadere informatie

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 De Nationale Studenten Enquête (NSE) is een grootschalig landelijk onderzoek waarin jaarlijks alle Bachelor en Master studenten in het hoger onderwijs gevraagd

Nadere informatie

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Hoofdstuk 5: Hoe Je De Kans Op Success Verruïneerd De Vijf Dodelijke Misvattingen Eén van de manieren om je kansen op succes gegarandeerd te verruïneren

Nadere informatie

TIPS VOOR MODELLEN. (Helaas liep ook deze poging om weer een baan te vinden weer op niets uit).

TIPS VOOR MODELLEN. (Helaas liep ook deze poging om weer een baan te vinden weer op niets uit). TIPS VOOR MODELLEN In dit artikel: Je portfolio, Je Houding, Je Niveau, Je vakgebied, Je eigen website, Werk met een contract, Oefen poses en uitdrukkingen, Waarschuwing, Outfit, Fotograaf, Modellenbureaus

Nadere informatie

Kids. &Go. Informatieblad speciaal voor kinderen

Kids. &Go. Informatieblad speciaal voor kinderen Informatieblad speciaal voor kinderen Datum; Aalsmeer, jaar 2011 Gemaakt door; Bianca Wegbrands daar, Wat leuk dat je dit informatieblad speciaal voor kinderen wilt lezen. Ik zal me eerst even aan jou

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

Voorbereidingscursussen

Voorbereidingscursussen Voorbereidingscursussen Biologie Natuurkunde Scheikunde Wiskunde Studeren aan de Open Universiteit voorbereidings cursussen Het systeem van eindexamenprofielen in het voortgezet onderwijs brengt met zich

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen!

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen! 1 Wil je wel leren? Opdracht 1a Wat heb jij vanzelf geleerd? 7 Opdracht 1b Van externe naar interne motivatie 7 Opdracht 1c Wat willen jullie graag leren? 8 2 Kun je wel leren? Opdracht 2a Op wie lijk

Nadere informatie

WISKUNDE B -DAG 2002 1+ 1 = 2. maar en hoe nu verder? 29 november 2002

WISKUNDE B -DAG 2002 1+ 1 = 2. maar en hoe nu verder? 29 november 2002 - 0 - WISKUNDE B -DAG 2002 1+ 1 = 2 maar en hoe nu verder? 29 november 2002 De Wiskunde B-dag wordt gesponsord door Texas Instruments - 1 - Inleiding Snel machtverheffen Stel je voor dat je 7 25 moet uitrekenen.

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO Opdracht Opdrachtkaart DR-06-01-01 Voorkennis: Grafische vorming Intro: Er zijn verschillende druktechnieken in de printmedia. Digitaal printen is een vrij nieuw

Nadere informatie

Keuzeverslag. Mijn keuze is ITM. Studentnaam : Shanilla Nazier Studentnummer : 500676665

Keuzeverslag. Mijn keuze is ITM. Studentnaam : Shanilla Nazier Studentnummer : 500676665 Keuzeverslag Mijn keuze is ITM Studentnaam : Shanilla Nazier Studentnummer : 500676665 Klas : IP110 Emailadres : Naziers001@hva.nl Datum : 18/10/2012 1 Inhoudsopgave 2 Inleiding... 2 3 Wie ben ik... 3

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces Apple Fanboy Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C De intro Welkom in het verslag van de Apple fanboy, ik ben Jippe Joosten en ik ben enorm fan van Apple. Ik ben nu 21 jaar oud

Nadere informatie

Kim van de Ven kimvdven@gmail.com

Kim van de Ven kimvdven@gmail.com Kim van de Ven kimvdven@gmail.com September, 2012 BioMedische Technologie BMT 7 jaar gestudeerd (2000-2007) Begonnen met 5 jarige opleiding, uiteindelijk 6 jaar bachelor / 3 jaar master (2 jaar overlap)

Nadere informatie

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken!

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! Dé expert in praktische apotheektrainingen E-PAPER Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! 1 Inhoudsopgave De cliënt en ik 3 Weet jij nog waarom je in de apotheek wilde

Nadere informatie

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Beste leden, Onder andere in nieuwsbrief nummer zes: - Examenorganisatie World Travel Academy zoekt surveillanten / assessoren - Zomerstop 2013 - Stageproject Drieuit Creatief

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Studie en Loopbaan Wiskunde 2011

Studie en Loopbaan Wiskunde 2011 Studie en Loopbaan Wiskunde 2011 college 5 Programma College 5: 1 e uur: - Informatief interview Martijn Zaal (promovendus) - Bespreken sollicitatiebrieven en CV s 2e uur: - Presentatie Mirjam Boer (Sogyo)

Nadere informatie

Praktische Opdracht (p.o.) brugklassen 2015-16. De Romeinen! NAAM: KLAS: ONDERWERP: 01-02-2016 p.o. inleveren!

Praktische Opdracht (p.o.) brugklassen 2015-16. De Romeinen! NAAM: KLAS: ONDERWERP: 01-02-2016 p.o. inleveren! Praktische Opdracht (p.o.) brugklassen 2015-16 NAAM: KLAS: ONDERWERP: 01-02-2016 p.o. inleveren! De Romeinen! Inhoudsopgave Hoe gaan jullie te werk? Blz. 2 Hoofd- en deelvragen bedenken Blz. 3 Inleiding

Nadere informatie

Geconstateerde problemen bij verzoeken aan de examencommissies

Geconstateerde problemen bij verzoeken aan de examencommissies Geconstateerde problemen bij verzoeken aan de examencommissies Voorwoord Naar aanleiding van haar visiedocument heeft de Facultaire Studentenraad (FSR) een inventarisatie gedaan onder de studenten van

Nadere informatie

Naam: Valérie den Besten Klas: G&I A Datum: 06-11-15 Module: Project 100% presence Begeleider: Irene van Peer Groep 11 (team 14)

Naam: Valérie den Besten Klas: G&I A Datum: 06-11-15 Module: Project 100% presence Begeleider: Irene van Peer Groep 11 (team 14) Naam: Valérie den Besten Klas: G&I A Datum: 06-11-15 Module: Project 100% presence Begeleider: Irene van Peer Groep 11 (team 14) Reflectieverslag Maandag hebben we gebrainstormd en we hebben voor mijn

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Ekelmans & Meijer Advocaten (Rechten)

Ekelmans & Meijer Advocaten (Rechten) Evaluatie-rapport STEP In-housedag bij Ekelmans & Meijer Advocaten (Rechten) -- De Boelelaan N-b, HV Amsterdam info@stepweb.nl T. () F. () postbank rekening K.V.K Amsterdam S INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.

Nadere informatie

Hoe ervaar je de les (sen) die krijgt van Dhr Talman? De lessen van meneer talman zijn leerzaam, duidelijk. Hij legt het allemaal rustig uit.

Hoe ervaar je de les (sen) die krijgt van Dhr Talman? De lessen van meneer talman zijn leerzaam, duidelijk. Hij legt het allemaal rustig uit. Hoe ervaar je de les (sen) die krijgt van Dhr Talman? De lessen van meneer talman zijn leerzaam, duidelijk. Hij legt het allemaal rustig uit. Goed, duidelijke manier van les geven Goed en zinvol. Goed

Nadere informatie

Jaargang 3 - nummer 5 week 28. In dit nummer. Voor u ligt alweer de laatste nieuwsbrief van dit schooljaar. Van de directeur

Jaargang 3 - nummer 5 week 28. In dit nummer. Voor u ligt alweer de laatste nieuwsbrief van dit schooljaar. Van de directeur Jaargang 3 - nummer 5 week 28 In dit nummer Van de directeur 1 Examenresultaten 2 MaS klas HK1B 3 Culture beat 3 Night of the nerds 4 Vakantierooster 2014-2015 5 Impressie van de activiteitenweek 6 Van

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE ONDERBOUW HAVO/VWO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE ONDERBOUW HAVO/VWO LEERLING LESMODULE ONDERBOUW HAVO/VWO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WANNEER GEBRUIK JE JE HERSENEN? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? 1.2 HOE WERKEN JE HERSENEN EN JE ZINTUIGEN SAMEN?

Nadere informatie

Vrijdag 10 juni 2016 Jaargang 12 nr. 20

Vrijdag 10 juni 2016 Jaargang 12 nr. 20 Vrijdag 10 juni 2016 Jaargang 12 nr. 20 In deze Link: - Warm weer - Groepsindeling 2016 2017 - Studiedag - Vooruitblik voorgezet onderwijs eind groep 7 - de Digitale Leerschool - Kalender Uit de groepen:

Nadere informatie

Energiek de lente in!

Energiek de lente in! Miniboekje Energiek de lente in! 10 tips voor meer balans & energie Beste lezer, Dit boekje is een klein cadeautje voor u! De lente is weer begonnen en de bomen staan te popelen om uit te lopen. Koeien

Nadere informatie

Nieuwsbrief juni 2015

Nieuwsbrief juni 2015 Nieuwsbrief juni 2015 Bericht van directie: Zoals we al eerder hebben gecommuniceerd, zijn we steeds meer mooie stappen aan het zetten in de ontwikkeling van onze integrale samenwerking. Graag informeren

Nadere informatie

De geel gearceerde woorden staan op een Bingo-kaart die aan de kinderen is uitgedeeld. Als de kinderen Bingo hebben, roepen ze Amen

De geel gearceerde woorden staan op een Bingo-kaart die aan de kinderen is uitgedeeld. Als de kinderen Bingo hebben, roepen ze Amen Overdenking zondag 13 maart 2016, KSG-dienst, in de Terskflierkerk 5 e zondag 40 dagentijd Wat maakt mij sterk? Lezing Rechters 16: 15-20 Door ds. A.J.Wouda De geel gearceerde woorden staan op een Bingo-kaart

Nadere informatie

15 tips om de dag ontspannen te beginnen

15 tips om de dag ontspannen te beginnen 15 tips om de dag ontspannen te beginnen Het is voor werknemers met een drukke agenda vaak moeilijk goed voor hun lichaam te zorgen. Daarom heb je tools nodig om je lichaam en geest te ontspannen. Voor,

Nadere informatie

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen Op 1 januari worden volop goede voornemens gemaakt. We willen stoppen met roken, afvallen, meer bewegen, gezonder leven en ga zo maar door. Afvallen is

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Wild Beest. Opdrachtenboekje. Basisonderwijs groep 5 t/m 8

Wild Beest. Opdrachtenboekje. Basisonderwijs groep 5 t/m 8 Wild Beest Opdrachtenboekje Basisonderwijs groep 5 t/m 8 24 februari t/m 29 mei 2015 Wild Beest In dierentuin Dierenrijk zijn door een computerstoring bij een aantal kooien de elektronische sloten open

Nadere informatie

Horeca en Facility 2016/2017

Horeca en Facility 2016/2017 novacollege.nl/horecafacility Facilitair management Gastheer/gastvrouw Horeca management en ondernemen Kok Horeca en Facility 2016/2017 Op het Nova College leer ik niet alleen veel over eten, drinken en

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

het begin van dit boek

het begin van dit boek De autisme survivalgids 9 het begin van dit boek Ken je dat gevoel? Je bent een kind. Een jongen of een meisje. Om je heen zijn er heel veel andere kinderen. Allemaal zien ze er net een beetje anders uit.

Nadere informatie

Boventallig? Pech. Of toch niet?

Boventallig? Pech. Of toch niet? Boventallig? Pech. Of toch niet? Op pad met onze Wandelcoach Tineke Franssen Harriët (37, foto) werkt drie jaar bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Eerst als projectleider ICT. Maar de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Inhoudsopgave Welkom Blz. 3 Wat zijn baby- en kindergebaren? Blz. 4 Voordat je begint Blz. 5 De eerste gebaren Blz. 6 & 7 Gebaren- tips Blz. 8 Veel gestelde

Nadere informatie

1 Debriefing NOS op 3 MediaLAB Project

1 Debriefing NOS op 3 MediaLAB Project 1 Debriefing NOS op 3 MediaLAB Project Beschrijving van de organisatie Volgens de website van de NOSop3 (nos.nl 2011) doet NOSop3 24 uur per dag, 7 dagen per week, as it happens verslag van het laatste

Nadere informatie

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 Ik arriveer op een zon overgoten Wijkpark. Nog geen kwartier later wordt het park in de schaduw gelegd door donkere wolken. Die trokken gelukkig weg en wederom

Nadere informatie

Inventarisatie enquête over het gebruik van videofragmenten bij het onderwijs van Inleiding Staats- en Bestuursrecht

Inventarisatie enquête over het gebruik van videofragmenten bij het onderwijs van Inleiding Staats- en Bestuursrecht Inventarisatie enquête over het gebruik van videofragmenten bij het onderwijs van Inleiding Staats- en Bestuursrecht Faculteit der Rechtsgeleerdheid, Universiteit Leiden Afdeling ICT&O, Cleveringa Instituut,

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

Inleiding Het doen van een abortus heeft voor iedereen een verschillende reden en ook verschillende gevolgen. Maar onthoud goed, je hebt het niet

Inleiding Het doen van een abortus heeft voor iedereen een verschillende reden en ook verschillende gevolgen. Maar onthoud goed, je hebt het niet Inleiding Het doen van een abortus heeft voor iedereen een verschillende reden en ook verschillende gevolgen. Maar onthoud goed, je hebt het niet gedaan omdat je een slecht mens bent, maar juist omdat

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Stages. Het zoeken van een stageplaats Stappenplan

Inhoudsopgave. Stages. Het zoeken van een stageplaats Stappenplan Stageverslag klas 9 Parcival College 2013 Inhoudsopgave Stages Het zoeken van een stageplaats Stappenplan Tijdens je stage Doel van de stage Stageprogramma Voorbereiding en afsluiting Waar moet je op letten

Nadere informatie