Kaart en kompas. Oriënteren met kaart en kompas. Amundsenvendel Ermelo. Kaart en kompas. E r m e l o

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kaart en kompas. Oriënteren met kaart en kompas. Amundsenvendel Ermelo. Kaart en kompas. E r m e l o"

Transcriptie

1 3 Oriënteren met kaart en kompas Amundsenvendel Ermelo 2001 H USKY PUBLICATIES E r m e l o

2 Pagina 2 Pagina 11 Inhoudsopgave Het kompas 3 Oriënteren met het kompas Oriënteren van de kaart 4 eerste handgreep 5 tweede handgreep 6 derde handgreep 7 vierde handgreep 7 Nog even dit Kaart- en magnetische noorden 8 Oriënteren zonder het kompas oriënteren met de schaduw 9 Oriënteren met je horloge 9 Oriënteren met de maanstanden 10 het maankompas 11

3 Pagina 10 Pagina 3 Oriënteren met de maanstanden Om je te kunnen oriënteren met de maanstanden heb je wel een maankompas nodig. Zo n maankompas kun je zelf maken op de volgende manier. Kopieer pagina 11 op stevig papier Knip de twee cirkels nauwkeurig uit Knip het venster uit de kleine cirkel Maak ze in het midden aan elkaar doormiddel van een splitpen, zodat de twee cirkels vrij over elkaar kunnen draaien Het kompas Het meest gebruikte hulpmiddel om je te oriënteren is het kompas. Om goed met het kompas te kunnen werken moet je een aantal onderdelen ervan kennen. Omdat wij bij de Alexandergroep gebruik maken van het Recta vloeistof kompas ligt het voor de hand deze als voorbeeld te nemen. Zo, je maankompas is klaar. Gebruik het nu alsvolgt: Draai het venster op de maanstand zoals je die, die avond ziet Draai dan het hele kompas, totdat de tijdsaanduiding op je kompas, die klopt met het tijdstip waarop jij je positie aan het bepalen bent, in een rechte lijn met de maan is Het noorden van je maankompas wijst nu naar het echte noorden. De kompasroos is onderverdeeld in 360 graden. Het noorden is 0º en 360º, het oosten is 90º (daarom heet een kompas met zo n verdeling ook een oost-om kompas), het zuiden is 180ºen het westen 270º. Uiteraard krijgen alle daartussen liggende windstreken op deze manier ook een aantal graden toegewezen. Er zijn ook kompassen waarvan de kompasroos tegen de klok in is verdeeld, dit is dan een west-om kompas (het westen is 90º).

4 Pagina 4 Pagina 9 Oriënteren van de kaart Vóór je kaart en kompas samen gaat gebruiken moet je er voor zorgen dat de kaart zó ligt dat hij klopt met de gegevens uit je omgeving. Dit heet het oriënteren van de kaart. Dit doe je met behulp van het kompas en gaat als volgt: Zorg dat de 0º bij het afleespunt van het kompas staat Leg het kompas langs een noord-zuidlijn. Draai de kaart net zo lang tot de naald is ingespeeld op het afleespunt De kaart is nu georiënteerd. het is nu van belang dat je de kaart niet meer verschuift zolang je deze samen met het kompas moet gebruiken omdat dan het resultaat van de metingen zullen afwijken. Oriënteren zonder het kompas Het gebeurd natuurlijk wel eens dat je geen kompas bij je hebt en toch moet weten in welke richting je moet gaan. Er zijn een aantal handige manieren om dat dan uit te vinden. Oriënteren met de schaduw Je neemt een rechte stok die langer is dan een meter. Zet hem recht overeind en plaats een merkteken bij het uiteinde van de schaduw van de stok. Vervolgens heb je een kwartier rust. Na het kwartier plaats je weer een merkteken op het uiteinde van de schaduw. De lijn die je nu kunt trekken tussen de twee merkekens is de oost-west lijn. Het laatst geplaatste merkteken ligt aan de oostzijde van de lijn. Oriënteren met je horloge Je richt de kleine wijzer op de zon. Het zuiden ligt dan precies in het midden van de kleinste hoek tussen de kleine wijzer en de twaalf. In de zomer moet je er wel r e k e n i n g m e e houden dat je horloge door de zomertijd een uur later aanwijst dan het in werkelijkheid is.

5 Pagina 8 Pagina 5 Nog even dit Oriënteren met het kompas Om een kaart goed te kunnen oriënteren, d.w.z. dat de bovenkant van de kaart naar het noorden ligt, moet je weten dat er een verschil is tussen het noorden op een kaart en het noorden op een kompas. Kaart- en magnetische noorden Als je op een globe (kleine aardbol) kijkt zie je daar lijnen lopen die samenkomen bovenop de globe, de plaats die wij de noordpool noemen. Aan de onderkant van de globe ligt de zuidpool. Deze noordpool noemen wij het kaartnoorden. Dit kaartnoorden is iets anders dan het magnetische noorden, ze wijken van elkaar af. In Nederland is dit ongeveer 5 graden. De afwijking is niet overal hetzelfde, het hangt er vanaf waar jij je bevind. Dit afwijkingsverschijnsel heet declinatie. Op topografische kaarten staat altijd aangegeven hoe groot de afwijking is voor het midden van de kaart. Bovendien staat er bij hoe deze afwijking in de loop der tijd zal gaan veranderen. Het magnetische noorden veranderd elk jaar van plaats, niet veel, maar genoeg om het te kunnen merken. Op de kaart is bovenaan een schaalverdeling gemaakt en onderaan de kaart een P punt afgedrukt. Doormiddel van een lijntje is de kaart doormiddel van deze markeringen dan goed te oriënteren. Vergeet natuurlijk niet om de jaarlijkse afwijking bij je berekening te betrekken. Wanneer we met het kompas in het veld of op de kaart willen gaan werken, dan zijn er vier handgrepen die we kunnen gebruiken. Eerste handgreep Deze handgreep leert je hoe een op de kaart uitgezette richting overgenomen wordt op het kompas. Je wilt van punt A op de kaart naar punt B. Leg het kompas zo langs de denkbeeldige lijn, die beide punten met elkaar verbindt, dat het koordje aan de kant ligt waar je staat; in dit geval dus aan de kant van punt A. het vizier is gericht naar het punt waar je naar toe wilt gaan. Draai nu de roos van het kompas zo, dat de noordzuid lijnen op de kompasroos evenwijdig loopt met de noord-zuid lijnen van de kaart. (de noord-zuid lijn op de kompasroos is de lijn die het noordpunt en het zuidpunt met elkaar verbindt; de noordzuid lijnen op de kaart zijn de verticale lijnen op de kaart, de bovenkant van de kaart is het kaartnoorden.) het noorden van de kompasroos wijst dus naar het kaartnoorden. Lees nu bij het afleespunt de richting af. De kompasnaald blijft bij deze handgreep buiten beschouwing Bij scouting houden we daar geen rekening mee en doen gemakshalve of het kaartnoorden gelijk is aan het magnetische noorden. Omdat de afstanden die we bij een tocht afleggen niet al te groot zijn is de afwijking in meters van punt A naar punt B gering.

6 Pagina 6 Pagina 7 Tweede handrgeep De tweede handgreep leert je hoe je een op het kompas ingestelde richting overbrengt in het terrein. Doormiddel van de eerste handgreep heb je op het kompas de gewenste richting van A naar B vastgelegd. Het kan ook zijn dat deze richting werd opgegeven. In het laatste geval moet je de richting nog op het kompas instellen, dat wil zeggen, de kompasroos zo draaien dat de gewenste richting bij het afleespunt staat. De kompasroos wordt nu onder geen voorwaarde meer verdraaid. Je doet nu het spiegeltje naar buiten en gaat nu in punt A staan. Doe het koordje om je nek en houdt het kompas recht voor je uit. Het koordje komt nu strak te staan. Je kijkt door het vizier en gelijktijdig via het spiegeltje naar de kompasnaald. Draai jezelf op de plaats net zolang tot de naald samenvalt met de noord-zuid lijn op de kompasroos. Het rode gedeelte van de magnetische naald komt dus tussen de twee lichtgevende streepjes op de kompasroos te staan. Door het vizier heen zie je nu de richting die je opgegeven is en waarin punt B ligt. Derde handgreep Met deze handgreepleer je hoe je een richting in het terrein op het kompas kunt instellen Deze handgreep is het omgekeerde van de tweede handgreep. Je staat in punt A en wilt de richting weten, waarin je punt B ziet liggen. De richting wordt nu geschoten d.w.z. je kijkt door het vizier naar punt B. vervolgens draai je de roos, tot de naald inspeelt, dus samenvalt met de lijn op de kompasroos die naar het noorden loopt (tussen de twee groene lichtgevende streepjes). Bij het afleespunt zie je de gevraagde richting. Vierde handgreep Deze handgreep leert je om een op het kompas ingestelde richting over te brengen op de kaart. Deze handgreep is het omgekeerde van de eerst handgreep. Doormiddel ban de derde handgreep is de richting waarin punt b ligt (vanuit punt A) op het kompas ingesteld. De kompasroos wordt nu onder geen voorwaarde meer verdraaid. Zoek punt A (de plaats waar je staat) op de kaart op. Leg het kompas tegen punt A aan. Draai het kompas nu zodanig, dat de noord-zuid lijn op de kompasroos evenwijdig loopt met de noord-zuid lijnen van de kaart. Trek nu langs het kompas een lijn, te beginnen bij punt A. Ergens op de lijn ligt nu punt B

Landkaarten en coördinaten

Landkaarten en coördinaten Landkaarten en coördinaten Wat is nu eigenlijk een landkaart? Nou, hou je vast. Op een landkaart staat op een plat vlak een verkleind en toegelicht beeld van een bepaald deel van het aardoppervlak afgedrukt.

Nadere informatie

Reader oriëntatietechnieken

Reader oriëntatietechnieken Reader oriëntatietechnieken Inhoud 1. Schaal 2. Legenda 3. Coördinatenstelsels 4. Soorten kompassen 5. Declinatiecorrectie 6. Inclinatie 7. Kaart op het noorden leggen 8. Looprichting bepalen 9. Koers

Nadere informatie

Cursus Kaart en Kompas

Cursus Kaart en Kompas Cursus Kaart en Kompas sponsored by Introductie Het kompas en de werking ervan is voor sommige mensen nog altijd een soort magie. Het feit dat het kleine naaldje altijd feilloos het noorden weet te vinden

Nadere informatie

Tochttechnieken. Cursus kaart en kompas. Bijlage cursus 5. Door: Maurits Westerik Jong Nederland De Lutte. December 2008.

Tochttechnieken. Cursus kaart en kompas. Bijlage cursus 5. Door: Maurits Westerik Jong Nederland De Lutte. December 2008. Tochttechnieken Cursus kaart en kompas Bijlage cursus 5 Door: Maurits Westerik Jong Nederland De Lutte. December 2008 Met dank aan: Hiking-site.nl Inhoudsopgave 1. Introductie... 3 2. Het bepalen van de

Nadere informatie

Tochttechnieken Cursus Coördinatie Bijlage cursus 5

Tochttechnieken Cursus Coördinatie Bijlage cursus 5 Tochttechnieken Cursus Bijlage cursus 5 Door: Maurits Westerik Jong Nederland De Lutte. December 2008 Inhoudsopgave 1. Kompas... 3 2. Kaarten... 4 3. Coördinaten... 5 4. Kruispeiling... 6 Jong Nederland,

Nadere informatie

Bolletje-Pijltje routetechniek:

Bolletje-Pijltje routetechniek: Route Technieken Bolletje-Pijltje routetechniek: Bolletje-pijltje is een vrij eenvoudige techniek om een route aan te geven, en heeft wel wat weg van een kruispuntenroute. Het bolletje (dikke punt) staat

Nadere informatie

Stafkaart DOCK. Dropping Oudleiding Chiro Kaart hoogtelijn. kilometervak. akkerland. weiland. naaldbos. loofbos

Stafkaart DOCK. Dropping Oudleiding Chiro Kaart hoogtelijn. kilometervak. akkerland. weiland. naaldbos. loofbos DOCK hoogtelijn Stafkaart kilometervak akkerland weiland naaldbos loofbos s onverharde weg (bospad/zandweg/ ) verharde weg (asfalt/beton/ ) s Legende Stafkaart Kompas en kompas- schieten: Een typische

Nadere informatie

. - -- / :::::-- - y - - --- -- . -:yf~ INSIGNE. N ~:fi" '"I:" I :,' I, ;.;. ORIENTEREN --_----J/

. - -- / :::::-- - y - - --- -- . -:yf~ INSIGNE. N ~:fi 'I: I :,' I, ;.;. ORIENTEREN --_----J/ :::::-- - y - - --- -- / I. -:yf~. - -- / INSIGNE., N ~:fi".~ '"I:" I :,' I, ;.;. w Z ORIENTEREN --_----J/ - ~/ Het Insigne Dit jaar hebben jullie weer de kans om een insigne te verdienen. Een insigne

Nadere informatie

Een overzicht van de meest gebruikte tochttechnieken

Een overzicht van de meest gebruikte tochttechnieken Tochttechnieken Een overzicht van de meest gebruikte tochttechnieken In dit boekje vindt je uitleg van tochttechnieken die we veel bij Scouting gebruiken. Dit boekje kan je helpen bij het leren van technieken

Nadere informatie

Richtingen, coördinaten en oriënteren

Richtingen, coördinaten en oriënteren 1 Richtingen, coördinaten en oriënteren Amundsenvendel Ermelo 2001 H USKY PUBLICATIES E r m e l o Pagina 2 Pagina 11 Inhoudsopgave Richtingen 3 De kaart schaal 4 Plaatsbepaling op de kaart het coördinatensysteem

Nadere informatie

KOMPAS(STREKEN) EN ROUTETECHNIEKEN DE 32 KOMPASSTREKEN

KOMPAS(STREKEN) EN ROUTETECHNIEKEN DE 32 KOMPASSTREKEN KOMPAS(STREKEN) EN ROUTETECHNIEKEN DE 32 KOMPASSTREKEN Een kompasstreek, windstreek of hemelstreek is 1/32e deel van de kompasroos en komt overeen met 11,25º (graden). Het wordt gebruikt voor het globaal

Nadere informatie

Oriënteren Kaart en Kompas

Oriënteren Kaart en Kompas Oriënteren Kaart en Kompas Om veilig de weg te kunnen vinden in onbekend gebied, is het handig kennis van navigatie met kaart en kompas te hebben. Om het insigne Oriëntatie in de wacht te slepen, moet

Nadere informatie

Het kompas. Het bepalen van de richting

Het kompas. Het bepalen van de richting Het kompas Het kompas en de werking ervan is voor sommige mensen nog altijd een soort magie. Het feit dat het kleine naaldje altijd feilloos het noorden weet te vinden is voor veel mensen dan ook een soort

Nadere informatie

een kleine zonnewijzer binnen een grote zonnewijzer buiten

een kleine zonnewijzer binnen een grote zonnewijzer buiten Gebruik de zon GROEP 5-6 52 55 minuten, verspreid over twee dagen 1, 23, 32, 42, 46 en 51 De leerling: weet dat een zonnewijzer de tijd aangeeft kan de tijd aflezen door gebruik te maken van de zon ontdekt

Nadere informatie

Oriëntatie kaart, kompas, GPS

Oriëntatie kaart, kompas, GPS Oriëntatie kaart, kompas, GPS Kompashandgrepen Kaarten en projecties GPS Oriëntatie Opdrachten en spellen Instant uitleg voor leiding en scouts Voor gebruik tijdens (gezamenlijke)activiteiten, opkomsten

Nadere informatie

Oriëntatie. kaart, kompas, GPS. Kompashandgrepen Kaarten en projecties GPS Oriëntatie Opdrachten en spellen

Oriëntatie. kaart, kompas, GPS. Kompashandgrepen Kaarten en projecties GPS Oriëntatie Opdrachten en spellen Oriëntatie kaart, kompas, GPS Kompashandgrepen Kaarten en projecties GPS Oriëntatie Opdrachten en spellen Instant uitleg voor leiding en scouts Voor gebruik tijdens (gezamenlijke)activiteiten, opkomsten

Nadere informatie

Binnen Scouting Nederland wordt veel met het zogenaamde Recta kompas gewerkt. Aan dit kompas kunnen we verschillende onderdelen benoemen.

Binnen Scouting Nederland wordt veel met het zogenaamde Recta kompas gewerkt. Aan dit kompas kunnen we verschillende onderdelen benoemen. 3. KAART EN KOMPAS. Wanneer je een tocht gaat maken is het be1angrijk iets van het werken met kaart- en kompastechnieken af te weten. Je bent vast al eens met bepaalde onderdelen in aanraking geweest.

Nadere informatie

Docentenhandleiding. het dagelijks leven. Ook worden de leerlingen gemotiveerd om na te denken wat ze aan het kompas zouden kunnen verbeteren.

Docentenhandleiding. het dagelijks leven. Ook worden de leerlingen gemotiveerd om na te denken wat ze aan het kompas zouden kunnen verbeteren. Docentenhandleiding Korte beschrijving van de opdracht: Bij deze opdracht gaan de leerlingen een kompas maken. Met simpele materialen wordt er een kompashuis en een magnetische naald gemaakt. Op school

Nadere informatie

Kompas met zonnewijzer

Kompas met zonnewijzer is uniek 115.420 Kompas met zonnewijzer Benodigd gereedschap: Schaar Hobbymes Potlood + stalen liniaal Figuurzaag + toebehoren Hamer Houtlijm Alleslijm Schuurpapier Let op! Opitec bouwpakketten zijn na

Nadere informatie

Beverbadges Steven Stroom

Beverbadges Steven Stroom Beverbadges Steven Stroom Het favoriete activiteitengebied van Steven Stroom is Uitdagende Scoutingtechnieken. Steven is misschien soms wel wat bang in het donker, maar hij verdwaalt nooit! Hij weet namelijk

Nadere informatie

Inleiding. Wij hopen dat jullie iets aan dit boekje hebben tijdens de voorbereidingen en de hike zelf.

Inleiding. Wij hopen dat jullie iets aan dit boekje hebben tijdens de voorbereidingen en de hike zelf. JPG Hikewijzer Inleiding Voor je heb je de eerste uitgave van het hike boekje van de Johannes Post Groep. In dit boekje worden verschillende technieken behandeld die je onder een hike tegen kunt komen.

Nadere informatie

* Hoe werkt de tijd? Zonnewijzer maken *

* Hoe werkt de tijd? Zonnewijzer maken * * Hoe werkt de tijd? Zonnewijzer maken * Benodigdheden 12 grote stenen (en ook wat kleine stenen) Bal Zaklamp Scharen Lijm Stok (1.5m lang) Grote geodriehoek Markeerstift Kompas Chronometers Knipbladeren

Nadere informatie

Oriëntatie. Thema: Kaart en Kompas

Oriëntatie. Thema: Kaart en Kompas Oriëntatie Thema: Kaart en Kompas Oriëntatie Inhoudsopgave 1. Introductie Kaarten... 3 1.1. Inleiding... 3 Het vinden van de weg... 3 Geschiedenis... 3 Delfstoffen winning... 3 Overzichtskaarten... 3 Thematische

Nadere informatie

Hike Boekje #RSW-NVF

Hike Boekje #RSW-NVF Hike Boekje #RSW-NVF Inleiding Voor je heb je de heb je het Hike boekje voor de #RSW-NVF. De technieken die hierin behandeld worden zullen worden gebruikt tijdens de #RSW-NVF. Het boekje gaat onder andere

Nadere informatie

INSTRUCTIEBOEKJE SCOUTS

INSTRUCTIEBOEKJE SCOUTS Neil Armstrong Scouting Groep INSTRUCTIEBOEKJE SCOUTS TOCHTTECHNIEKEN Auteur: Paul Engelen INHOUDSOPGAVE: 1. INLEIDING pagina 3 2. KAART pagina 4 2.1 Schaal pagina 4 2.2 Kaarttekens pagina 4 2.3 Hoogtelijnen

Nadere informatie

Sterrenkunde in klas 6

Sterrenkunde in klas 6 Sterrenkunde in klas 6 Grondervaringen van de mens: de oerlijn, de oercirkel en het oerkruis; geometrie en kosmologie In dit inleidende hoofdstuk gaan we uit van drie oerervaringen die we aan de hemel

Nadere informatie

Zon, aarde en maan. Expertgroep 3: De seizoenen. Naam leerling:... Leden expertgroep:...

Zon, aarde en maan. Expertgroep 3: De seizoenen. Naam leerling:... Leden expertgroep:... Expertgroep 3: De seizoenen Naam leerling:.... Leden expertgroep:... Voorbereiding Lente, zomer, herfst en winter zijn seizoenen met elk hun eigen karakter. Jullie gaan onderzoeken hoe het komt dat we

Nadere informatie

Kaart en kompas. Controleer dus goed of de omgeving nog overeenstemt met de kaart vooraleer je jongens of meisjes op pad te sturen.

Kaart en kompas. Controleer dus goed of de omgeving nog overeenstemt met de kaart vooraleer je jongens of meisjes op pad te sturen. Kaart en kompas 1. Stafkaarten Een stafkaart laat ons toe, door middel van overeengekomen tekens, het terrein te zien zoals een foto van een landschap uit de lucht. Door deze afgesproken tekens kunnen

Nadere informatie

Hoe een hoepelzonnewijzer correct opstellen? (Willy Ory)

Hoe een hoepelzonnewijzer correct opstellen? (Willy Ory) Hoe een hoepelzonnewijzer correct opstellen? (Willy Ory) Heel wat tuinzonnewijzers staan slecht opgesteld. Dikwijls zijn zulke ornamenten gekocht in tuincentra of ergens in het buitenland tijdens een vakantietrip,

Nadere informatie

Een kompas is een hulpmiddel dat ons in staat stelt de richting van het noorden te bepalen.

Een kompas is een hulpmiddel dat ons in staat stelt de richting van het noorden te bepalen. Het Kompas Een kompas is een hulpmiddel dat ons in staat stelt de richting van het noorden te bepalen. Eens de noordrichting vastgesteld is, kunnen we die gebruiken om bijvoorbeeld een koers of de richting

Nadere informatie

12 Tijd. Klokkijken. Een plank van 3 m en 20 cm wordt in 4 gelijke stukken gezaagd. Hoe lang is elk stuk? 3 m en 20 cm = 320 cm. 320 cm : 4 = 80 cm

12 Tijd. Klokkijken. Een plank van 3 m en 20 cm wordt in 4 gelijke stukken gezaagd. Hoe lang is elk stuk? 3 m en 20 cm = 320 cm. 320 cm : 4 = 80 cm Regel Een plank van m en 0 cm wordt in gelijke stukken gezaagd. Hoe lang is elk stuk? m en 0 cm 0 cm. 0 cm : 0 cm De opbrengst van de boer is ton aardappelen. Hij houdt deel zelf. De rest gaat naar de

Nadere informatie

OntdekZelf - magnetisme

OntdekZelf - magnetisme Werkwijze Alle OntdekZelf experimenten zijn bedoeld voor de leerling om zelf te ontdekken. Laat de leerling vanaf het begin werken met zijn materialen en ontdekken hoe hij tot een antwoord of een werkende

Nadere informatie

Zorg ervoor dat de magnetische naald altijd vrij kan draaien, met andere woorden, houd het kompas altijd vlak/ horizontaal

Zorg ervoor dat de magnetische naald altijd vrij kan draaien, met andere woorden, houd het kompas altijd vlak/ horizontaal 5. Kompas en gebruik 1. Eerst wat algemene gegevens (teervoet) 2. Een overzicht van de soorten kompassen (enkel ter info) 3. De windroos (teervoet) 4. De verschillende noordens 5. Magnetische declinatie

Nadere informatie

Maak voor de activiteit Warm of koud? een voorbeeldaarde van een sinaasappel. Zorg dat het klaslokaal verduisterd kan worden. 10 min.

Maak voor de activiteit Warm of koud? een voorbeeldaarde van een sinaasappel. Zorg dat het klaslokaal verduisterd kan worden. 10 min. Seizoenen GROEP 5-6 51 40 minuten 1, 23, 43 en 46 De leerling: ontdekt dat op de evenaar de seizoenen weinig verschillen leert dat seizoenen bepaald worden door de hoek die het licht van de zon maakt op

Nadere informatie

De vectorroute bestaat er in twee varianten: Met een vaste noordpijl en met een draaiende noordpijl.

De vectorroute bestaat er in twee varianten: Met een vaste noordpijl en met een draaiende noordpijl. De vectorroute In de vectorroute wordt de richting van de noordpijl gegeven, die wordt getekend met een dubbele poot. Deze noordpijl hoeft niet per definitie naar de bovenkant van de bladzijde te wijzen.

Nadere informatie

Derde klas. Instructie. Osbornegroep Biddinghuizen

Derde klas. Instructie. Osbornegroep Biddinghuizen Instructie Osbornegroep Biddinghuizen Inhoudsopgave Installatie-eisen kennen... 2 De vier belangrijkste scouting gebeurtenissen..3 EHBO... 4 Wat te doen bij een ongeval... 4 Wonden... 4 Blaren... 4 Verstuiking...

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING PLASTIMO KOMPASSEN

GEBRUIKSAANWIJZING PLASTIMO KOMPASSEN GEBRUIKSAANWIJZING PLASTIMO KOMPASSEN U bent nu de gelukkige eigenaar van een Plastimo kompas. Dit instrument is het resultaat van onze meer dan 40 jaar ervaring in het ontwikkelen en vervaardigen van

Nadere informatie

Ten noorden van de evenaar ligt het noordelijk halfrond. Ten zuiden daarvan het zuidelijk halfrond.

Ten noorden van de evenaar ligt het noordelijk halfrond. Ten zuiden daarvan het zuidelijk halfrond. Rekenen aan de aarde Introductie Bij het vak aardrijkskunde wordt de aarde bestudeerd. De aarde is een bol. Om te bepalen waar je je op deze bol bevindt zijn denkbeeldige lijnen over de aarde getrokken,

Nadere informatie

ROUTE TECHNIEKEN. Scott W T 60 B INRIT VAN EEN PAAR METER ONVERHARDE WEG

ROUTE TECHNIEKEN. Scott W T 60 B INRIT VAN EEN PAAR METER ONVERHARDE WEG ROUTE TECHNIEKEN Scott W T 60 B A 9 35 1 4 3 4 INRIT VAN EEN PAAR METER 5 ONVERHARDE WEG 2 6 7 8 11 10 8 2 6 7 1 9 Als vervolg op de site, het geheel op pdf formaat. Samengesteld uit verschillende routeteksten.

Nadere informatie

TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - natuur en techniek. Kerndoel 46. Toelichting en verantwoording

TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - natuur en techniek. Kerndoel 46. Toelichting en verantwoording TULE - ORIËNTATIE OP JEZELF EN DE WERELD KERNDOEL 46 162 TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - natuur en techniek Kerndoel 46 De leerlingen leren dat de positie van de aarde

Nadere informatie

Doe-bundel Neerpede. Klas:

Doe-bundel Neerpede. Klas: Doe-bundel Neerpede Naam: Klas: Datum: Gegevens Neerpede 1. De weg van de school naar Pede. 1.1 Zoek uit op welke manier we het goedkoopst en het snelst in Neerpede geraken. 1.2 Zoek ook uit hoe we na

Nadere informatie

Basisinstructies Temari

Basisinstructies Temari Voorbereiding: Papieren liniaal uitknippen, die je van te voren uit een Temari boek of iets dergelijks nagetekend hebt. Bal omwikkelen: Voor het borduren omwikkel je de tempex bal met naaigaren - houd

Nadere informatie

1 Smiley. 2 Fotoroute

1 Smiley. 2 Fotoroute Routetechnieken Inhoudsopgave 1 Smiley...3 2 Fotoroute...3 3 Kruispunten...4 3.1 Standaard kruispuntenroute...4 3.2 Kruispunt-noordpijlroute...4 4 Bolletje-Pijltje...5 5 Knopentocht / Kralentocht...6 6

Nadere informatie

Tochttechnieken. Route bepalen met kaart en kompas. Door: Maurits Westerik Jong Nederland De Lutte. December 2008

Tochttechnieken. Route bepalen met kaart en kompas. Door: Maurits Westerik Jong Nederland De Lutte. December 2008 Route bepalen met kaart en kompas Door: Maurits Westerik Jong Nederland De Lutte. December 2008 Met dank aan: Scoutquest. Scouting Impeesa Amersfoort Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Duidelijkheid!...

Nadere informatie

Oriëntatieloop Handleiding

Oriëntatieloop Handleiding Oriëntatieloop Handleiding Hoe kan ik de Oriëntatieloop ontlenen? Voor de reservatie van het materiaal kan je terecht bij de dienst onthaal & info. De kostprijs van het gehuurde materiaal wordt verrekend

Nadere informatie

12 Tijd VOORBEELDPAGINA S. Bestelnr Het grote rekenboek - overzicht - Hoofdstuk Tijd. Klokkijken

12 Tijd VOORBEELDPAGINA S. Bestelnr Het grote rekenboek - overzicht - Hoofdstuk Tijd. Klokkijken Bestelnr. Het grote rekenboek - overzicht - Hoofdstuk Tijd K-Publisher B.V. Prins Hendrikstraat NL- CS Bodegraven Telefoon +(0)- 0 Telefax +(0)- info@k-publisher.nl www.k-publisher.nl Regel Een plank van

Nadere informatie

Tochttechnieken Verkenners Scouting Boekel

Tochttechnieken Verkenners Scouting Boekel Tochttechnieken Verkenners Scouting Boekel Tochttechnieken In dit boekje worden een aantal verschillende tochttechnieken uitgelegd: - Situatieschets - Bolletje pijltje - Streepjestocht - Fototocht - Kralentocht

Nadere informatie

Pooltocht 2015 Routetechnieken

Pooltocht 2015 Routetechnieken Strippenkaart Pooltocht 2015 Routetechnieken Een stripkaart (ofwel een kaart die "gestript" is van overbodige informatie), ook wel ten onrechte strippenkaart genoemd, kun je zien als een oleaat met zijwegen

Nadere informatie

Navigatiereader. 9 e editie 14 oktober tot en met 19 oktober 2014. Versie: 26-9-2014 Definitief

Navigatiereader. 9 e editie 14 oktober tot en met 19 oktober 2014. Versie: 26-9-2014 Definitief 9 e editie 14 oktober tot en met 19 oktober 2014 Versie: 26-9-2014 Definitief Inhoudsopgave 1. Inleiding p. 3 2. De aarde p. 4 Een indeling op de aarde p. 4 Lengte en breedte p. 4 3. De zeekaart p. 6 Het

Nadere informatie

Stevin havo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 5 Elektromagnetisme ( ) Pagina 1 van 10

Stevin havo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 5 Elektromagnetisme ( ) Pagina 1 van 10 Stevin havo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 5 Elektromagnetisme (08-02-2011) Pagina 1 van 10 Opgaven 5.1 Magneten en elektromagneten 1 a Ongelijke polen trekken elkaar aan. De noordpool van een kompas wordt

Nadere informatie

Navigatiereader Race of the Classics

Navigatiereader Race of the Classics Navigatiereader Race of the Classics Zondag 29 maart tot en met zondag 5 april 2015 Inhoud Inleiding De aarde De zeekaart Drift, stroom en koersrekening Invullen van het logboek Eenheden, termen en afkortingen

Nadere informatie

BOUW JE EIGEN WEERSTATION

BOUW JE EIGEN WEERSTATION BOUW JE EIGEN WEERSTATION Als je wilt weten wat voor weer het is, dan moet je de verschillende weerselementen kunnen meten. Met enkele heel gewone dingen kan je jouw eigen weerstation bouwen. De thermometer

Nadere informatie

SUUNTO SK-8 DIVE COMPASSES GEBRUIKERSHANDLEIDING

SUUNTO SK-8 DIVE COMPASSES GEBRUIKERSHANDLEIDING SUUNTO SK-8 DIVE COMPASSES GEBRUIKERSHANDLEIDING SAMENSTELLING KOMPAS 2 1 4 3 1. Kompasroos met driehoek richting het magnetische noorden 2. Draaibare kompasring voor het instellen van de richting naar

Nadere informatie

Oriënteren. Met andere hulpmiddelen dan het kompas. 1. Door middel van de zon:

Oriënteren. Met andere hulpmiddelen dan het kompas. 1. Door middel van de zon: 4. Oriënteren Ik kan me oriënteren 1. door middel van de zon. 2. door middel van het uurwerk. 3. door middel van de sterren. 4. doormiddel van natuurfenomenen 5. door middel van merktekens (teervoet) 31

Nadere informatie

Newton - HAVO. Elektromagnetisme. Samenvatting

Newton - HAVO. Elektromagnetisme. Samenvatting Newton - HAVO Elektromagnetisme Samenvatting Het magnetisch veld Een permanente magneet is een magneet waarvan de magnetische werking niet verandert Een draaibare kompasnaald draait met zijn noordpool

Nadere informatie

Nieuwe Steeg KG Herwijnen Projecties

Nieuwe Steeg KG Herwijnen Projecties Nieuwe Steeg 74 4171 KG Herwijnen 06-20614572 willemijn@geofort.nl Projecties Projecties Hoe maak je een sinaasappel plat? Je kunt de schil opensnijden of proberen de sinaasappel plat te stampen, maar

Nadere informatie

staat waar iedereen uit de klas woont

staat waar iedereen uit de klas woont Wonen GROEP 5-6 45 70 minuten 1, 42 en 50 De leerling: weet wie Christoffel Columbus is kan op een kaart van Nederland zijn woonplaats aanwijzen leert met een kompas te werken kent vier verschillende windrichtingen

Nadere informatie

SUUNTO BASEPLATE COMPASSES

SUUNTO BASEPLATE COMPASSES UUTO PLT COMP GRUIKRHDLIDIG nl 1. amenstelling kompas 1. aald met rood uiteinde richting het magnetische noorden 2. Pijl met reisrichting die wijst naar het einddoel op de kaart en tijdens het verplaatsen

Nadere informatie

Kijken naar de sterren

Kijken naar de sterren Kijken naar de sterren GROEP 7-8 73 60 minuten 1, 23, 32 en 45 De leerling: kan meeteenheden gebruiken om lengtes en hoogtes uit te drukken kan gemeten waarden aflezen weet wat een sextant is en kan het

Nadere informatie

Inhoud. Tochttecknieken

Inhoud. Tochttecknieken Tochttechnieken N W O Z Auteur: Peter Colpa Impeesa-Zoetermeer www.impeesa-zoetermeer.nl Uitgave: 31 januari 2016 Inhoud Kruispuntenroute (KP-route)... 3 Kruispuntenroute met oriëntatiepunt... 3 Zoektocht

Nadere informatie

Expedities & Exploraties. Werkboek voor deelnemers aan de Award (Versie 2.0)

Expedities & Exploraties. Werkboek voor deelnemers aan de Award (Versie 2.0) Expedities & Exploraties Werkboek voor deelnemers aan de Award (Versie 2.0) Inleiding. Je bent - als deelnemer aan The International Award for Young People - zover gekomen met het programma dat je, samen

Nadere informatie

Bouwbeschrijving speed

Bouwbeschrijving speed Bouwbeschrijving speed Hier volgt een bouwbeschrijving van onze Speed. Het is aanbevolen om heel wat ervaring te hebben in het bouwen van vliegers. Ervaring van het maken van matrassen is een pré. Wanneer

Nadere informatie

Aan allen die voor het eerst deelnemen aan de GZA-dropping.

Aan allen die voor het eerst deelnemen aan de GZA-dropping. Aan allen die voor het eerst deelnemen aan de GZA-dropping. ter info: Een dropping is een avontuurlijke (nacht)wandeling. Je wandelt aan de hand van opdrachten (zonder kaart) van punt naar punt, door een

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Korte beschrijving van de opdracht: De doelstellingen van deze opdracht:

Docentenhandleiding. Korte beschrijving van de opdracht: De doelstellingen van deze opdracht: Docentenhandleiding Korte beschrijving van de opdracht: Bij deze opdracht gaan de leerlingen zelf een zonnewijzer maken. Dat is een klok die door zonlicht (schaduw) aangeeft hoe laat het ongeveer is. Er

Nadere informatie

Het is de bedoeling om de motor zodanig te laten draaien dat de schotel als het ware steeds in deze Clarck belt kijkt.

Het is de bedoeling om de motor zodanig te laten draaien dat de schotel als het ware steeds in deze Clarck belt kijkt. Installeren van een Diseqc motor (1.2) (Bron: http://thaskull.tripod.com/diseqc.htm) Deze pagina is een basishandleiding voor het installeren van een diseqc motor: Stab, Moteck...het is geen gemakkelijke

Nadere informatie

Lichtweerkaatsing Licht

Lichtweerkaatsing Licht Lichtweerkaatsing Licht Hgroep 5-6 49 tijdsduur 60 minuten kerndoelen 1, 32, 45 en 54 Tip. De leerlingen maken in deze les allemaal een eigen periscoop. U kunt ze dit ook in tweetallen of in groepjes laten

Nadere informatie

Waarom zijn er seizoenen?

Waarom zijn er seizoenen? Waarom zijn er seizoenen? Waarom zijn er seizoen? Vorig weekeinde was het ineens zover. Volop zomer op zaterdag met ruim 24 graden en een zonnetje, de dag erna was het herfst met 15 graden en gemiezer.

Nadere informatie

DISEqC motor instaleren. Woordje vooraf

DISEqC motor instaleren. Woordje vooraf Woordje vooraf Alle satellieten hangen om een baan rond de Aarde. Ze hangen zodanig rond de aarde dat men van een riem kan spreken. Het Engelse woord voor riem is belt. De naam van al die satellieten samen

Nadere informatie

2 Lijnen en hoeken. De lijn

2 Lijnen en hoeken. De lijn 1 Inleiding In het woord meetkunde zitten twee woorden verborgen: meten en kunnen. Deze periode gaat dan ook over het kunnen meten. Meetkunde is een oeroude kennis die al duizenden jaren geleden voorkwam

Nadere informatie

Handleiding Turtle Case

Handleiding Turtle Case Handleiding Turtle Case Index 2 Handleiding Turtle Case 3 Hoofdstuk 1. Het inpakken van de Turtle Case 3 1.1 Het openen van de Turtle Case 5 1.2 De hoogte van de steunen vaststellen 5 1.2.1. Methode 1

Nadere informatie

SUUNTO BASEPLATE COMPASSES

SUUNTO BASEPLATE COMPASSES UUTO PLT COMP GRUIKRHDLIDIG L 1. amenstelling kompas 1. aald met rood uiteinde richting het magnetische noorden 2. Pijl met reisrichting die wijst naar het einddoel op de kaart en tijdens het verplaatsen

Nadere informatie

Stevin vwo Antwoorden hoofdstuk 10 Elektromagnetisme ( ) Pagina 1 van 9

Stevin vwo Antwoorden hoofdstuk 10 Elektromagnetisme ( ) Pagina 1 van 9 Stevin vwo Antwoorden hoofdstuk 10 Elektromagnetisme (2016-05-22) Pagina 1 van 9 Als je een ander antwoord vindt, zijn er minstens twee mogelijkheden: óf dit antwoord is fout, óf jouw antwoord is fout.

Nadere informatie

Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 7 Elektromagnetisme (12-12-2012) Pagina 1 van 12

Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 7 Elektromagnetisme (12-12-2012) Pagina 1 van 12 Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 7 Elektromagnetisme (12-12-2012) Pagina 1 van 12 Opgaven 7.1 Magneten en elektromagneten 1 a Ongelijke polen trekken elkaar aan. De noordpool van een kompas wordt

Nadere informatie

De Hemel. N.G. Schultheiss

De Hemel. N.G. Schultheiss 1 De Hemel N.G. Schultheiss 1 Inleiding Deze module is direct te volgen vanaf de derde klas. Deze module wordt vervolgd met de module Het heelal. Uiteindelijk kun je met de opgedane kennis een telescoop

Nadere informatie

Legplan plat dak. Bepaal zelf uw indeling met Solar Frontier zonnepanelen

Legplan plat dak. Bepaal zelf uw indeling met Solar Frontier zonnepanelen Legplan plat dak Bepaal zelf uw indeling met Solar Frontier zonnepanelen Stappenplan: Maken van legplan voor platte daken, hoeveel Solar Frontier panelen kunt u plaatsen? Stap 1: Horizontaal of verticaal?

Nadere informatie

Navigatie, Logboek en Marifoonreader

Navigatie, Logboek en Marifoonreader Navigatie, Logboek en Marifoonreader 12 e editie 11 oktober tot en met 15 oktober 2017 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding p. 3 2. De aarde p. 4 Een indeling op de aarde p. 4 Lengte en breedte p. 4 3. De zeekaart

Nadere informatie

SUUNTO BASEPLATE COMPASSES

SUUNTO BASEPLATE COMPASSES SUUNTO ASPLAT COMPASSS GRUIKRSHANDLIDING NL 1. Samenstelling kompas 1. Naald met rood uiteinde richting het magnetische noorden 2. Pijl met reisrichting die wijst naar het einddoel op de kaart en tijdens

Nadere informatie

10. Pagina-instellingen

10. Pagina-instellingen 10. Pagina-instellingen Voordat u begint met het schrijven van een document in het programma Writer, is het raadzaam eerst te bepalen hoe het er uiteindelijk uit moet komen te zien. In deze module leert

Nadere informatie

Toets Wetenschap en Techniek groep 8 SAM

Toets Wetenschap en Techniek groep 8 SAM Toets Wetenschap en Techniek groep 8 SAM Magnetisme 1. magneten trekken de volgende stoffen aan (zet een cirkel om de goede antwoorden): A. hout B. ijzer C. plastic D.kurk E.staal F. koper G. porselein

Nadere informatie

Uitwerkingen opgaven hoofdstuk Het magnetisch veld

Uitwerkingen opgaven hoofdstuk Het magnetisch veld Uitwerkingen opgaven hoofdstuk 4 4.1 Het magnetisch veld Opgave 1 a Het koperen staafje is het staafje dat geen van de andere staafjes aantrekt en niet door de andere staafjes wordt aangetrokken. Het is

Nadere informatie

De startmotor. Student booklet

De startmotor. Student booklet De startmotor Student booklet De startmotor - INDEX - 2006-04-10-14:04 De startmotor De startmotor is een elektrische motor, en bij een elektrische motor draait het allemaal om magneten en magnetisme:

Nadere informatie

We beginnen met een proeflapje je zou dit in KLEUR 3, 4 of 5 kunnen doen. Van deze kleur houden we de meeste wol van over.

We beginnen met een proeflapje je zou dit in KLEUR 3, 4 of 5 kunnen doen. Van deze kleur houden we de meeste wol van over. Sterrendeken van Muis Week 1 Proeflapje We beginnen met een proeflapje! Dit moet iedereen zeker doen omdat je anders niet weet of je de juiste naalddikte gebruikt. Wat voor mij werkt hoeft voor jou niet

Nadere informatie

Stappenplan LESRICHTLIJN MATERIALEN, MIDDELEN EN VOORBEREIDING OVERZICHT LES LESDOELEN. Opstarten - 15 minuten. Oefening: Stappenplan - 20 minuten

Stappenplan LESRICHTLIJN MATERIALEN, MIDDELEN EN VOORBEREIDING OVERZICHT LES LESDOELEN. Opstarten - 15 minuten. Oefening: Stappenplan - 20 minuten U UNPLUGGED Stappenplan Lestijd: 20 minuten Deze basisles omvat alleen oefeningen. Er kunnen inleidende en afrondende suggesties worden gebruikt om dieper op het onderwerp in te gaan als daar tijd voor

Nadere informatie

Kangoeroe de wereldwijde reken-, denk- en puzzelwedstrijd

Kangoeroe de wereldwijde reken-, denk- en puzzelwedstrijd Kangoeroe de wereldwijde reken-, denk- en puzzelwedstrijd Aan alle Wallaroes en hun leerkrachten: veel succes en, nog belangrijker, veel plezier! reken denk puzzel Kangoeroe.org Vlaamse Wiskunde Olympiade

Nadere informatie

Inhoud C3M5O3 Verzamelde resultaten... 1 Vedat... 1 Joost... 1 Klaas... 2 Hiwad... 3 Sandra... 3 Timo... 4

Inhoud C3M5O3 Verzamelde resultaten... 1 Vedat... 1 Joost... 1 Klaas... 2 Hiwad... 3 Sandra... 3 Timo... 4 C3M5O3 Verzamelde resultaten Inhoud C3M5O3 Verzamelde resultaten... 1 Vedat... 1 Joost... 1 Klaas... 2 Hiwad... 3 Sandra... 3 Timo... 4 Vedat Opdracht: Bedenk nog minimaal drie design behoeften voor bovenstaande

Nadere informatie

Windturbine. Bouwplan

Windturbine. Bouwplan Windturbine Bouwplan Bouwplan Om onderstaande windturbine te maken kun je de aanwijzingen volgen die op deze pagina s staan. Deze turbine wordt een Savonius windturbine genoemd. Natuurlijk kan je bij elke

Nadere informatie

Basistechnieken. Scouts Scouting Fons Olterdissen. januari 10

Basistechnieken. Scouts Scouting Fons Olterdissen. januari 10 Basistechnieken Scouts Scouting Fons Olterdissen januari 10 Inhoudsopgave Algemene kennis en vaardigheden 2 Scouting 2 Samenwerking 4 Eigen verantwoordelijkheid 4 De kaart 5 Soorten kaarten 5 Schaal 5

Nadere informatie

Rekentijger - Groep 7 Tips bij werkboekje A

Rekentijger - Groep 7 Tips bij werkboekje A Rekentijger - Groep 7 Tips bij werkboekje A Omtrek en oppervlakte (1) Werkblad 1 Van een rechthoek die mooi in het rooster past zijn lengte en breedte hele getallen. Lengte en breedte zijn samen gelijk

Nadere informatie

De panden Toer 1 Toer 2 t/m 25/27/29/31/33/35 Haak vanaf hier alleen nog maar in de achterste lussen.

De panden Toer 1 Toer 2 t/m 25/27/29/31/33/35 Haak vanaf hier alleen nog maar in de achterste lussen. Patroon Vest Joyce Het patroon van dit vest is gemaakt met de Velvet van Scheepjes, voor de foto s gebruikte ik kleurnummer 852. Ook haakte ik haar van de Stonewashed van Scheepjes. Het vest wordt beschreven

Nadere informatie

St. Scouting St. Franciscus Wijchen

St. Scouting St. Franciscus Wijchen (Land)kaarten Een kaart geeft ons een schat aan informatie over de omgeving waarin we op pad zijn. Maar om al die informatie te kunnen gebruiken moet je natuurlijk wel weten waar je het kunt vinden. Daarom

Nadere informatie

Naam: TIJD EN SEIZOENEN

Naam: TIJD EN SEIZOENEN Naam: TIJD EN SEIZOENEN Tijd is belangrijk. Je moet op veel plaatsen op tijd komen. Op tijd op school, op tijd thuis, op tijd voor de bus of de trein. Om te zien hoe laat het is, kijk je op je horloge.

Nadere informatie

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING STERREN DANSEN OP DE MUUR Als je op een onbewolkte avond naar de hemel kijkt zie je overal sterren. Net zoals je soms in wolken gekke figuren kunt ontdekken, kun je dat in sterren ook. Door lijnen te trekken

Nadere informatie

Examen HAVO. natuurkunde 1,2 Compex. Vragen 1 tot en met 13. In dit deel van het examen staan vragen waarbij de computer niet wordt gebruikt.

Examen HAVO. natuurkunde 1,2 Compex. Vragen 1 tot en met 13. In dit deel van het examen staan vragen waarbij de computer niet wordt gebruikt. Examen HVO 2008 tijdvak 1 vrijdag 23 mei totale examentijd 3 uur natuurkunde 1,2 Compex Vragen 1 tot en met 13 In dit deel van het examen staan vragen waarbij de computer niet wordt gebruikt. ij dit examen

Nadere informatie

Grote hoeveelheid gegevens analyseren: draaitabellen

Grote hoeveelheid gegevens analyseren: draaitabellen Excellerend Heemraadweg 21 2741 NC Waddinxveen 06 5115 97 46 richard@excellerend.nl BTW: NL0021459225 BANK: NL72ABNA0536825491 KVK: 24389967 Grote hoeveelheid gegevens analyseren: draaitabellen Het kan

Nadere informatie

3.1 Magneten en elektromagneten

3.1 Magneten en elektromagneten 3.1 Magneten en elektromagneten 1 a De punt van de magneet die naar het geografische noorden wijst, heet de magnetische noordpool van de magneet. Dat is afspraak. Hij wordt aangetrokken door een ongelijke

Nadere informatie

DE TOENEMENDE LAGENSNIT MET PROJECTIE (vanaf 120 )

DE TOENEMENDE LAGENSNIT MET PROJECTIE (vanaf 120 ) DE TOENEMENDE LAGENSNIT MET PROJECTIE (vanaf 120 ) Algemeen Als klanten met lang haar geen massieve snit hebben, is het meer dan waarschijnlijk dat zij lagen in het haar hebben en meestal toenemende lagen.

Nadere informatie

Rollen en raden - Samen 10

Rollen en raden - Samen 10 Rollen en raden - Samen 10 Rekenoefening groep 3&4 Doel Memoriseren van het aanvullen tot 10 Begrijpen van begrippen als: aantal, bovenkant, onderkant, vlak, tegenover elkaar Construeren met papier, zie

Nadere informatie

Koers- en plaatsbepaling (1)

Koers- en plaatsbepaling (1) Hoofdstuk 5 Navigatie (1) Koers- en plaatsbepaling (1) Navigatie: 1) Het bepalen van de te volgen weg bij gegeven plaats van vertrek (afgevaren plaats) en de plaats van bestemming (bekomen plaats) 2) Het

Nadere informatie

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur 1 RONDDRAAIENDE MASSA 5pt Een massa zit aan een uiteinde van een touw. De massa ligt op een wrijvingloos oppervlak waar het

Nadere informatie

Hoe een overladen kompas creëren Rose in Illustrator

Hoe een overladen kompas creëren Rose in Illustrator Hoe een overladen kompas creëren Rose in Illustrator Ik heb onlangs een aantal tips gedeeld met een abonnee over hoe ik een nautische sterontwerp in Illustrator creëerde, waardoor ik de traditionele nautische

Nadere informatie