Wordt jouw dag regelmatig verpest door hoofdpijn? En helpen de pijnstillers van de drogist niet?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wordt jouw dag regelmatig verpest door hoofdpijn? En helpen de pijnstillers van de drogist niet?"

Transcriptie

1 Februari 2009 Vrouw & Gezondheid Zwanger of juist niet? Welk anticonceptiemiddel past het beste bij jou? Welke behandelmethoden zijn er voor een stel dat gestopt is met het gebruik van anticonceptie maar binnen een jaar nog steeds niet zwanger is? Een vrolijke uitstraling is de beste verjonging Voormalig fotomodel Daphne Deckers is één van Neerlands schoonheidsiconen. Wat is haar beautygeheim? En hoe kijkt zij aan tegen plastische chirurgie? Overgangsverschijnselen De hormoonschommelingen tijdens de overgang kan bij 85% van de vrouwen leiden tot stemmingswisselingen, urineverlies en toenemende transpiratie. Lichamelijke en psychische hulp is tegenwoordig binnen handbereik. Bacteriële hygiëne en vaginale klachten Door een verstoring van de zuurgraad van de vagina kunnen vrouwen last krijgen van vaginale klachten, maar welke verschillende zaken beïnvloeden de zuurgraad? Pagina 5 Pagina 6 Pagina 8 Pagina 13 Wordt jouw dag regelmatig verpest door hoofdpijn? En helpen de pijnstillers van de drogist niet? Misschien heb je migraine. Doe de hoofdpijnzelftest op 0110MXT09NL35J0109 Een onafhankelijke themabijlage van Mediaplanet, gedistribueerd met HET AD De inhoud van deze bijlage valt niet onder de verantwoordelijkheid van de ad-redactie MAX35J_Banner266x50.indd :54:35

2 2 MEDIAPLANET THEMABIJLAGE vrouw & gezondheid Verstand van vrouwen? FEBRUARI 2009 VROUW & GEZONDHEID Ik ben best bereid ruimdenkend te zijn, maar het is mij werkelijk een raadsel waarom vrouwen toch zo graag hun benen harsen. Ik heb dat één keer geprobeerd en ik kan u vertellen: dat was geen onverdeeld genoegen. Vriendinnen zeiden achteraf dat ik er beter aan had gedaan eerst de haren kort te knippen, maar gedane zaken nemen geen keer en het resultaat was dat mijn benen er uitzagen als het onderstel van een dakloze, drugsverslaafde wielrenner. Enfin, dat ik daarmee vervolgens niet bijster veel indruk maakte op de vrouwen, dat laat zich raden. Zwanger of juist niet? Welk anticonceptiemiddel past het beste bij jou? Welke behandelmethoden zijn er voor een stel dat gestopt is met het gebruik van anticonceptie maar binnen een jaar nog steeds niet zwanger is? Pagina 5 Een vrolijke uitstraling is de beste verjonging Voormalig fotomodel Daphne Deckers is één van Neerlands schoonheidsiconen. Wat is haar beautygeheim? En hoe kijkt zij aan tegen plastische chirurgie? Pagina 6 EEN ONAFHANKELIJKE THEMABIJLAGE VAN MEDIAPLANET, GEDISTRIBUEERD MET HET AD DE INHOUD VAN DEZE BIJLAGE VALT NIET ONDER DE VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE AD-REDACTIE Overgangsverschijnselen Bacteriële hygiëne en vaginale klachten De hormoonschommelingen tijdens de overgang kan bij 85% van de vrouwen leiden tot Door een verstoring van de zuurgraad van stemmingswisselingen, urineverlies en toenemende transpiratie. Lichamelijke en psychische vaginale klachten, maar welke verschillende de vagina kunnen vrouwen last krijgen van h u l p i s t e g e n w o o r d i g b i n n e n h a n d b e r e i k. zaken beïnvloeden de zuurgraad? Pagina 8 Pagina MXT09NL35J0109 Toch is het vermoedelijk juist vanwege die grenzeloze ruimdenkendheid dat men mij vroeg om dit voorwoord te schrijven voor de themabijlage Vrouw & Gezondheid. De gedachte moet zijn geweest dat er behoefte was aan een jonge knul met verstand van vrouwen en laten we wel wezen: dan kom je natuurlijk al rap bij mij uit. Zeg je verstand van vrouwen, dan zeg je Oscar Kocken. Werkelijk waar, dag in dag uit houd ik mij bezig met deze materie. Sterker nog: ik sta er mee op en ik ga er mee naar bed. De wijze waarop ik mij met vrouwen bezig houd is er een van oneindige verbazing. Ik weet niet precies wat schellen zijn, maar met enige regelmaat vallen ze van mijn ogen. Het blijkt namelijk nogal een gedoe te wezen om een vrouw te zijn, daar staan veel mannen niet bij stil. Mannen hebben geen omkijken naar hun lijf en houden zodoende nog wat tijd over om een modelspoorbaan te onderhouden, voetbalwedstrijden te kijken of sodoku-puzzels op te lossen, maar voor vrouwen is daar absoluut geen sprake van. Het ene deel van de vrouwheid heeft het namelijk druk met bloedmooi op de covers van modebladen te staan en het andere deel van de vrouwheid heeft het druk met verwoede pogingen om er net zo uit te zien. Daar gaat natuurlijk een hoop tijd in zitten en dat kost bovendien een hoop energie. Energie, die de mannen liever anders besteed zouden zien. Mannen vinden het vaak gezeur. Zij zeggen: Ik hou van je, ik vind je mooi zoals je bent. Tenminste, dat is wat ze bedoelen. Het klinkt helaas meestal als: Schiet op, we komen te laat of Wat kan mij het nou schelen welke jurk je aantrekt? Een enkele keer slaat zo n kerel een arm om zijn vrouw heen en vertelt hij wat hij zojuist op televisie zag: Maak je niet druk, die modelletjes Oscar Kocken Is geboren in 1983 Schreef voor Spunk, NRC-Handelsblad en Passionate Is columnist voor Elle en Theatermaker Schrijft verhalen en theaterteksten zijn een en al fotosjop. Om vervolgens in al zijn argeloosheid een bijzonder goed bedoeld advies ten beste te geven: Waarom laat jij je niet een keer fotosjoppen? En als dat niet helpt: Weet je wat? Ik trakteer. Want dat hadden ze jaren geleden van hun moeder geleerd: je moet een vrouw trakteren. Overlaad haar met cadeaus, zodat haar vriendinnen kunnen zien hoe waardevol zij is voor haar geliefde. Maar de man denkt dat hij de cadeaus die hij geeft zélf mooi moet vinden, de stumpert. Was de mensheid een kunstwerk geweest, dan noemden we de man een tragisch personage. Het ziet er namelijk niet naar uit dat hij de problemen met de vrouw ooit het hoofd zal kunnen bieden. Enfin, om een beetje licht in de duisternis te scheppen is er nu dus een themabijlage Vrouw & Gezondheid. Dat zou er eindelijk toe kunnen leiden dat de vrouw zich begrepen voelt en dat de man op het juiste moment het juiste zegt. Er is echter één onvoorzien probleempje: artikelen over auto s worden zelden gelezen door auto s, maar altijd door liefhebbers van auto s; artikelen over tuinen worden zelden gelezen door tuinen, maar altijd door mensen die willen weten hoe zij het beste omspringen met hun tuin; artikelen over vrouwen daarentegen worden zelden gelezen door mannen die willen weten hoe zij moeten omgaan met vrouwen, maar altijd door vrouwen. Oscar Kocken Foto: Willem Popelier Inhoud 04 Wat kan er beter? 05 Onze invloed op de zwangerschap 06 vrolijke uitstraling is beste verjonging 08 hormonale veranderingen 11 Je huid als visitekaartje 11 Hoofdpijn: complexer dan het lijkt 13 vaginale klachten 15 Kanker: alle kennis verdeeld Vrouw & Gezondheid - publicatie Mediaplanet publishing house B.V. Mediaplanet produceert, financiert en ontwikkelt themakranten In pers, online en via broadcasting. Project Manager: Yvonne Ovink Mediaplanet Publishing House B.V Editorial Manager: Birte van Ouwerkerk, Mediaplanet Publishing House B.V Sub Editor Design: Thomas Rohlfs, Mediaplanet Publishing House B.V Tekst: Dennis Mensink, Koos Plegt, Saskia Heuckelbach, Annemiek de Waard Cover: maodesign / Istockphoto.com Mediaplanet is de leidinggevende Europese uitgever van themakranten in pers, online en via broadcasting. Als u zelf een idee heeft over een onderwerp, of misschien wel een heel thema, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen. Yvonne Ovink Mediaplanet Publishing House, Kristiina Kansen, Country Manager tel: Gedistribueerd met het AD, februari hectare Sauna, Beauty & Wellness op de Veluwe Het nieuwste en grootste wellnessresort van Nederland, de Veluwse Bron, ligt op een 21 hectare groot landgoed en biedt meer dan m 2 aan wellnessfaciliteiten. Vrouw en Gezondheid Wellness Special Ontvangst tussen en uur met kof e of thee Gebruik van alle sauna- en wellnessfaciliteiten tot uur Onbeperkt gebruik van douchegel, shampoo en scrubzout Rasul kleibehandeling van 30 minuten Luxe lunchbuffet 49,- Presentje Geldigheid en voorwaarden Geldig tot en met 31 mei 2009 m.u.v. de feestdagen. Niet geldig i.c.m. andere acties. Reserveren noodzakelijk o.v.v. Vrouw en Gezondheid. Viskweekweg 10, 8166 KJ Emst T:

3 Multivitamines. Ook tijdens het afvallen wil je ze niet missen! Roter Multivitamines: Ter aanvulling van mogelijke tekorten in de voeding tijdens diëten Helpen je prestaties te verbeteren Goed voor het concentratievermogen Voor het behoud van energie Ondersteunen het afweersysteem Benieuwd naar de zachtheid en de heerlijke smaak? Vraag een gratis proefverpakking aan via KAG-nr Adv Multivit AD Vrouw&Gez. 266x :03:48

4 4 MEDIAPLANET THEMABIJLAGE vrouw & gezondheid persoonlijk Marian van der Hoeven (46), winnaar Beste zorgidee van Nederland 2008 : Zorgaanbod voldoende, toegankelijkheid moet beter Ik ben ervan overtuigd dat het zorgaanbod in Nederland goed is. Knelpunt is volgens mij de toegankelijkheid ervan. Zorg wordt aangeboden door veel verschillende instanties met ieder hun eigen regels, aanvraagprocedures, keuringsartsen, et cetera. Voor de patiënt is het erg lastig om in deze jungle de weg te vinden. Bovendien vraagt het de nodige doortastendheid om uiteindelijk de zorg te krijgen die men nodig heeft. Als zorgaanbiedend Nederland in staat is om dit klantgerichter aan te bieden, zal de kwaliteitsbeleving van de zorg aanmerkelijk stijgen. Foto: ichaka / istockphoto Wat kan er beter? Het niveau van de zorg verbetert voortdurend. Nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen, medicijnen en behandelingen zorgen ervoor dat zorgbehoevenden steeds betere hulp krijgen. Althans, medisch gezien. Op sociaal vlak zijn er nog verbeteringen mogelijk, hoewel de goede lijn is ingezet. door Annemiek de waard Vrouwen die kanker hebben en kaal worden door de chemokuren hebben bijvoorbeeld een pruik nodig. Maar hoe weet je nu wat een goede pruik is? Lingerie is net zoiets. Hoe kom je aan een geschikte en leuke bh als je borst is geamputeerd? Niemand die het je uitlegt. Anouk Diamant (31), moeder en student: Mogelijkheid jaarlijkse check-up ontbreekt Wat mij betreft mag er wel een jaarlijkse check-up zijn voor vrouwen die daar om welke reden dan ook behoefte aan hebben. Denk aan voormalig kankerpatiënten. In Nederland is de mogelijkheid er niet je even te laten testen, terwijl het in Duitsland heel gewoon is. Daar moet je wel voor betalen, maar je bent dan wel van je onzekerheid af. Maureen Ovink (38), communicatiemedewerker: Ik mis vaak iets van empathie Ik ben zwanger en misschien moet ik binnenkort naar een gynaecoloog. Maar eigenlijk zit ik daar niet op te wachten. Veel gynaecologen richten zich meteen op het probleem in je buik en vragen niet eens hoe het persoonlijk met je gaat. Bij de specialisten mis ik vaak iets van empathie. Ze leggen in onbegrijpelijke termen uit wat ze onderzoeken, maar vragen niet of je het begrijpt en hoe je je daarbij voelt. De communicatie richting patiënt kan dus een stuk begrijpelijker, hoewel ik vind dat patiënten daarin ook zelf verantwoordelijkheid dragen. Op het gebied van medische behandelingen scoort Nederland internationaal gezien bepaald niet slecht. Maar vrouwen hebben behoefte aan meer dan alleen een oplossing voor hun lichamelijke probleem, stelt Catherine van Heest, directeur van zorgorganisatie Care for Women. Medici zijn gericht op het medisch behandelen van patiënten en niet zozeer op persoonlijke begeleiding. Vrouwen willen uitleg. Ze willen betrokken worden bij wat er gaat gebeuren. Dat gebeurt vooralsnog te weinig. De zorg is in Nederland vaak helemaal gebaseerd op de specifieke opleiding die de arts of een andere zorgverlener heeft genoten, stelt Van Heest. Heb je een ander probleem? Dan kan hij je simpelweg niet helpen, maar is hij vaak ook niet in staat je naar de juiste professional door te sturen. Ons dringende advies aan deze artsen is dan ook: vraag eens waar die patiënt precies behoefte aan heeft! Artsen worden inderdaad vooral opgeleid om een bepaald medisch probleem te bekijken, maar de huidige opleidingen houden ook steeds meer rekening met andere zaken, zegt Rob Göbel, gespecialiseerd verpleegkundige obstetrie (verloskunde) en gynaecologie bij het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG) in Amsterdam. De eisen voor de gezondheidszorg zijn veranderd, weet Göbel, die zich bij het OLVG bezighoudt met kwaliteit en onderwijs. Mensen weten meer onder meer door de opkomst van internet. Daardoor zijn ze assertiever en mondiger geworden. Hij stelt zich wel de vraag of de maatschappij de extra kosten kan dragen. Artsen zijn immers duur. Moet een arts niet vooral doen waarin hij steengoed is en moet de opvang en begeleiding niet van iemand anders komen? Göbel pleit voor de extra inzet van verpleegkundigen. Verpleegkundigen zeker gespecialiseerde verpleegkundigen verloskunde en gynaecologie zijn tijdens hun opleiding al veel bezig met seksespecifieke zorg. Vrouwen hebben behoefte aan meer dan alleen een oplossing voor hun lichamelijke probleem Overgang De meeste vrouwen hebben last van overgangsverschijnselen. Het blijkt voor veel vrouwen die ermee te maken krijgen een negatieve ervaring, waar zij zich niet goed op hebben kunnen voorbereiden. Van Heest: Vaak wordt er tegen vrouwen die net in de overgang zijn gekomen gezegd: Daar kom je wel doorheen. Maar zo gemakkelijk is het niet. Het zijn serieuze problemen waarmee je dan te maken krijgt als vrouw. Daarom wil je weten wat er precies met je gebeurt en wat je eraan kunt doen. Echte belangstelling tonen en haar betrekken in haar behandeling. Dat is wat veel zorgverleners nog te weinig doen, merkt Van Heest. Houd je het nog vol? Of heb je behoefte aan meer specifieke informatie? Dat soort vragen, daar heb je als vrouw af en toe behoefte aan. Volgens Göbel vragen de verschillende problemen om een andere aanpak, maar je kunt niet alles van één zorgverlener verlangen. Huisartsen zijn bijvoorbeeld erg breed opgeleid. Zij moeten alles kunnen herkennen. Dat is een moeilijke taak, zeker als je ook nog aan de seksespecifieke aspecten moet denken. Daar moet wellicht meer aandacht voor komen. Dat zou wellicht ook kunnen door de inzet van verpleegkundigen. Patiënten krijgen onder meer in het OLVG al steeds meer te maken met verpleegkundigen. Er ontstaan inmiddels ook specifieke klinieken voor vrouwen met bekkenbodem-, menopauze- of seksualiteitsproblemen. Maar ook voor vrouwen die mogelijk baarmoederhalskanker krijgen of hebben. Als de baarmoeder operationeel is verwijderd, kan dat een opluchting zijn, bijvoorbeeld omdat de jarenlange buikproblemen verdwijnen. Maar het kan ook veranderingen met zich meebrengen op het gebied van seksualiteit. Dat vraagt om een andere begeleiding. Uitleg Voor een ander medisch probleem waar veel vrouwen tegenaan lopen, borstkanker, zijn inmiddels al vrij veel goede behandelingen. Toch hebben vrouwen als ze er lichamelijk gezien goed vanaf zijn gekomen vaak het gevoel dat ze niet goed geholpen zijn. Binnen de zorginstellingen hebben zij met misschien wel tien verschillende mensen te maken, terwijl die verschillende zorgverleners niet of nauwelijks met elkaar communiceren. Vrouwen met kanker lopen in het sociale leven ook tegen allerlei obstakels en problemen op, waar de zorginstellingen vaak amper over adviseren en in begeleiden. Van Heest: Göbel erkent dat het belang van begeleiding bij dergelijke aspecten steeds groter wordt. De overlevingskansen worden steeds groter en dat vraagt om extra ondersteuning. Hij wijst erop dat praktische aspecten van de zorg al steeds meer worden meegenomen. Denk aan incontinentieproblemen voor vrouwen. Daar krijgen zij advies over en persoonlijke begeleiding bij. Miscommunicatie Van Heest stelt dat vrouwen die graag zwanger willen worden ook nog wel eens te kampen hebben met een gebrekkige uitleg, ook al is er tegenwoordig internet. Als je temperatuur stijgt, moet je een gezellige avond hebben met je man, denken veel vrouwen. Fout! Daarvóór moet je die avond al hebben gehad. De oplossing die de medische wereld vaak aandraagt voor vrouwen die niet zwanger worden, is een IVF-behandeling. Slaat die echter niet aan en ben je 37 of 38 jaar, dan ben jij of is je partner misschien wel te oud om nog voor adoptie in aanmerking te komen. Dan is er dus iets misgegaan in de communicatie tussen patiënt en zorgverlener. De (grote) zorgverzekeraars kunnen volgens Van Heest een grote rol spelen in het tot stand brengen van verbeteringen in de zorg op dit gebied. Zij kunnen sturen door bepaalde dingen wel of niet in te kopen met name bij de ziekenhuizen. Zij kunnen slecht functionerende zorgverleners dwingen om dingen anders te doen. Volgens Göbel wordt de voorlichting over zwangerschap zowel bij de verloskundige als binnen de ziekenhuizen steeds meer uitgebreid en wordt deze meer toegespitst op de behoefte van patiënten. Ook hier kunnen verpleegkundigen een belangrijke rol spelen in het geven van voorlichting en begeleiding.

5 THEMABIJLAGE vrouw & gezondheid MEDIAPLANET 5 Onze invloed op de zwangerschap Terwijl de ene vrouw er alles aan doet om niet zwanger te worden, probeert de andere juist met man en macht bevrucht te raken. Voor allebei de gevallen zijn tegenwoordig meer oplossingen dan ooit. Zelfs de zwangerschap kun je deels beïnvloeden. door Saskia Heuckelbach De juiste keuze voor een bepaald anticonceptiemiddel is volgens Arne van Heusden, gynaecoloog bij het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam, afhankelijk van de persoon. Ben je vergeetachtig? Dan is de spiraal wellicht iets voor jou. Wil je liever niet menstrueren? Dan kan het een idee zijn de pil een tijd door te slikken. En als je niet te lang na de geboorte van je eerste kind een tweede kindje wil, is het helemaal zo gek nog niet om borstvoeding als anticonceptiemiddel in te zetten. Kortom, er is keuze genoeg. Van Heusden promoveerde in 2003 op de pilvrije periode. Te veel vrouwen, vooral jonge, vergeten na zeven stopdagen weer op tijd te beginnen, weet hij. Daarom is er in Nederland sinds een paar maanden een pil op de markt die na vierentwintig dagen slikken slechts vier stopdagen kent. Door deze kortere pilvrije periode is de kans op een eisprong kleiner, waardoor ook de kans op zwangerschap kleiner wordt en de betrouwbaarheid dus groter. Bijkomend voordeel is dat de bloedingen minder hevig zijn. Omdat het hormoonniveau nooit helemaal tot nul daalt, hebben vrouwen bovendien minder afkickverschijnselen zoals migraine of humeurigheid. In Amerika vindt de nieuwe pil inmiddels gretig aftrek. Maar wordt deze pil in Nederland net zo succesvol? Dat hangt voor een groot deel van de huisartsen af, zegt hij. Die schrijven de pil immers voor. Van Heusden is niettemin zeer positief gestemd. Bewust voorbereiden Het merendeel van de Nederlandse vrouwen slikt de pil. Van Heusden: Men denkt nog wel eens dat het een tijd duurt voordat het effect van de pil uit het lichaam is. In werkelijkheid duurt dat maar drie tot vijf dagen. Eigenlijk is de prikpil het enige anticonceptiemiddel dat na stoppen nog invloed heeft op de vruchtbaarheid. Soms heeft de vrouw pas negen maanden na de laatste prikpil pas weer een eisprong. Er zijn overigens veel meer zaken die de vruchtbaarheid van mannen en vrouwen beïnvloeden. Bij negentig procent van de jonge paren die regelmatig geslachtgemeenschap hebben, behoort de conceptie binnen een jaar plaats te vinden. Gebeurt dit niet, dan kan er sprake zijn van verminderde vruchtbaarheid. Een stel stopt met anticonceptie om zwanger te raken. Als je daarvoor kiest, is het belangrijk daar bewust mee om te gaan. Nick Macklon, gynaecoloog van het UMC Utrecht, is gespecialiseerd in vruchtbaarheidgeneeskunde: Het verloop van de zwangerschap wordt al deels bepaald in de periode voorafgaand aan de zwangerschap. Gebruikt de vrouw bijvoorbeeld geneesmiddelen die de vruchtbaarheid beïnvloeden? Rookt ze, of heeft ze overgewicht? Op het moment dat je weet dat je zwanger bent, ben je al een paar weken zwanger. Daarom doen vrouwen er goed aan zich er goed en bewust op voor te bereiden door bijvoorbeeld te stoppen met roken en foliumzuurtabletten te gaan slikken. Foto: bkphotography / istockphoto Op tijd Gynaecoloog aan het St. Elisabeth Ziekenhuis in Tilburg, Rob Bots: Er zijn heel veel factoren die de vruchtbaarheid beïnvloeden. De leeftijd van de vrouw bijvoorbeeld. Een vrouw wordt geboren met een miljoen eieren, waarvan er elke maand duizend sterven. Tussen haar 28e en 32e is de vrouw het vruchtbaarst. Daarom geldt nog steeds: een verstandige meid krijgt haar kinderen op tijd. Naast de leeftijd noemt Bots nog enkele oorzaken van verminderde vruchtbaarheid. Aan de kant van de man: produceert hij voldoende zaadcellen en is de balzak koel genoeg? Veel mannen dragen tegenwoordig strakke onderbroeken en spijkerbroeken. Dat verhoogt de temperatuur en dat is niet goed voor de kwaliteit van de zaadcellen. Overgewicht en roken beïnvloeden de vruchtbaarheid van de vrouw negatief. Verder is ze afhankelijk van haar lichaam. Er kan bijvoorbeeld een beschadiging van de eileider zijn, of de zaadcellen krijgen geen doorgang door de baarmoedermond. Er zijn ook veel behandelmethoden. Bekende termen zijn: IUI, IVF en ICSI. Dit zijn behandelmethoden die de spermacel steeds een stapje dichter bij de eicel brengen. In het geval van ICSI zelfs tot in de eicel. Hoewel de behandelingen vaak succesvol zijn, slaan ze niet altijd aan. Het verdriet dat daarmee gepaard gaat, is enorm, vertelt Bots. Lukt het wel, dan is het prachtig. Het ontstaan van een embryo is net zo wonderlijk en mooi als het ontstaan van het heelal. Ingezonden Mededeling Lichaam na nachtrust snel bijgetankt met Herbalife ontbijt Na een nacht slaap hebben onze lichaamscellen veel verschillende voedingsstoffen nodig om goed te functioneren. Het is niet eenvoudig om al deze stoffen met één ontbijt binnen te krijgen. Herbalife introduceert daarom het ontbijtconcept dat het lichaam precies dat biedt waar het bij de start van de dag behoefte aan heeft. Het ontbijt bestaat uit drie producten: de Aloë Drank, de Thermojetics kruidendrank en de Formule 1 voedingsshake. Voor een dag bewegen, ademen, eten en slapen heeft het lichaam energie, bouwstoffen en vocht nodig. De groep die energie oplevert bestaat uit koolhydraten en goede vetten die overdag worden verbruikt. Ook hebben we bouwmaterialen nodig zoals eiwitten, aminozuren, vitaminen, mineralen en microvoedingstoffen die s nachts het lichaam herstellen. De drie ontbijtproducten van Herbalife bevatten een combinatie van deze ingrediënten, waardoor een goede start snel gemaakt is. De verfrissende Aloëdrank heeft een basis van Aloë Vera; een plant die meer dan 75 stoffen met unieke eigenschappen bevat die een gezonde spijsvertering kunnen bevorderen. De kruidendrank bevat plantaardige ingrediënten die een verkwikkend gevoel geven. Bij het behoud van een constant energieniveau helpt de voedingsshake, die het lichaam vitaminen, mineralen en belangrijke sojaproteïnen aanlevert. ( advertorial ) Medisch Centrum Kinderwens is het enige zelfstandig behandelcentrum in Nederland op dit zorggebied dat ook een eigen IVF laboratorium heeft. Alle onderzoeken en behandelingen vinden plaats met persoonlijke aandacht en in één gebouw. De zorg wordt volledig vergoed door uw verzekering. Verstrekking van donorzaad valt in Nederland niet onder de basisverzekering en komt voor eigen rekening. MC Kinderwens stelt zich tot doel Aanbieden van een behandelplan dat op de individuele hulpvraag is afgestemd; Bieden van een vriendelijke en veilige omgeving zonder lange wacht- en toegangstijden; Consistente individuele begeleiding gedurende het behandelproces; Inzet van kwalitatief optimale behandelmethoden; Cliëntgericht van intake tot en met nazorg; Bezoek voor uitgebreide informatie onze website Daar kunt u ook een film met uitleg over In Vitro Fertilisatie ( reageerbuisbevruchting ) zien. Medisch Centrum Kinderwens Elisabethhof 21A, 2353 EW Leiderdorp, tel: ,

6 6 MEDIAPLANET THEMABIJLAGE vrouw & gezondheid Ingezonden Mededeling Natuurlijk gezonder! Onderzoek van TNO naar hormoonverstorende stoffen in cosmetica, wees uit dat maar liefst 52 van de 55 geteste producten van bekende cosmeticamerken deze schadelijke stoffen bevatte! In een onderzoek van het Academisch Ziekenhuis Groningen, TNO en Greenpeace werd met een bloedtest de aanwezigheid van schadelijke stoffen bepaald. Op basis van de uitkomsten werd geschat dat ieder mens circa 300 chemicaliën in z n lichaam heeft. Een deel van die stoffen is giftig en lastig afbreekbaar; ze hopen zich op in ons lichaam en worden mede verantwoordelijk geacht voor de explosie aan huidproblemen. Gelukkig zijn er gezonde alternatieven op de markt, die je herkent aan het BDIH-keurmerk. BDIH-producten bevatten uitsluitend natuurlijke ingrediënten uit gecontroleerde biologische teelt; de enige stoffen die de huid horen te verzorgen. Hiernaast moeten het productieproces, grondstoffen en verpakking milieuvriendelijk zijn. Uiteraard geheel dierproefvrij! Vitaminstore heeft uitsluitend 100% natuurlijke cosmetica in het assortiment, o.a. van de merken Dr.Hauschka, Weleda en Harmonie. Je vind Vitaminstore in Alkmaar, Amersfoort, Amstelveen, Amsterdam, Deventer, Gouda, Haarlem, Heemstede, Heerlen, Leidschendam, Leusden, Roermond, Rotterdam, Utrecht en Weert. Kijk voor meer informatie op Een vrolijke uitstraling is de beste verjonging Voormalig fotomodel Daphne Deckers is één van Neerlands schoonheidsiconen. Wat is haar beautygeheim? En hoe kijkt zij aan tegen plastische chirurgie? door Dennis Mensink Wat is jouw ervaring met ouder worden? Toen ik 39 was, zei iedereen: Errug hè, je wordt straks veertig! Maar ik vind het helemaal niet erg, ik zit juist beter in mijn vel dan ooit. Ik vind het ook leuk dat de Amerikaanse Esquire Halle Berry op haar 42e heeft uitgeroepen tot meest sexy vrouw ter wereld. Eindelijk gerechtigheid, haha. Wat is jouw beautygeheim? Veel seks, haha. Dat is een goede work-out en ook nog leuk om te doen. Verder heb ik niet echt een geheim; ik probeer gewoon gezond te leven. Ik heb nooit gerookt en nog nooit één glas alcohol gedronken. Sigaretten zorgen ook voor een enorme veroudering van je huid. En alcohol is een van de grootste verborgen dikmakers. Ik eet alles waar ik zin in heb, ben nooit op dieet en snoep graag. Maar ik train wel twee keer in de week met mijn personal trainer Susan. Ik vind het fijn om aandacht aan mezelf te besteden. Ik doe altijd french manicure op mijn teennagels, trek mooie lingerie aan, zorg dat alles netjes onthaard is. Al ziet niemand het, het geeft mij een verzorgd gevoel. Wat vind je van cosmetische ingrepen? Ik vind het prima als een vrouw een cosmetische ingreep wil. Ik heb zelf pas nog een beugel gedragen omdat ik baalde van mijn scheve tanden. Waarom zou iemand die baalt van zijn scheve neus die niet mogen rechtzetten? En waarom mag je wel je ogen laseren zodat je geen bril meer hoeft, maar niet je gezicht zodat je geen rimpels meer hebt? Je mag wel voor honderden euro s crèmes smeren die niet werken, maar geen prikjes zetten die wel werken. Wat is er tegen een beetje oppoetsen? Je moet je trouwens niet te veel blindstaren op je rimpels. Als je zware fronsrimpels hebt waardoor je altijd moe of chagrijnig lijkt, kun jev daar makkelijk iets aan laten doen. Maar van lachrimpeltjes moet je afblijven, die máken je gezicht. Een vrolijke, positieve uitstraling maakt je veel jonger dan welke cosmetische ingreep ook. Foto: Nick Van Ormondt Zou je zelf in de toekomst bepaalde chirurgische ingrepen kunnen overwegen? Ik ben nu nog blij met mijn uiterlijk, maar ik kan niet garanderen dat ik in de toekomst nooit een rimpeltje laat opvullen. Veel enger vind ik het complete straktrekken. Door de komst van botox en allerlei fillers hoef je niet meer zo snel onder het mes. Ik zou alleen nóóit permanente fillers nemen. Die blijven levenslang zitten, dus als je gezicht door natuurlijke veroudering wat uitzakt, zitten je wangen op de verkeerde plek. Thermen Thermen Holiday: Top Beauty & Massage-instituut Het schitterende Beauty & Massage-instituut van Thermen Holiday in Schiedam en Zuidwolde is geheel gescheiden van het saunalandschap en is 7 dagen per week, 363 dagen per jaar, van tot uur geopend. Nieuw bij Thermen Holiday: Duurzame ontharing via de Elos-technologie. Out of this World Thermen Holiday wekelijks te zien op RTL4 Beauty Primeur bij Thermen: huidverbeterende make-up van Mineral Evolution! Prijsindicatie per behandeling: Bovenlip 50,- Bikinilijn vanaf 75,- Elos verwijdert haar op alle lichaamsdelen en is geschikt voor alle huidkleuren en alle haarkleuren. Dus ook een heel donkere huid én blond, grijs en vlassig haar! Elos is wetenschappelijk getest door dermatologen en plastisch chirurgen. Voorafgaand aan deze behandeling is een consult noodzakelijk. Ga naar voor meer behandelgebieden, prijzen en overige schoonheidsbehandelingen. Reserveren via of 0900-WELLNESS ( ) 0,45 ct p/m Wellness Voucher 30% korting op de sauna-entree * Deze voucher is geldig in Schiedam en Zuidwolde t/m 30 juni 2009 en niet geldig i.c.m. andere acties, thema-, feestdagen, avond-, kindertarief en arrangementen. Max. 4 pers. per bon. Reserveren voor uitsluitend saunabezoek alleen via de website. Gelieve sauna voltarief te reserveren. Tegen inlevering van deze voucher bij aankomst wordt de korting verrekend. Actiecode: (ZW) Ommerweg TB Zuidwolde Openingstijden: maandag t/m zaterdag van uur, zondag van uur Prinses Beatrixlaan JN Schiedam Openingstijden: maandag t/m zondag uur Openingstijden reserveringsafdeling: maandag t/m zondag van uur. Kijk voor speciale dames- en badkledingdagen op

7 Laat je mening horen en vertel ons wat jij anders wilt in de zorg voor vrouwen! Iedere vrouw is uniek en heeft haar eigen wensen, zorgen en geluk. Tegelijkertijd delen we ook veel. Zoals menstruatie, de wens om zwanger te worden, het bereiken van de overgang of een aandoening als borstkanker. Deze vrouwspecifieke onderwerpen vragen om vrouwgerichte zorg. Daar maken wij ons sterk voor, maar dat kunnen we niet alleen. Vrouwen in Nederland: help ons de zorg te verbeteren! Hoe? Door je wensen en ervaringen met zorg en zorgverleners met ons en andere vrouwen te delen. Of het nu gaat om zorg voor jezelf of zorg voor een vriendin, moeder of dochter. Geef daarom vandaag nog je mening op Maak kans op een gratis gezondheidstest Als je vóór 28 februari a.s. jouw ervaringen met ons deelt op dan ontvang je niet alleen de gratis Care for Women Card, maar maak je ook kans op één van de gratis 200 gezondheidstesten, ter waarde van 55,-, die wij speciaal voor deze actie verloten. Bovendien profiteer je met de kortingskaart van leuke acties, aantrekkelijke kortingen en ontspannende arrangementen. Kijk voor de actievoorwaarden en informatie op en doe mee! Gezondheidstest In 30 minuten controleert een Care for Women verpleegkundige bij jou in de buurt je algemene gezondheid en geeft je direct de uitslag. De gezondheidstest bestaat uit de volgende onderdelen: Risicoanalyse hart- en vaatziekten; Risicoanalyse borstkanker; Cholesterol; Bloeddruk; Gewicht (BMI); Suiker; Longfunctie; Uitleg zelf-borstonderzoek. Een vrouw als ik... is een initiatief van Agis Zorgverzekeringen in samenwerking met Care for Women en UMC Utrecht. Vitale levensstijl vinden en behouden De juiste voeding, voldoende beweging en genoeg rust zijn de ingrediënten voor een fit lichaam. Toch is dit niet altijd makkelijk te bereiken. Daarom helpen de adviseurs van Herbalife hun klanten met persoonlijke begeleiding op basis van optimale voeding en verzorging. Met gratis advies op maat en begeleiding helpen onze adviseurs ook jou bij het vinden en behouden van een levensstijl waarbij je vitaal en in vorm blijft. Je kunt ook besluiten zelf adviseur te worden. Op deze manier kan Herbalife blijven groeien door persoonlijke contacten met haar klanten uit te bouwen. Zelfstandig werken met Herbalife Herbalife adviseurs werken allemaal zelfstandig waar en wanneer ze willen. De lage startkosten van de eigen onderneming maken de drempel om zelfstandig ondernemer te worden dan ook laag. Door deze grote mate van vrijheid kun je als adviseur bij Herbalife zowel fulltime als parttime werken. Bovendien is het mogelijk je bedrijf naar 70 landen uit te bouwen en je continu te blijven ontwikkelen door middel van trainingen en educatie, gebaseerd op de bijna 30 jarige ervaring die Herbalife wereldwijd heeft. Voor meer informatie ga je naar

8 8 MEDIAPLANET THEMABIJLAGE vrouw & gezondheid In het kort Populariteit plastische chirurgie neemt toe Over de hele wereld neemt het enthousiasme voor plastische chirurgie toe. Inmiddels zegt twintig procent van de wereldburgers bereid te zijn om onder het mes te gaan, zo blijkt uit onderzoek onder bijna mensen uit 41 landen. Met name de Russen en de Grieken willen naar eigen zeggen massaal iets aan hun uiterlijk laten doen. In Zuidoost-Azië is juist aanmerkelijk minder belangstelling voor plastische chirurgie. Jongeren blijken overigens (nog) meer geïnteresseerd in plastische chirurgie dan ouderen. Ze hebben zelden de behoefte om nu al iets hun uiterlijk te laten veranderen, maar ze kunnen zich goed voorstellen dat ze dit op latere leeftijd wel willen. De gezondheid van de Nederlandse vrouw Met de gezondheid van de Nederlandse vrouwen gaat het minder goed dan in een flink aantal andere EU-landen. In ons land sterven vrouwen vaker dan gemiddeld aan kanker en aan ziekten van de ademhalingswegen, zoals COPD. Het verschil met het EU-gemiddelde wordt bij kanker zelfs nog groter; steeds meer Nederlandse vrouwen sterven aan longkanker terwijl dit bij Nederlandse mannen juist sterk afneemt. Dat blijkt uit onderzoek van het RIVM. Deze relatief ongunstige positie van Nederlandse vrouwen heeft voor een belangrijk deel te maken met het hoge percentage Nederlandse vrouwen dat in het verleden heeft gerookt. Roken is van grote invloed op sterfte aan longkanker en aan ademhalingsziekten. Net als in veel andere EU-landen, neemt het aantal mensen dat rookt ook in Nederland af. Toch behoort Nederland nog tot de EU-landen met het hoogste percentage rokende vrouwen. Uitingen van de horm De overgang betekent letterlijk de overgang van de normale werking van de eierstokken naar helemaal geen werking meer. Dat levert een hormoonverandering op, die niet onopgemerkt blijft. Vier op de vijf vrouwen heeft last van overgangsverschijnselen. Welke verschijnselen zijn er allemaal? En wat kun je ertegen doen? door Dennis Mensink De menopauze of overgang kan vijf tot zeven jaar duren en begint doorgaans tussen de 45 tot 55 jaar. Deze periode valt samen met het einde van de menstruatie. De eierstokken verliezen geleidelijk aan de capaciteit om oestrogeen en progesteron te produceren, de hormonen die de menstruatiecyclus controleren. En dat geeft problemen. Stemmingswisselingen Een van de verschijnselen die nauw samenhangt met de overgang is stemmingswisselingen. Ieder mens heeft last van stemmingswisselingen. Maar voor veel vrouwen geldt hoe dan ook dat wisselingen in de gemoedstoestand tijdens de overgang veelvuldiger voorkomen én heftiger zijn, zegt prof. dr. Bart Fauser, hoofd van de Divisie Vrouw en Baby van het Universitair Medisch Centrum Utrecht en hoogleraar Voortplantingsgeneeskunde aan de Universiteit Utrecht. Het feit dat de oestrogeenproductie op de schop gaat, heeft invloed op de hersenfuncties én de stemming, zegt Fauser. Prof. dr. Bart Fauser Hoofd van de Divisie Vrouw en Baby van het Universitair Medisch Centrum Utrecht en hoogleraar Voortplantingsgeneeskunde aan de Universiteit. Utrecht Nederland loopt achter in het geven van goede zorg voor vrouwen Behalve een lichamelijk en biologisch proces, is de overgang ook een psychologisch proces. Het wegblijven van de menstruatie is het definitieve einde van de vruchtbare periode. Bovendien gaat de overgang niet zelden gepaard met veranderingen in de gezinssituatie. omdat kinderen bijvoorbeeld uit huis gaan, zegt Fauser. Vrouwen moeten daar allemaal mee om leren gaan. Dat alles is dus ook nog eens van invloed op hun stemming. Zijn stemmingswisselingen eigenlijk te voorkomen? Fauser: Als vrouwen meer van de overgang en de bijbehorende verschijnselen afweten, helpt dat de stemmingswisselingen te reguleren. Het is belangrijk dat zij beseffen dat het allemaal tijdelijk is. Bovendien is het een normale fysiologische verandering. Vrouwen kunnen overgangsverschijnselen ook beperken door het vrouwelijk hormoon oestrogeen te gebruiken. Dat onderdrukt de overgangsklachten. Als je dan na twee, drie jaar stopt met het toedienen van het hormoon, komen de klachten wel terug, maar in mindere mate en minder lang, zegt Fauser. Het percentage vrouwen dat het hormoon gebruikt, is overigens gedaald nadat bleek dat langdurig gebruik van hormonen de kans op het krijgen van borstkanker vergroot. De eierstokken verliezen geleidelijk aan de capaciteit om oestrogeen en progesteron te produceren. En dat geeft problemen. Transpireren De hormoonschommelingen tijdens de overgang leiden bij veel vrouwen tot toenemende transpiratie. Dit kan door een zogenoemde opvlieger komen, maar het gebeurt ook vaak I.H. Boersma Ids Boersma is als dermatoloog verbonden aan Intermedica - Kliniek voor haarziekten en haarafwijkingen te Geldermalsen. Haarverlies bij vrouwen is geen noodlot, maar een keuze s nachts. Overgangsconsulente Irma van der Wel: Opvliegers en nachtelijk transpireren gaan vaak samen. Dat laatste gebeurt in allerlei gradaties: van een beetje klam tot drie keer per nacht je bed moeten verschonen en onder de douche stappen. Bij opvliegers komt een plotseling gevoel van warmte vanuit de borst via de hals omhoog, gevolgd door transpiratie en daarna afkoeling, waardoor je het koud krijgt. De meeste vrouwen hebben wel in enige mate last van transpiratie tijdens de overgang. Zowel de opvliegers als het nachtelijk transpireren zijn van invloed op het dagelijks leven. Slaapgebrek is heel vervelend en breekt je op een gegeven moment op. Bovendien vertrouwen vrouwen hun lichaam niet meer. Ons temperatuurcentrum zit in de hersenen en is gevoelig voor hormonen. De thermostaat slaat tijdens de overgang dus sneller op hol. Toch kun je er als vrouw in de overgang wel iets tegen doen, stelt Van der Wel. Je leefstijl is heel belangrijk. Besteed veel aandacht aan voeding en beweging. Dan zijn de klachten een stuk minder en kun je het probleem onder controle krijgen. Met vitamines kun je ook een hoop doen. Of met aminozuren of andere supplementen. Helpt dat onvoldoende, dan kun je eventueel overgaan op hormoontherapie of de pil, ofwel de reguliere geneeskunde. Aminexil 1,5% DERCOS AMINEXIL SP94 BEHANDELING TEGEN HAARUITVAL Klinisch bewezen effectiviteit Effectiviteit tegen haaruitval aangetoond na 3 weken (1) Sterker haar: bij 78% (2) Meer volume: bij 72% (2) Diameter van het haar: +22,5% (3) CADEAU T.W.V. 10,25 (1) Gebruikstest onder 120 vrouwen. (2) Na 6 weken, gebruikstest onder 120 vrouwen. (3) Klinische test in ziekenhuisomgeving onder 48 vrouwen. *Verkrijgbaar in de apotheek, zolang de voorraad strekt

9 THEMABIJLAGE vrouw & gezondheid MEDIAPLANET 9 onale verandering Urineverlies Urineverlies is een overgangsverschijnsel waar minder over wordt gesproken, maar dat ook behoorlijk vaak voorkomt. Vooral ná de overgang, verduidelijkt prof. dr. Fauser (UMC/UU). Het is een probleem van de oudere vrouw. Omdat vrouwen steeds ouder worden, komt het dus steeds vaker voor. Wat gebeurt er eigenlijk bij urineverlies? Het afnemen van het vrouwelijk hormoon zorgt ervoor dat de stevigheid van de bekkenbodem afneemt, omdat de spiermassa s minder worden. Daardoor verzakt de blaas en vaak ook de baarmoeder. Een andere reden is dat door het afnemen van de hormonen het dekweefsel van de urineweg en blaashals dunner wordt en sneller geïrriteerd raakt. Fauser: Of er een oplossing voor is? Fysiotherapie lees: bekkenspieroefeningen kunnen helpen. Die oefeningen kun je thuis ook doen. Om de bekkenbodemspieren afzonderlijk te trainen, gebruik je in het begin houdingen waarin je zo min mogelijk andere spieren kunt gebruiken. Je moet zelf ontdekken welke oefening het beste bij je past. Later kun je deze spieren ook trainen in elke gewenste houding. Er zijn tegenwoordig ook steeds meer operatieve mogelijkheden voor vrouwen die last hebben van urineverlies. Irma van der Wel (rechts) Irma van der Wel is sinds 2001 werkzaam als verpleegkundig overgangsconsulente. Zij heeft een praktijk samen met een collega in Brunssum. Vrouwen zijn mondig genoeg om zelf te bepalen wat voor hen het beste is. Verwarring alom Verwarring en onbekendheid. Dat is waar René van Buren tegenaan liep toen zijn vrouw plotseling in de overgang kwam terwijl ze nog veertig moest worden. Ik dacht dat de menopauze en de overgang ongeveer hetzelfde waren, maar de overgang begon bij mijn vrouw al veel eerder. Je ziet niks, dus waarom reageert ze dan zo anders en emotioneel? In eerste instantie leidde de overgang bij René en zijn vrouw tot onderling hevige discussies en sterk onbegrip. Inmiddels weten zij wat er precies aan de hand is. Daardoor heb ik meer begrip. Het hoort er nu eenmaal bij. Omdat mijn vrouw nu ook begrijpt wat er aan de hand is én omdat ze medicijnen krijgt, gaat zij nu zelf ook vrij goed met de overgangsverschijnselen om. Haarverlies Het aantal vrouwen dat last heeft van haarverlies tijdens de overgang wordt grof onderschat, stelt dermatoloog van de Intermedica Kliniek te Geldermalsen Ids Boersma. Veertig procent van de vrouwen heeft een erfelijke vorm van haarverlies. Geen enkele vrouw wordt kaal door ouderdom. Er is geen orgaan dat zo sterk het zelfbeeld van vrouwen bepaalt als de haren. Onderzoek heeft aangetoond dat de angst om haren te verliezen nog groter is dan de angst voor borstkanker. Sommige vrouwen willen zelfs geen chemokuur als je ze niet kunt beloven dat zij hun haar terugkrijgen. Toch worden vrouwen volgens Boersma met een kluitje in het riet gestuurd. Professionals zeggen tegen ze: Mevrouw, u heeft nog genoeg haar, maar vaak is er wel degelijk wat aan de hand als vrouwen zeggen dat hun haren afbreken. Normaal groeit een haar vier jaar, waarna hij uitvalt. Dat doet hij 25 keer, waardoor onze haren honderd jaar meekunnen. Boersma: Word je gevoeliger voor DHT (een afgeleide van testosteron, red.) omdat je oestrogenen afnemen, dan duurt de groeifase nog maar vier maanden. Dan gaan haren dus geen honderd jaar meer mee. Bovendien worden de haren steeds dunner. Janneke Schuppert Janneke Schuppert (46) is diëtist en voedingsdeskundige van diëtistengroep eetid in Alkmaar. Gezond leven is investeren in je eigen toekomst Vroeger konden we niet anders dan een pruik opzetten als we kaalheid wilden verdoezelen. Tegenwoordig zijn er lotions en geneesmiddelen die het proces van kaalheid kunnen tegengaan. Hoe eerder de diagnose wordt vastgesteld, hoe beter. Boersma: Haarzakjes die er nog zitten, kun je weer aanwakkeren. Dan blijft de schade beperkt. Als de haarzakjes geen haren meer produceren, biedt transplantatie eventueel nog uitkomst. Gewichtstoename Veel vrouwen die op latere leeftijd zwaarder worden, wijten dat ook aan de overgang. Onterecht, zegt diëtist Janneke Schuppert, lid van de Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD). Het is een fabel dat de overgang leidt tot gewichtstoename. In de loop van het leven neemt het gewicht doorgaans toe, maar dat heeft volgens Schuppert niet met de overgang te maken. De stofwisseling vertraagt als we ouder worden. Vaak gaan we op latere leeftijd ook minder bewegen vanwege een andere levensstijl. Denk aan vakanties, uitjes en sociale aangelegenheden. Bovendien hebben sommige vrouwen last van emotioneel eten omdat zij zich bijvoorbeeld door de overgang niet prettig voelen. Maar dan is aankomen dus een gevolg van veranderde leefgewoonten. Ingezonden Mededeling Care for Women Institute Hét kenniscentrum voor de vrouwelijke zorgverlener Care for Women Institute is hét kennisinstituut waarin nauw samengewerkt wordt met o.a. prof. dr. B. Fauzer en prof. dr. N. Macklon uit het Universitair Medisch Centrum Utrecht. Het is een multidisciplinair overleg orgaan voor vrouwelijke zorg- en dienstverleners. Het multidisciplinaire overleg is bedoeld voor het uitwisselen en delen van kennis. Alle vrouwelijke zorg- en dienstverleners kunnen zich aansluiten. U kunt hierbij denken aan fysiotherapeuten, huisartsen, homeopaten, psychologen, schoonheidspecialisten, fitnessinstructrices, kleurconsulenten en ieder ander die zich graag op professionele wijze bezig wil houden met de gezondheid en het welzijn van vrouwen. Door als groep de vraagstelling en de behoefte van de vrouw in kaart te brengen kun je haar veel gerichter doorverwijzen naar de ander en wordt zij sneller en efficiënter geholpen. Bovendien leren zorgverleners van elkaar door hun kennis met elkaar te delen. Omdat veel vrouwen voor typische vrouwenzaken graag geholpen willen worden door vrouwelijke zorgverleners is in eerste instantie gekozen voor deze doelgroep. Bij Care for Women Institute is samenwerking erg belangrijk. Kennis met elkaar uitwisselen, cliënten aan elkaar doorverwijzen leidt niet alleen tot een betere zorg en dienst aan uw cliënte, maar ook aan het opbouwen van een voor u relevant netwerk van collega s waardoor het werken als zelfstandig ondernemer leuker wordt. Voor meer informatie kunt u een mail sturen naar: of kijken op onze website: Foto: istockphoto Wil je graag zwanger worden? Je kunt nog niet zwanger worden Sensitest helpt. Je hebt nu de grootste kans om zwanger te worden Met de Sensitest urinetest kun je thuis eenvoudig de dag vinden waarop je de grootste kans hebt om zwanger te worden. Wat is Gynotex Comfort Dry? Ontdek de voordelen van een nieuwe generatie tampons. Geen enkele moderne vrouw zal de menstruatie als een aantrekkelijke periode ervaren. Naast de voorkomende fysieke ongemakken, vormt de menstruatie niet zelden ook een praktisch obstakel voor de voortgang van het leven van alledag. U herkent ongetwijfeld: weg, een weekendje uit met vrienden en weer een paar dagen niet sporten, zwemmen of sauna. En tijdens de menstruatieperiode raakt vrijen ook al snel onderaan het lijstje met leuke dingen. Optimale zekerheid Gynotex Soft-tampons zijn ontwikkeld op basis van de nieuwste wetenschappelijke gegevens uit de gynaecologie. Maximale hygiëne Gynotex Soft-tampons maakt gebruik van de meest steriele productieprocessen en wijzen van verpakking, die niets aan het toeval overlaten. Comfort en hygiëne staan hoog in het vaandel. Optimale verdraagzaamheid Gynotex Soft-tampons worden vervaardigd uit absoluut gifvrij en milieuvriendelijke sponsmaterialen dat nul komma nul chemische bestandsdelen bevat. Hierdoor worden irritaties in de intieme delen volledig uitgesloten. Het gewicht per tampon is slechts 2 gram met een absorptievermogen dat ver boven het gemiddelde ligt van de traditionele producten. Gynotex Soft-tampons zijn verkrijgbaar via en

10 Plantenextracten voor de verzorging van de rijpere huid Premium Plus, een innovatie van Dr. van der Hoog HUIDVEROUDERING Als de huid nog jong is dan is er een goede samenwerking tussen de opperhuid en de lederhuid. Naarmate we ouder worden, verandert de huid onder andere door veranderingen in de hormoonhuishouding. Eerst zien we alleen fi jne lijntjes en rimpeltjes, maar huidveroudering is meer dan dat. Zo verslapt de huid op den duur waardoor de gezichtscontouren minder strak worden. Door een verminderde werking van de talgklieren voelt de huid sneller droog aan. Ook ziet zij er vaak dof en vaal uit vanwege vertraging van de celvernieuwing in de opperhuid. Door ontregeling van de melanineproductie kunnen pigmentvlekken en onregelmatigheden ontstaan. PREMIUM PLUS Dr. van der Hoog heeft speciaal voor de rijpere huid de nieuwe Premium Pluslijn ontwikkeld op basis van het plantenextract Paratuinkers. Paratuinkersextract zorgt ervoor dat de opperhuid weer soepel wordt door intensieve voeding en hydratatie. De lederhuid wordt merkbaar verstevigd. Het gevolg hiervan is dat de opperhuid en de lederhuid weer goed samenwerken met als resultaat een stevigere huid met minder rimpels. Heerlijk glad en soepel. Een zichtbaar jongere huid. met plantenextracten Adv. AD-bijlage PP.indd :51:02 Uw kado wordt binnen minuut geleverd februari Valentijnsdag Dineren in het donker? Slapen in een hunebed? Geef je partner een bijzondere belevenis kado!

11 THEMABIJLAGE vrouw & gezondheid MEDIAPLANET 11 Je huid als visitekaartje Goh, ik had je veel jonger geschat! Wie hoort dat nou niet graag? Er jong en fit uitzien kan ook op latere leeftijd nog. Les één daarbij is wel: zorg goed voor je huid! door Koos Plegt Naarmate we ouder worden, verandert onze huid. Een eeuwig jonge huid is niet realistisch. Toch hebben we sommige dingen wel in eigen hand. Het ouderdomsproces is terug te leiden tot twee oorzaken. Op de eerste hebben we geen invloed, die is genetisch bepaald. Bij de ene mens begint het vroeger, bij een ander is het later, zegt dr. Marianne Placzek, dermatoloog in de Mauritskliniek Den Haag. 30-plus De eerste rimpels komen gemiddeld vanaf het dertigste jaar, zegt Placzek. Op welke leeftijd dit precies is, is voor een groot deel genetisch bepaald. Er is echter een groep factoren waar we wél invloed op hebben. Slechte leefgewoonten kunnen ertoe leiden dat de huid sneller verouderd dan genetisch bepaald. Een drukke baan, slecht slapen. Die kunnen ervoor zorgen dat je huid minder rek krijgt. Een hectisch leven, wat veel vrouwen in deze leeftijd wellicht bekend zal voorkomen, is dus van invloed. Roken en zonnebaden zijn nog schadelijker. Dat zijn de twee grootste gevaren. Het roken zelf veroorzaakt een vermindering van de elasticiteit. En bestanddelen van nicotine maken de huid nog gevoeliger. Van buiten en van binnen, waardoor je last kunt krijgen van acne en bulten. 40-plus Bij het ouder worden verminderen de vochtgraad en de elasticiteit van de huid. Er zijn verschillende crèmes op de markt om deze effecten tegen te gaan, maar veel vrouwen gebruiken een te vette crème. Placzek: Vochtgraad en elasticiteit verminderen, maar niet zoveel dat er een vette crème nodig is. Het verstopt de poriën en talgklieren. Vooral rond de neus en mond, waar de talgklieren van zichzelf al wat vetter zijn, ontstaan dan irritaties. Probeer een teveel aan blootstelling aan de zon te vermijden, vanwege de UV-A straling die de elasticiteit van de huid aanpast. Dat geldt ook voor de zonnebank, waar de concentraties UV-A nog hoger zijn. Vrouwen die veel op de zonnebank liggen, rimpelen doorgaans eerder. Bij gebruik van sommige medicijnen en antibiotica geldt dit advies nog sterker. Lees de bijsluiter goed. Een goede dagcrème kan al veel schadelijke effecten van de dagelijkse blootstelling aan de zon tegenhouden. Er zijn ook voedingssupplementen verkrijgbaar met anti-oxidanten en vitamines C en E, die een gunstige uitwerking hebben op de huid. 50-plus Bij de ouder wordende huid is het gebruik van vette cosmetica op een gegeven moment geen probleem meer. Dit geldt voornamelijk vanaf een leeftijd van 55 tot 60 jaar, zegt Placzek. De huid is droger, de talgklieren minder actief en de poriën zullen dan ook minder snel verstopt raken. Raadpleeg een dermatoloog wanneer de verschijnselen van couperose ontstaan. Deze verschijnselen zijn een opgezwollen rode neus en rode wangen. In tegenstelling tot wat een populaire mythe wil beweren, heeft overmatig alcoholgebruik maar weinig met deze kenmerken te maken. Hoe ontstaat het dan wel? Placzek: De weefseltjes in de huid worden onrustig, de huid dikker en bloedvaatjes komen naar de oppervlakte. Hoewel het veel voorkomt op middelbare leeftijd, kan het soms ook al op jongere leeftijd ontstaan. Couperose is gelukkig te behandelen. Crèmes, antibiotica en zelfs een laserbehandeling behoren tot de mogelijkheden. Kort Voor de behandeling van migraine-aanvallen zijn triptanen een doorgaans effectieve optie. Deze middelen zorgen ervoor dat de bloedvaten die extra verwijd zijn bij een migraine aanval weer hun normale grote krijgen. Daarnaast verminderen triptanen de irritatie aan de aangezichtzenuw die de ernstige hoofdpijn veroorzaakt, met het gevolg dat de hoofdpijn verdwijnt. Triptanen werken echter niet bij iedereen even goed: soms werken de middelen onvoldoende of geven ze vervelende bijwerkingen. Daarnaast is het niet mogelijk om triptanen te gebruiken als je hart- en vaatziekten hebt omdat het mogelijk is dat de slagaders van het hart kunnen vernauwen. Ondanks dat triptanen niet voor iedereen een optie zijn is het een goede en veilige behandeling voor de doorsnee gezonde migraine patiënt. Er is constant onderzoek naar nieuwe middelen tegen migraine. Op dit moment zijn de CGRPantagonisten in onderzoek. Dit zijn medicijnen die het vrijkomen van de stof CGRP verhinderen, de stof die een belangrijke rol speelt bij het ontwikkelen van hoofdpijn bij migraine. De resultaten van de eerste onderzoeken zijn nog niet zeker, maar deze nieuwe klasse medicijnen is wellicht goed te gebruiken door migraine-patienten met hart- en vaatziekten en heeft minder bijwerkingen. Verwacht wordt dat deze middelen in 2011 in Nederland beschikbaar zullen zijn. Met medewerking van: Dr. Hans Carpay, neuroloog/hoofdpijnspecialist, Tergooiziekenhuizen Foto: iconogenic / istockphoto Hoofdpijn: complexer dan het lijkt Maar vanavond heb ik hoofdpijn, zong zangeres Hanny ooit. In dit geval omdat ze haar vent beu was, maar hoofdpijn kan allerlei oorzaken hebben. Wat zijn de meest voorkomende, en wat kunnen we eraan doen? Dr. Emile Couturier en dr. Antoinette Maassen van den Brink aan het woord in dit hoofdpijndossier. door Koos Plegt Spanningshoofdpijn Spanningshoofdpijn is de meest alledaagse variant. Spierspanningshoofdpijn, of Tension Type Headache komt bij de meeste mensen wel eens voor. Dr. Couturier (Medisch Centrum Boerhaave, Amsterdam): Ik denk dat tachtig procent van de Nederlanders deze het afgelopen jaar wel heeft gehad. Soms zijn bij mensen de hersenen niet in staat om terug te schakelen, waardoor de zeurderige spanningshoofdpijn lang kan blijven. Soms maanden achtereen. Je moet jezelf dan vragen stellen over je levensomstandigheden. Krijg ik wel genoeg slaap? Rook of drink ik te veel? Laat je eens goed masseren door een therapeut en bezoek een huisarts als het blijft doorgaan, aldus Couturier. Migraine Net iets minder alledaags dan spanningshoofdpijn, maar veel destructiever in zijn uitwerking: migraine. Menstruele migraineaanvallen zorgen ervoor dat je als vrouw echt ziek bent. Een aanval kondigt zich doorgaans aan door een scherpere waarneming, gevoelsstoornissen, niet uit je woorden kunnen komen en/ of zogenoemde auraverschijnselen (vlekken zien). Daarna gaat het vaak echt mis: hoofdpijn, overgevoeligheid voor licht en geluid, braken, et cetera. Deze verschijnselen kunnen drie dagen opspelen, waarna het ineens weer is afgelopen. Migraine komt vooral voor bij vrouwen, drie keer zo vaak als bij mannen om precies te zijn. Erfelijkheid speelt een rol, en de hormonale maandelijkse schommelingen. Dr. Maassen van den Brink (Erasmus MC, Rotterdam): Er is duidelijk verband tussen migraine en de abrupte daling van oestrogeen rond de menstruatie. Tijdens zwangerschappen stoppen aanvallen dan ook. Ook na de overgang wordt het minder. Met het doorslikken van de pil kun je het aantal aanvallen per jaar verminderen. Ook het gebruik van triptanen, medicijnen bedoeld om een aanval te onderbreken, is het overwegen waard. Voor patiënten die meerdere keren per maand last hebben van hoofdpijnaanvallen zijn deze acute behandelingen onvoldoende. Er is een grens, zegt Couturier. Als je echt vaak last hebt van migraine dan kun je die beter proberen te voorkomen. Daarvoor zijn er verschillende preventieve of profylactische medicijnen verkrijgbaar. Overigens zijn deze medicijnen er voor alle soorten hoofdpijn. Het voordeel van deze medicatie is duidelijk: als je het juiste medicijn hebt gevonden, komen de aanvallen minder vaak en minder heftig voor. Nadeel is dat een kwart van de patiënten last heeft van bijwerkingen. Hoofdpijn door medicijngebruik Hoewel Couturier en Maassen van den Brink van mening zijn dat Nederlanders veel te weinig de huisarts raadplegen bij hoofdpijnproblemen, is er ook een groep die met chronische, dagelijkse hoofdpijn rondloopt door een teveel aan medicijnen. Wanneer zij hun medicijnen laten staan, krijgen ze onttrekkingsverschijnselen. De enige behandeling is dan cold turkey afkicken. Wanneer na een week de ergste verschijnselen over zijn, is er pas een diagnose te stellen. Bij zeventig procent van de mensen die bij mij komen ligt dit er als een dikke saus overheen, zegt Couturier. Al zal dat bij een huisarts natuurlijk minder zijn. Toch bezoeken Nederlanders over het algemeen veel te weinig de huisarts bij hoofdpijn, is de gedeelde mening. ( Dat het veel voorkomt, wil nog niet zeggen dat het normaal is. ) Er bestaat een verkeerd beeld over verschillen in bij de drogist en via artsen verkrijgbare medicijnen, ziet Maassen van den Brink. Er zijn bijvoorbeeld relatief veel mensen die ernstige gezondheidsproblemen krijgen door aspirine, dat maagbloedingen kan veroorzaken. Ook andere middelen hebben soms ernstige bijwerkingen. Als je mensen op straat vraagt naar triptanen, zeggen ze dat zijn paardenmiddelen. Het zijn ook geen snoepjes, maar het verschil is niet zo groot als gedacht. Voor meer informatie zie: De Vereniging van Nederlandse Hoofdpijncentra (VNHC) bestaat uit enkele tientallen neurologen met als aandachtsgebied hoofdpijn. Met name mensen met moeilijk behandelbare hoofdpijn en mensen die onvoldoende baat hebben bij hun huidige behandelaars kloppen bij hen aan, vaak na een doorverwijzing door de huisarts.

12 accepteer je migraine niet! Kijk op met migraine.nl JCNL 0064 DEF.indd :28:29 Zichtbare werking vanaf de eerste dag! REJUVENATION INFUSION TOPICAL HYPERBARIC OXYGEN THERAPY Madonna: I love the Intraceuticals treatment, so does my face. Lees het interview met haar zuurstofbehandelaar Michelle Peck op De zuurstofbehandeling van Intraceuticals is een geheel nieuwe vorm van therapie die binnen 6 weken rimpels en rimpeltjes vermindert. Al na één behandeling van 30 minuten zult u er jonger uitzien en u ook zo voelen. De huid voelt zacht, fris, glad en vol aan. De zuurstofbehandeling van Intraceuticals wordt door geselecteerde schoonheidsspecialisten en huidartsen uitgevoerd. Bezoek ons op de New Beauty beurs! 14 en 15 maart Amsterdam RAI Kijk voor meer informatie en uw dichtstbijzijnde salon op of bel ERU Balans, met slechts 5% vet SMAAKVOL, HEERLIJK IN BALANS ERU Balans is bereid met magere yoghurt en heeft een heerlijk volle roomzachte kaassmaak. Toch bevat ERU Balans slechts 5% vet! Daarom past ERU Balans perfect in een gezonde levensstijl. Het is het ideale beleg voor op de boterham, cracker of s avonds op een toastje. ERU Balans is verkrijgbaar in de smaken naturel, kruiden, olijf-tomaat en ham. Kaas met t Kroontje

13 THEMABIJLAGE vrouw & gezondheid MEDIAPLANET 13 Juiste hulp maakt korte metten met vaginale klachten Vaginale klachten kunnen makkelijk en snel verholpen worden. Tenminste, als vrouwen de hulp van een arts inroepen en als de (huis)artsen de juiste diagnose stellen. Door schroom bij vrouwen en onvoldoende deskundigheid van artsen wil de oplossing wel eens langer op zich laten wachten dan nodig is. door Saskia Heuckelbach Jeuk, een branderig gevoel, veel afscheiding, pijn bij het plassen of tijdens geslachtsgemeenschap. Vrouwen kunnen verschillende vaginale klachten hebben. Vaginale klachten komen door een verstoring van de zuurgraad van de vagina, vertelt Hugo van Eijndhoven, gynaecoloog bij de Isala klinieken. De zuurgraad van de vagina zorgt voor het juiste evenwicht in bacteriën. Is de omgeving minder zuur? Dan wordt dat evenwicht verstoord. De oplossing die de arts aandraagt hoeft overigens helemaal niet zo ingrijpend of ingewikkeld te zijn Verschillende zaken beïnvloeden de zuurgraad van de vagina. Bloed maakt bijvoorbeeld minder zuur. Vrouwen die hevig menstrueren kunnen daardoor last hebben van vaginale klachten. Van Eijndhoven somt meer oorzaken op: Te veel wassen met zeep, het gebruik van bepaalde medicijnen, antibiotica bijvoorbeeld en sommige ziekten, bijvoorbeeld suikerziekte, beïnvloeden de zuurgraad ook. Omdat sperma de zuurgraad ook verandert, kan te veel geslachtsgemeenschap ook tot klachten leiden. Synthetische materialen van ondergoed en bijvoorbeeld maandverband Foto: starfotograf / istockphoto kunnen ook irritatieveroorzakers zijn. SOA s (seksueel overdraagbare aandoeningen) zoals chlamydia en gonorroe kunnen ten slotte ook voor vaginale klachten zorgen. Wees assertief Het verschilt per persoon, generatie en afkomst, maar voor vrijwel iedere vrouw geldt dat ze een drempel moet nemen om haar huisarts om raad te vragen bij vaginale klachten. Wim van der Meijden, dermataloog bij het Havenziekenhuis Rotterdam: Als de klachten aanblijven, is het zeker verstandig om naar de huisarts te gaan. Helaas moet ik zeggen dat bij veel huisartsen de microscoop al jaren onder de stofkap staat en dat is jammer. Want het is doorgaans niet moeilijk om met behulp van de microscoop de juiste diagnose te stellen. Door alleen naar de klachten te luisteren, kan een huisarts niet de juiste diagnose stellen. Het resultaat? De huisarts verstrekt op basis van de klachten een medicijn tegen een schimmelinfectie. Slaat het aan? Dan zit hij goed. Zo niet, dan zal hij wel weer verder kijken. Van Eijndhoven herkent het beeld dat zijn collega schetst. Soms schrijven huisartsen wat al te gemakkelijk een antischimmelmiddeltje voor. De huisartsen onderschrijven dit probleem, zo ervaart Van der Meijden in de praktijk. Natuurlijk zijn er ook huisartsen die wel gebruikmaken van de microscoop voor het stellen van een diagnose. Maar er is in de opleiding tot huisarts te weinig aandacht voor. Totdat daar verandering in komt, moeten vrouwen assertief zijn als zij met vaginale klachten bij de huisarts komen. Want elke vrouw met klachten heeft recht op goed gynaecologisch onderzoek. Vermijd irritatie Zijn vrouwen afhankelijk van artsen, of kunnen ze zelf ook iets doen om vaginale klachten te verhelpen of te voorkomen? Van Eijndhoven: De basisregel is eigenlijk: vermijd alles wat irriteert. Heb je last van synthetisch ondergoed, of van maandverband? Vermijd dat dan. Of hygiëne ermee te maken heeft? Jazeker: onjuiste hygiëne. Het gebruik van vaginale douches of tabletten zal ik ook niet per se aanmoedigen, maar het kan in sommige gevallen wel helpen om de klachten te verhelpen. De oplossing die de arts aandraagt hoeft overigens helemaal niet zo ingrijpend of ingewikkeld te zijn, weet Van Eijndhoven. Heeft een vrouw bijvoorbeeld vooral tijdens en na de menstruatie klachten? Dan kan het doorslikken van de pil al een oplossing zijn. Echt gevaarlijk zijn de meeste vaginale klachten niet. De meest voorkomende klachten vaginale schimmel, infectie en bacteriële vaginose zijn niet gevaarlijk, vertelt Van der Meijden. De problemen kunnen wel verergeren als de infectie, bijvoorbeeld door het inbrengen van een spiraaltje, via de baarmoedermond opstijgt. Ook SOA s kunnen zich uiten in vaginale klachten. Van Eijndhoven: Chlamydia en gonorroe kunnen bijvoorbeeld de vruchtbaarheid aantasten. Maar in alle gevallen geldt: er zijn goede behandelmethoden. Denk niet dat het misschien vanzelf overgaat, waarschuwt Van der Meijden. Maar met een juiste behandeling zijn de klachten meestal snel over. voor meer info: Multi-Gyn Actigel, medisch hulpmiddel klasse 2A: werkt direct verzachtend bij jeuk en irritaties gaat onaangename geur en afscheiding tegen voorkomt en behandelt bacteriële vaginose (BV) voorkomt schimmel (Candida) 100% natuurlijk, geen conserveermiddelen. Multi-Gyn Vaginale Douche en Bruistabletten, medische hulpmiddelen klasse 1: ter voorkoming van vaginale klachten optimale ph waarde 100% natuurlijk, geen conserveermiddelen. Multi-Gyn Bevochtigingsgel, medisch hulpmiddel klasse 1: werkt direct bevochtigend herstelt de natuurlijke vochtbalans voorkomt en behandelt droogheid en schraalheid 100% natuurlijk, geen conserveermiddelen. Multi-Gyn Femiwash voor een optimale dagelijkse intiemhygiëne: geconcentreerde, zeer milde mousse niet irriterend, zelfs voor de meest gevoelige huid beschermt en optimaliseert de vaginale flora en huidflora natuurlijke hydraterende componenten voor een optimale vochtbalans zeepvrij, zonder parfum 100% natuurlijk, geen conserveermiddelen. SalesMark, tel: fax:

14 Terug naar de Bron! Fontana Bad Nieuweschans is een luxe kuurcentrum waar u vele faciliteiten vindt voor pure ontspanning en gezondheid. Hier kunt u genieten van een mineraalrijk Thermaalbad (36 C), verschillende saunafaciliteiten, rust- & themaruimtes, ontspannende kuurbehandelingen en een sfeervol ****Golden Tulip Resort met alle bijbehorende faciliteiten. 2 Overnachtingen in het ****Golden Tulip Resort Bad Nieuweschans 2 x Uitgebreid ontbijtbuffet, met o.a. regionale producten 1 x Driegangen à la carte diner 3 Dagen onbeperkt gebruik van: - het Thermaalbad met whirlpools en massagestralen - het Saunaplein, met Finse sauna, stoomkamer, scrubzouthoek, Balneobad met jetstream, saunatuin met Kelosauna, dompelbad en diverse afkoelfaciliteiten - de rustruimte met saline en Lavendelkamer 3-daags AD Arrangement 151,50 p.p.* Gratis deelname verschillende kuuractiviteiten (vb. floating, aquagym) Gebruik van de fitnessruimte Gebruik van het koffie- & theebuffet in het hotel Toegang tot de bioscoop in het hotel Gebruik hotelfietsen Gratis badslippers en gebruik badjas * Kijk voor meer informatie en reserveringen op: ' ( advertorial ) Bemer 3000 helpt niet alléén de doorbloeding te verbeteren! Is het niet fijn van uw arts te horen U bent een medisch wonder?! 8 Minuten liggen of zitten op de Bemer-mat kan de doorbloeding tot in 4 miljard haarvaten verbeteren en dat met zuurstofrijker bloed. Ook als aanvulling op hetgeen uw arts u voorschrijft, een goede extra hulp voor het stimuleren van de zelfgenezing. De Bemer activeert de cellen, verbetert de stofwisseling en geeft méér energie en méér weerstand. Bij ca. 10% van de mensen geeft de Bemer helaas niet het verwachte resultaat. Tot 4 miljard haarvaten worden extra doorbloed. Vaak een goede hulp bij chronische ziekten en tegen griep en verkoudheid. vóór inschakeling Bemer is óók goed voor botten en gewrichten. 3 minuten ná activering van de Bemer3000 therapie Enkele van de ca gebruikers melden ons spontaan: Mevr. J.G.S. diabetes - Maar wij zijn ervan overtuigd, als wij de mat niet gebruikt zouden hebben, het been geamputeerd had moeten worden. Mevr. T.K. maculadegeneratie - Ik had eerst 60/60 zicht en het is nu 80/100, iedere oogarts kan je vertellen dat er niets aan te doen is. Fam. ten H. diabetes: sinds jaren niet zulke goede bloedwaarden Hr. N.P. diabetes -...zowel bij mij als bij mijn vrouw tot normale hoogten zijn teruggebracht. De Bemer behandeling heeft zeker succes, zodat wij ook minder medicijnen kunnen gebruiken. Hr. B.v.V. energie-tekort...energieker en fitter. Vooral C. die na enige jaren van energietekort weer begint te bruisen Mevr. A.B. altijd moe De intense vermoeidheid is zo goed als weg, heb mijn nordic stokken weer uit de kast gehaald. Hr.P.K. bij mij werkt het geweldig, ik ben al van mijn carpal tunnelsyndroom af Hr.F.Z. 83 jarige man met oedeem-been, na enige dagen resultaat met Bemer!. Mevr A.K. de geplande longtransplantatie van mijn man is dankzij o.a. de Bemer afgesteld Mevr. J.M.de H. sarcoidose - heb sarcoidose sinds 15 jaar...kan weer dopjes opendraaien en betrapte mijzelf erop dat ik huppelend de trap opliep Mevr. T.R. M.S.- aan de hand van de foto s zei de dokter, dat ik wel in een rolstoel zou moeten zitten, echter, ik loop, rijd paard en werk halve dagen... Bemer helpt niet alleen de doorbloeding te verbeteren en de bloedstroom te versnellen (belangrijk voor het afvoeren van de afvalstoffen), maar kan ook de werking van de witte bloedcellen activeren. Het is niet alléén het hart dat het bloed transporteert... ook het vasomotie-gebeuren. Dat is de pompbeweging van de vaten. Het Bemer-signaal is het enig bekende, dat ook de vasomotie stimuleert. Bemer3000 is in ca. 100 landen gepatenteerd. In de Duits sprekende landen is de Bemer reeds lang bekend en meer dan x verkocht, (daaronder zijn ca artsen/therapeuten en 300 ziekenhuizen), in Nederland bijna 1000 x en dat altijd na een proeftijd van 3 maanden. Pas na 3 maanden beslist u of de Bemer ook bij u de verwachte werking geeft. De voorwaarden sturen wij u graag. Informatie: bel svp of mail: Een korte film van de werking in het lichaam ziet u op Bemer Nederland bv. Postbus 136, 7040 AC s Heerenberg

15 THEMABIJLAGE vrouw & gezondheid MEDIAPLANET 15 Foto: asiseeit / istockphoto Kanker: alle kennis gedeeld De diagnose kanker is een ingrijpende gebeurtenis in het leven van een vrouw. Vrouwen weten steeds beter welke risico s ze lopen, hoewel dat de gevolgen van de ziekte niet veel minder groot maken. Welke vormen van kanker kunnen vrouwen (alleen) krijgen en wat betekent het voor je als de diagnose kanker wordt gesteld? door Koos Plegt Borstkanker Borstkanker vormt een toenemend gevaar voor Nederlandse vrouwen. Eén op de negen vrouwen krijgt het gedurende haar leven. Dat zijn 12 tot nieuwe gevallen per jaar, zegt Dr. Marian Menke, oncologisch chirurg aan het Erasmus MC in Rotterdam. Bij een klein deel daarvan, 5 tot 8 procent, is er sprake van een bewezen erfelijke aanleg. Vrouwelijke hormonen spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van borstkanker: hoe langer borstweefsel blootgesteld is aan deze hormonen, hoe groter de kans op borstkanker. De Pink Ribbon campagne, waaraan Menke als lid van de wetenschappelijke adviesraad is verbonden, besteedt aandacht aan risicofactoren als alcoholgebruik en roken, overgewicht na de overgang en lichaamsbeweging. Menke heeft haar vakgebied de laatste jaren steeds complexer zien Amazonetheater Hoe dichtbij kan theater komen? Een groep amateur-actrices deed een serie voorstellingen over hun eigen ervaringen met borstkanker. Om meer openheid, duidelijkheid en begrip te laten ontstaan over wat leven met borstkanker betekent. Het Amazonetheater is ontstaan vanuit de website waar al vijf jaar een bloeiend forum is te vinden voor vrouwen die borstkanker hebben of hebben gehad. Sanne van Soelen, één van de actrices en zelf kortgeleden getroffen door borstkanker, noemt het theater heel bijzonder. Het is absoluut geen tranentrekkerij. Het is echt, zegt ze. De voorstellingenreeks is inmiddels aan zijn einde gekomen, maar er wordt nagedacht over een mogelijk vervolg. Er is nog veel vraag naar extra optredens en er is veel animo om mee te doen. worden. Meestal wordt een patiënte met borstkanker eerst geopereerd en volgt daarna een combinatie van Alle kennis delen we. Patiënten hoeven daarom niet bang te zijn dat de ene dokter veel weet, en de ander niet. radio-, chemo-, hormoon- en immunotherapie. Vooral op het gebied van de laatste drie de systemische therapie (behandeling van het hele lichaam) zijn er ontwikkelingen. Sinds 1999 is er een landelijke richtlijn die stelt hoe artsen moeten diagnosticeren en behandelen. Inmiddels is deze uitgegroeid tot een flink boekwerk, waaraan alle specialisten in Nederland bijdragen. Alle kennis delen we. Patiënten hoeven daarom niet bang te zijn dat de ene dokter veel weet, en de ander niet. Baarmoederhalskanker Baarmoederhalskanker is een van de weinige vormen van kanker die in bijna alle gevallen een virus als oorzaak heeft. Het virus, HPV (Humaan Pappillomavirus) komt veel voor. Ongeveer 80 procent van de vrouwen krijgt in haar leven wel een keer zo'n infectie, maar meestal weet het immuunsysteem het op te ruimen. Voor een klein gedeelte is baarmoederhalskanker erfelijk, zegt Marsja Meijer, voorlichtster van KWF Kankerbestrijding, maar meestal is de oorzaak HPV, dat via geslachtsgemeenschap wordt overgebracht. Het risico is dan ook groter met meerdere wisselende contacten. Maar de grootste risicofactor is roken, omdat dit het afweersysteem beïnvloedt. Baarmoederhalskanker komt voornamelijk voor bij vrouwen tussen 30 tot 50 jaar. Volgens cijfers van KWF Kankerbestrijding komen er elk jaar ongeveer 600 patiënten bij. Artsen kunnen baarmoederhalskanker in een voorstadium ontdekken; via het uitstrijkje dat je bij de huisarts kunt laten maken. Het is dan goed behandelbaar en de kans op genezing vrijwel 100 procent. Eierstokkanker Wat ook vaak voorkomt is eierstokkanker, dat in Nederland zo'n keer per jaar wordt vastgesteld. Meestal bij vrouwen boven 50 jaar, maar, zo zegt Meijer, er is ook een variant die voorkomt bij jongere vrouwen. Deels ( zo n 5 tot 10 procent ) is deze kanker erfelijk. De meest voorkomende vorm is epitheliale eierstokkanker, dat ontstaat uit de buitenste laag cellen van de eierstok (het epitheel). Uitzaaiingen kunnen ontstaan in de buikholte. Eierstokkanker kan gepaard gaan met een abnormale hoeveelheid vocht in de buikholte. Dit komt door een verhoogde aanmaak van vocht en omdat kankercellen de afvoerwegen verstoppen. De specialist kan dit overtollige vocht met behulp van een naald door de buikwand laten afvloeien, zodat het probleem tijdelijk verminderd. De prognose van een kwaadaardige aandoening is echter slecht. Jaarlijks overlijden zo'n 950 vrouwen aan deze vorm van kanker. De medische wetenschap doet volop onderzoek naar risicofactoren. Overgewicht is een mogelijke risicofactor. Het gebruik van de pil en zwangerschap daarentegen zorgen misschien voor een verminderd risico. Meijer: Er is eigenlijk nog maar weinig over bekend % ,5% Borsten 13,1% Darmen De tien meest voorkomende kankersoorten bij vrouwen: (bron: De Nederlandse Kankerregistratie, cijfers 2005) 10,4% 8,7% Huid longen 4,7% 3,6% 2,7% 2,3% 2,2% 3,2% Baarmoeder lymfeklieren eierstokken alvleesklier leukemie overig Nieuwe gevallen De laatste cijfers van De Nederlandse Kankerregistratie dateren van In dat jaar werden in Nederland ruim nieuwe gevallen van kanker vastgesteld, bij mannen en bij vrouwen. In ongeveer 10 procent van de gevallen was er al eerder een vorm van kanker vastgesteld, zodat in 2005 bij ongeveer personen voor het eerst kanker werd vastgesteld. Bij mannen wordt in verhouding iets vaker kanker geconstateerd dan bij vrouwen: 5,2 op de 1000 mannen kreeg in 2005 kanker, tegen 4,7 op de 1000 vrouwen. Cijfers over borstkanker: In 2003 kregen vrouwen en 71 mannen borstkanker 1 op 9 vrouwen krijgt te maken met borstkanker 33% van alle soorten kanker bij vrouwen betreft borstkanker 76% van alle borstkanker komt voor bij vrouwen van 50 jaar en ouder De overleving na 5 jaar is 85%, als de kanker beperkt is tot de borst >90% Afgelopen 10 jaar is de sterfte door borstkanker met 1/5 gedaald, als gevolg van eerdere opsporing door screening en betere behandelingsmethoden

16 We hebben allemaal onze zwaktes. De mijne zijn chocola, schoenen en films met n happy end. Ik hou van het goede leven. Dus maak ik van m n zwaktes geen punt. Op ééntje na dan. Want een beetje urineverlies mag m n plezier natuurlijk niet in de weg zitten. Daarom vertrouw ik op TENA Lady Mini Magic. Daar voel ik me zeker, fris en comfortabel bij. En omdat het zo discreet is, kan ik rustig toegeven aan nóg iets waar ik een zwak voor heb: strakke spijkerbroeken. TENA Lady. Voel je vrij. Bel (gratis) voor meer informatie of ga naar onze website. Vraag nu een gratis proefpakket TENA Lady Mini Magic aan. Naam: Straat: Voorletters: Postcode: Plaats: Telefoon: Wij honoreren maximaal één proefpakketaanvraag per persoon per jaar. Stuur deze volledig ingevulde coupon in een envelop, zonder postzegel naar: TENA, Antwoordnummer 369, 2900 VB Capelle aan den IJssel. Uw gegevens worden opgenomen in ons bestand en strikt vertrouwelijk behandeld conform de Wet Bescherming Persoonsregistratie. Nr: TL-N-ADVR M KAG Goede voornemens? NIEUW SunWell Slank Support, een stimulans voor gewichtsverlies, zorgt na het innemen voor een vol gevoel. Hierdoor vermindert je hongergevoel en wordt gewichtsverlies gestimuleerd. Op basis van 100% natuurlijk pijnboompitextract. SunWell heeft, naast een serie afslankproducten, een breed assortiment vitamines en mineralen. Voedings - supplementen die passen bij de dagelijkse behoefte van de vrouw, man en kinderen van nú. Wil je meer weten? Ga naar

Wie is er bang voor de overgang?

Wie is er bang voor de overgang? Wie is er bang voor de overgang? Overgangsklachten De overgang is een levensfase die voor de meeste vrouwen niet ongemerkt voorbij gaat. Er treden lichamelijke en geestelijke veranderingen op. De effecten

Nadere informatie

De overgang. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

De overgang. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! De overgang In deze folder vindt u informatie over de overgang. Wat is de overgang precies? Welke klachten kunnen optreden en wat is eraan te doen? Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs

Nadere informatie

Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding

Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding Geneesmiddelen en zwangerschap Enige tientallen jaren geleden dacht men nog dat ongeboren kinderen in de baarmoeder goed beschermd waren tegen schadelijke

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting Verloskunde. Roken en zwangerschap. Inhoudsopgave. Als je zwanger probeert te worden 2. Als je zwanger bent 3

Patiëntenvoorlichting Verloskunde. Roken en zwangerschap. Inhoudsopgave. Als je zwanger probeert te worden 2. Als je zwanger bent 3 Patiëntenvoorlichting Verloskunde Roken en zwangerschap Inhoudsopgave Als je zwanger probeert te worden 2 Als je zwanger bent 3 Na de zwangerschap 5 Stoppen met roken 6 Tips om te stoppen 7 Hulp bij het

Nadere informatie

Informatiefolder. Zwangerschap en kinderwens

Informatiefolder. Zwangerschap en kinderwens Informatiefolder en kinderwens Inhoudsopgave Algemeen 3 Kinderwens 3 Foliumzuur s- en ovulatietesten 5 Geneesmiddelen 6 Bostvoeding Medicatiebegeleiding Algemeen De vrouw maakt tijdens haar leven een aantal

Nadere informatie

Thema: "Overgankelijkheden" D.H. Bogchelman. 10 november 2012

Thema: Overgankelijkheden D.H. Bogchelman. 10 november 2012 Thema: "Overgankelijkheden" 10 november 2012 D.H. Bogchelman Inleiding Wat is de overgang? Wat gebeurt er in de overgang? Verschijnselen van de overgang Hoe behandelen we overgangsklachten? Wat zijn de

Nadere informatie

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Beter voor elkaar 2 Roken als je zwanger probeert te worden Minder vruchtbaar Roken maakt vrouwen en mannen minder vruchtbaar.

Nadere informatie

Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening

Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening Op de polikliniek van het Universitair Kinderziekenhuis St Radboud ziekenhuis willen wij je met deze folder informatie geven over seksualiteit

Nadere informatie

Premenstrueel syndroom (PMS) Poli Gynaecologie

Premenstrueel syndroom (PMS) Poli Gynaecologie 00 Premenstrueel syndroom (PMS) Poli Gynaecologie Inleiding Vrouwen met Premenstrueel syndroom (PMS) hebben lichamelijke en/of psychische klachten die enkele dagen tot 2 weken voor de menstruatie beginnen.

Nadere informatie

De Top 10 Dieet Mythen

De Top 10 Dieet Mythen - 1 - De Top 10 Dieet Mythen Een dieet volhouden is nooit makkelijk, zeker niet met de overvloed aan dieet mythen. Het is het vaak moeilijk een onderscheid te maken tussen effectieve afval technieken/strategieën

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Anticonceptie

PATIËNTEN INFORMATIE. Anticonceptie PATIËNTEN INFORMATIE Anticonceptie In het kort Een anticonceptiemiddel (voorbehoedmiddel) beschermt u tegen zwangerschap als u seks heeft en niet zwanger wilt worden. Anticonceptiemiddelen verschillen

Nadere informatie

over Anticonceptie VOORBEELD

over Anticonceptie VOORBEELD over Anticonceptie ... valt veel te vertellen Bijna de helft van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd gebruikt een hormonale anticonceptiemethode. Het merendeel hiervan gebruikt de pil. Deze folder gaat

Nadere informatie

Wat staat me te wachten?

Wat staat me te wachten? HOOFDSTUK 3 Wat staat me te wachten? 3.1 Inleiding De overgang heeft in tegenstelling tot sommige andere lichamelijke kwalen een gunstig verloop. Het houdt uiteindelijk een keer op. Tot die tijd is het

Nadere informatie

Instructies voor het gebruik van. Roaccutane

Instructies voor het gebruik van. Roaccutane Instructies voor het gebruik van Roaccutane Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Voor wie is deze therapie geschikt?... 1 3 Hoe wordt Roaccutane voorgeschreven?... 2 4 Hoe moet Roaccutane worden ingenomen?...

Nadere informatie

Hormoongebruik rond de overgang

Hormoongebruik rond de overgang Hormoongebruik rond de overgang Afdelingen gynaecologie en verloskunde Inhoudsopgave Inleiding 2 Wat is de overgang? 2 Klachten tijdens de overgang 2 Het gebruik van oestrogenen tijdens de overgang 2 De

Nadere informatie

PCOS (Poly Cysteus Ovarium Syndroom)

PCOS (Poly Cysteus Ovarium Syndroom) PCOS (Poly Cysteus Ovarium Syndroom) Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is PCOS? 1 De normale cyclus 1 Wat gebeurt er bij PCOS? 2 Verhoogde risico's 3 Genetica 3 Behandelmethodes

Nadere informatie

Net bevallen, welke anticonceptie kies je nu?

Net bevallen, welke anticonceptie kies je nu? Net bevallen, welke anticonceptie kies je nu? Al snel na je bevalling kun je weer zwanger worden als je seks hebt. Seks is iets om van te genieten. Binnen enkele weken na de bevalling beginnen de meeste

Nadere informatie

Gezond omgaan met de menopauze. 20 vragen, 20 antwoorden over hormoongebruik

Gezond omgaan met de menopauze. 20 vragen, 20 antwoorden over hormoongebruik Gezond omgaan met de menopauze 20 vragen, 20 antwoorden over hormoongebruik In deze brochure leest u antwoorden op de meest gestelde vragen over hormoongebruik tijdens de menopauze. Als voorbereiding op

Nadere informatie

Ik wil anticonceptie gaan gebruiken. Poli Gynaecologie

Ik wil anticonceptie gaan gebruiken. Poli Gynaecologie 00 Ik wil anticonceptie gaan gebruiken Poli Gynaecologie Wat is anticonceptie? Een anticonceptiemiddel (of voorbehoedmiddel) voorkomt dat een zwangerschap ontstaat. Bijvoorbeeld door te voorkomen dat er

Nadere informatie

Wat houdt de overgang nu eigenlijk precies in?

Wat houdt de overgang nu eigenlijk precies in? Wat houdt de overgang nu eigenlijk precies in? Iedere vrouw krijgt er mee te maken. Op het moment dat je deze brochure leest, zijn er meer dan 1,5 miljoen vrouwen in Nederland in de overgang. Eigenlijk

Nadere informatie

Menstruatiepijn VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Menstruatiepijn VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL Menstruatiepijn WAT IS MENSTRUATIEPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Nadere informatie

Drie jaar niet meer aan mijn anticonceptie denken.

Drie jaar niet meer aan mijn anticonceptie denken. I N F O R M A T I E Drie jaar niet meer aan mijn anticonceptie denken. 3 jaar onbezorgde anticonceptie Inhoud Introductie Introductie............................................ 3 Eigenschappen........................................

Nadere informatie

Patiënteninformatie locatie Blaricum. Diabetes mellitus bij kinderwens. Informatie over erfelijkheid en zwangerschap bij diabetes

Patiënteninformatie locatie Blaricum. Diabetes mellitus bij kinderwens. Informatie over erfelijkheid en zwangerschap bij diabetes Patiënteninformatie locatie Blaricum Diabetes mellitus bij kinderwens Informatie over erfelijkheid en zwangerschap bij diabetes Inhoudsopgave Bladzijde Welke soorten diabetes zijn er? 4 Is diabetes erfelijk?

Nadere informatie

VRAGENLIJST vrouw Oriënterend Fertiliteit Onderzoek

VRAGENLIJST vrouw Oriënterend Fertiliteit Onderzoek 1 Naam en geboortedatum VRAGENLIJST vrouw Oriënterend Fertiliteit Onderzoek 2 Persoonsgegevens dd mm jaar Wat is uw geboortedatum? - Wat is uw lengte?. cm Wat is uw gewicht?. kg Vragen over uw vruchtbaarheid

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

Anticonceptiemiddelen met oestrogeen en progestageen

Anticonceptiemiddelen met oestrogeen en progestageen Ik wil anticonceptie gaan gebruiken Samenvatting Een anticonceptiemiddel (voorbehoedmiddel) beschermt u tegen zwangerschap. Anticonceptiemiddelen verschillen in werking, gebruik, betrouwbaarheid en bijwerkingen.

Nadere informatie

acne Wat is acne? Wat zijn de verschijnselen? Hoe ontstaat het?

acne Wat is acne? Wat zijn de verschijnselen? Hoe ontstaat het? acne Acne vulgaris, kortweg acne genoemd, is de medische term voor jeugdpuistjes. Wat is acne? En hoe is het te behandelen? Dat en meer leest u in deze folder. Wat is acne? Bij acne zijn talgkliertjes

Nadere informatie

prednison bij darmziekten

prednison bij darmziekten patiënteninformatie prednison bij darmziekten Uw maag-darm-leverarts heeft u prednison voorgeschreven voor de behandeling van de ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa of auto-immuun hepatitis. Om dit medicijn

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. PCOS (polycysteus ovariumsyndroom)

Informatie voor patiënten. PCOS (polycysteus ovariumsyndroom) Informatie voor patiënten PCOS (polycysteus ovariumsyndroom) z PCOS is de afkorting van polycysteus ovariumsyndroom. Letterlijk betekent dit dat er meerdere (poly) vochtblaasjes (cysten) in de eierstok

Nadere informatie

Prednison (corticosteroïden)

Prednison (corticosteroïden) Prednison (corticosteroïden) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Uw MDL-arts (maag-, darm- en leverarts) heeft u Prednison voorgeschreven

Nadere informatie

Anticonceptie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Anticonceptie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Anticonceptie Informatie voor patiënten F0713-3102 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44

Nadere informatie

INFORMATIE IMPLANON NXT. 3 jaar onbezorgde anticonceptie. 3 jaar onbezorgde anticonceptie

INFORMATIE IMPLANON NXT. 3 jaar onbezorgde anticonceptie. 3 jaar onbezorgde anticonceptie INFORMATIE IMPLANON NXT Inhoud Introductie 3 Eigenschappen 4 Werking 6 Inbrengen 8 Het juiste startmoment 10 Menstruatie 13 Betrouwbaarheid 14 Introductie Je hebt gekozen voor IMPLANON NXT. Dit is een

Nadere informatie

Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Prednison (corticosteroïden)

Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Prednison (corticosteroïden) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Prednison (corticosteroïden) Maag-, Darm- en Leverziekten IJsselland Ziekenhuis Uw MDL-arts (maag-, darm- en leverarts) heeft u Prednison voorgeschreven

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Antwoord op veelvoorkomende vragen

Antwoord op veelvoorkomende vragen Antwoord op veelvoorkomende vragen De vragen Hoe werkt de pil? Welke soorten zijn er? Hoe betrouwbaar is de pil? Hoe kom ik aan de pil? Wat moet ik weten als ik de pil voor het eerst slik? Is de pilcontrole

Nadere informatie

Methotrexaat REUMATOLOGIE. Gebruik van methotrexaat

Methotrexaat REUMATOLOGIE. Gebruik van methotrexaat REUMATOLOGIE Methotrexaat Gebruik van methotrexaat Deze folder is een gezamenlijke uitgave van de poli reumatologie van het Laurentius Ziekenhuis Roermond en het Sint Jans Gasthuis te Weert. Inleiding

Nadere informatie

contraceptie na de bevalling

contraceptie na de bevalling contraceptie na de bevalling Inleiding Na de bevalling is het een ideaal moment om even stil te staan bij uw contraceptie. Afhankelijk van uw keuze om al dan niet borstvoeding te geven is de keuze van

Nadere informatie

Wat alle vrouwen moeten weten over foliumzuur. ZorgVoor. Foliumzuur bij kinderwens

Wat alle vrouwen moeten weten over foliumzuur. ZorgVoor. Foliumzuur bij kinderwens Wat alle vrouwen moeten weten over foliumzuur ZorgVoor Foliumzuur bij kinderwens Wat alle vrouwen moeten weten over foliumzuur Een vrouw die in verwachting raakt, heeft extra foliumzuur nodig. Foliumzuur

Nadere informatie

Andere klachten die samenhangen met de menstruatiecyclus zijn:

Andere klachten die samenhangen met de menstruatiecyclus zijn: Menstruatieklachten Er zijn van die dagen dat je niets kunt hebben, dat je snel geïrriteerd bent en moe. Soms heb je ook last van pijnlijke borsten, een opgeblazen gevoel of gewichtstoename. En de meeste

Nadere informatie

Er stralend uitzien, Dat wil iedereen! 1. Reinig je huid

Er stralend uitzien, Dat wil iedereen! 1. Reinig je huid tel 0228-319736 Er stralend uitzien, Dat wil iedereen! Dat kan ook. Daarvoor hoef je echt geen fotomodel te zijn. Wat je leeftijd ook is, door je huid goed te verzorgen kun je er stralend uitzien. Natuurlijk,

Nadere informatie

Pre-menstrueel syndroom

Pre-menstrueel syndroom Pre-menstrueel syndroom (PMS) Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is PMS? 1 Bij wie en hoe vaak komt PMS voor? 1 Wat zijn de oorzaken? 2 Welk onderzoek is mogelijk? 2 Is het wel

Nadere informatie

SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN. eenvoudig snel efficiënt

SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN. eenvoudig snel efficiënt SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN eenvoudig snel efficiënt DIËTEN IS TRAINEN OM DIK TE WORDEN 1Als een beer in een winterslaap is en dus niets meer eet gedurende een lange tijd, doet de natuur iets slims. Het

Nadere informatie

Mola-zwangerschap. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Mola-zwangerschap. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Mola-zwangerschap Informatie voor patiënten F0178-3415 juli 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44

Nadere informatie

Depressie tijdens de zwangerschap uit de taboesfeer

Depressie tijdens de zwangerschap uit de taboesfeer Depressie tijdens de zwangerschap uit de taboesfeer Depressie en angstklachten tijdens de zwangerschap komen regelmatig voor. Toch wordt dit onderwerp nog vaak als taboe ervaren en is niet duidelijk welke

Nadere informatie

Vruchtbaarheid en kanker

Vruchtbaarheid en kanker Vruchtbaarheid en kanker Deze tekst is gedeeltelijk overgenomen van Nederlands Netwerk Fertiliteitspreservatie (NNF) Deze folder is bedoeld voor vrouwen die zich zorgen maken over de gevolgen van een behandeling

Nadere informatie

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition HERBALIFE FITCHECK WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition % LICHAAMSVET Wie wil je worden? Waar ben je nu? % LICHAAMSVET Vrouw 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Man 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Te laag

Nadere informatie

IMPLANON NXT informatiebrochure voor patiënten

IMPLANON NXT informatiebrochure voor patiënten De Belgische gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel IMPLANON NXT. Het verplicht plan voor risicobeperking in België, waarvan deze

Nadere informatie

1. Vragen algemeen. Wat is POI eigenlijk?

1. Vragen algemeen. Wat is POI eigenlijk? WELKOM 1. Vragen algemeen Wat is POI eigenlijk? 1. Vragen algemeen 1. Ik ben altijd onregelmatig ongesteld geweest. Kan dat met de vroege overgang te maken hebben? 2. Heeft deze aandoening een officiële

Nadere informatie

urineverlies bij vrouwen incontinentie

urineverlies bij vrouwen incontinentie patiënteninformatie urineverlies bij vrouwen incontinentie Met incontinentie wordt bedoeld: ongewild urineverlies. Veel vrouwen verliezen ongewild urine bij inspanning of hebben te vaak en te snel aandrang

Nadere informatie

De meeste westerse vrouwen krijgen hun laatste menstruatie tussen hun

De meeste westerse vrouwen krijgen hun laatste menstruatie tussen hun De overgang De meeste westerse vrouwen krijgen hun laatste menstruatie tussen hun h veertigste en zestigste jaar: de gemiddelde leeftijd is 51 jaar. De laatste menstruatie wordt ook wel menopauze of overgang

Nadere informatie

Belotero Een deel van mezelf

Belotero Een deel van mezelf NIEUW OPTIMALE MODELLERENDE CAPACITEIT Belotero Een deel van mezelf Herstel volume waar het verloren is gegaan We worden allemaal geboren met een natuurlijk volume in het gezicht dat met de veroudering

Nadere informatie

Premenstrueel Syndroom (PMS)

Premenstrueel Syndroom (PMS) Premenstrueel Syndroom (PMS) Vrouwen met Premenstrueeel syndroom (PMS) hebben lichamelijke en/of psychische klachten die enkele dagen tot twee weken voor de menstruatie beginnen. Zij hebben hier veel last

Nadere informatie

KLINISCH ONTWIKKELD - DERMATOLOGISCH GETEST - NATUURLIJKE INGREDIËNTEN. Versterkt uw Natuurlijke Schoonheid

KLINISCH ONTWIKKELD - DERMATOLOGISCH GETEST - NATUURLIJKE INGREDIËNTEN. Versterkt uw Natuurlijke Schoonheid KLINISCH ONTWIKKELD - DERMATOLOGISCH GETEST - NATUURLIJKE INGREDIËNTEN Versterkt uw Natuurlijke Schoonheid NATUUR & WETENSCHAP Een hoogwaardige huidverzorgingslijn welke natuur en wetenschap op een unieke

Nadere informatie

Overgangsklachten. Gynaecologie

Overgangsklachten. Gynaecologie Gynaecologie Overgangsklachten De meeste vrouwen krijgen hun laatste menstruatie tussen hun veertigste en zestigste jaar; de gemiddelde leeftijd is 51 jaar. De laatste menstruatie wordt ook wel menopauze

Nadere informatie

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2.

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2. Voeding en leefstijl bij en na kanker Malu van Geel Inhoud 1. Voeding van vroeger tot nu 2. Voeding en kanker 3. Aanbevelingen 4. Veel gestelde vragen 1. Voeding van vroeger tot nu 1 Hippocrates Laat voeding

Nadere informatie

Doorzetten voor vervulling kinderwens zaterdag, 21 maart 2015 11:18

Doorzetten voor vervulling kinderwens zaterdag, 21 maart 2015 11:18 WILLEMSTAD Ze moesten even geduld hebben. De ouders van de jongenstweeling die donderdag bij de voorlichting waren over In Vitro Fertilisatie (IVF). Georganiseerd door de gynaecologenpraktijk Emmacare,

Nadere informatie

Gynaecologie. Bekkenbodemproblemen fysiotherapie. Afdeling: Onderwerp:

Gynaecologie. Bekkenbodemproblemen fysiotherapie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Gynaecologie 1 1. Wat is bekkenfysiotherapie? 2. Wat is het verschil met gewone fysiotherapie? 3. Wanneer is bekkenfysiotherapie zinvol? 4. Hoe werkt de bekkenfysiotherapeut? 5. Speciale

Nadere informatie

Menstruatie bij stollingsproblemen. Marieke Knol Gynaecoloog i.o. Isala Kliniek Zwolle

Menstruatie bij stollingsproblemen. Marieke Knol Gynaecoloog i.o. Isala Kliniek Zwolle Menstruatie bij stollingsproblemen Marieke Knol Gynaecoloog i.o. Isala Kliniek Zwolle 2007-2011: stollingsarts UMCG 3 oktober 2012 Menstruatie Ongesteldheid ut het is weer zover de rode vlag hangt uit

Nadere informatie

Morning-afterpil VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Morning-afterpil VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL Morning-afterpil WAT IS DE MORNING-AFTERPIL WANNEER WEL WANNEER GEEN MORNING-AFTERPIL WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie ALGEMENE INFORMATIE NORMALE CYCLUS. Versie 1.3. Datum Goedkeuring 07-01-2007 Verantwoording

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie ALGEMENE INFORMATIE NORMALE CYCLUS. Versie 1.3. Datum Goedkeuring 07-01-2007 Verantwoording Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie ALGEMENE INFORMATIE NORMALE CYCLUS Versie 1.3 Datum Goedkeuring 07-01-2007 Verantwoording NVOG In het kort Bij vrouwen in de vruchtbare levensfase

Nadere informatie

Acne VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Acne VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL Acne 02 Acne.indd 6 WAT IS ACNE WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL 15-10-12

Nadere informatie

Menstruatiepijn, Dysmenorrhoe

Menstruatiepijn, Dysmenorrhoe Menstruatiepijn, Dysmenorrhoe Wat is het? Sommige vrouwen hebben pijn vlak voor en tijdens de menstruatie. Meestal gaat het om steken en krampen in de onderbuik. Vaak trekt de pijn ook naar de rug of de

Nadere informatie

Zwanger? Een goed moment om te stoppen met roken

Zwanger? Een goed moment om te stoppen met roken Zwanger? Een goed moment om te stoppen met roken Je bent in verwachting! Een nieuwe periode in je leven begint. Je wilt het beste voor je kindje. Stoppen met roken hoort daarbij. Het is goed voor je eigen

Nadere informatie

Inleiding...2. 1 Hormonale veranderingen...2

Inleiding...2. 1 Hormonale veranderingen...2 overgang Inhoud Inleiding...2 1 Hormonale veranderingen...2 2 Wanneer ben ik in de overgang?...4 2.1 Het begin en de duur van de overgang...4 2.2 Menstruaties tijdens de overgang...5 2.3 Kan worden vastgesteld

Nadere informatie

Verpleegkundig overgangspreekuur (informatie en advies)

Verpleegkundig overgangspreekuur (informatie en advies) Verpleegkundig overgangspreekuur (informatie en advies) Inleiding U heeft besloten voor uw overgangsklachten naar het verpleegkundig overgangsspreekuur te gaan. In deze folder leest u algemene informatie

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

Gynaecologie/Bekkenbodemcentrum

Gynaecologie/Bekkenbodemcentrum Gynaecologie/Bekkenbodemcentrum Bekkenbodemfysiotherapie Deze brochure wordt u aangeboden door de afdeling Gynaecologie/Verloskunde. Wij vinden het belangrijk dat patiënten goede voorlichting krijgen.

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Wenkbrauwlift. Polikliniek Plastische Chirurgie

PATIËNTEN INFORMATIE. Wenkbrauwlift. Polikliniek Plastische Chirurgie PATIËNTEN INFORMATIE Wenkbrauwlift Polikliniek Plastische Chirurgie 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil de polikliniek Plastische Chirurgie van het Maasstad Ziekenhuis u informeren

Nadere informatie

Zwanger zijn en bevallen

Zwanger zijn en bevallen Zwanger zijn en bevallen PRAKTISCHE TIPS IN GEWONE TAAL MARJA VAN DEURSEN & WILMA VAN OS 6 ZWANGER ZIJN EN BEVALLEN Inleiding Gefeliciteerd. Je bent zwanger! Het is fi jn om zwanger te zijn. Maar je hebt

Nadere informatie

Anticonceptie, de verschillende methoden

Anticonceptie, de verschillende methoden Anticonceptie, de verschillende methoden Algemeen De keuze voor een bepaalde vorm van anticonceptie wordt gebaseerd op individuele omstandigheden en persoonlijke voorkeur. Iedere methode heeft namelijk

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Astma of COPD en seksualiteit

Astma of COPD en seksualiteit Astma of COPD en seksualiteit Astma of COPD en seksualiteit Astma of COPD kan invloed hebben op uw seksleven. Dat kan door de ziekte zelf komen, maar ook door medicijnen of door de manier waarop u ermee

Nadere informatie

Normale cyclus. Poli Gynaecologie

Normale cyclus. Poli Gynaecologie 00 Normale cyclus Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Andere folders en brochures op het gebied

Nadere informatie

Behandeling met Methotrexaat

Behandeling met Methotrexaat Behandeling met Methotrexaat Informatie voor patiënten F0865-3129 juli 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Inleiding Hormonale veranderingen

Inleiding Hormonale veranderingen DE OVERGANG 211 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Hormonale veranderingen... 3 Het begin en de duur van de overgang... 4 Menstruaties tijdens de overgang... 5 Wat zijn typische overgangsklachten?... 5 Gevolgen

Nadere informatie

Strakke Buik Geheimen Marijke Helswieg

Strakke Buik Geheimen Marijke Helswieg Download De Nieuwste Versie! Dit is versie 1.1, download nu direct de nieuwste versie op: http://www.afslankenmetmarijke.nl Stop Met Alleen Je Buik Trainen Als Je Van Je Buik Vet Af Wilt!! Tot nu toe zijn

Nadere informatie

Wij hebben dit onderwerp gekozen omdat het slecht is voor de gezondheid en wij willen vertellen waarom dit slecht is.

Wij hebben dit onderwerp gekozen omdat het slecht is voor de gezondheid en wij willen vertellen waarom dit slecht is. Roken Wij hebben dit onderwerp gekozen omdat het slecht is voor de gezondheid en wij willen vertellen waarom dit slecht is. Inleiding In restaurants,wijkcentra,kantines van sporthallen en op het werk roken

Nadere informatie

Inhoud. Hormonale methoden. Anticonceptiepil. Anticonceptiering. Anticonceptiepleister. Minipil. Prikpil. Hormoonstaafje.

Inhoud. Hormonale methoden. Anticonceptiepil. Anticonceptiering. Anticonceptiepleister. Minipil. Prikpil. Hormoonstaafje. Anti conceptie 1 Inhoud Hormonale methoden Anticonceptiepil Anticonceptiering Anticonceptiepleister Minipil Prikpil Hormoonstaafje Hormoonspiraal Inter-uteriene methoden Koperspiraal Hormoonspiraal Natuurlijke

Nadere informatie

Premenstrueel syndroom (PMS)

Premenstrueel syndroom (PMS) Premenstrueel syndroom (PMS) Deze folder geeft informatie over het premenstrueel syndroom (PMS). Besproken wordt o.a. welke klachten er kunnen zijn, wat de oorzaak hiervan is, en welk onderzoek mogelijk

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure PESSARIUM BIJ VERZAKKING EN INCONTINENTIE

NVOG Voorlichtingsbrochure PESSARIUM BIJ VERZAKKING EN INCONTINENTIE NVOG Voorlichtingsbrochure PESSARIUM BIJ VERZAKKING EN INCONTINENTIE PESSARIUM BIJ VERZAKKING EN INCONTINENTIE 1. Wat is een pessarium? 2. Wanneer kiest u voor een pessarium? 3. Hoe wordt een pessarium

Nadere informatie

Fysiotherapie bij bekkenbodemproblemen

Fysiotherapie bij bekkenbodemproblemen 00 Fysiotherapie bij bekkenbodemproblemen aanvullende informatie bij de folder 'Bekkenbodemproblemen bij vrouwen' Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is mede samengesteld door de Nederlandse

Nadere informatie

Vragen over de overgang?

Vragen over de overgang? Vragen over de overgang? Kom naar het menopauzespreekuur Gynaecologie Bezoek het menopauzespreekuur Veel vrouwen tussen de 40 en 60 jaar hebben klachten tijdens de overgang (menopauze). In het BovenIJ

Nadere informatie

Inhoud Hoe BRAVO ben jij?

Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inleiding 2 De behandeling van een aandoening 2 Medicijnen 2 Leefstijl 5 Een verergering van je klachten 6 Jouw behandelplan 8 Bewegen 8 Roken 8 Alcohol en voeding 8 Ontspanning

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes U bent zwanger en halverwege de zwangerschap krijgt u te horen dat u diabetes heeft. Er komt dan veel op u af. U wilt weten wat zwangerschapsdiabetes precies

Nadere informatie

WAT HOUDT U NOG TEGEN?

WAT HOUDT U NOG TEGEN? WAT HOUDT U NOG TEGEN? 2 Tussenoplossingen bestaan niet Rokers die voor het eerst nadenken over stoppen, proberen nog wel eens een tussenoplossing te vinden. Helaas bestaan er geen succesvolle tussenoplossingen.

Nadere informatie

Endometriose. Gynaecologie. Inleiding

Endometriose. Gynaecologie. Inleiding Gynaecologie Endometriose Inleiding Aan de binnenkant van de baarmoeder zit een laagje slijmvlies. Soms komen stukjes van dit slijmvlies buiten de baarmoeder terecht. Dit noemt men endometriose. De meeste

Nadere informatie

Hormoontherapie bij borstkanker

Hormoontherapie bij borstkanker Hormoontherapie bij borstkanker Inleiding Uw arts heeft u aan de hand van de Patiëntenbrief uitgelegd, waarom u in aanmerking komt voor een hormoontherapie. In de Patiëntenbrief staan alle gegevens van

Nadere informatie

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Gezond gewicht Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Overgewicht 3 Oorzaken 4 Gezond gewicht 4 Tailleomvang 5 Voorkomen van overgewicht 6 Wat kun je

Nadere informatie

Mola-zwangerschap. Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Gynaecologie november 2007 pavo 0302

Mola-zwangerschap. Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Gynaecologie november 2007 pavo 0302 Mola-zwangerschap Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Gynaecologie november 2007 pavo 0302 Inleiding De behandelend gynaecoloog heeft u verteld dat u een molazwangerschap heeft. In deze folder wordt

Nadere informatie

SLIM een revolutionaire visie

SLIM een revolutionaire visie SLIM een revolutionaire visie Heeft u er wel eens aan gedacht dat uw gewichtstoename niets met te veel eten of te weinig beweging te maken hoeft te hebben? Dat klinkt misschien vreemd, maar recent wetenschappelijk

Nadere informatie

Hormonale therapie bij borstkanker

Hormonale therapie bij borstkanker Hormonale therapie bij borstkanker Academisch Borstkankercentrum Erasmus MC-Havenziekenhuis Uw arts heeft met u besproken de borstkanker te behandelen met een hormonale therapie. Bij de normale ontwikkeling

Nadere informatie

De overgang. Albert Schweitzer ziekenhuis december 2007 pavo 0593

De overgang. Albert Schweitzer ziekenhuis december 2007 pavo 0593 De overgang Albert Schweitzer ziekenhuis december 2007 pavo 0593 Inhoudsopgave Inleiding 2 Hormonale veranderingen 2 Het begin en de duur van de overgang 4 Menstruaties tijdens de overgang 4 Wat zijn typische

Nadere informatie

Patiënteninformatie De behandeling van borstkanker met Zoladex

Patiënteninformatie De behandeling van borstkanker met Zoladex Patiënteninformatie De behandeling van borstkanker met Zoladex Uw arts heeft u Zoladex voorgeschreven. Zoladex kan worden toegepast bij vrouwen met borstkanker bij wie sprake is van uitzaaiingen. In deze

Nadere informatie

Sterilisatie van de vrouw

Sterilisatie van de vrouw Sterilisatie van de vrouw I In overleg met uw behandelend vrouwenarts (gynaecoloog) heeft u besloten tot een sterilisatie. Een sterilisatie is een vorm van geboorteregeling, waarbij de eileiders worden

Nadere informatie

Les 33. Zwangerschap

Les 33. Zwangerschap http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Les 33. Zwangerschap Wat leert u in deze les? Informatie begrijpen over zwanger zijn. Zeggen dat u zwanger bent of dat u zich niet lekker voelt. Woorden die hetzelfde

Nadere informatie

Onderzoek Alcohol en Zwangerschap

Onderzoek Alcohol en Zwangerschap Pagina 1 Onderzoek Alcohol en Zwangerschap Juni 2011 - Nieuwsbrief Nr 3 Beste verloskundige en assistente, Dit is de derde nieuwsbrief over het onderzoek Alcohol en Zwangerschap van het Nederlands Instituut

Nadere informatie

ADHD. en kinderen (6-12 jaar)

ADHD. en kinderen (6-12 jaar) ADHD en kinderen (6-12 jaar) ADHD, DAAR BEN JE NIET BLIJ MEE Als je bij het buitenspelen een blauwe plek oploopt, dan zit je daar niet mee. Meestal is-ie na een paar dagen weer weg. Bij ADHD is dat anders,

Nadere informatie

normale cyclus patiënteninformatie Inleiding Wat is een normale cyclus

normale cyclus patiënteninformatie Inleiding Wat is een normale cyclus patiënteninformatie normale cyclus Inleiding Bij vrouwen in de vruchtbare levensfase rijpt er elke maand in de eierstok een eiblaas waarin een eicel groeit. Als de eiblaas rijp is en openbarst komt de

Nadere informatie